<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Fırat Bilir on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Fırat Bilir on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@firatbilir?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*oU1Sx_fPL5WDhu4Y</url>
            <title>Stories by Fırat Bilir on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@firatbilir?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 17:26:02 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@firatbilir/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Sektörel Blok Zincir Uygulamaları ve Kullanım Örneklerinin Araba Markaları Bazında İncelenmesi]]></title>
            <link>https://firatbilir.medium.com/sekt%C3%B6rel-blok-zincir-uygulamalar%C4%B1-ve-kullan%C4%B1m-%C3%B6rneklerinin-araba-markalar%C4%B1-baz%C4%B1nda-i%CC%87ncelenmesi-f898b8b5fb19?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f898b8b5fb19</guid>
            <category><![CDATA[arabalar]]></category>
            <category><![CDATA[araba]]></category>
            <category><![CDATA[blok-zincir-uygulamaları]]></category>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[otonom-araçlar]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Fırat Bilir]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 19 May 2023 13:26:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-19T13:26:19.464Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Selamlar herkese.</p><p>Bildiğiniz gibi blok zincir eğitiminin ilk haftasından itibaren sizlere eğitim süresince haftalık yazılar yazmaktayım. Bu hafta blok zincir konusuyla ilgili düzenli yazılarımdan sonuncusuyla geldim. Blok zincirin başta otomotiv sektörü olmak üzere beyaz ev eşyaları, tedarik zinciri sektörü ve gıda başta olmak üzere birçok alanda kullanılabildiğini öğrendim. Sektörlerdeki kullanım durumlarını öğrendiğimde beni en çok otomotiv endüstrisi heyecanlandırdı. Hemen her erkek çocuğu küçüklükten itibaren arabalara ilgi duyar ve bu ilgi hayat boyu devam eder. Klasik arabalar, spor arabaları ve yarış arabaları derken suv, hatchback, sedan, cabrio, coupe gibi kasa tipleriyle beğeniler sınıflandırılmaya başlanır ve listeler uzar gider.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*mmHQKZgFScC2nFH7x4oQ4A.png" /><figcaption>(<a href="https://www.google.com/url?sa=i&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.arabam.com%2Fblog%2Fotomobil-testleri%2Fchrysler-300c-3-5%2F&amp;psig=AOvVaw3h6ZmlkjNQOSALF9CSLPbG&amp;ust=1684573830049000&amp;source=images&amp;cd=vfe&amp;ved=0CBMQjhxqFwoTCMCQ8M6Egf8CFQAAAAAdAAAAABAE">https://www.google.com/url?sa=i&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.arabam.com%2Fblog%2Fotomobil-testleri%2Fchrysler-300c-3-5%2F&amp;psig=AOvVaw3h6ZmlkjNQOSALF9CSLPbG&amp;ust=1684573830049000&amp;source=images&amp;cd=vfe&amp;ved=0CBMQjhxqFwoTCMCQ8M6Egf8CFQAAAAAdAAAAABAE</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/490/1*D_QrCY5eF7ItbkurEYJvFQ.png" /><figcaption>Coupe tarzda bir araç</figcaption></figure><p>Otomotiv dünyasının devlerinden olan Volkswagen grup bünyesinde Volkswagen, Audi, Porsche başta olmak üzere on üç farklı markayı barındırıyor. Blok zincir teknolojisinin kullanımı için gerekli teknolojik çalışmaları sürdürmekte. Ancak Mercedes kadar yol alabilmiş değiller. Avrupa markaları içerisinde Mercedes tüm rakiplerinden blok zincir teknolojisini kullanma konusunda daha maharetli. Peki bunu nereden anladım? İlk başta bayi sistemini kaldırmasıyla anladım. Aracıları kaldırması neredeyse QR kodla satışa kadar tüm süreci kolaylaştırması ilk adım olarak nitelendirilebilir. Diğer araçlarla etkileşiminin olması otonom sürüş çalışması yapması da diğer adımlar olarak nitelendirilebilir ancak bunlar diğer markalar için de ortak adımlardır. Peki tüm gelişmeler bu kadar mı derseniz cevabım hayır değil. Blok zincir teknolojisi sayesinde aracın parçalarının nerelerde üretildiği aracın değişen parçası varsa bunu sonraki sahiplerinin de görebilmesine olanak sağlama gibi imkanlar var. Örneğin Hyundai markası aracın parçaları üzerine QR kod koyarak parçalarla ilgili bilgilere ulaşmamızı planlıyor. Bugün arabalarda 40.000 tekil parça bulunmakta bunun nasıl yapılabileceğini henüz çözemedim. Ancak oto ekspertiz pazarını bitireceğini çözmek zor değil.</p><h3>İyi ama bu kadar gelişme için enerji yetecek mi?</h3><p>Blok zincir konusu açılınca enerji meselesi her daim gündeme gelir. Arabalardaki tüm enerji faaliyetleri için enerji tüketimi nasıl sağlanacak? Çözüm önerileri neler demek en büyük hakkınız. Bu konuda Avrupa’da, Asya’da ve Çin’de çalışma grupları oluşturuldu ve markalar çalışmaktalar. Mobi isimli grup Amerikan çalışma grubu, Catena isimli grup Avrupalı çalışma grubu ve son olarak da China association of automobile manufacturers grubu var. Bu üç grup da enerji ve otomotiv firmaları ağırlıklı firmalardan oluşup blok zincir teknolojisinin adaptasyonu ile ilgili çalışmaktadırlar.