<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Halis Ak on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Halis Ak on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@halisak?source=rss-877110501571------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*D0G_AhwxZDaBOMs3ZMA_9w.jpeg</url>
            <title>Stories by Halis Ak on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@halisak?source=rss-877110501571------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 18:42:34 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@halisak/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[RPA — Robotik Süreç Otomasyonu]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/rpa-robotik-s%C3%BCre%C3%A7-otomasyonu-ed140796d911?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ed140796d911</guid>
            <category><![CDATA[uipath]]></category>
            <category><![CDATA[robotik-otomasyon]]></category>
            <category><![CDATA[rpa-tools]]></category>
            <category><![CDATA[robotik-süreç-otomasyonu]]></category>
            <category><![CDATA[roboticprocessautomation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 19 Jan 2021 10:46:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-01-19T12:45:48.436Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>RPA — Robotik Süreç Otomasyonu</h3><h4>RPA ile Bırakalım Robotlar Çalışsın..</h4><p>Dijital dönüşümün getirdiği/gerektirdiği teknolojiler arasında sıkça duyduğumuz terimlerden birisi de RPA(Robotic Process Automation).</p><p>Türkçe ifadesi “Robotik Süreç Otomasyonu” şeklinde olan RPA, insanı taklit edebilen yazılım robotları sayesinde süreçleri otomize ederek, insana göre çok daha hızlı ve hatasız olarak 7x24 tekrar tekrar çalıştırabilmenizi sağlar.</p><p>Tekrar eden, rutin ve yoğun iş süreçlerinizin, hızlı ve hatasız şekilde yazılım robotlarınca gerçekleştirildiğini düşünün. Tıpkı bir insan gibi, sizin kullandığınız arayüzde, sizin izlediğiniz adımları izleyerek işlerinizi tıkır tıkır yapan minik sanal robotlar. Birbiriyle entegre olamayacak veya entegrasyonu/otomasyonu yüksek zaman/maliyet gerektirecek süreçler için biçilmiş kaftan.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-iuH1_-_cGGpNAAdo-b4XQ.png" /><figcaption><strong>RPA Pazar Büyüklüğünün 2022 yılında 4.3 Milyar Dolara Ulaşacağı Öngörülüyor</strong></figcaption></figure><p>RPA ürünleri, pazar büyüklüğü ‘nün 2022 yılında 4,3 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.</p><p>Bugün ismini bildiğimiz hemen hemen her şirket muhtemelen bir RPA uygulaması kullanıyor.</p><p><strong>Örneklerle çalışma şekli :</strong></p><p>Her sabah TCMB’nin sitesinden güncel kur değerlerini bir excel dosyasına aldığınızı, bir önceki güne göre artanları yeşile, düşenleri kırmıza boyayıp, “güncel kur değerleri ektedir” başlıklı bir maile ekleyip belli kişilerle paylaştığınızı ve ardığından bu kur değerlerini, lokal şirket uygulamanıza login olup, ilgili alana elle girip kaydettiğinizi, ardından farklı menülerden raporlar çekip farklı ekiplere/kurumlara ilettiğinizi düşünelim. RPA için çocuk oyuncağı. Tüm bu süreç bir rpa job’ını oluşturuyor. Belirlenen bir zamanda çalışabilir veya manuel tetiklenebilir.</p><p>Başka bir örnek vermek gerekirse, yine bir robota binlerce tekrar içeren bir iş verdiğimizi düşünelim. Örneğin mail ekinde gelen excel dosyalarındaki kredi kartı başvuru formlarının birisi web tabanlı, birisi paket program olan iki ayrı bankacılık uygulamasına kaydedilmesi gerektiğini düşünelim ve başvuru formlarının da yağmur gibi yağdığını.. Robotumuz mail uygulamasını takip ediyor ve başlığında “KK Başvuru Formu” yazan her mailin excel ekini, belirttiğimiz folder’a kaydedip, excel içerisindeki tüm verileri, hepsini doğru yerlere olmak üzere 2 farklı bankacılık uygulamasına giriş yapıyor. Her 100 kayıt işleminde bir dosyaları zip’leyip arşivliyor ve bize işler tıkırında diye rapor(mail bilgilendirmesi) veriyor. Ekte excel dosyası yok mu, sorun değil, robotumuz sizden öğrendiğini yapıyor ve maili reply yaparak, ekte dosya olmadığını belirtiyor. Excel içeriklerinden biri hatalı mı? Robotumuz yine maili reply yaparak ilgili hatadan dolayı o excel’in kaydedilmediğini bildiriyor ve sonraki mailden devam ediyor..</p><p>Belki bir başka robotta bu kişiler için KKB Risk Puanı sorgulamalarını yapıyor..</p><p>Robotumuz bu koşuşturmaca içindeyken çalışma saati gelen başka bir iş olduğunda, veri girişine ara verip, zamanı gelen diğer işi çalıştırabilir ve iş bittiğinde kaldığı yerden devam edebilir. Tabi robotumuz iki taneyse, zamanı gelen işle bir diğeri ilgilenebilir.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FNG65bU47jSw%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DNG65bU47jSw&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FNG65bU47jSw%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/392e4e61aab4c96fbf66f0510d66ce2b/href">https://medium.com/media/392e4e61aab4c96fbf66f0510d66ce2b/href</a></iframe><p><strong>Kimlere lazım :</strong></p><p>RPA, işletmelerin tüm departmanlarında, özellikle veri girişinin sık yapıldığı, farklı platformlardan derlenen veriler ile raporlamaların yapıldığı ve belli zamanlarda belli proseslerin çalıştırıldığı <strong>operasyonel süreçlerde</strong>, hatasız, daha hızlı ve durmaksızın etkin bir şekilde çalışabilir.</p><p>Bol keseden atmış gibi olmayalım.. Bu üç ifadeyi açmak gerekirse;</p><p><strong>Hatasız </strong>: Her job, geliştirildikten sonra belli bir süre hata vermeye yatkındır. Bunun temel sebebi, tüm olasılıkların(işin doğası gereği) robota henüz öğretilmemiş olmasıdır. Bizim dahi beklemediğimiz bir senaryoyu robotun karşılaması beklenemez elbette. Ancak otomizasyon başladıktan sonra kısa süre içerisinde beklenmeyen tüm senaryoların tespiti ve önleminin alınması beklenir. İşinde tecrübelenen robotumuz, bu noktadan sonra, insan davranışı hatalarına karşı daha güvenli hale gelir. Yanlış yere tıklama, işi tamamen/kısmen unutma, yanlış raporu çekme, yanlış kişiye/gruba maili gönderme vs. gibi uzayıp giden olası hatalar robotumuzun gündeminde değildir.</p><p><strong>Daha hızlı </strong>: Robotumuza veri girişi(klavye kahramanlığı) ve mouse tıklama hızında rakip olmak mümkün değildir zira beklenen öğenin ekranda görünmesiyle ona tıklaması bir olur. Aynı şekilde veri girilecek alana veriyi adeta copy-paste yaparcasına hızla girebilir. Excel, word, txt, pdf gibi dosyaları açmadan içerikleri üzerinde bizim için dakikalar sürecek işleri sanilerle yapabilir.</p><p><strong>Durmaksızın : </strong>Robotumuz 7x24 emrimize amadedir. Elbette nadiren de olsa sunucu veya uygulama bazlı beklenmeyen bir durumla karşılaşabilir ama RPA Admin’imiz bunun için oradadır.</p><p><strong>Bir RPA Yazılımı Nelerden Oluşur :</strong></p><p>RPA ile kaydettiğiniz her bir işin(job) koşulması “ROBOT” olarak tanımlanan sanal insan simülatörü tarafından yapılır. İşin zamanı geldiğinde, bir robot o işi başlatır ve iş sonlanana kadar meşgul durumdadır. Her robot aynı anda sadece bir job çalıştırabilir. Elindeki işi tamamladığında, sonraki işe geçmeye hazırdır.</p><p>Eğer birden fazla robotunuz varsa, pek çok farklı işi aynı anda farklı robotlar üzerinde çalıştırabilirsiniz. Bir RPA uygulamasına çok sayıda robot eklenebilir, ancak elbette her yeni robot ek bir maliyet(lisans) demektir.</p><p>RPA Yazılımları genelde, bir uygulama geliştirme ortamı, robotlar(işçiler) ve bir orchestrator(kontrol paneli) içerecek şekilde benzer yapıdadır.</p><p>Geliştirme ortamında oluşturulan her bir iş parçacığı orchestrator’a eklenir. Orchestrator da schedule edilir ve zamanı geldiğinde/tetiklendiğinde orchestrator robot’u o işe atar. Burada job’ların ve robot’ların tüm faaliyetleri yönetilebilir ve raporlanabilir.</p><p>Yürütülen işler her zaman mouse clickleri ve klavye girişleri şeklinde bir insanın iş yapışının taklidi değildir. Excel tablolarından veri alarak bunlar üzerinde işlemler gerçekleştirme, ftp bağlantıları üzerinden dosya transferleri, pdf/word/txt dosya işleri veya mail trafiği gibi süreçler Robot’un arayüz kullanmadan arka planda, dolayısıyla daha hızlı hallettiği işlerdendir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/667/1*4MM6f9yYM6C7KycNH2A3ng.png" /><figcaption><strong>Popüler RPA Uygulamalarını Karşılaştıran Forrester Raporu</strong></figcaption></figure><p><strong>RPA denince akla gelenler:</strong></p><p>RPA pazarında çok sayıda firma ve yüksek bir rekabet var ancak Gartner’ın araştırmasına paralel olarak akla gelen ilk 3 uygulama, UiPath, Blue Prism ve Automatin Anywhere.</p><p>RPA uygulamalarının bir kısmı daha spesifik konularda(örneğin endüstri veya finans) uzmanlaşarak ön plana çıkmaya çalışken, Kronnika, Winwai, Robusta ve Robomotion gibi yerli RPA girişimleri de pazardan pay alma yarışında.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/695/1*1CUaiMIAMyjbTPN9P25PwQ.png" /><figcaption><strong>Gartner’ın RPA Yazılımlarını Karşılaştıran Raporu</strong></figcaption></figure><p>Dünyada RPA teknolojisinin kullanım oranı yüzde yaklaşık % 20 civarında. Sadece gelişmiş ülkeler ele alındığında ise bu oran % 70 seviyesine yükseliyor.</p><p><strong>Çıkarım :</strong></p><p>RPA Uygulamalarında temel beklenti maliyet tasarrufu olsa da, bu RPA’in pek çok faydasından yalnızca biridir. Verimlilik ve işgücü kazancının yanı sıra RPA, çalışanın yaşam kalitesini ve motivasyonunu arttırarak, rutin işlere ayrılan zamanın daha efektif kullanılmasına olanak sağlar.</p><p>Bir işletme de RPA’in etkin kullanımı, onu geleceğin teknolojileri arasında gören vizyoner yöneticilere ihtiyaç duyar.</p><p>RPA çalışmalarında daha iyi verim için, bir RPA geliştirme ekibinin tam zamanlı faaliyet yapısı içerisinde olması yararlı olacaktır. Süreç sahiplerinin de, RPA otomizasyonu geliştirilmesi aşamasında, RPA geliştirme ekibine yeterli desteği sağlaması beklenir.</p><p>“Bir teknolojiyi anlamanın en iyi yolu onu kullanmaktır” bakış açısıyla, RPA deneyimi dijital dönüşüm kültürü ve vizyonuna da katkı sağlar.</p><blockquote>Şimdi lütfen rutin olarak yaptığınız, günlük veya haftalık olarak tekrarladığınız işleri aklınızdan geçirin ve hangilerinin RPA ile otomize edilebileceğini düşünmeye başlayın. Çünkü bu soru ile her an karşılaşabilirsiniz..</blockquote><p>Sevgiler..</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ed140796d911" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ITIL NEDİR ?]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/itil-nedi%CC%87r-e9ec3de68187?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e9ec3de68187</guid>
            <category><![CDATA[servis-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[itil-nedir]]></category>
            <category><![CDATA[itil]]></category>
            <category><![CDATA[itil-süreçleri]]></category>
            <category><![CDATA[hizmet-yönetimi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 11 Jul 2020 12:06:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-11T12:06:11.744Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>ITIL NEDİR ?</strong></h3><h3>ITIL’ın Tanımı, Tarihi ve Süreçleri</h3><p>ITIL İngilizce <strong>I</strong>nformation <strong>T</strong>echnologies <strong>I</strong>nfrastructure <strong>L</strong>ibrary kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve dilimize “Bilgi Teknolojileri Altyapı Kütüphanesi” olarak geçmiştir. ITIL servis yönetim metotları, BT servislerini eksiksiz ve en iyi kalitede yönetmek için geliştirilmiştir. ITIL, servis yönetimi kavramlarını açıklayan, sağlanan servislerin en iyi şekilde sürdürülebilmesi için rehberlik eden ve servis sağlama süreçlerini detaylandıran kitaplardan oluşur.</p><blockquote>ITIL ilk tasarlandığında BT alanında en iyi uygulamaların ve deneyimlerin bir araya getirilmesi ile oluşturuşmuş bir kütüphaneydi. Sonrasında BT yönetim biçimi klavuzu olarak kabul gördü ve organizasyonlar tarafından yoğun şekilde kullanılmaya başlandı. Uygulandığı kurum ile BT arasında gerekli olan etkileşimi ve uyumu hızlı ve belirli kurallar çerçevesinde sağlar ve büyük veya küçük tüm BT organizasyonlarına göre ölçeklenebilen süreç merkezli bir yaklaşımı destekler. Felsefesi gereği esnek bir yapıya sahip olması nedeniyle organizasyonlar hizmetlerini ITIL’e uygun hale getirebilir veya tam tersi ITIL kurumlara uygun hale gelebilir.</blockquote><blockquote>ITIL, sunulan servisi/hizmeti en iyi şekilde sürdürmek için yol gösterir ve kullanıcılarına rehberlik ederek servis yönetimin kavramlarını tanımlar. ITIL bu servislerin en iyi şekilde çalışmasını sağlamak için belli yöntemlerin bulunduğu kitaplardan oluşur. ITIL’i kullanarak servis/hizmet yönetiminde ortak bir noktada buluşabilir ve daha önceden tecrübe edilmiş örnekleri kendi şirket yapınıza göre dizayn edebilir veya uygulayabilirsiniz. ITIL’ın her şirketin yapısına, organizasyonuna, kültürüne, teknolojisine, işleyişine göre farklı şekillerde uygulanabilirliği mümkündür.</blockquote><p>ITIL, birçok iş kalitesi girişimleri gibi ürün yada hizmet tedarik etmenin faaliyetler gerektirdiğini ve bir hizmetin kalitesinin faaliyetlerin düzenlenme biçimine bağlı olduğunu savunan Amerikalı istatistikçi W. Edwards Deming’in prensiplerine dayanır. Deming’in kalite yönetim çemberi aşağıdaki adımlara bağlı kalınarak sunulan uygun kalite seviyeleriyle sürekli iyileştirme sistemini önermiştir. (Deming, Kalite Yönetimi)</p><p>· <strong>Planla( Plan )</strong> : Sonuçları iyileştirmek için planla yada gözden geçir</p><p>· <strong>Yap ( Do )</strong> : Planın uygulanmasını sağla</p><p>· <strong>Kontrol Et ( Check ) </strong>: Faaliyetler istenen sonuçlara ulaştı mı?</p><p>· <strong>Karar Ver ( Act )</strong> : Kontrol aşamasında toplanan veriye göre planı düzenle</p><p>Herhangi bir alana, probleme veya sürece, bu yaklaşımın bir kez uygulanması istenen sürekli iyileşmeyi sağlamaz. Sürekli iyileşmenin sağlanabilmesi için bu çevrimin ard arda, sürekli ve sistematik bir şekilde uygulanması gerekir. Her uygulama sonucunda performansın mükemmelleşmesi yolunda bir eşik daha aşılmış olacaktır.</p><p><strong>Deming’in 5 Prensibi :</strong></p><p>1. Kalite eksikliğiyle ilgili temel problem, yönetimin çeşitliliği anlayamamasıdır. Her şey çeşitlilik gösterir. İstatistik bize bir şeyin ne kadar çeşitlilik göstereceğini tahmin etmekte yardım eder.</p><p>2. Problemlerin sistemde mi, yoksa insanların davranışında mı olduğunu bilmek, yönetimin sorumluluğundadır.</p><p>3. Takım çalışması; bilgi, tasarım ve sürekli yeniden tasarıma dayanmalıdır. Sürekli iyileştirme yönetimin sorumluluğundadır. Düşük kalite ve verimliliğin bir çok nedeni, sistemden kaynaklanmaktadır.</p><p>4. İnsanların eğitimi, istatistiksel kontrole geçebilmelerini sağlayacak düzeyde olmalıdır.( Kullandığınız sistemin sınırları dahilinde ellerinden gelenin en iyisini yapmalıdırlar.)</p><p>5. Detaylı açıklamalar getirmek, yönetimin sorumluluğundadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*Gu36a63A4njk0x51G87c6w.png" /><figcaption>Deming Döngüsü</figcaption></figure><p>Günümüzde ITIL ISO 20000 ile günlük hayatta sık sık uygulamalarına rastlanır bir hal almıştır. Servis yaklaşımı ile kurumların sağladığı servislerin, sağlayan açısından öneminin, kullanıcı açısındansa sağladığı değerlerin dikkate alınmasını öneren ITIL’ın son yıllarda ülkemizde de hızla uygulanma alanının genişlediği görülmektedir.</p><p>IT hizmetlerini nasıl daha kaliteli hale getirir, yönetir ve bunu sürdürülebilir kılarız sorusunu sorduğunuzda cevabınız ITIL olacaktır.</p><h3><strong>ITIL’ın Amaçları</strong></h3><p>· Servis yönetiminde en iyi pratikleri bir araya getirmek,</p><p>· Servis yönetimi odaklı tecrübeleri toplamak ve yaymak,</p><p>· Servis kalitesini arttırmak,</p><p>· Servis maliyetlerini düşürmek,</p><p>· Erişilebilirliği arttırmak,</p><p>· Kapasiteyi ayarlamak,</p><p>· Kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak,</p><p>· Ölçeklenebilirliği arttırmak,</p><p>· Servis güvenliği, erişilebilirliği ve sürekliliğini sağlamak,</p><p>· Kurum faalitlerinde BT ’yi sürekli zinde tutmak,</p><p>· Servislerde anlamlı ve öncelikli konulara odaklanmak.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/690/1*A1ezDKMyndAq6FHDrWX-lg.png" /></figure><h3>ITIL’ın Tarihçesi</h3><p>ITIL, İngiltere Ticaret Bakanlığı tarafından bir kamu kurumu olan ve o zamanki ismi CCTA’ye (Central Computer and Telecommunications Agency) IT servislerindeki düşük kalitenin giderilmesi için bir framework geliştirme görevini vermesi ile başlamıştır. 