<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Emrah Temizkan on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Emrah Temizkan on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@emrahtemizkan?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/2*nXWZ5V3aFSP2whfwGnQJCw.jpeg</url>
            <title>Stories by Emrah Temizkan on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 21:19:13 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@emrahtemizkan/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Ölümsüz]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/%C3%B6l%C3%BCms%C3%BCz-b923a9a1cdd2?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b923a9a1cdd2</guid>
            <category><![CDATA[savarona]]></category>
            <category><![CDATA[dolmabahçe-sarayı]]></category>
            <category><![CDATA[10-kasım]]></category>
            <category><![CDATA[atatürk]]></category>
            <category><![CDATA[10-kasım-1938]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 10 Nov 2026 15:49:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-11-10T15:50:20.442Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>10.11.2022&#39;de Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p><em>Türkiye’de zamanın durduğu ilk güne, 10 Kasım 1938&#39;e dönüyoruz. Atatürk’ü saygı ve özlemle anıyoruz.</em></p><p>Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, saat 09.05’te bir süredir bulunduğu Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti.</p><p>Siroz hastalığıyla mücadele eden Atatürk, 22 Ekim’de geçirdiği şiddetli ve üç gün süren komayı atlatmasına rağmen 8 Kasım günü girmiş olduğu koma sonucu hayata gözlerini yumdu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Jn3LV2G6YoNa5fbWkrWTtA.jpeg" /></figure><p>Tedavisinde görevli doktorların düzenledikleri tutanakta, gece yarısından sonra durumunun giderek ağırlaştığı belirtildikten sonra, <em>“Saat 9.05’te Büyük Şefimiz derin koma içinde terk-i hayat etmişlerdir”</em> denildi. Ölüm raporunda bu sonucu doğuran hastalığın adı ‘Hepatite Sclero-Congestive Ethylique’ (alkole bağlı karaciğer iltihabı) olarak belirtildi.</p><p>Hükümet, ölüm haberini öğle saatlerinde resmî bir bültenle açıkladı. Bu bültende, Atatürk’ün miras bıraktığı cumhuriyetin titizlikle korunacağı ve Atatürk’ün yolunda devam edileceği bildirildi. Atatürk’ün Türk milletinin kalbinde yaşayacağının ifade edildiği metinde, Türk gençliğinin, Türkiye Cumhuriyeti’ni daima koruyacağı ve Atatürk’ün izinde yürüyeceği vurgulandı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*L435-IW2LNfu7iC0BUv7aw.jpeg" /></figure><p>Anadolu Ajansı, Atatürk’ün ölümünü <em>“Müdavi ve müşavir tabiplerinin neşredilen son raporu Atatürk’ün dünyaya gözlerini kapadığını bildirmektedir”</em> ifadeleriyle haberleştirdi. Ankara Radyosu, haberi 11 dilde duyurdu.</p><p><strong>Teşhis</strong></p><p>1938 yılının başlarında iştahsızlık ve halsizliğin yanı sıra güçlükle önlenen burun kanamaları yaşayan Atatürk’ü muayene eden Dr. Nihat Reşat Belger, siroz teşhisi koydu ve perhiz yapmasını önerdi. Bu sırada özel bir kür tedavisi için Yalova Termal’de bulunan Atatürk, doktorların itirazlarına rağmen 1 Şubat 1938&#39;de tedaviyi yarıda bırakarak Bursa’ya hareket etti.</p><p>Hatay’ın geleceğine ilişkin durum nedeniyle hastalığının dünya kamuoyunda duyulmasının, süreci zedeleyeceğini düşünen Atatürk, Başbakan Celâl Bayar’ın Avrupa’dan hekim getirilmesine dair önerisini reddetti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/565/1*768kPL9nSX7079U8CRmZxA.jpeg" /><figcaption>Atatürk ve manevi kızı Ülkü</figcaption></figure><p>Çankaya Köşkü’nde 28 Şubat günü Atatürk’ü muayene eden Türk hekimler, siroz teşhisini yineledi. Atatürk’ün kesinlikle içki içmemesini isteyen hekimler, sıklıkla dinlendiği bir günlük düzende yaşamasını da önerdi.</p><p>Bu önerileri uygulayan Atatürk’ü kısa bir süre sonra muayene eden Almanya’dan Prof. Dr. E. Frank ve Fransa’dan Prof. Dr. Fiessinger, diğer hekimlerle aynı teşhisi koydu ve önerilerini dinlemesini tavsiye etti.</p><p>Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve Anadolu Ajansı vasıtasıyla Atatürk’ün ciddi bir rahatsızlığı olmadığı kamuoyuna duyuruldu ve hastalığa iyi geleceği düşüncesiyle bir buçuk ay istirahat tavsiye edilip üç ay içinde tekrar muayene için gelineceği belirtildi.</p><p><strong>Savarona ve Dolmabahçe günleri</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/770/1*zUbleTAPOZctbDoqp_cFgw.jpeg" /></figure><p>19 Mayıs günü Ankara Stadyumu’nda Ankaralıların karşısına son kez çıkan Atatürk, istirahat için 1 Haziran 1938&#39;de İstanbul’da Savarona Yatı’nda kalmaya başladı. Havanın sıcak olması ve durumunun kötüleşmesi nedeniyle 25 Temmuz 1938’de Dolmabahçe Sarayı’na döndü.</p><p>Hekimlerin çare bulamadığı hastalığının etkisi günden güne artan Atatürk’ün sağlık durumu, 17 Ekim’den itibaren Cumhurbaşkanlığı tarafından basınla paylaşıldı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/637/1*ie14J89WULp1nM8RcglebA.jpeg" /></figure><p>Cumhuriyet Bayramı kutlamaları için Ankara’da olmak isteyen ancak 27 Ekim günü yapılan muayene sonrası Ankara’ya gidemeyeceğini kabul eden Atatürk, <em>“Kimsenin yardımı olmadan hiç olmazsa otomobile kadar yürümeliyim. Arkadaşlarımla selamlaşabilmeliyim, bunu yapamayacağımı anlıyorum”</em> diyecekti.</p><p>Bayram töreninden vapurla okullarına doğru yola çıkan Kuleli Askeri Lisesi öğrencileri, Ankara’ya gidemediği için çok üzgün olan Atatürk’e bir sürpriz yaptı. Vapurdan <em>“Atamızı görmek istiyoruz”</em> diye bağıran öğrencileri duyan Atatürk, kesik kesik konuşarak pencereye gitmek istediğini söyledi.</p><p>Atatürk’ün kollarına girildi ve pencere kenarındaki koltuğa oturtuldu. Bu esnada saraya doğru yüzmeye başlayan öğrenciler rıhtıma çıktı ve ‘Gençlik Marşı’nı söylemeye başladı.</p><p>Gençleri izleyen Atatürk’ün yatağına dönmeden son sözleri, <em>“Bu bayramlar ve yarınlar sizindir, güle güle”</em> oldu.</p><p>Başbakan Celal Bayar, Atatürk’ün Meclis’in yeni yasama yılı için hazırladığı açılış konuşmasını okudu (1 Kasım) ve Atatürk’ün Cumhurbaşkanı olarak kürsüdeki son sözlerini <a href="http://44mfd77j.r.eu-central-1.awstrack.me/L0/http:%2F%2Fwww.dildernegi.org.tr%2Fyazdir%3FF13226AB61D76F33B1F538398313FE4E=%26utm_source=newsletter%26utm_medium=email%26utm_campaign=%25F0%259F%2592%258A%2B%25C3%2596l%25C3%25BCms%25C3%25BCz/1/010701846161282f-c21fe88f-375d-4575-9e58-288433f0819f-000000/q7q-QqdayVOKJLunp7a646AhTWA=76">aktardı</a>: <em>“Büyük Kamutay; şimdiye kadar olduğu gibi bütün işlerinizde başarılar dilerim.”</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UPlIyVNng_6lUgrQyrEDDg.jpeg" /></figure><p><strong>Gazeteler</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*mdVeaBH4lCjIZlepGEFTnw.jpeg" /></figure><p><strong>Akşam Postası:</strong> <em>“Ulu Şefimiz Atatürk Bu Sabah 9.05&#39;de Öldü”</em></p><p><strong>Son Posta:</strong> <em>“Türk Milleti Ulu Şefini, İnsanlık Büyük Evladını Kaybetti”</em></p><p><strong>Cumhuriyet:</strong> <em>“Atatürkümüzü Kaybettik”</em></p><p><strong>Dünya:</strong> <em>“Sen Ölmezsin Atatürk”</em></p><p><strong>Kurun:</strong> <em>“Ata Öldü. Türk Milleti Sen Sağol!”</em></p><p><strong>Tan:</strong> <em>“Babamızı Kaybettik”</em></p><p><strong>Ulus:</strong> <em>“Kurtarıcını ve En Büyük Evladını Kaybettin. Türk Milleti, Sen Sağol”</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b923a9a1cdd2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yeniden sahnede: Norveç]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/yeniden-sahnede-norve%C3%A7-9d408338eee4?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9d408338eee4</guid>
            <category><![CDATA[2026-dünya-kupası]]></category>
            <category><![CDATA[erling-haaland]]></category>
            <category><![CDATA[norveç]]></category>
            <category><![CDATA[martin-odegaard]]></category>
            <category><![CDATA[john-carew]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 29 Jun 2026 20:32:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-07-01T15:28:48.578Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>02.06.2026&#39;da </em><a href="https://heyzine.com/flip-book/5a872ea7a5.html"><em>Meze Blog’da</em></a><em> yayınlanmıştır.</em></p><p>Dünya Kupası, 90’lı yılların parlak ekiplerinden birini yeniden sahneye çıkarıyor: Norveç.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AxYQVLxyneytxEKlJr4uhQ.jpeg" /><figcaption><em>Fotoğraflar: Norges Fotballforbund</em></figcaption></figure><p>Bugüne kadar Dünya Kupası’na üç kez katılan Norveç, en büyük başarısını son kez yer aldığı 1998 turnuvasında son 16’ya kalarak elde etti. Ancak o kupada hafızalarda kalan asıl olay, grup aşamasında Brezilya’yı mağlup etmeleriydi. Ronaldo’lu, Rivaldo’lu Brezilya’ya karşı alınan o galibiyet, hâlâ Norveç futbol tarihinin en büyük anlarından biri olarak görülüyor.</p><p>Sonrası ise uzun bir sessizlik dönemi oldu. Büyük turnuvalar kaçtı, jenerasyonlar harcandı, umut veren oyuncular geldi geçti ama Norveç bir türlü yeniden o seviyeye çıkamadı. Bu yüzden 2026 Dünya Kupası, ülke adına sıradan bir dönüş hikâyesinden biraz daha fazlasını ifade ediyor.</p><p>İskandinav futbolunun kendine özgü sert ve disiplinli geleneği içinde Danimarka ve İsveç gibi güçlü rakiplerle rekabet eden Norveç, bu turnuvaya dünyanın en büyük yıldızlarından biriyle geliyor: Erling Haaland.</p><p>Haaland kulüp kariyerinde neredeyse her şeyi yaşadı. Premier League şampiyonlukları, gol rekorları, Şampiyonlar Ligi zaferi… Ancak milli takım uzun süre ona büyük turnuva sahnesi sunamadı. Manchester City’nin golcüsü, bu yaz kariyerindeki ilk Dünya Kupası’nı oynayacak.</p><p>Takımın tek yıldızı da Haaland değil. Arsenal’le rüya gibi bir sezon geçiren ve Şampiyonlar Ligi finaline kadar yükselen Martin Ødegaard, Norveç’in oyun aklını oluşturuyor. Atletico Madrid formasıyla çıkış yakalayan Alexander Sørloth ise hücum hattındaki önemli alternatiflerden biri.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Fxx-Td68SYm8cPelgEpeHA.jpeg" /></figure><p>Teknik direktör Ståle Solbakken’le birlikte Norveç’in oyununda da belirgin bir değişim yaşandı. Eskiden daha çok geçiş hücumlarıyla konuşulan takım, artık oyunun farklı bölümlerinde de var olabiliyor. Ødegaard oyunun temposunu belirliyor, Haaland sürekli tehdit yaratıyor, Antonio Nusa gibi genç oyuncular tempoyu yükseltiyor. Sørloth ise hücum hattına derinlik katıyor.</p><p>Belki de bugünkü Norveç’i geçmişten ayıran en önemli nokta burada. 