<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Eray Kırmanlı on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Eray Kırmanlı on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@eraykrmanl?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*UPp6RGmUnlviyfQRQdKiTw.png</url>
            <title>Stories by Eray Kırmanlı on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 11:58:51 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@eraykrmanl/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Vitrin!]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/vitrin-9b675f6c7648?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9b675f6c7648</guid>
            <category><![CDATA[cryptocurrency]]></category>
            <category><![CDATA[mit-media-lab]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[cryptoeconomics]]></category>
            <category><![CDATA[ico]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 25 May 2018 07:51:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-05-25T08:49:37.753Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4aLgrFafpmRlCWjEy1vMkA.jpeg" /></figure><p>Şimdi gelelim bu teknolojinin vitrini olan kripto para ve bununla bağlantılı konular hakkında konuşulanlara. Blockchain ‘in bir başka özelliği yarattığınız dijital ürünün karşılığı ve değerlemesi için aracıya ihtiyaç duymadan para oluşturup bunu kripto para piyasasına sürebilmek. Ya da ICO (Initial Coin Offering) yani bir nevi halka arz yapabilmek. Blockchain geliştirmelerinin hızlanması aslında bunlarla başlıyor, bu teknolojinin vitrini olarak tabir edeceğim bu paraları altında yatan teknolojiyi merak yada kazanç amacı ile alarak gelişmesine katkıda bulunuyoruz.</p><p>Christopher Burniske, kripto varlıklar için yaptığı değerlemeler ile bu konuda lider isimlerden olup büyük medya kuruluşlarının takip ettiği birisidir. Burniske aynı zamanda Bitcoin ile fon yönetimi yapan ilk kuruluş olan ARK Invest’in Blockchain Ürünleri Yöneticiliğini yapmıştır. Şu anda New York merkezli bir girişimin ortağı olarak bu teknolojiye yatırım yapmaktadır. Burniske Stanford Üniversitesi mühendislik bölümünden <a href="https://www.pbk.org/">Phi Beta Kappa</a> olarak mezun olmuştur. Chris Burniske, 2014 senesinde Wall Street ‘de hiç kimsenin konuşmak istemediği, kripto varlıkların değersiz olarak görüldüğü bir dönemde bu işe başlamış, şimdi ise herkes ona değerlemelerini soruyor.</p><p>Burniske sunumunda kripto varlık kelimesinin altını çiziyor çünkü piyasada yer alan varlıkların hepsi para gibi görünse de aslında çok farklılar, bu varlıkları şirket olarak değil dijital ekonomiler olarak değerliyor. Sunumunda iki ayrı değerlemeyi gösterdi çok fazla formül içermiyor ama bir sunumda anlaşılabilecek bir şey değil bu yüzden kişisel <a href="https://medium.com/@cburniske">bloğunu</a> okumanızı öneririm.</p><p>Çok detaylara girmeden kısaca iki modeli de özetlemeye çalışacağım çünkü bu konu daha çok uzmanlarına yönelik.</p><ul><li>Göreceli değerleme modelinde en çok kullanılan rasyonun NVT yani Network Value to Transactions olduğunu söyleyip bu rasyoyu kullandığı formüller ile yapılan hesaplamaları anlattı, bitcoin için bu veriler ile hesaplama yaptığınızda çıkan sonuçlar tutarlı gözüküyor. Hesaplamaları varlığın yapısına göre yapılması gerektiğini belirten Burniske karşılaştırmaların ise benzer varlıklar arasında yapılması gerektiğini de ekliyor.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tUAd0cUbS71TZEVkWE_ALw.jpeg" /></figure><ul><li>Gerçek değerleme modelinde dijital üretkenliğin rakamsal karşılığını bulmaya çalışıyor çünkü varlığın gerçek değeri dijital üretkenliğinin karşılığı, bunu ölçmek için kullandığı denklem ve hesaplamalar biraz daha detaylı. Bu değerlemenin bir diğer zorluğu ise bu varlıkların lale krizinden bile kötü olduğu konusunda ısrarlı olan ve bunu lale krizinde ellerinde en azından bir çiçek olduğunu ama bunda hiçbir şey olmadığını söyleyerek savunan insanlar . Bu yaklaşım çok doğru bir yaklaşım değil çünkü dijital bir çağda yaşıyoruz, lale ile dijital aynı şey değil ama bunu rakamsal olarak göstermek gerekiyor, anlattıklarının bir dereceye kadar hatalı olabileceğini ama bunun gerçeğin yaklaşımı olduğunu, bu denemelerin kripto varlıkların daha iyi anlaşılmasını geliştireceğini belirtti.</li></ul><p>Chris Burniske’nin çalışmaları bence çok önemli, yarattığı modeller sadece alım satım ya da yatırım yapmak için değerlemeden ibaret değil bunlar dijital dünyanın değerleme modelleri. Kripto varlıklar ise dijital dünyanın yeni varlıkları ve yeni bir ekonomi modeli olacak gibi gözüküyor bu yüzden doğru değerleme önemli. Bu sunum sadece varlıkların ekonomik değerlemeleri açısından değil gelecek olan yeni ekonomi modelinin haberini veren önemli sunumlardan biriydi.</p><p>Yeni ekonomi modellerini düşünürken sahneye geçen sene 232 Milyon Dolar toplayarak dünyanın en büyük ICO’ larından birini yapıp daha sonra kendi içlerinde yaşadıkları sorunlar sebebiyle projeyi çalışır hale getiremeyen ve SEC (ABD’ nin SPK ‘sı) ‘nın dahil olmasıyla iyicene karışan Tezos Projesinin kurucularından Kathleen Breitman geldi. Breitman daha önce yetmiş finansal kurum tarafından oluşturulan R3 konsorsiyumunun üst düzey yöneticiliğini yapmış, Accenture, Bridgewater Associates ve iWall Street Journal/i ‘de çalışmış.</p><p>Tezos projesinin fikri 2013 senesinde ortaya çıkmış, ekipte Kathleen Breitman’ın eşi Arthur Breitman da yer alıyor, danışmanlar arasında Emin Gün Sirer ve Zooko Wilcox gibi tanınmış isimler var.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Jtl5N3YvN8VnuOMx1ScEqA.png" /></figure><p>Tezos ‘un kurucusu sahnede Gideon Lichfield‘ın sorularını yanıtlıyor ben de 232 Milyon dolarlık projeye bakıp bir yerde bir yanlışlık olduğunu düşünüyorum, fikir iyi ekibi bilmiyorum ama danışmanları iyi, bu kadar çok yatırım alması da önemli bir başarı, peki neden bu ve birçok ICO ‘nun durumu karışık? Teknik altyapı ya da felsefesi konularına girmeden ben bunun halka arzdan çok kitle fonlaması olduğunu ve yüzbinlerce kişinin yatırım yapması ile değil büyük yatırımcılar ile bu rakama ulaşıldığını düşünüyorum. Bu sefer de bu kadar yatırım alabiliyorsa platformu kurup çalıştırmak yerine niye ICO yapıyorlar sorusu aklıma geliyor, bu arada Lichfield yatırım yapanların uzun vadede kazançlarının düşebileceği örneği üzerinden bir soru yöneltiyor ama gelen cevap maalesef pek tatmin edici değil. Dijital çağda değerlerin değiştiği bir ortamda bu teknolojiye inanan bir kişi olarak ICO ‘ların biraz farklı ele alınmasını kurallara bağlı olması gerektiğini düşünüyorum ya da isminin değişmesi gerektiğini. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye de ICO için çalışan girişimlerin olduğu bir ülke, projeyi ve fikirlerini anlatıp yoğun bir şekilde çalışıyorlar temennim hepsinin hayallerine kavuşması. Bir de projeleri tamamlanmış çalışır durumda olan ve işlem gücünü arttırmaya yönelik anlaşmalar yaparken, bu işlem gücünün karşılığı kullanılacak bir kripto para çıkartmak isteyen <a href="http://proofstack.io/">Proofstack</a> var. Burada fon bulmak için değil, bu işin doğasına uygun işlemleri temel alan bir anlayış var ve gerçekten önemli. Bir diğer önemli nokta ise bu şekilde ilerlemenin yeni ekonomiye entegrasyonunu çok daha çabuk sağlayacak olması.