<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by NG on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by NG on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@gnnnida?source=rss-de5b79a4d619------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*l9FpynjV-JoC9LjE</url>
            <title>Stories by NG on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@gnnnida?source=rss-de5b79a4d619------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 23:09:43 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@gnnnida/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Adli Bilişim Terminolojisi; Teknik Kavramlar ve Süreçler]]></title>
            <link>https://medium.com/@gnnnida/adli-bili%C5%9Fim-terminolojisi-398cf2305c63?source=rss-de5b79a4d619------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/398cf2305c63</guid>
            <category><![CDATA[digital-forensics]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[adli-bilişim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[NG]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 12 Sep 2026 15:03:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-12T15:11:25.768Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PJo7opfCo3yBYNccBjLMWA.png" /></figure><h3>Adli Bilişim Nedir?</h3><p><strong>Adli bilişim (Digital Forensics)</strong>; bilgisayarlar, mobil cihazlar, ağ sistemleri ve diğer dijital ortamlarda bulunan verilerin, bir olayın aydınlatılması amacıyla <strong>bilimsel ve sistematik yöntemlerle elde edilmesi, korunması, incelenmesi, analiz edilmesi ve raporlanması</strong> sürecidir.</p><p>Adli bilişimin temel amacı yalnızca dijital veriyi bulmak değildir. Elde edilen verinin <strong>nereden geldiğinin, değiştirilmediğinin, güvenilir olduğunun ve inceleme sürecinin doğrulanabilir olduğunun</strong> ortaya konulması da büyük önem taşır.</p><p>Bu nedenle dijital adli incelemelerde süreç genel olarak; <strong>delilin tespit edilmesi, elde edilmesi, korunması, analiz edilmesi ve raporlanması</strong> aşamalarından oluşur.</p><h4>Delil Bütünlüğü (Evidence Integrity)</h4><p>Delil bütünlüğü, dijital bir verinin elde edildiği andan inceleme, analiz ve raporlama sürecinin sonuna kadar değiştirilmediğinin ve orijinal durumunun korunduğunun gösterilmesidir.</p><p>Dijital adli bilişimde bir verinin delil olarak kullanılabilmesi için yalnızca elde edilmesi yeterli değildir. Delilin hangi kaynaktan elde edildiği, süreç boyunca nasıl korunduğu, üzerinde herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığı ve inceleme sonuçlarının doğrulanabilir olması gerekir.</p><h3>Temel Kavramlar</h3><ul><li><strong>Evidence Integrity (Delil Bütünlüğü):</strong> Delilin süreç boyunca değiştirilmeden korunmasıdır.</li><li><strong>Authenticity (Özgünlük):</strong> Delilin gerçekten iddia edilen kaynaktan elde edildiğinin doğrulanmasıdır.</li><li><strong>Reliability (Güvenilirlik):</strong> Elde etme ve inceleme süreçlerinin güvenilir yöntemlerle gerçekleştirilmesidir.</li><li><strong>Repeatability (Tekrarlanabilirlik):</strong> Aynı işlem aynı koşullarda tekrarlandığında tutarlı sonuçlar elde edilmesidir.</li><li><strong>Reproducibility (Yeniden Üretilebilirlik):</strong> Başka bir uzman tarafından aynı yöntemler uygulanarak benzer sonuçlara ulaşılabilmesidir.</li></ul><h3>Kriptografik Hash ve Doğrulama</h3><p>Delil bütünlüğünün doğrulanmasında en yaygın kullanılan yöntemlerden biri <strong>kriptografik hash değerleridir</strong>.</p><p>Hash algoritmaları, dijital veriyi sabit uzunlukta bir özet değere dönüştürür. Veride yapılacak çok küçük bir değişiklik bile hash değerinin değişmesine neden olur.</p><p>Bu nedenle:</p><ul><li><strong>MD5</strong></li><li><strong>SHA-1</strong></li><li><strong>SHA-256</strong></li><li><strong>SHA-512</strong></li></ul><p>gibi hash algoritmaları, dijital delilin ve oluşturulan adli imajın bütünlüğünü kontrol etmek amacıyla kullanılabilir.</p><p>Adli imaj alma işleminden sonra kaynak delilin ve oluşturulan imajın hash değerleri karşılaştırılır. Hash değerlerinin eşleşmesi, elde edilen kopyanın kaynak veriyle aynı olduğunu ve süreçte bütünlüğün korunduğunu destekleyen önemli bir teknik doğrulamadır.</p><h3>Evidence Contamination (Delilin Kirlenmesi)</h3><p><strong>Evidence Contamination</strong>, dijital delilin elde edilmesi veya incelenmesi sırasında kasıtlı ya da kasıtsız olarak değiştirilmesi, bozulması veya üzerine yeni veri yazılması durumudur.</p><p>Örneğin:</p><ul><li>Orijinal disk üzerinde doğrudan işlem yapmak,</li><li>Write blocker kullanmamak,</li><li>İşletim sisteminin depolama aygıtına otomatik olarak veri yazmasına izin vermek,</li><li>Dosya veya sistem metadata’larını değiştirmek,</li><li>İnceleme işlemlerini kayıt altına almamak,</li></ul><p>delil bütünlüğünü riske atabilir.</p><blockquote><strong><em>Temel prensip:</em></strong><em> Dijital adli bilişimde amaç yalnızca delili elde etmek değil, delilin elde edildiği andan raporlandığı ana kadar bütünlüğünü koruyarak güvenilir ve doğrulanabilir bir inceleme süreci yürütmektir.</em></blockquote><h3>Write Blocking</h3><p><strong>Write Blocking</strong>, bir depolama ortamının incelenmesi sırasında delil üzerinde veri değişikliği yapılmasını engelleyen yöntemdir.</p><ul><li><strong>Hardware Write Blocker:</strong> Donanım seviyesinde yazma işlemlerini engeller.</li><li><strong>Software Write Blocker:</strong> İşletim sistemi veya yazılım seviyesinde yazma işlemlerini sınırlar.</li><li><strong>Read-Only Acquisition:</strong> Delile yalnızca okuma erişimiyle işlem yapılmasını sağlar.</li><li><strong>Evidence Contamination:</strong> İnceleme sırasında delilin değiştirilmesi veya bütünlüğünün bozulması.</li><li><strong>Auto-Mount Riski:</strong> İşletim sisteminin bağlanan depolama ortamına otomatik olarak veri yazabilmesi durumudur.</li><li><strong>Metadata Değişikliği:</strong> Erişim veya dosya sistemine ait zaman damgalarının değişmesi riski.</li></ul><p><strong>Neden Kullanılır?</strong> Delilin bütünlüğünü korumak ve yapılan incelemenin adli geçerliliğini desteklemek için yazma koruma yöntemleri kullanılmalıdır.</p><h3><strong>Disk Forensics</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zmKzci3XHv2zMJV2Agg4ag.png" /></figure><p>Disk Forensics, HDD, SSD, NVMe, USB bellek ve diğer depoalama ortamlarından dijital delillerin elde edilmesi, korunması ve analiz edilmesidir.</p><ul><li><strong>HDD / SSD / NVMe: </strong>Farklı veri depolama teknolojileridir.</li><li><strong>HDD (Hard Disk Drive):</strong> Manyetik döner disk plakalarına mekanik bir kafa ile veri yazan/okuyan klasik depolama birimidir. Ucuz ve yüksek kapasitelidir ama yavaştır.</li><li><strong>SSD (Solid State Drive):</strong> Hareketli parça içermeyen, flash bellek çipleri üzerinde veri saklayan depolama birimi. HDD’ye göre çok daha hızlı ve dayanıklıdır.</li><li><strong>NVMe (Non-Volatile Memory Express):</strong> SSD’lerin PCIe veri yolu üzerinden çok daha yüksek hızda iletişim kurmasını sağlayan bir protokol/arayüz standardıdır. Yani NVMe, bir SSD türüdür ama klasik SATA SSD’lerden çok daha hızlı çalışır.</li></ul><p><strong>Sector / Block / Cluster: </strong>Depolama alanının temel mantıksal veya fiziksel veri birimleridir.