90’lardaki takım daha sert, daha fiziksel ve daha savunma ağırlıklı bir yapıya sahipti. Estetikten çok sonuç odaklı bir futbol oynuyorlardı. Şimdiki takım ise daha teknik, daha hızlı ve topa daha rahat hükmedebilen bir görüntü veriyor.</p><p>Norveç futbolunun son yıllarda yaşadığı değişimde altyapı sisteminin de payı büyük. Ülkede genç oyuncuların fiziksel gelişimi kadar teknik kapasitesine de yatırım yapılıyor. Özellikle Premier League’in Norveç üzerindeki kültürel etkisi hissediliyor. Bugünkü jenerasyon, çocukluğunu Norveçli futbolcuların oynadığı Premier Lig izleyerek geçirdi. Bu yüzden takımın oyun temposunda ve atletizminde Ada futbolunun etkilerini görmek mümkün.</p><p>Norveç’in elemelerde ortaya koyduğu performans da dikkat çekiciydi. Tüm maçlarını kazanarak turnuvaya gelen ekipte Haaland, takımının attığı 37 golün 16’sını kaydetti. Bu tablo, Norveç’in artık sadece sürpriz kovalayan bir takım gibi görülmediğini, ciddi bir rakip olabileceğini gösteriyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VfHDJHk6PAc5O9weWLhCjw.jpeg" /></figure><p>Yine de ülke futboluyla ilgili en yaygın görüşlerden biri, Norveç’in büyük maç baskısını yönetmekte zorlandığı yönünde. Dünya Kupası seviyesi ise bunun en sert testi olacak. Gruptan çıkması durumunda, turnuvanın ilerleyen bölümünde savunma disiplini ve oyun kontrolü daha belirleyici olacak. Norveç’in gerçek gücü de tam olarak burada ortaya çıkacak.</p><p>Ama belki de Norveç’in hikâyesini ilginç yapan tam olarak bu. Yıllardır dünyanın en iyi santrforlarından birine sahiptiler ama Dünya Kupası’nda yoklardı. Şimdi ise Haaland jenerasyonu yalnızca bir yıldız oyuncunun değil, uzun süre kaybolmuş bir futbol ülkesinin geri dönüş hikâyesini yazmaya çalışıyor.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9d408338eee4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Veda: Ferhan Şensoy]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/veda-ferhan-%C5%9Fensoy-e2be6193f977?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e2be6193f977</guid>
            <category><![CDATA[ortaoyuncular]]></category>
            <category><![CDATA[ferhan-şensoy]]></category>
            <category><![CDATA[kavuk]]></category>
            <category><![CDATA[ses-tiyatrosu]]></category>
            <category><![CDATA[beyoğlu]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 26 Feb 2025 17:26:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-26T17:30:44.034Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>31.08.2021&#39;de Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>Ferhan Şensoy ve Ortaoyuncular’ın hikâyesinden Kel Hasan Efendi’nin kavuğuna uzanan bir yolculuk…</p><p>Ferhan Şensoy, pandeminin başladığı Mart 2020’den itibaren Bodrum Yalıkavak’ın dağ köyü Geriş’teki evine yerleşmişti. Şensoy, kavuğu devrettiği öğrencisi Rasim Öztekin’in Mart 2021’deki cenaze törenine de sağlık sorunları nedeniyle katılamamıştı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/976/1*KmQqHtO0sbyJNcBQugx8Cg.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Ortaoyuncular</figcaption></figure><p>40 yıl sonra yeniden sahnelenecek olan ‘Şahları da Vururlar’ oyununun 14 Mart 2020’deki galası, salgın kısıtlamaları nedeniyle ertelenmişti. Biletleri kısa süre içinde tükenen oyun, bir buçuk ay boyunca ‘kapalı gişe’ oynayacaktı.</p><p>‘Şahları da Vururlar’ın müziklerini yapan isimlerden Nejat Yavaşoğulları, süreci şöyle anlatmıştı: <em>“Pandemi uzun sürmez sanıyorduk. Bir buçuk yılı geçtik ve Ferhan’ın sağlığı oyunu oynamaya el vermedi.”</em></p><p>Şensoy, Mart 2021’deki son söyleşisinde <em>“Sağlığınız nasıl?” </em>sorusuna şöyle yanıt vermişti: <em>“Sağlığım iyi çünkü eşim Elif bana çok iyi bakıyor. Benim ömrümü uzatıyor.”</em></p><p>Son kitabı ‘Derdeste’yi 2021’de yayınlayan Şensoy, ‘Derdeste’nin devamı olan ‘Ferdeste üzerinde çalışıyordu.</p><p><strong>70 yıla sığanlar…</strong></p><p>Şensoy’un hayatında yer tutan üç önemli isim vardı: Galatasaray Lisesi’ndeki edebiyat öğretmeni Tahir Alangu, yazar Haldun Taner ve Fransa yıllarında asistanlığını yaptığı Jérôme Savary.</p><p>Şensoy, ‘ustası’ Haldun Taner ile tanışmasını şöyle anlatıyor: <em>“Beni Galatasaray’da izledi, ‘Sen kabarecisin, gel peşimden’ dedi.”</em></p><p>Tiyatro eğitimini Fransa’da tamamlayan ve Jerôme Savary’nin Magic Circus kumpanyasında asistan ve oyuncu olarak yer alan Şensoy, tek kişilik ‘Ce Fou De Gogol’ (Şu Gogol Delisi) oyununu da ünlü oyuncu Monique Mercure ile birlikte Kanada’da sahneye koydu.</p><p>Fransa ve Kanada yıllarından sonra 1975 yılında Türkiye’ye dönen Şensoy, Devekuşu Kabare ve TRT’ye yazdığı skeçlerle geniş kitlelere ulaştığı bir dönemin ardından kendi tiyatrosu Ortaoyuncular’ı kurar.</p><p>Mart 1980&#39;de Harbiye’de, Yapı Endüstri Merkezi Salonu’nda ilk kez ‘Şahları da Vururlar’ oyunuyla perdelerini açan Ortaoyuncular’ın bünyesinde, Nöbetçi Tiyatro adlı bir gençlik grubu da kurulur.</p><p>Türkiye’ye döndükten sonra hâkim olduğu Türkçe ve Fransızcayı, ‘Ferhanca’ adını verdiği üslupla yorumlayan Şensoy’un, oyunlarındaki hâkim unsurlardan biri de müziktir.</p><p>Usta tiyatrocunun müzisyen bir tarafı da var. Öyle ki, birçok oyunda şarkı söyleyen, bağlama çalan Şensoy’un, şair Turgut Uyar’a ithaf ettiği ‘Turgut Uyar Uvertürü’ adlı beste, bugün bile Uyar’ın ölüm yıldönümlerinde sıklıkla paylaşılıyor.</p><p>Özkan Uğur, Fuat Güner, Nejat Yavaşoğulları, Grup Gündoğarken ve Hümeyra gibi önemli müzisyenler, Şensoy’un Ortaoyuncular tiyatrosunda yer alan isimlerden bazılarıydı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*XBysmG9qtvNjs63urcL1YA.jpeg" /><figcaption><em>Şensoy, Baykal Kent, Rasim Öztekin, Erol Günaydın ve Münir Özkul…</em></figcaption></figure><p>Ortaoyuncular’ın sahneye koyduğu ‘Muzır Müzikal’ oyunu Şensoy’un anlatımıyla, <em>“Gerici kesimden büyük tepki görür”</em> ve 77’nci gösteriden sonra Şubat 1987 gecesi Şan Tiyatrosu’nda kuşkulu bir yangın çıkar. Şensoy yangını şöyle anlatır: <em>“Bir ara bizi koruyan polisler değişti ve duşta olduğumuz sırada bizi diri diri yakmak istediler. Tiyatroyu ateşe veren aşırı dinci polislerdi.”</em></p><p>‘Muzır Müzikal’ sona ererken yargılanan Şensoy, 21 gün hapis cezasına çarptırılır. Bu yangın sonrasında, gösterim sayısıyla dünya rekoru kıran ‘Ferhangi Şeyler’ oyunu doğar.</p><p>Yangın nedeniyle satılan biletlerin parasını iade etmesi gereken Şensoy, bunun önüne geçmek için ‘Ferhangi Şeyler’i 10 gün içinde yazar. Gazete okuyup, haberleri yorumladığı bir bölümü de oyuna ekleyen Şensoy, böylece güncelliğini asla yitirmeyen bir oyun yaratmış olur.</p><p>Tarihi Ses Opereti’ni onaran Şensoy, salonu Ses-1885 adıyla açar. Ortaoyuncular, ‘Soyut Padişah’ oyunuyla Küçük Sahne’den Ses-1885’e taşınır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*D0GL4IkVokXYrpOpc2y_pw.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Ortaoyuncular</figcaption></figure><p>‘Ferhangi Şeyler’, 1987’den Mart 2020’ye dek aralıksız sahnelenir. Şensoy’un oyunda Türkçe ve Fransızcayı karıştırarak söylediği ‘Ütopyalar Güzeldir’, oyunun efsaneleşen anlarından biri olarak akıllara kazınır.</p><p>Yazar olmak isteyenlere her zaman günlük tutmalarını tavsiye eden Şensoy, lisedeki öğretmeni Alangu sayesinde günlük tutmaya başladığını söyler. <em>“Günlük tutuyorum, yazıyorum, basılıyor” </em>diyen Şensoy, günlüklerinde kullanılmayan bölümlerin kendisinden sonra basılacağını düşünür.</p><p>Şensoy, 2019’da Enver Aysever’in <em>“Siyaseten kendini nasıl tarif edersin? Sıkı bir solcusun, sağlam aydınlanmacı…”</em> sorusuna şöyle yanıt verir: <em>“Tarifin doğru, gençliğimden beri öyle. Akademide okurken Dev-Gençliydim. Komünistim ben, ‘Hacı Komünist’ diye kitabım var. Küba’ya gittim hacı komünistim. ‘Sosyalistim’ diyenler neden utanıyor ‘Komünistim’ demekten. Kitabın üzerinde purolu Che şapkalı bir fotoğrafım vardı. Fidel Castro yaşıyordu, ben de kitabımı yolladım ona. Türkçeyi anlamıyor, bana büyük bir Havana puro kutusu geldi. ‘Kitabın kapağındaki keyfiniz hep sürsün’ diye Fransızca yazıp yollamıştı bana.”</em></p><p>Şensoy’un kurucusu olduğu Ortaoyuncular, tiyatro ve yayınevi olarak Beyoğlu’ndaki Ses Tiyatrosu’nda varlığını devam ettiriyor.</p><p><strong>Bir kavuk meselesi</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*A-6x02238Gz3pqamQzzrMw.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Ortaoyuncular</figcaption></figure><p>‘Komik-i şehîr’ (Meşhur komik) unvanıyla tanınan orta oyunu sanatçısı Kel Hasan Efendi’nin kavuğunun sahipleri sırasıyla İsmail Dümbüllü, Münir Özkul, Ferhan Şensoy, Rasim Öztekin ve Şevket Çoruh.</p><p>Kavuğun ikinci sahibi Dümbüllü’nün devir anında Özkul’a şunları söylediği biliniyor: <em>”İlle birine vermek zorunda değilsin, vereceğin adam Türk tiyatrosunu senden sonra alıp başka bir yere götürecek bir bayraktar olacak, bu halkın tanıdığı sevdiği muhalif bir komik olacak.”</em></p><p>Ferhan Şensoy, 1989’da Özkul’dan aldığı kavuğu, 2016’da devretti. Kavuğu kime devredeceği zaman zaman kamuoyunda tartışılan Şensoy’un seçimi, Ortaoyuncular’da yetiştirdiği Rasim Öztekin olur.</p><p>İkili kavuğun teslim töreninde, ‘Pardon’ adıyla sinemaya uyarlanan ‘Çok Tuhaf Soruşturma’ oyunundan bir kesit de sunar.</p><p>Sağlık sorunları nedeniyle tiyatro yapamayan ve Ocak 2009&#39;da tiyatrodan ayrılan Öztekin, kavuğu devretmeye karar verir. Şensoy’un da onayını alan Öztekin, kavuğu Eylül 2020’de Şevket Çoruh’a devreder.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*dHlHAjefr-JG5yCVFTA15w.jpeg" /><figcaption>Şensoy ve Rasim Öztekin (Fotoğraf: Ortaoyuncular)</figcaption></figure><p><strong>Dahası</strong></p><p>Kronoloji: Şensoy’un kapsamlı <a href="https://www.ortaoyuncular.com/tr/ferhan-sensoy/">özgeçmişi</a>…</p><p>Şensoy’un Mart 2021’de Tolga Akyıldız’a verdiği son <a href="https://www.istdergi.com/roportaj/fakirin-dili-ferhanca">söyleşi</a>: <em>“İnternetle aram yok, ‘interflu’yum. ‘E çızgı mail’ adresim yok. Sosyal medya hiçbir şey ifade etmiyor. Görüntülü arama, Zoom, bilmem ne yapmıyorum. 40 kişi aynı anda konuşuyor, dediklerinden bir halt anlaşılmıyor. İş sektörünün de diline hakim değilim, beni ilgilendirmiyor. Fakirin dili Ferhanca!”</em></p><p>Tüm <a href="https://www.youtube.com/watch?v=aW1QVTXYFR0">bölümler</a>: ‘Varsayalım İsmail’</p><p>Video: Ferhan Şensoy, lise temsil kolu ile hazırladığı tiyatro oyunuyla Galatasaray Lisesi <a href="https://twitter.com/Ist_Arast_Enst/status/1085869836448747520">sahnesinde</a>….</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/1*RneQj1rMER_gGohM0ZnxLA.jpeg" /><figcaption><em>Bodrum Geriş’deki evinde (Fotoğraf: İSTDergi)</em></figcaption></figure><p>Tuncel Kurtiz’in <a href="https://www.youtube.com/watch?v=eE84HSA88QE">sesinden</a>: Şensoy’un ‘Şarabi’ şiiri…</p><p>Ferhan Şensoy’un 2017’de ‘Varsayalım İsmail’ karakteriyle ‘İşler Güçler’ dizisine konuk olduğu <a href="https://youtu.be/TjzN0jUnNEI">sahne</a>…</p><p>‘Ortaoyuncular’ oyunlarının tam kayıtlarının da yer aldığı YouTube <a href="https://www.youtube.com/c/ORTAOYUNCULARtiyatrosu">kanalı</a>…</p><p>2004 tarihli 32. Gün <a href="https://www.youtube.com/watch?v=6xwiDqgk-7Y">kaydı</a>: ‘Ferhan Şensoy ile tiyatro üzerine’</p><p>Ferhan Şensoy’un Rasim Öztekin’in cenazesinde okunan <a href="https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/o-mektup-yeniden-gundeme-geldi-ferhan-sensoy-rasim-oztekine-boyle-veda-etmisti-1864947">mektubundan</a>: <em>“Bir gün ben de uçup geleceğim gökyüzüne, buluşuruz gökyüzünde, neşeli bir meyhanede.”</em></p><p>‘Şahları da Vururlar’ oyunundan Fuat Güner ve Ferhan Şensoy <a href="https://www.youtube.com/watch?v=Z-fK7TpVGcQ">düeti</a>: ‘Döndü Pervaneler’</p><p>Ferhan Şensoy’un pandemi döneminde izleyicilerden gelen soruları yanıtladığı 10 bölümlük <a href="https://open.spotify.com/show/5SdclRtJZvv0Ic4Me6HfN2?si=d60b4cdf38004297">podcast</a>: ‘Soru Cevap’</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e2be6193f977" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ekol ve okul: Mehmet Ali Birand]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/ekol-ve-okul-mehmet-ali-birand-799e821601d3?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/799e821601d3</guid>