</p><p>Tezos ‘un avukatı Patrick Murck de burada, konuşmacı olarak katılıyor, kendisi Harvard Üniversitesi Berkman Center ‘da çalışmalar yapan, Bitcoin ve blockchain tabanlı teknolojiler konusunda uzman bir avukat. Patrick Murck, Bitcoin Vakfı’nın da kurucularından biriydi. Ulusal Hukuk Dergisi tarafından 2014 yılında Amerika’nın 50 Üstün Müşaviri arasına girdi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Zl8jHOtsabfOATS_-VhyBA.jpeg" /></figure><p>Murck, <a href="https://www.sec.gov/">SEC</a> ve <a href="https://www.cftc.gov/">CFTC </a>gibi devlet kurumlarının bu konuyla ilgilenmesini Blockchain topluluğuna dâhil olması şeklinde yorumluyor ve bunun iyi bir şey olduğunu belirtiyor. Token satışı yapılırken mevcut kurallara uyumlu olarak hareket etmenin ileride doğabilecek sorunların önüne geçebileceğini belirten Patrick Murck, şimdi piyasaya girmenin dört sene öncesinden farklı olduğunu belirtti. Bunun nedeni yaşanan bazı dolandırıcılık olaylarından sonra SEC ‘nin raporunu geçen sene yayınlaması olduğunu ve mevcut piyasa kurallarının şu anda bir çatı görevi oluşturduğunu belirtti.</p><p>Patrick Murck ‘ün danışmanlık yaptığı Cooley firmasının oluşturduğu SAFT (Simple Agreement for Future Tokens) adını verdikleri bir belge var, bu belge mevcut regülasyona uygun token satışı yapılabilmesini sağlıyor. Girişimciler için rehberlik konulu panelin sonunda ICO yapmayı mı yoksa Girişim Sermayesi olmayı mı tercih etmeli sorusuna biraz ortada cevap verdi çünkü şirket ve girişim sermayesi mevzuatları farklı bu yüzden iyi düşünmek gerekiyor. Sonuç olarak ABD ‘yi ’finans piyasalarının merkezi olarak nitelendirmek çok da yanlış olmaz çünkü uzun yıllardır oturmuş demokratik bir yapı var ama bu teknolojinin vizyonu ve felsefesi için bile yeterli değil, diğer taraftan bir düzenleme olacaksa belki de bunun temelinin oluşması için en iyi yer burası.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*agmdOiqk2TWvDeUPqEsvBA.jpeg" /></figure><p>Yukarıdaki iki panelin arasında Gary Gensler bu konuyla bağlantılı bir konuşma yaptı, Gary Gensler, MIT Sloan School of Management’da kıdemli öğretim görevlisi ve MIT Media Lab’ın kıdemli danışmanı. Hem DCI hem de AI Projesinin Etik ve Yönetişiminde kıdemli danışman olarak çalışmakta. Gensler, Obama yönetiminde CFTC(Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu)’nun (2009–2014) başkanlığı görevini üstlendi. Gensler, bu teknolojinin çalıştığına inanan ve finans dünyası için bir potansiyeli olduğunu düşünen birisi ama müşteri ve yatırımcıları korumak ve pazarın verimli çalışması için yasalara uygun olması gerektiğini söylüyor. Şu anda ICO ve bazı borsaların yasalara uygun hareket etmediğini ama bu teknoloji için çok iyimser olduğunu da belirterek gerçekten etkili bir giriş yaptı diyebilirim. Etkinliğin yormaya başladığı saatlerinde Gary Gensler bu yorumları ile gözlerimi açtı çünkü kamudaki çok önemli tecrübesi ile bu teknolojiye inanan birisini dinliyoruz, böyle bir profili kolay kolay her yerde göremezsiniz. Yüksek mahkeme kararlarından ve finansal piyasalarda yapılan testlerden örnekler veren Gensler bunlar olsa da yatırımcıyı korumak için bazı yasalarda uyarlama yapılması ve kripto para piyasasındaki tüm ürünlerin incelenmesi gerektiğini düşünüyor! Bunun için dört ana konu ve özel hususlar olduğunu söyleyen Gensler bunları, iyileştirme, kayıpları telafi etme, yasalarda uyarlama yapma ve düzenleme araçları olduğunu söyledi. Özel hususlar ise inceleme, tasarım kontrolü, kontratların nasıl yapılacağı ve yeni bir konu olan dönüşüm (menkul kıymet olarak arz edilen bir varlığın başka bir şeye dönüşmesi anlamına geliyor). Bu süreçlerin birkaç aşamada yapılacağını işin içine mahkeme süreçlerinin de girebileceğini ve tamamlanmasının 2 -5 sene arasında süreceğini düşünüyor. Gary Gensler ‘ın sunumu tam bir yol haritası gibiydi her dakikası dolu dolu geçti</p><p>Kripto para birimleri ve küresel para politikası konusunu Rod Garratt anlatıyor. Rod Garratt, Santa Barbara Üniversitesi’nde ekonomi profesörü. İngiltere Merkez Bankası’na bir araştırmada danışman ve FED (New York Federal Rezerv Bankası) ’nda başkan yardımcısı olarak hizmet verirken Federal Rezerv Sistemi için Sanal Para Birimi Çalışma Grubunu da birlikte yürüttü. FED ’den ayrıldıktan sonra, dağıtılmış defterlere dayalı bankalar arası ödeme sistemi Project Jasper’da danışmanlık yaptı.</p><p>Garratt, nakitsiz bir topluma doğru gittiğimiz bugünlerde Merkez Bankalarının çalışmaları ve fikirleri hakkında bilgiler verdi, merkez bankaları kâğıt paranın yerine ne geleceğinin çalışmasını yaparken eşten eşe (P2P) işlem yapabilme fikri için de düsünceleri olduğundan bahsetti. Eşten eşe yani merkez bankasında bireylerin hesap açıp birbirlerine para gönderme fikrinin aslında bundan 32 sene önce ortaya atıldığını ama kripto paraların çıkması ile bu konuda bazı çalışmalar yapıldığını söyledi. Jasper projesinde bankalar arasında yapılması düşünülen işlemlerin detaylarını ve adımlarını anlattı daha sonra bu konuları konuşmak için Gideon Lichfield ve Robleh Ali ‘nin katılımı ile panel yaptılar. Robleh Ali, MIT Media Lab’ın Dijital Para Birimi Girişimi’nde araştırma bilimcisi, daha önce İngiltere Merkez Bankasında kripto para araştırmalarına liderlik ediyordu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uVui-YUFjznvNZnMZ458fg.png" /></figure><p>Panelde sorulan, “İnsanların merkez bankasına zaten güvendiği bir ortamda niye bankanın bu teknolojiyi kullanması gerekiyor” sorusuna nakit paranın yerini alacak bir sistem alternatifi olabileceğini söyleyen Garratt merkez bankalarının farklı bir rol üstlenebileceğini de ekledi. Ali ise aslında merkez bankalarının dijital para çıkarmak için dağıtık defter teknolojisine ihtiyacı olmadığını ama kripto varlıklara entegre olabilecek bir para olması isteniyorsa bunu yapabileceklerini söyledi. Merkez bankasının Fedcoin çıkarması durumunda Bitcoin ya da benzer para birimlerinin biteceği senaryosu için ne düşündükleri sorusuna Ali, “Bitcoin ’in sadece teknoloji olmadığını devletten ayrı bir para birimi” olduğunu ve bunun çekici olduğunu söyledi, merkez bankalarının kripto para kullanmasının bankanın dönüşmesi olduğunu söylüyor. Garratt, öncelikle Fedcoin’in FED’in önerisi olmadığını bir blog yazarının önerisi olduğunu belirtti, bugün gündemde yeni bir teknoloji olduğunu bu teknolojinin kullanılabileceğini, yeni teknolojinin yeni olanaklar yaratacağını söyledi. Merkez bankalarının Dijital Paralarının olacağını düşündüğünü söyleyen Garratt bunun para politikasında bazı karışıklıklar yaratacağını ama kötü bir şey olmadığını söyledi.</p><p>Yeni teknolojiler aslında insanların kabul edip kullanması ile etkili olabiliyor ama blockchain farklı, çünkü birçok kişi kurum ve akademisyenler tarafından uzun yıllardır araştırılıp geliştirilen birkaç teknolojinin birleşimi, belki de bugüne yetiştirilen bir proje. Bir sonraki yazımda bu teknoloji ile yapılan ve çalışan projelerin sunumlarını yazacağım.</p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>25.05.2018</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanliKriptopara">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9b675f6c7648" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Doyurucu bir gün]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/doyurucu-bir-g%C3%BCn-f94a37fceba1?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f94a37fceba1</guid>
            <category><![CDATA[bizofblockchain]]></category>
            <category><![CDATA[zero-knowledge-proofs]]></category>
            <category><![CDATA[mit-technology-review]]></category>