</p><h3>Blok zincir üzerindeki veri akışları nasıl sağlanmakta?</h3><p>Bu konuda beş farklı çalışma prensibi bulunmakta bu prensiplerin hepsi farklı amaçlara hizmet ederek arabaları yeni teknolojilere uyarlamakta kullanılıyorlar. Örneğin ekosistemle konuşan sistemler olan V2X sistemler araçla her türlü nesnenin iletişimini sağlıyorlar. Araçlar arası iletişim dediğimiz V2V sistemler araçların birbiriyle iletişimi sağlıyorlar. Araçlar ve yayalar arası iletişimi sağlayan V2P sistemler kaza yapmama sokak sonunda çarpışmama amacıyla kullanılan sistemlerdir. V2I sistemler altyapıyla iletişim sağlayabiliyorlar ve bu şekilde yol durumu trafik ışıkları gibi durumların tamamından haberdar olunabiliyor. V2G sistemler ise enerjiyle iletişim sağlayabiliyorlar. Pil durumu ve pil sağlığı gibi durumlar hakkında bilgi sağlanabiliyor.</p><h3>Blok zincir teknolojisinin arabalar için getirdikleri bu kadar mı?</h3><p>Hayır bu kadar değil. Tüm araç sigortalama işlemleri değişecek hatta web 3.0 ile 5. Nesil otonom araçların gelişi sigorta şirketlerine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırıyor. Ford’un yaptığı çalışmalar araçların etraflarından veri toplamasını da sağlayacak bu şekilde market manav kuaför ve okul gibi yerleri araçlar tanımlayıp sisteme kaydetmiş olacaklar.</p><h3>Tüm araba markaları blok zincir konusunda hevesli mi?</h3><p>Hayır tüm araba markaları blok zincir konusunda hevesli değiller. Toyota’nın çalışmaları biraz daha uzaktan izlediği BMW ‘nin ise yeni yeni çalışmalar yapmaya başladığını biliyoruz. Peki Toyota ne yapıyor? Onlar da hidrojen ve hibrit teknolojisiyle ilgileniyorlar. Bu teknolojiler enerji anlamında diğer markalardan ayrıştıklarını gösterse de arabalara otonom teknolojiyi entegre etmek başta olmak üzere birçok çalışmayı sürdürmekte olduklarını gerçeğini değiştirmez.</p><p>Şu an ki haliyle tüm markalar blok zincir teknolojisini kullanıyor diyemeyiz. Web 3.0 ile markaların blok zincire yönelmesi daha muhtemel olur. Blok zincir teknolojisi trafikte karşılaşılan başka bir arabada dinlenilen popüler müziklerden haberdar olmaktan ziyade arabaları trafikte arka arkaya düzenli bir şekilde dizip, hava akımı oluşturup trafik esnasında araçların belli bir hızda enerji tasarrufu sağlayacak şekilde yolculuk yapmasını sağlaması dahil devasa yeniliklere açık bir sistem.</p><h3>Başka hangi sektörler blok zincir kullanımına uygun?</h3><p>Tedarik zinciri blok zincir sistemine en uygun alan diyebiliriz. Örneğin Çin’den Türkiye’ye gelen bir gemi ürünler yüklendikten sonra kullanıcıya ulaşana kadar birçok prosedüre tabi oluyor. Bu prosedürlerde yaşanan aksamalar zarara yol açıp ürünlerin geç ulaşmasına sebep oluyor. Gıda başta olmak üzere aracıların çok olduğu finans ve bankacılık sistemi bize blok zinciri deneyimlememiz için fırsat sunan diğer alanlardır diyebiliriz.</p><p>Sevgilerle.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f898b8b5fb19" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[DeFi yani Merkeziyetsiz Finans (Decentralized Finance)]]></title>
            <link>https://firatbilir.medium.com/defi-yani-merkeziyetsiz-finans-decentralized-finance-b6810b4f91c2?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b6810b4f91c2</guid>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[merkeziyetsiz-finans]]></category>
            <category><![CDATA[defi]]></category>
            <category><![CDATA[blok-zincir]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Fırat Bilir]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 15 May 2023 13:10:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-15T13:10:40.564Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Selamlar herkese.</p><p>Bu haftaki yazımda halihazırda devam eden Blok zincir eğitimimin üçüncü haftasında aldığım notlar üzerinden sizlere merkeziyetsiz finans konusunda bilgiler aktarmaya çalışacağım.</p><p>Merkeziyetsiz finans kavramı pandemi döneminde herkesin duymaya başladığı tarihsel arka planı çok da eski olmayan Bitcoin ve blok zincir teknolojisiyle yaşıt diyebileceğimiz bir sistem. Hatta Şifrepunk sistemiyle de yaşıt demeliyiz. Şifrepunk sistemi şifreleme ve güven konulularında merkeziyetsiz finansa destek olmaya devam ediyor.</p><h3>Merkeziyetsiz finans nedir?