</p><ul><li><strong>Sector:</strong> Diskin fiziksel olarak bölündüğü en küçük veri birimi (genellikle 512 byte veya 4KB).</li><li><strong>Block:</strong> Birden fazla sektörün bir araya gelerek oluşturduğu, dosya sisteminin veya donanımın veri okuma/yazma için kullandığı birim.</li><li><strong>Cluster:</strong> İşletim sisteminin dosya sistemi seviyesinde kullandığı, bir veya birden fazla sektör/bloktan oluşan en küçük tahsis birimi (bir dosyaya ayrılan minimum alan).</li></ul><p><strong>Partition / Volume</strong> — Disk üzerindeki bölümlendirilmiş mantıksal depolama alanlarıdır.</p><ul><li><strong>Partition:</strong> Fiziksel diskin işletim sistemi tarafından ayrı bir birim gibi yönetilmek üzere bölündüğü mantıksal alan (örneğin C: ve D: sürücüleri).</li><li><strong>Volume:</strong> Bir dosya sistemiyle biçimlendirilmiş, işletim sistemi tarafından tek bir sürücü harfi/etiketle erişilebilen mantıksal depolama birimi. Genellikle bir partition ile eşleşir, ama birden fazla partition birleştirilerek de tek bir volume oluşturulabilir (örn. RAID veya dinamik disklerde).</li><li><strong>Physical Disk vs Logical Disk:</strong> Fiziksel disk donanımın tamamını, mantıksal disk ise belirli bir bölüm veya birimi ifade eder.</li><li><strong>Unallocated Space:</strong> Dosya sistemi tarafından herhangi bir dosyaya tahsis edilmemiş alandır. Ancak eski veri kalıntıları içerebilir.</li><li><strong>Free Space:</strong> Dosya sistemi açısından kullanılabilir görünen alan.</li><li><strong>Slack Space:</strong> Bir dosyanın son veri kümesi ile tahsis edilen alanın sonu arasında kalan kullanılmamış alan.</li><li><strong>Hidden / Recovery Partitions:</strong> Kullanıcıdan gizlenmiş veya sistem kurtarma amacıyla oluşturulmuş bölümlerdir.</li></ul><p><strong>MBR / GPT:</strong> Disk bölümleme tabloları ve disk yapısını tanımlayan standartlardır.</p><ul><li><strong>MBR (Master Boot Record):</strong> Diskin ilk sektöründe (512 byte) yer alan eski nesil bölümleme standardıdır. Önyükleme (boot) bilgisini ve bölüm tablosunu tutar. BIOS tabanlı sistemlerle çalışır.</li><li><strong>GPT (GUID Partition Table):</strong> MBR’nin yerini alan modern bölümleme standardıdır. Her partition’a benzersiz bir GUID (kimlik numarası) atar. Veri bozulmalarına karşı yedekli tablo yapısı sayesinde MBR’den daha güvenilirdir ve genellikle <strong>UEFI</strong> tabanlı sistemlerle birlikte kullanılır.</li><li><strong>EFI System Partition:</strong> UEFI tabanlı sistemlerin önyükleme dosyalarını içeren özel bölümdür.</li><li><strong>BitLocker / VeraCrypt:</strong> Verilerin şifrelenmesini sağlayan teknolojilerdir.</li><li><strong>Disk Encryption:</strong> Depolama ortamındaki verilerin yetkisiz erişime karşı kriptografik olarak korunmasıdır.</li></ul><h3>Forensic Imaging</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ygzlmFqvky6f5pIdgkypdw.png" /></figure><p>Forensic Imaging, dijital bir depolama ortamının <strong>bit-bit (bit-by-bit) düzeyde</strong> adli analiz amacıyla kopyasının oluşturulması işlemidir. Bu işlem sadece dosyaları kopyalamaz; disk üzerindeki her bir biti — silinmiş veriler, slack space (kullanılmayan sektör artıkları), unallocated space (tahsis edilmemiş alan) ve metadata dahil — olduğu gibi kopyalar.</p><ul><li><strong>Physical Acquisition:</strong> Depolama ortamının <strong>sektör sektör (sector-by-sector), bit düzeyinde tam kopyasının</strong> alınmasıdır. Dosya sistemini yorumlamadan, diskin fiziksel adreslerini (LBA — Logical Block Addressing) baştan sona okuyarak işlem yapar. Silinmiş dosyalar, unallocated space ve slack space dahil <strong>diskin tamamı</strong> bit-bit kopyalanır. Bu yöntem en kapsamlı ve adli açıdan en güvenilir yöntemdir.</li><li><strong>Logical Acquisition:</strong> Dosya sistemi (NTFS, FAT32, ext4 vb.) tarafından <strong>aktif olarak tanınan ve erişilebilen</strong> verilerin kopyalanmasıdır. İşletim sisteminin dosya tablosu üzerinden okuma yapar; silinmiş dosyalar veya unallocated space bu yöntemle elde edilemez.</li><li><strong>File-System Acquisition:</strong> Dosya sistemi yapısının (MFT, inode tabloları, dizin yapıları vb.) kendisiyle birlikte, ilgili dosya ve klasörlerin <strong>mantıksal düzeyde</strong> toplanmasıdır. Physical acquisition kadar derin değildir ama logical acquisition’dan daha fazla yapısal bilgi (zaman damgaları, dosya sistemi meta verisi) taşır.</li><li><strong>Forensic Image:</strong> Orijinal delilin, <strong>bit-bit kopya (bitstream copy)</strong> yöntemiyle oluşturulan ve hash değerleriyle bütünlüğü doğrulanabilen adli kopyasıdır. “1:1 kopya” olarak da adlandırılır çünkü kaynaktaki her bit, hedefe aynı sırayla yazılır.</li><li><strong>RAW / DD:</strong> dd komutundan türeyen, <strong>hiçbir metadata veya sıkıştırma içermeyen düz bit-bit kopya</strong> formatıdır. Diskin ham (raw) haliyle, byte byte disk imajı olarak saklanmasıdır. Basittir ama dosya boyutu kaynak diskle birebir aynıdır ve doğrulama bilgisi imaj içinde tutulmaz (ayrı hash dosyası gerekir).</li><li><strong>E01 / Ex01(EnCase Evidence File):</strong> Bit-bit kopyayı <strong>sıkıştırılmış, parçalara bölünebilir ve içine gömülü metadata (case bilgisi, hash değerleri, acquisition tarihi) içeren</strong> bir konteyner formatında saklar. Her bir veri bloğu için ayrı CRC kontrolü içerir, bu da bozulma tespiti açısından RAW’a göre daha güvenilirdir.</li><li><strong>AFF / AFF4 (Advanced Forensic Format):</strong> Açık kaynaklı, genişletilebilir bir imaj formatıdır. Bit-bit veriyi, metadata’yı ve doğrulama bilgilerini esnek bir konteyner yapısında (AFF4&#39;te URI tabanlı nesne modeliyle) saklar; büyük veri setleri ve dağıtık depolama için tasarlanmıştır.</li><li><strong>Split Image:</strong> Büyük bit-bit imajın (örn. 2TB disk), dosya sistemi veya taşıma sınırlamaları nedeniyle (örn. FAT32&#39;nin 4GB dosya limiti) <strong>eşit boyutlu parçalara (segment)</strong> bölünmesidir (örn. .E01, .E02, .E03...)..</li><li><strong>Compression:</strong> Bit-bit kopyalanan verinin, <strong>içerik bütünlüğünü bozmadan</strong> (lossless sıkıştırma) depolama alanından tasarruf etmek amacıyla sıkıştırılmasıdır. E01 formatı genelde bunu destekler, RAW/DD desteklemez.</li><li><strong>Image Verification:</strong> Elde edilen bit-bit imajın, kaynak diskle <strong>birebir aynı</strong> olduğunun MD5, SHA-1 veya SHA-256 gibi hash algoritmalarıyla matematiksel olarak doğrulanmasıdır.</li><li><strong>Source / Destination Hash:</strong> Kaynak delil ile oluşturulan imajın bütünlüğünü karşılaştırmak için kullanılan hash değerleri.</li><li><strong>Acquisition Logs:</strong> Delil elde etme sürecine ilişkin işlem kayıtlarıdır.</li></ul><blockquote><strong><em>Temel prensip:</em></strong><em> Orijinal delil üzerinde çalışılmaz, doğrulanmış adli kopya üzerinde analiz yapılır.</em></blockquote><h3>NTFS</h3><p><strong>NTFS (New Technology File System)</strong>, Windows işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılan, güvenlik (ACL), günlükleme ve büyük disk/dosya boyutu desteği sunan modern bir dosya sistemidir.