<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Hüseyin Polat Yürük on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Hüseyin Polat Yürük on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@hpolatyuruk_tr?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*Hilt7I5bMfvy_3ZbUHGo_w.jpeg</url>
            <title>Stories by Hüseyin Polat Yürük on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@hpolatyuruk_tr?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 11:02:46 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@hpolatyuruk_tr/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[VP of Engineering Olarak Geçen İlk Yıl]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/vp-of-engineering-olarak-ge%C3%A7en-i%CC%87lk-y%C4%B1l-fc5b4a013c5?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fc5b4a013c5</guid>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[management]]></category>
            <category><![CDATA[vp-of-engineering]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 04 Feb 2022 15:01:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-02-04T15:09:26.112Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>2021 yılı VP of Engineering pozisyonunda görev yaptığım ilk yıldı. Bu yılda akılda kalanlara geçmeden önce hangi ölçekteki şirkette çalıştığımdan kısaca bahsetmek yerinde olacaktır. Çünkü bu pozisyonda yaptıklarınız şirketin bulunduğu aşamaya göre farklılıklar gösterebiliyor.</p><p>Binalyze şirketinde görev yapıyorum. Binalyze hızla büyüyen ve Digital Forensics yazılımları geliştiren bir girişim. Geçen yılın başlarında 7 kişi ile başlayıp yıl sonunda 45 kişilik bir ekibe ulaştık. Alınan <a href="https://www.binalyze.com/blog/binalyze-investment-from-earlybird-to-modernize-enterprise-forensics">ilk yatırım</a> ve <a href="https://www.binalyze.com/blog/binalyze-secures-10-million-in-seed-funding-to-develop-its-real-time-enterprise-forensics-platform">ikinci yatırım</a> ile birlikte, geliştirilen yazılımlar ve artan kişi sayısı ile büyümeyi ve hızı iliklerimize kadar hissettiğimiz bir yıl oldu ve olmaya da devam ediyor. Hızlı büyüyen bir teknoloji şirketinde bu pozisyonda görev yaptığınızda öğrendikleriniz de haliyle bir o kadar fazla oluyor. Geriye dönüp baktığımda aklımda kalan başlıkları şöyle özetleyebilirim:</p><h3>Kod yazmayı bırakmak</h3><p>Binalyze’da yazılım geliştirici olarak başladım. Geliştirilen yazılımların mimarilerinin tasarlanması ve özelliklerin geliştirilmesinde aktif olarak görev aldım. VP of Engineering görevini kabul ettikten belli bir süre sonra daha kod yazmaya devam ettim. Fakat şirketin büyüme hedefleri doğrultusunda alınan yatırımlar ile birlikte büyüme hızlanmalıydı ve haliyle “yazılım geliştirici” şapkamı bir kenara koymam gerekti. İtiraf etmeliyim ki bu beni baya zorladı. Daha önceki çalıştığım şirkette de yönetici pozisyonlarında görev yapmıştım. Bu pozisyonlarda hem kod yazıp hem de yönetim işlerini çok sorun olmadan yönetebiliyordum. Fakat Binalyze hep duyduğumuz o hızlı büyüyen girişim hikayelerindeki tecrübeyi derinden hissettiren bir şirket. Yönetim pozisyonuna geçiş ister istemez beni kod yazmaktan uzaklaştırdı. Burada beni en çok zorlayan şeylerden biri de bu yeni pozisyonumda verimliliğimi nasıl ölçeceğim konusuydu.</p><p>Kod yazarken gözle görülür somut bir çıktı üretiyorsunuz. Dolayısı ile ne kadar efor harcayarak nasıl bir çıktı ürettiğinizi görmek nispeten daha kolay. Fakat yönetim kademesine geçtiğiniz de artık verimliliğinizi ölçeceğiniz metrikler değişiyor. Ölçütleriniz yazdığınız kodlardan ziyade insanlara yaptığınız katkılar ve çalışanlara doğru bir çalışma ortamı sağlamak için geliştirdiğiniz süreç ve sistemler oluyor. Yönetim pozisyonuna geldiğinizde artık kişisel verimliliğinizden çok sorumlu olduğunuz departmanın verimliliğini düşünmek zorundasınız. Yönetim pozisyonunda olanlara hep sorulur, “Bir yönetici kod yazmalı mı?” diye. Buna benim vereceğim cevap bu tecrübemden sonra çok net: Kesinlikle yazmamalı. Neden? Çünkü aynı anda iki şapka takmaya çalıştığınızda emin olun ki üstlendiğiniz bu iki görevin birinde çuvallayıp başarısız olacaksınız.