<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ahmed Enis Erkaya on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ahmed Enis Erkaya on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@eniserkaya?source=rss-a2c63f37653d------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/proxy/1*TGH72Nnw24QL3iV9IOm4VA.png</url>
            <title>Stories by Ahmed Enis Erkaya on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@eniserkaya?source=rss-a2c63f37653d------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 18:03:52 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@eniserkaya/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Bireysel Umre Yolculuğu]]></title>
            <link>https://medium.com/@eniserkaya/bireysel-umre-yolculu%C4%9Fu-31723584e98c?source=rss-a2c63f37653d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/31723584e98c</guid>
            <category><![CDATA[makkah]]></category>
            <category><![CDATA[medine]]></category>
            <category><![CDATA[mekke]]></category>
            <category><![CDATA[bireysel-umre]]></category>
            <category><![CDATA[madina]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmed Enis Erkaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 20 Mar 2024 12:23:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-23T18:50:18.876Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Selamun Aleyküm kıymetli okuyucular.</p><p>Bu yazımda 2–12 Mart 2024 tarihleri arasında eşim ve üç buçuk yaşındaki çocuğum ile beraber gittiğimiz ve tüm işlemleri bireysel olarak gerçekleştirdiğimiz umre ziyaretinin detaylarından bahsedeceğim.</p><p>Bireysel umrede, başınızda bir rehber olmadığı için özellikle dini konularda iyi bir donanıma sahip olmalısınız. Bireysel bir umreye niyetlendiyseniz muhakkak umre ile ilgili hem fıkıh hem de genel bilgiler içeren kitapları okumalısınız.</p><p>Tavsiye edeceğim, benim de gitmeden önce okuduğum iki kitap aşağıdadır. Bunlara ek olarak tur şirketlerinin küçük el kitapçıkları oluyor. Muhakkak onları da okumalısınız.</p><ol><li>Haccın Fâziletleri ve İncelikleri, Prof. Dr. Mahmud Es’ad COŞAN (<a href="https://esadcosankulliyati.com/arsiv/kitap/haccinfaziletleri/haccinfaziletleri.html">https://esadcosankulliyati.com/arsiv/kitap/haccinfaziletleri/haccinfaziletleri.html</a>)</li><li>Haccı Anlamak, Prof. Dr. Bünyamin ERUL, Dr. Ekrem KELEŞ (<a href="https://hac.gov.tr/hacveumredosyalar//Files/basili/hacci_anlamak.pdf">https://hac.gov.tr/hacveumredosyalar//Files/basili/hacci_anlamak.pdf</a>)</li></ol><p><strong>Vize İşlemleri</strong></p><p>Vizeleri <a href="https://ksavisa.sa/">https://ksavisa.sa/</a> adresinden yaklaşık 105 dolara aldık. Eğer yeşil pasaportunuz var ise yaklaşık 10 dolara vizeyi alabiliyorsunuz. Vize alırken turist vizesi ve çok girişli seçerek birden fazla giriş yapabilirsiniz.<br>Vize süresi 1 (Bir) yıl geçerlidir. Siteden başvurunuzu yapıp ödemeyi kredi kartı ile yaptıktan sonra bir kaç dakika içerisinde e-posta adresinize vize pdf olarak geliyor.</p><p><strong>Uçak Biletleri</strong></p><p>Biletleri seyehatten 3–4 ay önce aldım. Firmaların ucuz bilet kampanyalarına denk gelirseniz gidiş dönüş 5000 TL’ye kadar biletler bulunabiliyor. Ben normal bir dönemde biletleri satın aldım. Ankara-Cidde, Medine-Ankara olacak şekilde bilet buldum. Ankara’dan direkt uçuş bulmak zor oluyor. Bu yüzden önce uçağı ayarladıktan sonra otel arayışına geçtim. Gidiş dönüş Pegasus’tan almıştım ancak pegasus dönüş biletini, umreye 2 hafta kala İstanbul aktarmalı olarak değiştirdi. Pegasusun biletleri iptal edip THY’den normalde planladığım günün bir gün öncesine dönüş biletini yine direkt Medine-Ankara olarak buldum. Fiyat olarakda Pegasus’tan 100–200 TL civarı daha fazla ödedim. Yani farklı firmalarda da uygun biletler denk gelebiliyor. Yakın zamanda ağabeyimin de Ankara-Cidde uçuşunu Pegasus İstanbul aktarmalı olarak değiştirdi. Pegasus’ta bu tarz değişiklikler çok oluyor sanırım. Otel ayarlarken bu değişiklik durumlarını göz önünde bulundurmak gerekli.</p><p><strong>Şehirler Arası Ulaşım</strong></p><p>Uber, Bolt ve Careem uygulamalarını hem şehirler arası hem şehir içi ulaşımda kullanabilirsiniz. <br>Ayrıca otobüsler ve hızlı trende mevcut. Resmi olmayan taksiler ile de pazarlık ile Cidde-Mekke, Mekke-Medine yolculuklarını gerçekleştirebilirsiniz.</p><p>Hızlı tren kullanmak isterseniz, tren istasyonu Cidde’de yeni yapılan terminal tarafında kalıyormuş. Cidde’de tek havalimanı var ancak havalimanı oldukça büyük. Pegasus, eski terminale iniş yapıyor. Eski terminalden hızlı trene binmek epey meşakkatli olduğu için Cidde-Mekke arasında hızlı treni tercih etmedim.</p><p>Cidde’de pasaport kontrolünden çıkınca sim kart almak için yerler ve döviz bürosu tam karşınızda kalıyor. Mescidler ise sol tarafta.</p><p>Pasaport kontrolünden çıkıp havalimanının çıkış kapısına yaklaşınca Uber üzerinden Cidde-Mekke arası fiyatları kontrol ettim. 170–180 riyal civarında idi. O esnada bir taksici 350&#39;den götürmeyi teklif etti. 150 yaparsa olabileceğini söyledim. Uzun pazarlık sonucu 150 riyale bizi Mekke’de kalacağımız otele bıraktı. Araştırmalarımda 120–150 riyal arasının normal olduğunu okumuştum. Zaten Uber’deki fiyat da belirleyici olmuştu.</p><p>Mekke-Medine arasında ise hızlı treni tercih ettik. <a href="https://sar.hhr.sa/timetable">https://sar.hhr.sa/timetable</a> adresinden biletinizi çevrim içi olarak alabilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rluQRBAdN0sYXqBod6EyLQ.png" /></figure><p>Hızlı tren istasyonuna 30dk önce gitmeniz yeterli olur. Tren, 2 saat 5 dakikada Medine’ye vardı. Aldığım tren direkt olarak Medine’ye gidiyordu. Bazı seferler Cidde, Cidde Havalimanı gibi duraklara uğruyor. Bu uğramalar olursa 15–20 dk daha uzun sürebiliyor.