</p><ul><li><strong>MFT (Master File Table):</strong> NTFS’in kalbi sayılan, disk üzerindeki <strong>her dosya ve klasör için en az bir kayıt</strong> içeren merkezi veritabanı yapısıdır. Her MFT kaydı genellikle <strong>1024 byte</strong> boyutundadır ve şu bilgileri barındırır:</li><li>Dosya adı, boyutu</li><li>Oluşturma, değiştirme, erişim zaman damgaları (<strong>MACE: Modified, Accessed, Created, Entry modified</strong>)</li><li>Dosyanın diskteki fiziksel konumunu gösteren <strong>veri çalıştırmaları (data runs)</strong></li><li>Erişim izinleri (Security Descriptor)</li><li>Küçük dosyalar için doğrudan içerik (<strong>resident data</strong> — dosya çok küçükse veri MFT kaydının içinde saklanır)</li></ul><p>MFT’nin kendisi de aslında normal bir dosyadır ($MFT) ve NTFS diskin başlangıcına yakın bir yerde saklanır. Adli bilişimde büyük önem taşır çünkü:</p><ul><li>Dosya <strong>silinse bile</strong>, dosya sistemi tarafından yeniden kullanılmadığı sürece MFT kaydı diskte kalabilir → <strong>silinmiş dosya kurtarma</strong> için kritik kaynaktır.</li><li>Zaman damgaları (<strong>timeline analysis</strong>) sayesinde bir dosyanın ne zaman oluşturulduğu, değiştirildiği veya erişildiği belirlenebilir.</li><li>$MFT, $LogFile, $UsnJrnl gibi NTFS sistem dosyalarıyla birlikte incelenerek kapsamlı bir adli zaman çizelgesi (forensic timeline) oluşturulabilir.</li><li><strong>$MFT:</strong> Master File Table&#39;ın sistem dosyası olarak saklanan yapısı.</li><li><strong>$MFTMirr:</strong> MFT&#39;nin kritik bölümlerinin yedek kopyası.</li><li><strong>$LogFile:</strong> NTFS işlemlerine ilişkin günlük kayıtlarını içerir.</li><li><strong>$UsnJrnl:</strong> Dosya sistemi üzerindeki değişiklikleri kaydeden USN Journal yapısı.</li><li><strong>$Extend:</strong> NTFS&#39;ye ait genişletilmiş sistem metadata yapılarını içerir.</li><li><strong>$Secure:</strong> Dosya ve klasörlerin güvenlik tanımlayıcılarıyla ilgili bilgileri içerir.</li><li><strong>$ObjId:</strong> Dosya nesnelerine ilişkin benzersiz kimlik bilgilerini içerebilir.</li><li><strong>$Quota:</strong> Disk kullanım kotalarıyla ilgili kayıtları tutar.</li><li><strong>$Reparse:</strong> Reparse point yapılarına ilişkin bilgileri içerir.</li><li><strong>$STANDARD_INFORMATION:</strong> Dosyanın temel metadata ve zaman bilgilerini içerir.</li><li><strong>$FILE_NAME:</strong> Dosya adı ve bazı zaman bilgilerini içeren attribute yapısı.</li><li><strong>Resident File:</strong> Küçük dosya verisinin doğrudan MFT kaydı içinde tutulması.</li><li><strong>Non-Resident File:</strong> Dosya verisinin disk üzerindeki farklı kümelerde tutulması.</li><li><strong>Data Runs:</strong> Non-resident dosya verisinin disk üzerindeki konumunu gösteren yapı.</li><li><strong>File Attributes:</strong> Dosya metadata ve veri bileşenlerini oluşturan NTFS yapıları.</li><li><strong>Alternate Data Streams (ADS):</strong> Bir dosya içerisinde alternatif veri akışlarının saklanabilmesini sağlayan NTFS özelliği.</li><li><strong>Deleted Files:</strong> Dosya silinse bile disk üzerindeki veri alanı üzerine yazılana kadar kurtarılabilir olabilir.</li><li><strong>File Carving:</strong> Dosya sistemi metadata’sına ihtiyaç duymadan dosya imzalarından veri kurtarma yöntemidir.</li><li><strong>NTFS Timestamps:</strong> Dosyaların oluşturulma, değiştirilme ve erişim gibi zaman bilgileridir.</li></ul><h3>5. Windows Registry</h3><p><strong>Windows Registry</strong>, işletim sistemi, kullanıcılar, uygulamalar ve sistem yapılandırmasına ilişkin bilgilerin merkezi olarak tutulduğu veritabanıdır.</p><h3>Temel Yapılar</h3><ul><li><strong>Registry Architecture:</strong> Registry, <strong>key (anahtar)</strong> ve <strong>value (değer)</strong> çiftlerinden oluşan, klasör-dosya mantığına benzer hiyerarşik bir ağaç yapısıdır. En üstte <strong>HKEY</strong> ile başlayan kök anahtarlar (HKLM, HKCU, HKCR, HKU, HKCC) bulunur.</li><li><strong>Hive:</strong> Registry verilerinin fiziksel olarak diskte saklandığı <strong>ikili (binary) dosyalardır</strong> (genellikle C:\Windows\System32\config\ altında). Her hive, registry ağacının bir dalını temsil eder.</li><li><strong>SYSTEM:</strong> Donanım sürücüleri, servisler ve sistem başlangıç yapılandırmalarını (ControlSet) içerir.</li><li><strong>SOFTWARE:</strong> Yüklü uygulamalar, sürümler ve sistem geneli yazılım ayarlarını içerir.</li><li><strong>SAM (Security Account Manager):</strong> Yerel kullanıcı hesapları ve <strong>şifrelenmiş parola hash’lerini</strong> tutar.</li><li><strong>SECURITY:</strong> Yerel güvenlik politikaları, oturum bilgileri ve LSA (Local Security Authority) sırlarını içerir.</li><li><strong>NTUSER.DAT:</strong> Her kullanıcı profiline özel ayarları (masaüstü, son çalıştırılan komutlar, uygulama geçmişi) tutar; HKCU bu dosyadan yüklenir.</li><li><strong>UsrClass.dat:</strong> Kullanıcıya özgü <strong>shellbag</strong> ve COM sınıf kayıtlarını tutar; klasör erişim geçmişi analizinde önemlidir.</li><li><strong>Registry Transaction Logs:</strong> Hive’a yapılan değişikliklerin <strong>atomik ve tutarlı</strong> şekilde uygulanmasını sağlayan işlem günlükleridir; ani kapanmalarda veri bütünlüğünü korur.</li><li><strong>Registry Backups:</strong> RegBack klasöründeki veya sistem geri yükleme noktalarındaki registry yedekleri; adli analizde <strong>önceki sistem durumunu</strong> karşılaştırmak için kullanılır.</li></ul><h3>Önemli Registry Artefaktları</h3><ul><li><strong>Run / RunOnce:</strong> Otomatik başlatılan uygulamalar.</li><li><strong>UserAssist:</strong> Kullanıcı tarafından çalıştırılan uygulamalara ilişkin bilgiler.</li><li><strong>RecentDocs:</strong> Son kullanılan belgeler.</li><li><strong>TypedPaths:</strong> Dosya Gezgini’ne yazılan yollar.</li><li><strong>OpenSavePidlMRU:</strong> Açma/kaydetme işlemlerinde kullanılan dosya ve klasör bilgileri.</li><li><strong>LastVisitedPidlMRU:</strong> Son ziyaret edilen klasör veya uygulama yolları.</li><li><strong>MountedDevices:</strong> Sisteme bağlanan depolama aygıtları.</li><li><strong>USBSTOR:</strong> Sisteme bağlanan USB depolama cihazları.</li><li><strong>NetworkList:</strong> Bağlanılan ağ profilleri.</li><li><strong>Services:</strong> Windows servislerine ilişkin yapılandırmalar.</li><li><strong>RDP / Terminal Services:</strong> Uzak masaüstü bağlantılarıyla ilişkili Registry bilgileri.</li><li><strong>AppCompatCache:</strong> Sistem tarafından takip edilen uygulama ve dosya bilgilerine ilişkin artefakt.</li><li><strong>ShellBags:</strong> Kullanıcının görüntülediği klasörlere ilişkin yapılandırma ve geçmiş bilgileri.</li></ul><h3>6. Prefetch</h3><p><strong>Prefetch</strong>, Windows’un uygulamaların daha hızlı açılmasını sağlamak amacıyla program çalıştırma süreçlerine ilişkin oluşturduğu artefaktlardan biridir.</p><ul><li><strong>Prefetch Mantığı:</strong> Uygulamaların başlatılma performansını artırmak için gerekli dosya ve kaynakları takip eder.</li><li><strong>.pf Dosyaları:</strong> Prefetch bilgilerinin saklandığı dosyalardır.</li><li><strong>Executable Name:</strong> Çalıştırılan programın adı hakkında bilgi sağlar.</li><li><strong>Run Count:</strong> Programın kaç kez çalıştırıldığına ilişkin bilgi sağlayabilir.</li><li><strong>Last Execution:</strong> Son çalıştırma zamanları hakkında bilgi sağlayabilir.</li><li><strong>Prefetch Hash:</strong> Aynı isimli uygulamaların ayırt edilmesinde kullanılan değer.