            <category><![CDATA[mit-media-lab]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 May 2018 19:31:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-06-21T14:29:08.596Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*hFprm7BDCB7hDFGbsZeRHA.png" /><figcaption>Technology Review ‘un sitesinden alınmıştır</figcaption></figure><p><a href="https://medium.com/@eraykrmanl/mit-ve-blockchain-48b6b676d730">Önceki yazımda</a> elimden geldiği kadar size ortamı anlatmaya oradaki havayı hissettirmeye çalıştım şimdi ise neler konuşulduğunu özetleyeceğim. Sekiz aydır yurt içinde ve yurt dışında yerinde yada uzaktan olmak üzere birçok etkinliği izledim aralarında gerçekten en bilgilendirici olanı buydu diyebilirim. Yazıdaki bazı kavramları elimden geldiğince herkesin anlayabileceği dilde yazmaya çalıştım bunun için şimdiden özürlerimi diliyorum.</p><p><strong>Giriş, değerlendirme, önümüzdeki sene için beklentiler ve tartışma.</strong></p><p>Bu panelde duyduklarım kripto para borsasının bir senede bu kadar artmasına paralel diyebilirim çünkü son bir senede birçok şeyin geliştiğini dinliyoruz. İlk gün ve bugün açılış panelinde konuşulan konular, madencilik, ikinci katman (lightning gibi) çözümler ve ölçeklenme konusu oldu, ölçeklenmeyi kapasiteye benzetebiliriz.</p><p>Açılış MIT Digital Currency Initiative ‘in Direktörü Neha Narula ve MIT Technology Review ‘un Genel Yayın Yönetmeni Gideon Lichfield ‘ın geçen seneyi kısaca özetlemesi ile başladı. Neha Narula, Blockchain dünyasının önemli isimlerinden birisi, Gideon Lichfield ise tecrübeli bir gazeteci, onaltı senelik The Economist tecrübesinden sonra Quartz’ı kuruluşunda bulunmuş şimdi eçen sene kasım ayında ise Technology Review’e katılmış. Gideon Lichfield için izlediğim en iyi sunucu ve moderatörlerden birisi diyebilirim</p><p>Her iki isim de geçen senenin kısa bir özetini geçerek etkinliği başlattılar, daha sonra bu sene için Neha’nın görüşlerini dinledik; bu sene ikinci katman çözümlerinin artık çalışmaya başlayacağını ama önündeki en büyük zorluğun güvenlik olduğunu belirtti. Kendilerinin de ikinci katmanda çalışan akıllı kontrat çözümü üzerinde çalışmalar yaptığının haberini verdi. Neha bu sene Zcash ve Monero gibi anonim kripto paraların kullandığı teknolojinin kurumsal firmalara adaptasyonlarının artmasını beklediğini söyledi.</p><p>Anonim kripto paraların kullandığı Zero Knowledge Proof teknolojisi gizlilik açısından önemli bir teknoloji, JpMorgan’ın Quorum ‘u ve önceki <a href="https://medium.com/@eraykrmanl/mit-ve-blockchain-48b6b676d730">yazımda</a> kısaca bahsettiğim Proofstack bu teknolojiyi kullanıyor. Bu teknolojiyle gizlilik gerektiren konulara çözümler bulunabilir.</p><p>Neha, kripto para madenciliğinin ölçeklenmeye bir etkisi olduğunu ama yeni bazı konsensüs protokolleri ile buna çözüm bulunacağını aynı zamanda elektrik tüketiminin de biteceği konusunda iyimser olduğunu belirtti. Bunlar gerçekten güzel ve önemli haberlerdi.</p><p>Seminere geldiğimde “Lightning Network”ü yaratan Tadge Dryja ‘nın da yaklaşık bir senedir DCI ‘da çalıştığını öğrendim, Tadge ‘e Lightning hakkında yapılan eleştirileri sordum gayet basit olarak nasıl çalıştığını anlattı, eleştirilerin biraz ağır olduğunu söyleyebilirim ama güvenlik açısından daha geliştirilmesi gerekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QgNf3tLsjREbOYgN23_hNg.png" /><figcaption>Technology Review ‘un sitesinden alınmıştır</figcaption></figure><p>Daha sonra sahneye Hyperledger’ın direktörü Brian Behlendorf davet edildi. Hyperledger aralarında IBM, Oracle, Intel, JPMorgan ve Turkcell gibi firmaların olduğu otuz kurucu şirket ve Linux vakfı tarafından 2016 senesinde oluşturuldu. Hyperledger için kurumların ya da büyük ağların kullanabileceği Blockchain platformlarından birisi diyebiliriz, ismini daha çok duyduğumuz Bitcoin ve Ethereum gibi Blockchain’ler ise herkese açık olanlar.</p><p>Brian geçen seneden bu yana neler yaptıklarından bahsetti, bankacılık ve tedarik zinciri alanlarında birçok uygulama yapıldığını ve uygulama geliştiricilerin bu teknolojiden memnun olduğunu söyledi. Eğitim için çok fazla talep olduğunu seksen bin kişinin eğitim aldığını söyleyen Brian aynı zamanda kendi platformlarını da geliştirdiklerini şu anda on yeni teknolojinin eklenmiş durumda olduğunu sözlerine ekledi. Blockchain as a service olarak çalışan Cloud servislerinin devreye alınmaya başladığından bahsetti, AWS yani Amazon Web Services, Oracle ve Huawei şu anda bu servisi veriyor. Dikkat çeken bir diğer konu ise Çin ‘de yapılan çalışmaları oldu, buradaki yasaklamalara ve şüpheci yaklaşıma rağmen bu teknolojiye ilgi çok, Çin’deki yirmi bankanın bu teknolojiyi kullandığını ve büyük girişimler ile projeler yaptıklarını belirtti.</p><p>Brian, işi gereği çok gezen birisi kendisiyle sohbetimiz esnasında buraya gelmeden önce Antarktika ‘da olduğunu söyledi, bende ”Blockchain ve Antarktika!” dediğimde iş için Şili’ye gittiğini oradan geçtiğini söyledi. Şili’de bu teknolojiyle yapılan çok proje olduğunu okumuştum herhalde yakında Antarktika da bile olacak!</p><p>Brian ‘ın Neha ile girdiği “Merkezi vs. Merkezi olmayan” tartışması biraz heyecanı arttırdı. Brian’ın merkezi olmayan web ‘den bahsetmesine Neha “Blockchain teknolojisinin kurumsal kullanımda mı yoksa herkese açık olan merkezsiz kullanımda mı daha büyük etkileri olacak” sorusu geldi ve ekledi “merkezi olmayan web gibi çözümler genelde firmalardan gelen bir şey değil” dedi. Neha ile Brian farklı bakış açılarına sahipler, Brian kurumsal alanda çalışıyor Neha ise merkezi olmayan herkese açık çözümler üzerinde. Blockchain teknolojisinin çıkış noktası da merkezi olmayan yani sahibi olmayan çözümler, bu noktada “merkezi olmayan web” yorumu Brian’ın bulunduğu pozisyona ters düşüyor çünkü Hyperledger ile yaptığınız uygulama size ait oluyor yani sahipli oluyor. Brian ise Internet ‘in de aslında merkezi olduğunu alan adlarının ICANN tarafından verildiğini söyledi ve bunun yönetişim açısında iyi bir şey olduğunu ekledi, güzel cevap :) Bir parantez açalım, Internet’in ilk zamanlarını hatırlar mısınız? Bazı siteler herkese açık olmuyordu ayrıca bağlantı kurmak gerekiyordu ama bugün hepsine tek bağlantı ile ulaşılabiliyor bu yüzden Blockchain’in geleceğini Internet ‘e benzetenler var. Brian merkezi ve merkezi olmayan ayrımını doğru bulmadığını aslında her iki yapının da aynı spektrumda olduğunu, birbirlerine bağlantılar kurarak çalışabileceğini söyledi. Brian buna örnek olarak Hyperledger Burrow ile Ethereum ‘da yazılan akıllı kontratları çalıştırabildiklerinden bahsetti. Madencilik içinse hızlı bir ölüm yaşayacağını umduğunu çünkü bu teknolojinin kirli bir teknoloji olduğunu belirtti, Neha da madenciliğin yarattığı tüketim konusunda Brian’a katıldı ama bu seferde başka bir tartışma vardı. Brian merkezi olmayan dağıtık sistemlerde aslında verinin bir yerde tutulup buradan dağıtıldığını her yerde bu merkezin kopyaları olduğunu söyleyince Neha bunun zorunlu olmadığını bunun için protokoller olduğunu belirtti, Brian ise bu protokollerin merkezi olmayan yapılarda da olduğunu aslında iki yapının da çok farklı olmadığını söyledi.</p><p>Benim bu tartışma hakkındaki görüşüm kısmen ikisi ile de aynı diyebilirim çünkü çözümler ihtiyaçlara göre bulunur ya da seçilir, herkesin aynı şeyi kullanacağı ya da isteyeceği diye bir standart yok hepsine ihtiyaç var. Madenciliğin yarattığı tüketim bence de artık çözülmesi gerekiyor çünkü yeni bir teknolojinin eski ve kirli kalmış tek kısmı madencilik, diğer taraftan madencilik yaparken harcanan elektriğin ile Paypal ya da Visa gibi ödeme şirketlerinin harcadığı elektrik ile pek bir farkı yok. Bu yüzden bu yeni teknolojinin bir farkı olması gerekiyor.</p><p><strong>Şimdi girişte bahsedilen konuların uzmanlarının yaptığı açıklamalara geçelim.