</p><p>Uçak biletinde yaşanan değişiklikler sonrası Mekke-Medine geçiş günümüz de değişmişti. Burada aldığım bileti değiştirmek gerekti. Daha önce yine bir kez iptal etmiştim. Hızlı tren şirketi, biletleri iptal ederken veya değiştirirken ceza ödemesi alabiliyor. İptal ederken herhangi bir ücret almamışlardı ancak değişim yaparken bir miktar kesinti oldu. Yolculuk tarihi yaklaştıkça hem biletlerin fiyatı artıyor hem de bu tarz değişikliklerde ücret kesintisi olabiliyor.<br>Bileti erkenden almakta fayda var.</p><p><strong>Şehir İçi Ulaşım</strong></p><p>Uber, Bolt ve Careem uygulamalarını şehir içi ulaşımda kullandım.<br>Mekke:<br>Otelden Nur Dağı, Nur Dağı’ndan Arafat, Arafat’tan Otel<br>Medine:<br>Otelden Uhud Şehitliği, Uhud Şehitliğinden Kıbleteyn Mescidi, Kıbleteyn Mescidinden Küba Mescidi, Otelden Havalimanı güzergahlarında saydığım uygulamaları kullandım.</p><p>Uber’e Türk hattı ile kayıt olunabiliyor ancak Bolt ve Careem için hat almak gerekli. Ben Bolt’u daha önce Lübnan’da kullanmıştım. Bolt Fransız kökenli bir uygulama. Careem’i ise Uber satın almış. Üçü de yabancı menşeili ulaşım uygulamaları. Yolculuklar oradaki taksilere göre yaklaşık yüzde elli daha uyguna gelebiliyor.</p><p>Uber ve Careem’de kredi kartımı kaydettim ve bazı seyahatlerde direkt kart ile ödeme seçeneğini kullandım. Bolt ise Türk kartını kabul etmedi.</p><p>Duruma göre kredi kartı veya nakit ödemek mantıklı olabiliyor. Nur Dağı’ndan Arafat’a giderken şoför Ciddeliydi ve Mekke’nin yollarını bilmiyordu. Navigasyon da o bölgede iyi çalışmıyordu. Hac güzergahı olduğu için yolları iyi bilmiyordu muhtemelen. Şoför biraz dolanmış oldu. Tabii hac güzergahını iyi bir gezdik bizim için faydalı oldu ama Careem uygulaması gezinti çok olunca başta anlaşılan miktardan daha fazla bir ücreti kartımdan tahsil etti. Bu tarz durumlarda orta yolu bulmak için nakit ödemeyi de düşünebilirsiniz. Ben çoğu zaman kart ile çevrim içi olarak uygulama üzerinden ödedim.</p><p>Uygulamaları tercih ederken de hangisi daha uygunsa ve daha kısa sürede gelecekse o uygulamadan araç çağırdım.</p><p><strong>Konaklama</strong></p><p>Konaklamayı booking.com üzerinden ayarladığım otellerde gerçekleştirdim. Mekke’de Mescid-i Haram’a en yakın otellerden olan Swiss Otel Al Maqam’da kaldım. Medine için ise, tur şirketlerinin tercih ettiği otellere baktım ve Le Bosphorus Otel’de kaldım.<br>Mekke otelinde sabah ve akşam yemeği, Medine’de sadece kahvaltı şeklinde bir konaklama tercih ettim. Mekke’deki otelde bir Türk aşçı vardı. Akşam yemeğinde genelde iki çeşit Türk yemeği oluyordu. Bunun dışında uluslararası bir açık büfe sunuyordu. Sabah kahvaltıda domates, peynir, yumurta vb. yiyecekler olduğu için zaten bir problem olmadı.</p><p>Medine oteli, booking’ten yaptığım rezervasyon sonrası bir mesaj attı ve ücretin yarısını veya tümünü SWIFT ile Riyal olarak banka hesaplarına göndermemi istedi. Başta güvenemedim ancak yakın dönemde yine bireysel Medine’ye gidecek olan bir arkadaşımdan da aynı şekilde paranın bir kısmının transfer edilmesi istendi. Medine otellerinde olağan bir süreç diye düşündüm ve ilgili hesaba SWIFT ile ücretin yarısını gönderdim. Kalan ücreti otele vardığımda kredi kartı ile ödedim.</p><p>Mekke otelinde ise tüm süreç booking.com üzerinden işletildi. Konaklama seçerken otelde ödeme şeklinde olmasına dikkat ettim. Booking konaklamadan bir gün önce ücretin bir kısmını teyit maksatlı çekiyor. O aşamada istersen tüm ücreti de öde diye bir seçenek sundu ve ben Mekke için tüm ücreti booking.com üzerinden ödemiş oldum. Otele varınca herhangi bir problem yaşamadım. Sistem üzerinden ödemeyi gördüler.</p><p>Booking.com üzerinden yapılan işlemlerde “Oltalama” saldırılarına dikkat etmek gerekiyor. Mekke otelinden bir mesaj geldi. Mesajda beni booking.com dışında bir siteye yönlendiriyor ve ödeme yapmamı istiyordu. Halbuki site sahteydi. Booking.com’daki bir açıktan faydalanan saldırganlara dikkat edilmeli. Güvenilmeyen adreslere para gönderilmemeli, kredi kartı bilgileri yazılmamalı.</p><p>Mekke otelini yine tercih ederim ancak Medine’deki oteli tekrar tercih etmem. Medine’de kalınacak otelin kıblenin tersi istikamette olması daha iyi olur. Hem bu sebepten hem de odada kırılan bir bardak için ücret talep ettiler. Daha büyük bir eşya yanlışlıkla kırılsa neler olacağı konusunda endişe ettiğim için tekrar Medine’deki otele gitmem.</p><p><strong>Ravza Randevusu</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5sle_lm1AFy-xVvlfyTszg.png" /></figure><p>Nusuk mobil uygulaması üzerinden randevu alarak Ravza’ya giriliyor. Selamlama için herhangi bir randevuya ihtiyaç yok ancak Ravza girişlerinde randevu gerekiyor. Uygulama üzerinden randevular genelde Cuma namazından sonra açılıyor. Bunun harici zaman zaman kontrol etmekte fayda var. Biz Medine treninde iken (Cumartesi günü) kontrol ettik ve randevuların açıldığını gördük. Hemen randevu aldık. Randevulu sistem çok güzel olmuş. Sakin sakin sırayla içeri girdik ve ibadetimizi gerçekleştirebildik. Randevu saatim 11.30 da idi. Normalde 30 dk. içerde durmaya müsade ediyorlar. Benim randevu saatim öğle namazı vaktine denk geldiği için öğle namazından sonra dışarı çıkardılar. Uzun süre Ravza’da durabilmiş olduk. Siz de randevu alırken namaz vakitlerinde bulabilirseniz uzun uzun durabilirsiniz.</p><p><strong>SIM Kart ve İnternet</strong></p><p>Sim kartını Cidde havalimanından aldım. Sim kart alırken pasaport istiyorlar ve parmak izi kontrolü yapılıyor. Kredi kartı ile satın almayı gerçekleştirdim. Mobily, STC ve şuan hatırlayamadığım bir şirket daha vardı. STC’ninki uygun göründü. 20 gb ve 180 dk(yanlış hatırlamıyorsam) olan sim kartı 80 riyal, 5 gb olan sim kartı 40 riyal idi. 10 gün için 5 gb olan yeterli olur. Sim kartını Mekke veya Medine’den almak isterseniz gördüğüm kadarıyla 10 Riyal civarında daha uygun olabiliyor. Stc’nin mystc diye bir mobil uygulaması var. Uygulama üzerinden kullanımlarınıza bakabilir, yeni paket alabilirsiniz.