</h3><p>Merkeziyetsiz finans kavramı hiçbir merkezi otoriteye bağlı olmayan tamamen kendi içerisinde bireylerin tüm sürece hâkim olduğu bir yapıdır. Bu yapı kripto para tabanlı bir sistemdir. Kullanıcılar için aracıyı ortadan kaldırarak daha esnek ve serbest bir hareket alanı sağlar. Serbest hareket alanı, bankalar veya devletler gibi herhangi bir engel mekanizmasının olmaması ve tüm dünyada kullanılabilen evrensel bir hizmet olması merkeziyetsiz finansı bizler için avantajlı kılıyor. Aracıların olmaması ve komisyon benzeri kesintilerin olmaması ve sistemin çalışma saatlerinin veya sınırlılıklarının olmaması da insanları merkeziyetsiz finans kavramına çeken en önemli faktörlerden.</p><h3>Merkeziyetsiz finansın hayatımıza girmesini neler tetikledi?</h3><p>Merkeziyetsiz finansı tetikleyen ilk ve en önemli faktör 2008 krizidir. Finansal enstrümanların sebep olduğu yıkımın faturası ne yazık ki krizin tetikleyicisi olmayanlar tarafından ödendi. Bu da insanları merkezi finans yapısına güvensizlik duymaya yöneltti.</p><p>İkinci faktör de şifrepunk adı verilen bir şifreleme sisteminin oluşması. Bu sistemin oluşması insanlar için daha fazla güvenebilecekleri bir yapının oluşmasına olanak sağladı.</p><h3>Neden şimdi duyduk?</h3><p>Küresel piyasalarda yaşanan ekonomik bozulma ve istikrarsızlık insanları blok zincir teknolojisine itti. İnsanlar merkezi yapı içerisinde olmayan kendi birikimlerinin değerlerini korumak amacıyla kripto paralara oldukça şans verdi. Covid 19 pandemisi döneminde artan merkezi sistemlerden şikayetler blok zincir ve kripto paralara olan talebi arttırdı.</p><h3>Merkeziyetsiz finans nelerden oluşur?</h3><p>Akıllı sözleşmeler hazırlayabilen merkeziyetsiz borsalar, akıllı sözleşmeler, likidite havuzları ve stablecoinler.</p><p>§ Merkeziyetsiz borsalar (DEX): bizlere takas yapma yani değişim yapma olanağı sağlayan borsalardır.</p><p>§ Akıllı sözleşmeler: Varlıların değiştirilmesi yani takası için merkeziyetsiz borsalarda oluşturulan borsalardır.</p><p>§ Likidite havuzları: Merkeziyetsiz borsalarda kripto cinsinden varlıkların diğer tüm kullanıcıların kripto varlıklarıyla bir arada bulunduğu sistemdir.</p><p>§ Stable coinler: Değeri belirli bir para cinsine endekslenmiş paralardır.</p><h3>Merkeziyetsiz finans DeFi’nin temel prensipleri ne?</h3><p>Merkeziyetsiz finans üç temel prensiple bizim karşımıza çıkıyor.</p><ul><li>Karşılıklı kullanılabilirlik ve açık kaynak: Bu kavramlar sistemler kurulurken merkezi yapılardan farklılaşıp en ayrıştırıcı özellik olmasını ifade eder.</li><li>Ulaşılabilirlik ve finansal kapsayıcılık: Bu kavramlar merkezi olmamayı coğrafyalardan bağımsız olarak çalışma prensibini ifade eder.</li><li>Finansal şeffaflık: Finansal hizmetlerin tüm katılımcılara açık ve doğru olmasını ifade eder.</li></ul><h3>Neden merkeziyetsiz finans</h3><p>Merkeziyetsiz finans kavramı bizlere özgür bir hareket alanı sağlamaktadır. Merkezi finansın aksine merkeziyetsiz finans kavramı veri güvenliği sağlayan bir sistem imajı çiziyor. Gerek şifreleme sisteminin güçlü olması gerekse de doğrulamanın birçok kişi tarafından yapılması bizler için merkezi piyasalar (CeFi) tarafından sağlanan avantajların çok ötesinde. 2008 krizinde basılan karşılıksız paralar ve tekrar sorgulanan finansal enstrümanlar insanlarda güvensizlik duygusuna sebep oldu.</p><p>İnsanlar merkeziyetsiz finansa bir şans vererek onu da denemek istiyor merkezi finans ve merkezi olmayan finans arasındaki rekabetten fayda sağlamayı amaçlıyorlardır. Bu sebeple merkeziyetsiz finansı öğrenip hakkında yeterli çıkarımları yapacak bir bilgi birikimi elde etmenin önemli olduğunu düşünüyorum.</p><h3>Merkeziyetsiz finansa yönelik bazı eleştirilerim</h3><p>Merkeziyetsiz finans bizler için çok avantajlı ve son derece yeni bir kavram olarak gelse de bu durum sahada gözlemlenebileceği gibi değil. Finansal okuryazarlığın çok düşük olduğu günümüz toplumunda toplum merkeziyetsiz finans literatürüne çok uzak. Kendisine getirdiği avantajları bilmiyor veya kavramları hiç duymamış kendisine sağlayacağı avantajlardan habersiz. Bu durum da kullanıcı sayısının az olmasına sistemi tanımaya başlayan insan sayısının düşük oranlarda kalmasına sebep oluyor.</p><p>Not: Bu yazıyı hazırlarken eğitmenimiz Turan Sert’in Sorularla Defi adlı kaynağından oldukça yararlandım konuya ilgisi olanların kesinlikle edinmesi gereken bir kaynak.</p><p>Saygılarımla</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b6810b4f91c2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blok Zincir İşleyişi Temel Kavramlar Kullanım Alanları ve Gelecekleri]]></title>
            <link>https://firatbilir.medium.com/blok-zincir-i%CC%87%C5%9Fleyi%C5%9Fi-temel-kavramlar-kullan%C4%B1m-alanlar%C4%B1-ve-gelecekleri-2206f755280c?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2206f755280c</guid>