            <category><![CDATA[galatasaray-lisesi]]></category>
            <category><![CDATA[can-dündar]]></category>
            <category><![CDATA[mehmet-ali-birand]]></category>
            <category><![CDATA[23]]></category>
            <category><![CDATA[milliyet]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 26 Feb 2025 17:15:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-26T17:15:30.470Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>21.01.2024&#39;te Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>50 yıl süren gazetecilik kariyerinin 28 yılına damga vuran bir haber programı. Kısa sayılabilecek 71 yıllık ömre sığan 11 belgesel, 10 kitap, yüzlerce köşe yazısı, sayısız haber…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3E5jb-VScYOa7w1rCBu5_Q.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: CNN Türk</figcaption></figure><p>Henüz yürümeye başladığı yaşlarda geçirdiği kaza sonucu, ilk gençlik çağının sonuna dek hastane koridorlarında geçen ve kanser tedavisi süreciyle hastanede sona eren bir hayat…</p><p>Gazeteciliğiyle uluslararası üne kavuşan Türkiye’den ilk ve tek isim. Biyografisini kaleme alan eski ‘öğrencisi’ Can Dündar’ın deyimiyle ‘kendini var eden’ bir adam.</p><p>Galatasaray Lisesi, Milliyet, Brüksel, 32. Gün…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*4GzyXtbYmWlC5hlJ4Dj83g.jpeg" /></figure><p>Mehmet Ali Birand’ın çalışma arkadaşlarıyla, ‘Birand okulu’…</p><p>Gazetecinin yazdığı haberin öznelerinden biri olması sıkça karşılaşılan bir durum olmasa da, şu anda Kapsül ekibinin parçası olan ben de gazeteciliğe 32. Gün’de başlamış sayısız isimden biriyim. Benim hikâyem 2009’a, 32. Gün’ün şu anda ‘konuşan kafalar’ olarak adlandırılan tartışma formatıyla yayın hayatına devam ettiği döneme dayanıyor. Üniversite amfisine ilk kez giriş yapmaya üç ay kala, çalışmak için 32. Gün’den kabul alan 19 yaşında bir öğrenci.</p><p>O güne dek televizyon stüdyosunu sadece seyirci sıfatıyla birkaç kez görmüş biri olarak, sezonun son 32. Gün’ü için ‘ekip’ kartımla stüdyodayım. Etrafıma şaşkın gözlerle bakarken bana mesleği öğreten o dönemin şef editörü Utku Başar’ın çağrısıyla yayını rejiden izleyerek tamamlıyorum.</p><p>Sezonun başlamasına günler kala bambaşka bir yayın için stüdyodayız. Galatasaray ve Fenerbahçe’nin Avrupa kupası maçlarının yayıncısı CNN Türk, maçların sonrasında Birand’ın sunumuyla özetlerin yayınlanacağı ve maçların yorumlanacağı bir programa akışında yer verdi ve 32. Gün ekibi canlı yayın için stüdyodaki yerini aldı.</p><p>Galatasaray tarafı için Hasan Cemal ve emekli büyükelçi Volkan Vural, Fenerbahçe tarafı için Cengiz Çandar ve o yıl Şampiyonlar Ligi’ne direkt katılan Beşiktaş’ı temsilen Zeki Demirkubuz.</p><p><em>“İlk yayın için son derece iddialı isimler”</em> diye düşünüp terlerken Demirkubuz haricindeki isimlerin Birand’ın arkadaşı olduğu farkındalığı geliyor. Heyecanım had safhada.</p><p>Yayına dakikalar kala konuklara bardak, kalem ve kâğıt getirip sandalyelerini düzeltirken Utku Başar’ın mikrofonlu bir kulaklık vermesiyle ‘stüdyo şefi’ olduğumu öğreniyorum.</p><p><em>“Sadece bizi dinle ve Birand’dan gözünü ayırma”</em> diyen Başar, <em>“Abi nasıl yaparım?” </em>feryadıma, <em>“Yaparsın sen”</em> yanıtını veriyor.</p><p>Bu yanıtın ‘Birand ekolü’ne ait olduğunu daha sonra anlıyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*HGJ0T8lYD-2UdF2pYdYQdg.jpeg" /><figcaption>Fotoğraflar: Depo Photos</figcaption></figure><p>Yayın başlıyor, Birand anonsta kendisiyle özdeşleşen gaflarından birine örnek olarak Zeki Demirkubuz’un soyadını ‘Demirkubuk’ olarak söylüyor. Demirkubuz dahil kimse umursamıyor, yayın devam ediyor.</p><p>İlk maç özetiyle birlikte, yayının stüdyodan çıktığı an geliyor. Yayının stüdyoya dönmeden andan önce orayı ‘yöneten’ ben, kameramanlar ve konukları hazır etmeliyim.</p><p>Film ve dizilerde gördüklerimi taklit ederek gerekli uyarıyı yapmaya çalışıyorum ve rejiyi dinleyerek 10’dan geriye sayıyorum. Stüdyoda ben hariç herkesin sahip olduğu sayısız yayın tecrübesini hatırlamamaya çalışarak.</p><p>Reklam dönüşleri de aynı senaryoyla sorunsuz yaşanınca rahatlıyorum. Program bitiyor, Birand bana yaklaşıyor ve soruyor: <em>“Nasıldı yayın?”</em>. Yüzüne baktığımda gördüğüm, söyleyeceklerimi merakla bekleyen ve sanki defalarca birlikte yayın yapmışız gibi rahat bir adam. Bu tavır bana da güç veriyor, kısa da olsa bir şeyler diyebiliyorum: <em>“Tempoluydu. Hiçbir sorun yaşamadık.”</em></p><p><strong>Merak</strong></p><p>Utku Başar, Birand’ın bu özelliğini şöyle anlatıyor: <em>“Bir stajyer de fikrini çok rahat beyan ederdi ve onun fikrine değer verirdi. İyi olduğunu düşünüyorsa uygulamaktan çekinmezdi. Böyle bir özgürlük alanıyla birlikte kendine güvenmeni sağlardı. İyi bildiğini düşündüğün işi yapman için önünü açardı. Bence bıraktığı odur. Sonrasında gelen kimse etrafındaki insanlara alan açmadı. O dönemki ‘nispi özgürlük’ ortamının tamamen yok olduğunu da söylemek gerek.”</em></p><p>Birand’ın son döneminde, televizyon gazeteciliği öğrencisi olarak 32. Gün ekibinde yer alan Aytek Erdem, <em>“İlk günden bu yana önemli olduğumu ve fikrime değer verildiğini hissettim. Yaptığın her neyse onu sevmeyi ve heyecan duymayı bu insanlardan öğrendim”</em> diyor.</p><p>Hayatı boyunca kendi ifadesiyle ‘köpek gibi çalışan’ Birand’ın, 1974’te adını Türkiye’ye duyurduğu ‘Cenevre Konferansı’ esnasında uyuyakaldığı fotoğraf, Herald Tribune’de ‘Press Depressed’ (Basın Depresyonda) başlığıyla yer aldı.</p><p>Son yayınına ölümünden iki gün önce çıkan Birand, tedavi sürecinde hep aynı şeyi söyleyecekti: <em>“Hastalık beni bıraktırsın istemiyorum. Kendim bırakmak istiyorum”.</em></p><p>Sağlığını soran çalışma arkadaşlarına gülerek <em>“İyiyim ben, işinize bakın” </em>yanıtını veren Birand, parmaklarıyla dolaplara dokunup <em>“İyi yayınlar çocuklar”</em> diyerek stüdyoya gitmekten ve odasından <em>“Hadi bakalım… Show time”</em> sözleriyle çıkmaktan vazgeçmedi.</p><p><strong>Neden o?</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*LdmhuOU2dxeyZ2UI2eXHFQ.jpeg" /><figcaption><em>Birand ve Uğur Mumcu</em></figcaption></figure><p>Yedi kıtada yapılmış sayısız haber, profili Margaret Thatcher’dan Naomi Campbell’e uzanan söyleşiler, kariyerinin son döneminde ana haber bülteni performansı…</p><p>Tüm bunları düşününce akla gelen <em>“Birand’ın gazeteciliğinin sırrı ne?”</em> sorusunu, 32. Gün’ün Birand dönemindeki son genel yayın yönetmeni Utku Başar yanıtlıyor:</p><p><em>“Şu anki kutuplaşmış Türkiye’de, konuştuğun kişiyi anlamak ya da haberi aktarmak yerine onu ‘dövmeni’ bekliyor insanlar. Bu durum, medyanın ‘iki tarafı’ için de geçerli. Oysa gazetecinin görevi, merak edilenleri halka ulaştırmaktır. Protokol olmadan ve karşındakine eğilip bükülmeden konuşmayı öğretir Birand. Karşındaki pozisyonu gereği oradadır, sen de işin olduğu için konuşuyorsundur. Dolayısıyla ikiniz arasında fark yoktur. Herkesle her şeyi konuşabilmeyi öğrendim ondan. Bıraktığı en büyük miras budur.”</em></p><p>Birand’ın son üç yılında birlikte çalıştığı gazeteci Günel Cantak da ‘soru sorma gücü’nü vurguluyor: <em>“Herkese eşit mesafeden soru sorabilmenin zevki ve gücünü Birand’la öğrendim. Onunla çalışmak hayatımı şekillendirdi. Ve ondan sonra şu düşünce yaptığım her işte aklımın bir ucunda durdu: </em>‘Acaba Birand yaşasaydı bu habere nasıl yaklaşırdı?’<em>. Onu hep şu kendi sözüyle anıyorum; ‘</em>Yaşa!’<em>. Zira o yaptığı işlerle ve yetiştirdiği gazetecilerle yaşıyor…”</em></p><p><em>“Hayatta olsaydı son 10 sene içinde çok şey değişirdi. Bazı olaylar ya da durumları yumuşatırdı”</em> diyen Utku Başar, yoğun bakıma girmeden önce haber planlamasını yaptıklarını anlatırken ‘muhabir aşkı’nın hâlen canlı olduğunu söylüyor ve ekliyor: “<em>Eğer kararlıysan hiçbir şeyin önünde duramayacağını öğretti bana. Ona göre, yapamayacağın hiçbir iş, ulaşamayacağın hiç kimse yoktur.”</em></p><p>Ben ise o sezonla birlikte 32. Gün’ün stüdyo şefliğini üstlendim, Başar’ın editör ekibinde yer aldım ve Birand Yapım bünyesindeki belgesellerde çalıştım. Birand’la hikâyem, ihmal ettiğim okula yoğunlaşmak için 2011’de çalışmaya ara vermemle sona erdi.</p><p>Aytek Erdem, geriye dönüp baktığında duygularını, <em>“Birlikte çalıştığımızı öğrenen insanların yaklaşımı hâlen şanslı ve özel hissettiriyor bana kendimi. Onunla çalışan insanlarla bir aradayken hep şunu düşünüyorum. Gurur duyabileceğim bir ekolün parçasıyım”</em> sözleriyle anlatıyor. Aynı gururu ben de her an hissediyorum.