</p><h3>Günlük işlerden kafayı kaldırıp büyük resme odaklanmak</h3><p>Üst düzey bir yönetici kademesinde görev yaptığınız da günlük işler arasında kaybolmayı bırakmalısınız. Bu gerçeği ne kadar erken kavrarsanız o kadar iyi. Günlük işler derken nelerden bahsediyorum? Yönettiğiniz ekipten gün içerisinde hem teknik hem de diğer konulardan sorular gelecektir. Bu sorunların yanında beklenmedik aksaklıklardan kaynaklanan durumlar ister istemez sizi günlük detayların içine çekmeye çalışacak. Tabiki bu sorunlara gerekli çözümler üretmek, aksaklıkları gidermek ve ekipten gelen soruları cevaplamak sizin sorumluluğunuzda. Fakat bu sorunlara çözüm üretirken nerede duracağınızı bilmelisiniz. Günlük süreçlerde kaybolursanız uzun vadede yapmanız gereken önemli işleri ıskalamaya başlarsınız. Nitekim bu bahsettiğim şey başıma geldi.</p><p>Günlük işlerle boğuşmaktan uzun vadede planladığım işlere hiç vakit ayıramadığımı farkettim. Güne başlarken planladığım işler bir takım sebeplerle sürekli bölünüyordu. Hızlıca akşam oluyor ve gün içerisinde yaptığım işleri gözden geçirdiğimde yaptıklarımın planlanan işlerle hiçbir alakası olmadığını farkettim. Bunun geçici bir süreç olduğu konusunda kendimi ikna ettim. Fakat bu yanlış bir varsayımdı tabi. Bu kısır döngünün farkına varmam biraz zaman aldı. Günlük sıkıntılar aslında şirketin büyümesinden, ekibe yeni katılan kişilerden dolayı ortaya çıkan ekibin ölçeklendirme problemleriydi. Bu problemlerin tek çözümü doğru sistematik süreçlerin şirket içerisinde oturtulmasıydı. Bahsettiğim uzun vadeli önemli işler derken bu tarz işleri kastediyorum.</p><p>Aslında günlük işler ve aksaklıkların çözümü, uzun vadeli bu işler üzerine kafa yorup gerekli süreçleri oturtmaktı. Fakat günlük işlerle vakit harcamaya devam ederken aynı zamanda bu işlere nasıl zaman ayırabilirdim? Bu farkındalığı kazandıktan sonra takvimime “Focus Time”’lar koyarak, gün içerisinde uzun vadeli önemli işler üzerinde çalışmaya başladım. Kendimi gereksizleştirip, ekibin otonom bir yapıya kavuşmasını sağlayacak süreçleri geliştirmeye başladıkça benim de günlük yoğunluğum azalmaya başladı. Bu yüzden günlük işlerden kafayı kaldırıp uzun vadeye odaklanmak bu yıl içerisindeki en iyi çıkarımlardan biriydi. Aslında bunun böyle olması gerektiğini başından beri biliyordum ama nasıl olması gerektiği konusunda cevabım yoktu. Burada aslında cevap, acil olan günlük işleri aksatma pahasına uzun dönemli önemli işlere odaklanmaktı. Bazen kısa vadede çok gerekli gibi görünen işleri bir kenara bırakabilmeyi bilmelisiniz. Uzun vadede getirisi daha yüksek olan ve gelecekte sizi sürekli meşgul edecek bu tür günlük işlere çözüm olacak sistemler üzerinde çalışabilmelisiniz. Bugün feda edilmiş gibi görünebilir fakat aslında yarının potansiyel sorunları bugün yaptığınız bu fedakarlıklar sayesinde önlenmiş oluyor.</p><h3>Delegasyon</h3><p>Hızlı büyüyen bir girişimde, özellikle ilk yıllarda şirket her ay değişir. Bu bazen günlük bazda bile olabilir. Şirketin büyümesini devam ettirecek şekilde ekibi ölçeklendirmek için yapılan her yeni personel alımı ile birlikte artık yeni bir ekibiniz vardır. Bu konu ile ilgili yaptığım okumalardan birinde çok kıymetli bir yazıya denk gelmiştim. Bu <a href="https://review.firstround.com/give-away-your-legos-and-other-commandments-for-scaling-startups">yazıda</a> yazar hızlı büyüyen şirketlerdeki delegasyonu, lego parçaları ile yapılan kulelere benzetiyordu. Şöyle ki; şirkette üzerinize aldığınız her iş, geliştirdiğiniz her sistem legoları birleştirerek geliştirdiğiniz kulelere benzer. Bu kuleleri inşa edip gerektiğinde yetkin kişilere devretmelisiniz ki şirketin aksayan diğer yerlerine el atıp orada da gerekli kuleleri inşa edebilesiniz.</p><p>Eğer bu delegasyonu yapmayıp, “bu kuleyi ben geliştirdim ve legolarımı başka birine devredemem” zihniyeti ile hareket ederseniz takımı ölçeklendirmeniz hayalden öteye geçemez. Sonunda da ölçeklendirme problemlerinden dolayı şirketin büyümesinde kritik hatalara neden olursunuz. Geliştirdiğiniz projelere, tasarladığınız sistemlere, yazdığınız koda kısacası sahiplendiğiniz tüm işler ile aranızda duygusal bir bağ kurmaktan kaçının. Bu projeleri geliştirme aşamasında sahipliği üstlenerek, sorumluluk ve hesap verebilirlik ile hareket etmelisiniz. Fakat zamanı geldiğinde profesyonelce davranıp bu sahipliği başka birine devredebilmelisiniz. “Bunu devredersem üzerinde çalışabileceğim başka ne kalır?” demeyin. Hızlı büyüyen girişimlerde her zaman savaşılacak bir cephe bulunur.