            <category><![CDATA[blokchain]]></category>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[blok-zincir]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Fırat Bilir]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 06 May 2023 16:24:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-29T09:43:40.726Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Selamlar herkese. Bu hafta Yetgen &amp; Paribu hub iş birliğinde hazırlanan eğitim programının ikinci haftasında blok zincir işleyişi temel kavramlar, kullanım alanları ve geleceklerini konuştuk. Bu hafta blok zincir kavramının işleyişi, merkez bankalarının çıkardığı DCB diye adlandırdığımız dijital paraların üzerinde durmakla beraber farklılıklardan yola çıkarak Etherium ve Bitcoin sisteminin işleyişine göz atacağız.</p><p>Etherium’un ne anlama geldiğini maalesef yakın bi zamana kadar ben de bilmemekteydim. Etherium açık kaynak olarak kullanılabilen bir blok zincir oluşturma platformudur. Bu platforma Bitcoin’den farklı olarak birçok kripto para bu sistemi kullanarak işlem yapabilir. Etherium platformunun ayrıca Ether adı verilen bir kripto parası da vardır. Kripto paralar Etherium platformunu programlama dilini kullanarak akıllı sözleşmeler oluşturmak için kullanabiliyorlar. Akıllı sözleşmeden kastım akıllı kontrat olarak da adlandırılan kağıtlardır.</p><p>Merkez bankalarının çıkardığı dijital paralar olan CBDC’ler kripto paralarla karşılaştırılmamalı. CBDC’ler kripto paraların merkez bankalarını sarsmalarını engellemek adına ortaya çıkarılmış paralardır denilebilir. Bu sebeple değerlendirme yapacağımız zaman ikisinin birbirinden farklı olduklarını göz ardı etmemeliyiz. 2024 yılında Fed’in kendi CBDC ‘sini ortaya çıkaracağı beklentiler arasında. Ancak, FED’in de kamuya ait olmadığını 1913’te ABD’nin para politikasını koruma, enflasyonu önleme, faizleri ayarlama gibi daha birçok görev ve sorumluluğu eline almış 12 bölge bankasından oluşan 7 kişilik yönetim kurulu tarafında yönetilen özerk bir yapıdır. Bunu belirtme sebebim merkez bankalarının da kamunun bir malı olamayacağını açıklamaktı. CBDC’lerin çıkardığı dijital paralar merkezi olmayan kripto para birimlerinin aksine, devletler tarafından ihraç edilir (basılır) ve işletilirler.</p><p>Peki devletler neden CBDC çıkarmakta? CBDC çıkarılma sebebi düşen nakit taşıma isteği, devletlerce çıkarılamayan dijital varlıklara olan ilgi, merkez bankalarının ödeme konusunda yeterince yenilikçi olmaması ve küresel ödeme sisteminin yaygınlaşmasıdır denilebilir.</p><h3>Bitcoin Güvenlik Konusunu Nasıl Başardı?</h3><p>Satoshi Nakamoto olarak bildiğimiz ve 2008 krizinde ABD’nin 700 milyar dolar para basması ABD’nin yaklaşık 200 yıllık tarihinde basılmış olan 900 milyar dolar miktarına oldukça yakındı. Satoshi makalesinde merkeziyetsiz bir sistemi tarif ederek bugünkü Bitcoin teknolojisinin bulunduğu yapı olan blok zincir kavramının temellerini atmıştı. Makalesini okumak isteyenler için makalenin adı A peer to peer electronic cash system idi. Bitcoin’in sahibi herkestir. Kamudur Bitcoin vakfı Nakamotoyu tanıyan kimseler tarafından kurulduğu ifade edilmekte. Nakamoto ismi gerçek mi değil mi olduğu pek bilinmemekte ancak ismi bilerek saklanıyor. Başına bir şey gelmemesi için kimliğini gizlediği ifade edilmekte. Üzerinde çok fazla Bitcoin olması kendisinin canını tehlike altına atıyor olması da başka bir sebep.</p><p>Bitcoin’in başardığı yegâne özellik diğerlerinden farklı olarak inovasyondur. İnternet gürültülü bir yer bu sebeple şifreleme oldukça problemli bir nokta. Çünkü her miktar için aynı maliyette şifreleme kullanılamıyor 1 TL’lik şifreleme ile 1 milyonluk şifreleme maliyeti birbirinden farklıdır. 1 milyonluk şifreleme ile 1 tl yollayınca da maliyet 10 tl ye çıktı bu da bir başka problem. Satoshi şifrelemeyi yapanlara Bitcoin veriyor bu da 21 milyon olan Bitcoin sayısını paylaşma anlamına geliyor. Başta 50 Bitcoin veriyordu sonra 25 sonra 12,5 derken artık 6,25 veriyor. Bu işleme de yarılama denilmekte. Bu da zamanla Bitcoin adedinin düşmesine sebep oluyor. Başta makinelerin de güçlü olmasına çok gerek yoktu bu yüzden insanlar daha ılımlıydılar Bitcoin madenciliği yapmak için.</p><p>İlk başlarda kazanç çok fazlaydı ta ki 2012’ye kadar 50 tane olarak devam ediyordu. Ancak sonrasında 25, sonra 12,5 derken şu anda 6,25’e kadar düştü. Seneye de yarılanma olacak ancak bu yarılanmanın çok fazla fiyat değişikliği yaşatacağı düşünülmüyor.