</p><p><strong>Mescid-i Haram’a Giriş ve Tavaf</strong></p><p>Kabe’nin yanındakı tavaf alanına sadece ihramlıları alıyorlar. Kadınlar bu konuda şanslı. Erkekler ihram giymek zorunda. Eskiden soğuk bölüm dediğimiz yerden, 79 numaralı kapıdan ihramlıların tavaf alanına girişi oluyor. Onun harici normal kıyafetliler veya bebek arabası vb. araçlar ile üst kattan tavaf yapılıyor. Üst kata çıkmak için Ajyad tarafından bir giriş var ve yürüyen merdivenler kullanılabilir.</p><p>Ramazan’da tavaf için bizim gittiğimizde kapalı olan yerleri de açmışlar. Yani tavaf imkanları daha kolay olabilir. Burada bahsettiğim bilgiler 2–12 Mart 2024 tarihleri içindir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dOZN1ibwzjlxyzSm3vvHRw.png" /></figure><p><strong>Hurma ve Zemzem</strong></p><p>Zemzemi Medine havalimanının girişinde sağ tarafta yer alan zemzem satılan yerden aldık. 12,5 riyale 5 litre paketli şekilde satılıyor. Kredi kartı ve nakit ödeme seçenekleri mevcut.</p><p>Daha önce bir arkadaşım umre vizesi değil turist vizesi olduğu için zemzemi getirememiş ancak biz herhangi bir problem ile karşılaşmadık. Havayolu firmasına zemzemleri teslim ettik. Yolcu başı bir adet satın aldığınız zemzemlerden getirme hakkınız var. Cidde havalimanında da aynı şekilde zemzem satıldığını duydum.</p><p>Hurmalar için ise Medine’de Hilton otel civarında bir kaç dükkanı dolaştıktan sonra uygun ve güzel görünen bir dükkandan alışverişimi gerçekleştirdim. Türkiye’ye göre benzer fiyatlar. İyi bir pazarlıkla mebrum 40, sukay 25, acve 40 riyale bulunabilir. Türkiye’de benzer kalitede mebrum 55, sukay 35 riyal idi.</p><p>Aklınıza takılan sorularınız varsa bu yazı altında konuşabiliriz.<br>Bu yazıda daha çok bireysel olarak oradaki süreç nasıl halledilir kısmına değindik.<br>Gitmeyi düşünenlere rabbim kolaylıklar versin. Allaha emanet olun.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=31723584e98c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir Kudüs Yolculuğu]]></title>
            <link>https://medium.com/@eniserkaya/bir-kud%C3%BCs-yolculu%C4%9Fu-6de5d1bcf374?source=rss-a2c63f37653d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6de5d1bcf374</guid>
            <category><![CDATA[israil]]></category>
            <category><![CDATA[mescidi-aksa]]></category>
            <category><![CDATA[kudüs]]></category>
            <category><![CDATA[western-wall]]></category>
            <category><![CDATA[dome-of-the-rock]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmed Enis Erkaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 11 Jun 2023 16:13:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-06-26T05:28:23.317Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yolculuğumuzun çıkış noktası olan hadis-i şerif ile yazıma başlamak istiyorum.</p><p>Ebu Sa’id radiyallahu anh anlatıyor:</p><p>“Resulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: <strong><em>“(Ziyaret için) Sadece üç mescide seyahat edilebilir: Mescid-i Haram, Mescid-i Resulullah, Mescid-i Aksa.”</em></strong></p><p>Buhari, Fezailu’s-Salat 6, Hacc 26, Savm 67; Muslim, Hacc 288, (827); Tirmizi, Salat 243, (326).</p><p>Hadis-i şerifte de peygamber efendimizin buyurduğu üzere, seyahatimizin amacı Mescid-i Aksa’yı görmek ve orada namaz kılmaktı. Bu yazımda 16–20 Mayıs 2023 tarihleri arasında gerçekleştirdiğim Kudüs seyahatimden notlar paylaşacağım. Meraklısına…</p><p>Bireysel olarak gitmek yerine bir şirketin düzenlediği tur ile ilgili seyahati gerçekleştirdik. Eşim ve 32 aylık oğlum Muhammed Kerem ile yola koyulduk. 15 Mayıs Pazartesi’yi 16 Mayıs Salı’ya bağlayan gece önce Ankara’dan İstanbul’a, sonrasında İstanbul’dan Tel Aviv’e (yaklaşık 1 saat 50 dk.) uzanan bir uçak yolculuğu sonucunda Salı sabah 9 civarında Tel Aviv’de yer alan havalimanındaydık. Havalimanında pasaport işlemleri çok hızlı geçti. Bazen saatler sürdüğü oluyormuş. Uçaktan indikten sonra pasaport kontrolü otomatik cihazlar aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Önce bir makineye pasaport okutuluyor, sonrasında makine mavi bir fiş veriyor. Pasaporta ülkeye giriş yapmakla ilgili mühür vurmak yerine bu şekilde giriş işlemi yapılıyor. Seyahat boyunca bu fişi saklamak önemli. Pasaportunda İsrail vizesi veya ülkeye giriş çıkış damgası bulunanların İran, Kuveyt, Suudi Arabistan gibi toplam 8 adet ülkeye girişine izin verilmediği için bu yöntem ile İsrail’e giriş yapılıyor. Bu cihaz bazı pasaportları okumuyor, cihazların karşısında iki adet görevli var. Cihazların fiş vermediği durumlarda manuel yöntem ile yardımcı oluyorlar. <br>Fişi aldıktan sonra ülkeye giriş görevli kontrolünden geçiliyor. Bu esnada çok fazla soru sordukları oluyormuş. Bu tarz problemleri genelde tek kişi gelen erkek yolculara yapıyorlarmış. Biz herhangi bir problem ile karşılaşmadık. Sadece görevli asker Türkiye’de doğup doğmadığımızı sordu. Eşyaları da aldıktan sonra havalimanından dışarı çıkarak bizi bekleyen tur otobüsümüze bindik.</p><p>Havalimanı bir sahil kenti olan Tel Aviv’de yer almakta. Daha çok seküler yahudilerin yaşadığı, Akdeniz iklimine sahip bir şehir. Havalimanından gezimizin ilk durağı olan günümüzde Tel Aviv şehrinin sınırları içerisinde kalan Yafa’ya vardık (yaklaşık 30 dk). Dünyanın en eski yerleşim yerlerinden olan Yafa yaklaşık 400 yıl Osmanlı egemenliğinde kalmış. Burada Sultan Abdülhamid Han’ın tahta çıkışının 25.yılı dolayısıyla 1900 yılında yapımına başlanmış ve 1903 yılında tamamlanmış olan saat kulesi, 1912 yılında Mahmut Paşa tarafından yaptırılan Mahmudiye Külliyesi ve Camii(Yafa Ulu Camii), Bahr Camii (Deniz Camii), bir çeşme ve Osmanlı’dan kalma bir devlet dairesinin kalıntısı karşılıyor bizleri. Kalıntı diyorum çünkü yakın dönemdeki savaşların birinde bir yahudi tarafından bina havaya uçuruluyor. Üzülerek ifade etmeliyim ki Mahmudiye Külliyesi ve Camii’nin caddeye açılan ana kapısı kapalı ve caminin bitişiğine yapılan yüksek ve büyük binalar ile caminin varlığı unutturulmaya çalışılmakta.