</strong></p><p>Algorand adını verdiği ölçeklendirme çözümünü, Turing, Gödel, RSA Kriptografi ödüllerine sahip ve Ford Profesör ünvanlı Silvio Micali anlattı. Silvio, İtalyan şivesi, konuşurken vurgulamaları ve esprileriyle çok keyifli bir sunum yaptı. Algorand ‘ı madenciliğin olmadığı, fork yapılmayan ve tabi elektrik tüketmeyen bir çözüm olarak özetleyebiliriz. Peki, bunu nasıl yapıyorlar, POW yerine kendi tasarladıkları yeni bir POS yöntemi ile. Bu kısaltmaları bilmeyenler için POW yani Proof of Work’u donanım gücü ile yapılan madencilik, POS Proof of Stake’i ise hisse ile yapılan madencilik olarak tanımlayabiliriz. Madenciliği ise Bitcoin ve Ethereum gibi Public Blockchain’lerin çalışmasını sağlayan güç olarak. Madencilik yapanlar bu iş için yatırım yapar ve bunun karşılığına göre belli miktarda para kazanırlar, burada tartışılan konulardan veya sorunlardan biri her iki yöntemin de adil bir yapıya sahip olmaması. Her iki yöntemde de yatırım gücü fazla olanlar daha fazla kazanıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*eOcSEgHSa-y6p_OEKr6hMg.jpeg" /></figure><p>Micali, Algorand ‘ın Pure Proof of Stake adını verdiği yöntem ile birçok soruna (ölçek, güvenlik, yönetişim, fork, merkeziyetçilik ve madenciliğin yarattığı yüksek elektrik tüketimi gibi sorunlara) çözümü iki aşamada çalışan bu yeni yöntem ile aşacağını anlatıyor. İlk aşamada rasgele olarak blok oluşturması için seçilen kişiyi ikinci aşamada yine rasgele olarak seçilen bin kişinin onaylaması gerekiyor tabi bu kadar basit değil daha bir sürü matematik var. Micali’nin sunumunda anlattığı sorunların çözümü için başka çalışmalar da yapılıyor, Bloxroute bunlardan birisi, Ethereum ’un yakında devreye alacağı Casper da ama Micali’nin çözümü biraz daha kapsamlı. Sonuç olarak bu konuda yapılan çalışmaların bir sene belki daha yakın bir zamanda çalıştığını görebiliriz. Önemli bir bilgi, Silvio Micali bu ve <a href="https://medium.com/@eraykrmanl/mit-ve-blockchain-48b6b676d730">önceki yazımda</a> bahsettiğim Zero Knowledge Proof ‘u kendisi gibi ödüllü iki akademisyenle beraber 1985 yılında tasarlamışlar.</p><p><strong>İkinci Katman!</strong></p><p>Lightning network geçen sene sonundan beri en çok konuşulan ve tartışılan konu, bilmeyenler için kısaca açıklamak gerekirse, bugün için benzerlerine oranla işlem hızı yavaş kalan Blockchain teknolojisini hızlandırmak için üzerinde çalışılan çözümlerden biri diyebiliriz. Lightning gibi ikinci katmanlar işlemleri tek yerden yapmanın yetersiz kaldığı durumlar için çözüm olabiliyor. Common Wealth’ın kurucusu ve Boston Üniversitesinde Profesör olan Sharon Goldberg aynı zamanda TumbleBit adındaki Bitcoin için geliştirilen anonim ödeme protokolünü tasarlayan kişilerden. Sunumunda ikinci katman işlemlerinin izlenebilmesini engelleyen Tumbler’ ın çalışmasını ve bunu alım satım ile arbitraj işlemlerindeki uygulamasını anlattı. Bunu birde Türkçeye çevireyim, bir arkadaşınıza bitcoin göndermek istediğinizde bunun için 7–10 dakika beklemeniz gerekiyor ama ikinci katman çözümlerinde bu iş saniyelerle oluyor. Fakat bunun için paranızı güvenli Blockchain ortamından çekip başka bir yere koyuyorsunuz daha sonra göndermek istediğiniz arkadaşınıza bu para daha önce açılmış yollar üzerinden gidiyor ama bu aşamada başına bir iş gelebilir. Tumbler burada devreye giriyor gönderdiğiniz paranın takip edilmesini şaşırtmacalar yaparak engelliyor. Arbitraj ve alım satım ise daha enteresan bir çalışma şekli var hiçbir borsaya girmeden kripto para alıp satıp arbitraj yapabiliyorsunuz. İkinci katman konusu ilerleyen günlerde daha ilginç kullanım şekilleri ve çözümleriyle ile ilgi çekmeye devam edecek.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZUXHGcQfhEasfJgSA1sTJQ.jpeg" /></figure><p><strong>Gizlilik</strong></p><p>Geçen sene JPMorgan ‘ın yöneticisi olarak sunum yapan Amber Baldet bu sene kendi girişiminin kurucusu olarak başka bir sunumla sahnede. Amber, sunumunu kurumsal bakış açısı ve tecrübesi ile yaparak aynı zamanda yeni girişimi hakkında ipuçları verdi, Amber Baldet ve Sandra Ro ‘nun bugün ne anlatacağı merak konusu çünkü her ikisi de büyük kurumlardaki yöneticilik koltuklarını bırakarak Blockchain girişimcisi oldular. Geçen sene Wall Street’in konuya yaklaşımıyla ilgili sunum yapan Amber bu sene bence daha güzel bir sunum yaptı. Gizlilik konusunu temel alarak bununla ilgili mevcut çözümlerin neler olabileceği hakkında fikirler verdi, Zero Knowledge Proof üzerinde duran Amber, JPMorgan ’da ekibiyle bu teknolojinin uygulamasını Quorum ’a yapmışlardı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GLcqfvHk_J6MKAhSOZtbBg.png" /><figcaption>Technology Review ‘un sitesinden alınmıştır</figcaption></figure><p>Amber sunumunda birçok noktaya değindi, karşılaştırmalar yaptı, örnekler verdi, denetimlerdeki bakış açısını ve Blockchain ‘de gizliliğin nasıl sağlanabileceğini anlattı. Kriptografik altyapı, birlikte çalışabilir ağlar/blockchainler, ZKP ve açıklanacak bilgiler olarak sıraladı ama özellikle şunun altını çizdi, “Blockchain ’de gizliliğin nasıl sağlanacağını söylüyorum, gizlilik istiyorsanız Blockchain kullanın demiyorum” dedi. Ben de şunu ekliyorum gizlilik ve güvenlik aslında bir farkındalıktır eğer siz tasarımınızı doğru yapmazsanız kullanımınıza dikkat etmezseniz hiç bir teknoloji sizi koruyamaz. Amber sunumun sonunda, bahsedilen bazı teknolojilerin yeni olmadığını ama bugün gelinen noktada farklı bir şey yaratabileceğimizi, teknoloji insanları olarak böyle bir sorumluluğumuz olduğunu söyledi ve aşağıdaki cümle ile sunumunu bitirdi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*F7zqjp1EuKrzLyZn1FOqrg.png" /></figure><p>Gizlilik konusu birkaç senedir çok konuşulan ve bu sene ortaya çıkan <a href="https://medium.com/@eraykrmanl/i-agree-kabul-ediyorum-ce354f2e9159">Cambridge Analytica</a> skandalı ile iyice gündeme oturmuş durumda, mayıs ayı sonunda devreye girecek GDPR için firmalar yoğun çalışıyor. Peki, bu konu nasıl çözülecek, birçok şeyin şeffaf olduğu Blockchain tarafında ne yapılacak? Çözüm zor gibi görünse de bunun için seçenekler ve teknolojiler var.</p><p>Uzun yazılar yazarken değil ama okurken zorlanan bir kişi olarak yazılarımı 4–5 dakikayı geçmeyecek şekilde yazıyorum ama bu biraz uzun oldu, bu yüzden ayrı konular ve konularla ilgili gelişmeler ile beraber yazıyorum. Diğer taraftan senede bir defa yapılan bu etkinliği bir senede yazmak gibi bir niyetim de yok.</p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>16.05.2018</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanli">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f94a37fceba1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[MIT ve Blockchain]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/mit-ve-blockchain-48b6b676d730?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/48b6b676d730</guid>
            <category><![CDATA[boston]]></category>
            <category><![CDATA[mit]]></category>
            <category><![CDATA[bizofblockchain]]></category>