</p><p>Bitcoin ve diğer kripto paralarla ile ilgili çok söylenen karbon ayak izini arttırdıkları söylentisi Bitcoin için söylenildiği kadar yüksek değil. Bitcoin bu konuda rakiplerine göre daha az karbon ayak izine sahip. Başlarda elektrik kullanımının fazla oluşu ama bilgisayarların daha düşük kapasitelerde de olsa iş görmesi karbon ayak izini az da olsa arttırıyordu. Ancak, Bitcoin için kullanılan elektrik artık kullanılmayan elektrik santralleri ve gelişmiş enerji tasarrufuna sahip bilgisayarlarla sağlandığından enerji kullanımı geçmişe göre daha az.</p><h3>Ödeme Nasıl Kontrol Ediliyor?</h3><p>Blockchain.com bize son ödemeleri yani transactionları gösteriyor. Bu site ister Bitcoin ister diğer kripto paralar olsun hepsine ait cüzdan ve blok zincir sağlayıcısıdır hatta borsa işlemi dahi yapıyor. Bitcoin core ise excel gibi işleyen açık kaynağa sahip bir program. Tüm veriler tüm bilgisayarlarda var. Hatta iddialı bir söyleme göre 10000 makinenin 9000 tanesi çökse bile bitcoine hiçbir şey olmaz düşüncesi Bitcoin destekçilerinde hâkim. Çünkü veriler herkeste var. Bu sistem ayrıyeten işlem doğrulaması da yapabilmektedir. Benzer durum Etheriumda da var. Go etherium sistemi var. Bitcoin’deki rakibine kıyasla bazı bilgisayarlarda verilerin bir kısmı, bazı bilgisayarlarda verilerin tamamı bulunuyor. Ödemeler merkezi ve merkezi olmayan yapılarda gerçekleştirilebiliyor. Merkezi yapıların başlıcalarından birisi bu makaleyi yazmamda katkısı olan ve Blok Zincir eğitimimize sponsor olan Paribu örnek verilebilir.</p><p>Maalesef kripto paralar ve blok zincir teknolojisi iktisat öğretiminde üzerinde durulmayan kavramlardır. Bu kavramlar hayatımızda her geçen gün daha da fazla yer almakta. Bu sebeple öğrenmek ve doğru yorumlar yapmak adına bu kavramları öğrenmeliyiz.</p><h3>Bazı Hap Bilgiler</h3><p>Decentralized autonomus organization DAO denir. Merkeziyetiz otonom kuruluşlardır. Türkiye’de veya Dünya’nın başka yerlerinde de vardır.</p><p>21 milyon Bitcoin denilmesinin sebebi tamamen farazidir. 50 milyon da denebilirdi.</p><p>Etherium Bitcoin’den sonra 2015 de çıktı. Bitcoin’i bilen kimseler kurdu.</p><p>Etherium solidity programıyla program yazma olarak da hizmet verebiliyor. Burada yazılan programlara ise akıllı sözleşme deniyor.</p><p>Etherium bloğu da Bitcoin gibi yenileniyor. Etherium 13 saniyede bir Bitcoin 10 dakikada bir yenileniyor.</p><p>Etherium EVM (Ethereum Sanal Makinesi) makinesi üzerine yazılıyor. Bu makine Ethereum blok zincirinde akıllı sözleşmelerin yürütülmesinden sorumlu olan sanal bir makinedir.</p><p>Saygılarımla.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2206f755280c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blok Zincir Temelleri]]></title>
            <link>https://firatbilir.medium.com/blok-zincir-temelleri-3a461698ad90?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3a461698ad90</guid>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[blokchain]]></category>
            <category><![CDATA[blok-zincir]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Fırat Bilir]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 02 May 2023 07:54:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-02T07:54:25.915Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Selamlar herkese. Sizlere günümüzde her geçen gün daha da önemli hale gelen blok zincir teknolojisinin temellerini elimden geldiğince aktarmaya çalışacağım. Ancak bu yazı ile bitmeyecek dört hafta boyunca eğitim aldığımız konulardan öğrendiklerimi diğer üç hafta boyunca da aktaracağım. Peki ben böyle bir yazı dizisi yazmaya nasıl karar verdim? Çünkü Yetgen’in yeni Blok Zincir içerikli eğitim programı haftalık gelişimimiz için haftalık çalışmalar yapmanın yararımıza olacağını ön görüyor. Bunu duyduğumda kendi gelişimim için haftalık olarak öğrendiklerimi yayınlamak iyi olur diye düşündüm. Bilmeyenler için Yetgen 21. Yüzyıl farkındalıklarını arttırmaya çalışan bir eğitim programı. Ben de Yetgen 22’2 mezunuyum. Yetgen mezunu olarak kalınmaz Yetgen’le yola devam edilir deyip Paribu Hub iş birliğinde gerçekleşen Blok zincir eğitimi programına katıldım. İlk hafta temel seviyede ilerleyen yayınımızda Bitcoin’den Metaverse’e Blok Zincirin Tarihsel Evrimi ele alındı.