</p><h3>Dar boğazları testip etmek</h3><p>Eğer takıntılı olduğun konular nelerdir diye sorsaydınız dar boğazları tespit etmek vereceğim ilk cevaplardan biri olurdu. Bu pozisyondaki ilk yılımda bu konu üzerine çok fazla kafa yordum. Ekibin tökezlemesine neden olan, verimliliğin düşmesine neden olup işleri aksatan noktaları tespit etmek kritik öneme sahipti. Burada hem kişilerden kaynaklanan hem de şirketin büyümesi ile doğru orantılı olarak getirilen yeni politikalardan dolayı bu darboğazlar oluşabiliyor. Aslında bu darboğazlar büyümenin ve değişimin kendisinden kaynaklanıyor.</p><p>Kişilerden kaynaklanan dar boğazlara verilecek en yaygın örnek girişimin başında kurucu ile birlikte yola çıkan yazılımcılar verilebilir. Bu arkadaşlar birer savaşçı gibi her cephede görev alıp birden fazla sorumluluk üstlenirler. Fakat girişim büyüdükçe, müşterilerden gelen taleplerin artması, yazılımın büyümesi gibi sebeplerle bu kişiler artık üzerlerine aldıkları birden fazla görevi yerine getirememeye başlayıp sistemde bir darboğaz haline gelirler. Bu kişiler yetkin oldukları için, onların yükünü azaltacak, darboğazları ortadan kaldıracak yeni ekip arkadaşları bulmak da bir hayli zaman alan bir süreç. Dolayısı ile kişilerden kaynaklı darboğazları tespit ettikten sonra doğru kişileri bulana kadar geçen sürecin uzun olabileceğinin bilinmesinde fayda var.</p><p>Tecrübe ettiğim diğer bir darboğaz da ya sistem yokluğunda ya da varolan sistemin artık şirketin büyüyen yeni yapısına yetersiz kalmasından kaynaklanan darboğazlardı. Şirketin başında çok bir sisteme gerek olmuyor aslında. Startuplarda çalışmış arkadaşlar bunu iyi bilirler. Çözülecek problemler ve ürüne eklenecek yeni özellikler vardır. Bunların planlanması için toplamda bir elin parmaklarını geçmeyecek kişiler bir araya gelip hızlıca karar alıp uygulamaya geçerler. Benim durumumda da olay bundan farksızdı. Fakat şirket ve geliştirilen ürünler büyüdükçe, oyuna farklı departmanlar ve ciddi ölçekteki müşteriler dahil olunca artık eski düzen ile hareket etmemiz pek mümkün olmadı. Takımın ritmine göre, müşteri ihtiyaçları ile aynı hizada olacak yazılım geliştirme yaşam döngüsünü oturttuk.</p><p>Darboğazlarla ilgili okuma yapmak isteyen arkadaşlara <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Theory_of_constraints">kısıtlar teorisini</a> konu alan aşağıdaki 2 kitabı önerebilirim:</p><ul><li><a href="https://www.amazon.com/Goal-Process-Ongoing-Improvement/dp/0884271951">The Goal</a></li><li><a href="https://www.amazon.com/Phoenix-Project-DevOps-Helping-Business/dp/1942788290">The Phonix Project</a></li></ul><h3>İletişim</h3><p>Aydan aya büyüyüp değişen bir şirkette çalıştığınız zaman bilginin ekipler arasında paylaşılması, şirketin hangi yönde gittiği konusunda herkesin aynı sayfada olduğunun sağlanması büyük önem arz ediyor. Bilginin kendisi kadar ne şekilde iletildiği de çok önemli. Binalyze’da uzaktan çalışma biçimini benimsiyoruz. İşin hangi saat aralıklarında yapıldığından çok hedeflenen tarihlerde doğru çıktıyı alıp alamadığımızla ilgileniyoruz. Bu sebeple mühendislik ekibinin kendi verimli olduğu zamanlarda bölünmeden odaklı bir şekilde çalışabileceği iletişim yöntemini oturtmak en öncelikle işlerden biriydi.</p><p>Hem uzaktan çalışma biçimine uygun hem de mühendisleri gereksiz toplantılardan uzak tutarak bölünmeden çalışabileceklerine yardımcı olacak asenkron iletişim yöntemini benimsedik. Asenkron iletişim derken neyi kastediyoruz? Slack veya Microsoft Teams gibi programlardan kişileri aramak veya chatten yazmak yerine ilgili işlerin yönetildiği görevler üzerinden bu iletişimi yönetmek birinci önceliğimiz. Yani işin temelinde konuşmak yerine yazmak var. Yazılı iletişim işin temelini oluşturuyor. Kişilere özel chat ekranlarından direkt mesaj göndermiyoruz. Bunun yerine projeleri yönettiğimiz yazılımlarda kişilerin görevleri yazılı olduğu için, o işle ilgili herhangi bir soru sorulması gerekiyorsa bu kişiyi arayarak yapmayı tercih etmiyoruz. O görevin yorum bölümünde ilgili kişinin ismi bahsedilerek bir tartışma başlatıyoruz. Bahsi geçen kişi buna hemen cevap vermek zorunda değil. Müsait olduğunda tartışmaya katılarak asenkron bir şekilde tartışmayı sürdürebilir. Tamamen kendi tercihi. Bu yüzden herkes bildirimlerini kendine göre ayarlıyor. İsterse ismi geçtiği anda hemen cevap verebilir ama iletişim asenkron olduğundan dolayı bunu yapmak için gerekli olan düşünme zamanını bulabiliyor. Aramalarda genelde bu zamanı bulmak pek mümkün değil. Sizi acele ile karar vermeye zorluyor ve bu da çok verimli olmuyor. Buradaki tüm iletişim modelini “yazmak düşünmektir” olgusu üzerine kurduk. Gerekli hallerde tabi ki toplantı yapıyoruz. Fakat önceliğimiz elimizden geldiğince bu gerekli halleri azaltmak.