            <category><![CDATA[mit-media-lab]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 08 May 2018 12:39:14 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-05-16T09:46:38.303Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MoX-Of8b_Bh7oZBzvP7wug.jpeg" /><figcaption><a href="https://www.instagram.com/p/BiUq4rbh5So/?taken-by=denbenden">Great Dome</a></figcaption></figure><p>İki hafta önce yeni bir Blockchain etkinliği için istikameti Boston’a çevirdik ama bu sefer bir değişiklik yaptık ve ailece gittik, ben bir buçuk gün boyunca etkinliği takip ederken eşim ve oğlum bu küçük ve güzel şehrin keyfini çıkarmaya çalıştılar. Boston dünyaca ünlü iki üniversiteyi barındıran bir şehir, içinden Charles Nehri geçiyor, şehrin mimarisi daha çok İngiltere’yi andırıyor çünkü yıllarca İngilizler yaşamış. Bu yüzden Boston’da gezerken kendinizi zaman zaman Avrupa şehrinde gibi hissediyorsunuz ama ABD ’nin enerjisi size nerede olduğunuzu hatırlatıyor. Boston’da dünyanın en iyi üniversitelerinden MIT ve Harvard yer alıyor, MIT yani açık adıyla Massachusetts Institute of Technology ve Harvard Üniversitesi QS sıralamasında ilk üç okul arasında yer alıyorlar. MIT dünyanın en iyi teknik üniversitesi olarak tanımlanıyor, Harvard ise dünyanın en büyük akademik kütüphanesine sahip ve en önde gelen üniversitelerinden.</p><p>Birçok insanın duyduğu bu iki üniversitenin siyaset ve teknoloji alanında dünya tarihine ve gelişimine olan etkilerini burada tek tek yazmak zor ama yaklaşık yediyüzbin kişinin yaşadığı şehrin milyarlarca insanın yaşadığı dünyayı değiştiren insanlara bir dönem ev sahipliği yapmış olması heyecan verici. Harvard ‘ı Pazar günü gezdiğimden eğitim günü değildi ama her iki üniversiteyi gezerken de beni en çok etkileyen şey kapılarının herkese açık olmasıydı, istediğiniz yerden okula girebiliyor sınıfların önünden geçiyor hatta kapıları açıksa yapılan derslere kulak misafiri olabiliyorsunuz. Bu sınıfların ve koridorların şu anda ve geçmişte kimlere ev sahipliği yaptığı aklınıza geliyor biraz daha heyecanlanıyor ve düşünüyorsunuz.</p><p>Bu yüzden böyle bir üniversitede böyle bir etkinlik yapılması önemli ama daha önemlisi MIT ‘de yapılması çünkü MIT ve Blockchain aslında bizim bildiğimizden ya da tahmin ettiğimizden çok daha eskiden beri oradalar. Gittiğim etkinlik MIT Technology Review tarafından düzenleniyor, senede bir sefer yapılıyor ve önemli konuşmacılar yer alıyor. Konuşmacılar arasında üst düzey isimler ve çok önemli akademisyenler var, geliştirmeleri, neler yapılabileceğini ve neler yaptıklarını anlatıyorlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RZfbf-DcH9ftNcTMPlbLYg.jpeg" /><figcaption>Gideon Lichfield, Thaddeus Dryja, Sunoo Park, Brian Behlendorf, Joseph Bonneau ve Neha Narula</figcaption></figure><p>Etkinliğin ilk günü Tang binasında akşamüstü yapılan ve yaklaşık 3,5 saat süren Blockchain Primer ile başladı, kayıt, networking ve kısaca Blockchain temelleri anlatılıp soru ve cevap seansı ile bitti. Etkinliğin yapıldığı bina Tang ailesinin MIT’ye olan minnettarlığının simgesi olarak yapılmış kampüste Tang adını taşıyan ikinci bina.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/648/1*te4CuJ96JDqJMkKWUnxwvQ.png" /><figcaption><a href="https://www.instagram.com/eraykirmanli/">MIT Media Lab on Tiny Planet</a></figcaption></figure><p>Gün boyunca sürecek ana etkinlik bir gün sonra <a href="https://www.media.mit.edu/">MIT Media Lab</a>’de yapıldı, otuz yıl önce kurulmuş olan Media Lab MIT’nin araştırma laboratuvarı, sadece Blockchain gibi geleceğin projelerini değil elektronik müzikten legoya kadar birçok konu hakkında araştırmalar yapıyorlar. En güzel özelliği ise tüm kampüste olduğu gibi binaya girip rahatlıkla gezebiliyorsunuz :) Media Lab çalışanları sadece üniversiteden gelmiyor, girişimciler, devlet yönetiminde daha önce üst düzey yöneticilik yapmış kişiler de var, üniversiteden buraya seçilmek çok kolay değil.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*MkZep-QEU5FS8nEK.jpg" /><figcaption>Technology Review ‘un sitesinden alınmıştır</figcaption></figure><p>Etkinliğin sunuculuğunu MIT Technology Review ‘ın Genel Yayın Yönetmeni ve MIT DCI (Digital Currency Initiative) ‘in direktörü yapıyor, bilmeyenler için söylüyorum DCI’ın direktörü Neha Narula, Blockchain dünyasının önemli isimlerinden. Vitalik Buterin, Adam Cash, Nick Zsabo gibi daha bildiğiniz bütün isimler kadar önemli, Neha ile beraber başka önemli isimler de var, Gary Gensler, Amber Baldet, Sandra Ro bunlardan birkaçı. Konuşmacılar arasında geçen sene olduğu gibi bu sene de bir Türk, Maersk’in CDO’su İbrahim Gökçen var geçen sene Cornell Üniversitesinden Prof. Dr. Emin Gün Sirer vardı. İbrahim Gökçen, IBM ‘le birlikte yaptıkları tedarik zinciri projesinden bahsetti, daha önce yazdığım <a href="https://medium.com/@eraykrmanl/defter-a2efef7fbd4c">Defter </a>yazısında bu tip çözümlerden bahsetmiştim, bu uygulama ile dökümantasyon işleri azalmış ve operasyonel işlemleri çok hızlanmış.</p><p>Amber Baldet’in sunumunu izlerken <a href="https://tr.proofstack.io/">Proofstack</a> (eski adıyla Copyrobo) aklıma geldi, San Francisco’da yapılan 2017 Tech Crunch’a gelecek vaad eden 3 Blockchain girişiminden biri olarak davet edilen yerli girişim Proofstack, Amber ‘in sunumundaki çözüm ve teknolojiler ile çalışan bir ürün.</p><p><a href="http://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/copyrobo-techcrunch-tarafindan-gelecek-vadeden-blockchain-projesi-secildi-40545610">Copyrobo, TechCrunch tarafından gelecek vadeden Blockchain projesi seçildi</a></p><p>Uluslararası alanda başka ödülleri de olan, yurtdışında sunumlar yapmak için davetler alan Proofstack, kanıtların ülkelerin yetkilendirdiği sertifika otoritelerinin imzalanması ve kayıt için Blockchain ‘i kullanabileceğiniz bir ürün. En önemli teknik özelliklerinden birisi ise kayıt oluşturmayı Zero Knowledge Proof ile yapıyor olması, bu yöntemi çok kısaca özetlemek gerekirse bilgiyi vermeden ispat etmektir diyebiliriz.</p><p>Amber sahnede bundan bahsederken benim aklımdan Türkiye’de bunun yapılmışı var diye geçiyordu . Amber Baldet, Blockchain dünyasının önemli isimlerinden birisi altı senedir New York’da JPMorgan Blockchain Center of Excellence ’ın başındaydı Nisan ayı başında kendi Blockchain girişimini kurmak için JPMorgan’dan ayrıldı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/621/1*J1_kuFxPkf4ayeb3yuiZ0A.jpeg" /></figure><p>Etkinlikte yer alan diğer önemli başlık ve sunumları başka yazılarımda ele alacağım çünkü hepsini bir yazıya sığdırmak mümkün değil ama benim gibi teknoloji alanında çalışıp aynı zamanda teknoloji takipçisi olan insanların görmesi gereken yerlerden birisi tabi ki MIT. Blockchain burada araştırılıp geliştirilen önemli teknolojilerden sadece bir tanesi bu yüzden gidip görmek için sebebiniz çok.</p><p><a href="https://medium.com/@eraykrmanl/doyurucu-bir-g%C3%BCn-f94a37fceba1">Devamı</a></p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>08.05.2018</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanli">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=48b6b676d730" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Defter!]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/defter-a2efef7fbd4c?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a2efef7fbd4c</guid>
            <category><![CDATA[distributed-ledgers]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 16 Apr 2018 06:31:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-04-16T07:14:37.804Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Önce para kavramı ve değer takası anlatılıyor, bunlar tarihten örnekler ile gösteriliyor sonra sıra Cypherpunk’lara geliyor sonra oyun teorisi sonra teknoloji ve şifreleme konuşuluyor sonra aracılar ve merkezi sistem tartışılırken Satoshi diye bir adam çıkıyor ve huzurlarınızda Blockchain! Sonra Bitcoin anlatılıyor sonra bloklar derken konunun sahnede anlatımı özetle böyle. Güzel kitaplar da var, Türkçe yayınlar arasında Ahmet Usta ve Serkan Doğantekin’in Blockchain 101 kitabı güzel, yabancı yayın sayısı çok daha fazla ama Don Tapscott’ın konuyu devrimsel olarak ele aldığı kitabı ve videolarının anlatımını beğeniyorum, daha da bir sürü güzel kitap ve emek var.</p><p>Ben bu yazımda konuyu farklı bir yönden ele alacağım, Blockchain’i anlamak için tarihte değer takası, ilk para neydi ya da muhasebe kayıtlarını taşlara kazıyorlardı konularına girmeyip Defter kısmından bahsedeceğim. Yine de yakın tarihimizdeki konuyla ilgili bazı teknolojik gelişmelere kısaca göz atabiliriz; mesela Napster gibi P2P sistemler bu teknolojinin ilk örnekleridir ama Blockchain sadece P2P değil. Şifreleme de vardı ama bu kadar kolay değildi, POW ve POS kavramları da 20 yıldan fazla bir süredir çalışılan konular. Peki devrim yapacak mı? Dağıtık defter yapısı ile kayıt anlamında devrimsel bir teknoloji olarak nitelendirilebilir diyorum ve burada duruyorum çünkü bu yazıyı teknik bir yazı haline getirmeden daha basitçe ve en temel özelliğini anlatmaya çalışacağım. John Palferyman’in Blockchain’i çok güzel tanımlayan bir cümlesi var “ Blockchain, paylaşılan tüm iş süreçleri olan iş ağlarında uygulanabilir, güvenilir, dağıtılmış bir defterdir” diyor ve ekliyor, “size asansörde Blockchain ‘i soran birisine böyle açıklayabilirsiniz”.