</p><p><strong>Geleceğe mektup</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*vL7ysViiu7ZbH62jkb7Isg.jpeg" /></figure><p>Birand, küçük yaşta yanan sol bacağının tedavisi için uzun süre kaldığı Londra’da <em>“Sen, şimdi şu satırları okuyan Mehmet Ali” </em>diye başladığı bir mektup kaleme alır. Mektubun alıcısı kendisidir, yıllar sonra okumak üzere…</p><p><em>“Belki şu satırları okurken ayak ayak üstüne atabiliyorsun, annenin sesini işitebiliyorsun. Ve eminim ki kim bilir ne kadar saçma bir şeye, mesela işindeki bir aksiliğe canını sıkıyorsun. Sıkıyorsan, sana ‘aptal’ derim dostum…</em></p><p><em>Yalnızlığı tattın, hem de iliklerine kadar… Şimdi hepsi sende var. Bütün her şeyi unut ve sadece tatlı tatlı yaşamaya bak. Bol bol gül, yağmur altında dolaş, mehtapta denizi seyret ve bol bol âşık ol dostum…”</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*853KWBTM3Pf9j1yJaawUNg.jpeg" /></figure><p><strong><em>Dahası:</em></strong></p><p>Veda <a href="https://www.youtube.com/watch?v=lpyjZBXwEf0">belgeseli</a>: ‘Birand’la son randevu’</p><p>Tek bölüm belgeseller: ‘<a href="https://youtu.be/WFMoNxZtKr0?si=cX-mnQ4pERzn4YRP">Demirkırat</a>’, ’12 <a href="https://www.youtube.com/watch?v=UcCKCx5G0dM&amp;list=PL19EshdPt3R_Xfdh4JQG9Sc13bnWgNgwP&amp;index=1">Mart</a>’, ’12 <a href="https://www.youtube.com/watch?v=gaQdFEdyDSU&amp;list=PLqMkws7A7Vvn2XcHZQiEQdq6WLUBfWaJZ">Eylül</a>’, ‘<a href="https://youtu.be/6TyEGJuwZfQ?si=6vX2OKBnR4nNgJPy">Özallı Yıllar</a>’, ‘<a href="https://www.youtube.com/watch?v=DVTCRVDl_DU&amp;t=160s">Son darbe: 28 Şubat</a>’</p><p>32. Gün’ün ilk <a href="https://youtu.be/aPz3fTYsUFY?si=dOF6hLJWqpiPOTja">programı</a>.</p><p>32. Gün <a href="https://www.youtube.com/watch?v=RPHo0F0bTEY">jeneriği</a> (1995–2013)</p><p>Fahir Atakoğlu’nun belgesel müziklerine yer verdiği <a href="https://www.youtube.com/watch?v=0cVNA-zCYCU">albümü</a>.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=799e821601d3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yürüyüş: Belgrad Ormanı]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/y%C3%BCr%C3%BCy%C3%BC%C5%9F-belgrad-orman%C4%B1-e87989ae84e1?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e87989ae84e1</guid>
            <category><![CDATA[istanbul]]></category>
            <category><![CDATA[belgrade]]></category>
            <category><![CDATA[mantar]]></category>
            <category><![CDATA[belgrad-ormanı]]></category>
            <category><![CDATA[sarıyer]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 25 Feb 2025 07:48:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-25T07:48:22.470Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>05.05.2024&#39;te Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>Yeşil alanların günden güne yok olduğu, suya erişimin zorlaştığı, artan nüfusa ihtiyaç veremeyen İstanbul…</p><p>Tarih öncesi döneme uzanan geçmişiyle her çağın gözdesi olan İstanbul’u ilk günden bu yana ‘yaşatan’ Belgrad Ormanı’nda bir gezinti…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*rpbfqEx7ZgX3h2_MLf_NLQ.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Flickr</figcaption></figure><p>Sarıyer ve Eyüpsultan ilçeleri arasında yayılan orman, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü sınırlarında yer alıyor.</p><p>Istranca Dağları’ndan başlayıp Karadeniz sahiline kadar uzanan Belgrad Ormanı, 5 bin 400 hektar büyüklüğünde. Orman alanının 19. yüzyılın sonlarına kadar yaklaşık üç kat daha büyük bir alanı kapladığı biliniyor.</p><p>Arkeolojik çalışmalarda, Belgrad Ormanı’nın yakın çevresinde tarih öncesi çağlara ait konak yerleri tespit <a href="https://www.researchgate.net/profile/Simay-Kirca-2/publication/331262246_Belgrad_Ormani_Tarihcesi_-_History_of_Belgrade_Forest/links/5c6f2d5692851c6950367cb2/Belgrad-Ormani-Tarihcesi-History-of-Belgrade-Forest.pdf">edildi</a>. Mezolitik dönemden itibaren çeşitli insan toplulukları için bir cazibe merkezi olan bölgedeki yaşama dair günümüzde herhangi bir kalıntı görülemiyor.</p><p>Kuzeyden şehre gelen yağışları karşılayan ilk bölge olan Belgrad Ormanı, 18 doğal ağaç türü, 400 tür bitki, 169 tür kuş, 56 tür kelebeğe ev sahipliği yapıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*y9TFqwGgWBCk67C05pW5Jw.jpeg" /><figcaption><em>Sevmek </em><a href="https://twitter.com/istanblsinema/status/1785987609908384176"><em>Zamanı</em></a><em>/Metin Erksan</em></figcaption></figure><p>Mantar uzmanı Jilber Barutçiyan, ormandaki mantar çeşitliliğini şöyle <a href="https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/zeynep-bilgehan/mantarlarin-sirin-babasi-42082554">anlatıyor</a>: <em>“Böyle bir zenginlik Avrupa’da hiç görmedim kardeşim! Yıllarca arayıp bir tane bile bulamadığım mantarlar önümde tarla gibi duruyor. Gelen, giden bilmiyor; tekme atıyor, eziyor…”</em></p><p>M.S. 5. yüzyıldan itibaren koruma altına alınan orman, Bizans döneminden itibaren şehre su sağlayan ana kaynaklardan biri. Özellikle Osmanlı döneminde artan şehir nüfusu, ormandaki su yapılarının da çoğalmasına neden olur. İslamiyet’te durgun su makbul ve temiz kabul edilmediği için şehre yeni su kanalları kazandırılır.</p><p>Taksim ve Kırkçeşme su dağıtım sistemlerine bağlı olan tarihi su kemerleri ve bentlerine de ev sahipliği yapan ormandaki eserlerin bazıları Roma dönemine aitken, Mimar Sinan’ın bölgeye birçok su kanalı yaptığı biliniyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*shK2bZssifsmSrjiq0zNEA.jpeg" /><figcaption><em>Mağlova Kemeri/Fotoğraflar: Depo Photos</em></figcaption></figure><p>Alibey Deresi’ni ikiye bölen Mağlova Kemeri, dünyada kendi türündeki eserler arasında bir başyapıt olarak kabul ediliyor.</p><p><strong>Neden Belgrad?</strong></p><p>Tuna ve Sava nehirlerinin birleştiği Sırbistan’ın başkenti Belgrad’ın orijinal adı Beo Grad, ‘Beyaz Şehir’ anlamına geliyor.</p><p>Orman, adını Kanuni Sultan Süleyman’ın 1521 yılında Belgrad seferi dönüşünde beraberinde getirdiği Sırp savaş esirlerini yerleştirdiği ve şehrin su dağıtım sisteminin sorumluluğunu verdiği ‘Belgrad’ köyünden alıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*RNx1T0SnEcY4W1SP86kW_w.jpeg" /></figure><p>Tarihçi Joseph von Hammer’in 1822&#39;de ‘ağaçlarına hiç balta değmemiş’ dediği ve ‘kasvetin uçup gittiği derya’ sözleriyle <a href="https://www.atlasdergisi.com/kesfet/doga-cografya-haberleri/belgrad-ormanina-sadakat.html">tanımladığı</a> orman, dönemin varlıklı kesiminin sıklıkla yürüyüş yaptığı ve piknikler düzenlediği bir yer. Dönemin padişahlarının da yaz aylarında ormanı ziyaret ettiği biliniyor. 18. yüzyılda ise bazı yabancı büyükelçilikler yazlıklarını Belgrad ve Bahçeköy civarında inşa ediyor. Orman, o dönem Avrupalı diplomatların ve seyyahların da sıkça ziyaret ettikleri en gözde mesire yerlerinden biri.</p><p>1800’lü yılların ortalarından itibaren yazlıklar Tarabya ve Büyükdere kıyılarına taşınınca, Belgrad köyü yavaş yavaş boşalmaya <a href="https://www.saffetemretonguc.com/kilyos-belgrad-ormani/">başlıyor</a>. Köylerin atıklarının, küçük çaplı da olsa tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin, zamanla su kaynaklarını kirlettiği ve şehirde salgın hastalıkların artmasına neden olduğu anlaşılınca, başta Belgrad köyü olmak üzere diğer köyler ve Bahçeköy’ün bir kısmı 1894 yılından itibaren boşaltılıyor.</p><p>Farklı noktalara dağılmış toplam yedi adet tarihî bent bulunan ormanın içinde az da olsa Belgrad köyünün kalıntılarına rastlamak mümkün.</p><p><strong>Yaşam</strong></p><p>Belgrad Ormanı, Türkiye’de bilimsel temellere dayalı ormancılığın ilk adımlarının atıldığı ormanlardan biri. İstanbul Üniversitesi’ne bağlı olarak hizmet veren Orman Fakültesi’nin temellerinin atıldığı orman için Atatürk imzasıyla çıkan 1924 tarihli kararnamede, ‘örnek orman’ statüsü veriliyor ve girişler yasaklanıyor.</p><p>Yürüyüş, bisiklet ve fotoğraf çekmek için İstanbul’da eşi olmayan orman, 1956 yılında mesire ve piknik alanı olarak düzenlenerek halka açılıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*grseNo-0HMQPJ1VEsRonUw.jpeg" /><figcaption>Atatürk Arboretumu</figcaption></figure><p>Toplam 296 hektarlık bir orman parçası üzerinde kurulan Atatürk Arboretumu’nda ise 2 bin civarında bitki çeşidi bulunuyor. Bilimsel araştırmaların yapıldığı Atatürk Arboretumu, 2011&#39;den bu yana ziyaret edilebiliyor.</p><p>Son yıllarda ziyaretçi sayısının yoğunluğu, bırakılan çöpler ve define arayışıyla yapılan <a href="https://www.ntv.com.tr/galeri/turkiye/belgrad-ormaninda-define-avi-devasa-cukur-saskina-cevirdi,692OJuVsRkCFiEXHaLlHwA/RJqzaW8BDkGVw1lwGrbZ-Q">kazılarla</a> gündeme gelen Belgrad Ormanı, belirlenmiş alanlar dışında koruma altında.</p><p>İstanbul’un kuzeyindeki yaşam alanlarının daraldığı günümüzde Belgrad Ormanı, şehre nefes vermeye devam ederken kent hafızasının en değerli bölgesi olma işlevini koruyor.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e87989ae84e1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[130 yıllık miras: Müze Gazhane]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/130-y%C4%B1ll%C4%B1k-miras-m%C3%BCze-gazhane-7542f2b66eec?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7542f2b66eec</guid>
            <category><![CDATA[afife-batur]]></category>
            <category><![CDATA[müze-gazhane]]></category>
            <category><![CDATA[istanbul]]></category>
            <category><![CDATA[kadıköy]]></category>
            <category><![CDATA[üsküdar]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 25 Feb 2025 07:45:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-25T07:45:24.919Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>20.11.2022&#39;de Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>Hasanpaşa Gazhanesi, 1810’da kurulan Beykoz Kundura Fabrikası’ndan sonra Anadolu yakasının en eski endüstri binası. 100 yılı aşkın gaz dağıtımından sonra yolculuk, ‘Müze Gazhane’yle devam ediyor…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VHPzHmBzBuMHIQWv4y3Ukw.jpeg" /></figure><p><strong>Değişen şehir</strong></p><p>Avrupa’dan yayılan endüstrileşmenin etkilerinin başkent İstanbul’da da görüldüğü o yıllarda, Kâğıthane’de açılan havagazı tesislerinin uzantısı olarak Dolmabahçe Gazhanesi kurulur. 1853’e tarihlenen bu girişimdeki amaç, Dolmabahçe Sarayı’nı aydınlatmak ve ısıtmaktır.</p><p>Dönemin padişahı Sultan Abdülaziz, 1865’te açılışını yapacağı Beylerbeyi Sarayı’nın da havagazı ile aydınlatılmasını ister ve aynı tarihte Kuzguncuk Gazhanesi kurulur. Ham maden kömürü Kuzguncuk İskelesi’ne mavna ve takalarla getirildikten sonra at arabaları ile gazhaneye taşınır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*LFLRBO9EltIFC9O0hcqRQQ.png" /></figure><p>Dolmabahçe Gazhanesi’nden çıkan havagazının cadde ve sokakların aydınlatılmasında da kullanılması üzerine Yedikule’de yeni bir gazhane yapılır. Burada amaç, Suriçi bölgesinin de modern bir aydınlatma sistemine ulaşmasıdır.</p><p>Yıl 1891’dir ve Kuzguncuk Gazhanesi, Kadıköy ve Üsküdar’ın aydınlatma ihtiyacına yetişemez.</p><p>Anadolu yakasında yeni bir gazhane kurulması kararı alınır ve Kurbağalıdere’ye yakın olması nedeniyle Hasanpaşa seçilir. O dönem yoğun bir yerleşimin olmadığı Hasanpaşa, Koşuyolu, Acıbadem, Yeldeğirmeni havzasında, Osmanlı ileri gelenlerine ait ahşap konaklar bulunuyordu.