1980’li yılların sonunda birçok başlıktan oluşan fasiküller halinde GITIM (Government Information Technology Infrastructure Management) isimli ilk framework oluşturulmuştur. 90’lı yıllarda kamu için geliştirilen bu çerçeve özellikle Avrupa’da kamu ve özel sektör tarafından benimsenip üzerinde çalışılmaya başlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmalar ITIL V1 olarak adlandırılır. 2000’li yıllara kadar ITIL geliştirilmeye devam edilir ve ITIL V2 oluşturulur. 2000’li yılların başında o zamana kadar parça parça yayımlanan ITIL, 8 kitaba indirgenerek bir kütüphaneye dönüştürülür.</p><p><strong>ITIL V2</strong>: Servis disiplini mantığı ile çalışmaktadır. 2001 yılında 8 kitap şeklinde yayınlanmıştır.</p><p>Söz konusu 8 kitap aşağıda belirtilen başlıkları içermektedir:</p><p>– Service Support<br> — Service Delivery<br> — Business Perspective<br> — Planning to Implement ITSM<br> — Infrastructure Management<br> — Application Management<br> — Software Asset Management<br> — Security Management</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/582/1*loUCQu4U97AYxF4S8ljA5Q.png" /></figure><p>Service Support ve Service Delivery diğerlerine nazaran daha ön plandadır. Genellikle sektörde uygulamalarının görüldüğü ve uygulandığı bu iki kitap temel destek ve sunum süreçlerini içerir. 2005 yılında ISO(International Standart Organization) tarafından ISO 20000 BT Yönetim Sistemi geliştirilmiştir. ISO 20000 konuya farklı bir yaklaşım getirdi ve süreç bazlı bir çalışma olan ITIL V2 bir yönetim sistemi zemini haline getirildi. Yaşam döngüsü ve sürekli iyileştirme yaklaşımları <strong>ITIL V3</strong>’ün temelini oluşturdu.</p><p>2007 yılına gelindiğinde ise yaşam döngüsü yaklaşımını içeren ITIL V3 yayına alındı. ITIL V3 ile birlikte gelen yaşam döngüsü yaklaşımı Deming Döngüsü olarak da bilinen “Planla — Uygula — Kontrol Et — Önlem Al”dır. Bu döngünün anlamı planlama aşamasından, servisi sona erdirme aşamasına kadar tüm süreçleri kapsıyor olmasıdır.</p><p>2011 yılında ise bir takım revizyonlarla ITIL V3 güncellendi ve <strong>ITIL 2011</strong> olarak da anılmaya başlandı. En iyi uygulamalar ve deneyimler üzerine yapılandırılmış olan ITIL, bu dönemde dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır ve kabul görmüş bir yöntemler rehberi halini almıştır.</p><p>2019 yılı şubat ayı itibariyle ise pek çok yazar ve uzmanın iş birliği ile geliştirilen en güncel versiyon olan <strong>ITIL V4</strong> yayınlanmıştır. (Axelos)</p><h3><strong>ITIL Süreçleri</strong></h3><p>Bilgi Teknolojilerinin yönetiminde belli standartların oluşması, şirketlere rekabetçi ortamda büyük avantajlar sağlamaktadır. Bu avantajlar hem kalitenin artışını, hem maliyetin azaltılmasını, hem de müşteri memnuniyetinin istenilen düzeye ulaşmasını sağlar. Aynı zamanda uygulaması yapılan şirketlerde kontrollerin daha sağlıklı olmasını ve süreçlerin şirket kurallarına uygun olup olmadığının denetimini sağlamaktadır.</p><p>Tasarlanan her uygulamanın sahip olduğu gibi hizmetlerin de hizmetin ömrü boyunca geçtiği aşamaların tanımlandığı bir yaşam döngüsü mevcuttur. İşte bu noktada Hizmet yaşam döngüsü (Service Lifecycle) bu süreci oluşturan 5 aşamayı şu şekilde tanımlamaktadır.</p><p>· Hizmet Stratejisi — Service Strategy</p><p>· Hizmet Tasarımı — Service Desing</p><p>· Hizmet Geçişi — Service Transition</p><p>· Hizmet Operasyon — Service Operation</p><p>· Sürekli Hizmet Geliştirme — Continual Service Improvement</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/708/1*LiBpMj8qS1YDFNXX4d5rJw.png" /><figcaption>ITIL Servis Yaşam Döngüsü ve 5 temel süreç</figcaption></figure><p>Şimdi bu aşamalara yakından bakalım, genel olarak işlevlerini ve neleri içerdiğini görelim:</p><h3><strong>Hizmet Stratejisi (Service Strategy):</strong></h3><p>IT hizmetlerinin genel stratejilerinin belirleneceği alanı kapsamaktadır. Strateji geliştirirken dikkat edilmesi gereken konular; müşterilerin ve pazarların belirlenmesi, tüm kaynakların belirlenmesi ve kaynakların sınırlarını belirlemektir. Stratejinin en temel amacı seçilen Pazar ve Müşterilere en verimli hizmetin nasıl olacağını belirlemektir.<em> </em>Bir organizasyonun uzun vadeli gelişiminin başarılı bir şeklide sağlanabilmesini ve servis sağlayıcılara stratejik düşünme kabiliyetini kazandırmayı amaçlar.</p><p>Bu strateji oluşturma içeriği ITIL tarafından 4P olarak formüle dökülmüştür. Bunlar Perspektif (Bakış açısı), Position (Duruş), Plan (Planlama), Pattern (Model)’dir.</p><p>Hizmet Stratejisi başlığında incelenen alt süreçler şunlardır:</p><p><strong>Hizmet Portföy Yönetimi (Service Portfolio Management):</strong> Karlılığı arttırarak risklerin yönetilmesini amaçlar. Mali yönetim, servis portföy yönetiminin önemli bir girdisini oluşturur. Bir şirket, bir hizmetin sağlanıp maliyet yapılarını uygulanarak anlaşılması vasıtasıyla, diğer sağlayıcılara göre hizmetin fiyatını ölçebilir. Bu şekilde, şirketler IT finans bilgilerini kullanabilir ve hizmet talebi ve iç yetenek bilgisiyle seçilen servis hakkındaki kararın yarar getirip getirmeyeceği belirlenebilir.(Itilspm, 2017)</p><p>Hizmet portföy yönetimi vasıtasıyla yönetim birimleri, kalite ve oluşan maliyeti karşılaştırma, değerlendirme imkanına sahip olurlar. Hizmet portföyü oluşturmanın temel hedefi, maliyetleri ve riskleri yönetirken maksimum değer elde etmektir.</p><p>Hizmet portföyü oluşturulurken aşağıdaki sorulara yanıt aranmalıdır.</p><ul><li>Bir müşteri neden bu hizmetleri satın almalı?</li><li>Bir müşteri bu hizmetleri neden bizden satın almalı?</li><li>Fiyat ve geri ödeme modelleri neler?</li><li>Güçlü ve zayıf taraflarımız, önceliklerimiz ve risklerimiz neler?</li><li>Kaynaklarımız ve yeteneklerimiz nasıl tahsil edilmeli?</li></ul><p><strong>Finansal Yönetim (Financial Management):</strong> Hizmet yaşam döngüsü içerisinde tüm süreçlere finansal girdi sağlanma ve yapılan yatırımların kontrolünün sağlanması amaçlanır. Bilindiği üzere BT birimlerine büyük yatırımlar yapılmakta ve sonucunda BT birimleri kıymetli varlıklara sahip olmaktadır. ITIL da finans yönetimi de BT hizmetlerine ait kıymetli varlıkların ve finansal kaynakların yönetimini amaçlamaktadır. BT Hizmetlerinin maliyetlerinin hesaplanması, bu maliyetlerin hizmet ve müşteri bazında alt kırılımlarının tutulması, finansal bilgiler sunularak BT yönetiminin yatırım kararlarının sağlıklı verilmesinin sağlanması.</p><p>Finansal yönetim aşağıdaki faydaları sağlar:</p><ol><li>Daha iyi karar alabilmek.</li><li>Hizmet portföy yönetimi için girdi oluşturabilmek.</li><li>Finansal uyum ve kontol sağlamak.</li><li>Değer elde etme ve yaratmaya olanak tanımak.</li></ol><p>Finansal Yönetim süreci, bütün organizasyondan veri toplayarak, kritik karar ve aktivitelerin temelini oluşturacak şekilde üretilmesine ve dağıtılmasına yardımcı olmaktadır.</p><p><strong>Talep Yönetimi (Demand Management):</strong> Şirket ihtiyaçlarının belirlenmesi için iş birimleri ile yakından çalışma yapmak için kullanılan adımdır. Bu adımda müşterilerimizin ihtiyaçlarının neler olduğunu belirlemek ve belirlenen konularda hizmetlerimizi maliyet, kalite ve kapasite olarak maksimum seviyelere çıkarmayı amaçlamaktadır. Oluşturulan strateji ile gerçekleştirilecek hizmetin arz ve talep dengesini tahmin etme sürecidir.</p><h3><strong>Hizmet Tasarımı (Service Design):</strong></h3><p>Hizmet Tasarımı, hizmetlerin ve bu hizmetlere ait süreçlerin tasarımından ve geliştirilmesinden sorumlu evredir. Verilecek olan hizmetin kısıtları belirlenerek tasarımı gerçekleştirilir. Kısıtlar belirlenirken iş birimlerinin ihtiyaçlarına yönelik olması, hizmetin finansal boyutları ve tasarımın ileriye dönük desteklenip desteklenmeyeceği belirlenir. Bu işlemler göz önüne alınarak bir tasarım yapılır. Yapılan bu tasarım sonucu hizmetin geliştirilmesi, test işlemleri, yaygınlaştırılması ve operasyonel işlemlerin detaylarının yer alacağı bölümdür. Bu bölümde aşağıdaki adımlar incelenmektedir.</p><p><strong>Hizmet Katalog Yönetimi (Service Catalog Management): </strong>Kullanılmakta olan hizmetler ile ilgili bilgilerin herkes tarafından erişilmesine olanak sağlar. Zaman geçtikçe organizasyonların BT alt yapıları çok hızlı bir şekilde büyür. Organizasyonların sunduğu hizmetlerin, hizmetlerin sunulduğu yerlerin ve bağlılıklarının net bir resmini elde etmek zorlaşır. Bu nedenle daha net bir resim elde etmek için Hizmet Portföyü geliştirilir. Hizmet portföyü genelde strateji aşamasında geliştirilmektedir. Hizmet kataloğu da hizmet portföyünün bir parçasıdır. Hizmet kataloğuyla, hizmet portföyü birbirine karıştırıldığı için bir ayrım yapmak önemlidir.</p><p>Hizmet portföyü, her hizmet ve statüsü hakkında bilgi içerir. Hizmet portföyü, müşterinin geliştirme gereksinimlerinden, hizmetlerin oluşturulmasından ve yerine getirilmesinden başlayarak tüm süreci tarif eder.</p><p>Hizmet kataloğu ise Hizmet portföyünün bir alt grubudur ve sadece hizmet operasyonu içindeki aktif ve onaylanmış hizmetleri içerir. Bu daha çok kullanıcı seviyesinde bir yapıdadır. Hizmet kataloğunda hizmetler bileşenlerine ayrılır. Kurallar, yönergeler ve sorumlulukların yanında, fiyatlar, hizmet seviyesi anlaşmaları ve hizmet sunum koşullarını içerir.</p><p><strong>Tedarikçi Yönetimi (Supplier Managemet):</strong> Tedarikçiler ve onlarla yapılan anlaşmalar sonucu ödenen tutarın karşılığı olan hizmet / ürün alınıp alınmadığının kontrol edildiği bölümdür. Tedarikçileri ve verdikleri hizmetleri yönetir, doğru fiyat ile uygun kalitenin sağlandığını güvence altına almayı amaçlar.</p><p>Tedarikçi yönetimi aşağıdaki aktiviteleri de içermektedir.</p><ul><li>Tedarikçilerin sınıflandırılması</li><li>Tedarikçi ve sözleşme veri tabanının korunması</li><li>Yeni tedarikçi ve sözleşmelerin değerlendirilmesi</li><li>Yeni tedarikçi ilişkilerinin oluşturulması</li><li>Tedarikçilerin ve sözleşmelerin yönetimi</li><li>Sözleşmelerin yenilenmesi ve sonlanması</li></ul><p><strong>Hizmet Seviye Yönetimi (Service Level Management):</strong> İş birimleriyle birlikte çalışarak ihtiyaçlar doğrultusunda servis sağlayıcının ihtiyaçları net bir şekilde anladığını ve bu ihtiyaçları karşılayabilecek yeterlilikte olup olmadığının kontrolünü sağlar.</p><p>Hizmet Seviye Yönetim evresi mutabık kalınmış gereksinimleri karşılamanın yanı sıra mümkün olan yerlerde iyileştirilebilmesini de sağlar. Hizmet seviye yönetiminin ilk aşamalarından birisi Hizmet Seviye Anlaşmaları ( SLA ) yapmaktır. SLA, hizmet sağlayıcı ve müşteri arasında, karşılıklı hedefler ve sorumlulukları içeren yazılı bir anlaşmadır. SLA’ler için seçenekler aşağıdaki gibidir.</p><ul><li>Hizmet Tabanlı SLA’ler</li><li>Müşteri Tabanlı SLA’ler</li><li>Çok Seviyeli SLA’ler</li></ul><p><strong>Erişilebilirlik/ Kullanılabilirlik Yönetimi (Availability Management):</strong> Verilecek hizmetlerin karşılığında hizmete erişim koşullarını tasarlar ve bu tasarlamış olduğu sürecin testlerini gerçekleştirir.</p><p>Kullanılabilirlik yönetimi, sürekli olarak bütün hizmetlerin amaçlara uygun olmasını güvence altına almak için son derece önemlidir. Yeni ya da değiştirilmiş hizmetlerin de bu doğrultuda tasarlanması gerekmektedir. Bunu gerçekleştirebilmek için kullanılabilirlik yönetiminde reaktif ve proaktif aktivitelerden yararlanılmalıdır.</p><p>Reaktif aktiviteler: yaşam döngüsünün operasyonel aşamasında yürütülür.</p><ul><li>Hizmetlerin ve bileşenlerin kullanılabilirliğinin izlenmesi, ölçülmesi, analiz edilmesi ve raporlanması</li><li>Kullanılamama analizi</li><li>Hizmet arıza analizi ( Service Failure Analysis )</li></ul><p>Proaktif aktiviteler ise yaşam döngüsünün tasarım evresinde yürütülür.</p><ul><li>Hayat iş fonksiyonlarının belirlenmesi</li><li>Kullanılabilirlik için tasarlamak</li><li>Bileşen arıza etkisi ( Component Failure Impact Analysis )</li><li>Arıza noktası analizi</li><li>Hata ağacı analizi</li><li>Tahmin edilen kullanılabilirlik test ve analiz etmek için modelleme</li><li>Risk analizi ve yönetimi — Kullanılabilirlik testi programları</li><li>Planlı ve önleyici bakım</li><li>Tahmin edilen hizmet kullanılabilirliği ( Projected Service Availability )</li><li>Sürekli gözden geçirme ve iyileştirme</li></ul><p><strong>Kapasite Yönetimi (Capacity Management):</strong> Bt altyapısının mevcut durumu ile gelecekte oluşacak talepleri karşılaşacak şekilde işlemesini aynı zamanda maliyetler bakımından etkin kullanılmasını sağlar.</p><p>Kapasite yönetimi reaktif ve proaktif olmak üzere 2 farklı aktivite ve bunların alt başlıklarından oluşur.</p><p>Reaktif aktiviteler:</p><ul><li>İzleme ve Ölçme</li><li>Kapasiteyle ilgili olaylara tepki vermek</li></ul><p>Proaktif aktiviteler:</p><ul><li>Gelecekteki gereksinimleri ve trendleri tahmin etmek</li><li>İyileştirmeleri bütçelemek, planlamak ve uygulamak</li><li>Hizmet performansını iyileştirmenin yollarını aramak</li><li>Bir hizmetin performansını optimize etmek olarak sayılabilir.</li></ul><p><strong>IT Hizmet Sürekliliği Yönetimi (IT Service Continuity Management): </strong>İş sürekliliği planları doğrultusunda yapılan planlamalar çerçevesinde BT teknik ve hizmetlerin olağanüstü durumlarda bile istenen şekilde çalışmasının sağlanması, planlaması ve bu işlemlerin kontrolünü sağlar.</p><p><strong>Bilgi Güvenliği Yönetimi (Information Security Management): </strong>Şirket için önemli olan tüm veri ve bilgilerin güvenliğinin sağlanması ve sürekli olarak bu konuda gerekli aksiyon alınarak takibinin yapılması ile ilgili süreçtir.</p><p>Bilgi güvenliği yönetimi aynı zamanda aşağıdaki aktiviteleri de kapsamalıdır :</p><ul><li>Bilgi güvenliği politikasının operasyonu, bakımı ve dağıtılması</li><li>Güvenlik kurallarının anlatılması, uygulanması ve yürütülmesi</li><li>Bilginin değerlendirilmesi — Bilgi güvenliği politikasını destekleyen ve riskleri yöneten kontrollerin uygulanması</li><li>İhlallerin ve olayların izlenmesi ve yönetilmesi</li><li>Kontrol sistemlerinin proaktif bir biçimde iyileştirilmesi.</li></ul><h3><strong>Hizmet Geçişi (Service Transition)</strong></h3><p>Hizmet geçişi yeni ve değiştirilen hizmetlerin oluşturulması, test edilmesi ve uygulamaya alınması için gerekli olan süreçlerin, sistemlerin ve işlevlerin yönetimi ve koordinasyonundan oluşur. Hizmet geçişi aşamasında hizmetler, hizmet tasarımında belirlendiği şekilde, müşteri ve paydaş gereksinimlerine göre şekillendirilir. Bu bölümde tasarımı yapılmış olan hizmetin hayata geçmesi için yol gösterici bir nitelik sağlanmaktadır. Bir hizmet için gerekli olan tüm teknik ve idari öğeler bu bölümde yer almaktadır. Yaşam döngüsünün en önemli aşaması olup, tasarım sırasında oluşturulan tüm planlar bu bölümde geliştirilir, test edilir ve hayata geçirilir.</p><p>Hizmet Geçişi adımı ortaya çıkabilecek tüm sorunlar sonucunda riski en aza indirgemeyi amaçlar. Bu bölümde ayrıca mevcut hizmetlerdeki güncellemelerde karşılanmaktadır.</p><p>Bir hizmet geçişi için her organizasyonda uygulanabilir kurallar vardır. Bu kurallar aşağıdaki şekilde listelenmiştir.</p><ul><li>Hizmet geçişi için yönergeleri ve prosedürleri tanımlamak ve uygulamak</li><li>Hizmet geçişi aracılığıyla bütün değişiklikleri uygulamak</li><li>Ortak ortamlar ve standartlar kullanmak</li><li>Var olan süreç ve sistemleri yeniden kurmak</li><li>Hizmet geçiş planını işin ihtiyaçlarına göre koordine etmek</li><li>Paydaşlarla ilişkiler kurmak ve bunları güncel tutmak</li><li>Varlıklar, sorumluluklar ve faaliyetler üzerinde etkili kontroller kurmak</li><li>Bilgi birikimi aktarımı ve karar desteği için sistemler sunmak</li><li>Sürümler ve uygulamaya almak için paketler planlamak</li><li>Planlardaki değişiklikleri tahmin etmek ve yönetmek</li><li>Kaynakları proaktif bir şekilde yönetmek</li><li>Paydaşların hizmet yaşam döngüsünün erken bir evresinde katılımını sağlamayı sürdürmek</li><li>Yeni ya da değiştirilen hizmetlerin kaliteli olmasını sağlamak</li><li>Hizmet geçişi sırasında hizmet kalitesini proaktif davranışlarla iyileştirmek</li></ul><p>Hizmet Geçişi bölümde aşağıdaki süreçler incelenir.</p><p><strong>Service Asset and Configuration Management: </strong>Bu adımda servisin yönetim kayıtları tutulmaktadır. Bu adım sayesinde tüm IT bileşenlerinin tasarlanan hizmetin hayata geçirilerek sistemin bütünlüğü takip edilir.</p><p><strong>Değişiklik Yönetimi (Change Management):</strong> Değişim yönetim adımı, verilen hizmetteki yaşam döngüsü sırasında değişen tüm işlemlerin belirli bir standartlara oturtulmuş yöntemler ve prosedürler aracılığı ile değişiminin/gelişiminin karşılandığı adımdır</p><p><strong>Sürüm ve Geliştirme Yönetimi (Release and Deployment Management)</strong>: Bu aşamada iş birimlerinin istediği ya da sistemlerde bulunan güncelleme isteklerinin oluşturulması ve kontrol edildiği safhadır.