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hzgbiwQXqzIbYmfLqw5PVg.png" /><figcaption>Görsel 1: Bahr Camii (Deniz Camii)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3YyFcxcwEztOW-X8e3_dQw.png" /><figcaption>Görsel 2: Mahmudiye Külliyesi ve Camii (İç Avlu)</figcaption></figure><p>Ayrıca Tel Aviv’in çok temiz bir şehir olmadığı dikkatlerimizden kaçmıyor. Saat 10–11 civarı olmasına karşın caddede yer alan çöplüğün hali gerçekten içler acısıydı. Turistik bir sahil bölgesinde yer alan işlek ve büyük bir caddenin gündüz vakti bu derece kirli olması Tel Aviv belediyeciliğinin halini bize gösteriyor… Bu görseli(Görsel 3) bu yazıya katıp katmama konusunda çok düşündüm ancak İsrail’de böyle sokakların varolduğunu bilmenizi istedim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RFL27NK112-CSWv3z5PVCg.png" /><figcaption>Görsel 3: Tel Aviv</figcaption></figure><p>Yafa’daki Osmanlı eserlerini gördükten sonra yolculuğumuz Kudüs’e doğru devam ediyor.</p><p>Yafa’dan sonra Kudüs’te yer alan Zeytindağı’na geldik. Buranın manzarası gerçekten çok güzel(Görsel 7).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lRoJi_4MW_uQQEBNShWhaw.png" /><figcaption>Görsel 7: Zeytindağından Mescid-i Aksa</figcaption></figure><p>Mescid-i Aksa’yı, Kubbetus Sahra’yı, eski şehri ve surları panoramik bir şekilde izleyebilirsiniz. Rabia’ul-Adaviyye ve Selman-ı Farisi makamlarını da burada ziyaret ediyoruz. Zeytindağında müslümanlar yoğunlukta imiş. Burada bir bakkalın önünden geçerken bir amca, Türk olduğumuzu görünce Erdoğan ile ilgili güzel dileklerini iletti. Seyahatimizin devamında da karşılaştığımız, konuştuğumuz herkes Erdoğan ile ilgili övgülerini ve sevgilerini ifade ediyordu.</p><p>Zeytindağı bir tepe, Mescid-i Aksa’yı diğer bir tepe olarak düşündüğünüz zaman ortada büyük bir vadi bulunmakta. Sırat köprüsünün Zeytindağı ile Mescid-i Aksa arasına kurulacağına inanan yahudiler, sırat köprüsüne ilk sıradan girmek için bu bölgedeki kabirler için iki milyon dolar civarında bir ödeme yaparak mezar yeri satın alıyorlarmış (Görsel 4).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rw_YUziTty1sf_QQ8MGKlw.png" /><figcaption>Görsel 4: Zeytindağı — Yahudi Mezarlığı</figcaption></figure><p>Ayrıca yine zeytindağı bölgesinde hristiyanlar için de kutsal sayılan yerler bulunmakta. Hz. İsa’nın göğe yükselirken ayak izinin kaldığına inandıkları yerlere mum dikip kendi ibadetlerini gerçekleştiriyorlar (Görsel 5).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*axaU5vz3NtIEow2uekz0Jw.png" /><figcaption>Görsel 5: Hz. İsa’nın Göğe Yükselirken Kalan Ayak İzinde Bir Hristiyanın İbadeti</figcaption></figure><p>Bu ayak izinin olduğu yapı 1187 yılında Selehaddin Eyyübi tarafından mescide çevrilmiştir. Osmanlı döneminde ise minare eklenmiş(Görsel 6). Şu anda mescid değildir. Hristiyan inancına göre Hz. İsa işkencelerden sonra ölür ve dirilir. Sonrasında göğe yükselir. Bizim inancımızda ise işkenceye maruz kalan Hz. İsa değil, Hz.İsa’nın yerini yahudilere haber veren kişidir. Kur’an’ı Kerim’de anlatıldığı üzere Hz. İsa, Allah tarafından göğe yükseltilmiştir <em>(Al-i İmran, 3/55)(Nisa, 4/157–158).</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fIssEzFZnolJIxKPKV9pbA.png" /><figcaption>Görsel 6: Yükseliş Mescidi Minaresi</figcaption></figure><p>Zeytindağı’ndaki ziyaretlerin ardından üç gece konaklayacağımız otele giriş yaptık. Otelin adı Grand Park Hotel Jerusalem. Ibn Jubair caddesinde olan bu otel Mescidi Aksa’ya çok uzak. Tur şirketi otelin Salahaddin Street (Selehattin Caddesi)’nde olacağını söylemişti ancak bu otel bu caddenin sonundan sağa saparak gidebileceğiniz oldukça uzak bir otel. Bireysel veya turla gidiyorsanız bu otel son tercihiniz olmalı. Bu bölgenin yemeklerine yabancıysanız yemeklerde zorlanabilirsiniz. Odalar eski. Klima çalışmıyor. Olumlu olarak söyleyebilecegim tek şey lobide lezzetli bir içme suyunun olması.</p><p>Gece yapılan seyahatin yorgunluğu, üzerine Yafa ve Zeytindağı gezisi sonrası otelde dinlenmenin ardından yatsı namazı için Mescid-i Aksa’ya yola koyulduk. Otelden Aksa’ya yürürken yanımızdan geçen bir araç kornaya basarak “Erdoğan, Erdoğan..” diye seslendi. Türk olduğumuzu farkeden herkes ya Erdoğan diye konuya giriyor, ya da muhabbet esnasında konuyu Erdoğan’a bağlıyordu.</p><p>Salahaddin Caddesi üzerinden eski şehrin surlarını görmeye başladık. Eski şehirde biraz daha yürüdükten sonra Mescid-i Aksa’nın sınırlarına girdik. Kapıda İsrail askerleri mevcut. Müslüman olup olmadığımızın kontrolünü yapıyorlar. Bazen pasaport soruyor, bazen Türk’üz demek yetiyor. Kontrolü geçtikten sonra Hıtta Kapısı’ndan Mescid-i Aksa’nın avlusuna giriyoruz. Hissedilen duygu anlatılmaz. Gerçekten etkileyici bir atmosfer. Avluda ilk dikkatimizi çeken zeytin ağaçları oluyor. Biraz daha ilerleyince tüm ihtişamıyla Kubbetüs Sahre karşılıyor bizleri (Görsel 8). İçerisinde bir kaya bulunmakta. Peygamber efendimizin bu kaya üzerinden miraca yükseldiği rivayet edilmekte. Kayanın altında bir mağara var. Şu an ise bu yapının içerisi mescid olarak kullanılıyor. Cuma namazında kadınlar namazı burada kılıyorlar. Kubbetüs Sahradaki bu kaya rivayete göre Hz. Musa’nın kıblesidir. “Resûl-i Ekrem’in kıble değişikliğiyle ilgili âyetler (el-Bakara 2/143–145, 149–150) gelinceye kadar namaz kılarken yöneldiği Kudüs’ten maksadın da o olduğu söylenir (<a href="https://islamansiklopedisi.org.tr/kubbetus-sahre">https://islamansiklopedisi.org.tr/kubbetus-sahre</a>)”. Peygamber efendimizin Miraç yolculuğuna buradan çıktığı da rivayetler arasındadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Mw5yVEcSzjH_BrRgHG_eLA.png" /><figcaption>Görsel 8: Kubbetüs Sahra (Kaya Kubbesi)</figcaption></figure><p>Yatsı namazını Kubbetüs Sahra’da kılıyoruz. Yatsı sonrasında Mescid-i Aksa kapatılıyormuş. Zaten eski şehirde yer alan dükkanlar da kapanmıştı. Akşam olunca erken vakitte dükkanlar kapanıyormuş. Yatsı namazı sonrası çok fazla çevreyi inceleyemeden tekrar otele döndük. Mescid-i Aksa’nın çevresinde müslüman, yahudi, hristiyan ve ermeni mahalleleri bulunuyor. Biz otele gidip gelirken müslüman mahallesinden geçiyorduk. Salahaddin Caddesi zaten müslüman mahallesinin çıkışında yer alan cadde.