</li><li><strong>Associated Files:</strong> Uygulama çalışırken kullanılan ilişkili dosyalar.</li><li><strong>Volume Information:</strong> Programın çalıştırıldığı disk veya birime ilişkin bilgiler.</li><li><strong>Windows Version Differences:</strong> Prefetch yapısı Windows sürümüne göre değişiklik gösterebilir.</li><li><strong>Prefetch Limitations:</strong> Prefetch dosyasının varlığı tek başına kesin ve eksiksiz çalıştırma kanıtı olarak değerlendirilmemelidir.</li></ul><blockquote><strong><em>Adli yorum:</em></strong><em> </em>Prefetch artefaktları tek başına kesin delil niteliği taşımaz; bir uygulamanın <strong>ne zaman ve kaç kez çalıştırıldığını</strong> gösterse de, kullanıcının bilinçli eylemini kanıtlamaz (örn. otomatik başlatılan bir servis de prefetch kaydı oluşturabilir). Bu nedenle Prefetch bulguları; <strong>MFT zaman damgaları, Registry (UserAssist, RecentDocs), Event Log kayıtları ve $UsnJrnl</strong> gibi diğer delillerle <strong>çapraz doğrulama (corroboration)</strong> yapılarak değerlendirilmeli ve bir olay zaman çizelgesi (timeline) içine bu bütünsel yaklaşımla yerleştirilmelidir.</blockquote><h3>7. Shimcache / AppCompatCache</h3><p><strong>Shimcache (AppCompatCache)</strong>, Windows’un uygulama uyumluluğu amacıyla oluşturduğu Registry tabanlı artefakttır.</p><ul><li><strong>Shimcache Nedir?</strong> Windows tarafından uygulama uyumluluğunu desteklemek amacıyla tutulan dosya bilgileri.</li><li><strong>Registry Location:</strong> SYSTEM Hive içerisinde bulunur.</li><li><strong>Windows Versions:</strong> Veri yapısı ve yorumlama yöntemi Windows sürümüne göre değişir.</li><li><strong>Timestamp:</strong> İncelenen dosya hakkında zaman bilgileri sağlayabilir.</li><li><strong>File Presence vs Execution Evidence:</strong> Bir dosyanın Shimcache içerisinde bulunması, her zaman kesin olarak çalıştırıldığı anlamına gelmez.</li><li><strong>Limitations:</strong> Tek başına kesin çalıştırma kanıtı olarak kullanılmamalıdır.</li><li><strong>Prefetch ile Farkı:</strong> Prefetch daha çok uygulama yürütme davranışıyla ilişkilidir.</li><li><strong>Amcache ile Farkı:</strong> Amcache uygulama ve dosya envanteri hakkında farklı türde bilgiler sağlar.</li></ul><h3>8. Amcache</h3><p>Amcache, Windows işletim sistemlerinde çalıştırılmış veya sisteme yüklenmiş <strong>uygulama ve dosyalara ilişkin envanter bilgilerini</strong> tutan, adli bilişim açısından son derece değerli bir artefakttır. Aslında <strong>Application Compatibility (AppCompat)</strong> alt sisteminin bir parçasıdır; uygulama uyumluluk sorunlarını tespit etmek için Microsoft tarafından tasarlanmıştır. Adli bilişimde ise <strong>yan etki olarak</strong> değerli bir program çalıştırma kaydı sağlar. C:\Windows\AppCompat\Programs\Amcache.hve dosyasında, ayrı bir <strong>Registry hive</strong> formatında saklanır.</p><ul><li><strong>Amcache.hve:</strong> Amcache verilerinin tutulduğu Hive dosyası.</li><li><strong>Application Inventory:</strong> Uygulama ve dosyalara ilişkin envanter bilgileri.</li><li><strong>SHA1:</strong> Dosyaların tanımlanmasında kullanılan hash bilgileri.</li><li><strong>File Paths:</strong> Dosya yolları hakkında bilgi sağlayabilir.</li><li><strong>Executable Information:</strong> Çalıştırılabilir dosyalara ilişkin çeşitli metadata bilgileri.</li><li><strong>Application Installation / Execution Context:</strong> Uygulama kurulumu ve sistem üzerindeki varlığı hakkında bağlamsal bilgiler sağlayabilir.</li><li>Artefaktın yapısı Windows sürümlerine göre değişebilir.</li></ul><p><strong>Adli Önemi</strong></p><ul><li>Bir programın sistemde <strong>daha önce hiç çalıştırılıp çalıştırılmadığını</strong> ve <strong>ilk görülme (first execution) zamanını</strong> gösterir. Bu yönüyle Prefetch’ten farklı olarak dosya <strong>silinse bile</strong> iz bırakabilir.</li><li><strong>SHA-1 hash</strong> içermesi sayesinde, kötü amaçlı yazılım analizinde dosyanın bilinen tehdit istihbaratı (threat intelligence) veritabanlarıyla eşleştirilmesine imkân tanır.</li><li>USB gibi <strong>harici sürücülerden çalıştırılan</strong> dosyaların izlerini de tutabilir, bu da harici medya kullanımı analizinde önemlidir.</li></ul><h3>Amcache — Shimcache — Prefetch Karşılaştırması</h3><p><strong>Prefetch — </strong>Uygulama performansı, Program çalıştırma davranışını destekler.</p><p><strong>Shimcache - </strong>Uygulama uyumluluğu, Dosya varlığı hakkında bilgi sağlar.</p><p><strong>Amcache — </strong>Uygulama/dosya envanteri, Dosya ve uygulama bilgileri sağlar.</p><h4><strong>Sonuç ve Devamı</strong></h4><p>Adli bilişimde güvenilir bir inceleme yalnızca dijital verinin bulunmasına dayanmaz. Delilin <strong>özgünlüğünün korunması, bütünlüğünün doğrulanması, güvenilir yöntemlerle elde edilmesi ve inceleme sürecinin tekrarlanabilir olması</strong> gerekir.</p><p>Bu bölümde adli bilişimin temelini oluşturan kavramları ve özellikle <strong>delil bütünlüğü</strong> prensibini ele aldık. Kriptografik hash değerlerinden evidence contamination kavramına kadar birçok temel unsur, dijital delilin güvenilirliğinin korunmasında önemli bir yere sahiptir.</p><p>Ancak dijital deliller tek bir kaynaktan oluşmaz. Bir bilgisayarda bulunan dosya sistemleri ve işletim sistemi artefaktlarından, bir mobil cihazdaki uygulama verilerine; ağ trafiğinden bulut sistemlerine ve IoT cihazlarına kadar farklı dijital ortamlar farklı <strong>adli bilişim yöntemleri ve analiz teknikleri</strong> gerektirir.</p><p>Bu nedenle adli bilişimi anlamanın bir sonraki adımı, <strong>hangi dijital ortamın incelendiğini ve bu ortamdan hangi tür delillerin elde edilebileceğini</strong> bilmektir.</p><p><strong>2. bölümde; Computer Forensics, Mobile Forensics, Network Forensics, Memory Forensics, Cloud Forensics, Database Forensics ve IoT/Embedded Device Forensics gibi farklı adli bilişim alanlarını ve terimlerini inceleyeceğiz.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=398cf2305c63" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[SolarWinds Supply Chain Saldırısı: APT29’un Ses Getiren Operasyonu]]></title>
            <link>https://medium.com/@gnnnida/solarwinds-supply-chain-sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1-apt29un-ses-getiren-operasyonu-eb2eb19087bb?source=rss-de5b79a4d619------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/eb2eb19087bb</guid>
            <category><![CDATA[apt29]]></category>