</p><p><strong>Bilgi Yönetimi (Knowledge Management):</strong> Bu adımda servis yaşam döngüsünde bulunan hizmet ve altyapı ile ilgili bilgiler düzenlenir.</p><h3><strong>Hizmet Operasyonu (Service Operation):</strong></h3><p>Bu aşamadaki Hizmet Operasyon süreci verilmekte olan hizmetin daha verimli ve daha sağlıklı bir şekilde kullanılmasını amaçlar.</p><p>Bu adımda daha önceden planlanan, test edilen hizmetlerin hayata geçirildiği ve müşteriye hizmet verildiği önemli bir adımdır. Verilen hizmetin işleyişinin takibi, hizmetin düzeltilmesi ve geliştirilmesi gereken yönleri bu adımdan takip edilerek görülür. Aynı zamanda hizmetin performansının da takip edilebilme olanağı sağlar. Hizmet Operasyonu müşteriye dokunan ilk nokta olması nedeniyle en önemli aşama olduğunu söyleyebiliriz. Bu adımda incelenen süreçler şunlardır;</p><p><strong>Olay(Durum) Yönetimi (Event Management): </strong>Olay yönetimi, hizmet süresince ortaya çıkan olayların tespit edilmesini ve ortadan kaldırılması için doğru kararların verilmesini sağlamaya yöneliktir. ( Office of Government Commerce, 2007).</p><p>Olay yönetimi bir hizmet süresince çalışan servislerin her bir bileşenini kapsar. Çalışan sistemler üzerinde olabilecek aksaklıklara karşı önceden bize haber vermeyi sağlayan süreçtir. Olay yönetimi sistemler üzerindeki değişen durumları uyarılar aracılığıyla bizi bilgilendirir. Uyarı bir eşiğin aşıldığını, takip edilen sunucu üzerindeki cpu ve disk doluluklarının istenilen seviyenin üstünde olmasını veya bir sistemde oturum açılması gibi durumların tarafımıza bilgi verilmesini amaçlayan süreçtir. Bu sürecin doğru çalışabilmesi için önceden belirlenmiş bir takım kurallar olmalıdır. Örneğin sunucu üzerindeki disk doluluğunun %90 olması durumunda uyarı (alert) ile bizi bilgilendir yâda ağ üzerinde 3 megabit üzerinde trafik olması durumunda uyarı oluştur şeklinde kurallar oluşturarak sürecin devam etmesini sağlar.</p><p>Durum yönetimi kendi içinde aşağıdaki aktiviteleri içermektedir:</p><ul><li>Durumun meydana gelmesi: Durumlar her zaman meydana gelir ama bunların hepsi tespit edilemez veya kayıt altına alınamaz. Bu nedenle, hangi durum tiplerinin tespit edilmesi gerektiğini anlamak önem taşır.</li><li>Durum uyarısı: Çoğu CI, kendileri hakkındaki özel bilgiyi aşağıdaki yollardan biriyle iletecek şekilde tasarlamıştır:<br> Bir yönetim aracı bir bileşeni soruşturur ve özel veri toplar ( buna “soruştuma” denmektedir. Bazı koşullarla karşılaşırsa CI rapor üretir.</li><li>Durum tespiti: Bir yönetim aracı ya da ajanı, bir durum raporu tespit eder, bunu okur ve yorumlar.</li><li>Durum filtreleme: Durum filtreleme durumun yönetim aracına iletilip, iletilmeyeceğine karar verir.</li><li>Durumların önemi: Organizasyonlar bir durumun önemini belirlemek için genellikle kendi sınıflandırmalarını oluşturur ve önem derecesini tayin eder.</li><li>Durum korelasyonu: Durum korelasyonu, bir durumun önemini belirtir ve hangi eylemlerde bulunması gerektiğini belirler.</li><li>Tetikleyici: Durum fark edilirse bir tepki alınması gerekir. Bu tepkiyi başlatan mekanizmaya tetikleyici adı verilir.</li><li>Tepki Seçenekleri: Süreç, operasyona bir takım tepki seçenekleri sunar. Bu seçeneler durumu kaydetme, otomatik tepki, uyarı ve insan müdahalesi, değişiklik talebi, olay ( incident ) kaydı açmak, problem kaydına bağlantı açmak.</li><li>Eylemleri gözden geçirmek: Bütün önemli durumlar ve istisnalar, doğru biçimde ele alınıp alınmadıklarını ya da durum tiplerinin sayılıp sayılmadığını belirlemek için kontrol edilmelidir.</li><li>Durumu kapatmak: Belirli eylemler sonucu durumun düzeltilerek kapatılması aktivitesidir.</li></ul><p><strong>Olay(sorun, hadise) Yönetimi (Incident Management): </strong>Verimlilik artışı için hizmet süreçlerinin iyileştirilmesine karar veren kurumlar, mevcut performansı ölçümleyebilmek için öncelikle kayıt altına alıcı mekanizmalara sahip olmalıdırlar. Bir sürecin geliştirilmesi ancak süreç performansının ölçülebilir olması ile mümkündür.</p><p>Çağrı Yönetimi, bilgi işlem hizmet ekiplerinin sağlamış oldukları hizmet performansının ölçümlenebilmesi konusunda ilk adımın atılmasını sağlamaktadır. Çağrı Yönetimi, bilgi işlem kullanımındaki bir kesintinin ardından son kullanıcının işine devam edebilmesi için verilen tüm hizmetleri (hizmet sürecini) kapsar. Problem odaklı, öncelikle çözümün hızıyla ve iş sürecinin devamıyla ilgilenen bir Çağrı Yönetimi mümkün olan en yüksek kalitede ve süreklilikte hizmet sunulmasını sağlar.</p><p>Olay yönetimi süreci aşağıdaki adımlardan oluşmaktadır.</p><ul><li>Belirleme: Olay tespit ve rapor edilir.</li><li>Kayıt: Olay kaydı oluşturulur.</li><li>Sınıflandırma: Olay, tip, statü, etki, aciliyet, SLA’e vs. göre sınıflandırılır.</li><li>Önceliklendirme: Olayın destek araçları ve destek personeli tarafından nasıl ele alınacağını belirlemek için, her olaya uygun bir öncelik kodu verilir.</li><li>Teşhis: Olayın bütün bulgularını keşfetmeye çalışmak için teşhis yapılır.</li><li>Üst kademeye iletme, eskalasyon: Hizmet masası olayı çözemediğinde, olay daha fazla destek için üst kademeye iletilir. Olaylar daha ciddiyse, hiyerarşik olarak uygun BT yöneticisinin bilgilendirilmesi gerekir.</li><li>Araştırma ve teşhis: Bilinen bir çözüm yoksa olay araştırılmaya alınır.</li><li>Çözümleme ve kurtarma: Çözüm yöntemi bulunduğunda ya da geliştirildiğinde olay çözümlenir.</li><li>Olayın kapatılması: Hizmet masası, olayın tamamen çözümlenip çözümlenmediği, kullanıcının çözümden tatmin olup olmadığını kontrol ederek olayı sonlandırır.</li></ul><p><strong>Problem Yönetimi (Problem Management):</strong> Tüm problemlerin yaşam döngüsünün yönetiminden sorumlu süreç. Problem yönetiminin birincil amacı, vakaların oluşmasını engellemek ve engellenemeyen vakaların etkilerini en aza indirmektir. (ITIL Terimler Sözlüğü 2013).</p><p>Problem yönetimi yaşanan hizmet kesintisi, servisin sürekli hata alması, standart olmayan olay kayıtlarının analiz edilerek anında çözüm gerektirmeyen tespitler yaparak yaşanan bu sorunların ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alındığı, servisin müdahale edilmesi gereken durumları tespit edip uygulamaya başladığı adımdır.</p><p>Problem yönetiminin amacı verilen servis/hizmetin en üst seviyede sürdürülebilir ve kaliteli olmasının sağlanmasıdır. Problem yönetimi BT yönetimi sırasında oluşan hataların tekrar etmemesini sağlamak amacıyla ilgili sorunu kalıcı olarak gidermenin yolunu bulur. Bu işlem sırasında farklı farklı birimler üzerine gerekli görevler verilerek ilgili servis/hizmetin hangi nedenden kaynaklanan sorunlar sonucunda aksamaya başladığını her ekip kendi tarafından başlamak kaydıyla bir analiz oluşturup sonrasında ortak bir karar ile sorunun yâda hatanın neden kaynaklandığını net olarak belirler ve gerekli aksiyonun alınmasını sağlar.</p><p><strong>İstek Gerçekleştirme (Request Fullfillment): </strong>Müşteri ve sistem kullanıcıları (iç müşteri de olabilir) zaman zaman IT’ den kendilerine destek olmak üzere bazı taleplerde bulunabilirler. Bu talepler servis talebi olarak değerlendirilir ve standardize olmuş süreçler aracılığıyla verimli olarak karşılanmasını sağlanır.</p><p>Talep yönetimi aşağıdaki aktivitelerden, yöntemlerden ve tekniklerden oluşur.</p><ul><li>Menüden seçim: Talep yönetimi ile, kullanıcılar kendi hizmet taleplerini hizmet yönetim araçlarına verebilirler.</li><li>Finansal yetkilendirme: Çoğu hizmet talebinin finansal etkileri bulunmaktadır. Bir talebi ele alırken maliyeti ilk başta belirlenmelidir. Standart talepler için sabit fiyat konusunda mutabık kalmak ve bu talepleri anında onaylamak mümkündür. Diğer bütün durumlarda ise ilk önce maliyet tahmin edilmeli ve daha sonra kullanıcı bu maliyete onay vermelidir.</li><li>Gerçekleştirme: Fiili gerçekleştirme aktivitesi, hizmet talebinin yapısına bağlıdır. Hizmet masası basit talepleri ele alabilirken, diğerlerinin uzman gruplara ya da tedarikçilere iletilmesi gerekir.</li><li>Kapatma: Hizmet talebi tamamlandığında, hizmet masası tarafından talep kapatılır.</li></ul><p><strong>Erişim Yönetimi (Access Management):</strong> BT hizmetlerinin, verilerin veya diğer varlıkların kullanımına izin verilmesinden sorumlu süreç. Erişim yönetimi, sadece onaylı kullanıcıların varlıklara erişmelerini ve onları değiştirmelerini sağlayarak varlıkların gizlilik, bütünlük ve kullanılabilirliklerinin korunmasına yardımcı olur Erişim yönetimi güvenlik yönetiminin politikalarını uygular ve bazen hakların yönetimi veya kimlik yönetimi olarak da anılır. (ITIL Terimler Sözlüğü 2013).</p><h3><strong>Sürekli Servis İyileştirmesi (Continual Service Improvement)</strong></h3><p>ITIL, gelişimin süreklilik arz eden bir aktivite olarak tanımlanır. ITIL içinde</p><p>görevi sürekli gelişimi sağlamak olan CSI evresi, diğer tüm yasam döngüsü adımlarına Hizmet Stratejisi’nden Hizmet entegre olması gereken bir evredir yani Operasyonu’na kadar Hizmet Yasam Döngüsünün bütün evrelerinde uygulanması gerekir. Bu şekilde, BT hizmetlerinin hem geliştirilmesinin hem de sunulmasının içsel bir parçası haline gelir.</p><p>Sürekli Servis İyileştirmesi, diğer tüm yaşam döngüsü adımlarına entegre olan bir adımdır. Bu aşamanın en önemli özelliği devamlı olarak bir gelişim ve değişimi desteklemesidir. Bu aşamadaki çalışmalardan biri, Hizmet operasyonu bölümünden gelen sistemin çalışma performans verilerine bakarak hizmetler üzerinde yapılabilecek olan her türlü değişiklik Hizmet Stratejisi aşamasında kullanılmak üzere Service Improvement Plan (Hizmet Geliştirme Planı) olarak dökümante edilmektedir.</p><p>CSI uygulamaları, işletmelerin ve projelerin, son kullanıcıların değişen ihtiyaçlarına cevap vermeye ve uyuma devam etmelerine yardımcı olur, ayrıca kurumlar için verimlilik ve yatırım getirilerini artırır. (Axelos CSI 2011)</p><p>Ve cevap.. ITIL bir yüksek lisans ödev konusudur :)</p><p>Sevgiler..</p><p><strong>KAYNAKLAR</strong></p><p>[1] Cem TOPKAYA (2008), ITIL (Information Technology Infrastructure Library) Uygulama Yönetimi Süreçlerinin Orta/Büyük Ölçekli Şirketlerde Uygulanması, Haliç Üniversitesi, İstanbul.</p><p>[2] Necati MANCAR (2014), ITIL v3 Süreçlerinin Detaylı İncelenmesi ve Örnek Uygulama, Haliç Üniversitesi, İstanbul</p><p>[3] Selma YILMAZ ODABAŞI (2011), Implementation of Information Technology Infrastructure Library (ITIL) Processes, Kadir Has University, İstanbul.</p><p>[4] Zübeyir ERGENEKON (2014), Üniversitelerde Bilişim Teknolojileri Hizmet Yönetimi İçin Bilgi Teknolojileri Altyapı Kütüphanesi (ITIL) Kullanımı, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon</p><p>[5] Harun ESENER (2005), Hizmet Yönetimi Sistemi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul</p><p>[6] Banu EROL, Çev. Hizmet Yönetimi Süreç Haritaları İstanbul: Paloma Yayınevi, 2008</p><p>[7] Banu EROL, Çev. Itıl V3 Temelli BT Hizmet Yönetimi İstanbul: Paloma Yayınevi, 2010</p><p>[8] İnternet Kaynağı 1 : <a href="https://omurbenek.com/2013/12/08/itil-v3-itbt-hizmet-dongusu-nedir-bolum-2/">https://omurbenek.com/2013/12/08/itil-v3-itbt-hizmet-dongusu-nedir-bolum-2/</a></p><p>[9] İnternet Kaynağı 2 : <a href="https://www.itiltraining.com/eur/ITIL4-whats-new">https://www.itiltraining.com/eur/ITIL4-whats-new</a></p><p>[10] İnternet Kaynağı 3 : <a href="https://www.cio.com/article/2439501/infrastructure-it-infrastructure-library-itil-definition-and-solutions.html">https://www.cio.com/article/2439501/infrastructure-it-infrastructure-library-itil-definition-and-solutions.html</a></p><p>[11] İnternet Kaynağı 4 : <a href="https://www.ibm.com/cloud/learn/it-infrastructure-library">https://www.ibm.com/cloud/learn/it-infrastructure-library</a></p><p>[12] İnternet Kaynağı 5 : <a href="https://www.riada.se/blog/the-history-of-itil">https://www.riada.se/blog/the-history-of-itil</a></p><p>[13] İnternet Kaynağı 6 : <a href="https://www.globalskills.com.bd/benefit-of-itil/">https://www.globalskills.com.bd/benefit-of-itil/</a></p><p>[14] İnternet Kaynağı 7 : <a href="https://www.axelos.com/best-practice-solutions/itil">https://www.axelos.com/best-practice-solutions/itil</a></p><p>[15] ITIL® Turkish glossary, v1.0, 23 September 2013 based on English glossary v1.0, 29 July 2011</p><p>[16] Office of Government Commerce, (2001), Best Practice For Service Delivery, The Stationery Office, London</p><p>[17] Edwards W. DEMING: Organizasyonel Değişim Ve Toplam Kalite 1993</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e9ec3de68187" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bilgi Güvenliği Farkındalığının Önemi]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/bilgi-g%C3%BCvenli%C4%9Fi-fark%C4%B1ndal%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1n-%C3%B6nemi-3baf15d340c3?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3baf15d340c3</guid>
            <category><![CDATA[information-security]]></category>
            <category><![CDATA[oltalama]]></category>
            <category><![CDATA[farkındalık]]></category>
            <category><![CDATA[bilgi-güvenliği]]></category>
            <category><![CDATA[bilgi-güvenliğinin-önemi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 06 Mar 2020 21:24:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-03-06T21:24:04.248Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Kurumların sahip olduğu en değerli varlıkları olan bilginin; gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik nitelikleri bakımından sürekli olarak korunması gerekir.</p><ul><li>Bilginin yetkisiz erişimlere engellenmesi <strong>gizlilik</strong>,</li><li>Yetkisiz erişim sonucunda orjinal bilginin değiştirilmemiş olması <strong>bütünlük</strong>,</li><li>İhtiyaç duyulan bilgiye yetki alanı sınırları içinde ve istenildiği anda ulaşılabilmesi ise <strong>erişilebilirlik,</strong></li></ul><p>şeklinde ifade edilir. Bu bileşenler korunacak bir bilginin üç temel özelliğini teşkil eder. Bu temel niteliklerin korunabilmesi için sistem üzerinde sadece teknik açıdan önlem almakla yetinilmemesi, güvenliğin en zayıf unsuru sayılan insan faktörünün de mutlaka dikkate alınması gerekir. Bu konuda ISO Bilgi Güvenliği Yönetimi Sisteminde de açıkça tariflenen politikalar mevcuttur.</p><p>Kurumlarda bilgi güvenliğinin sağlanması kurumun imajı, güvenilirliği ve faaliyetlerinin devamı açısından kritik önemdedir. Bilgi güvenliğinin sağlanabilmesi için kurum çalışanları ve hatta kurumun veri-alışverişinde bulunduğu tüm paydaşların çalışanları bilgi güvenliği konusunda yeterli farkındalığa sahip olmak zorundadır. İnsan faktörü ile ilişkili bilgi güvenliği risklerini hiçbir zaman bütünüyle ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, iyi planlanmış bir farkındalık faaliyeti ile güvenlik risklerinin kabul edilebilir bir seviyeye çekilmesi sağlanabilir.</p><p>Çalışanlar üzerinde güvenlik bilinci oluşturulurken hangi bilgilerin korunması gerektiği, bunların ne tür tehditlere karşı hangi yollarla korunabileceği konusunda bilinçlendirme yapılmalıdır.</p><p>Kurumlarda Bilgi Güvenliğini, çalışanların düşünce ekseninde tutmanın en etkili yollarından biri çalışanın bilgi güvenliği sorumluluklarını aynı zamanda bir iş sorumluluğu olarak görmesini sağlamaktan geçer. Ancak bunu çalışanlar üzerinde bir farkındalık oluşturmadan tek başına görev tanımlarına yazmakla sağlamayı ummak bir beklentiden öteye gidemez.</p><p>Bilgi eksikliğinden kaynaklanabilecek insan hatalarını ve teknolojinin yanlış kullanılması risklerini azaltmak, bireylerin bilgi güvenliği tehditleri ve sorunlarından haberdar olabilmesi, çalısma zamanları içinde kurumun güvenlik politikalarını desteklemek üzere donanımlı bir hale gelmesi ancak Bilgi Güvenliği Farkındalığı ile mümkündür.</p><p>Olası Bilgi Güvenliği risklerinin minimize edilebilmesi için tüm çalışanlarda farkındalığın dinamizmi mutlak suretle korunmalıdır.</p><h3><strong>Bilgi Güvenliği Farkındalığının Oluşturulması</strong></h3><p>Bilgi güvenliği farkındalığı için atılması gereken pek çok adımdan belki de en önemlisi, kurum çalışanlarının düzenli olarak bilgi güvenliği farkındalığı eğitimleri almasıdır.