</p><p>İkinci gün… Sabah namazı için Aksa’ya servis ile gidiyoruz. Sonrasında otele dönüş kahvaltı ve Mescid-i Aksa ve avlusundaki mescidler, eski şehir surları içerisinde kalan bölgeler, yahudi ve hristiyan mahallelerini sırasıyla geziyoruz. Kudüs surlarının içerisindeki çarşıları geçerek çile yoluna varıyoruz. Hristiyanlar buranın Hz. İsa’nın çeşitli işkencelere uğrayarak yürütüldüğü güzergah olduğuna inanıyorlar ve bu yol üzerinde yürüyerek son durak Kıyamet kilisesine giderek hacı oluyorlarmış. Hz. Ömer camiini de burada ziyaret ettik. Eski şehirin surlarına giriş yaptığımız kapıda kurşun izleri göze çarpıyor (Görsel 9).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5lBpTwCv_yoNuVJArQ7kxA.png" /><figcaption>Görsel 9: Kurşun İzleri</figcaption></figure><p>Eski şehirin içerisinde bebek arabasıyla geziyoruz. Arnavut kaldırımı tarzında engebeli taşlar bulunuyor. Bazı bölgelerde ise merdivenlerde bebek arabasını taşımak gerekti. Bebek arabasını taşımak zahmetli.</p><p>Kıyamet kilisesi ve karşısında yer alan Hz. Ömer camiini de ziyaret edip eski şehirdeki gezimize devam ediyoruz.</p><p>Çarşıda yahudi, hristiyan ve müslüman esnaflar var. Kimisi kipa satıyor, kimisi çeşitli turistik, hediyelik eşyalar. Kudüs hurması da satılıyor. Kilosu 8 dolar ile 10 dolar arasında değişiyor. Sokakları, evleri ve çevredeki yapıları Mardin sokaklarına benzetiyorum.</p><p>Yahudi mahallesinde yer alan Hz. Davud (a.s)’ın kabrini ziyaret ettik. Bu bölge 1948&#39;e kadar cami iken şuan bir sinagog. Kabrin başında fötr şapkalarıyla ve uzun favorileri ile ilahi söyleyen, ibadet eden yahudiler bulunuyor. Kadın ve erkekler ayrı bir şekilde kabri ziyaret ediyor ve erkekleri başı açık içeri almıyorlar. Girişte kipa veren bir görevli var. Ben ise bu durumu daha önceden bildiğim için yanımda takkemi götürmüştüm. Kipa takmak istemiyorsanız mutlaka yanınızda takkenizi götürün. Kudüs sokaklarında yer alan ağır silahlı askerler kabirde de karşımıza çıkıyorlar. Onlarda ziyarete gelmiş olmalılar (Görsel 10). Bu bölgede hristiyan inancına göre Hz. İsa’nın son yemeğini yediği bölge de bulunuyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OA4qLN4QG4KViRcj2y-Y5g.png" /><figcaption>Görsel 10: Hz. Davud Kabri</figcaption></figure><p>Yahudi mahallesinde her yerde askerler var. Özellikle yürüyüş yapan ağır silahlı askerlere denk gelmek mümkün. Buralar bizim dercesine gövde gösterisi yapıyorlar. Sokaklar İsrail bayraklarıyla donatılmış, marşlar eşliğinde uygun adım yürüyüş yapıyorlar.</p><p>Yahudi mahallesinde gezerken her tarafta kipalı, uzun favorili insanlar. Hatta 5–6 yaşlarındaki küçük çocuklarda bile kipa ve uzun favori görüyoruz. Gezimizi yaparken Kerem dondurma istiyorum diye ağlamaya başlıyor. Hemen önünden geçtiğimiz bir yahudi dükkanından dondurma istiyoruz. Dondurma yok diyor. Halbuki tezgahta var, görüyoruz. Satmak istemiyor belli ki. Neyse, fazla tartışmaya girmeden bir kaç dükkan ilerdeki bir dondurmacıya giriyoruz. Buradaki yahudi esnaf gayet güzel karşılıyor bizi. Dondurmayı bizim buralarda top usülü satarlar ya, bir top 7 lira gibi. Orada da öyle bir şey beklediğim için anlaşmamız biraz zor oluyor, çünkü külah dondurmayı tartarak satıyorlarmış. Kurdukları bir terazi düzeneğine külahı geçiriyorlar ve gramajını tartıyorlar.</p><p>Burada çile yolu ve Kıyamet kilisesini de ziyaret ediyoruz. Hristiyanlar bu bölgeden geçerek hacı oluyorlarmış.</p><p>Hristiyanların ağlama duvarı, yahudilerin Batı duvarı, müslümanların ise Burak duvarı olarak isimlendirdiği bölgeyi de uzaktan izliyoruz. Burak duvarını yakından görmek için bireysel olarak sonrasında tekrar geleceğiz.</p><p>Öğle namazı yaklaşıyor. Eski şehir çevresi ile ilgili gezimiz tamamlandı. Mescid-i Aksa’ya doğru ilerliyoruz. Mescid-i Aksa’ya varmadan hemen solda yer alan kafeye giriyoruz (Görsel 11). TİKA tarafından restore edilmiş eski bir yapı. Dükkanı yahudi örgütler milyon dolarlar teklif ederek satın almak istese de dükkanın sahibi işletmesini satmamış. Türk kahvesi vs. de satıyor. Burada mango suyu da içerek dinlendikten sonra öğle namazı için Aksa’ya geçiyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rb7XNv1Fz5O5KSE-_koF-w.png" /><figcaption>Görsel 11: Kafe</figcaption></figure><p>Mescid-i Aksa’da öğle ve ikindiyi cem ediyorlar. Akşam ve yatsı da aynı şekilde. Cemaatle namaz kılarken buna dikkat etmek gerekiyor. Cem ettikleri namaza biz uymuyoruz. Olur da geç kalırsanız hangi namazı kıldıklarına emin olduktan sonra imama uymanızı tavsiye ederim.</p><p>Namaz sonrasında ise Mescid-i Aksa avlusunda yer alan Kıble mescidi, Mervan mescidi ve Kubbetus Sahre ziyaret ediyoruz. Kıble mescidi ve Kubbetus Sahre’de farz namazlar cemaatle kılınıyor. Kıble mescidi, Mescid-i Aksa avlusunda kıble tarafında yer alan en öndeki mescid. Farz namazları biz genelde burada kıldık. Mervan mescidi(Görsel 12) ise merdivenlerden bir kat aşağı inerek ziyaret ediliyor. Burada Hz. Meryem’in odasının bulunduğu yer de mevcut.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mpP5nHFujT4KtPS59QAzHQ.png" /><figcaption>Görsel 12: Mervan Mescidi</figcaption></figure><p>Akşama yakın bir zamanda kalan vakitte Burak duvarını ziyaret etmek için yahudi mahallesine gittik. Burak duvarı için merdivenleri inerken karşımıza bir İsrail askeri geldi ve bugün giriş yapamayacağımızı, yarın gelmemizi söyledi. Sert bir tavırla bizi Burak duvarına almadı yani.</p><p>Akşam otele dönerken müslüman mahallesinde yol üzerinde bulunan falafelciden pita dedikleri bir ekmek arasında falafel alıyoruz. Falafele ek olarak arasına tahinden yaptıkları bir sos, humus, turşu da atıyorlar. Oldukça lezzetli. 7 şekele (yaklaşık 42 tl) aldık.