</p><p>İlk haftaki konuğumuz <a href="https://www.linkedin.com/in/ismailhpolat/?originalSubdomain=tr">İsmail Hakkı Polat</a> idi. Kendisi bize eğitimi boyunca farklı başlıklarda faydalı içerikler sundu. Bitcion kavramını web1.0 web 2.0 ve 3.0 ekseninde ele aldık. Web 3.0 bireylerin merkeze konduğu. Bireyler üzerinden tekelleşmenin olduğu güvenliğin ve mahremiyetin korunduğu bir alan olarak ele alınıyor. Web 3.0 üretim tüketim ve mülkiyet sahibi olan bir yapı. Bu yüzden yönetime katılım sağlayabiliyoruz. Web 3.0 için yapay zekâ destekli chat botlar örnek olarak verilebilir. Ancak Bitcoin ve diğer merkeziyetiz yapılar endüstri 4.0 için çok daha uygun denilebilir. Web 3.0 daha çok bir geçiş aşaması ve asıl teknolojiye hazırlık olarak zihnimde canlanıyor. İsmail hoca teknolojinin yeni işlevini anlatırken market rafında bulunan bisküvi paketinden örnekle teknolojik hedefi gözler önüne serdi. Market rafında satılan bisküvilerin satış miktarı fabrikanın üretim bandına mesaj ileterek üretim hızında belirleme yapabiliyorlar. Bu gelişim inanılmaz. Tabi her konuda her yerde bu denli bir sistem henüz olmasa da çok uzak bir noktada değiliz. Bu sistem Endüstri 4.0 ve akıllı cihazlarla eksiksiz olarak sağlanıyor. Henüz Endüstri 4.0 ile ilgili tartışmalar sürüyor olsa da hatta Endüstri 2.0 ve Endüstri 3.0 arasında olunduğu Endüstri 4.0‘ın çok daha ileri zamanda olduğu bilim adamları arasında tartışılsa da her geçen gün hayatımıza giren teknolojiler bizi Endüstri 4.0 eğitimine hazırlıyor.</p><p>Web 3.0 bireylerin merkeze konduğu. Bireyler üzerinden tekelleşmenin olduğu güvenliğin ve mahremiyetin korunduğu bir alan olarak ele alınıyor demiştim. Bu şekilde olması merkeziyetsiz yapılar olan Bitcoin ve metaverse gibi platformların artık birer gerçek olduğunu bizlere gösteriyor. İsmail hocanın yayında verdiği bir başka örnek olan Manchester United ve Sony iş birliğinde gerçekleştirilmeye çalışılan sanal futbol sahası ve maç yayını projesi beni heyecanlandırdı. Eğer insanlar metaverse üzerinden bu tarz bir organizasyona katılabilirse bilet fiyatlarına ulaşılabilirliğin sağlanabileceğinin ve etkileşimin artacağı düşüncesindeyim. Bunun konser için olan versiyonu acaba nasıl olurdu diye düşündüm. İtalya’da gerçekleştirilen bir Maneskin konseri Anadolu’daki bir katılımıyla nasıl bir hal alırdı?</p><p>Web 4.0 kavramının eşitsizlikleri azaltılacağının ve yeni fırsatların doğacağının kanaatindeyim. Web 1.0 ve 2.‘ın sağlayamadığı mahremiyet olanağını Web 4.0 çok daha iyi bir şekilde sağlayacaktır diye düşünüyorum. Web 3.0 daha çok bir geçiş aşaması olarak gelmekte bana bu yüzden kapsam ve yeterliliklerinin daha kısıtlı olduğu kanaatindeyim.</p><h3>Bitcoin ve Para Kavramı</h3><p>Bitcoin kavramı 2008 yılında Satoshi Nakamoto tarafından yazılan bir makaleyle dünyaya duyuruldu. Bu tarihten sonra merkeziyetsiz olan bu yapı ödeme konusunda bankalara rakip olabilecek noktaya evrildi. Bankaların ödeme sistemi bitcoin kavramının aksine merkezi haldedir. Bitcoin ve diğer kripto paralara rakip olarak çıkarılan dijital paralar işleyiş olarak merkezi, işlem kayıtları kuruma açık, mahremiyet konusunda kurumun tüm bilgilere gerektiği anda ulaşabildiği yayabildiği ve güvenlik sisteminin dijital olarak sağlanabildiği bir yapıdır. Bitcoin işleyiş olarak merkezsiz işlem kayıtları olan, kamuya açık, mahremiyet açısından kullanıcılara ait ve güvenlik sistemi kripto olarak ilerleyen bir sistemdir. Benim aklıma kripto paralarla karşılaştırma yapınca dijital paranın kripto paralara benzemeye çalıştığı fikri geldi. Paralar artık elimize hiç geçmeden otomatik ödeme sistemiyle fatura ödeme, taksit ödeme, borç ödeme gibi hizmetleri banka eliyle yaparak bir nevi kripto para işlevi görüyorlar. Bu sebeple paralar hiç olmadığı kadar küresel bir konuma geldiler.</p><p>Para biz iktisatçılar tarafından değer aracı, muhasebe birimi olma ve değiş tokuş aracı olmak gibi üç önemli özellik etrafında tanımlanmıştır. Ancak Bitcoin veya diğer kripto paraların bildiğimiz manada olan yani madeni ve kâğıt paralar gibi özelliklere sahip olmaması iktisatçıların temkinli yaklaştıkları noktaların başında gelmekte. Bitcoin veya diğer kripto paralar para olarak görülmemeli bir işleyiş sistem olarak görülmeli bu şekilde ele alındığında hem kripto para kavramı hem de blok zinciri teknolojisi daha net bir şekilde anlaşılacaktır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/945/1*sBiPMedkqZAgp_uLUpPBfA.png" /><figcaption>Token ve NFT nedir?</figcaption></figure><p>Token ve NFT gibi teknolojilerin tanımı oldukça merak konusu ben de bu kavramların tanımlarını ChatGPT isimli yapay zeka modeline sordum ve aşağıdaki yanıtları aldım.</p><p>Bitcoin sisteminde private ve public key kavramları var. Peki private key ne demek? Kripto para almak ve göndermek için kripto paranın alınıp saklandığı yerdir. Public key ise kripto para almak ve vermek için kullanılan her hesaba özel oluşturulan anahtardır. Bu kavramlar şifrepunk kavramından esinlenilerek ortaya atılmışlardır. Şifrepunk kavramı merkeziyetsiz bir şekilde internet yaşamı sürdürülmesi için ortaya atılmış şifre oluşturma sistemidir. İnternet üzerindeki şifrelemelerin hiçbir gücün ulaşamayacağı şekilde yazılımını içerir. Güç bu sistemde bireylerin kontrolündedir. Bitcoin’in kurucusu olan Satoshi Nakamoto da bu kavramdan etkilenmiştir.</p><h3>Bitcoin nasıl çalışır?