</p><p>Bu eğitimler kurum içerisinde bilgi güvenliği ekipleri tarafından yapılabileceği gibi dış kaynaklardan da faydalanılabilir. Eğitimlere tüm kurum çalışanlarının katılması zorunlu olduğu taktirde de, tüm çalışanların eğitimi aldığından emin olunabilir. Bu eğitimlerde dünya da yaşanmış insan faktörlü bilgi güvenliği aksaklıklarına bolca yer verilmeli ve büyük yatırımlarla teknik anlamda sağlanan tüm güvenlik unsurlarının basit bir insan hatasıyla nasıl aşılabildiğine vurgu yapılmalıdır. Hataya neden olan çalışanın akıbetini dramatize etmek de farkındalık eğitimlerinde istenen etkinin yaratılabilmesi için izlenebilecek bir yoldur.</p><p>Bunun dışında, kurum içi Bilgi Güvenliği Farkındalığını arttırmak için izlenebilir çok sayıda yöntem mevcuttur;</p><p>· Seminerler, paneller, şirket dışı profesyonel konuşmacılar</p><p>· Bilgi güvenliği günleri/etkinlikleri</p><p>· Tamamlanması zorunlu online ve interaktik eğitimler(oyunlar, quizler vb.)</p><p>· Düzenli paylaşılan Bilgi Güvenliği e-posta bültenleri</p><p>· Bilgi Güvenliği internet veya intranet sayfası</p><p>· “Haftanın bilgi güvenliği sorusu” gibi tüm çalışanlardan bireysel cevap beklenen eposta etkinlikleri</p><p>· Sosyal mühendislik ve oltalama testleri (Oltanan çalışanlara ek eğitimler)</p><p>· Kurum içi afişler, posterler, kartlar, temiz masa kontrolleri, el kitapçıkları, karikatürler</p><p>· Kurum içi ekranlarda, dinlenme alanlarında, bilgi güvenliği animasyonları ve bilgilendirmeleri</p><p>· Ekran koruyucu, masaüstü arka planı, ip telefon ekranı gibi alanlarda bilgi güvenliği uyarıları</p><p>· Çalışan masalarına, değişen bilgi güvenliği kartları bırakılması</p><p>· Bilgi güvenliği konulu bulmacalar, ödüllü sorular</p><p>· Yaşanan Bilgi Güvenliği tehditlerinin çalışanlar ile paylaşılması</p><p>Kurum çalışanlarının bilgi güvenliği konusunda bilinçlendirilmesi, bilgi güvenliği süreçlerinde atılacak ilk ve en önemli adımlardan biridir. Çalışan farkındalığının üst düzeyde olması, olası güvenlik açıklarının çalışanlarca tespit edilerek ilgililere bildirilmesi faydasına dahi olanak sağlar ki bu nokta farkındalığın nirvanasıdır denilebilir.</p><p>Farkındalık ile çalışanlar üzerinde güvenlik bilinci oluşturulurken hangi bilgilerin korunması gerektiği, bunların ne tür tehditlere karşı nasıl korunması gerektiği konusunda bilinçlendirme yapılır.</p><p>Tüm kurum çalışanlarının ve kurumun veri alış-verişi içerisinde olduğu tüm paydaşların, bilginin korunmasının önemi ve bilgi güvenliğinin sağlanması konusunda bilinçlendirilmesi, kurumlarda bilgi güvenliği farkındalığı çalışmalarının ana hedefidir.</p><p>Kurumun bilgi güvenliği politikası sadece kurum çalışanlarını değil, tedarikçiler ve iş ortaklarını, hizmet sağlayacıları ve onların çalışanlarını, kısaca kurumun temas ettiği her noktayı kapsamalıdır.</p><p><strong><em>En güncel bilgi güvenliği olayları ve korunma yöntemleri için mutlaka takipte kalın : </em></strong><a href="https://bilgiguvende.com/"><strong>https://bilgiguvende.com/</strong></a></p><p>Sevgiler..</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3baf15d340c3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[MIT App Inventor 2 ve Firebase ile Android Uygulama Geliştirme]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/mit-app-inventor-2-ve-firebase-ile-android-uygulama-geli%C5%9Ftirme-b1451a04c786?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b1451a04c786</guid>
            <category><![CDATA[firebase]]></category>
            <category><![CDATA[mit-app-inventor]]></category>
            <category><![CDATA[mobile-app-development]]></category>
            <category><![CDATA[mit-app-inventor-2]]></category>
            <category><![CDATA[android-app-development]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 06 Mar 2020 04:01:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-03-06T04:01:09.509Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Google Firebase bulut platformunda veritabanı oluşturacak ve MIT App Inventor 2<strong> </strong>kullanarak geliştireceğimiz android uygulamamız ile firebase’den veri gönderip alacağız. Uygulamamız her veri değişikliğinde bildirim gösterecek.</p><p>Android uygulama geliştirmeyi deneyimleme, Firebase ve Mit App Inventor 2&#39;yi tanıma açısından yararlı olabilecek minnak uygulamamıza başlayalım :</p><p><strong>Neleri kullanacağız :</strong></p><ul><li>Firebase (firebase.google.com)</li><li>Mit App Inventor 2 (Android uygulama geliştirme ortamı)</li><li>Mit App Inventor 2 Companion (Android uygulamayı akıllı telefona yükleme yazılımı)</li></ul><h4>Nedir bunlar, kısaca bakalım :</h4><p><strong>Firebase ( http:// firebase.google.com )</strong></p><p>Google’ın gerçek zamanlı veri depolama özellikli bulut tabanlı platformudur. <a href="https://medium.com/@halisak_/nosql-veritabanlar%C4%B1-3cf5b01347ad">NoSQL veritabanı</a> kullanarak kullanıcılarla cihazlar arasında verileri gerçek zamanlı olarak saklar ve senkronize eder. JSON veri formatını kullanır. Güncellenmiş veri, bağlı cihazlar arasında milisaniyeler içinde senkronize edilir ve uygulamamız çevrimdışı durumdaysa veriler saklanır ve ağ bağlantısı olduğunda tekrar senkronize edilir. Bünyesinde pek çok hizmeti barındıran Firebase’i Gmail hesabınız ile herhangi bir yazılım yükleme ihtiyacı olmadan kullanabilirsiniz.</p><p><strong>MIT App Inventor 2 ( http:// ai2.appinventor.mit.edu/ )</strong></p><p>İlk olarak Google tarafından sunulan ve Massachusetts Institute of Technology (MIT) tarafından geliştirilen kod seviyesinde mobil programlama bilgisi gerektirmeden, sürükle bırak (drag and drop) şeklinde programlama ortamına sahip Android uygulama geliştirme platformu. Bu platform da gmail hesabı ile herhangi bir yazılım yükleme ihtiyacı olmadan kullanılabilir. Özellikle öğrenciler ve yeni başlayanlar için uygulama geliştirme mantığını anlama ve kodlama gerekmeden ortaya bir şeyler çıkartabilme adına faydalı ve keyifli bir platform.</p><p><strong>MIT App Invertor 2 Companion</strong></p><p>MIT App Inventor 2 ile oluşturduğumuz göz bebeğimiz uygulamamızı, android cihazımıza aktarmamızı sağlar ve Play Store üzerinden yüklenebilir. Geliştirdiğimiz uygulamamızı derlediğimizde(build) oluşacak QR kodu MIT App Invertor 2 Companion ile okutarak uygulamamızı android cihazımıza aktarabiliriz.</p><h3>Firebase de proje oluşturma</h3><p>İlk olarak firebase.google.com adresine gmail hesabımız ile giriş yapıyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/827/1*AU1mrrgzKox3RnG0bfvctg.png" /></figure><p>Proje ekleme adımı ile proje ismini ve ülke bilgisi seçerek, projemizi oluşturuyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*w2S1bUrsMZUlRSW9Fql8ZA.png" /></figure><p>Sol menüden Database’i seçip, “Veritabanı oluştur” butonuna tıklıyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/678/1*cAtIJ1wdMLDkdrSs5Cow5A.png" /></figure><p>Yukarıda seçeneğe üretim modu diyebiliriz, ardından Google Cloud Platform (GCP) kaynak konumu olarak projemiz için her hangi bir kaynağı seçip devam diyebiliriz.</p><p>Aşağıdan Realtime Datebase’i seçiyoruz ve Kurallar adımında read, write değerlerini <strong>true yaparak</strong> genel okuma yazma izni veriyoruz(gizlimiz saklımız yok:)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Vs7oqzTJoPBchOEOKLjYWA.png" /></figure><p>Uygulamamızın veritabanı ile iletişim kurabilmesi için aşağıdaki değerleri not ediyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/756/1*7dGOltxHyxh4Zh-L5p0tdw.png" /></figure><p><strong>Ayarlar </strong>adımından da Web API anahtarını alıyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZAYhUTT89P5USGIQvhxooQ.png" /></figure><p>Konunun detayını şimdilik başka bahara bırakarak, basitçe veri yazıp okuyabilecek firebase db’mizi oluşturduk. Şimdi Uygulamamızı <strong>MIT App Inventor 2 </strong>ile geliştirelim :)</p><h3><strong>MIT App Inventor 2</strong></h3><p><a href="http://ai2.appinventor.mit.edu/">ai2.appinventor.mit.edu </a>adresinden gmail hesabımız ile giriş yapıyoruz. Start new project ile yeni bir proje oluşturup isimlendiriyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/468/1*kVDb3HDw2xjG9UaI2fUUfQ.png" /></figure><p>MIT App Inventor 2 tasarım arayüzü aşağıdaki şekilde. Sol tarafta Palette yani toolbox menümüz, Sağ da Components ve Properties menüleri, ortada çalışma formumuz yani Viewer ekranı yer alıyor. Sol taraftan sürükle bırak yaparak componentleri formumuza ekleyebilriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kCISJCbBv0B6YBKfpLPcRQ.png" /></figure><p>Firebase componentini eklerken çıkan aşağıdaki uyarı da aklımızda olsun, bana fazla güvenmeyin diyor :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/346/1*gOa76va_Q8jYq8He3c1tFA.png" /></figure><p>Sağ üst köşede, Blocks ve Designer butonları mevcut,</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/382/1*FUGK7NEqek2v4KymjkKJHw.png" /></figure><p>bunları kullanarak kod ekranı ve tasarım ekranı arasında geçiş yapabiliyoruz.</p><p>Blocks ekranında sol da blocks menüsü içerisinde mantıksal operatörler, koşul blokları, fonksiyon blockları vs gibi gerekli bileşenler yer alıyor :</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/601/1*WsWBwezi78Ad2yswyRqNHg.png" /></figure><p>Bu yazıyı yazarken uygulama arayüzünde ve kod block’larında ufaktan da düzenleme yaptım, böyle daha güzel oldu :) backround image’i de test amaçlı ekledim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/338/1*rbIxxOFHuEKlyFVkgU9tZg.png" /></figure><p>FirebaseDB1 komponentinin properties’inde FirebaseToken ve FirebaseURL değerleri bulunuyor. Uygulamamızın Firebase database’imize erişebilmesi için, daha önce not ettiğimiz bu değerleri, ilgili alanlara giriyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/186/1*Nq5ddjDP5sFmLVibajYqRA.png" /></figure><p>Benim gibi notifikasyona sesli uyarı eklemek isterseniz, onun da properties’inde bir sound dosyası seçmeniz yeterli.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/370/1*buXxDAEn5AKmI6izxXiWFQ.png" /></figure><p>Kod block’larımız aşağıdaki şekilde:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/571/1*UWRLWVb9HnvsaDG_T2-gBw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/592/1*Fw73df9mu__22v5WeB7jBA.png" /></figure><p>Burda veri gönderenin bir iot cihazı, örneğin bir ısı nem sensörü olduğu ve her veri değişiminde yine notifikasyon geldiği düşünülebilir.</p><p>iot nesnesinden 5 dk da bir bilgi göndermesi istenip, veriler grafikselleştirilebilir vs.</p><p>Örn : <a href="https://create.arduino.cc/projecthub/electropeak/connecting-arduino-to-firebase-to-send-receive-data-cd8805">Ardunio Firebase işbirliği</a></p><p><strong>MIT App Invertor 2 Companion</strong></p><p>Öncelikle Play Store dan, MIT App Invertor 2 Companion uygulamasını yüklüyoruz. Ardından MIT App Invertor 2 de aşağıdaki adımlar ile uygulamamızı indirmemizi sağlayacak QR kodu oluşturuyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/548/1*gDUl4pjLC7HULP_ZrRhngw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/226/1*sRAQUM_zHTNfiOFttmGYVA.png" /></figure><p>QR’ı MIT App Invertor 2 Companion’ı açarak taratıyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/380/1*x1GSmXxTM2_T0GUw1ge8cw.png" /></figure><p>Ardından uygulama indirilsin mi? Yüklensin mi? vb. güvenlik izinlerini veriyoruz ve uygulamamız telefonumuza yükleniyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/503/1*1RU53stL_eE6Tbtg3DRKhw.png" /></figure><p>Uygulamayı derleyip yükleyip test etmek yerine daha hızlı test etmek için yukarıdaki yöntemlerde mevcut..</p><p>Artık genişleyen ufkumuz, öğrenme azmimiz ve hayal gücümüzle Jan Koum’dan neyimiz eksik :)</p><p>Sevgiler..</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b1451a04c786" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[NoSQL Veritabanları]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/nosql-veritabanlar%C4%B1-3cf5b01347ad?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3cf5b01347ad</guid>
            <category><![CDATA[nosql-database]]></category>
            <category><![CDATA[nosql]]></category>
            <category><![CDATA[ilişkisel-veritabanı]]></category>
            <category><![CDATA[nosql-veritabanları]]></category>
            <category><![CDATA[veritabanı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 19 Jan 2020 04:51:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-01-19T04:51:46.160Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>NoSQL Nedir?</strong></p><p>“NoSQL” sözcüğü ilk defa 1998 yılında Carlo Strozzi tarafından kullanılmış. Geliştirdiği ilişkisel veritabanının sorgulama dili olarak SQL’i kullanmadığını belirtmek isteyen Strozzi, açık kaynak kodlu veritabanı için NoSql DB ismini kullanmıştı. Sonradan NoSql ifadesi daha çok “ilişkisel olmayan” anlamında kullanılmış, Strozzi de ilişkisel olmayan veritabanlarının NoSql yerine NoRel(no reletional) şeklinde isimlendirilmesinin daha doğru olacağını belirtmiş.</p><p>Günümüzde ise bildiğimiz sql tabanlı veritabanları dışındaki tüm veritabanları için NoSql terimi kullanılır. İilişkisel olmayan, NoRDBMS, NonRel ve Not Only Sql de diğer ifade ediliş şekilleridir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*dTjJ6bfGypRliOZkVSTMvA.png" /></figure><p>NoSQL teknolojiler aslında uzun yıllardır hayatımızda, ancak günümüzde veri yelpazesinin genişlemesi, bulut, mobil, iot, sosyal medya ve big data ile oluşturulan çok çeşitli ve büyük hacimli verileri işleme gereksinimi NoSQL’in yayılmasına ve popülerliğinin artmasına olanak sağladı.</p><p><strong>NoSQL</strong>; ilişkisel veritabanlarına alternatif, ilişkisel olmayan, esnek yapılı, büyük verili ve çok sayıda aktif kullanıcılı sistemlerde yüksek performans ve yönetim kolaylığı sunan veritabanı çözümüdür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/679/1*rinnD4hsKGFSQASB2IKMWA.png" /></figure><p>Çok sayıda kullanıcının aynı anda aktif olması durumu ve veritabanı şemalarının sıklıkla değiştirilmesi gerekliliği, NoSql’i ön plana çıkartır. Yaygın olarak kullanılan ilişkisel veritabanlarında, tablolar-sütunlar şeklinde hiyerarşik bir yapılanma söz konusudur ve yeni tip bir veri geldiğinde öncelikle yeni sütunlar tanımlanmalıdır. Bu durum da, veritabanının ilişkisel yapısı nedeniyle tümüyle ele alınması veya yeniden şekillendirilmesi gerekliliği gibi ek maliyetler doğurabilmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/518/1*vGfj_pKHnJa8e6UcazX3Sg.png" /></figure><p>NoSql veritabanlarında ise tablo ve sütun yapısı olmadığından, esnek yapı veritabanının az maliyetle genişlemesine olanak sağlar. İnternet ortamında oluşturulan yapısal olmayan düzensiz büyük verinin, ilişkisel veritabanları ile düşük maliyetli, performanslı ve kolay bir şekilde yönetilememesi NoSql’e yönelimin temel sebebidir.</p><p>NoSql db’ler ayrıca yüksek bütçe gerektiren dikey büyümeye müsait ilişkisel veritabanlarının aksine, yatay büyümeye müsaittir.</p><p><strong>Dikey büyümeyi</strong>, sunucuların cpu, ram, hdd gibi bileşenlerinin yükseltilmesi olarak tanımlayabiliriz. Bunun bir sınırı olduğu ve maliyetinin yüksek olacağı görülebilir.</p><p><strong>Yatay büyüme ise</strong>, gerekli durumda mevcut sunucuya aynı özellikte(olmayadabilir) yeni bir sunucunun eklenerek, sunucu arttırma işlemi yapılmasıdır. Bu şekilde binlercew sunucu bir arada çalışabilir.</p><p>Nosql veritabanı türleri :</p><ul><li><strong>Key-Value (Anahtar-Değer)</strong> : Bilgiler bir anahtar ve karşılığında bir değer şeklinde saklanır. Kullanan sistemler : MemcacheDB , Redis , Dynamo, Riak, Voldemort , WebSphere eXtreme Scale</li><li><strong>Document Oriented (Döküman Tabanlı) </strong>: Her nesneyi (id’li bir nesneyi) ayrı bir doküman olarak XML, JSON, BSON, Binary, PDF.. gibi formatlarda saklayabilir. Kullanan sistemler : MongoDB, CouchDB , RavenDB, MarkLogic</li><li><strong>Column Oriented (Sütun Tabanlı) </strong>: Her sütun için değerleri ayrı olarak saklayan ve erişen veri sistemleri. Kullanan sistemler :Hbase, Cassandra, Accumulo</li><li><strong>Graph (Çizelge)</strong> : Kayıt graph (çizelge) adı verilen bir ilişki yapısında saklanmaktadır. Kullanan sistemler : Neo4J, OrientDB, Allegro, Virtuoso, Sones, Jena, Sesame</li></ul><p>NoSQL veritabanları özellikle büyük veri hacmi, düşük gecikme süresi ve esnek veri modelleri gerektiren uygulamalar için optimize edilmiştir. Bu gereksinimler, diğer veritabanlarının veri tutarlılığı kısıtlamalarının(ACID) bir kısmı esnetilerek karşılanır.<strong> </strong>Bu nedenle NoSQL DB’ler için, bankacılık/finans gibi veri tutarlığının önemli olduğu platformalarda kullanımı uygun değildir denebilir.