            <category><![CDATA[solarwinds]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[NG]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 31 May 2025 00:36:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-05-31T00:36:22.564Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*fIoIKXLrSufBA_jE.jpg" /></figure><h4><strong>APT29 (Cozy Bear): Dijital Casusluğun Gölgesindeki Tehdit</strong></h4><p>Siber tehditler dünyasında bazı aktörler, küresel güvenliği doğrudan etkileyebilecek ölçekte karmaşık ve sofistike operasyonlar gerçekleştirebilir. Bu aktörlerden biri de APT29’dur. Cozy Bear, The Dukes ya da Nobelium gibi farklı isimlerle anılan bu gelişmiş sürekli tehdit grubu (Advanced Persistent Threat — APT), özellikle 2020 yılında gerçekleştirilen SolarWinds saldırısından sonra uluslararası alanda geniş çapta tanınmıştır. Bu olayla birlikte Nobelium ismi daha da öne çıkmıştır.</p><h4>APT29’un Temel Amacı</h4><p>İstihbarat raporlarına göre APT29’un, Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR) ile yakın bağlantıları bulunmaktadır. SVR, Rusya’nın dış politikası ve küresel stratejilerine yönelik bilgi toplama faaliyetlerinden sorumlu ana kurumlardan biridir. APT29’un da bu doğrultuda faaliyet gösterdiği, yani siber casusluk operasyonlarını devlet destekli hedefler doğrultusunda yürüttüğü düşünülmektedir. Öncelikli hedefi; politik, diplomatik, ekonomik ve güvenlik konularında stratejik istihbarat toplamaktır. Faaliyet alanları oldukça geniştir: NATO ülkeleri, ABD hükümeti, dışişleri bakanlıkları, elçilikler, düşünce kuruluşları, seçim sistemleri ve uluslararası kurumlar başlıca hedefler arasında yer alır. 2020 yılında COVID-19 pandemisi sırasında, aşı geliştirme çalışmalarını sürdüren sağlık kuruluşlarına yönelik siber saldırılar gerçekleştirmesi, APT29’un ne kadar stratejik ve küresel düşündüğünün bir göstergesidir.</p><h4>Saldırı Yöntemleri ve Öne Çıkan Özellikleri</h4><p>APT29’un teknik özellikleri ve saldırı biçimleri oldukça gelişmiştir. Genellikle düşük profilli, tespiti zor saldırılarla bilinir. Saldırılarını çok katmanlı bir yapıyla planlarlar. Önce sosyal mühendislik ve kimlik avı gibi yöntemlerle sisteme sızar, sonrasında özel olarak geliştirdiği zararlı yazılımlar ve karmaşık C2 altyapıları ile kalıcılık sağlayabilir. PowerShell, Windows Management Instrumentation (WMI) gibi sistem araçları bu bağlamda en çok kullandığı yöntemler arasındadır. Komuta kontrol iletişimini ise çok katmanlı ve şifreli protokollerle gerçekleştirerek güvenlik sistemlerinden gizlenmeye çalışır. Bu da onu geleneksel tehdit tespit sistemleri açısından oldukça zorlayıcı bir tehdit aktörü haline getirir.</p><h4>SolarWinds Supply Chain Saldırısı</h4><p>2020 yılının Aralık ayında ortaya çıkan <strong>SolarWinds Supply Chain saldırısı</strong>, siber güvenlik tarihine geçen en sofistike casusluk operasyonlarından biri olarak kabul ediliyor. Bu saldırı, doğrudan <strong>APT29 (Cozy Bear)</strong> tarafından gerçekleştirildi ve küresel çapta birçok kurumu etkiledi.</p><p>Saldırının temelinde, SolarWinds şirketinin <strong>Orion</strong> adlı yazılımına enjekte edilmiş zararlı yazılım vardı. APT29, Orion’un <strong>yazılım derleme sürecine zararlı bir arka kapı (SUNBURST)</strong> yerleştirdi. Bu kötü amaçlı kod, meşru bir yazılım güncellemesi aracılığıyla yaklaşık <strong>18.000 müşteri</strong>ye ulaştı. Her ne kadar bu güncellemeler binlerce kuruma yayılsa da, APT29’un yalnızca belirli hedefleri derinlemesine ihlal ettiği ve bu hedeflere özel adımlar attığı değerlendiriliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-ydza0z56lOYm1yZgVZJXg.png" /></figure><h4>Çok Katmanlı Erişim Yöntemleri</h4><p>APT29, yalnızca yazılım tedarik zincirini hedef almakla kalmadı; aynı zamanda bu saldırıyı destekleyecek <strong>parola püskürtme (password spraying)</strong>, <strong>jeton (token) hırsızlığı</strong>, <strong>API suistimali</strong>, <strong>hedefli oltalama (spear phishing)</strong> gibi birçok farklı teknik de kullandı. Böylece hem tedarik zinciri hem de kullanıcı kimlikleri üzerinden geniş çaplı bir sızma gerçekleştirildi.</p><h3>MITRE ATT&amp;CK Çerçevesiyle SolarWinds Saldırısı Analizi</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/945/1*U2kFq_VwsAXOLG-mLp9WLw.png" /></figure><h4>1. Reconnaissance (Keşif Aşaması)</h4><p><strong>T1589.001 — Gather Victim Identity Information (Credentials): </strong>APT29, saldırı öncesi hedef kullanıcı bilgilerini topladı.</p><ul><li>LinkedIn, şirket web siteleri ve sızdırılmış veri tabanlarından e-posta, kullanıcı adı ve organizasyon yapısı derlendi.</li><li>Bu veriler, özellikle Microsoft 365 ve Azure’daki yetkili hesaplara erişim için kritik rol oynadı.</li></ul><h4>2. Initial Access (İlk Erişim)</h4><p>APT29, ilk erişim sağlamak adına aşağıdaki teknikleri kullandı:</p><p><strong>T1059.001 — Command and Scripting Interpreter: PowerShell: </strong>PowerShell’in geniş sistem yetkileri ve tespit edilmesinin zorluğu, onu güçlü bir araç haline getirdi. PowerShell betikleriyle:</p><ul><li>Arka kapılar kontrol edildi,</li><li>Sistem komutları yürütüldü,</li><li>Veriler dışarıya sızdırıldı.</li></ul><p><strong>T1195.002 — Compromise Software Supply Chain:</strong> Bu teknik, saldırganlara hedef sistemlere doğrudan temas etmeden yayılma avantajı sağladı. Saldırının en dikkat çeken kısmı:</p><ul><li>SolarWinds’in yazılım geliştirme sürecine sızıldı ve SUNBURST arka kapısı Orion yazılımına enjekte edildi,</li><li>Meşru görünen yazılım güncellemeleriyle kurumlara ulaştırıldı.</li></ul><p><strong>T1199 — Trusted Relationship: </strong>APT29, saldırı kapsamında güven ilişkilerini de istismar etti.<br> Örneğin:</p><ul><li><strong>Mimecast</strong> gibi bulut tabanlı güvenlik sağlayıcıların sertifikaları ele geçirildi,</li><li>Bu sertifikalar kullanılarak müşterilerin sistemlerine yetkili gibi erişim sağlandı.</li></ul><h4>3. Execution (Çalıştırma)</h4><p>APT29, hedef sistemlerde komut yorumlayıcıları kullanarak kötü amaçlı yazılım çalıştırdı, kontrol sağladı ve veri sızdırdı.</p><ul><li><strong>T1059.001 — PowerShell:</strong> Arka kapılar oluşturuldu, komutlar yürütüldü, veri dışarı aktarıldı. PowerShell’in geniş yetkileri ve iz bırakmama özelliği saldırganlara avantaj sağladı.</li><li><strong>T1059.003 — Windows Command Shell (cmd.exe):</strong> Sistem bilgisi toplandı, servisler yönetildi, dosya işlemleri yapıldı.</li><li><strong>T1059.005 — Visual Basic:</strong> Sibot gibi VB betikleriyle yazılmış zararlılar kullanıldı. Kalıcılık, güvenlik önlemlerini aşma ve C2 iletişimi sağlandı.</li></ul><h4>4. Persistence (Kalıcılık)</h4><p>APT29, hedef sistemlerde uzun süreli erişimi korumak için çeşitli kalıcılık teknikleri uyguladı, özellikle bulut ortamlarında:</p><ul><li><strong>T1098.001 — Cloud Credentials:</strong> Azure ortamında yeni kullanıcı bilgileri oluşturularak kalıcı ve tespit edilmesi zor erişim sağlandı.</li><li><strong>T1098.003 — Cloud Roles:</strong> Yeni hizmet hesaplarına “Company Administrator” gibi yüksek yetkiler verildi. Bu sayede tüm bulut kaynaklarına erişim sağlandı.</li><li><strong>T1098.002 — Email Delegate Permissions:</strong> Kurbanların e-posta hesaplarına erişim devredildi. Set-CASMailbox komutu ile e-posta trafiği saldırgan cihazlara yönlendirildi.</li><li><strong>T1098.005 — Device Registration:</strong> Saldırgan cihazlar kuruma meşru cihaz gibi kaydedildi. Böylece MFA gibi önlemler atlatıldı.</li></ul><h4>5. Privilege Escalation (Ayrıcalık Yükseltme)</h4><p>APT29, hedef sistemlerde daha yüksek erişim hakları elde etmek için çeşitli yöntemler kullanmıştır. Bu teknikler sayesinde hem kalıcılık sağlanmış hem de farklı sistem bileşenlerine erişim kolaylaştırılmıştır:</p><ul><li><strong>T1098.001 — Additional Cloud Credentials:</strong> Yeni veya ele geçirilmiş bulut kimlik bilgileriyle erişim seviyeleri artırıldı.</li><li><strong>T1098.003 — Additional Cloud Roles:</strong> Yüksek yetkili roller tanımlanarak kritik işlemler kolaylaştırıldı.</li><li><strong>T1098.005 — Device Registration:</strong> Saldırgan cihazlar meşru gibi kaydedilerek yönetimsel erişim sağlandı.