</h3><p>Açık anahtarı karşı taraftan alıp kripto para gönderme işine girilir. 34 haneli hesap ismi karşı tarafta yine 34 haneli hesaba Bitcoin göndermek için talep açar. Sonrasında kayıt tüm madencilere duyurulur. Bunula beraber madenciler sonunda elde edebilecekleri Bitcoin için işe girişirler. Sonrasında kayıtlar algoritmik seçimle atanan 3 hakem tarafından incelenip onaylanır. Onaylanan işlem diğer onaylanan işlemlerle paketlenip tüm madencilere bildirim gönderiliyor. 10 dakika da bir veriler güncelleniyor</p><p>Bizim blok zincir deme sebebimiz de her 10 dakikada bir gerçekleşen işlemlerin zincir şeklinde ilerlemesidir. Bitcoin madencileri yaptıkları işleme karşılık aldıkları bitcoinin yüksek meblağda olmasıyla yüksek miktarda para kazanıp açık ve örtük maliyetlerinin çok daha fazlasını çıkarıyorlar. Bitcoin artık dünyanın yarısında yasaldır. Hatta atm lerde Bitcoin çekebilirsin bile.</p><p>Bitcoin ile ilgili youtube’de izlediğim en iyi video Andreas M. Antonopoulos isimli kişiye aitti. Hatta izlemek isteyenler için linkini de ekliyorum. <a href="http://video linki">https://www.youtube.com/watch?v=l1si5ZWLgy0 </a>Videoda oldukça net ifadeler kullanarak Bitcoin kavramını savunmuş. “It is a platform of trust veya It is not for the internet, we internet for Money. Bitcion can be owned by non-persons.” Benim videoda en çok verim aldığım noktalardı. Özellikle sonda sorulan “What determines buying power currencies. How it is stablized what’s required stablized Who can manipulate the value of Bitcoin” sorusuna verdiği “everyone” cevabı müthişti. İzlemek isteyenler için daha fazla detay vermeyeceğim.</p><p>Sevgilerle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3a461698ad90" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Durkheim’s Solidarity in Turkiye’s Devastating Time]]></title>
            <link>https://firatbilir.medium.com/durkheims-solidarity-in-turkiye-s-devastating-time-ae41792658d6?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ae41792658d6</guid>
            <category><![CDATA[durkheim]]></category>
            <category><![CDATA[earthquake]]></category>
            <category><![CDATA[sociology]]></category>
            <category><![CDATA[solidarity]]></category>
            <category><![CDATA[economics]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Fırat Bilir]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 21 Feb 2023 16:05:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-02-21T16:05:43.316Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>I wanted to write earthquake that happened on February 6 in Turkiye but I did not focus any for writing. 10 cities of Turkiye and a part of Syria were affected by catastrophe. Kahramanmaras, which is one of the effected cities, was center of first quakes. According to data’s of Kandilli Observatory two earthquake happened 7,7 and 7,6 magnitudes. First one was 7,7 magnitudes at 04.17 am. Second was 7,6 magnitudes at 01.24 pm. Aftershocks continued after both quakes along days. More than forty thousand people have died since of quakes early time. May they rest in peace.</p><p>Initially, I was not affected by these earthquakes. However, my surroundings were affected like almost every Turkish. I experienced: If someone in bad conditionals, you feel under the weather. I have not ever seen like this catastrophe in my life. Perhaps, generation Z have not seen catastrophe in whole life in Turkiye.</p><p>Social media, politicians or income inequalities were separating society each other. Society showed solidarity example strongly for healing. Durkheim’s mechanic solidarity concept defines completely our experiences in short time. Durkheim’s solidarity concept includes two solidarity concepts: Mechanic and organic solidarities. Mechanic solidarity shown in traditional societies and pre-industrial societies. People helps each other with collective consciousness. It used to increase agricultural production and ease daily routine. Also, this concept appeared spontaneously. Life conditionals and needs laid down. Organic solidarity shown developed post-industrial societies. This notion argues individualism. Society needs each other for specialization. Therefore, everyone specializes in different branches, so society does not care collective consciousness. I think, all societies implement organic solidarity almost completely in their life right now. Urban life and what it brings prevent mechanic solidarity. But quakes showed this situation can change for short term. Society behaved mechanic solidarity tendency at first week of post quakes.