</p><p><strong>NoSQL Veritabanlarının Avantajları</strong></p><p>Genellikle yüksek sorgu hızları sunan NoSQL veritabanları, öngörülemeyen verileri işleme konusunda çok etkilidir, sürekli genişleyen veri türleri ve modellerinin yönetilmesinde başarılıdır. Esnek, ölçeklenebilir, yüksek performanslı ve yüksek oranda işlevsel veritabanları gerektiren mobil, web ve oyun gibi birçok modern uygulama için idealdirler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/933/1*R8ceJ1VS3TlNE71ay9HNnA.png" /><figcaption>NoSQL Veritabanları</figcaption></figure><ul><li><strong>Esneklik</strong>: NoSQL genellikle daha hızlı ve daha fazla yinelemeli yazılım geliştirmeyi mümkün kılan esnek şemalar sağlar. Esnek veri modeli sayesinde NoSQL veritabanları yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış veriler için idealdir.</li><li>İlişkisel (RDBMS) sistemler transaction bazlıdır ve ACID kurallarına sahiptir. NoSQL sistemler <strong>ACID </strong>kurallarına tamamen uymaz, pek çok NoSQL sistemde transaction kavramı da yoktur. Bu esneklik performansa olumlu etki sağlar.</li><li><strong>Ölçeklenebilirlik</strong>: NoSQL veritabanları yatay olarak genişleyebilir, yani genellikle pahalı ve kalıcı sunucular eklenerek ölçeği artırılabilecek şekilde değil, dağıtılmış donanım kümeleri kullanılarak ölçeği genişletilebilecek şekilde tasarlanır. Binlerce sunucu bir arada küme olarak çalışabilir ve çok büyük veriler üzerinde işlem yapabilirler.</li><li><strong>Yüksek performans:</strong> NoSQL veritabanları, benzer işlevlerin ilişkisel veritabanlarıyla gerçekleştirilmesi ile karşılaştırıldığında daha yüksek performansı mümkün kılan belirli veri modelleri (belge, anahtar-değer, grafik gibi) ve erişim desenlerini destekler.</li><li><strong>İşlevsellik</strong>: NoSQL veritabanları, her biri ilgili veri modeli için özel olarak tasarlanmış yüksek oranda işlevsel API’ler ve veri türleri sağlar.</li><li>NoSQL veritabanı sistemleri ilişkisel veritabanlarına göre daha yüksek <strong>erişilebilirlik </strong>imkanı sunarlar. Aynı anda sisteme çok sayıda kullanıcının bağlı olduğu durumlarda kontrol ve yönetim daha kolaydır.</li><li>NoSQL veritabanı sistemleri birçok açık kaynak kodlu projelere ve bulut bilişim teknolojilerine uygun olduğu için <strong>maliyet </strong>olarak ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerine göre daha avantajlıdır. Açık kaynak kodlu ve ücretsiz seçenekler mevcuttur.</li><li><strong>Bakım ve yönetimi</strong> ilişkisel db’lere kıyasla daha kolaydır.</li><li>NoSQL sistemler sabit tablo ve sütunlara bağımlı değildir bu da <strong>tasarımda </strong>bir değişikliğe gidilmesi gerektiğinde işlerin çok daha kolay olacağı anlamına gelir.</li></ul><p><strong>NoSQL Sistemlerin Dezavantajları Nelerdir?</strong></p><ul><li>İlişkisel veritabanı yönetim sistemlerini kullanan uygulamaların NoSQL sistemlere taşınması zaman alıcı ve zahmetli olabilir. Sorgu tabanlı veri erişimi yerine NoSQL sistemlerdeki anahtar tabanlı yapılandırmaya gidilmesi gerekir.</li><li>ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) kurallarını esnettiğinden, ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerindeki gibi transaction kavramı yoktur. Bu da veri kaybı olabileceği anlamına gelir. Finansal uygulamalarda kullanımı tercih edilmez. Yani ACID’i esneterek sağlanan ölçeklenebilme gibi avantajlar veri bütünlüğü yönünden dezavantaj oluşturur denebilir.</li><li>NoSQL veritabanı sistemleri veri güvenliği konusunda ilişkisel veritabanı yönetim sistemleri kadar gelişmiş değiller. Dökümantasyon ve destek konularında gelişmesi gereklidir.</li></ul><p><strong>Kimler Kullanıyor?</strong></p><p>NoSQL veri tabanlarının yeni yeni yaygınlaştığı söylenebilir ancak, e-ticaret, internet arama motorları ve sosyal ağlar gibi büyük ölçekli internet uygulamaları için güvenilirliğini ve performansını ispatlamıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/675/1*i04FcYewa6vMi1MnpP2axQ.png" /><figcaption>NoSql kullanan büyük ölçekli şirketlerden bazıları</figcaption></figure><p>İnternetin en büyüğü Google, verilerini BigTable isimli NoSQL veritbanında yönetmektedir. Amazon’un NoSQL çözümü DynamoDB, Amazon‘un yanısıra Airbnb, Samsung, Toyota vb.. pek çok dünya devi kuruluş tarafından da kullanılmaktadır. Facebook, twitter gibi aynı anda çok sayıda kullanıcının aktif olduğu sosyal ağ platformlarında da petabayt’lık nosql veritabanları kullanılmaktadır.</p><p><strong>SQL (ilişkisel) ve NoSQL (ilişkisel olmayan) veritabanlarının karşılaştırması</strong></p><p>Aşağıdaki tabloda NoSQL ile SQL veritabanları arasındaki başlıca farklar yer alıyor:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/873/1*yHcGidkhnhm7pZ6_wBy7uQ.png" /></figure><h4>SQL ve NoSQL Terminolojileri</h4><p>Bazı NoSQL veritabanlarınca kullanılan terminolojiler ile SQL veritabanlarında kullanılan terminolojileri aşağıdaki tabloda görebilirsiniz:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/806/1*MPTXM_YUWpQFOPTg2Meu2A.png" /></figure><p>Sevgiler..</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3cf5b01347ad" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Online Sıcaklık Takibi — IOT Projesi]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/online-s%C4%B1cakl%C4%B1k-takibi-iot-projesi-690a0fa592aa?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/690a0fa592aa</guid>
            <category><![CDATA[nodemcu]]></category>
            <category><![CDATA[iot-projects]]></category>
            <category><![CDATA[nesnelerin-interneti]]></category>
            <category><![CDATA[internet-of-things]]></category>
            <category><![CDATA[iot]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 08 Dec 2019 16:43:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-12-08T16:43:40.762Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Online Sıcaklık Takibi — IOT Projesi</h3><p><strong>İnternetin olduğu her yerden istediğiniz bir yerin sıcaklığını takip edebilmek, dahası IOT teknolojilerine ufaktan bir giriş için : NodeMCU(ESP8266) ile ortam sıcaklığının Thingspeak üzerinde gösterilmesi.</strong></p><p>NodeMCU programlanabilir geliştirme kartımız ile wifi üzerinden internete çıkacağız. ThingSpeak üzerinde bir kanal oluşturacak ve NodeMCU’nun, LM35 sıcaklık sensöründen aldığı anlık sıcaklık değerlerini buraya göndermesini isteyeceğiz. IOT projemize başlamadan önce ekipmanlarımızı yakından tanıyalım. Arduino, NodeMCU, ESP8266 modülü vs. nedir, kısaca bahsedelim :</p><p><strong>Arduino </strong>: Açık kaynaklı, donanım ve yazılım bileşenlerinden oluşan geliştirme platformudur. Arduino kartı ile üzerine takacağınız her türlü elektronik ekipmanı kontrol edebilirsiniz. Pek çok iot projesinin baş aktörüdür. (her ne kadar bu projede kendisini kullanmayacak olsakta saygıyla anıyoruz:) Arduino üzerindeki giriş ve çıkış pinleri vasıtasıyla bir robot kolunu, oyuncak arabayı(gerçekte olur), led ışıkları vs. kontrol edebilir, çok sayıda sensörden veri elde ederek bunları programlandığı şekilde işleyip istenen çıktıları sunabilir ve internete veri gönderip alabilir. Dolayısıyla uzaktan cihaz yönetimi dahil sınırsız varyasyonda projeler üretebilirsiniz. Bu projelerde kompleksite arttıkça, elektronik ve programlama bilginiz de o derece gelişmelidir/gelişecektir. Özellikleri farklılık gösteren çok sayıda Arduino kart çeşidi olduğunu da belirteyim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/655/1*AojkAbP38zs2ywtZcManlw.png" /><figcaption>Arduino UNO — En yaygın Arduino modelidir</figcaption></figure><p><strong>ESP8266 modülü</strong> : Esp8266 wifi modülüdür ve ardunio (veya benzer)kartalara takılarak onların internete çıkabilmesine olanak sağlar. Ancak bu modüllerin kendi üzerlerinde de programlanabilir bir işlemci ve giriş çıkış pinleri olduğu için, ardunio karta ihtiyaç duymadan direk olarak kendileri ile de proje yapılabilir. Böylece proje daha basit ve ucuz olur.</p><p><strong>NodeMCU : </strong>ESP8266&#39;nın programlanarak arduino kartsız kullanılabilmesi, esp8266&#39;nın daha verimli kullanılabilmesine olanak sağlayan düşük maliyetli, Arduino’ya göre daha mütevazi çeşitli kartların ortaya çıkmasını sağladı. NodeMCU da esp8266&#39;nın daha verimli kullanabilmesine olanak sağlamak ve onu LUA geliştirme diline adapte etmek için geliştirildi. Uygun fiyatı ve özellikleriyle oldukça popüler oldu. NodeMCU, LUA dili ile programlanır ancak Arduino dilleri ve IDE’si (programlama arayüzü) ile de uyumludur. Üzerindeki bağlantı noktalarına bağlayacağınız elektronik ekipmanları, sensörleri vs. internet üzerinden kontrol etmenizi ve anlık veri alşveirişi yapabilmenize olanak sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/611/1*gQsoEetSRIkXVJY8SYGA7Q.png" /><figcaption>NodeMCU</figcaption></figure><p><strong>Arduino IDE (Integrated Development Environment)</strong>: Arduino geliştirme ortamıdır. Yani kodları yazdığınız ve USB den pc’nize bağlı olan arduino kart üzerine(veya NodeMCU) yolladığınız arayüz. Şuna benzer kendisi :</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/449/1*-87wW4xbS5jcsmL3kZV34Q.png" /></figure><p><strong>Thingspeak : </strong>IOT cihazlarınızdan göndereceğiniz verileri saklayan, işleyen, görselleştiren, anlık alertler oluşturabilen bulut platformudur. Bahsedicem yine..</p><p><strong>LM35 : </strong>Sıcaklığı ölçmek için kullanılan bir entegredir. Bir de DHT11 vardır ki kendisi sıcaklığın yanında nemi de ölçer. Artık bi dahakine de kendisiyle çalışırız kısmetse diyelim.</p><h3><strong>Hazırsak Başlayalım Ufaktan</strong></h3><p><strong>Gerekli Malzemeler ve Uygulamalar;</strong></p><p>· Thingspeak Kanalı (<a href="https://thingspeak.com/">https://thingspeak.com/</a>)</p><p>· Ardunio IDE Yazılımı (<a href="https://www.arduino.cc/en/main/software">https://www.arduino.cc/en/main/software</a>)</p><p>· NodeMCU geliştirme kartı</p><p>· LM 35 ısı sensörü (sıcaklığı ölçmek için kullanılan bir entegredir)</p><p>· Bread Board(Devre Tahtası)</p><p>· Jumper Kablolar</p><p>· USB Bağlantı Kablosu</p><p><strong>ThinkSpeak Hesap Açma Adımları</strong></p><p>Bulut veri servisi sağlayan ThingSpeak, IOT projeler için bulunmaz kaftandır. Elbette rakipsiz de değildir ama gönüllerin favorisidir. ThingSpeak tarafından sağlanan kanalları ve web sayfalarını kullanarak, herhangi bir yerde İnternet üzerinden herhangi bir veriyi izleyebilir ve sistemimizi internet üzerinden de kontrol edebiliriz. ThingSpeak, bir algılayıcıyı tetikleyerek verileri sensörlerden alır, görselleştirir ve analiz eder, veri işlemeyi gerçekleştirir, grafiğe dökebilir. ThingSpeak de hesap açılması ve hesap ayarları :</p><p><a href="https://thingspeak.com/">https://thingspeak.com/</a> adresine giriş yapılır ve sağ üstten Sign Up denilerek yeni hesap oluşturulur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*5tj5pDJ1vgnrUCNH8Ko5sQ.png" /></figure><p>Channels sekmesinden New Channel tıklandığında aşağıdaki şekilde bilgi giriş ekranı gelir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*L4E3Y1I10vtnMJXleMYkrQ.png" /></figure><p>Name kısmına Türkçe karakter kullanılmadan kanal ismi yazılır. Description kısmına ise kanalımız ile ilgili bir açıklama yazabiliriz. Field 1 alanına ölçülecek değer(örn:Sicaklik) yazılır. En altta yer alan Save Channel’a tıkladığımız da kanalımız oluşmuş olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*52JTtIi_t5ewKZt6o9UV2w.png" /></figure><p>Bu sayfada yolladığımız verileri Sıcaklık — Zaman grafiği şeklinde görebileceğiz. Üst menüde View sekmesi grafiği sadece bizim görebildiğimiz sekmedir. Eğer verileri herkes ile paylaşmak istersek hemen sağındaki Public View sekmesine tıklayıp sayfa linkini paylaşmamız yeterli olacaktır. Channel Settings sekmesinden az önce ayarladığımız tüm bilgileri değiştirebilir veya yeni grafikler ekleyebiliriz.</p><p>“API Keys” sekmesini tıklayalım ve okuma, yazma API’lerini not edelim. Burada sadece yazmayı kullanacağız. Hesap açma, kanal oluşturma ve API key’i alma işlemlerini tamamlandıktan sonra devre bağlantısı ve kodlama işlemlerine geçebiliriz. Unutmadan channel ID’yi de not edelim, o da lazım olacak.</p><p><strong>NodeMCU ile LM35 bağlantı şeması :</strong></p><p>Bağlantı için bir Breadboard (Devre Tahtası) kullanacağız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*KJSwdKlkIHYSO9iKRyn9Kg.png" /></figure><p>LM35&#39;in 1. pini yani Vcc, NodeMCU’nun <strong>+ 3v</strong> pinine bağlanır.</p><p>LM35 Analog Out pini NodeMCU A0 pinine bağlanır.</p><p>LM35&#39;in <strong>GND </strong>bacağı, NodeMCU’nun Ground Pin’ine ( <strong>GND</strong> ) bağlanır</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/590/1*Hpa_S0zr82HEWk7OyMh5FA.png" /></figure><p>ThingSpeak kanalımız ve devre bağlantımız hazır. Şimdi Ardunio IDE ile NodeMCU’muzu kodlayalım.</p><p><strong>Arduino IDE kullanarak NodeMCU’ya aktarılacak kodlar :</strong></p><p>#include “ThingSpeak.h”<br>#include &lt;ESP8266WiFi.h&gt;<br>const int LM35 = A0;<br><strong>// — — — — — — Wifi bilgileri girilecek— — — — -//</strong><br>char ssid[] = “SSIDSSID”; //<strong>SSID</strong><br>char pass[] = “PASSWORD”; // <strong>Sifre</strong><br>// — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — -//</p><p>WiFiClient client;</p><p>unsigned long myChannelNumber = 000000; // <strong>Channel ID buraya</strong><br>const int FieldNumber = 1;<br>const char * myWriteAPIKey = “<strong>xxxx</strong>”; // <strong>Thingspeak API kodumuz buraya</strong></p><p>void setup()<br>{<br> Serial.begin(115200);<br> WiFi.mode(WIFI_STA);<br> ThingSpeak.begin(client);<br>}<br>void loop()<br>{<br> if (WiFi.status() != WL_CONNECTED)<br> {<br> Serial.print(“Attempting to connect to SSID: “);<br> Serial.println(ssid);<br> while (WiFi.status() != WL_CONNECTED)<br> {<br> WiFi.begin(ssid, pass);<br> Serial.print(“.”);<br> delay(5000);<br> }<br> Serial.println(“\nConnected.”);<br> }<br> int ADC;<br> float temp;<br> ADC = analogRead(LM35); /* Read Temperature */<br> temp = (ADC * 3); /* Convert adc value to equivalent voltage */<br> temp = (temp / 10); /* LM35 gives output of 10mv/°C */<br> Serial.print(“Temperature = “);<br> Serial.print(temp);<br> Serial.println(“ *C”);<br> delay(1000);<br> ThingSpeak.writeField(<strong>myChannelNumber</strong>, <strong>FieldNumber, temp, myWriteAPIKey</strong>);<br> delay(1000);<br>}</p><h4><strong>Kodları NoceMCU’ya aktarmak için Ardunio IDE’yi kurma :</strong></h4><p>Arduino yazılımını yüklemek için <a href="http://www.arduino.cc/">www.arduino.cc</a> adresinde “Downloads” sekmesine tıklanır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*GSTF9dAjlUP3RfUtYrLKmQ.png" /></figure><p>Windows installer seçeneği seçilir ve sonraki sayfada Just Download denir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*ChNu5wR7tRTsPqh5OJYKUg.png" /></figure><p>İndirme işlemi bittikten sonra dosyayı açarak kurulum işlemini başlatıyoruz. “Install USB driver” seçili olmalı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/423/1*cQzBtrOjVArCFRIEcAeu0w.png" /></figure><p>Kurulum işlemi bittikten sonra, kartımızı USB kablomuzla bilgisayarımıza bağlıyoruz. Bilgisayarımızda “Yeni donanım bulundu” penceresi açılıyor. Eğer sürücüler yazılımla birlikte kurulduysa, otomatik yükleme seçeneği Arduino’muzun sürücülerini otomatik olarak yükleyecektir.</p><ul><li>Ardından, Arduino IDE’yi açın.</li><li>Ana menüde sırasıyla tıklayın; Dosya &gt; Tercihler diyelim</li><li>Gelen pencerenin <strong>Ayarlar</strong> sekmesinde <strong>Ek Devre Kartları Yöneticisi URL’leri </strong>kutucuğu ve sağında gözet gibi bir simge var, ona tıklayın</li><li>Açılan pencereye enter yapıp bu URL’i ekleyin, ok diyerek pencereleri kapatın. <a href="http://arduino.esp8266.com/stable/package_esp8266com_index.json"><strong>http://arduino.esp8266.com/stable/package_esp8266com_index.json</strong></a></li><li>Ana menüden tıklayın; Araçlar &gt; Kart:… &gt; Kart Yöneticisi</li><li>Açılan pencerede <strong>esp8266</strong> ile arama yapın ve sonuçlar arasında <strong>esp8266 by ESP8266 Community</strong> olanı kurun ve inme işlemleri için bekleyin.</li><li>İşlem tamamlandığında <strong>Kart Yöneticisi</strong> penceresini kapatın</li><li>NodeMCU için Arduino IDE artık hazır.</li></ul><p>Olmadı mı? Panik yok. Ardunio IDE’nin NodeMCU’yu görür hale gelmesi için diğer yollar <a href="https://www.instructables.com/id/Steps-to-Setup-Arduino-IDE-for-NODEMCU-ESP8266-WiF/"><strong>bunlar.</strong></a></p><p><strong>Ardunio IDE hazırsa, şimdi NodeMCU’yu pc ye bağlayalım</strong></p><ul><li>NodeMCU’yu USB ile pc’ye bağlayın</li><li>Araçlar &gt; Kart:… &gt; <strong>NodeMCU 1.1 (ESP-12 Module)</strong> — <strong>Not:</strong> Farklı NodeMCU sürümü kullanıyorsanız ona uygun bir seçim yapın.</li><li>Ardından, Araçlar &gt; Port &gt; <strong>COM X</strong> — <strong>Not:</strong> NodeMCU’yu hangi Com portuna bağladıysanız onu seçmelisiniz listede</li><li>Şimdi kodlarınızı copy-paste yaparak NodeMCU’ya gönderebilirsiniz. Kodlarımız yukarıda hazır..</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/374/1*pRt94J_o0TCUEHymASGM-Q.png" /></figure><p>Artık ThingSpeak üzerinde verilerin geldiğini görebilir, internetin olduğu her yerden salonumun ısısını öğrenebilirsiniz :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/415/1*NC2WyzxY7lhMK9anuYDRqA.png" /></figure><p>Bir sonraki IOT macerasında görüşmek üzere..</p><blockquote>kaynak: <a href="https://electronics-project-hub.com/send-lm35-data-to-thingspeak-esp8266-gsm-nodemcu/">https://electronics-project-hub.com/send-lm35-data-to-thingspeak-esp8266-gsm-nodemcu/</a></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=690a0fa592aa" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Lojistikte Bilişim Teknolojileri]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/lojistikte-bili%C5%9Fim-teknolojileri-23816a916d2d?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/23816a916d2d</guid>