</p><h3>Mülakatlar ve işe alımlar</h3><p>Mülakatlar en çok zamanımı alan işlerden biriydi. CV’lerin değerlendirilmesi, uygun olan adaylar ile yapılan görüşmeler, adaylara atanan projelerin değerlendirme görüşmeleri derken geriye dönüp baktığımda pastadaki en büyük dilimlerden biri buydu. Sadece yapılan görüşmelerden bahsetmiyorum. İşe alım ve mülakat süreçlerinin belirlenmesi, ekip ile birlikte adaylara atanacak projelerin hazırlanması büyük emek ve zaman isteyen süreçlerdi.</p><p>İşe alım süreçleri büyük önem arz ediyor. Oluşturmak istediğiniz kültür ve buna uygun kişileri bulmak için buradaki kriterleri iyi belirlemeniz ve tüm süreci buna göre tasarlamak çok önemli. Çekirdek ekibin kültürü kaybetmeden büyümesi bu sürecin ne kadar iyi tasarlandığına bağlı.</p><p>Bu ilk yılda bazen yanlış yaptığımız tercihlerden dolayı zor kararlar vermek zorunda da kaldık. Kültüre uymayan bir adaya aklınızdaki soru işaretine rağmen evet derseniz ve deneme süresi boyunca bu şüpheler daha da güçlü hale gelirse düzelmesi için çok fazla beklememek gerek. Bu tarz durumlarda “biraz daha bekleyeyim belki düzelir” diye düşünmek benzer durumların %90&#39;nin da beyhude bir düşünceden öteye geçemiyor malesef. Bu yüzden kültürünüze daha fazla zarar vermeden, emeğinizi de daha fazla harcamadan o zor kararı vermeli ve yolları ayırmalısınız.</p><p>Aslında bu konuda edindiğim tecrübelere göre size de önerebileceğim bir kural benimsemiştim. Eğer aday ile ilgili aklınızda bir soru işareti varsa cevap kesinlikle hayır olmalı. Hayır cevabı ile aslında kaybettiğiniz bir şey olmuyor. Fakat evet cevabı ile her iki taraf içinde harcanan emek ve zaman var. En kötüsü de işin sonunda anlaşamama durumunda her iki taraf için de o zor ve üzücü konuşmayı yapmak var. Bu kuralı gayet iyi işletebildik aslında. Fakat görüşmelere genelde adayın yakından çalışacağı takım arkadaşlarını da dahil ettiğimiz için bu arkadaşlardan gelen olumlu görüşlere aldanıp “nasıl olsa aday bu arkadaşlarla çalışacak. O yüzden bir şans verebiliriz.” gibi bir düşünceye kapılmaya hiç gerek yok. Bir şekilde “hayır” kuralını işletmeli ve içinizdeki o hisse güvenmelisiniz.</p><h3>1:1 Görüşmeler</h3><p>Bu pozisyonda görev yapıyorsanız aksatmamanız gereken en önemli görevlerden birisi ekip üyeleri ile yapacağınız bire bir görüşmeler olmalı. Bu görüşmeler sayesinde varsa problemleri daha küçükken tespit edip daha fazla büyümeden çözme şansınız var. Sadece problemleri çözmek için değil aynı zamanda nelerin iyi nelerin kötü gittiği konusunda fikir sahibi olabilmek için de güzel bir fırsat. Uygulamaya çalıştığınız yeni politikanın ekip üyeleri tarafından nasıl algılandığı, aksayan yönlerinin olup olmadığı gibi konular hakkında yine bu görüşmeler sayesinde geri bildirim toplayabilirsiniz.</p><p>İlk yılımda bire bir görüşmeleri aksatmamak en doğru yaptığım işlerden biriydi. Takım büyüklüğümüz henüz çok fazla olmadığından dolayı herkes ile bire bir görüşme fırsatım vardı ve bunu iyi değerlendirdiğimi düşünüyorum. Bu görüşmelerdeki ilk amacım takımımdaki kişilerle aramızda gerekli olan güveni tahsis etmekti. Bu sebeple onları daha yakından tanımak için iş dışındaki konulardan da konuşmaya gayret ettim. Hem onları tanımak hem de onların da beni tanımaları için gerekli olan fırsatı bu görüşmelerle bulmuş oldum. Bu görüşmelerdeki diğer bir amacım da takımdaki arkadaşlarla aramızda bir bariyer olmadığı, açık ve dürüst bir şekilde birbirimize geri bildirimlerde bulunabileceğimiz konusunu vurgulamak oldu. Bunun bire bir görüşmelerde çok önemli olduğunu düşünüyorum. Karşınızdaki insan size geri bildirimde bulunmaya çekiniyor, problemleri söylemek yerine içine atıyorsa bu görüşmeleri yapmanın hiç kimseye bir faydası yok. O yüzden ilk olarak güveni tahsis ederek açık ve dürüst bir iletişim kanalı kurabilmek bu işin temelini oluşturuyor.</p><p>Temelleri attıktan sonraki aşamalarda takımımdaki arkadaşlara mentorluk yaparak hedefledikleri kariyer gelişimlerine katkıda bulunmaya çalıştım. Bunun için tüm olumlu olumsuz geri bildirimler bu görüşmelerde verildi. Verilecek geri bildirimlerle ilgili birkaç öneride bulunmama izin verin. Eğer ekip üyesinin başardığı önemli bir iş varsa bu tarz olumlu geri bildirimleri diğer ekip üyelerinin de görebilmesi için açık bir şekilde verilmeli ve ekip üyesini onore etmelisiniz. Fakat yapacağınız kritikleri ve olumsuz geri bildirimleri ise bire bir görüşmelerde direkt olarak kişiye vermelisiniz. Bu iki önemli noktaya dikkat etmenizi öneririm.