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tSMrGqJlkH3ygsLsTBdffA.png" /><figcaption>Görsel 13: Falafel</figcaption></figure><p>Üçüncü gün…</p><p>Sabah namazı için Aksa’ya girerken normalde bir tane olan kontrol noktasının ikiye, normalde 3–5 askerin bulunduğu bu noktalarda asker sayısının ise 10 civarında olduğunu gördük. Bugün yahudiler için önemli bir gün olan Doğu Kudüs’ü işgallerinin yıl dönümü imiş. Bayrak yürüyüşü için toplanan yahudiler büyük eylemler yapıyormuş. Geçmiş yıllarda müslüman ve yahudiler bu eylemlerde çatışmalar yaşamış. Hayatını kaybedenler olmuş. Biz de zaten bugün Kudüs’den ayrılıp el-Halil’e gidecektik, denk gelmiş oldu.</p><p>el-Halil’e hareket ediyoruz. Giderken yahudi yerleşimlerini görüyoruz. Yahudiler bölge bölge (teşbihte hata olmaz), TOKİ gibi konutlar inşa ederek kendilerine Filistin bölgesinden yer açıyorlar. Yavaş yavaş tüm Filistin’i ele geçiriyorlar. Zaten Filistinlilere de sıkı bir kontrol uyguluyorlar. el-Halil’e giderken tur otobüsü ile bir yahudi yerleşkesinin içerisinden geçiyoruz. Zaman zaman geçişe izin vermiyorlarmış ve yolun uzadığı oluyormuş.</p><p>el-Halil’de Hz. İbrahim, Hz. İshak, Hz. Yakup ve Hz. Yusuf’ın kabirlerinin bulunduğu camiyi ziyaret ettik. Camiye girişte x-ray cihazlarından geçiyoruz. İsrail askerlerinin kontrolünden geçtikten sonra camide ziyaretleri gerçekleştirdik. Caminin bir kısmı ise Sinagog olarak kullanılıyor.</p><p>el-Halil’den sonra Ölüdeniz (Lut Gölü)’nü uzaktan izliyoruz. Lut Gölü dünyanın deniz seviyesinden aşağıda, en alçak noktası olarak geçiyor. Basınç farkını hissedebiliyorsunuz.</p><p>Kudüs’e vardığımızda saat 16 civarıydı. Bayrak yürüyüşü için eylemler hala devam ediyordu. Biz Mescid-i Aksa’ya doğru otelden çıktık. Mescid-i Aksa’ya yaklaştığımızda sokakların ve caddelerin kapalı olduğunu ve her yerde İsrail askerleri ve zırhlı araçlar olduğunu gördük. Geçişlere izin vermiyorlardı. Pasaportumuzu gösterip turist olduğumuzu söyleyince sokaktan geçişimize izin verdi askerler. Eski şehire giriş yaptık. Müslüman mahallesinde neredeyse tüm dükkanlar kapalıydı. Daha öncede dediğim gibi Aksa’nın girişinde bir olan kontrol noktası bugüne özel ikiye çıkarılmıştı. İlk kontrol noktasından pasaportlarımızı göstererek geçtik. Yaklaşık 10–15 metre ilerdeki kontrol noktasında(hemen Aksa’nın giriş kapısının yanında) ise kadın bir İsrail askeri girişin yasak olduğunu, saat 19&#39;da girişlerin serbest olacağını söyledi. Tam bu sırada ilk kontrol noktasında geçişimize izin veren asker geldi ve içeri alınmamız gerektiğini söyledi. Aralarında tartışmaya başladılar, biz o sırada Aksa’ya girmiş olduk. Aksa çok tenhaydı. Ağlama duvarının olduğu taraftan yahudilerden yani rahatsız edici seviyede müzik sesleri geliyordu. O gün yatsı namazına kadar Aksa’da durduk. Sonrasında dinlenmek için otele geçtik.</p><p>Dördüncü gün…</p><p>Sabah erkenden Mescid-i Aksa’ya gittik ve vaktimizin çoğunu burada geçirdik. Sonrasında Burak duvarına gitmek için yakın bir kapıdan çıktık ve merdivenleri inmeye başladık. Burak duvarı girişi için kontrol noktasına geldik. Yahudi asker Türk olduğumuzu görünce Erdoğan ile ilgili bir şeyler dedi. Erdoğan Up veya Erdoğan Out gibi bir şey söyledi ama çok muhattap olmak istemedik. Geçen gün Burak duvarına almayan askere göre tavırları pozitifti. Velhasıl x-ray cihazından geçtik ve Burak duvarına geldik.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Oy2B565GUM91NHkOLrxZLg.png" /><figcaption>Görsel 14: Burak/Ağlama/Batı Duvarı</figcaption></figure><p>Burada da yine kipalı, fötr şapkalı ve uzun favorili yahudiler bulunmaktaydı. Ağlama duvarını ziyaret için kadın ve erkeklere ayrı bölümler bulunuyor. Ayrıca sol tarafta bir sinagog var. Yahudiler burada ibadetlerini yapıyorlar. İleri geri doğru hızlı hareket etmek, sallanmak da ibadetlerinin bir parçası. Hz. Davud’un kabri gibi burada da erkeklerin başında bir takke veya kipa olmasını zorunlu tutuyorlar, yani başların kapalı olması gerekiyor. Ben yine takkemi taktım. Takkesi olmayanlar için yahudi görevli girişte kipa dağıtıyor. Kipa takmamak için takkenizi mutlaka getirin.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*esM_XOfZYp-T93j6byL_oA.png" /><figcaption>Görsel 15: Ağlama Duvarı’nda İbadet Eden Yahudiler</figcaption></figure><p>Sonrasında tekrar Mescid-i Aksa’ya dönüyoruz. Aksa’nın avlusundaki zeytin ağaçları gerçekten çok güzeller.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NXuN0ObQJsUKjrH5V1NwWw.png" /><figcaption>Görsel 16: Mescid-i Aksa Avlusundaki Zeytin Ağaçları</figcaption></figure><p>İkindiye doğru yahudi mahallesine tekrar gidiyoruz. Eski şehirin yafa kapısının olduğu bölgede gezmeye devam ediyoruz. Burada daha önce internetten araştırma yaparken bir Falafelci olduğunu duymuştum. Oraya oturuyoruz. Arap bir işletmeci işletiyor. Falafel, humus ve salatalık ve bir adet ekmek arası şinitzel alıyoruz. Burası daha önce falafel yediğim yere göre oldukça lüks bir yer. Falafelin lezzetinde bir değişiklik yok. Menünün fiyatı 45 şekeldi. Yahudi mahallesinde ve lüks sayılabilecek bir restoranda bu fiyat normal sayılabilir. Restoranın indirimi ile 30 şekele yiyoruz. :) Ekmek arası şinitzel de ise yine tahin sosu göze çarpıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ygcDFUaAgyrrpQmY1gK5MQ.png" /><figcaption>Görsel 16: Falafel, Humus, Salata ve Pita Ekmeği</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9Nds1jMruyWm8FT_mjvaNA.png" /><figcaption>Görsel 17: Ekmek Arası Şinitzel</figcaption></figure><p>Yahudi mahallesinde dondurma yediğimiz yerden tekrar dondurma yemeye gidiyoruz lakin dondurmacı kapatıyordu. Cuma günü güneşin batışından Cumartesi güneşin batışına kadar şabat günü oluyor. Yahudiler bu zaman aralığında hiç bir iş yapmıyorlar. Yahudi esnaf şabatları başlayacağı için dükkanı kapatıyormuş. Saat 20.00&#39;da otobüsümüz havalimanına doğru harekete geçecek. Bu gezideki son ziyareti yapmak için tekrar Mescid-i Aksa’ya geçiyoruz.