            <category><![CDATA[bilişim-ve-lojistik]]></category>
            <category><![CDATA[lojistik-teknolojileri]]></category>
            <category><![CDATA[lojistik-4]]></category>
            <category><![CDATA[lojistik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 30 Nov 2019 23:30:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-11-30T23:30:21.572Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Lojistikte Kullanılan Bilişim Teknolojileri</h4><p>Gelişen teknoloji, her alanda olduğu gibi lojistik faaliyetlerde de hayatımızı kolaylaştıran çözümler sunuyor. Dijital dönüşüm ve endüstri 4.0 ile birlikte Lojistik 4.0 da hayatımıza girmeye başladı. Gelin, lojistik alanında kullanılan bilişim teknolojilerine ve teknolojinin lojistik alanında yaratacağı değişimlere yakından bakalım.</p><p><strong>E-lojistik Yazılımları :</strong></p><p>Geçtiğimiz 20 yılda dünya ekonomisi için oldukça önemli bir enstrüman haline gelen e-ticaret sektörü, kendi içindeki dinamikler sayesinde lojistik sektörünü de dönüştürüyor. Günümüz insanı, e-ticaret ortamlarında alışveriş yaparken artık diğer tüm kriterlerinden yanında, hızlı teslimat olanağınıda olmazsa olmaz olarak görüyor. Verimli, hızlı ve efektif çözümlerin her zamankinden daha önemli hale geldiği e-ticaret de işlerin sorunsuz ve hızlı şekilde yürütülmesi ise lojistiğin en iyi şekilde yönetilmesine bakıyor.</p><p>EDI (Electronic Data Interchange) yani “Elektronik Veri Değişimi Yazılımları” yeni nesil lojistik yönetiminin vazgeçilmez bir öğesidir. EDI sistemleri sayesinde işletmeler, birbirleriyle kurdukları ticari ilişkiye yönelik dokümanları belli bir standart dahilinde tamamen elektronik ortamda paylaşabilir, böylece firmalar kağıt işlemlerinden, zamandan ve insan kaynağından belirgin oranda tasarruf eder. Ayrıca tüm veri akışının yedekli şekilde sistem üzerinde kaydedildiği EDI yazılımları sayesinde dosya kaybı, veri akışında aksaklık gibi sorunlar da ortadan kaldırılmış olur.</p><p>Lojistik yönetiminde yer alan bir diğer e-lojistik yazılımı da ERP yani “Kurumsal Kaynak Planlama” sistemleridir. Mal ve hizmet üretimi için gerekli işgücü, malzeme, makine gibi kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayan bu yazılımlar OMS adı verilen tedarik zinciri ve otomasyon sistemleri ile entegre edildiğinde işletmelerin karlılığına büyük katkılar sağlar.</p><p><strong>Araç/Filo Takip Sistemleri :</strong></p><p>Lojistiğin önemli alt dallarından birisi de taşımacılıktır. Teknolojik gelişmeler sayesinde çok daha hızlı, güvenli ve kârlı şekilde gerçekleşmektedir. Bu değişimin en büyük sebebi ise GPS teknolojileri ile çalışan araç takip sistemleridir. Son derece ulaşılabilir maliyetleri ile filolara entegre edilen mobil araç takip sistemleri sayesinde, filodaki herhangi bir aracın konum ve durum bilgilerini grafiksel ve metin olarak bilgisayar ortamında görüntülemek ve söz konusu araçlar hakkında konum ve veri analizlerini birbirleri ile ilişkilendirerek verimli hale getirmek sadece birkaç saniye alıyor. Ters lojistik iade işlemlerine de hız kazandıran araç takip sistemleri aynı zamanda işletmelerin yakıt maliyetlerinde de tasarruf sağlıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/587/1*p1qBrrnSYvtEMvM4ENe6bA.png" /></figure><p><strong>Barkod ve Radyo Frekanslı Tanımlama Sistemleri (RFID) :</strong></p><p><strong>Barkod</strong> : Hızlı, doğru ve daha kolay bilgi girişi için, sistemlerin daha ekonomik kullanılması adına otomatik tanıma ve hızlı bilgi toplama teknolojisidir.</p><p><strong>RFID</strong> : Bir okuyucu ve bir mikroçipte dijital bilgiyi tutan bir antenden oluşur. Cisimleri radyo dalgalarını kullanarak tanımlayan ve aldığı radyo sinyallerini dijital bilgiye dönüştürerek bilgisayar sisteminde anlaşılacak hale getiren bir sistemdir.</p><p>E-Ticaret sistemi içerisinde kullanımı hızla yayılan RFID’ nin işletmeye katacağı değerler;</p><ul><li>Ürünler hangi araçla geldi, Ne zaman geldi, Nereye yerleştirildi.</li><li>Kim tarafından hangi operasyona tabi tutuldu.</li><li>Depodan izinsiz çıkarılan ürünler için uyarı mekanizması.</li><li>Paketlerin otomatik ayrıştırılması.</li><li>Depo maliyetlerinin düşürülmesi.</li><li>İnsan hatalarından kaynaklanan olası ticari kayıpları önleme.</li><li>İstihdamın azaltılması ve zaman tasarrufu.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/588/1*SMN4wB59XRyKPJTEOBpt_g.png" /></figure><p><strong>Elektronik Veri Değişimi (EDI) :</strong></p><p>Bir işletmenin diğer işletmelerle olan her türlü iş evraklarının alışverişlerini elektronik olarak belirli bir standartta gerçekleştirme işlemidir.</p><p>1960 yıllarında ilk uygulama alanı taşımacılık sektörü olan EDI yazılımı, günümüzde artan iletişim ve birbirine bağlı birçok bilgisayar sistemi ile birlikte e-ticarette e-tedarik zinciri yönetiminde kullanılmakta, e-tedarik zincirinin yönetilmesi ve iyileştirilmesinde büyük kolaylıklar sağlamaktadır.</p><p>Örnek uygulama;</p><p>Satın alma siparişini hazırlayan bir firma kağıt evrak bürokrasisini bitirerek elektronik ortamda siparişle ilgili bilgileri üretici veya tedarikçi firmaya iletiyor. Tedarikçiye ulaşan sipariş verisi EDI yazılım sayesinde sipariş girişi olarak sisteme kaydediliyor. Sipariş kağıt üzerinde gelen siparişlerde olduğu gibi talebin hazırlanma sürecini başlatıyor.</p><p><strong>EDI yazılımının işletmeye katacağı değerler;</strong></p><ul><li>Başlangıç maliyeti yüksek olsa da ileriye dönük maliyetleri düşürmek.</li><li>Bir kez sisteme kayıt ile sürekli sipariş alma. Zamandan tasarruf.</li><li>İnsan hatasının 0’ a indirilmesiyle olası ticari kayıpların önüne geçme.</li><li>Kağıt kullanımı ve arşiv maliyetlerinin düşürülmesi.</li><li>İnsan kaynağının verimli kullanımı.</li><li>Müşteri taleplerine hızlı yanıt ile müşteri sadakatinin arttırılması.</li><li>Sipariş sürelerinin kısaltılması.</li><li>Faturalama ve tahsilat sürecinin iyileşmesi ile nakit akışının hızlanması.</li><li>Bilgi akışının hızlanmasıyla birlikte stok maliyetlerinin düşürülmesi.</li><li>Tüm bu süreçlerin iyi yönetilmesi ile işletme karlılığının arttırılması.</li></ul><p><strong>Sipariş Yönetim Sistemleri (OMS) :</strong></p><p>Sipariş edilen doğru ürünü, istenilen yerde, istenilen zamanda, istenilen miktarda hazır bulundurulması için kullanılan sistemlere sipariş yönetim sistemleri denir. E-ticaret sistemleri içerisinde gelişmiş sipariş yönetim sistemi bulunması son derece önemlidir.</p><p>Sipariş yönetim sistemleri kargo sistemleri ile iyi entegre olmuş şekilde çalışması teslim edilemeyen ya da geri dönen siparişlerin etkin yönetimiyle müşteri memnuniyetini arttırılmasında son derece önemli bir yer tutmaktadır.</p><p><strong>İşletmenize katacağı değerler;</strong></p><ul><li>Müşteri memnuniyetinin arttırılması.</li><li>Müşterilerin doğru yönlendirilmesi ile sipariş hatalarının azaltılması.</li><li>İşletmelere sipariş esnekliğinin kazandırılması.</li><li>Sipariş takip sisteminin etkin kullanılması.</li><li>Sipariş değişkenlik etkisinin en aza indirilmesi.</li><li>Sipariş verilme ve hazırlanma hızının arttırılması.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/550/1*X3Fu2yYTuu2I01GWvC649A.png" /></figure><p><strong>Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) :</strong></p><p>Mal ve hizmet üretimi için gerekli işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde kullanılması sağlayan yönetim sistemlerine verilen isimdir.</p><p>E-lojistik için tanımlama yapılması gerekirse : Tedarik işlemlerinden satış sonrası müşteri desteğine kadar bütün süreçlerin bilgi teknolojileri ortamından yönetilmesidir.</p><p>E-tedarik zinciri ve e-lojistik yönetimi ile işletmenizde tam verimlilik, maliyet takibi ve maliyetlerin düşürülmesi için kullanılan bir yazılımdır.</p><p>E-lojistik uygulama alanları;</p><p>Özellikle e-tedarik zinciri yönetimi ve e-lojistik otomasyon sistemleri ile yakından ilişkilidir.<br> Müşteriye ait siparişin, hangi tedarik merkezinden veya deposundan karşılanması ya da hangi üreticide üretilmesi gerektiği ile ilgili tedarik zinciri yönetimi, tedarikçiler ile olan bağlantılar daha iyi yönetilebilir ve geliştirilebilir.</p><p><strong>İşletmenize katacağı değerler;</strong></p><ul><li>Tedarik işlemlerini daha hızlı hale getirmek ve standardı yakalamak.</li><li>Tedarik işlemini izlenilebilir hale getirerek stokları azaltmak.</li><li>Finansal bilgileri standart hale getirerek tüm birimleri aynı dilde konuşturmak.</li><li>Müşteri siparişlerini iyi yöneterek siparişten fatura kesimine kadar standardı yakalamak.</li><li>İnsan kaynaklarını standartlaştırarak personel verimliliğini arttırmak.</li><li>Önemli işlerin bütünüyle kaydedildiği ve izlenilebildiği bir veri tabanına ulaşmak.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/573/1*xGFhxf6odzaBUP7KEK3NCA.png" /></figure><p><strong>Taşıma Yönetim Sistemleri (TMS) :</strong></p><p>Dağıtım sistemlerinin etkin yönetimi ve geliştirilmesi ile nakliye sürelerinin ve maliyetlerin düşürülmesi. Taşıtların, yüklemelerin, teslimat araç ve sürelerinin eş zamanlı olarak müşteriler ile paylaşılması e-ticaret sistemlerinin en önemli konularından bir tanesidir.</p><p>TMS’nin sektöre katkıları:</p><ul><li>Nakliye sürelerini ve maliyetlerini azaltır.</li><li>İstihdam maliyetlerini azaltır.</li><li>Teslimat programına ilişkin, yük ve araç bilgilerinin düzenlenmesi.</li><li>Müşteri hizmetlerinin kalitesinin arttırılması.</li><li>Taşıma maliyetlerinin toplam lojistik maliyetlerinin içerisinde büyük bir orana sahip olması TMS’ nin önemini arttırmaktadır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xxrXkgsTiTPZWmSbGWiscQ.png" /></figure><p><strong>Lojistikte Makinelerin Çağı - M2M teknolojisi :</strong></p><p>Mobil teknolojilerin hayatımıza kattığı en önemli yeniliklerden biri olan M2M (Machine to Machine) teknolojileri, lojistik yönetiminin vazgeçilmezi olarak kabul ediliyor. M2M yani makineler arası iletişim, cihazlar için geliştirilen akıllı boardlar sayesinde cihazların uzaktan izlenmesini, yönetilmesini ve birbirleriyle iletişim kurabilmesini sağlıyor. Kullanım alanının genişliği ve iş modellerinde yarattığı değişiklikler nedeniyle M2M, bireylerin ve şirketlerin hayatını ciddi biçimde değiştiriyor, lojistik sektöründe insan kaynağı tasarrufu sağlanmasının önünü açıyor ve aynı zamanda servis verimliliğini de artırıyor. Lojistik alanında kullanılan örnek M2M uygulamaları arasında filolarda bulunan araçların arıza / bakım takiplerinin yapılmasını; depolardaki hava sıcaklığı - nem oranı gibi kritik değerlerin an be an ölçümlenmesini veya soğuk zincir operasyonlarında ortaya çıkabilecek aksiliklerde otomatik olarak aksiyon alan sistemleri örnek göstermek mümkün.</p><p><strong>Depo Yönetim Sistemleri (WMS) :</strong></p><p>E-Ticaret sistemlerinde karlılığın arttırılması için stok yönetimi son derece önemli bir yer tutmaktadır. Stokları verimli olarak kullanmak, depo ve dağıtım merkezindeki ekipman, iş gücü kaynaklarının ve tüm depolama faaliyetlerinin yönetimini etkin bir şekilde yönetmenizi sağlamaktadır.</p><p>WMS etkin depolama yazılımının işletmenize katacağı değerler;</p><ul><li>Depoya gelen ürünlerin mal kabul verimliliği.</li><li>Stokların en iyi şekilde depoya yerleştirilmesi.</li><li>Hazırlanan siparişlerin en hızlı ve doğru şekilde toplanması.</li><li>Katma değerli paketle hizmetlerinin verilmesi.</li><li>Doğru paketleme işlemleri.</li><li>Planlama, etiketleme, ayrıştırma.</li><li>Sipariş karşılama ve sevkiyat kolaylığı.</li><li>Bütün depo süreçlerinin etkin ve verimli yönetimi.</li><li>Gelişmiş kontrol mekanizması.</li><li>Sürekli, çabuk ve kolay stok sayımı.</li><li>Tedarik zinciri maliyetlerinin düşürülmesi.</li><li>Hızlı ve doğru bilginin sağlanması.</li></ul><p><strong>İleri Planlama Sistemleri (APS)</strong></p><p>Karar destek ve işletme planlamasından oluşan bir sistemdir. E-ticaret sistemlerinin</p><p>e-lojistik faaliyetlerini verimli şekilde planlanmasına ve yönetilmesine olanak sağlamaktadır.</p><p>APS sistemin işlemleri yerine getirmesini ve gelişimini sağlayan faktörler;</p><p>· Yatay tanıma ve planlama.</p><p>· Tedarik zinciri gözlemleme.</p><p>· Eş zamanlı kaynak oluşturma.</p><p>· Verimli kaynak kullanımı.</p><p>APS Sistemin işletmeye kazandırdıkları;</p><p>· Tedarik süresinin kısaltılması.</p><p>· Stokların verimli kullanılması.</p><p>· Müşteri hizmetlerinin etkinliğinin arttırılması.</p><p>· Planlama sürecinin etkinliğinin arttırılması.</p><p>· Tedarik süreci yönetiminin kontrolünün sağlanması.</p><p>· E-tedarik zinciri maliyetlerinin düşürülmesi.</p><p><strong>Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM)</strong></p><p>Günümüzün kurumsal firmaları, müşteri firmalarını eskiyen tabir ile bir carinin çok ötesinde tanımaya, bulundukları sektörden yıllık cirolarına, çalışan sayılarından ödeme alışkanlıklarına pek çok konuda tanıyıp, iletişim halinde olmaya, bu bilgileri gelişen ticari hayatta güncel tutmaya (Account Management) çalışıyorlar. Bununla kalmayıp, müşteri firmaların temel bilgilerini yönetmenin ötesinde, farklı konular için farklı muhatapların bilgilerini “temas kişisi yönetimi” (Contact Management) faaliyeti olarak sürdürüyorlar. Bu noktada müşteri firmalar ile yapılan tüm temasların (telefon görüşmeleri, e-posta gönderimleri, ziyaretler vb.) kurumsal hafızada barındırılması diğer önemli bir nokta.</p><p>Lojistik firmaları B2B olarak tanımlanan bu iş modelinin çok klasik bir örneği. Bugün pek çok taşımacılık sektörü firması, hizmet sundukları müşterileri için müşteri ilişkileri yönetimi projeleri ile sürdürülebilir gelir modelini ilişkilendirmiş durumdalar. Bu çaba son on yıldır CRM (Customer Relationship Management) uygulamalarındaki gelişim ile daha somut çözümlere dönüşüyor.</p><p>Müşterilerine taşıma hizmetini farklı ürünler için sunabilen firmaların CRM uygulamalarında daha öncü olduğunu söylemek yanlış olmaz. Farklı tipte ürünler için (gıda, sanayi, enerji) farklı taşıma hizmetlerini (soğuk hava taşımacılığı, enerji taşımacılığı vb.) müşterileri ile buluşturan firmalar, özellikle kurumsal yapıda büyük müşterileri için bilgi yönetimini en üst derecede önem vererek gerçekleştiriyorlar. Bu çaba sadece bilgi yönetimi ile sınırlı kalmayıp satış, pazarlama ve müşteri hizmetleri sahalarında farklı ihtiyaçları karşılayacak arayışları da barındırıyor.</p><p><strong>İnternetin Lojistiğe Sağladığı Katkılar</strong></p><p>Günümüz ticari hayatına en çok etki eden teknolojik gelişme internetin ekonomik hayatta kullanılmasıdır. İnternet tedarik zinciri yönetiminin etkinliğinin arttırılmasına çok büyük katkılarda bulunmuştur. İnternet işletmeler ile tedarikçiler arasında iletişim hızını arttırmış, hizmetlerin etkinliğini yükseltmiştir. E-ticaret sitelerinin devreye girmesiyle, online alışverişte patlama yaşanmış ve lojistik faaliyetlerde çok büyük artış yaşanmıştır. Lojistikte hızlı teslimat hiç olmadığı kadar önemli hale gelmiştir. İnternet’in, tedarik zinciri yönetiminin etkinliğinin arttırılmasında sunduğu imkânlar şu şekilde ifade edilebilir:</p><p>· Tedarikçi işletmelerde çalışanlarla herhangi bir iletişim kurmadan, doğrudan sağlanan online hizmet ile müşterinin ürünleri seçmesine ve sipariş vermesine imkân tanıması.