</p><h3>Koordinasyon</h3><p>Mühendislik departmanı, teknoloji şirketinin kalbinde yer alan bir departman. Haliyle bir çok farklı departmana da doğrudan bir bağı bulunuyor. Başlarda ekibimiz küçük olduğu için haliyle bir çok şapka taktik. Ürün yönetiminden başta CEO’muz sorumluydu ve yeri geldiğinde bu şapkayı ben de taktım. Ekip büyüdükçe ürünün yol haritası, geliştirilecek özelliklerin planlanması, müşterilerden gelen taleplerin değerlendirilmesi gibi konulardan sorumlu ayrı bir ürün ekibi oluşturduk. Bu ekip mühendislik ekibine doğrudan bağımlı olduğu için burada bir köprü görevi görmesi gerekti.</p><p>Sadece ürün ekibi ile değil, pazarlama ve satışın tek bir çatıda toplandığı büyümeden sorumlu ekiple de bir koordinasyon gerekiyordu. Geliştirilecek özellikler hakkında tanıtımların yapılması, webinarların hazırlanması, blog postların yazılması, sosyal medya postlarının hazırlanması gibi daha bir çok aktiviteden bu ekip sorumluydu ve üründe neler yapıldığının bu ekibe doğru bir şekilde iletilmesi gerekti.</p><p>Aynı şey destek ve güvenlik ekipleri için de geçerli. Şirket büyüdükçe buradaki gerekli prosedürlerle mühendislik ekibinin doğru bir şekilde koordine edilmesi, gelen yeni prosedürlere göre mühendislik ekibinin verimliliğini etkilemeden aradaki dengenin bulunması gibi sorumlulukları da yerine getirdik. Burada genelde hissettiğim şirkette kurulan her yeni ekiple sanki savaşılması gereken yeni bir cephe açılıyordu. Mevcut iş yükünüze yenilerinin eklenmesi gibi. Haliyle heryere yetişebilmek için aradaki dengeyi iyi bulmak gerekiyor. Burada en çok dikkat edilmesi gereken nokta, savaştığınız cephelerin çokluğundan dolayı elinizden geldiğince süreçleri otomasyona bağlamanız ve kendinizi olabildiğince gereksiz hale getirmeniz. Bu ekipler size bağlı değil kurulacak sistemlere bağlı hareket etmeliler. Bu şekilde sizin yokluğunuzda da işler aksamadan, herkes ne yapacağını bilerek doğru bir akış izlenebilir.</p><h3>Toplantı, Toplantı, Toplantı!!!</h3><p>Yönetim pozisyonunda görev yapıyorsanız zamanınızın büyük çoğunluğunun toplantılarla geçeceği gerçeğine alışmalısınız. Bu toplantılar çok farklı konularda olabiliyor ve haliyle her biri kendi özelinde farklı bir yaklaşım gerektiriyor. Toplantılarla ilgili tecrübe ettiğim ve naçizane size de önerebileceğim birkaç nokta var. İlki bir toplantı ayarlamadan veya başkasından gelecek bir daveti kabul etmeden önce toplantı konusunun mail üzerinden halledilip halledilmeyeceğini sorgulayın. Çoğu konunun toplantı gerektirmeden mail üzerinden halledilebileceğini unutmayın. Diğer bir konu daha önce de dediğim gibi takviminizde odaklanarak çalışabileceğiniz zaman dilimleri ayırın. Uzun vadeli önemli işler üzerinde çalışabilmeniz için bu zaman dilimlerine ihtiyacınız var. Aşkı halde günleriniz (benim durumumda olduğu gibi) asıl yapmak istediğiniz işler yerine takviminizdeki boşlukları dolduran plansız işlerle geçebilir.</p><p>Dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de rastgele gelişen toplantılar. Teams veya Slack üzerinden gelen rastgele bir aramanın birçok kişinin dahil edilerek bir toplantıya dönüşmesi çok muhtemel. Bu yüzden bu tür rastgele aramalara kibarca “hayır” demenin yollarını bulmalısınız. Bu konuda ekibi de bu yönde yönlendirmeli ve rastgele gelişen toplantılara hayır deme kültürünü benimsemelisiniz.</p><p>Gelelim toplantılarla ilgili en önemli noktaya. Toplantı notları! Geçtiğimiz yıl farklı önem derecesine sahip toplantılarda bulundum. Bunlardan en önemlileri geliştirdiğimiz yazılımlarla ilgili toplantılardı. Yeni bir mimari tasarlanması veya mevcut mimarı üzerinde değişikliklerin yapılması, kritik bir hatanın düzeltilmesi, önemli bir yeni özelliğin planlanması gibi farklı farklı konuları ele aldık. Tecrübe ettiğim şeylerden biri de bu tarz önemli toplantılarda konuşulanlar zamanla unutulabiliyor veya alınan kararlar toplantıya katılan her bir katılımcı tarafından farklı şekillerde anlaşılabiliyor. Başlarda bu durum çok olmadı. Fakat takımdaki kişi sayısı ve geliştirilen yazılımlardaki özellik sayısı arttıkça toplantılarda alınan kararların uygulamada farklı bir şekilde işletildiğine tanık oldum. Alınan kararların dökümente edilmesi gerekliliği kendini başka şekillerde de gösterdi. Önemli birçok