</p><p>Kübbetüs Sahre ve Kıble mescidine uğruyoruz. Avluda zaman geçiriyoruz ve otele doğru yola koyuluyoruz. 20&#39;de Tel Aviv’de yer alan havalimanına tekrar geçiş yapıyoruz.</p><p>Havalimanında önce pasaport kontrolü, İsrail askerlerinin standart prosedürü olan sorgular (valizini kendin mi hazırladın, birinden hediyelik bir şey aldın mı vs tarzında sorular)dan sonra pasaport kontrolünü geçiyoruz. Burada yine ülkeye girişte olduğu gibi çıkışta da tek gelen erkek yolcuları sorguda zorlayabiliyorlarmış. Valizlerimizi teslim edip uçağın kalkacağı kapıya doğru ilerliyoruz. Havalimanında mescid ve içerisinde abdest alma yeri mevcut. Kadın-Erkek mescidi ayrı ayrı yok gördüğüm kadarıyla. Bir de hristiyanlar için kilise gibi ufak bir alan var. Giden yolcu tarafında bir teknoloji marketi gözümüze çarpıyor. Vergi iadesi görevlilerinin olduğu yerin hemen yanında yer alan bu teknoloji mağazasında iPhone, robot süpürge gibi cihazlar Türkiye’ye nazaran uygun fiyatlı. Örneğin Iphone 14 Pro 128 gb 1199 dolardı.</p><p>Genel olarak değerlendirecek olursam, gezdiğimiz yerler herkesin gidip görmesi gereken güzel, kutsal topraklar. Allah’ın izniyle tekrar özgürlüğüne kavuşur ve müslümanlar olarak daha rahat bir şekilde namazlarımızı Mescid-i Aksa’da kılarız. Herhangi bir sorunuz olursa yorum olarak sorabilirsiniz.</p><p>Bir şiir ile bitirmek istiyorum yazımı. Allaha emanet olun!</p><p><strong>Mescid-i-Aksa</strong></p><p>Mescid-i Aksa’yı gördüm düşümde<br>Bir çocuk gibiydi ve ağlıyordu<br>Varıp eşiğine alnımı koydum<br>Sanki bir yer altı nehr çağlıyordu</p><p>Gözlerim yollarda bekler dururum<br>Nerde kardeşlerim diyordu bir ses<br>İlk Kıblesi benim ulu Nebi’nin<br>Unuttu mu bunu acaba herkes</p><p>Burak dolanırdı yörelerimde<br>Mi’raca yol veren hız üssü idim<br>Bellidir kutsallığım şehir ismimden<br>Her yana nur saçan bir kürsü idim</p><p>Hani o günler ki binlerce mü’min<br>Tek yürek halinde bana koşardı<br>Hemşehrim nebi’ler yüzü hürmetine<br>Cevaba erişen dualar vardı</p><p>Şimdi kimsecikler varmaz yanıma<br>Mü’minde yoksunum tek ve tenhayım<br>Rüzgarlar silemez gözyaşlarımı<br>Çöllerde kayıp bir yetim vâhayım</p><p>Mescid-i Aksa’yı gördüm düşümde<br>Götür müslümana selam diyordu<br>Dayanamıyorum bu ayrılığa<br>Kucaklasın beni İslâm diyordu</p><p>Mehmet Akif İnan</p><p>Fotoğraflar:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*N3OdmfKYvsgD_RBYagj-Qw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DNJjLzrG3FDCACKQjBC4sw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wx9ra6abyCSghvAvSFSXvA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AETA3WyhUr3m5q1Jz_Sp0A.png" /><figcaption>Hz. İbrahim’in Kabrinin Olduğu Camii (El-Halil)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*f0rcwLqgDoDQpPImjpkocQ.png" /><figcaption>Sabah Namazı Sonrası Kahve İkramı (Kıble Mescidi)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*o-tVSoWHQoVuuWmEw1TXCQ.png" /><figcaption>Kıble Camii</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*a2hMZtnbTclNHHumYf4OXw.png" /><figcaption>Peygamber Efendimizin Miraca Yükseldiği Rivayet Edilen Kaya —(Peygamber efendimizin miraca yükseldiği yerin avludaki başka bir yer olduğu da rivayetler arasında)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FCqnRLFSJiFVrMjShlIiXw.png" /><figcaption>Kıble Mescidi</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hLq6Y4BdYNE0uOgxyhOXmw.png" /><figcaption>Kubbetüs Sahra İçi</figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6de5d1bcf374" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Flutter ile JSON Parse Etme]]></title>
            <link>https://medium.com/@eniserkaya/flutter-ile-json-parse-etme-dafa608f3277?source=rss-a2c63f37653d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dafa608f3277</guid>
            <category><![CDATA[ios]]></category>
            <category><![CDATA[json-parsing]]></category>
            <category><![CDATA[android]]></category>
            <category><![CDATA[software]]></category>
            <category><![CDATA[flutter]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmed Enis Erkaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 08 May 2019 14:08:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-05-10T13:02:37.670Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Mobil uygulama dünyası çok hızlı değişiyor. Bu değişime ayak uydurmak, yeni teknolojileri takip etmek her geliştiricinin birinci görevi olmuş durumda. Ben de “uygulamalar native mi geliştirilmeli yoksa hibrit mi?” tartışmalarının gölgesinde epeyce bir süre Java ile Android uygulamalar geliştirdim. Uygulamayı Play Store’da yayınladıktan sonra iOS işletim sistemine sahip olan cihazların da bu uygulamaya ihtiyacı olduğunu hissettim. Siz uygulama geliştiricileri de bu sıkıntıyı sıklıkla yaşamışsınızdır. Daha sonra Swift ile iOS geliştirmeye başladım. Android kadar zevk almasam da Swift ile de bir süre uygulamalar geliştirdim. Android önceki yıl Java yerine Kotlin’e geçtiğini duyurdu. Bu kez Java mı Kotlin mi soruları epeyce gündemde yer edindi. İşte son olarak bu makalenin yazılmasına da vesile olan Flutter ile Google tekrar karşımıza bir yenilik sundu. Bize de alıp kullanması kaldı. Tek seferde hem Android hem iOS kod geliştirmesi, stabil olması, çalıştırmak için “run”a basmanın yeterli olması beni Flutter’a çeken en önemli sebep diyebilirim. Ionic ve React Native ile de mobil uygulama geliştirmiş biri olarak söyleyebilirim ki Flutter bu konuda çok başarılı.</p><p>Daha fazla lafı uzatmadan asıl konumuza gelmek istiyorum. İster Android ister iOS olsun eğer bir mobil uygulama yazıyorsak elbet bir yerde JSON parse etmeye, uzak sunucular ile bilgi alışverişi yapmaya ihtiyaç duyarız. Rest servisler bu noktada yardımımıza koşar. Gelen cevabı uygulamamızın içerisinde güzel bir şekilde kullanmalıyız. Android geliştirenler Gson, Swift 4 ile mobil uygulama geliştirenler ise Codable’ı mutlaka kullanmıştır. Flutter’a yeni gelen bir geliştirici JSON parse etmek istediği zaman içgüdüsel olarak bu tarz bir kütüphane arıyor. :) JSON’u bir Flutter objesine dönüştürmek manuel olarak dart:convert ile gayet kolay yapılabilir. Peki JSON objemiz karmaşıksa ve gson gibi kütüphanelere alışmış bir geliştirici isek ne yapacağız? Gelin birlikte bu soruna bir çare bulalım.