</p><p>· Taşıma sırasında gönderilen siparişlerin ve taşıt araçlarının takip edilmesine ve izlenmesine imkân tanıması.</p><p>· Teslimatın gecikmesi, stok kontrolü, teslimat veya sipariş zamanlarının değiştirilmesi gibi nedenlerle ortaya çıkan problemler hakkında müşteriler veya alıcılarla anında temas kurma fırsatı vermesi ve bu durumun işletme veri tabanında görülmesini sağlaması.</p><p>· 24 saat içinde kamu veya özel lojistik işletmelerinde yükleme ve boşaltma programı hazırlamaya imkân vermesi.</p><p>· Dünya çapında 7 gün 24 saat müşteri hizmetleri sunulmasına ve müşterilerle doğrudan iletişim kurulmasına imkân vermesi. İşletmelerin uluslararası pazarlara açılmasına ve bu müşterilerden sipariş alınmasına imkân vermesi.</p><p>· Sipariş veren işletmelere verdikleri siparişlerin durumunu kendi işletmelerinden kontrol etme imkânı vermesi.</p><p>· Siparişe göre üretilen ürünlerdeki değişikliği anında alıcılara haber verme imkânını sağlaması.</p><p>· Ödemelerin elektronik ortamda yapılması, hesapların ve borç durumunun kontrol edilmesine imkân tanıması.</p><p>· İşletme lojistiği çerçevesinde dağıtımı yapılacak ve/veya toplanacak ürünleri en etkin bir şekilde programlamaya imkân vermesi.</p><p>· Müşteri hizmetleri problemlerinin daha hızlı ve etkin bir şekilde çözüme kavuşturulmasını sağlaması.</p><p>· Müşteri hizmetleri ve ilişkileri maliyetlerinin azaltılmasını ve daha etkin bir şekilde müşterilere hizmet verilmesini sağlaması.</p><h3><strong>Lojistik Sektörünü Etkileyecek Teknolojik Gelişmeler</strong></h3><p>Dijital dönüşüm ve Endüstri 4.0’ın getireceği yeni teknoloji ve çözümler, tüm sektörlerde süreçleri yeniden şekilllendirecek ve büyük değişimlere yol açacak. Geliştirilen yeni ürünlerin etkin şekilde kullanılması pek çok sektörde olduğu gibi lojistik alanında da yeniliklere sebep olacak. Sektörün oyuncuları tarafından da yakından takip edilen bu süreçler ve gelişmelerden bazıları aşağıdaki şekilde;</p><p><strong>Sürücüsüz Araçlar :</strong></p><p>Tam otonom <strong>kamyonlar</strong>, <strong>drone’lar</strong> hatta <strong>kargo gemileri</strong>nin yakın gelecekte aramızda olmaları mümkün. Amazon’un drone’lar ile kargo teslimatı konusunda denemeler yaptığını hatta bazı noktalar için aktif olarak kullandığını biliyoruz. Otonom otomobiller ise yollarda aktif ve sorunsuz olarak dolaşmaya çoktan başladı. Sürücüsüz kamyonları da aynı şekilde yollarda görmemiz artık çok yakın. Lojistik sektöründe otonom araç teknolojisine geçişle birlikte, maliyetlerde ve teslimat sürelerinde düşüş beklenirken, rekabet şartlarının ise ağırlaşacağı, yeni teknolojilere hızlı adaptasyonun rekabette avantaj sağlayacağı düşünülüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/660/1*ZOAuax4AdqFyjSRNrzF6wg.png" /></figure><p><strong>Blockchain</strong></p><p>Blockchain, kıymetli evrak yönetim sistemi, çoklu onay mekanizmalarına dayalı şeffaflık ve güven ortamı yaratmasına ilaveten kayıtlara girmiş bir evrak ve verinin değiştirilememesi gibi özellikleriyle gümrük ve dış ticaret işlemlerine önemli katkılar sağlayabilmektedir. Hile, yetkisiz işlem, suistimal ile hataların giderilebilmesi blockchain ile daha kolay olduğundan bu alanda kullanımı yakın zaman diliminde daha da öne çıkacaktır. Çoklu aktörlerden onay mekanizmasına ihtiyaç duyan dış ticaret süreçlerinde blockchain’i daha etkin ve yaygın kullanılması ve lojistik faaliyetler ile entegre edilmesinden hem müşteriler hem de lojistik sektörü olumlu etkilenecektir.</p><p>Sürecin her bir parçasını planlamanıza, gecikmeleri tespit etmenize, ek maliyetlerden kaçınmanıza ve gerçek zamanlı olarak en iyi rota ve oranlara erişmenize yardımcı olan güçlü blockchain araçları geleceği şekillendirmeye geliyor. Sektörde dünyanın en büyük şirketleri blockchain tabanlı teknolojilere yatırımlarını çoktan yaptı. Aynı şekilde teknoloji firmaları ise blockchain ürünleri geliştirerek pazarda yer alacaklarını belli ettiler.</p><p><strong>API</strong></p><p>API (Application Programming Interface) API lojistik sektörünün kaderini etkileyen en önemli şeylerden biri olabilir. API sayesinde depo yönetim sistemlerine entegre edilebilen e-ticaret sistemleri, erp sistemleri gibi hayati öneme sahip araçlar lojistik sektörünün gelişimine dair kaderini olumlu yönde etkileyen büyük faktörlerden biri. API’nin lojistik sektörüne sağladığı asıl değer, iş ortaklarıyla esnek ve uyarlanabilir bağlantılar kurma şekliyle ilgilidir. Dahası, gönderilecek veya gönderilecek verileri isteyen bu bağlantılar istek üzerine yapılabilir, ayrıca EDI gibi katı bir süreç yerine çok daha ölçeklenebilir bir yapı sunar.</p><p><strong>Makine Öğrenimi</strong></p><p>Makine Öğrenimi, lojistik için kullanılan ve geliştirilen yazılımlara bağlı olarak kullanımı devam eden başka bir muhteşem teknolojidir. Örneğin Google’ın arama yapan kullanıcıların sonuçlarının değerini tahmin etmek için önceki aramaları kullanarak yeni aramalar için getirdiği sonuç dökümü devrim niteliğinde bir makine öğreniminin örneğidir.</p><p><strong>Botlar</strong></p><p>Lojistik alanında, botlar, endüstri için norm haline gelen yüksek miktardaki veri girişi görevlerini yönetmek için kullanılmaktadır. Bunun çoğu, birçok servis sağlayıcı tarafından şeffaflık sağlamak için kurulan sistemlerin ve süreçlerin hızlandırılması ile ilgilidir ve lojistik sağlayıcıların ortaklarıyla aralarında kurduğu şeffaflık ilişkisinin sağlıklı yürütülmesinde büyük oranda zaman, maliyet ve şeffaflık sağlarlar.</p><p><strong>Nesnelerin Interneti</strong></p><p>Çeşitli haberleşme protokolleri sayesinde birbirleri ile haberleşen ve birbirine bağlanarak, bilgi paylaşarak akıllı bir ağ oluşturmuş cihazlar sistemi olarak da tanımlanabilecek nesnelerin interneti trendinin lojistik sektörüne yansıması etkili olacak. 2020 yılı itibarıyla 50 milyar cihazın birbiriyle bağlantılı hale gelmesi bekleniyor. Lojistik sektöründe bu trendinin verimliliği geliştirme potansiyeli bulunuyor. Bu teknoloji sayesinde toplanan büyük veri, lojistik sağlayıcı ve müşterilere anında analiz ve tedarik zinciri bilgisi sunabilecek.</p><p>Lojistik organizasyonlarında nesnelerin interneti sayesinde hızlı ve nitelikli bir tedarik süreci sağlanabilir. Birbirleri ile iletişim kurup kendi aralarında çeşitli düzenlemeler yapabilen araçlar özellikle depolarda oldukça işlevsel olabilir. Aynı anda birçok siparişin yola çıktığı bu tip hücresel ulaşım sistemleri, çevresini kızılötesi ya da lazer benzeri sensörlerle tarayan araçlardan oluşur ve merkezi bir kontrol birimine ihtiyaç duymaz.</p><p>Depo içerisinde bulunan ürünü diğer alanlara aktarırken kullanılan ve birbirleri ile haberleşen insansız araçlar, kendilerine has öncelikler ve kurallar çerçevesinde hareket etmektedir. Bu akıllı araçlar, tedarik zincirinin farklı nesneleri ile de haberleşerek çevrimiçi tepkiler verebilir. IoT ve yapay zekâ ile oluşturulan dijital sistemler siparişin depodan çıkarılması ile başlayan süreci inanılmaz ölçüde hızlandırabilir.</p><p><strong>Yapay Zeka</strong></p><p>Tedarik zinciri planlamasının karmaşık yapısını daha öngörülebilir bir hale getirmek için en sık başvurulan Endüstri 4.0 unsurlarından birisi de Yapay Zekâ oluyor. Yapay zekâ diğer birçok sektörde olduğu gibi lojistik sektöründe de Büyük Verinin analizi için kullanılıyor. Araştırma şirketlerinin gerçekleştirdiği tahminlere göre 2020 yılına kadar büyük tedarik zinciri firmalarının yüzde 50’si dağıtım merkezli planlamalarında yapay zekâdan ve kavramsal hesaplamalardan faydalanacak.</p><p>Bu noktada yapay zekâ, tahmine dayalı analizler ile müşterilerin önceki davranışlarına göre ne sipariş edebileceğini seziyor. Çeşitli tahminlerde bulunabilen algoritmalar da ürünleri erkenden hazırlayıp teslim süresini azaltabilme potansiyeline sahip oluyor. Tedarik zincirinde, özellikle depo otomasyonu için kullanılan yapay zekâ sistemleri de yanlış ürün gönderme sorunu azaltmakta ve ürünün depodan çıkma süresini oldukça kısaltmaktadır.</p><p><strong>Big Data (Büyük Veri)</strong></p><p>“BIG DATA” son birkaç yılda lojistik sektöründe en çok kullanılan ifadelerden biri olabilir. Bugün lojistik sektörünün on yıl öncesinden çok daha fazla veri kaynağı olduğuna inanıyoruz. Bu istihdam edilen teknolojilerin sayısı ile doğru orantılı. Sonuç olarak, lojistik sektörü son birkaç yıldır bir veri patlaması yaşadı ve birçok şirket bu verilerin hepsini doğru ve etkin kullanabilmek için büyük bir mücadele veriyor. Üstelik bu verilerin kullanımından doğacak faydaların da farkındalar.</p><p><strong>Sanal Gerçeklik</strong></p><p>Sanal gerçeklik (VR) gözlükleri kullanarak, yollardaki olası tehlikeleri tespit etmek ve yollardaki beklenmeyen her türlü duruma hazırlıklı olabilmek için lojisik çalışanlarına eğitim verilmesi planlanıyor. Sanal gerçeklik gözlükleri kullanarak akılda kalıcı bir eğitim içeriği oluşturulurken, diğer yandan kuryelerin şehrin sokaklarında sürüş deneyimini canlı bir şekilde yaşamaları sağlanıyor.</p><p><strong>Giyilebilir Teknolojiler</strong></p><p>Giyilebilir teknolojiler pek çok sektörde önemli bir dönüşüm başlatıyor. Bu sektörlerden en çok dikkat çekeni de kargo ve lojistik. Geleneksel giyilebilir çözümlerden ziyade kullanışlılığı, ergonomikliği ve verimliliği artıran giyilebilir teknolojiler özellikle toplama, paketleme ve sevkiyat gibi lojistik işlemlerde büyük kolaylıklar sağlıyor. Giyilebilir teknolojiler, hareket halindeki personelin daha az zamanda, daha verimli iş yapmasına katkı sağlıyor. Depoda ürün kutularını yerine yerleştiren bir işçi, eline adeta bir eldiven gibi giydiği giyilebilir cihazlarla hem ürünün yerini tespit ederek envantere işleyebiliyor hem de iki elini rahatça kullanarak yerleştirme işlevini hızlandırabiliyor.</p><p><strong>Lojistik Sektöründeki Gelişmelerin İş Hayatına Yansıması</strong></p><p>Lojistik sektörünün teknolojiye ve Endüstri 4.0’a entegre olmasıyla önümüzdeki 10-15 yıl içinde yeni mesleklerin hayatımıza gireceği öngörülürken, araştırmalar 2030 ve sonrasında bugün yapılan mesleklerin çoğunun artık var olmayacağını söylüyor. Bugün ilkokula başlayan çocuklar üniversiteyi bitirdiklerinde veri lojistikçileri, veri madenciliği, otonom sistem kontrolörleri gibi yeni meslek dallarında çalışıyor olacaklar. Endüstri 4,0’ın sektöre girmesiyle lojistikte tüm süreçler köklü bir değişime uğrarken, robotiklerin işe dahil olmasıyla insanların işlerinden olacağı gibi bir endişe ister istemez gündeme gelmeye başlıyor. Teknolojik devrimlerin üretime etki ettiği gibi istihdam alanında kayda değer etkiler yaratacağı göz ardı edilemez. Ancak daha önce yaşanan sanayi devrimlerinde olduğu gibi işsizlik yaşanmayacağı tam tersine yeni iş kolları ve istihdamın oluşacağı uzmanlar tarafından dile getiriliyor. Zaman içinde teknolojinin tüm lojistik süreçlerde etkin kullanılmasıyla kas gücü gerektiren işlerde istihdam daralması yaşanabileceği, buna rağmen yeni iş kolları ve mesleklerin de ortaya çıkacağı belirtiliyor.</p><blockquote><strong>Kaynaklar :</strong></blockquote><blockquote><a href="https://bctr.org/tag/bkm/">https://bctr.org/tag/bkm/</a></blockquote><blockquote><a href="https://channels.theinnovationenterprise.com/articles/how-the-internet-of-things-will-revolutionize-the-logistics-industry">https://channels.theinnovationenterprise.com/articles/how-the-internet-of-things-will-revolutionize-the-logistics-industry</a></blockquote><blockquote><a href="https://www.telenorconnexion.com/iot-trends-in-logistics-and-transport-what-you-should-know/">https://www.telenorconnexion.com/iot-trends-in-logistics-and-transport-what-you-should-know/</a></blockquote><blockquote><a href="http://www.questsolution.com/blog/item/57-how-technology-is-changing-the-transportation-and-logistics-industry">http://www.questsolution.com/blog/item/57-how-technology-is-changing-the-transportation-and-logistics-industry</a></blockquote><blockquote><a href="https://www.forbes.com/sites/sarwantsingh/2016/09/22/future-of-logistics-5-technologies-that-will-self-orchestrate-the-supply-chain/#469674d95a63">https://www.forbes.com/sites/sarwantsingh/2016/09/22/future-of-logistics-5-technologies-that-will-self-orchestrate-the-supply-chain/#469674d95a63</a></blockquote><blockquote><a href="https://medium.com/@techutzpah/internet-of-things-iot-and-logistics-industry-4-0-9bcb6fb4fe6a">https://medium.com/@techutzpah/internet-of-things-iot-and-logistics-industry-4-0-9bcb6fb4fe6a</a></blockquote><blockquote><a href="https://www.logistics.dhl/content/dam/dhl/global/core/documents/pdf/glo-core-blockchain-trend-report.pdf">https://www.logistics.dhl/content/dam/dhl/global/core/documents/pdf/glo-core-blockchain-trend-report.pdf</a></blockquote><blockquote><a href="https://www.winnesota.com/blockchain">https://www.winnesota.com/blockchain</a></blockquote><blockquote><a href="https://kobitek.com/e-lojistik_sistem_yazilimlari_ve_uygulama_alanlari">https://kobitek.com/e-lojistik_sistem_yazilimlari_ve_uygulama_alanlari</a></blockquote><blockquote><a href="http://www.satinalmadergisi.com/2015/04/22/lojistik-sektorunde-crm/">http://www.satinalmadergisi.com/2015/04/22/lojistik-sektorunde-crm/</a></blockquote><blockquote><a href="http://www.teknosim.com/crm.html">http://www.teknosim.com/crm.html</a></blockquote><blockquote><a href="http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/download/285/854">http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/download/285/854</a></blockquote><blockquote><a href="http://www.ekovitrin.com/turkiye-lojistik-sektoru-2018-2019-makale,1442.html">http://www.ekovitrin.com/turkiye-lojistik-sektoru-2018-2019-makale,1442.html</a></blockquote><blockquote><a href="http://lojistikkulubu.ist/lojistik-sektorunde-bilisim-teknolojilerinin-rolu-ve-soft-cozumleri/">http://lojistikkulubu.ist/lojistik-sektorunde-bilisim-teknolojilerinin-rolu-ve-soft-cozumleri/</a></blockquote><blockquote><a href="http://lojistikkulubu.ist/lojistik-isletmelerinde-bilisim-sistemleri/">http://lojistikkulubu.ist/lojistik-isletmelerinde-bilisim-sistemleri/</a></blockquote><blockquote><a href="http://dergipark.gov.tr/download/article-file/499301">http://dergipark.gov.tr/download/article-file/499301</a></blockquote><blockquote><a href="http://dergipark.gov.tr/download/article-file/195005">http://dergipark.gov.tr/download/article-file/195005</a></blockquote><blockquote><a href="https://www.globelink-unimar.com/lojistik-sektorunde-yasanan-teknolojik-gelismeler">https://www.globelink-unimar.com/lojistik-sektorunde-yasanan-teknolojik-gelismeler</a></blockquote><blockquote><a href="https://blog.quicksigorta.com/is-dunyasi/teknoloji-lojistik-sektorunu-nasil-gelistiriyor-397">https://blog.quicksigorta.com/is-dunyasi/teknoloji-lojistik-sektorunu-nasil-gelistiriyor-397</a></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=23816a916d2d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[C# Dinamik Nesne Oluşturma ve Kullanımı]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/c-dinamik-nesne-olu%C5%9Fturma-ve-kullan%C4%B1m%C4%B1-12a4401d1ac?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/12a4401d1ac</guid>
            <category><![CDATA[c-sharp-programlama]]></category>
            <category><![CDATA[c-programlama]]></category>
            <category><![CDATA[programlama]]></category>
            <category><![CDATA[c-sharp-language]]></category>