</li><li><strong>T1484.002 — Trust Modification:</strong> Güven ilişkileri değiştirilerek ağ genelinde erişim elde edildi.</li><li><strong>T1546.003 — WMI Event Subscription:</strong> WMI abonelikleriyle kötü amaçlı komutlar sistemde kalıcı şekilde çalıştırıldı.</li><li><strong>T1053.005 — Scheduled Task:</strong> Yetkili komutlar zamanlanmış görevlerle otomatik çalıştırıldı.</li><li><strong>T1053.006 — Systemd Timers:</strong> Linux’ta systemd zamanlayıcıları kullanılarak yüksek yetkili görevler tanımlandı.</li><li><strong>T1078.004 — Cloud Accounts:</strong> Ele geçirilen bulut hesapları ile sistemde daha fazla yetki kazanıldı.</li><li><strong>T1078.002 — Domain Accounts:</strong> Domain hesaplarıyla ağ genelinde erişim artırıldı.</li><li><strong>T1078.003 — Local Accounts:</strong> Yerel hesaplar kullanılarak sistemde daha fazla kontrol sağlandı.</li></ul><h4>6. Defense Evasion (Savunmadan Kaçınma)</h4><p>APT29, sistem üzerindeki varlığını gizlemek ve güvenlik çözümlerinden kaçmak için aşağıdaki teknikleri kullandı:</p><p><strong>T1484.002 — Trust Modification: </strong>Sistemler arası güven ilişkileri değiştirilerek erişim kontrol mekanizmaları zayıflatıldı. Domain trust manipülasyonlarıyla güvenlik kontrolleri devre dışı bırakıldı.</p><p><strong>T1484.002 — Trust Modification: </strong>Sistemler arası güven ilişkileri değiştirilerek erişim kontrol mekanizmaları zayıflatıldı. Domain trust manipülasyonlarıyla güvenlik kontrolleri devre dışı bırakıldı.</p><p><strong>T1562.004 — Disable or Modify System Firewall: </strong>Sistem firewall’ları devre dışı bırakıldı veya yapılandırmaları değiştirildi. Böylece zararlı trafiğin engellenmesi önlendi.</p><p><strong>T1562.001 — Disable or Modify Tools: </strong>Antivirüs, analiz ve izleme araçları ya devre dışı bırakıldı ya da manipüle edildi. Bu, saldırıların tespit edilmesini zorlaştırdı.</p><p><strong>T1562.002 — Disable Windows Event Logging: </strong>Windows olay kaydı hizmetleri devre dışı bırakıldı veya log dosyaları silindi. Böylece saldırıların izlenmesi imkânsız hale getirildi.</p><p><strong>T1070.004 — File Deletion: </strong>Loglar, geçici dosyalar ve zararlı yazılımlar sistemden silinerek izler temizlendi.</p><p><strong>T1036.004 — Masquerade Task or Service: </strong>Zararlı görevler, meşru hizmet adları kullanılarak kamufle edildi. Bu sayede sistem yöneticileri tarafından fark edilmeleri zorlaştı.</p><p><strong>T1036.005 — Match Legitimate Resource Name or Location: </strong>Zararlı yazılımlar, sistemdeki güvenilir kaynaklarla aynı isim veya dizinlerde saklandı. Bu durum, manuel veya otomatik analizlerin bu içerikleri atlamasına neden oldu.</p><p><strong>T1553.002 — Code Signing: </strong>Zararlı yazılımlar, geçerli dijital sertifikalarla imzalanarak güvenilir yazılım gibi gösterildi. Bu yöntem, güvenlik yazılımlarından kaçınmak için etkili oldu.</p><p><strong>T1550.001 — Application Access Token: </strong>Çalınan ya da taklit edilen uygulama erişim token’ları, kimlik doğrulama süreçlerini atlamak ve gizli erişim sağlamak için kullanıldı.</p><p><strong>T1550.004 — Web Session Cookie: </strong>Web oturum çerezleri ele geçirilerek, kullanıcı kimlikleri taklit edildi ve oturumlar üzerinden erişim sağlandı.</p><p><strong>T1078.004 — Cloud Accounts: </strong>Ele geçirilen bulut hesaplarıyla sistem içinde meşru kullanıcı gibi davranılarak saldırgan hareketleri gizlendi.</p><p><strong>T1078.002 — Domain Accounts: </strong>Domain kullanıcı hesapları aracılığıyla yetkilendirme işlemleri yapılarak, saldırılar meşru işlemler gibi gösterildi.</p><p><strong>T1078.003 — Local Accounts: </strong>Yerel kullanıcı hesapları kullanılarak kimlik gizlenmesi sağlandı ve yetkilendirme kontrolleri aşıldı.</p><h4>7. Credential Access (Kimlik Bilgisi Erişimi)</h4><p>APT29, sistemlerdeki çeşitli kaynaklardan kullanıcı kimlik bilgilerini elde ederek hem yetkisiz erişim sağladı hem de sonraki aşamalardaki hareketlerini kolaylaştırdı:</p><p><strong>T1555 — Credentials from Password Stores: </strong>Parola yöneticileri veya sistemdeki şifre depolama alanları hedef alınarak kimlik bilgileri ele geçirildi.</p><p><strong>T1555.003 — Credentials from Web Browsers: </strong>Web tarayıcılarının sakladığı kullanıcı adı ve parolalar çalındı. Bu bilgilerle çeşitli sistemlerde yetkili erişim sağlandı. Bu alt teknik, T1555’in altıdır.</p><p><strong>T1606 — Forge Web Credentials: </strong>Web kimlik bilgileri taklit edilerek, kimlik doğrulama sistemleri atlatıldı. Bu teknik, kurumsal web servislerine erişim için kullanıldı.</p><p><strong>T1606.001 — Web Cookies: </strong>Çalınan veya taklit edilen oturum çerezleriyle meşru kullanıcı gibi davranıldı.</p><p><strong>T1606.002 — SAML Tokens: </strong>SAML token’ları çalınarak veya taklit edilerek federasyon bazlı kimlik doğrulama sistemleri aşıldı.</p><p><strong>T1003 — OS Credential Dumping: </strong>İşletim sistemi üzerindeki bellekte ya da SAM veritabanında yer alan parolalar ve hash’ler dump edilerek kullanıcı hesaplarına erişildi.</p><p><strong>T1558 — Steal or Forge Kerberos Tickets: </strong>Kerberos TGT veya TGS biletleri çalındı veya taklit edildi. Golden/Silver Ticket saldırıları ile domain içinde tam erişim elde edildi.</p><p><strong>T1539 — Steal Web Session Cookie: </strong>Web uygulamalarına ait oturum çerezleri ele geçirilerek kimlik taklidi yapıldı.</p><p><strong>T1552 — Unsecured Credentials: </strong>Korunmayan dosya sistemleri, bellek alanları ya da scriptlerde bulunan düz metin parolalar ele geçirildi.</p><h4>8. Discovery (Keşif)</h4><p>APT29, sistem hakkında bilgi toplamak için çeşitli keşif tekniklerini kullandı. Bu teknikler, saldırının sonraki aşamaları için temel oluşturdu:</p><p><strong>T1087 — Account Discovery: </strong>Kullanıcı hesapları, izinleri ve yönetim rolleri tespit edildi.</p><ul><li>Get-ManagementRoleAssignment komutu ile Exchange Server üzerindeki kullanıcı rolleri listelendi.</li></ul><p><strong>T1069 — Permission Groups Discovery: </strong>Sistemdeki önemli gruplar ve üyeleri tespit edildi.</p><ul><li>Domain grupları analiz edilerek yüksek yetkili kullanıcılar belirlendi.</li><li>Exchange ortamındaki yönetici rolleri incelendi.</li></ul><p><strong>T1057 — Process Discovery: </strong>tasklist, Get-Process gibi komutlarla çalışan işlemler listelendi.</p><ul><li>Güvenlik yazılımları, servisler ve kritik uygulamalar belirlendi.</li><li>Saldırganlar, çalışmaları fark edilmeden sürdürebilmek için bu bilgiyi kullandı.</li></ul><p><strong>T1082 — System Information Discovery: </strong>Donanım ve yazılım bilgileri toplandı.</p><ul><li>fsutil gibi komutlarla disk yapısı ve sistem kaynakları öğrenildi.</li><li>OS sürümü, mimari ve yama durumu analiz edildi.</li></ul><h4>9. Lateral Movement (Yanal Hareket)</h4><p>Saldırganlar, ağ içerisindeki farklı sistemlere erişim sağlamak ve kontrollerini genişletmek için çeşitli yanal hareket teknikleri kullandılar.</p><p><strong>T1021.001 — Remote Services: Remote Desktop Protocol (RDP): </strong>Hedef sistemlere uzaktan erişim için RDP protokolü kullanıldı.</p><p><strong>T1021.002 — Remote Services: SMB/Windows Admin Shares: </strong>Saldırganlar, SMB protokolü ve Windows yönetici paylaşımları aracılığıyla ağda yanal hareket gerçekleştirdiler.