kararın alındığı bazı toplantıların bitiminde herkes alınan kararlarda hem fikirdi. Tüm konuşulanların birkaç gün sonra da tüm detayları ile birlikte hatırlanacağı sanıldı. Fakat iş uygulama safhasına geçince “Bu iş hakkında hangi kararı almıştık? Bu neydi, o neydi?” gibi sorular sorulmaya başlandı. Yanlış hatırlanmalardan dolayı yanlış uygulamaların yapıldığına da şahit oldum. Bu yüzden verebileceğim tavsiyelerden biri hafızanıza güvenmeyin, sizi yanıltabilir. Bunun sebebi hafızanızın zayıf olmasından ziyade gün içerisinde sürekli olarak yeni ve önemli bilgi bombardımanına maruz kalmanız. Bu yüzden her şeyi akılda tutmaktansa, alınan tüm kararları dökümente ederek daha sonradan açıp bakılabilecek bir referans kaydı oluşturmak daha akıllıca olur. Hem hafızamıza da çok yüklenmemiş oluruz.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/vp-of-engineering-olarak-gecen-ilk-yil/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on February 4, 2022.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fc5b4a013c5" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/vp-of-engineering-olarak-ge%C3%A7en-i%CC%87lk-y%C4%B1l-fc5b4a013c5">VP of Engineering Olarak Geçen İlk Yıl</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Startuplarda Yazılımcı Olmak]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/startuplarda-yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-olmak-a1642c31e933?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a1642c31e933</guid>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirici]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirme]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Oct 2020 14:25:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-14T14:34:00.991Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*5n6tSl6hPLTa_w5D" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@proxyclick?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Proxyclick Visitor Management System</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Startuplar yapıları gereği hızlı hareket eden şirketlerdir. Büyük kurumlara göre üstün yanlarından biri de buradan gelir. Çalışan sayısının az oluşu, karar alırken düşünecekleri veya bağlı oldukları etkenlerin azlığı onlara hız ve esneklik kazandırır. Bu yüzden de büyük şirketlerde dönen bürokrasiye staruplarda çok rastlamazsınız. Kararlar hızlı alınıp hemen uygulanır. Bir vizyon ortaya konur ve bunu gerçekleştirmek için gerekli misyon takip edilerek ürün geliştirilir. Ürüne markette bir yer bulabilmek için ortaya birçok hipotez atılır. Daha çok deneme yanılma yöntemi ile gidilerek fikirler hayata geçirilir ve gelen geri bildirimlere göre bir sonraki aşamaya geçilir.</p><p>Denenecek çok fazla şeyin olması demek startup laboratuvarlarında birçok deneyin yapılacağı anlamına gelir. Deneyler de bir kişinin hızlı gelişmesi ve öğrenmesi için en iyi yöntemlerdendir. Bu yüzden bir yazılımcı olarak birçok deney yapma imkanına ve bu denemelerinizin sonuçlarını hızlıca görme imkanına kavuşursunuz. Denemelerin başarılı olup olmamasına bakmaksızın size neler katacağına odaklanırsınız. Başarılı olursa sizin ve küçük ekibinizin mutluluğunu derinden hissedersiniz. Fakat başarısızlık sonucu birçok insan demoralize olabilir. Fakat denemelerin doğasında bu vardır. Birçok şey dener başarısız olur ve sonunda tek bir doğru deneme ile başarıya ulaşırsınız. Bu bilinçle, başarısız olsanız bile öğrendiklerinizin yanınıza tecrübe olarak kaldığını görmekte fayda var.</p><p>Denemelerden ve başarısızlıktan bahsetmişken bir startupta çalışma konusunda kendinizi hazırlamanız ve beklentilerinizi buna göre ayarlamanız gereken bir etken var: <strong>Belirsizlik</strong>. Genelde belirsizliği startup kurucuları ve yöneticileri yönetir ve size aksettirmemeye çalışır. Fakat işin doğasında bu olduğu için kendinizi buna karşı hazırlarsınız. Başarıya giden yol inişler ve çıkışlarla dolu olduğu için hedeflere ne zaman ulaşılacağı konusunda tam bir netlik yoktur. Eğer bu tür durumlar size göre değilse belki de daha stabil ve olgun bir kurumda çalışmak sizin için daha iyi olabilir.