</p><p>Hasanpaşa’nın seçilme nedeni, deniz yoluyla getirilen kömürün raylarla gazhaneye taşınması fikridir. İşletme imtiyazı 50 yıllığına Parisli sanayici/mühendis Charles George’a verilir ve 1892’de Hasanpaşa Gazhanesi’nin açılışı yapılır.</p><p>Yapılaşmanın Boğaz kenarında yoğunlaştığı Anadolu yakasına hizmet veren gazhane, Kadıköy’den Üsküdar ve Beykoz sınırına kadar olan bölgenin aydınlatma ve ısıtma ihtiyacını karşılayacaktır. Kurbağalıdere Gazhanesi ya da Kadıköy Gazhanesi olarak anılan gazhane, sonraki yıllarda Hasanpaşa Gazhanesi adını alır.</p><p>Gazhaneyi işleten Üsküdar-Kadıköy Gaz Şirket-i Tenviriyesi, cadde ve sokakların aydınlatılması için 2 bin 989 adet gaz feneri yerleştirir. 1910–1914 yılları arasındaki kayıtlara göre, İstanbul genelindeki gaz feneri sayısı 8 bin 742 olarak geçer.</p><p>I. Dünya savaşı sırasında maden kömürünü bulmakta zorluk çeken şirket, kısa bir kapanma döneminden sonra tekrar açılır ve zeytin çekirdeğinden havagazı üretimine geçer.</p><p>Cumhuriyet’in kurulmasının ardından gazhaneyle hükümet arasında yeni bir anlaşma (1924) yapılır. Buna göre gaz temini; Kadıköy, Üsküdar ve Anadoluhisarı belediye sınırlarını kapsayacaktır.</p><p>1926’da Yedikule Gazhanesi’ni işleten firma, Üsküdar-Kadıköy Gaz Şirketi’ni satın alarak ‘İstanbul Havagazı ve Elektrik Teşebbüsatı Sanaiye Türk Anonim Şirketi’ adıyla faaliyetine devam eder. Bu yıllarda elektrik gündelik hayata karışır ve havagazı önemini yitirir.</p><p>1931&#39;de İstanbul Elektrik Şirketi’ne satılan, 1937–1944 arasında faaliyetlerine müstakil olarak devam eden şirket, devlet tarafından satın alınarak İETT’ye devredilir.</p><p>Uzun yıllar ocak ve fırınlarda yakıt olarak kullanılan havagazı, 1992’de İstanbul’da kullanıma sunulan doğalgaza yenik düşer.</p><p>Tesis, birçok geliştirme ve ekleme ile birlikte 1993 yılına kadar 101 yıl hizmette kalır. O tarihte İstanbul’daki diğer gazhaneler de faaliyetine son verir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*eAFIV3GJs0pEKUiXlqjCfQ.jpeg" /></figure><p><strong>Değişim</strong></p><p>Yıl 1993’tür ve 32 bin metrekarelik Hasanpaşa Gazhanesi şehir hayatının merkezinde konumlanmıştır. Gazhanenin akıbetiyle ilgili tartışmalar, müze olarak açılışının yapıldığı 2021’e kadar devam eder.</p><p>Gazhanenin yavaş yavaş söküme uğramasına itiraz eden mahalle sakinlerinin çabalarıyla ‘binanın korunması’ kararı çıkar. Bu, bir endüstri tesisinin korunmasına yönelik ilk bürokratik belgedir.</p><p>Karara rağmen, yaklaşık üç ay sonra yapılan incelemede iki gazometrenin tamamen söküldüğü, en büyük kapasiteli gazometrenin sökümüne başlandığı, makina dairesi cihazlarının kaybedildiği, fırınların içlerinin boşaltılarak kısmen söküldüğü, orta tazyik binasının ve su gazı tesisinin kısmen yıkıldığı saptanır. Şubat 1995’de söküm çalışmaları durdurulur ve soruşturma başlatılır.</p><p>O tarihten itibaren alanın bir kültür merkezi ve yeşil alan olarak değerlendirilmesi için çalışmalar<a href="https://www.hurriyet.com.tr/gundem/gazhane-de-temizlik-39054366"> başlar</a>. Gazhane Çevre Gönüllüleri oluşumu, bu günlerde doğar.</p><p>Mahalle sakinlerinden mimar ve mimarlık tarihçisi Prof. Dr. Afife Batur, İTÜ’deki öğrencilerine bir çalışma yaptırır ve o proje 2001’de Koruma Kurulu kararıyla onaylanır.</p><p>Hürriyet yazarı Doğan Hızlan, Haziran 2002 tarihli yazısında İBB Başkanı Gürtuna’nın projeyi başlatma sözünü verdiğini<a href="https://www.hurriyet.com.tr/gundem/alcak-saldirinin-10-ismi-42173278"> aktarır</a>.</p><p>Ancak ardından uzun bir bekleyiş başlar. Gazhane Çevre Gönüllüleri talebi sıcak tutmak adına 2010 yılına kadar alanda dokuz ayrı festival düzenler. O yıl İstanbul’un ‘Avrupa Kültür Başkenti’ olması nedeniyle gazhanedeki bazı alanların kullanılabileceği düşünülür ancak bu proje hayata geçmez.</p><p>Gazhanenin bulunduğu alan farklı dönemlerde kömür deposu, otobüs garajı ve İETT deposu olarak kullanılır.</p><p>Yenileme çalışmaları, 2014’te sonuçlanan ihaleyle başlar. Prof. Dr. Afife Batur’un danışmanlığındaki çalışmalar, 2021’de sona erer.</p><p><strong>Bugün</strong></p><p>Temmuz 2021’de iklim ve kültür müzesi kimliğiyle açılan ‘Müze Gazhane’, bugün kentin önemli kültür duraklarından<a href="https://muzegazhane.istanbul/"> biri</a>.</p><p>İşletmesi İBB iştiraki Kültür A.Ş. tarafından alınan Müze Gazhane’nin bünyesinde altı sergi/müze salonu, iki tiyatro/konser salonu, performans stüdyoları, kütüphane, İstanbul Kitapçısı, yeme içme alanları, atölyeler, ortak çalışma alanları ve kapalı otopark bulunuyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*LdNsAxZhYrJm4Uv8ZCTdRw.jpeg" /></figure><p>Hasanpaşa Gazhanesi’nin ‘Müze Gazhane’ye dönüşümünde en büyük pay sahibi Prof. Dr. Afife Batur, 2018 yılında aramızdan ayrıldı.</p><p>“<em>Ömrümün üçte biri burada gitti”</em> diyen ve 30 yıllık emeğinin sonunu göremeyen Batur’un adı, Müze Gazhane’nin içindeki ‘Afife Batur Kütüphanesi’nde yaşamaya devam ediyor.</p><p><strong>Dahası</strong></p><p>Proje ekibinde yer alan İTÜ öğretim üyesi Gülsün Tanyeli<a href="https://artdogistanbul.com/130-illik-miras/"> anlatıyor</a>: ‘130 yıllık miras’</p><p>Gazhane Çevre Gönüllüleri üyeleri<a href="https://birartibir.org/gazhane-den-musterek-haneye/"> anlatıyor</a>: <em>“Bir ‘kadın hareketi’ değildik. Ama her zaman kadınlar ağırlıktaydı. Bu bize özel bir durum da değil. Genel toplumsal yapıya baktığımızda da şunu görüyoruz: Erkekler alanlardan geriye çekilirken kadınlar öne çıkıyor.”</em></p><p>Kültür İstanbul’un 62 şarkılık<a href="https://open.spotify.com/playlist/0Xk3kEmiSEMMKYys5MzsLe?si=2f1ce2e44a6649d5"> listesi</a>: ‘Müze Gazhane Sahnesinden Geçenler’</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7542f2b66eec" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Seni sevmeler cumhuriyeti: Özkan Uğur]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/seni-sevmeler-cumhuriyeti-%C3%B6zkan-u%C4%9Fur-62a912c4b154?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/62a912c4b154</guid>
            <category><![CDATA[mfo]]></category>
            <category><![CDATA[özkan-uğur]]></category>
            <category><![CDATA[cem-yılmaz]]></category>
            <category><![CDATA[fuat-güner]]></category>
            <category><![CDATA[mazhar-alanson]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 25 Feb 2025 07:44:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-25T07:44:38.253Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>09.07.2023&#39;te Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>Sahnelerin en yetenekli ve renkli isimlerinden Özkan Uğur’a veda…</p><p><em>“Hem bas gitar çalarken şarkı söyleyip hem de ikinci, üçüncü sesleri yapıp bir de dans edebilen bir müzisyen hiç görmedim.”</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/680/1*x6w4IWZsS0OjXjaMqubEhg.jpeg" /><figcaption>Fotoğraflar: Depo Photos</figcaption></figure><p>Onu 50 yılı aşkın süreden bu yana tanıyan Fuat Güner, Özkan Uğur’un nasıl bir müzisyen olduğunu kısaca böyle anlatıyor.</p><p>MFÖ’nün ‘M’si Mazhar Alanson’un ise grubun en popüler starının kim olduğunu merak edenlere tek bir cevabı <a href="https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/keyif/mfoden-yillar-sonra-ilk-roportaj-edirneden-ardahana-turkiye-bize-yeter-40478618">var</a>: <em>“Özkan Uğur.”</em></p><p>Hayalindeki ‘Kaygısızlar’ grubuyla ilk kez çaldığı an, Alanson’un <em>“Bu kim ya?”</em> diye sorduğu Uğur ise o günü <em>“‘Peki, o zaman ben gideyim’ desem, bugün MFÖ olmayacaktı” </em>sözleriyle anlatıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*lQ_HQ1TcWjpbIkp6DLaoQg.jpeg" /><figcaption>Fotoğraflar: Depo Photos</figcaption></figure><p><strong>Kadıköy’den sesler yükseliyor</strong></p><p>Kadıköy’de tohumları atılan MFÖ’nün öncülü ‘Kaygısızlar’, Alanson ve Güner’in bir Beatles plağı nedeniyle tanışmasıyla doğar. Kısa bir süre sonra aralarına <em>“Hep onlarla çalmak istiyordum” </em>diyen Şerif Yüzbaşıoğlu Orkestrası’nın üyesi Özkan Uğur katılır.</p><p>Grubun dağılmasının ardından dönemin aranan bas gitaristlerinden Uğur’un yolu Barış Manço, Erkin Koray ve Selda Bağcan’ın aralarında olduğu birçok isimle kesişir. Ancak 1976’da kendisini bir kez daha Alanson ve Güner’le birlikte ‘İpucu Beşlisi’nde bulur. ‘<a href="https://youtu.be/-PuEl5vbawU">Heyecanlı</a>’ teklisiyle hâlen hatırlanan grubun üyelerinden biri olan Ayhan Sicimoğlu, yıllar sonra MFÖ’nün ‘Peki Peki Anladık’ şarkısına ilham olur.</p><p>Alanson’un sözlerine sahip olan şarkıdaki ‘eksik kısmı’ ise Özkan Uğur tamamlayacaktır: <em>“Sen neymişsin be abi (ah)”</em></p><p>MFÖ öncesinde Fuat Güner’le birlikte Ortaoyuncular’da hem müzisyen hem de oyuncu olarak sahne alan Uğur, yeni yeteneğinin ilk tohumlarını atar. Yıllar sonra, küçük yaşlarda oyunculuğa ne kadar hevesli olduğunu ancak konservatuar için ailesinden onay çıkmadığını sıklıkla anlatır.</p><p>Takvimler 1980’i gösterdiğinde bir araya gelen üçlü, istedikleri patlama için 1984’teki ilk albümleri ‘Ele Güne Karşı Yapayalnız’ı bekler. MFÖ tarihinin en iyisi olarak sayılan bu albümü, 1985’teki Eurovision’a katıldıkları <a href="https://www.youtube.com/watch?v=cjdbqpw2d7s">‘Diday Diday Day’</a> izler.</p><p>Sözlerin sahibi Alanson, şarkının ilk hâlinde nakarattaki <em>“Oooo” </em>kısmının uzayarak devam ettiğini ancak Uğur’un müdahalesiyle <em>“Diday Diday Day” </em>olarak değiştirdiğini anlatır.</p><p>MFÖ’nün ‘patladığı’ dönemi <em>“Hayatımız ‘Diday’la değişti. Evlerimizin etrafını gazeteciler sardı” </em>diyerek anlatan Alanson, Uğur’un etkisini ise şöyle söze döker: <em>“Önce sesiyle geldi gruba, sonra bestelerini koymaya başladı. Özkansız olmadı ondan sonra. Olamadı.”</em></p><p>Kendisiyle ‘Sude’ şarkısının hikâyesi ise hiçbirine benzemez. Yeni bestesini heyecanla Alanson’la paylaşıp acilen birlikte söz yazmayı talep eder. Nağmeleri not alan Alanson, küçük değişikliklerle ‘Sude’nin sözlerini tamamlar.</p><p>‘Sude’ ve ‘Ali Desidero’, onu sahnede devleştirir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*WT4DNdJ3LK-6bkWk9T1dlQ.jpeg" /></figure><p><strong>‘Ö’</strong></p><p>Bir yanda şarkı sözleriyle efsaneleşen grubun baş sesi Mazhar Alanson, diğer yanda ‘müziğin matematiği’ni en iyi bilen ve MFÖ’nün ‘idari yöneticisi’ görevini üstlenen Fuat Güner.</p><p>Ve ‘denge unsuru’ Özkan Uğur…</p><p>İkilinin sıklıkla <em>“Hayatı aramızı bulmaya çalışmakla geçti”</em> diye anlattığı Uğur, iki ismin konuşmadan sahneye çıktığı dönem dahil MFÖ’nün devamını sağlayan güç olur.</p><p>‘Saf aşkı’ anlattığı için en sevdiği şarkıya yanıtı, ‘<a href="https://www.youtube.com/watch?v=bmO_tpl7GdM">Güllerin İçinden</a>’ olur.