</p><ul><li>SMB (Server Message Block) protokolü kullanılarak yönetici paylaşımlarına erişim sağlandı.</li><li>Yönetici hesapları ile kimlik doğrulaması yapılarak dosya sistemine okuma/yazma ve komut yürütme yetkileri elde edildi.</li><li>Bu yöntem, özellikle saldırganların ağ içinde yayılmasında etkili bir tekniktir.</li></ul><p><strong>T1021.006 — Remote Services: Windows Remote Management (WinRM): </strong>WinRM, Microsoft’un uzak sistem yönetim servisi olarak kullanıldı.</p><ul><li>PowerShell komutlarıyla entegre çalışan WinRM, saldırganlara uzak sistemlerde komut ve betik çalıştırma imkânı tanıdı.</li><li>Bu bağlantılar şifreli ve oturum tabanlı olduğu için tespit edilmeleri daha zordur.</li><li>Saldırganlar, bu yöntemi özellikle iç ağda hızlı yayılma ve bilgi toplama amacıyla tercih etti.</li></ul><h4>10. Command and Control (Komuta ve Kontrol)</h4><p>Saldırganların komut ve kontrol (C2) iletişimi kurarak sistemi uzaktan yönetmeleri aşağıdaki tekniklerle gerçekleşti.</p><p><strong>T1090.001 — Proxy: Internal Proxy: </strong>SolarWinds ortamında SSH port yönlendirme kullanılarak iç ağda gizli ve güvenli bir C2 kanalı oluşturuldu.</p><ul><li>SMB protokolü üzerinden “named pipes” (ağ boruları) kullanılarak doğrudan iç ağdaki sistemlerle iletişim sağlandı.</li><li>Bu yöntem, dış ağ trafiği oluşturmadan komut ve veri aktarımına olanak tanıdığı için tespit edilmesi güçtü.</li></ul><p><strong>T1583.001 — Acquire Infrastructure: Domains: </strong>Veri sızdırmadan önce saldırganlar, çalınan bilgileri 7-Zip gibi araçlarla şifreleyip arşivlediler.</p><ul><li>Bu arşivler, ağ üzerinden dışa aktarılırken hem gizliliği sağladı hem de tespit edilme olasılığını azalttı.</li></ul><p><strong>T1584.001 — Compromise Infrastructure: Domains: </strong>C2 altyapısındaki ana bilgisayar adları, kurbanın ortamında kullanılan meşru sistem adlarıyla benzer hale getirildi.</p><ul><li>DNS kayıtları ve domain isimleri, kurbanın ağ yapısına uyumlu biçimde tasarlandı.</li><li>Bu sayede C2 trafiği, normal trafikle karışarak güvenlik sistemlerinin dikkatinden kaçtı.</li></ul><h3>Alınabilecek Önlemler</h3><h4>Yazılım Tedarik Zinciri Güvenliği</h4><p>SolarWinds vakasında saldırganlar, yazılım güncelleme sürecini kötüye kullandı. Benzer riskleri azaltmak için:</p><ul><li><strong>Dijital İmza ve Hash Doğrulama</strong>: Yazılım güncellemeleri doğruluk ve bütünlük açısından kontrol edilmeli.</li><li><strong>Kod Analizi</strong>: Üçüncü taraf yazılımlar güvenlik testlerinden geçmeli.</li><li><strong>Yetki ve Süreç Kontrolü</strong>: Güncelleme yetkileri sınırlı olmalı, çoklu onay mekanizması uygulanmalı.</li><li><strong>Zero Trust Yaklaşımı</strong>: Dış kaynaklı bileşenler varsayılan olarak güvensiz kabul edilmeli.</li></ul><h4>Komuta ve Kontrol (C2) Trafiğinin Engellenmesi</h4><p>APT29, iç ağda gizli C2 kanalları kullandı. Bu tehditlere karşı:</p><ul><li><strong>Ağ Segmentasyonu</strong>: Kritik sistemler izole edilmeli.</li><li><strong>Anormal Trafik Tespiti</strong>: SSH veya SMB üzerindeki olağan dışı trafik izlenmeli.</li><li><strong>Erişim Kontrolleri</strong>: SMB ve named pipes erişimi sadece yetkililere açık olmalı.</li><li><strong>Gelişmiş Güvenlik Sistemleri</strong>: Davranışsal analiz yapan IDS/IPS ve EDR çözümleri devrede olmalı.</li></ul><h4>Hesap ve Yetki Yönetimi</h4><p>Saldırganlar, yetkili hesaplarla yayılım sağladı. Önlemler:</p><ul><li><strong>En Az Yetki Prensibi</strong>: Kullanıcılara sadece gerekli izinler verilmeli.</li><li><strong>MFA Kullanımı</strong>: Özellikle yönetici hesaplarında zorunlu olmalı.</li><li><strong>Hesap İzleme</strong>: Özellikle ayrıcalıklı hesaplar sürekli izlenmeli.</li><li><strong>Yetki Gözden Geçirme</strong>: Kullanıcı yetkileri düzenli olarak denetlenmeli.</li></ul><h4>Sistem ve Ağ Keşfinin Önlenmesi</h4><p>APT29, PowerShell gibi araçlarla sistem keşfi yaptı. Engellemek için:</p><ul><li><strong>PowerShell Sınırlamaları</strong>: Sadece imzalı betikler çalışmalı.</li><li><strong>Komut Satırı İzleme</strong>: Olağandışı komut kullanımı tespit edilmeli.</li><li><strong>Erişim Kısıtlamaları</strong>: Kritik sistem bilgilerine erişim sınırlandırılmalı.</li></ul><h4>Veri Sızıntısını Önleme</h4><p>Çalınan veriler şifrelenip dışa aktarıldı. Korunmak için:</p><ul><li><strong>DLP Sistemleri</strong>: Veri çıkışları kontrol edilmeli.</li><li><strong>Şifreleme</strong>: Kritik veriler disk üzerinde ve aktarım sırasında şifrelenmeli.</li><li><strong>Anomali Tespiti</strong>: Olağandışı veri sıkıştırma ve aktarım süreçleri otomatik izlenmeli.</li></ul><h4>DNS ve Domain Altyapısının Güvenliği</h4><p>Saldırganlar meşru görünümlü domain’ler kullandı. Önlemler:</p><ul><li><strong>DNS İzleme</strong>: Şüpheli sorgular analiz edilmeli.</li><li><strong>Domain Politikası</strong>: DNS kayıtları düzenli denetlenmeli.</li><li><strong>Threat Intelligence</strong>: Kötü amaçlı domain’ler ve IP’ler anlık engellenmeli.</li></ul><h4>Güvenlik Farkındalığı ve Olay Müdahale</h4><ul><li><strong>Personel Eğitimi</strong>: Kimlik avı ve sosyal mühendislik saldırılarına karşı farkındalık artırılmalı.</li><li><strong>Olay Müdahale Planı</strong>: Hazırlıklı olmak için tatbikatlar düzenlenmeli.</li><li><strong>Sürekli Test</strong>: Penetrasyon ve red team testleriyle zayıflıklar tespit edilmeli.</li></ul><p><strong>Kaynaklar:</strong></p><ul><li><a href="https://portswigger.net/daily-swig/who-is-behind-apt29-what-we-know-about-this-nation-state-cybercrime-group">https://portswigger.net/daily-swig/who-is-behind-apt29-what-we-know-about-this-nation-state-cybercrime-group</a></li><li><a href="https://attack.mitre.org/groups/G0016/">https://attack.mitre.org/groups/G0016/</a></li><li><a href="https://attack.mitre.org/campaigns/C0024/">https://attack.mitre.org/campaigns/C0024/</a></li><li><a href="https://www.picussecurity.com/resource/blog/apt29-cozy-bear-evolution-techniques">https://www.picussecurity.com/resource/blog/apt29-cozy-bear-evolution-techniques</a></li><li><a href="https://www.vectra.ai/blog/the-solarwinds-breach-and-its-case-for-network-detection-and-response-ndr">https://www.vectra.ai/blog/the-solarwinds-breach-and-its-case-for-network-detection-and-response-ndr</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=eb2eb19087bb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[WannaCry: 2017'nin Siber Kabusu]]></title>
            <link>https://medium.com/@gnnnida/wannacry-2017nin-siber-kabusu-5551aaea4a64?source=rss-de5b79a4d619------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5551aaea4a64</guid>