</p><p>Hedefleri gerçekleştirmek için birçok yazılım geliştirir ve araçlar kullanırsınız. Öğrenip alet çantanıza attığınız her araç size birçok şey katar. Yeni araçlar öğrendikçe öğrenme yetenekleriniz de gelişir. Bu durum sadece araçlar için değil programlama dilleri ve kullanılan teknolojiler için de geçerlidir. Bazen ürünün MVP’sini geliştirmek için başlarda seçtiğiniz programlama dilinin veya teknolojinin ürünün olgunluk aşamasında pek uygun olmadığını görürsünüz. Bu da yaptığınız hatalı seçimden öğrenip ders çıkarma şansınının yanında, size farklı perspektifler katacak yeni programlama dilleri ve teknolojilerle yazılım geliştirme fırsatını verir. Kariyerinizin başlarında farklı teknolojilerle çalışmak ileride odaklanıp uzmanlaşmak istediğiniz alanların seçiminde ihtiyacınız olan altyapıyı sağlar.</p><p>Startuplarda çalışmak yeni teknolojiler denemenin yanında bizlere başka şapkalar takma fırsatı da tanır. Genelde kısıtlı imkanlardan dolayı küçük bir ekibe sahip olunduğu için siz de birçok cephede çarpışmak zorunda kalırsınız. Bir gün frontend tarafında görev alırken, bir gün backend tarafında görev alırsınız. Sizin yazmadığınız bir kod olsa da takım arkadaşınız hastalandığından dolayı onun kodundan ortaya çıkan hatayı fixlerken kendinizi bulabilirsiniz. Bu yüzdendir ki genelde startuplar full stack developerlarla çalışmayı tercih ederler. Aslında full stack kavramı startupların bu ihtiyacından dolayı ortaya çıkan bir kavram gibi de görülebilir. Startupların her iş için alanında en uzman yazılımcıyı bulup tatmin edici ücretler verebilecek imkanları yoktur. Bu yüzden de ellerindeki insan kaynağıyla en iyisini ortaya koymaya çalışırlar.</p><p>Startup’in ilk kurulduğu zamanlarda çalışmaya başlamak, ekibin küçük olmasından dolayı sizin yaptıklarınızın ve değerinizin daha kolay görülmesine yardımcı olur. Ürüne yaptığınız her iyileştirme, yazdığınız her kod, tekrar eden işleri otomasyona bağlayıp zaman tasarrufu sağlayan her sistem startupın gidişatına direkt katkı sağlar. Çorbada benim de tuzum var hissini daha güçlü bir şekilde yaşarsınız.</p><p>Startuplarda sadece yazılım alanında değil iş ve ürün geliştirme alanlarında da kendinizi geliştirme imkanınız vardır. Bir ürünü oluşturanlar sadece yazılımlar değildir. Ürünü daha çok müşteri ile buluşturmak adına design, marketing, analytics, SEO, growth hacking vb. gibi birçok konuyu yakından tanırsınız. Bu alanda geliştirme yapan arkadaşlarınız yazılımcılara ihtiyaç duyarlar. Onlar kendi alanlarında denemeler yaparken siz de onların taleplerini karşılayan teknik geliştirmeleri yaparsınız ve aslında onların yaptığı işi yakından tanıma fırsatı elde edersiniz. Ürünün her aşamasında yakından katkısı olan birisi olarak ürün geliştirmenin ne demek olduğunu kavrarsınız. Başlarda bir programcı olarak işe sadece teknik perspektiften bakarken artık bir ürün geliştirici perspektifine göre yazılım geliştirmeye başlarsınız. Ürününüz için neyin önemli olduğunu bilmek alacağınız yazılım kararlarınızda pozitif bir etki yaratır. Müşteri ve ürün odaklı düşünebilme yeteneğine kavuşur, teknik tarafta ürünün kaderini derinden etkileyecek hatalardan sakınarak müşterilere en yüksek değeri getirecek yazılımları geliştirirsiniz.</p><h3>Madalyonun diğer yüzü…</h3><p>Startupta çalışmanın bir çok artı yönü olduğu gibi işlerin ters gitme olasılığı da hayli yüksek. Genelde karşılaşılan problemler kötü yönetim, yetersiz nakit akışı ve beklenen başarının bir türlü gelmeyişi veya gecikmesi kaynaklı olabiliyor. Startuplar ilk kurulduklarında hayaller ve hedefler yüksektir. Çalışanlara ilerisi için birçok vaatler verilir. Silikon vadisi standartlarında maaşların verileceği, kendilerini geliştirmek için her türlü imkan ve fırsatın sunulacağı, çalışanların öncelikler sıralamasında ilk sırada olduğu, işler yolunda giderse şirketten hisse verileceği gibi vaatler. Bu vaatler işe alımlarda sıklıkla söylendiği gibi mevcut ekibi de canlı ve motive tutmak için belirli periyotlarda tekrarlanır. Bu şekilde çalışanlar motive edilmeye çalışılıp, geleceğin fırsatlarla ve umutla dolu olduğu söylenerek, diğer şirketlerden çalışanlara yapılacak tekliflerle akıllarının çelinmesi engellenmek istenir.</p><p>En çok söylenen yalanlardan biri de şudur: “Biz bir aileyiz.” Halbuki iş dünyasında aile olmak diye bir kavram yoktur. Aynı hedefi gerçekleştirmek için bir araya gelen, farklı farklı insanlardan oluşan takımlar vardır. Dolayısı ile startuplarda çalışırken “biz bir aileyiz” denildiğinde bunun içi boş bir kavram olduğunu hatırlayın.