</p><p>Alanson’un ‘asabi karakterli ama çabuk yumuşayan’ sözleriyle tanımladığı Güner’le ‘ego çatışması’, kimi zaman MFÖ’yü dağılma noktasına getirir ancak dönem dönem yaptıkları solo albümlerle krizlerin üstesinden gelinir.</p><p>Alanson, 1995’te kayıt için gittikleri Paris’te geçirdikleri dönemi anlatırken aslında Uğur’un büyüsüne de vurgu yapar: <em>“Sabaha karşı stüdyodan eve dönüyoruz. Özkan bize şarkı söylüyor, sonra yatıyoruz.”</em></p><p>Grup son konserini, Aralık 2022’de Bostancı Gösteri Merkezi’nde <a href="https://www.instagram.com/p/CmhasFEtR8q/">verdi</a>. Son albüm ise 2017 tarihli <a href="https://open.spotify.com/album/1jO27ZsIurNhUNAOVTqxzI?si=9MFcfi0gSEaxgKkHZcaQaw">‘Kendi Kendine’</a>.</p><p><strong>Ekran</strong></p><p>Özkan Uğur ise solo albüm yerine tiyatro ve ekranda oyunculuğa yönelir. Ortaoyuncular günlerinden sonra 1988 yılında Atıf Yılmaz’ın <a href="https://www.youtube.com/watch?v=-_34YpmcFSo">‘Arkadaşım Şeytan’</a> filmiyle ilk kez sinemaya adım atar. Filmin oyuncularından Yaprak Özdemiroğlu, seti şöyle <a href="https://twitter.com/YZDMRGL/status/1677693910745849856">anlatır</a>: <em>“İlk sahnesini Özkan’la çektikten sonra Atıf Yılmaz’la göz göze geldik, aynı anda ‘Müthiş oyuncu çıktı bu’ dedik.”</em></p><p>Başrolde olmadığı ‘Arkadaşım Şeytan’ın ana karakterlerinden birisi ise epey tanıdık bir isimdir: Mazhar Alanson. Film, Alanson için yıllar sonra başrolünde olacağı ‘Her Şey Çok Güzel Olacak’ için de kapı açar. Filmi 15 yaşındayken izleyen Cem Yılmaz, oyunculuğunu ‘tabii’ bulduğu için ne kadar etkilendiğini anlatarak Alanson’a rol teklifi yapar.</p><p>Oyunculuk kariyeri tıpkı MFÖ’de olduğu gibi parlayarak devam eder. ‘Eşkıya’ gibi bir klasikle devam eden filmografisine ‘Komser Şekspir’, ‘G.O.R.A’, ‘A.R.O.G.’, ‘Yahşi Batı’ gibi çok izlenen filmleri ekler. Eşkıya’nın yönetmeni Yavuz Turgul, Uğur’un ‘<a href="https://youtu.be/wj7gEaHtkxw">Sakın Gelme</a>’ videosundaki mimiklerinden etkilendiğini söyler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*97Dya8bhnmzSzg1ZpGed_A.jpeg" /></figure><p><strong>Matruşka</strong></p><p>‘Eşkıya’ sonrası İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda rol aldığı ‘Küçük Bir İş İçin Yaşlı Bir Palyaço Aranıyor’ adlı oyundaki performansı dilden dile anlatılır. Tiyatrodan ‘konuk sanatçı’ olarak davet almıştır.</p><p>G.O.R.A’da doğup kültleşen ‘Garavel’in yanı sıra ‘Karakomik Filmler: Deli’deki ‘Tuncay’ gibi özel karakterlerle hafızalara kazınır.</p><p>Klişeleşmiş tabirle ‘evlere misafir olması’ ise 1998 yılında başlayan ve üç sezon devam eden <a href="https://twitter.com/umurtas/status/1677698566729486338">‘İkinci Bahar’</a>la olur. ‘Şecaattin’ karakteriyle tüm yeteneğini sergileyen Uğur, ‘İkinci Bahar’ın hemen ardından Suna Pekuysal’la başrolleri paylaştığı ‘Yeter Anne’deki ‘Altan’ performansıyla oyunculuğunu geniş kitlelere kanıtlar. Onu, ‘Cennet Mahallesi’ndeki ‘Beter Ali’ izler.</p><p>‘İkinci Bahar’ döneminde oynadığı bir reklam ise yazılı ve görsel basının ‘çok sevmesiyle’ uzun süre gündemde kalır. Fındık ihracatını artırmak için hazırlanan reklam filminde Mısır Çarşısı’ndaki tezgâhına geçip fındığın yararlarını saydığı konuşmasını <em>“Ayrıyeten aganigi-naganigi”</em> diye <a href="https://youtu.be/Up0TiS6JVsE">bitirir</a>. Müşteri akınıyla biten filmde fındığın ‘cinsel gücü artırdığı’ mesajını veren bu slogan, uzun süre basında ve dolayısıyla sokakta dolaşır.</p><p>Aynı dönemde sunduğu <a href="https://www.izlesene.com/video/agirliginca-altin-yarismasi-mi-acaba/8461643">‘Ağırlığınca Altın’</a> yarışmasındaki performansıyla seyircinin ekranda görmek istediği yüzlerden biri olur.</p><p>Yıllar sonra ‘Şubat’ ve ‘Poyraz Karayel’ gibi izlenen yapımlarda oynar. Son olarak 2022 yapımı ‘Erşan Kuneri’ dizisinde rol alır.</p><p>‘Karışık Pizza’ filmi için ilk kez solo şarkı seslendiren Uğur, <a href="https://www.youtube.com/watch?v=a78u9AUwmko">‘Maksat Muhabbet Olsun’</a> şarkısını kaydeder. Rol aldığı ‘G.O.R.A.’ için söylediği ‘<a href="https://youtu.be/cFmtL642wM8">Olduramadım</a>’ ise MFÖ konserlerinin vazgeçilmezi olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*dwP63AwZMhGlEp8fqcb2mw.png" /></figure><p><strong>Veda</strong></p><p>2013’te ilk kez yakalandığı lenf kanserini iki kez atlatan Özkan Uğur’a, 11 Temmuz Salı saat 11.00’de AKM’de yapılacak törenle veda edilecek.</p><p>Tedavi süreçlerinde umudunu hiç yitirmediğini ve gitara sarıldığını hep anlatan Uğur, işlev kaybı yaşadığı parmaklarını gitar çalışarak tedavi eder. Alanson, <em>“Slide gitar çaldı. Bugün gitse birilerinin yanında çalabilir Mississippi’de. Öyle öğrendi kaydırmalı gitarı…”</em> der.</p><p>Son sözler, Özkan Uğur’un sesinden, MFÖ konserlerinin vazgeçilmezlerinden ‘<a href="https://www.youtube.com/watch?v=fN1wliePLCQ">Bazen</a>’e ait:</p><p><em>“Güneş doğar güneş batar</em></p><p><em>Ama insan uyumaz bazen düşünür</em></p><p><em>Geceler kısa, çabuk geçer</em></p><p><em>Ama insan uyumaz bazen düşünür</em></p><p><em>Deniz masmavidir ne güzel</em></p><p><em>Ama insanlar görmez bazen</em></p><p><em>Şiirler şarkılar masallar</em></p><p><em>Ama insanlar duymaz bazen</em></p><p><em>Üzme kendini ümitsiz gibi</em></p><p><em>Sevenin var bak ne güzel”</em></p><p><strong>Dahası</strong></p><p>32. Gün <a href="https://youtu.be/v-WvKZkoDjg">arşivinden</a> (2003): ‘MFÖ ve Cem Yılmaz’</p><p>‘Yeter Anne’nin 20 <a href="https://youtu.be/1Lk8Mve5fmU">bölümü</a>.</p><p>‘Mazhar Alanson ile’ <a href="https://www.youtube.com/watch?v=WrtZY0R3KKg">bölümü</a>: ‘Özkan Uğur’</p><p>‘Poyraz Karayel’ <a href="https://youtu.be/gbPZdR93z9M">sahnesi</a>: ‘Aynada Dün Gece Bir Resim Gibi’</p><p>Bedük, Sıla ve Özkan Uğur’un <a href="https://www.youtube.com/watch?v=iFR1C7_sl1E">performansı</a>: ‘Sude’</p><p>GAİN <a href="https://www.gain.tv/t/aQWWQmzE/ele-gune-karsi">belgeseli</a>: ‘Ele Güne Karşı’</p><p>‘Londra Merkez’ <a href="https://twitter.com/Ygtylmz/status/1677677663153008640">bölümünden</a>: “<em>Özkan Uğur’u sevmiyorum diyen birine rastlamadım.”</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=62a912c4b154" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Biz ayrılamayız: Tom&Jerry]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/biz-ayr%C4%B1lamay%C4%B1z-tom-jerry-fea3fb7d6fda?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fea3fb7d6fda</guid>
            <category><![CDATA[warner-bros]]></category>
            <category><![CDATA[tomcat]]></category>
            <category><![CDATA[jerry-mouse]]></category>
            <category><![CDATA[slapstick]]></category>
            <category><![CDATA[tomjerry]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Feb 2025 20:05:45 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-23T20:05:45.251Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>18.06.2023&#39;te Kapsül’de yayınlammıştır.</em></p><p>Hızlı düşünen zeki bir fare ve şanssız olduğu kadar sakar bir kedi. Kült çizgi dizi Tom&amp;Jerry’in hikâyesi...</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WVan-GGWZeEnKwtYUpXViQ.jpeg" /></figure><p>Aynı evde yaşayan bu ikilinin yaratıcıları ise Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) stüdyosunda çalışan ABD’li animasyon yapımcıları William Hanna ve Joseph Barbera. Yıllar içinde ‘Taş Devri’, ‘Ayı Yogi’, ‘Jetgiller’, ‘Scooby-Doo’ gibi ‘zamansız’ birçok çizgi diziye hayat verecek olan bu ikilinin Tom ve Jerry’yi seyirciyle buluşturduğu tarih ise 1940.</p><p>İkilinin en önemliği özelliği, animasyon filmleri geleneksel 6 dakikalık zaman dilimi dışına çıkararak televizyon dünyasına getirdikleri yeni yaklaşım olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*dc2fiZEEPUkJ3u-4jvIQwA.jpeg" /></figure><p>‘Puss Get the Boot’ ismiyle yayınlanan bu ilk <a href="https://www.youtube.com/watch?v=JmfzCYQ0nD4">bölüm</a>, Jasper adında gri ve beyaz tüylü bir kedi, adsız bir fare ve bir Afro-Amerikan Amerikalı ev hizmetçisini içeriyordu.</p><p>İlk bölümün Oscar adaylığından sonra serinin devamı için çalışan ikili, yeni bir isim arayışına girer. Öneriler arasında, rom ve konyakla yapılan geleneksel Noel kokteyli <a href="https://www.liquor.com/recipes/tom-jerry/">‘Tom ve Jerry’</a>de karar kılınır. Bu tercihe neden olarak, popülerliği ve akılda kalıcı olması gösterilir.</p><p>İzleyici, konuşmayan bu iki hayvanın 6 ila 9 dakikalık hikâyelerle örülü ev arkadaşlığını benimser.</p><p>Yıllar sonra ise tam isimlerinin Thomas Jasper ‘Tom’ Cat Sr. ve Gerald Jinx ‘Jerry’ Mouse olduğu ortaya <a href="https://www.cnet.com/culture/entertainment/tom-and-jerry-fans-surprised-by-cartoon-cat-and-mouses-real-names/">çıkar</a>.</p><p><strong>Hikâye</strong></p><p>‘Slapstick komedi’ <a href="https://www.bagimsizsinema.com/sinema-terimleri-slapstick-komedi-nedir.html">türünün</a> örneklerinden biri olan Tom ve Jerry’nin çatışmaları, düşme, takılma, çarpışma gibi komedi unsuru yaratan fiziksel hareketlerle doludur.</p><p>Her bölümünde farklı mekân ve karakterlere yer veren serideki kovalamacalarda, ev eşyaları da önemli bir yer tutar. Kaza ve çatışmalar sırasında zarar gören ikili, hemen sonra eski hâllerine geri dönerler. Gerçekçi yaralanma ve kan görülmeyen hikâye, ‘slapstick komedi’ unsurlarını vurgular.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*EevYVE2iplpQp3yBHlgbWw.jpeg" /></figure><p>Kovalamacaların bu sayede devam ettiği bu yaklaşım, çocukları korumayı da amaçlar. Tom ve Jerry’de yaşananlar değişen dünyanın isteklerine ayak uydurur. Tom’a kötü davranan ve fareden korkan Afro-Amerikan ev hizmetçisi ‘Mammy Two Shoes’ karakteri, yıllar içinde beyaz ve zayıf bir kadın olarak gösterilir. Tom’un sigara içtiği sahneler ise sansürlenerek yayınlanır.</p><p><strong>Karakterler</strong></p><p>Sessiz senaryoya sahip seride, aksiyonu vurgulamak ve sahnelere duygusallık katmak için müzik kullanılır. İkilinin nadiren de olsa konuştukları <a href="https://www.youtube.com/watch?v=X4Z4rtop3eg">‘The Lonesome Mouse’</a> gibi bölümlerin yanı sıra Tom, dişi kedilere kur yaparken şarkı söyler. ‘<a href="https://youtu.be/kP9TfCWaQT4">Tom and Jerry: The Movie</a>’ ise ikilinin düzenli olarak konuştuğu tek film.</p><p>Kurnaz ama sakar bir kedinin karşısında zeki ve atik bir fare. Sakin ve cesur bir farenin hırslı ve sinirli bir kediye kurduğu küçük tuzaklar. Kovalanan taraf olarak ‘seyirci desteğini’ de arkasına alan farenin, eve zarar veren sakar kedinin evin diğer sakinlerinin hışmına uğramasını büyük bir zevkle izlemesi…</p><p>Tom genellikle bağırır, homurdanır veya mırıldanırken Jerry daha çok tiz çığlık sesleri çıkarır.