<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Gül Bulut on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Gül Bulut on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@fgulyavuz?source=rss-2ad53e218dec------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*2TRtFN5i8uaSr9bOPk1YFQ.png</url>
            <title>Stories by Gül Bulut on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@fgulyavuz?source=rss-2ad53e218dec------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 18:30:14 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@fgulyavuz/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Knowledge Graph : Bilgiyi Bağlamak ve Anlamak]]></title>
            <link>https://medium.com/isbank-ai/knowledge-graph-bilgiyi-ba%C4%9Flamak-ve-anlamak-9f19c1fd79f2?source=rss-2ad53e218dec------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9f19c1fd79f2</guid>
            <category><![CDATA[yapay-zeka-uygulamaları]]></category>
            <category><![CDATA[bilgi-grafiği]]></category>
            <category><![CDATA[veri-ve-analitik]]></category>
            <category><![CDATA[knowledge-graph]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Gül Bulut]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 03 Jan 2025 12:28:44 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-01-03T14:35:34.438Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Knowledge Graph : Bilgiyi Bağlamak ve Anlamak</strong></h3><p>Bilgiyi diğer bilgilerle bağlamak, onu sadece bir veri olmaktan çıkarıp anlamlı ve değerli bir bütünün parçası haline getirir, tıpkı tek başına parlayan yıldızları birleştirip gökyüzünde bir takımyıldızına dönüştürmek gibi. Birbirinden bağımsız yıldızlar, bir araya geldiğinde<strong> </strong>hikayeler<strong>, </strong>semboller<strong> </strong>ve<strong> </strong>yön gösterici haritalar oluşturur. Dijital dünyada bilginin sadece veri yığınlarından ibaret olmadığı fark edildiğinde, <strong>Knowledge Graph’ların</strong> <strong>hikayesi</strong> başladı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TwEy9_ymYg4TrC12EvNgeA.png" /></figure><p>2012 yılında Google’ın “<em>Things, Not Strings</em>” (Kelimeler Değil Şeyler) mottosuyla duyurduğu bu kavram, arama motorlarının çağ atlamasına yol açtı. Amaç, kelimeleri basit bir metin dizisi olarak görmek yerine, onları gerçek dünya varlıkları ve bu varlıklar arasındaki ilişkilerle anlamlandırmaktı. Böylece Knowledge Graph, düğümlerle varlıkları (örneğin; kişiler, yerler, olaylar) ve kenarlarla bu varlıkların arasındaki ilişkileri (örneğin; “doğduğu yer”, “çalıştığı şirket”) temsil eden bir bilgi grafiği oluşturdu. Ancak kökeni çok daha eskiye dayanıyor: 1970’lerde anlamsal ağlar ve ontolojiler üzerine yapılan çalışmalar, günümüzde kullandığımız Knowledge Graph’lar için bir temel oluşturdu. Bugün ise Knowledge Graph’lar, arama motorlarından yapay zekâ modellerine, tavsiye sistemlerinden veri entegrasyon projelerine kadar geniş bir yelpazede bilgiyi organize etmek ve anlam yaratmak için kritik bir rol oynuyor.</p><p>Knowledge Graph, bilgiyi birbirine bağlayarak düzensiz veri yığınlarını anlamlı bir ağa dönüştürken bazı faydaların yanında zorluklar da getiriyor. En büyük faydası, sadece veriyi değil bu veriler arasındaki ilişkileri de görmemizi sağlaması. Böylece, bir şeyin ne olduğunu değil, neyle bağlantılı olduğunu ve ne anlama geldiğini de anlayabiliyoruz. Ama her güzel şeyin bir zorluğu var. Bir Knowledge Graph oluşturmak için zaman, emek ve doğru veri yönetimi gerekiyor. Özellikle büyük veri setlerinde, grafiği güncel tutmak ve performansı korumak başlı başına bir mücadele. Üstelik, yanlış ilişkiler kurulduğunda grafikten beklenen fayda da azalabiliyor. Yine de, tüm bu zorluklara rağmen Knowledge Graph, bilgiyi daha anlamlı hale getirme ve yapay zekâ sistemlerine güvenilir bir bilgi kaynağı sağlama konusunda çok güçlü bir araç.</p><h4>Knowledge Graph’ların Büyük Dil Modelleri İçin Anlamı</h4><p>Knowledge Graph’lar, büyük dil modellerinin (LLM’ler) performansını güçlendiren önemli bir yapı taşı olarak değerlendirilmektedir. LLM’ler, devasa veri setlerinden dil kalıplarını öğrenerek çalışır; ancak bazen doğruluk, tutarlılık ve bağlamı anlamlandırma konusunda sınırlamalar yaşar. İşte bu sınırlamalar karşısında, Retrieval-Augmented Generation (RAG) mimarisi, bir Knowledge Graph’tan yapılandırılmış bilgiyi dinamik olarak getirebilir ve yapılandırılmış bu bilgi ile LLM’in dil işleme yetenekleri birleştiğinde daha doğruluk odaklı ve bağlam zenginliği yüksek sonuçlar üretilebilir:</p><p><strong>· Bilgi Zenginleştirme:</strong> Knowledge Graph’lar, LLM’lerin eksik ya da yüzeysel bilgilerini doğrulanmış ve yapılandırılmış veriyle zenginleştirerek daha tutarlı ve anlamlı cevaplar üretmesini sağlayabilir. LLM’ler