</p><p>Benim de çok basit bir şekilde anladığım budur, “bu bir defter, dağıtık güvenli ve ortak bir defter”.</p><p>Finans sektöründe bilgi teknolojileri çalışanı olarak mutabakat ve gün sonu işlemleri için harcanan zamanın ne kadar çok olduğunu biliyorum. Sadece bu işlemler için çalışan insanlar ve birimlerin sayısı az değil, bazı kurumların ayrı ayrı noktalarda kurduğu operasyon merkezleri var. Blockchain ‘in bence en önemli katkısı bu operasyonlarda kullanılarak iş süreçlerini hızlandırması ve hata oranını çok azaltması ile olacak. Örnek verecek olursak; Ali Ahmet’e para gönderimi yaptığında bu işlemi her iki finansal kurum da kendi defterlerine yazıyor bu iki ayrı kayıt demektir, birde Ali ile Ahmet’in ayrı ülkelerde yaşadığını düşünürseniz işin içine başka birimlerin kaydı ve kontrolü girer. Sonuçta yurt dışı işlemin gerçekleşmesi bu tip operasyonel işlemlerden ötürü 2 gün sürebilir. Defter kaydı sadece finansal sektörde böyle değil, şirketinize bir alım yaptığınızda kayıtlar en azından satıcıda ve sizde oluyor arada birisi kuruş hatası bile yaparsa hesabı tutturmaya çalışıyoruz. Sürece alım satım yaptığınız ürünün geçmişini de eklemeniz gerekirse (meyve, sebze gibi ürünler) aldığınızda arkada ne kadar çok deftere kayıt yapıldığını bir düşünün. Özetle Blockchain aynı işin kaydının birden fazla yerde olduğu mevcut yapıya çözüm bulan dağıtık bir defter. Bu şekilde düşündüğünüzde ne kadar çok alanda fayda sağlayacağını görebilirsiniz, ihtiyaçlara bağlı olarak bir sürü fikir çıkabilir.Birde işin sürekliliği konusu var, verilerin merkezi olarak kayıt edildiği yapılarda bu hem çok kritik hem de kolay bir operasyon olmuyor. Dağıtık defter teknolojisi geleneksel veritabanları gibi merkezi bir yapıda çalışmaz, kayıt altına alınan veriler bir sürü noktaya dağıtılır, bir kopyası değil birden fazla kopyası olur ve veriler yüksek güvenlikli şifreler ile saklanır. Bir noktadaki veri ya da veriler silinse bile bir sürü noktada veriler durmakta ve Blockchain çalışmaktadır. Bu yapı işin kesintisiz ve sürekli olmasını sağlamakla beraber yedekleme operasyonları açısından da faydalar sağlamaktadır.</p><p>Güvenli defter özelliği süreklilik ve şifreli yapısından gelmektedir ama güvenlik sadece teknik bir konu değildir güvenlik farkındalıktır, tarihteki en önemli ve en büyük veri sızıntıları çoğunlukla içeriden yapılmıştır. Snowden, WikiLeaks sızıntıları ve Panama belgeleri hep benzer şekilde kurum içinden ya da çok temel önlemler alınmadığından olmuştur. Temel güvenlik önlemlerinizi alsanız bile bu tek başına yeterli olmaz kişi ve kurumun kendine özel mekanizmaları olmalıdır. Güvenlik konusuna girmişken madencilik ve aracılık konuları için bir iki cümle yazmak istiyorum; madencilik yeni ve önemli bir kavram, güvenlik dâhil birçok detayı içeriyor. Aracılık konusundaki düşüncelerim ise biraz farklı çünkü burada da işin içine başka seçimler giriyor ve bunlar da güvenliği etkiliyor. Fakat bu ve benzeri konuları bir paragraf ile yazmak yeterli olmaz değil bu yüzden ayrıca yazacağım.</p><p>Dağıtık defter teknolojisin en yıkıcı olabilecek özelliği Akıllı Kontratlar olabilir, kontrat denilince ilk akla gelen avukatlar ve avukatlık büroları olsa da buradaki kapsam aslında çok daha geniştir. Finans sektöründe ATM’den para çekmek, Internet bankacılığından para göndermek, kredi kartı ile yapılan alışverişler, para transferleri, faiz gibi operasyonların ve mutabakatın arkasında çalışan iş gücü ve operasyonlardan bahsettik ve bunların tek ve dağıtık deftere kaydından da. Bunların dışında birde rutin işlemlerimiz vardır, sigorta yapmak/yenilemek, vergi ödemeleri, araç ya da gayrimenkul işlemleri, maaş, okul, servis ödemeleri gibi birçok işlem. Bunların hepsi yukarıda bahsettiğim kayıtları tuttuğumuz defterler üzerinde yani Blockchain altyapısı ile çalışabilen Akıllı kontratlara yani yazılımlara dönüştürülebilir, bu Akıllı Kontratlar ile rutin işlemler çok daha hızlı ve hatasız yapılabilir, tabi bunların hepsi çok büyük dönüşümlerdir ve bu gerçekleştiğinde olabilecek istihdam fazlalığı herkesi düşündürmektedir.</p><p>Defteri kısaca anlatmaya çalıştım, son olarak şunu belirtmek istiyorum, her yeni teknolojinin sosyo-ekonomik yapıya etkileri olabilmektedir Blockchain gibi yıkıcı tabir edilen teknolojilerin de etkileri olacaktır. Son paragrafta belirttiğim istihdam fazlalığı yaşanabilecek olması ihtimali her yeni ve yıkıcı tabir edilen teknoloji için tartışılmaktadır, bunun çözümü başta devletlerde ve sonra bizlerdedir. Önemli olan teknolojik gelişmelere açık olmaktır yeni teknolojiye gösterilen direncin ekonomik yöndeki negatif etkileri daha yüksek olabilir. Gelişmeye açık olup yeniliklere çabuk adaptasyon sağlandığı zaman bu teknolojilerin istihdam yarattığını da unutmamak gerekir, bu ve bu tarz yeni teknolojilerin gelişmesi için yatırım yapan ve hukuksal olarak adaptasyon sağlayan devletler ve kişilerin teknolojik gelişmelerle ilgili korkulan istihdam sorunlarını yaşamayacaklarını düşünüyorum.</p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>16.04.2018</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanli">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a2efef7fbd4c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[I Agree/Kabul Ediyorum]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/i-agree-kabul-ediyorum-ce354f2e9159?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ce354f2e9159</guid>
            <category><![CDATA[privacy]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[facebook]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 Mar 2018 07:16:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-05-15T19:24:53.715Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Geçtiğimiz haftanın en çok konuşulan olayı Cambridge Analytica skandalı oldu, özetle; Cambridge Analytica, Facebook uygulaması ile buradaki verileri başka amaçlar için kullanmış. Internet, bilgi çağı, dijitalleşme, sosyal medya derken son 10 yıldaki çok hızlı ilerleme sonucunda birçoğumuz bizler için en önemli konu olan mahremiyetimizin gizliliğini göz ardı ettik. Etmeyenler de vardır ama yüzdesel olarak çok daha az olduklarını düşünüyorum.