</p><p>Tom’un tuzaklarından oyunlarla kaçan ve onu manipüle eden Jerry, serinin eğlence dinamiğinin baş aktörüdür. Zekâsıyla hayatta kalan Jerry, onunla birlikte planlar yapan seyirciyle de bağ kurar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*Uk28ZPlZaKZMbkaLPxxOZw.jpeg" /></figure><p>Seride yıllar ilerledikçe, ikilinin etkileşime gireceği yeni karakterler de yer alır. Başta kedi ve köpekler olmak üzere Tom’a rakip karakterlerin ağırlıkta olduğu seride, kimi zaman Tom ve Jerry’in ortak düşmana karşı ‘işbirliğine gittikleri’ de görülür. Ancak Tom, Jerry’e karşı hareket etmek için bu hayvanlar arasında kimi zaman farklı ittifaklar da kurar. Bu esnada Jerry de boş durmaz ve ağırlıklı olarak diğer fareleri yanına alır.</p><p>Tom, insanlar tarafından ağırlıklı olarak sevgi görürken Jerry’le ‘baş edemediği’ ve sakarlığıyla eve zarar verdiği için kötü muameleye de maruz kalır. Jerry ise insanları korkutur ancak iki taraf birbirine fazla yaklaşmaz. Kaçınılmaz son, devreye Tom’un girmesiyle başlar.</p><p><strong>Nerede izlerim?</strong></p><p>ABD kültür endüstrisinin etkisiyle başta İngiltere olmak üzere dünya genelinde büyük bir izleyici kitlesine ulaşan ikili, renkli televizyonun geldiği 1984 sonrası TRT aracılığıyla Türkiye’deki evlere de konuk olur.</p><p>Yıllar içinde birçok farklı isimle devam eden seri, uzun metrajlı sinema filmleriyle perdeye de döner.</p><p>Dizi, hâlen ücretli platformlardaki çocuk kanallarında yayınlanmaya devam ediyor. Filmleri ise birçok dijital platformda yer alıyor.</p><p><strong>Dahası:</strong></p><p>Cartoon Network video <a href="https://www.youtube.com/watch?v=h2l_OEHHWds&amp;list=PLp-_Pob56QhUno1Hqexp4i4-dRn5Wsn8v">listesi</a>: ‘Tom ve Jerry’</p><p>Warner Bros. video <a href="https://www.youtube.com/watch?v=dB4tUSd375w&amp;list=PLJYf0JdTApCqSeh0ZQNQDeR-Qc461ZUs4">listesi</a>: ‘The Tom and Jerry Show’</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fea3fb7d6fda" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Korta veda: Ankara Tenis Kulübü]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/korta-veda-ankara-tenis-kul%C3%BCb%C3%BC-fe249c9661fd?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fe249c9661fd</guid>
            <category><![CDATA[ankara-tenis-kulübü]]></category>
            <category><![CDATA[tenis]]></category>
            <category><![CDATA[ted]]></category>
            <category><![CDATA[kemal-derviş]]></category>
            <category><![CDATA[ankara]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Feb 2025 20:05:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-23T20:05:03.658Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>05.02.2023&#39;te Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>Türkiye, erken Cumhuriyet döneminin Ankara’daki en önemli eserlerinden birine daha kısa süre önce veda etti.</p><p>Kentin 70 yılına tanıklık eden Ankara Tenis Kulübü’nün binasına bir yolculuk…</p><p><strong>Korta çıkış</strong></p><p>Başkente yabancı diplomatların gitmesiyle Ankara’da yaygınlaşan tenis, 1928’de kurulan Kavaklıdere Sporting Tenis Kulübü’yle ilk adımlarını atar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*CpipKzdgBCI3qcbiHBYUAA.jpeg" /></figure><p>Hipodrom, stadyum ve tenis kortlarının birlikte ele alındığı Ulus’taki 19 Mayıs Spor Yerleşkesi’nde ise geniş kitlelere ulaşma şansı yakalar. Alana 1938 yılında yapılan iki adet toprak kortla filizlenen Ankara Tenis Kulübü (ATK), 1947’de kurulur. Artan üye sayısı karşısında yetersiz kalan mevcut ahşap yapıların yerine yeni bir kulüp binası yapımına karar verilir.</p><p>Mimar Reha Ortaçlı’nın en ikonik eseri olarak tarif edilen 1954 tarihli binanın yapısı, <em>“Açılı geometrinin egemen olduğu güçlü plastik anlayış, süreklilik ve akışkanlık üzerinden kurgulanan mekân organizasyonu”</em> sözleriyle <a href="https://jag.journalagent.com/jas/pdfs/JAS_6_1_39_56.pdf">anlatılıyor</a>.</p><p>Dönemin modern mimarlık anlayışının en önemli temsillerinden biri olan binanın yer aldığı 21 dönümlük arazi, son olarak sekizi açık ve 10 kapalı olmak üzere toplam 18 kort barındırıyordu.</p><p><strong>ATK vs. TED</strong></p><p>Modernleşme hamleleriyle birlikte yaygınlaşan tenis, yerel rekabete ve uluslararası turnuvaların Türkiye’de düzenlenmesine kadar evrilir. Kazandırdığı sporcular ve aldığı kupalarla tenise yön veren iki aktörden biri olan ATK’nın oturduğu koltuğun diğer sahibi ise İstanbul merkezli <a href="https://www.instagram.com/tedsporkulubu/">TED Spor Kulübü</a>’dür.</p><p>Turnuvalardaki asıl rekabet bu iki kulüp arasındadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*lY5XWJ3sGv1LzrF6C-n1rw.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Arkitera</figcaption></figure><p>Bu rekabeti en iyi bilenlerden biri de, 1970’li yıllarda TED oyuncusu olarak korta çıkan ressam Bedri Baykam. ATK kortları için <em>“15–22 yaş arası orada sayısız ulusal ve uluslararası maç oynadım. Bunlar arasında iki Türkiye Şampiyonası finali vardı” </em><a href="https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/bedri-baykam/ankara-tenis-kulubu-sos-veriyor-1957777">diyen</a> Baykam, o dönem ATK’da ‘Bülent Altınkaya’ adının önde geldiğini <a href="https://www.kortdergi.com/1970-lerin-turkiye-tenis-ortami/17607/">söylüyor</a>.</p><p>Baykam, tenise ilginin zirvede olduğu dönemde parlayan Altınkaya için <em>“İnanılmaz şık bir stili vardı ve onu seyretmek hepimiz için ayrı bir keyifti. Ankara’nın idolüydü. Onun Remzi Aydın’la oynadığı birkaç Türkiye finali, Fenerbahçe-Galatasaray maçları kadar ses getirirdi” </em>diyor.</p><p>Teniste ‘ballkid’ ya da ‘ballboy’ denilen top toplayıcı çocuklar, ATK’da güçlü bir geleneği temsil ediyor. Kulüpte bu görevi yapmış Tufan Yılmaz, o günleri <a href="https://www.notion.so/pazar-fdfdcf7e8dd14e98975984c1af312eda">anlatıyor</a>: <em>“Rol modellerimiz vardı. Bunlar teniste milli olmuş, üniversite okumuş, yurtdışından tenis bursu almış abilerimizdi. Bizler onları çok severken çok da çekinirdik. Ayrıca kulüp üyelerinin yaklaşımları başka bir güzeldi.”</em></p><p><strong>Kameralar kortta</strong></p><p>ATK, 2000’lerin ilk döneminde gazetecilerin sabah saatlerindeki uğrak noktasıydı. Bunun nedeni ise devlet bakanı olarak görev yapan Kemal Derviş. 6 Mayıs 2001 tarihli NTV <a href="http://arsiv.ntv.com.tr/news/81079.asp">haberinde</a>, <em>“Derviş, güne 1 saat 45 dakika tenis oynayarak başladı” </em>sözleriyle yer alan Derviş, kulübün sosyal tesislerinde görüldüğü fotoğraflarıyla da birçok kez haber olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*X6Y0i4I-pQ0Hk330VL3eag.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Depo Photos</figcaption></figure><p>Derviş’in tenis oynarken görülmesinin ilgiyi oldukça artırdığını açıklayan tenis kulüpleri temsilcileri, daha önce benzer bir etkiyi Hülya Avşar’ın yaptığını <a href="https://www.hurriyet.com.tr/dervis-tenisi-de-kurtardi-39244216">söyler</a>.</p><p>1951’den itibaren12 yıl aralıksız Türkiye şampiyonu olan Nazmi Bari, 2003 yılında verdiği söyleşide kort sayısının azlığından <a href="http://www.tenisklinik.com.tr/eski(26.02)/tuerk-tenisciler/tenis-emekcileri/nazmibari.html">yakınır</a>: “<em>Fransız federasyonu tarafından bana sorulan, ‘Ülkemizde ne kadar tenis kortu var?’ sorusunu cevaplayamamanın mahcubiyetini hâlâ taşıyorum.”</em></p><p><strong><em>Süreç</em></strong></p><p>Hipodrom ve Atatürk Kültür Merkezi’nin bulunduğu alana inşa edilen Türkiye’nin en büyük ‘millet bahçesi’, Ekim 2021’de açıldı. ‘AKM Millet Bahçesi’ olarak duyurulan adı, açılışının yapıldığı gün ‘Başkent Millet Bahçesi’ olarak <a href="https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/ataturkun-ismiyle-hesaplasmanin-yeni-yolu-millet-bahceleri-oldu-1937812">değiştirildi</a>.</p><p>‘Çürük’ olduğu gerekçesiyle yenisi yapılmak için 2018’de yıkılan 19 Mayıs Stadyumu’nda geçen yaz başlayan inşaat devam ediyor.</p><p>Gençlik ve Spor Bakanlığı, yerleşkenin içinde kalan tek yapı olan ATK binasının yıkımı için kulübe Gölbaşı’nda bir arazi ve 15 milyon lira teklif <a href="https://kisadalga.net/haber/detay/ankara-tenis-kulubu-icin-tarihi-oylama-bilirkisi-korunmali-dedi-bakanlik-yikim-icin-arazi-ve-15-milyon-teklif-etti_52984">etti</a>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*AUtFtHnkynazderWQ1-AZA.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Sözcü</figcaption></figure><p>Mimarlar Odası’nın konuyu yargıya taşıdığı süreçte verilen bilirkişi raporunda, binanın ‘kültür varlığı’ olduğu <a href="https://kisadalga.net/haber/detay/ankara-tenis-kulubu-icin-tarihi-oylama-bilirkisi-korunmali-dedi-bakanlik-yikim-icin-arazi-ve-15-milyon-teklif-etti_52984">vurgulandı</a>.</p><p>ATK’nın karar alacağı toplantıdan iki gün önce AA muhabiriyle stadyum inşaatını gezen MKE Ankaragücü Başkanı Faruk Koca, şunları <a href="https://www.aa.com.tr/tr/futbol/mke-ankaragucunde-yeni-stat-heyecani/2784835">söyledi</a>: <em>“Kullandığı araziden dolayı çalışmalar dar bir alanda devam ediyor. Bu tenis kulübünün Ankaragücü’nün hassasiyetini dikkate alması gerekiyor. Çünkü bu kitle stadın yapılmasını bir an önce istiyor.”</em></p><p><strong>Veda</strong></p><p>Bakanlığın teklifinin kabul edildiği genel kurul toplantısından sonra konuşan başkan Zeynep Göle Benli, “Çok üzgünüz, hiç kimse bundan mutlu değil. Ancak kulübümüzün tamamını korumak ve kurumsal kimliğini yaşatmak zorundayız” <a href="https://kisadalga.net/haber/detay/bakanligin-arazi-ve-15-milyon-liralik-teklifi-kabul-edildi-ankara-tenis-kulubu-25-ocakta-bosaltiliyor_53202">dedi</a>.</p><p>Günler sonra başlayan yıkım <a href="https://twitter.com/laleozgenel/status/1619280049630515205">görüntülendi</a>. Kulübün Gölbaşı’ndaki yeni tesislerinin inşaatı devam <a href="https://www.instagram.com/p/Cn1mQL5IwEx/">ediyor</a>.</p><p>Çocukluğundan bu yana kulüpte tenis oynayan Yalçın Ergir, vedayı şöyle <a href="https://www.instagram.com/p/Cn_fLeMINvZ/">anlatıyor</a>: <em>“Bugün yıkılan; ıslakken kort bozulmasın diye kaçan topu alamadığımız ülkenin en güzel tenis kortları, bugün yıkılan mütevazı bir şehir çocuklarının, futbol dışında da olabilecek bir spor düşü aslında…”</em></p><p><strong>Dahası</strong></p><p>Türkiye Tenis Federasyonu <a href="https://www.youtube.com/watch?v=s1S1CQZlf9M">videosu</a>: ‘ATK’</p><p>ATK’ya çocukken tenis okulu öğrencisi olarak giden ODTÜ Mimarlık öğretim üyesi Prof. Dr. Lale Özgenel’in katıldığı Ağustos 2022 tarihli Açık Radyo <a href="https://acikradyo.com.tr/kulturel-miras-ve-koruma-kim-icin-ne-icin/ankara-tenis-kulubu-son-set-mi">yayını</a>:<em> “İkinci evimdi.”</em></p><p>ATK belgeseli birinci <a href="https://www.instagram.com/p/Cd56GpToTib/">bölüm</a>.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fe249c9661fd" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İstanbul’un ‘kaybolan’ futbol sahaları]]></title>