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fgfycat.com%2Fifr%2Faltruisticnewkagu&amp;url=https%3A%2F%2Fgfycat.com%2Faltruisticnewkagu&amp;image=https%3A%2F%2Fthumbs.gfycat.com%2FAltruisticNewKagu-size_restricted.gif&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=gfycat" width="256" height="256" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/1fca39a9ca9b58d5c02cdf9faa41ad0d/href">https://medium.com/media/1fca39a9ca9b58d5c02cdf9faa41ad0d/href</a></iframe><p>Öncelikle bağımlılıklarımızı projemize ekleyerek<strong> pubspec.yaml</strong> dosyamızı aşağıdaki gibi düzenleyelim.</p><pre><strong>dependencies</strong>:<br>  <strong>flutter</strong>:<br>    <strong>sdk</strong>: flutter<br>  <strong>dio</strong>: ^2.1.2<br>  <strong>json_annotation</strong>: ^2.2.0<br>  <strong>build_runner</strong>: ^1.3.3<br>  <strong>json_serializable</strong>: ^2.2.1</pre><p>Build runner ile ihtiyacımız olan dosyaları oluşturacağız. Ayrıca ben http isteklerini daha kolay yapabilmek için <strong>dio</strong>’yu projeye dahil ediyorum. <a href="https://github.com/eniserkaya/json_parser">Github’dan </a>projenin kaynak kodlarının tamamına ulaşabilirsiniz.</p><p>Sunucudan gelecek olan cevapta kullanıcı adı ve kullanıcının gittiği şehirleri içeren bir JSON objesi dönecek.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/307/1*aTmfrdrRm2XgFyoIMUiJxw.png" /><figcaption>Sunucudan dönecek olan JSON</figcaption></figure><p>Bu JSON objesine göre Kullanıcı ve Şehir adında iki adet dart dosyalarımızı oluşturalım.</p><pre><strong>import &#39;package:json_annotation/json_annotation.dart&#39;</strong>;<br><strong>import &#39;package:json_parser/model/sehir.dart&#39;</strong>;<br><br><strong>part &#39;kullanici.g.dart&#39;</strong>;<br><br>@JsonSerializable()<br><strong>class </strong>Kullanici <strong>extends </strong>Object {<br>  String <strong>ad</strong>;<br>  String <strong>soyad</strong>;<br>  List&lt;Sehir&gt; <strong>gezilenYerler</strong>;<br><br>  Kullanici(<strong>this</strong>.<strong>ad</strong>, <strong>this</strong>.<strong>soyad</strong>, <strong>this</strong>.<strong>gezilenYerler</strong>);<br><br>  <strong>factory </strong>Kullanici.fromJson(Map&lt;String, <strong>dynamic</strong>&gt; json) =&gt;<br>      _$KullaniciFromJson(json);<br>}</pre><p>@JsonSerializable annotationını eklediğimiz zaman bu class artık bir json objesine çevrilebilir ve json objesinden oluşturulabilir demiş oluyoruz. <strong>part ‘kullanici.g.dart’</strong>; olarak eklediğimiz .g.dart dosyası builder tarafından bizim için oluşturulacak olan dosyanın adı. Builder’i çalıştırmadan önce bu tanımı veriyoruz. <strong>factory</strong> constructor olarak tanımladığımız son satırdaki yer ise yine builder tarafından oluşturulacak olan kullanici.g.dart dosyasında bulunan Kullanıcı sınıfımızı JSON’dan parse edecek olan method. Henüz kullanici.g.dart dosyasını oluşturmadığımız için altını kırmızı çizecektir. Sorun yok endişe etmeyin. :)</p><pre><strong>import &#39;package:json_annotation/json_annotation.dart&#39;</strong>;<br><br><strong>part &#39;sehir.g.dart&#39;</strong>;<br><br>@JsonSerializable()<br><strong>class </strong>Sehir <strong>extends </strong>Object {<br>  String <strong>sehirAdi</strong>;<br>  int <strong>plakaKodu</strong>;<br><br>  Sehir(<strong>this</strong>.<strong>sehirAdi</strong>, <strong>this</strong>.<strong>plakaKodu</strong>);<br><br>  <strong>factory </strong>Sehir.fromJson(Map&lt;String, <strong>dynamic</strong>&gt; json) =&gt; _$SehirFromJson(json);<br>}</pre><p>Sehir classının yapısı da yukarıdaki gibidir.</p><p>Şimdi en başta eklediğimiz build_runner aracılığı ile hazırladığımız sınıflara göre JSON’u parse edecek, build runner tarafından bizim için otomatik olarak oluşturulacak .g.dart uzantılı dosyaları oluşturmak için gereken komutu terminale yazalım.</p><pre>flutter packages pub run build_runner build</pre><p>Komutu yazdıktan sonra aşağıdaki görselde yer alan terminal çıktısına benzer bir çıktı ile karşılaşmanız bekleniyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/692/1*gpfDT89CBljJoAGgkdmytg.png" /></figure><p>kullanici.g.dart ve sehir.g.dart dosyalarının oluştuğunu ve içerisinde _$(sınıfAdı)ToJson ve _$(sınıfAdı)FromJson isminde iki adet method yer aldığını göreceksiniz. Builder bizim için gereken sınıfları ve methodlarını oluşturmuş oldu.</p><p>Herşey hazır ise, JSON verimizi dart objesine dönüştürelim. Sadece tek satır ile bütün bu işlemi gerçekleştireceğiz.</p><pre>Kullanici kullanici = Kullanici.fromJson(jsonValue);</pre><p>Sunucudan gelen json değerini parametre olarak Kullanıcı sınıfında tanımlı olan fromJson methoduna veriyoruz. Artık kullanıcı nesnesini istediğimiz gibi kullanabiliriz.</p><p>Projenin kaynak kodlarına <a href="https://github.com/eniserkaya/json_parser">github</a> adresimden ulaşabilirsiniz.</p><p>İyi kodlamalar!</p><p>Kaynaklar:</p><p><a href="https://medium.com/@studymongolian/parsing-simple-json-in-flutter-83ee1809a6ab">https://medium.com/@studymongolian/parsing-simple-json-in-flutter-83ee1809a6ab</a></p><p><a href="https://medium.com/flutter-community/parsing-complex-json-in-flutter-747c46655f51">https://medium.com/flutter-community/parsing-complex-json-in-flutter-747c46655f51</a></p><p><a href="https://medium.com/flutterdevs/parsing-complex-json-in-flutter-b7f991611d3e">https://medium.com/flutterdevs/parsing-complex-json-in-flutter-b7f991611d3e</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dafa608f3277" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>