            <category><![CDATA[wannacry]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[ransomware]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[NG]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 30 May 2025 20:59:14 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-05-30T20:59:14.593Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/0*IFqdBoaFt0VNVXRo.jpg" /><figcaption>WannaCry</figcaption></figure><p>Siber dünyada en büyük tehditlerden biri olan <strong>ransomware (fidye yazılımı)</strong>, kurbanların sistemlerine sızarak verileri şifreleyen ve şifreyi çözmek için fidye talep eden zararlı bir yazılım türüdür. Bu yazılımlar, siber suçlular için kârlı bir gelir kapısı haline gelmiştir. Genellikle e-posta ekleri, işletim sistemlerindeki açıklıklar ya da ağ paylaşımlarındaki zayıflıklar üzerinden sistemlere sızarlar. Sızdıktan sonra ise sistemin disk bölümlerini ve dosyalarını şifreleyerek kullanıcıyı çaresiz bırakırlar.</p><p><strong>WannaCry</strong>, 12 Mayıs 2017 tarihinde ilk kez ortaya çıkan ve <strong>Microsoft Windows</strong> işletim sistemlerini hedef alan, hızla yayılan ve <strong>Bitcoin ile fidye talep eden</strong> bir fidye yazılımıdır. Yayılma hızı ve küresel etkisiyle fidye yazılımları arasında en dikkat çekenlerden biri olmuştur. Sağlık hizmetlerinden ulaşıma, enerjiden telekomünikasyona kadar birçok sektörü etkileyerek hizmet aksamalarına ve ekonomik kayıplara yol açmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*_O4KLYuRimxV2hty.jpg" /></figure><p>Farklı sektörlerdeki müşterilerin hizmet alamaması, doğrudan <strong>kurum itibarını</strong> zedelemiş; bazı durumlarda bu itibar kaybı, veri kaybının bile önüne geçmiştir. <strong>Veri yedekleme stratejisinin olmaması, siber olaylara karşı hazırlıksız altyapılar</strong>, dijital çağda kurumların ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne sermiştir. Bu tür saldırıların ardından en büyük zorluk, yalnızca verilerin kaybı değil, aynı zamanda <strong>kamuoyundaki güveni yeniden inşa etmek</strong> olmuştur.</p><h3>EternalBlue: Kapıyı Açan Güvenlik Açığı</h3><p>WannaCry’ın yayılmasındaki en büyük etken, Microsoft Windows’un <strong>SMBv1 (Server Message Block v1)</strong> protokolünde bulunan ciddi bir güvenlik açığı olan <strong>EternalBlue (CVE-2017–0144)</strong> zafiyetidir. Bu açık, ilk olarak Amerikan Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) tarafından keşfedilmiş ve iç yazılım araçları arasında yer almıştır. Ancak 2017 yılında <strong>Shadow Brokers</strong> adlı hacker grubu tarafından sızdırılarak tüm dünyaya yayılmıştır.</p><p>EternalBlue, SMBv1 protokolündeki hatalı paket işleme mekanizmasını istismar ederek sisteme <strong>uzaktan kod çalıştırma (Remote Code Execution — RCE)</strong> imkânı sunar. Bu durum, saldırganların hedef sisteme fiziksel erişim olmadan zararlı yazılımları çalıştırabilmesini sağlar.</p><p>Sisteme sızıldıktan sonra, <strong>DoublePulsar</strong> adlı bir arka kapı (backdoor) yüklenir. Bu bileşen, zararlının sistemde kalıcı olmasını sağlar ve fidye yazılımının yüklenmesine olanak tanır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*zyQkYqZ6qP3xvekX.gif" /></figure><h3>WannaCry Nasıl Çalıştı?</h3><p>WannaCry, EternalBlue açığını kullanarak SMBv1 üzerinden sistemlere sızar. Ardından saldırı süreci aşağıdaki adımlarla ilerler:</p><ol><li><strong>Sisteme Sızma:</strong> Zararlı, SMBv1 protokolü üzerinden hedefe zararlı veri paketleri göndererek sisteme giriş yapar.</li><li><strong>DoublePulsar Backdoor:</strong> Sistem ele geçirildikten sonra <strong>DoublePulsar</strong> adlı bir arka kapı (backdoor) yüklenir. Bu bileşen, zararlının sistemde kalıcı olmasını sağlar.</li><li><strong>Zararlının Yayılması:</strong> WannaCry, sistemde kendini tasksche.exe veya benzeri isimlerle kopyalar. Kayıt defteri ve servis yapılandırmalarına eklenerek otomatik çalışır hale gelir. Ardından ağ üzerinde açık arayan sistemleri tarar ve EternalBlue zafiyetini kullanarak yayılır.</li><li><strong>Şifreleme Mekanizması:</strong> Fidye yazılımı, sisteme bulaştıktan sonra dosyaları şifrelemek için <strong>AES + RSA kombinasyonu</strong> kullanır:</li></ol><ul><li><strong>AES (Advanced Encryption Standard):</strong> Dosya içerikleri hızlı ve simetrik şekilde şifrelenir.</li><li><strong>RSA:</strong> AES anahtarı, saldırganın açık RSA anahtarıyla şifrelenerek güvenli aktarım sağlanır.</li></ul><p>5.<strong> Dosya Hedefleme ve Uzantı Değişimi:</strong> Belgeler, görseller, veri tabanları gibi sık kullanılan dosya türleri hedef alınır. Şifrelenen dosyaların uzantısı .WNCRY olarak değiştirilir ve içeriği erişilemez hale gelir.</p><p>6.<strong> Fidye Notu ve Uyarı:</strong> Masaüstüne @Please_Read_Me@.txt adında bir fidye notu bırakılır. Aynı zamanda @WanaDecryptor@.exe adlı özel bir arayüz devreye girer:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/425/1*Ba3Im6jysIowh9pmWbxoTw.jpeg" /></figure><ul><li>Geri sayım sayacı içerir.</li><li>Belirli bir süre içinde ödeme yapılmazsa şifrelerin kalıcı olarak silineceği bildirilir.</li><li>Ödeme yöntemi olarak <strong>Bitcoin</strong> istenir.</li></ul><h3>Saldırının Özellikleri</h3><p>WannaCry’ı diğer fidye yazılımlarından ayıran başlıca özellikleri şunlardır:</p><ul><li><strong>Ağ Paylaşımı Yoluyla Yayılım:</strong> SMB protokolü üzerinden hızla yayılabilir.</li><li><strong>Gelişmiş Şifreleme:</strong> AES ve RSA algoritmalarının birleşimiyle güçlü ve kırılması zor bir şifreleme mekanizmasına sahiptir.</li><li><strong>Zamanlı Tehdit:</strong> Fidyenin zamanında ödenmemesi durumunda verilerin silineceği tehdidiyle baskı kurar.</li><li><strong>Otomatik Yayılım Yeteneği:</strong> Ağdaki savunmasız diğer makineleri tespit edip onlara da bulaşarak solucan benzeri davranır.</li></ul><h3>WannaCry Bileşenleri</h3><ul><li>Kendini çoğaltır ve sistemde çalışmaya devam eder: tasksche.exe</li><li>Fidye notunu ve kullanıcı arayüzünü gösterir:@WanaDecryptor@.ex</li><li>Dosya şifreleme işlemlerini yürütür: wnry.exe</li><li>SMB açığını kullanarak ağda yayılır: taskdl.exe</li><li>Kullanıcıya bırakılan fidye talebi: @Please_Read_Me@.txt</li></ul><h3>Alınabilecek Önlemler</h3><p>WannaCry gibi saldırılara karşı alınabilecek bazı etkili önlemler:</p><ul><li>Microsoft’un yayınladığı <strong>MS17–010 güncellemesi</strong> mutlaka uygulanmış olmalı.</li><li>Eski ve güvensiz olan <strong>SMBv1 protokolü devre dışı bırakılmalı</strong>.</li><li><strong>445 numaralı port</strong> erişime kapatılmalı veya izole edilmelidir.</li><li>Sistemler <strong>düzenli olarak güncellenmeli ve taranmalıdır</strong>.</li><li>Kritik veriler için <strong>yedekleme politikaları</strong> uygulanmalı.</li><li>E-posta güvenliği, kullanıcı farkındalığı ve ağ segmentasyonu gibi temel güvenlik önlemleri ihmal edilmemelidir.</li></ul><p>WannaCry, hem bireyleri hem de kurumları hedef alan geniş çaplı bir fidye yazılımı saldırısı olarak tarihe geçti. Bu olay, sadece bir güvenlik açığının tüm dijital altyapıyı nasıl tehdit edebileceğini gözler önüne serdi. Kurumların siber güvenlik stratejilerini yeniden gözden geçirmelerine ve dijital varlıklarını korumaya daha fazla yatırım yapmalarına sebep oldu.</p><p>Veri kaybı telafi edilebilir, ancak <strong>itibar kaybını yeniden inşa etmek zaman alır</strong>. WannaCry bize, güvenlik açıklarının zamanında kapatılmaması durumunda neler yaşanabileceğini net bir şekilde göstermiş oldu.</p><p><strong>Kaynaklar:</strong></p><ul><li>Kaspersky Resmi Blogu: <a href="https://www.kaspersky.com.tr/blog/wannacry-history-lessons/10960/">WannaCry solucanının kronolojisi</a></li><li><a href="https://www.europol.europa.eu/wannacry-ransomware">https://www.europol.europa.eu/wannacry-ransomware</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5551aaea4a64" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>