            <link>https://medium.com/@emrahtemizkan/i%CC%87stanbulun-kaybolan-futbol-sahalar%C4%B1-f1cc360ea533?source=rss-3cd11f8c79de------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f1cc360ea533</guid>
            <category><![CDATA[taksim-stadı]]></category>
            <category><![CDATA[ali-sami-yen]]></category>
            <category><![CDATA[istanbul]]></category>
            <category><![CDATA[futbol]]></category>
            <category><![CDATA[şeref-stadı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Emrah Temizkan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Feb 2025 20:04:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-23T20:04:36.273Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>22.01.2023&#39;te Kapsül’de yayınlanmıştır.</em></p><p>Günden güne betona boğulan İstanbul’daki ‘oyun’ alanlarının kaybolması, kentin sayısız sorunundan sadece biri.</p><p>İstanbul’un kaybolan sahaları ve şehrin futbolla tanışma hikâyesi…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*s3v_6YC4O1OeIWxBfgTc5g.jpeg" /><figcaption>Şeref Stadı/1979 (Fotoğraf: Süha Kendiroğlu)</figcaption></figure><p><strong>Mahalleden zirveye</strong></p><p>En üst düzey futbol liginde sekiz takımla temsil edilen İstanbul’da, 0–19 yaş aralığında 2 milyon 266 bin erkek çocuk bulunuyor. Amatör futbola açık olan nizami boyuttaki futbol saha sayısı ise 80–85 ile sınırlı. Bu verilere göre, saha başına düşen çocuk sayısı 22 bini aşıyor.</p><p>Futbol araştırmacısı ve profesyoneli Salih Demirci’nin yüksek lisans tezine göre, 1982&#39;de merkez ilçelerinde 200&#39;ün üzerinde nizami boyutta futbol sahası bulunan İstanbul bugün 59 sahaya sahip. Bu sayı, 1982 yılında 200’ün üzerindeydi. İstanbul’un toplam nüfusu ise o yıl itibarıyla yaklaşık 5 milyondu.</p><p>Araştırmacı Demirci, bugün yerinde Akmerkez olan futbol sahasında, semt karmalarının yaptığı sponsorlu bir turnuvayı <a href="https://socratesdergi.com/yazi/istanbul-futbol-oynar-mi">hatırlatıyor</a>. Turnuvayı kazanan Kabataş’ın yıldızı, bugün Erlangen Parkı olarak bilinen yerde bulunan Karakol Sahası’nda oynadığı bir sınıf maçında keşfedilen Aykut Kocaman’dı. Kocaman’ın rakiplerinden biri ise geleceğin Beşiktaş kaptanı Gökhan Keskin’di. Aynı yıllarda Rıza Çalımbay Hisarüstü Halimpaşa Sahası’nda adından söz ettirirken, Engin Verel Davutpaşa’nın, Ziya Doğan Çapa Sahası’nın, Ali Gültiken ise Zuhuratbaba’nın çıkardığı yıldızlardan sadece birkaçı.</p><p>Habertürk’ten Çağatay Çelik’in <a href="https://www.haberturk.com/canlar-istanbul-futbolu-icin-caliyor-istanbul-un-futbol-sahalari-yok-oluyor-3530066-spor?utm_source=newsletter&amp;utm_medium=email&amp;utm_campaign=%F0%9F%92%8A+Nesin%3F">araştırmasına</a> göre, İstanbul’da 1947 ve 2019 arasında yok olan sahaların yerinde bugün itibarıyla 61 konut, 35 okul, 18 park, 16 otopark, 15 alışveriş merkezi ya da rezidans, beş hastane, dört kamu binası, üç sanayi tesisi var. Yola ve ulaşım araçlarına dönüşenlerle birlikte toplamda 211 yapı bulunuyor.</p><p>Türkiye’nin 1954’te katıldığı tarihindeki ilk dünya kupası kafilesinde, İstanbul doğumlu 11 oyuncu ile yer <a href="https://socratesdergi.com/yazi/istanbul-futbol-oynar-mi">alıyor</a>. İkinci ve son kez gidilen 2002 Dünya Kupası’nda bu sayı yediye, Euro 2008&#39;de ise altıya düştü. Euro 2020&#39;de ise bu sayı ikiye indi. Geçen yıl Portekiz’e karşı oynanan Dünya Kupası play-off maçının 23 kişilik maç kadrosunda İstanbul doğumlu yer almadı.</p><p>Türkiye’de profesyonel futbolcu olma ihtimali en yüksek olan Trabzon, en düşük olanlar ise Hakkari <a href="https://twitter.com/sahalaristanbul/status/1521476277055725569">doğumlular</a>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*zmKnE99x41cGjVj_5GghGw.jpeg" /></figure><p><strong>İstanbul’da kayıtlara geçen ilk maç</strong></p><p>Futbol tarihi üzerine çalışan Mehmet Yüce’nin <a href="https://iletisim.com.tr/Images/UserFiles/Documents/Gallery/osmanli-melekleri.pdf">araştırmasına</a> göre, 1881 senesinin ilk günü, soğuk bir cumartesi öğleden sonrasında İstanbul, tarihi bir ana tanıklık eder. Levanten İngiliz takımı Olympic Futbol Kulübü’nün oyuncuları, ‘Haydarpaşa Çayırı’ denilen bölgede sahaya çıkar ve iki gruba ayrılarak İstanbul’da kayıtlara geçen ilk futbol maçını oynar. Demiryoluna paralel olan bu saha, bir miktar da denize doğru eğimlidir. Maç, İstanbul’da yayınlanan ‘Constantinople Messenger’ gazetesi tarafından haberleştirilir.</p><p>İlerleyen yıllarda Haydarpaşa dışında Moda, Kadıköy, Kuşdili, Göksu ve Beykoz çayırlarında kriket, ragbi ve futbol oynandığı biliniyor. Bu durumun sebebi kuşkusuz Anadolu yakasındaki Levanten nüfusun yoğunluğu ve işgal yıllarını da içine alan İngiliz etkisi.</p><p><strong>Oyun ‘yayılıyor’</strong></p><p>Bu etkinin işgal yıllarında hissedildiği Avrupa yakası ise futbolla daha geç tanışır. İngilizler, bugünkü Fatih ilçesinin sınırlarında yer alan birçok alanı futbola açar ve askerler burada futbol oynamaya başlar. Demirci, gelişmenin etkisini şöyle aktarıyor: <em>“Ahali de gelişecek olan ‘Yabancıları yenme’ furyasına katılarak yabancılara karşı maç yapıyor. Futbolu bilmeyen ahali, İngilizlerin zoraki müdahalesiyle oyunu öğreniyor.”</em></p><p>Galatasaray Lisesi öğrencilerinin Bakırköy’deki İngilizlerden futbolu öğrenmesine ilişkin anlatıyı, Ruşen Eşref (Ünaydın)’ın Galatasaray’ın idman sahasını anlattığı notlarıyla birlikte okumakta fayda <a href="https://www.istdergi.com/tarih-belge/modern-futbolla-isgal-gunlerinde-tanistik">var</a>: <em>“Taksim Kışlası Talîmhanesinden başlar, o vakit Tatavla denilen Kurtuluş’tan, Âbide-i Hürriyet tepesinden, Bebek tepesinden aşar; Büyükdere Çayırı’na kadar uzanır. Pek seyrek olarak Çırpıcı Çayırı’na, Bakırköy Çayırı’na uğradığı olmuştur.”</em></p><p>Galatasaray ilk maçını da İngiliz Imogene takımıyla Kasım 1906’da oynar. Şimdiki Yoğurtçu Parkı’nda yapılan maç 1–1 sona erer.</p><p>Atatürk’ün izlediği kayıtlı ilk futbol maçı ise Nisan 1914’te Selimiye Kışlası’nda oynanan Galatasaray-Romanya karması <a href="http://topraksaha.net/11/2013/toprak-sahalardaki-mustafa-kemal/">maçıdır</a>.</p><p><strong>Union Club</strong></p><p>1914 yılında Anadoluhisarı’nda açılan spor sahası Er Meydanı, yine aynı dönemde Emirgan, Büyükdere, Bakırköy ve Baltalimanı çayırları ile Kasımpaşa’daki Camialtı Sahası özellikle kullanıldı.</p><p>İstanbul’un ilk stadyumu, şimdiki Fenerbahçe Stadı’nın olduğu alana yapıldı. İngilizlerle ortak kurulan spor kulübü ‘Union Club’ adı verilen stadyum, 193’de Fenerbahçe’ye tahsis edilir ve günümüze kadar gelir.</p><p>Antoine Hekime imzalı 1900 tarihli ‘Plan de Cadikeuy cote d’Asie’ isimli bir <a href="https://fenerbahcetarihi.org/wp-content/uploads/2020/04/hrt_011411.pdf">haritaya</a> göre, ‘Papazın Çayırı’ olarak geçen yer şu anki Fenerbahçe Stadı’nın tam karşısında.</p><p>Stadın olduğu yer ise ‘Saray’a ait bir kırlık alan’ anlamına gelen ‘Prairie Imperiale’ olarak <a href="https://fenerbahcetarihi.org/2020/04/papazin-cayiri-nerede/">gözüküyor</a>.</p><p><strong>Taksim ve Şeref statları</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*WD-86hbHNSuyzaWs5DkHcw.jpeg" /></figure><p>Taksim’deki Top­çu Kışlası bahçesinin dönüştürülmesiyle 1921’de or­taya çıkan Taksim Stadı ve 1933’te Çırağan Sarayı bah­çesinde oluşturulan Şeref Stadı’nın da hizmete girme­siyle İstanbul’daki stadyum sayısı üçe çıkar.</p><p>Topun denize kaçması durumunda onu alıp getirecek bir sandalın hazır beklediği Şeref Stadı, 1947’ye kadar oldukça aktif bir biçimde kullanılır. O yıl İnönü Stadı’nın açılması ile Beşiktaş’ın antrenman sahası olan ancak amatör küme maçlarına da ev sahipliği yapan stadyum, 1986’da arazinin otele dönüştürülmesi kararıyla yıkılır.</p><p>Şehir plancısı Henri Prost’un nazım planları doğrultusunda park yapılmak için yıkılmasına karar verilen Taksim Stadyumu yerine, Dolmabahçe Sarayı’nın has ahırlarının bulunduğu arazi gündeme gelir. 1940 yılında temeli atılan yeni stadyum inşaatı, II. Dünya Savaşı nedeniyle güçlükle ilerler ve 1947’de İnönü Stadyumu adıyla tamamlanır. Beşiktaş ile İsveç kulübü AIK Solna arasındaki açılış maçındaki atılan ilk gol, Beşiktaş’ın sembol isimlerinden biri olacak Süleyman Seba’nın ayağından gelir.</p><p><strong>Mecidiyeköy/Ali Sami Yen</strong></p><p>Taksim Stadyumu’nun dörtte üç hissesini elinde bulunduran Galatasaray, Mecidiyeköy’de gösterilen bir araziyi hisselerine karşılık kabul eder. 1942’de açılan Mecidiyeköy Galatasaray Stadyumu seyirci kapasitesi ve konumu itibarıyla birinci lig maçları için yeterli olmaz ve Galatasaray uzun yıllar başka sahaları kullanır.</p><p>Yenilenen ve 1964’teki Türkiye-Bulgaristan millî maçı ile açılan stadyumun yeni ismi Galatasaray’ın kurucusu Ali Sami Yen’e aittir. Ocak 2011’de son kez kapılarını açan stadyumun yerinde şu an konut ve ofis alanları bulunuyor.</p><p><strong>Dahası</strong></p><p>Fotoğraflarla: Türkiye’nin en büyük kapasiteli 10 futbol <a href="https://www.goal.com/tr/galeri-listesi/turkiye-nin-en-buyuk-kapasiteli-10-futbol-stadi/blt7931e941e112e802#cs22d741c365173993">stadı</a>.</p><p>Mehmet Yüce’nin üç ciltlik <a href="https://www.istanbulkitapcisi.com/arama?q=istanbul+spor+kul%C3%BCpleri+tarihi&amp;ps=2">serisi</a>: ‘İstanbul Spor Kulüpleri Tarihi’</p><p>Hayat Bilgisi dizisinde Perran Kutman’ın canlandırdığı ‘Afet Güçverir’ karakterinin okul bahçelerinin otoparka dönüştürülmesine karşı verdiği <a href="https://twitter.com/ozgenonur/status/1582088844714786816">tepki</a>.</p><p>Habertürk’ten Çağatay Çelik’in video <a href="https://www.haberturk.com/canlar-istanbul-futbolu-icin-caliyor-istanbul-un-futbol-sahalari-yok-oluyor-3530066-spor">haberi</a>: ‘İstanbul’un kaybolan futbol sahalarının bugüne etkisi’</p><p>Gazete <a href="https://fenerbahcetarihi.org/2022/05/mabedin-safahati/">haberleriyle</a>: ‘1912 yılında İstanbul futbolu’</p><p>Sahalar İstanbul’un <a href="https://www.sahalar.istanbul/harita5">çalışması</a>: ‘İstanbul’un profesyonel futbol stadyumları — 2021/22 sezonu’</p><p>Başlangıç döneminde Kadıköy’ün futbol sahaları <a href="https://www.sahalar.istanbul/harita1">haritası</a>.</p><p>Araştırmacı Salih Demirci <a href="https://www.youtube.com/watch?v=Y9KERO2xmHc">anlatıyor</a>: ‘İstanbul’da futbolun mekânsal tarihi: Mesireden halı sahaya’</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f1cc360ea533" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>