            <category><![CDATA[c-sharp-programming]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 03 Jun 2019 16:52:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-06-03T16:52:55.648Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>C# ta çalışma zamanında dinamik nesne oluşturma ve dinamik nesnelerden değer okunması örneği :</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/412/1*p9WFeHqg6mmmPrRhq12BXg.png" /></figure><p>Dinamik olarak label, textbox ve butonların oluşturulması. Textbox’a girilen, max 4 basamaklı rakamın, label da okunuşunun gösterilmesi:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/529/1*EaEpo4xvsFhBInWbDAVhzw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/513/1*pdYSOKXNw7UWmEgy5jHMhA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/564/1*GB1RznuBDTGJa8LQHoaNig.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/559/1*PfgDdVTjg93r_oih6JG1dA.png" /></figure><p><strong>Kodların kopyalanabilir hali;</strong></p><p>using System;</p><p>using System.Drawing;</p><p>using System.Windows.Forms;</p><p>namespace halis_od1</p><p>{</p><p>public partial class Form1 : Form</p><p>{</p><p>public Form1()</p><p>{</p><p>InitializeComponent();</p><p>}</p><p>// Label ve texti global olarak oluştur</p><p>TextBox txtSayigir = new TextBox();</p><p>Label lblSayi = new Label();</p><p>public void Form1_Load(object sender, EventArgs e)</p><p>{</p><p>//çıkış butonu oluşturma</p><p>Button btnCik = new Button();</p><p>//buton özellikleri</p><p>btnCik.Height = 30;</p><p>btnCik.Width = 100;</p><p>btnCik.Top = 160;</p><p>btnCik.Left = 160;</p><p>btnCik.Text = (“Çıkış”);</p><p>//buton gösterildi</p><p>this.Controls.Add(btnCik);</p><p>//tıklanınca çalıştır</p><p>btnCik.Click += new EventHandler(btnCik_click);</p><p>//textbox özellikleri</p><p>txtSayigir.Height = 30;</p><p>txtSayigir.Width = 210;</p><p>txtSayigir.Top = 60;</p><p>txtSayigir.Left = 50;</p><p>//textbox göster</p><p>this.Controls.Add(txtSayigir);</p><p>//max 4 basamak girilsin</p><p>txtSayigir.MaxLength = 4;</p><p>// sadece nümerik değer girilebilsin</p><p>txtSayigir.KeyPress += degerkontrol;</p><p>//label özellikleri</p><p>lblSayi.Height = 20;</p><p>lblSayi.Width = 210;</p><p>lblSayi.Top = 110;</p><p>lblSayi.Left = 50;</p><p>lblSayi.AutoSize = false;</p><p>lblSayi.BackColor = Color.AliceBlue; // şekil olsun :)</p><p>lblSayi.BorderStyle = BorderStyle.Fixed3D;</p><p>//label göster</p><p>this.Controls.Add(lblSayi);</p><p>//buton oluşturuldu</p><p>Button btnHesapla = new Button();</p><p>//buton özellikleri belirlendi</p><p>btnHesapla.Height = 30;</p><p>btnHesapla.Width = 100;</p><p>btnHesapla.Top = 160;</p><p>btnHesapla.Left = 50;</p><p>btnHesapla.Text = (“Hesapla”);</p><p>//buton gösterildi</p><p>this.Controls.Add(btnHesapla);</p><p>//tıklanınca butonatik</p><p>btnHesapla.Click += butonatik_click;</p><p>//label oluştur</p><p>Label lblSayigir = new Label();</p><p>//label özellikleri</p><p>lblSayigir.Height = 30;</p><p>lblSayigir.Width = 210;</p><p>lblSayigir.Top = 40;</p><p>lblSayigir.Left = 50;</p><p>lblSayigir.AutoSize = false;</p><p>lblSayigir.ForeColor = Color.BurlyWood;</p><p>lblSayigir.Text = (“Dört Basamaklı Bir Sayı Giriniz”);</p><p>//label göster</p><p>this.Controls.Add(lblSayigir);</p><p>//label oluştur</p><p>Label lblOku = new Label();</p><p>//label özellikleri</p><p>lblOku.Height = 30;</p><p>lblOku.Width = 210;</p><p>lblOku.Top = 90;</p><p>lblOku.Left = 50;</p><p>lblOku.AutoSize = false;</p><p>lblOku.ForeColor = Color.BurlyWood;</p><p>lblOku.Text = (“Girdiğiniz Sayının Okunuşu : “);</p><p>//label göster</p><p>this.Controls.Add(lblOku);</p><p>}</p><p>private void degerkontrol(object sender, KeyPressEventArgs e)</p><p>{</p><p>// sadece integer değer girilsin</p><p>const char Delete = (char)8;</p><p>e.Handled = !Char.IsDigit(e.KeyChar) &amp;&amp; e.KeyChar != Delete;</p><p>}</p><p>private void btnCik_click(object sender, EventArgs e)</p><p>{</p><p>Close();</p><p>}</p><p>string binler, yuzler, onlar, birler;</p><p>int sayi, basamak4, basamak3, basamak2, basamak1;</p><p>private void butonatik_click(object sender, EventArgs e)</p><p>{</p><p>if (txtSayigir.Text != “”) // boş değilse devam</p><p>{</p><p>if (txtSayigir.Text == “0” || txtSayigir.Text == “00” || txtSayigir.Text == “000” || txtSayigir.Text == “0000”)</p><p>{</p><p>lblSayi.Text = “Sıfır”; //sıfırın her türlüsü sıfır olsun:)</p><p>}</p><p>else</p><p>{</p><p>//sayıyı okuma olayı</p><p>sayi = Convert.ToInt32(txtSayigir.Text);</p><p>basamak4 = sayi / 1000;</p><p>sayi = sayi % 1000;</p><p>switch (basamak4)</p><p>{</p><p>case 1: binler = “bin “; break;</p><p>case 2: binler = “ikibin “; break;</p><p>case 3: binler = “üçbin “; break;</p><p>case 4: binler = “dörtbin “; break;</p><p>case 5: binler = “beşbin “; break;</p><p>case 6: binler = “altıbin “; break;</p><p>case 7: binler = “yedibin “; break;</p><p>case 8: binler = “sekizbin “; break;</p><p>case 9: binler = “dokuzbin “; break;</p><p>}</p><p>basamak3 = sayi / 100;</p><p>sayi = sayi % 100;</p><p>switch (basamak3)</p><p>{</p><p>case 1: yuzler = “yüz “; break;</p><p>case 2: yuzler = “ikiyüz “; break;</p><p>case 3: yuzler = “üçyüz “; break;</p><p>case 4: yuzler = “dörtyüz “; break;</p><p>case 5: yuzler = “beşyüz “; break;</p><p>case 6: yuzler = “altıyüz “; break;</p><p>case 7: yuzler = “yediyüz “; break;</p><p>case 8: yuzler = “sekizyüz “; break;</p><p>case 9: yuzler = “dokuzyüz “; break;</p><p>}</p><p>basamak2 = sayi / 10;</p><p>sayi = sayi % 10;</p><p>switch (basamak2)</p><p>{</p><p>case 1: onlar = “on “; break;</p><p>case 2: onlar = “yirmi “; break;</p><p>case 3: onlar = “otuz “; break;</p><p>case 4: onlar = “kırk “; break;</p><p>case 5: onlar = “elli “; break;</p><p>case 6: onlar = “altmış “; break;</p><p>case 7: onlar = “yetmiş “; break;</p><p>case 8: onlar = “seksen “; break;</p><p>case 9: onlar = “doksan “; break;</p><p>}</p><p>basamak1 = sayi / 1;</p><p>sayi = sayi % 1;</p><p>switch (basamak1)</p><p>{</p><p>case 1: birler = “bir”; break;</p><p>case 2: birler = “iki”; break;</p><p>case 3: birler = “üç”; break;</p><p>case 4: birler = “dört”; break;</p><p>case 5: birler = “beş”; break;</p><p>case 6: birler = “altı”; break;</p><p>case 7: birler = “yedi”; break;</p><p>case 8: birler = “sekiz”; break;</p><p>case 9: birler = “dokuz”; break;</p><p>}</p><p>//okunuşu göster</p><p>lblSayi.Text = binler+yuzler+onlar+birler;</p><p>onlar = “”; binler = “”; yuzler = “”; binler = “”; // değerleri sıfırla</p><p>}</p><p>}</p><p>else MessageBox.Show(“Lütfen okunacak değeri giriniz”);</p><p>}</p><p>}</p><p>}</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=12a4401d1ac" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kanvas İş Modeli Nedir?]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/kanvas-i%CC%87%C5%9F-modeli-nedir-fa47064bb21e?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fa47064bb21e</guid>
            <category><![CDATA[iş-modeli]]></category>
            <category><![CDATA[kanvas-i̇ş-modeli]]></category>
            <category><![CDATA[i̇ş-modeli-kanvası]]></category>
            <category><![CDATA[business-model-canvas]]></category>
            <category><![CDATA[iş-planı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 25 May 2019 03:38:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-11T12:23:05.124Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Kanvas İş Modeli</h3><p>Kanvas iş modeli, iş modeli kanvası veya orjinal haliyle <strong>Business Model Canvas</strong>.. 2008 yılında Alex Osterwalder tarafından geliştirilmiş ve Eric Ries’in önderlik yaptığı, kendisine “Yalın Girişimcilik” akımında önemli bir yer edinmiş iş modeli gösterim şeklidir. Bu ansiklopedik tanımlamayı geçersek, Kanvas İş Modeli için, bir iş planının/modelinin tek sayfa üzerinde gösterilmesidir diyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lHvr3pffOVGekvotqy3_pQ.png" /><figcaption><a href="https://app.ciz.io/"><strong>Ciz.io</strong></a><strong> ile oluşturduğum akıllı ev ürünleri konulu iş modeli</strong></figcaption></figure><h4><strong>Kanvas İş Modeli 9 bloktan/bileşenden oluşur:</strong></h4><p><strong>Temel Ortaklıklar</strong></p><p>İş modelimizin işleyişini sağlayacak olan tedarikçi ve ortaklardan meydana gelen ağı tarifler. Tedarikçilerimiz kimler, ortaklarımız kimler ve iş modelimiz için hangi değerleri üretiyorlar?</p><p><strong>Müşteri Segmentleri</strong></p><p>Bir işletmenin ulaşmak ve hizmet vermek istediği kurum veya grupları ifade eder. Hedef kitlenin belirlenmesi, iş modelinin müşteri gereksinimlerine yönelimini sağlama açısından önemlidir.</p><p><strong>Müşteri İlişkileri</strong></p><p>Şirketin belirli Müşteri Segmentleriyle kurduğu ilişki türlerini, müşteriye yaklaşımını ve sunulan değerleri tarifler.</p><p><strong>Temel Faaliyetler</strong></p><p>İş modelini işletmek için bir şirketin yapması gereken en önemli faaliyeti tarif eder. Şirketin varlığını sürdürebilmesi için gerçekleştirdiği ana faaliyet konusudur.</p><p><strong>Maliyet Yapısı</strong></p><p>Bir iş modelini uygularken ortaya çıkacak tüm maliyetleri ifade eder. Şirket faaliyetlerinin tümü bir maliyet oluşturur ve bunların belirlenmesi iş planın önemli adımlarından biridir.</p><p><strong>Temel Kaynaklar</strong></p><p>Bir iş modelinin yürümesi için gerekli olan en önemli varlıkları ifade eder. Bunlar; Somut Kaynaklar (Üretim tesisi, makinalar, cihazlar vs.), Soyut kaynaklar (Fikri haklar, Patent vs.), Bilgi birikimi (insan kaynağı, tecrübe, uzmanlık), Finansal kaynaklar (sermaye, krediler vs.) şeklinde sıralanabilir.</p><p><strong>Değer Önerisi</strong></p><p>Müşteriler tarafından tercih edilme sebepleridir. Müşterilere sunulan sunulan faydalar bütünü olarak tanımlanabilir.</p><p><strong>Gelir Akışı</strong></p><p>Bir şirketin her bir Müşteri Segmentinden elde ettiği nakiti temsil eder. Gelir akışının devamlılığını sağlamak kritik faaliyet konusudur.</p><p><strong>Kanallar</strong></p><p>Bir şirketin Değer Önerisi sunmak istediği Müşteri Segmentiyle nasıl iletişim kuracağını ve o segmente nasıl ulaşacağını tarif eder. Müşteriler ile temas noktasıdır.</p><p><strong><em>Hemen tecrübe etmek için </em></strong><a href="https://app.ciz.io/"><strong><em>https://app.ciz.io</em></strong></a><strong><em>/ üzerinden kendi iş modelinizi hızlı ve basit bir şekilde oluşturabilirsiniz.</em></strong></p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2Fg4E3fhybhGM%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dg4E3fhybhGM&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2Fg4E3fhybhGM%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/03622a54eaa8cf6587e6f25e3cb6c85a/href">https://medium.com/media/03622a54eaa8cf6587e6f25e3cb6c85a/href</a></iframe><p>Kaynakça : Ciz.io</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fa47064bb21e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sıralama Algoritmalarının Karşılaştırılması]]></title>
            <link>https://halisak.medium.com/s%C4%B1ralama-algoritmalar%C4%B1n%C4%B1n-kar%C5%9F%C4%B1la%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1-dae2a88de6b?source=rss-877110501571------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dae2a88de6b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Halis Ak]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 10 May 2019 06:14:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-05-10T06:14:13.840Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Kullanılacak sıralama algoritması seçilirken uygulanacak veri yapısı detaylı olarak ele alınmalıdır. Örneğin, Quicksort çok hızlı bir algoritmadır ancak uygulanması nispeten karmaşıktır, bu nedenle küçük veri grupları için pratik olmayabilir. Kabarcık sıralama ise yavaş bir algoritmadır fakat uygulanması çok kolaydır.</p><p>Sıralama algoritmalarının çalışma hızları, sıralanacak verinin büyüklüğü, kısmen sıralı olması, tersten sıralı olması veya tümüyle karışık yapıda olmasına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Seçim yapılırken verinin bu anlamda değerlendirilmesi ve uygun algoritmanın tercihi en iyi sonuç için faydalı olacaktır.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FZZuD6iUe3Pc%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DZZuD6iUe3Pc&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FZZuD6iUe3Pc%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/10026c5b313a10603e2a403c6a0d2428/href">https://medium.com/media/10026c5b313a10603e2a403c6a0d2428/href</a></iframe><p><strong>Sık kullanılan sıralama algoritmalarının, verinin karmaşıklığına göre gösterdiği performans :</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/903/1*Uvx86G9XlBB3jf3fXdIZ6w.png" /></figure><p>· <strong>2,4 GHz Intel Core i7 cpu ile yapılan örnek performans testi :</strong></p><p>Genel olarak quicksort daha hızlı olmasına rağmen örnek veri tipinde insertion sort algoritmasının daha iyi bir performans sergilediği görülüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/870/1*GGjfppOI6fzFldX4VhipZg.png" /></figure><p><strong>Verinin karmaşıklığına göre algoritma performanslarını gözlemlemek için aşağıdaki uygulamaya göz atabilirsiniz :</strong></p><p><a href="https://www.toptal.com/developers/sorting-algorithms">Sorting Algorithms Animations</a></p><p>Performans karşılaştırmasını yaptığımız başlıca yöntemler ile birlikte, çok sayıda farklı sıralama algoritması kullanılmaktadır. Bunların büyük bölümü aşağıda listelenmiştir.</p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/selection-sort/"><strong>Selection Sort</strong></a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/bubble-sort/"><strong>Bubble Sort</strong></a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/insertion-sort/"><strong>Insertion Sort</strong></a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/merge-sort/"><strong>Merge Sort</strong></a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/quick-sort/"><strong>Quick Sort</strong></a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/iterative-merge-sort/">Iterative Merge Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/iterative-quick-sort/">Iterative Quick Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/heap-sort/">Heap Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/counting-sort/">Counting Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/radix-sort/">Radix Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/bucket-sort-2/">Bucket Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/shellsort/">ShellSort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/timsort/">TimSort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/comb-sort/">Comb Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/pigeonhole-sort/">Pigeonhole Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/cycle-sort/">Cycle Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/cocktail-sort/">Cocktail Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/strand-sort/">Strand Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/bitonic-sort/">Bitonic Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/pancake-sorting/">Pancake sorting</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/binary-insertion-sort/">Binary Insertion Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/bogosort-permutation-sort/">BogoSort or Permutation Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/gnome-sort-a-stupid-one/">Gnome Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/sleep-sort-king-laziness-sorting-sleeping/">Sleep Sort — The King of Laziness / Sorting while Sleeping</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/structure-sorting-in-c/">Structure Sorting (By Multiple Rules) in C++</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/stooge-sort/">Stooge Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/tag-sort/">Tag Sort (To get both sorted and original)</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/tree-sort/">Tree Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/cartesian-tree-sorting/">Cartesian Tree Sorting</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/odd-even-sort-brick-sort/">Odd-Even Sort / Brick Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/quicksort-on-singly-linked-list/">QuickSort on Singly Linked List</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/quicksort-for-linked-list/">QuickSort on Doubly Linked List</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/3-way-quicksort-dutch-national-flag/">3-Way QuickSort (Dutch National Flag)</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/merge-sort-for-linked-list/">Merge Sort for Linked Lists</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/merge-sort-for-doubly-linked-list/">Merge Sort for Doubly Linked List</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/3-way-merge-sort/">3-way Merge Sort</a></p><p>· <a href="https://www.geeksforgeeks.org/recursive-bubble-sort/">Recursive Bubble Sort</a></p><p>· Recursive Insertion Sort</p><p><em>Linkler takip edilerek algoritmalar hakkında detay bilgi alınabilir.</em></p><h3><strong>Karşılaştırma Tabloları :</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/919/1*Na6m0s-20tYKoYk2msMN_g.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/921/1*LujNJb5lHcPc9UiwDMudGQ.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/924/1*HG6dq3nEPCm2MJKLXq8iOw.png" /></figure><p>Kararlılık kriteri, bir algoritmanın bitiş kontrolüne dayanmaktadır. Örneğin sıralı bir dizi verilse bile sıralama işlemi yapmaya çalışır mı?</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dae2a88de6b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>