genellikle ham veri setlerinden eğitildikleri için bazı konularda detay eksiklikleri yaşayabilir ya da bağlamı doğru yorumlayamadığı durumlar olabilir. İşte burada Knowledge Graph’lar dil modellerinin bilgi tabanını genişleterek daha sağlam bir temel oluşturabilir. Bu süreçte, RAG mimarisi, Knowledge Graph’ların sunduğu bilgiyi dinamik bir şekilde geri getirip LLM’e entegre ederek LLM’lerin <strong>bilgiye dayalı ve bağlamsal olarak daha zengin yanıtlar</strong> üretmesini sağlayabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*y8v8EUZJzm7z6f8uzvBGXA.png" /></figure><p>Örneğin, bir kullanıcı “Ahmet Hamdi Tanpınar kimdir?” diye sorduğunda, bir dil modeli genel bir cevap verebilir. Ancak Knowledge Graph, Tanpınar’ın doğum tarihi, eserleri, çağdaşları ve yaşadığı dönemle ilgili ilişkili ve doğrulanmış detayları ekler. Bu sayede LLM, sadece yüzeysel bir tanım vermekle kalmaz, <strong>zenginleştirilmiş bir anlatımla</strong> kapsamlı bilgi sunar.</p><p><strong>· Çıkarım Yeteneği: </strong>Knowledge Graph’lar, LLM’lerin yalnızca yüzeysel bilgi sunmaktan öteye geçip mantıksal çıkarımlar yapabilme yeteneğini geliştirmede etkili olabilir. Bir Knowledge Graph, varlıklar (örneğin, insanlar, yerler, kavramlar) arasındaki ilişkileri açıkça tanımlayarak, LLM’lerin bu bağlantılardan anlamlı sonuçlar çıkarabilmesine katkı sağlar. Örneğin, bir Knowledge Graph içinde “Prof. Dr. Aziz Sancar” ile “DNA Onarım Mekanizmaları” ve “Nobel Kimya Ödülü” arasında bağlantılar kuruluysa, bir LLM yalnızca bu bilgileri sıralamakla kalmaz aynı zamanda “Prof. Dr. Aziz Sancar, DNA Onarım Mekanizmaları çalışmasıyla Nobel ödülü almış olabilir” gibi bağlamsal çıkarımlar da yapabilir. Bu tür bir yapı, LLM’lerin karmaşık sorulara <strong>daha mantıklı yanıtlar</strong> vermesini mümkün kılar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1002/1*2P0aaKcGeycdPH8rAd1g6w.png" /><figcaption>Bir Knowledge Graph içinde “Prof. Dr. Aziz Sancar” ile “DNA Onarım Mekanizmaları” ve “Nobel Kimya Ödülü” arasındaki ilişki.</figcaption></figure><p><strong>· Geri Plan Bilgisi: </strong>LLM’lerin en büyük sorunlarından biri olan halüsinasyon<strong> </strong>(uydurma bilgi üretme), Knowledge Graph’larla azaltılabilir. Çünkü Knowledge Graph’lar, LLM’lerin arka planda güvenilir bir bilgi tabanına erişerek daha doğru ve bağlamsal yanıtlar üretmesine yardımcı olabilir. LLM’ler eğitildikleri veri setlerinden dil kalıplarını öğrenir, ancak eksik ya da hatalı bilgilerle karşılaştıklarında yanlış sonuçlar (halüsinasyon) üretebilir. Knowledge Graph’lar, <strong>doğrulanmış ve yapılandırılmış bilgileri sunarak</strong> bu tür hataların etkisini azaltmada önemli bir rol oynar.</p><h4>Son Söz</h4><p>Knowledge Graph’lar, doğru oluşturulduğunda, LLM’ler için bilgi zenginleştirme, çıkarım yeteneği ve geri plan bilgisi sağlama konusunda güçlü bir araç olarak öne çıkmaktadır. Faydalı yönleri arasında, bilgiyi yapılandırılmış bir şekilde organize ederek tutarlılık sağlaması, ilişkiler üzerinden anlam derinliği oluşturması ve güvenilir bir bilgi tabanı sunması söylenebilir. Ancak bu kazanımlar, yalnızca doğru ve kapsamlı bir bir yapı inşa edilmesi durumunda gerçekleşebilir. Eksik ya da hatalı verilerle oluşturulan bir Knowledge Graph, yanlış çıkarımlara veya eksik bilgilere yol açabilir ve LLM’lerin performansını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bu yapıların oluşturulması ve güncel tutulması maliyetli ve zaman alıcıdır. Bu nedenle kazandırdığı faydalar ile bu süreçteki zorluklar dengeli bir şekilde ele alınmalı ve sistemlerin sürekli geliştirilmesi sağlanmalıdır. Özetle, Knowledge Graph’lar büyük bir potansiyel sunarken, doğru planlama ve sürekli iyileştirme gerektirmektedir.</p><p><strong>Kaynaklar</strong></p><p>A. Singhal: Introducing the Knowledge Graph, things, not strings. Blog post at <a href="http://googleblog./">http://googleblog.</a><br> blogspot.co.uk/2012/05/introducing-knowledge-graph-things-not.html, 2012.</p><p>Guo, Q., Zhuang, F., Qin, C., Zhu, H., Xie, X., Xiong, H., He, Q.: A survey on knowledge graph-based recommender systems. IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering 34(8), 3549–3568 (2020)</p><p>Zhao, Wayne Xin, Kun Zhou, Junyi Li, Tianyi Tang, Xiaolei Wang, Yupeng Hou, Yingqian Min et al. “A survey of large language models.” arXiv preprint arXiv:2303.18223 (2023).</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9f19c1fd79f2" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/isbank-ai/knowledge-graph-bilgiyi-ba%C4%9Flamak-ve-anlamak-9f19c1fd79f2">Knowledge Graph : Bilgiyi Bağlamak ve Anlamak</a> was originally published in <a href="https://medium.com/isbank-ai">Türkiye İş Bankası Veri Analitiği ve Yapay Zeka Bölümü</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>