</p><p>Social media was very active for helping, donate and rescue. Everyone was helping victims. Some people were sharing aid collecting points, some people was sharing location which is debris. I cannot define how people’s passion. Especially, anyone did not estimate solidarity network’s wide. Twitter, Instagram and YouTube played remarkable role actively.</p><p>Twitter comments and twits used for helping and rescue activities. Influencers and official charity accounts also have used. Instagram stories, comments and direct messages used for rescue and help. Posts have used less in all periods. Posts were shared by influencers or news pages. People were leaving comments below of posts for rescue and helping. YouTube were used for donating broadcast generally. Broadcasters spent time for donate contribution. Some channel which relatively has thousands or millions subscriber showed how they are big. They were active as a tv channel. Social media used as a tool of mechanic solidarity.</p><p>I think being mechanic solidarity society is not possible completely, but we just observe some behaviors for short time. Whole societies live as an organic solidarity society from post industrial revolution. But I made an inference when social catastrophe occurred people backs primitive era. Quakes, forest fires, or tsunami whichever hits, society needs unity as a primitive era’s people. Whole differences get lost in social catastrophes. Everyone feels same and everyone cares one goal in catastrophe.</p><p>I wish natural disasters would have not happened any, but it is impossible. Whatever hurricane is normal for the USA as earthquake is normal for Turkiye. Therefore, we must complete our duties such as constructing safety buildings. We just decrease their effects. I shared my observations quake and solidarity context. I hope you liked.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ae41792658d6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İlk Yazım]]></title>
            <link>https://firatbilir.medium.com/i%CC%87lk-yaz%C4%B1m-2bbfbab6ad39?source=rss-ecbb3659a089------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2bbfbab6ad39</guid>
            <category><![CDATA[ilk-yazı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Fırat Bilir]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 09 Oct 2022 17:24:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-09T17:24:29.951Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>İlk Yazım</p><p>Selamlar herkese! Bu blogun ilk yazısıyla sizlerle beraberim. Bu yazıyla beraber kendime yeni bir yetkinlik katmış olup içerik üreticisi unvanına sahip olacağım. Ben halihazırda Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat bölümü ikinci sınıf öğrencisiyim. Bir senesi çevrimiçi bir senesi yüz yüze geçen üniversite tecrübem gösterdi ki herhangi bir konu üzerine notlar almayı, konu hakkında gerekirse araştırma yapmayı ne kadar çok sevdiğimi fark ettim. Ancak, bu güne kadar herhangi bir blog hesabı kurmayıp yazılarımı herhangi bir yerde paylaşmamıştım. Artık sizlere çeşitli yazılar paylaşacağım.</p><p>Bu blog üzerinden sizlerle her türlü deneyimlerimi, derslerden not aldığım önemli konuları, ilgimi çeken içeriklerin eleştirisi veya üzerinde durulması gereken noktaları, izlediğim dizi ve filmlerle ilgili değerlendirme yazılarını, önemli gördüğüm konular hakkındaki araştırmalarımı ve fikirlerimi paylaşacağım. Konular bazen çeşitlenebilir ve blog için renk katıcı bir hal alabilirler diye düşünüp bu şekilde bir plan yaptım.</p><p>Ayrıca, üniversitede zaman içinde ekonominin yanı sıra politikaya ve sosyolojiye de özel bir ilgimin olduğunu açıkça fark ettim. Her iki alanda da kendime yeni yetkinlikler kattıkça bu yetkinliklerimi sizlerle paylaşacağım. Kendimi her ne kadar kısıtlamayı sevmesem de tam hakim olmadığım konular hakkında yazı yazmak veya fikir belirtmek istemiyorum. Bu sebeple belirli bir uzmanlık gerektiren yazıları ileri zamanlarda sizlerle çok daha fazla buluşturabilirim. Çünkü, ikinci sınıf öğrencisi olarak konular üzerinde zaman içerisinde uzmanlaşacak ve derinlemesine fikir sahibi olacağım.</p><p>Yazılarımı sizlerle bazen Türkçe bazen de İngilizce olarak paylaşacağım. Başta sadece İngilizce blog açma ve içerik üretme fikrine sahipken şuan bu fikre sahip değilim. Her iki dilde de yazıların bulunduğu bir blog çok daha iyi olabilir diye düşündüm ve bu şekilde aksiyon aldım.</p><p>Sizlerin destekleri ve yorumlarıyla blog günden güne ilerleme kaydedecek. Bu yüzden eleştirilerinizi ve tavsiyelerinizi sizlerden daima bekliyor olacağım. Görüşmek üzere. Hoşçakalın!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2bbfbab6ad39" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>