</p><p>Bu başlığı atmamın sebebi de bu, mobil cihazlarımızdan bilgisayarlarımıza kadar en çok kullanılan ya da trend olan ne varsa yükledik, hangi ünlüsünüz, geçmişte kimdiniz gibi uygulamaları Facebook’a ekledik. Birçoğuna ad soyad adres bilgilerimizi girdik kayıt olduk, bir internet sitesine bile kayıt olurken en azından email adresimizi girdik ya da işimize yarayan bir programı indirip yükledik. Peki, bunları bilgisayarlara, tabletlere, telefonlara ya da uygulama yüklenebilir herhangi bir cihaza yüklerken hepsinde yaptığımız hareket ne? I Agree/Kabul Ediyorum butonuna ya da düğmesine basmak, peki basmadan neleri kabul ettiğimizi hiç açıp okuduk mu? Yüklediğimize göre hayır çünkü okusak yüklemeyebiliriz. Geçtiğimiz günlerde gizlilik konusunda Steve Jobs’un 2010 senesinde D8 konferansında yaptığı konuşmanın videosunu izledim; gizlilik konusuna çok önem verdiklerini belirten Jobs, konum bilgisinin verilmesinden örnek verdi, konum bilgisi iznini uygulama içinden değil kendi işletim sistemlerinden verildiğini belirterek bu ve bunun gibi hassas kişisel bilgileri isteyen uygulamaları mağazaya koymadıklarını söyledi. Jobs, gizliliğin onlar için insanların neyi imzaladıklarını bilmeleri olduğunu bu yüzden Silikon vadisinde birçok insanın Apple’ın bu konuda eski kafalı olduğunu düşündüklerini de söyledi ve , “evet öyle olabiliriz çünkü verilerin gizliliği konusunda endişe duyuyoruz” dedi. Apple’in bu konuyla ilgili geçmişte FBI ile yaşadığı bir tartışma var, FBI ölen bir suçlunun telefonunu açmalarını istemesi üzerine Apple’in bunu yapamayacağını bir kere yapmasının sürekli yapılmasına sebep olacağını belirterek talebi reddetmesi ile süreç yüksek mahkemeye kadar gitmişti. Cambridge Analytica skandalı benzeri bir diğer olay ise 2013 senesindeki Snowden skandalı oldu. Snowden olayında Apple’ın da içinde olduğu Google, Microsoft, Yahoo, Facebook, AOL, Youtube gibi firmaların istihbarat örgütleri tarafından izlendiği iddia edilmişti. Snowden ile röportajı yapan Guardian gazetesi iddia ettiği izlemelerin belgelerinin çok küçük bir kısmını yayınlamış olmasına rağmen oluşan güvensizliği aşmak için izlenildiği iddia edilen firmalar bir takım güncellemelere gitmişti.</p><p>Bu arada veri toplama kanalları sadece Facebook ve benzeri sosyal medya uygulamaları ile sınırlı değil, internet üzerinde yaptığınız gezintilerde toplanan verilerle ya da tıkladığınız reklamlarla bile analizler yapılabilir. Peki, yukarıda iki paragraf yazdığım gizlilik, veri toplama niye bu kadar önemli bu veriler toplayanların ne işine yarıyor. Algoritmalar ve Yapay Zekâ ile bu veriler üzerinde yapılan analizler size ve firmalara yardımcı oluyor; aradığınız bir ürünle ilgili daha çok reklam ya da bilgi alabiliyorsunuz, izlemeyi sevdiğiniz videolar Youtube’da arka arkaya oynuyor, beğendiğiniz oyuncu sanatçı ya da görüş hakkında daha çok bilgi alıyorsunuz ama farklı algoritmalar ile burada size gösterilen şeyler farklı da olabilir, Cambridge Analytica ‘nın bu verileri kullanarak insanları manipüle ettiği söyleniyor. Bu konuda Zeynep Tüfekçi ‘nin yazılarını ve TED videosunu izlemenizi tavsiye ederim, Yuval Harari’nin Davos ‘ta Algoritma konusunda yaptığı konuşmanın videosu da bu konunun geleceği hakkında fikir verebiliyor.</p><p>Peki, Blockchain bu konuda neler vaat ediyor? Blockchain üzerindeki veriler şifreli olarak saklanmaktadır, mevcut teknoloji ile kırılamayan bu şifreler hem izlenebilme hem de çalınabilmesinin önüne geçmektedir. Merkezi olmayan ve anonim bir Blockchain ile bunu yaptığınızda ise riskleri çok daha azaltmış olursunuz. Bu özelliklerinden ötürü Internet 2.0 ya da Web 3.0 olarak da adlandırılmaktadır ama işler yine tasarım ve algoritmalarda bitiyor.</p><p>Bu noktada tekrar başa dönüp yaşadığımız çağın yeni gerçeklerini hatırlatmak istiyorum yukarıda belirttiğim gibi birçok uygulamayı yükledik peki yüklemesek ne olurdu? Günümüzde sosyal medyanın kullanımı çok fazla, Instagram’dan örnek verecek olursak 2017 sonu itibarı ile günlük; aktif kullanıcı sayısı 800Milyon, paylaşılan fotoğraf sayısı 60 milyar, işyeri sayısı ise 25 milyon sadece bu platform için bu kadar kullanıcı olduğunu düşünerek bir hesap yapacak olursak Sosyal Medyanın gücünün yadsınamaz olduğunu görebiliriz. Peki dijitalleşmenin tam gaz ilerlediği bir dünyanın dışında kalmanın ileride sistemin de dışında kalma ihtimali olabileceğini düşünebilir miyiz? Steve Jobs’un belirttiği gibi insanların gizlilik konusunda neye imza attıklarını bilmeleri gerekiyor ama bunu bilmek ve bazen becermek de kolay değil. Bir kere bu dünyanın içinde olmanız lazım ki az çok neyin nasıl yapılacağı ve ne olduğu hakkında fikriniz olsun yoksa risk var. İkincisi uygulamaların bu konuda daha kısa ve net bilgiler vermesi gerekiyor ki okuyabilelim, çünkü genelde yazılar okunabilir uzunlukta olmuyor üçüncüsü ve en önemlisi güce sahip olan firmaların ve kişilerin niyeti. Tüm bunları alt alta koyup baktığınızda konunun özününün güvenlik olduğu sonucuna varıyorsunuz, yani bu yeniçağın en zor işi çünkü bu ve bunun gibi olaylar daha çok yaşanacak. Diğer taraftan bu skandalın bir işaret fişeği olabileceğini de düşünüyorum, çünkü bu konu birkaç senedir çok tartışılıyor ve belki farklı adımlar atılabilir ama konu güvenlik olunca her güvenlik konusundaki gibi konuya önce birey olarak yaklaşmak gerekiyor çünkü güvenlik aslında bir farkındalıktır. Farkında olmamız için okumamız farkına vardığımızda ise önce birey olarak önlem alınması gerekiyor, çalıştığınız kurum kullandığımız akıllı telefon yada tablet yada bilgisayar üreticisi ve devlet kişisel bilgilerimizin korunması konusunda bize güvenlik sağlayabilir ama bizim okumadan araştırmadan I Agree/Kabul Ediyorum butonuna basmamız bu yazıyı tekrar başa sarabilir.</p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>29.03.2018</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanli">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ce354f2e9159" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hala Çok Erken Ama Hareket Et]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/hala-%C3%A7ok-erken-ama-hareket-et-3ffc19b6c11b?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3ffc19b6c11b</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[fomo]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 20 Mar 2018 06:22:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-03-20T06:22:38.928Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>FOMO günümüzde sıkça kullanılan bir kısaltma ve açılımı “Fear of missing out”.</p><p>Bu kısaltmayı ya da kelimeyi FUD ve HODL ile beraber kripto para dünyasında sıkça görmüş duymuş olabilirsiniz ama aslında bu kısaltmanın kullanımı daha eskiye dayanıyor. FOMO çağımızın hastalıklarından biri olabilir deniliyor. Sosyal medya haberlerini kaçırmamak için sürekli takip etmek, yeni bir yerin açılışını kaçırmamak ya da sattığınız hisse ya da kripto paranın yeşil olması durumundaki hissiyatlar gibi örnekler FOMO için verilebilir.</p><p>Son günlerin FOMO yaratan konulardan birisi de Blockchain.</p><p>Bazı insanlar teknolojisinin merakı ile bazıları da kripto paraların verdiği heyecan ile konuyu öğrenmeye çalışıyorlar. Etkinliklere katılıyor, Kripto Para alıyorlar, sosyal medyayı takip ediyorlar, Proje ya da ICO için uğraşıyorlar.</p><p>Buraya kadar her şey çok güzel ama kaçırdıkları bir şey olduğunda özellikle kripto para işlemlerinde FOMO yaşanılıyor.</p><p>Blockchain teknolojisi, 10 sene önce Bitcoin tarafından kullanılan, geçen yıllar içinde yazılım güncellemeleri, geliştirmeleri yapılan ve bugün geldiğimiz nokta ilk günkünden çok ileri olsa da hala geliştirmeleri devam etmektedir. Üniversiteler, akademisyenler, dernekler, yazılım şirketleri, yazılımcılar, yatırımcılar, yatırım şirketleri, girişimler Blockchain’in gelişmesine katkı sağlamak için çalışmaktadır. Bu teknolojiyi kullanan ürünlerden en popülerleri Bitcoin ve Ethereum bile aslında hala geliştirme aşamasındadır. Kısaca anlatmak istediğim “NO FOMO!”, çünkü hala çok erken ve aslında kaçan bir şey yok ama ne derler “harekette bereket vardır”.</p><p>Blockchain kısaca “Distributed Ledger Technology” yani Dağıtık Defter Teknolojisi ya da Dağınık Defter Sistemi ‘dir. Birçok konuda yenilikçi hatta devrimci olarak bile nitelendirilen Blockchain, hız ve ölçekleme konusunda benzer işleri yapabilen mevcut sistemlerden henüz geridedir. Performansını görmek açısından en uygun kullanım alanı olan para piyasalarına bir bakalım. Paypal ve Visa gibi ödeme sistemlerinin işlem sayısı kripto paralardan çok daha fazladır. Ethereum geçtiğimiz sene yaptığı geliştirmelerle işlem sayısını arttırmış, Vitalik Buterin bu geliştirmelerin ardından “Bugün 13 tx / sn’yi geçtik, bu yüzden Bay Bridge’in trafiğini şimdi iki yöne taşıyabileceğimizi düşünüyorum.” şeklinde esprili bir twit atmıştır. Ethereum ciddi bir aşama kaydetmiş ama ancak önümüzdeki birkaç sene içinde mevcut ödeme sistemlerinin işlem sayısına ulaşmayı hedeflemektedir. Diğer taraftan neredeyse tamamı Blockchain ürünlerinden oluşan kripto para piyasasında, Ethereum ve Bitcoin gibi tanınan ürünlerden çok daha hızlıları mevcuttur ama birçoğu daha test aşamasındadır.</p><p>Bitcoin’den pek hoşlanmayan bir CEO’su olan JPMorgan, Blockchain’e en çok yatırım yapan firmalardan birisidir; Quorum adını verdikleri ödeme sisteminin geliştirmeleri hala devam etmektedir.</p><p>Para piyasaları dışındaki sektörlere baktığımızda, WalMart ‘ın IBM ile beraber gıda güvenliği konusundaki Blockchain projesi de hala geliştirilmektedir ve daha böyle birçok örnek mevcuttur bu yüzden paniğe gerek yok yani No Fomo.</p><p>Yaşadığımız çağ bilgi çağı. Internet sayesinde her yerden bilgi akıyor biz de bunlardan birşeyler öğrenmeye çalışıyoruz. Kişisel görüşüm kaçan trenler olsa bile demiryolunun hala çalıştığı ve Blockchain ‘in kaçan değil daha hızlanan trenlerden bile olmadığıdır. Hem üzerine geliştirilecek çözümlerin çok artıp çeşitleneceğini hem de kripto para piyasasının çok daha büyüyeceğini düşünüyorum. Bir diğer kişisel tecrübem ise harekette bereket olduğudur, özetle geciken yok daha işin başında sayılırız ama harekete geçmekte fayda var çünkü teknoloji kendi kendine gelişmez onu geliştirecek olan bizleriz.</p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>19.03.2018</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanli">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3ffc19b6c11b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blockchain “Anlatma” Ekonomisi]]></title>
            <link>https://medium.com/@eraykrmanl/blockchain-anlatma-ekonomisi-d78deb4d18c9?source=rss-1b8408f66d9a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d78deb4d18c9</guid>
            <category><![CDATA[etkinlik]]></category>
            <category><![CDATA[eğitim]]></category>
            <category><![CDATA[bitcoin]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Eray Kırmanlı]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 08 Mar 2018 10:31:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-03-15T08:21:12.237Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Son zamanlarda gündemde yeni bir teknoloji var “Blockchain”. Bir de bu teknolojinin şimdi ve ileride olabilecek ekonomik etkileri var. Ben şahsen bir ekonomist değilim, asıl işim teknoloji ama dikkatimi çeken şeyler var ki biraz bunlara değinmek istedim.</p><p>Bizleri bu teknoloji ile tanıştıran en önemli faktör Bitcoin ve Bitcoin’in de nasıl çalıştığını tahminim hemen herkes biliyordur ama özetlemek gerekirse çok kısa bir sürede banka hesapsız, aracısız ve düşük bir komisyon ile para transferini sağlayan bir program yada protokol diyebiliriz. Bu teknoloji ile çıkan Bitcoin başta finans dünyası olmak üzere herkesin dikkatini çekmiş, daha sonraki yıllarda ise para transferini daha hızlı yapan başka kripto paralar da çıkmıştır. Geçen senenin sonunda özellikle Bitcoin’e aşırı talepten komisyonlar çok artmış, işlem süreleri uzamışsa bile bu teknolojiyle yapılabileceklerin çeşitliliği sebebi ile Blockchain benim gibi insanlar için merak uyandıran bir konu olmuştur.</p><p>Bitcoin’in arkasından bu teknoloji ile başka ürünler ve projeler de yapılmış, daha farklı kullanımları olmuş, bazıları olamamış, bazıları ise hiç olamayacaktır. Bunun bu yazı ile alakası yok ama bu da başka bir yazının konusudur.</p><p>Asıl konumuza dönecek olursak, Bitcoin sayesinde Blockchain teknolojisiyle ilgilenen insanların sayısı az değil. Bunların bazıları bilgili, bazıları başka şeylerle ilgili, bazıları uzun zamandır sürecin içinde, bazıları ilgili ama muhalif, bazıları sadece kripto paracı, bazıları ise bilgisiz. Burada benim dikkatimi çeken 2017 senesinin son çeyreğine kadar tek tük olan zirve, meetup, eğitim vb. adlar altındaki etkinliklerin sayısının son 6 ayda çok fazla artması oldu. Dünyada bu kadar merak uyandıran bir teknolojinin ülkemizde de bu kadar takip ediliyor olması da bence çok iyi bir şey. Şuanda ülkemizde Blockchain ile yapılan proje sayısı az ama bu kadar çok etkinlik düzenlenmesini, yeni ve yıkıcı teknolojilere bakışımız açısından çok önemli bir gelişme olarak görüyorum. Tabi buradaki ivmenin önemli sebeplerinden birisinin kripto para piyasaları olduğunu unutmamak gerekiyor.</p><p>Bu konuyla ilgili ve özveri ile çalışan bazı isimler var ki; bunlar avukatlar, yazılımcılar, akademisyenler ve girişimciler. Kimileri ücretsiz kimileri de maliyetine etkinlikler düzenliyor hatta aralarında maliyetler düştüğünde para iadesi yapanlar bile oluyor. Televizyonlarda, üniversitelerde yada özel mekanlarda etkinliklere katılıp bu teknolojiye inanan ve merak eden insanları bilgilendirmeye çalışıyorlar. Bunu da Bila bedel yapıyor, bildiklerini anlatmaktan çekinmiyor, bilgiyi kendine saklamıyor ve günümüzde çok değerli bir olgu olan zamanlarını buna harcıyorlar ki ben bunun çok kıymetli bir davranış şekli olduğunu düşünüyorum.</p><p>Diğer taraftan yukarıda bahsettiğim etkinlikler dışında son zamanlarda dikkatimi çeken bazı başka etkinlikler var ki fiyatlarını görünce inanılmaz şaşırıyorum. Tabii ki mevcut sistem kapitalizm olduğundan hayatlarımızı idame ettirmek için paranın kazanılması gerektiğini göz ardı etmiyorum sadece bu teknolojinin henüz deneysel diyebileceğimiz hali ile ekonomiye etkilerine işaret etmek istiyorum. Rakam yazmayacağım ama yüksek fiyatlı bu etkinliklerin sayılarının artmasını ben Blockchain Ekonomisi ‘nin “Blockchain Anlatma Ekonomisi” kısmı olarak isimlendiriyorum. Bu arada anlatıma karşı tabii ki değilim, bir ücret talep edilmesine hiç karşı değilim çünkü her emeğin bir karşılığı olması gerektiğine inanıyorum. Ancak konuşmacı listesi belli olmayan, aynı şeyleri yani use-case’leri anlatan ve ülke ortalamamızın çok üstünde rakamlar ile düzenlenen günlük etkinliklere anlam veremiyorum. Zira use-case bazında kalan bu konuşmaların o paraları verecek bir karşılığı olmadığını ve aynı bilgilerin Internet ortamında da bulunduğunun altını çizmek istiyorum. Diğer taraftan bu konunun aslında öğrenci ve genç kesime, Y ve Z kuşağına daha çok hitap ettiğine inanıyor ve bu teknolojiye en çok inanan grubun millenyal kuşağı olduğunu biliyorum. Ancak bazı etkinliklerdeki fiyat politikaları böyle iken maalesef asıl ilgili olabilecek kitlenin bunlardan faydalanamıyor olduğunu düşünüyorum. Üniversitelerde yada ücretsiz etkinliklerde karşılaştığım bu kuşaktan arkadaşların sorduğu sorular gerçekten konunun profesyonelleri için bile zor ve beklenmedik olabiliyor. Bu yeni ve yenilikçi beyinlerin konuya daha çok dahil olmaları ve bunun yolunun açılması gerektiğine inanıyorum.</p><p>Sonuç olarak; Blockchain yani dağıtık defter teknolojisini, günümüzün en çok konuşulan konularından olan yapay zeka ve otonom sistemler gibi tartışmaların altına yeni bir başlık olarak ekleyebiliriz. Dağıtık defter teknolojisi ile işlemlerin doğruluğu ve hızı artmakta bu da verimi arttırmaktadır. Bu teknolojik değişim sürecinde, Blockchain gelişir, ölçekleme sorunlarını çözer ise çok daha önemli bir başlık haline gelebilir. Bu süreçte de teknolojinin doğru bir şekilde öğrenilmesi ve öğretilmesi bana göre çok önemlidir.</p><p>Eray A.R. Kırmanlı</p><p>8.03.2018 — Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/">https://www.linkedin.com/in/eraykirmanli/</a></p><p><a href="https://twitter.com/ErayKirmanli">https://twitter.com/ErayKirmanli</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d78deb4d18c9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>