</p><p>Çalışanlar da başlarda herşey yolunda gittiği için yüksek motivasyonla işlerine dört elle sarılırlar. Öyle ki mesailere kalmak hatta hafta sonları işe gelip projeleri yetiştirmeye çalışmak bile onlar için normal görünür. Çalışanlar bunları kendi özel zamanlarından yaptıkları bir fedekarlıkmış gibi görmezler. Aksine şirketin onlara vaat ettiği gelecek planlarına yatırım olarak görürler. Şirketin büyümesi demek tırnak içinde kendilerinin de büyüyeceği anlamına gelir.</p><p>Fakat gerçeklik biraz daha farklıdır. Startupların başlangıçta nakit akış kaynaklarının sınırlı olmasından dolayı bir takım ekonomik sorunlar başgösterebilir. Hele ki startup hızlı büyümek adına karşılayabileceğinden daha fazla çalışana iş imkanı sağlamışsa ve yeteri kadar gelir elde edemiyorsa çalışanların maaşlarının ödenmesinde gecikmeler yaşanabilir. Başlarda belki bu durum maaşlara yansımaz fakat size yatırılan sigortaları kontrol etmek için sisteme girdiğinizde veya bir hastaneye gittiğinizde sigortanızın yatırılmadığı gerçeğiyle karşılaşma ihtimaliniz olabilir. Aylarca yatmayan sigortaları yönetime sorduğunuz zaman bunun geçici bir durum olduğu yakında herşeyin düzeleceği cevabını alırsınız ve tekrar özveri ile çalıştığınız bilgisarınızın başına geri dönersiniz.</p><p>İşler daha da kötüye giderse ödenmeyenler kervanına maaşlarda eklenebilir. Gecikmeli bir şekilde yatan maaşlar ilerleyen zamanlarda hiç yatmamaya başlar. Burada önemli olan yönetimin içinde bulunduğunuz durumu size açıkça anlatıp kafanızda oluşan soru işaretlerini ortadan kaldırmasıdır. Transparan bir kültüre sahip şirkette olup bitenler herkesle açık bir şekilde paylaşılır ve duruma göre herkes bir sonraki adımı bilir. Malesef bu tip durumlarda startup kurucularının çoğunluğu kötü gidişat gözle görünür olsa da transparan olmak yerine olayları gizlemeyi tercih ederler. Bu da işlerin daha da kötü bir hal almasına neden olur. Maaşların ödenmediği bir ortamda ufak problemler büyür ve sonunda içinden çıkılamayacak bir hal alır. Bu durumdan hoşnut olmayan çalışanlar zamanla gemiyi terketmeye başlarlar ve bu durum mevcut çalışanların motivasyonunun daha da kötü etkilenmesine sebep olur. Parayla saadet olmaz derler ama şu bir gerçektir ki para startuplarda yaşanan birçok problemin çözümüdür.</p><p>Yaşanan küçük problemlerin çoğu düzenli gelen bir nakit akışıyla çözülebilse de bazen sorunların kaynağı para ile çözülemeyecek kadar büyüktür. Tüm ödemeler zamanında yapılmasına rağmen vaat edilen başarıya istenilen zamanda ulaşılamaması, konulan hedeflerin tutturulamaması takımın motivasyonunun düşmesine neden olur. Böyle bir durumda sorunun kaynağında bir çok sebep olabilir. Markette geliştirilen ürüne bir talebin olmayışı, rekabetin çok sert oluşu gibi bir çok etken bu duruma sebep olabilir. Bazen de kurucuların ve ekibe liderlik edenlerin ortaya konulan vizyonu gerçekleştirecek niteliklere sahip olmayışları başarıya ulaşılamamasına neden olur. Böyle bir durumda takımın liderlere olan inancı sarsılır. Bu inancı geri getirmek için doğru adımlar atılmıyor veya ekibe karşı dürüst olunmayıp yapılan hatalar üstlenilmiyorsa kaybolan inancın yanına güven de eklenir. Bu noktadan sonra işleri tekrar eski haline getirmek çok güçleşir ve çoğu durumda da bu pek mümkün değildir.</p><p>Startuplarda en çok söylenenen ve herhangi bir dayanağı olmayan sözlerden biri de “hepimiz aynı gemideyiz.”’dir. Geminin dümeninde kendilerinin olduğunu unutan kurucular “hepimiz aynı gemideyiz” diyerek karşılaşılan durumlara beraberce katlanmaları gerektiğini, aynı sıkıntıları kendilerinin de yaşadıklarını anlatarak bir nebze olsa da çalışanların yüreklerine su serpmeye çalışırlar. Kazanırsak beraber kazanacağız, kaybedersek beraber kaybedeceğiz gibi laflar sıkça duyulur. Fakat çoğu durumda kültürün yanlış inşa edilmesinden dolayı kurucuların bencilliği gün yüzüne çıkar ve bu durumda da verilen sözlerle eylemlerin örtüşmediği çalışanlar tarafından hissedilir. Ortaya çıkan bu iki yüzlülük çalışanlar ve şirket sahipleri arasındaki samimiyetin tamamen yok olmasına neden olur.</p><p>Startup dünyası çetin bir dünyadır. Kültürünü doğru oturtmuş, transparan ve önce insan diyerek çalışanları ilk sıraya koyan, onların haklarını gözeten şirketler yarışa 1–0 önde başlarlar. Bu yüzden eğer şanlıysanız, doğru insanlarla önemli problemlerin çözümü üzerinde beraber çalışma fırsatı yakalayabileceğiniz startuplar, özellikle kariyerinizin başında size çok şey katabilir. Bu yüzden ekonomik katkıdan çok bilgi, tecrübe ve öğrenme imkanı sunan, ilerlemek istediğiniz alanda bir ürün geliştiren startuplarda calışmayı ciddi bir şekilde düşünmelisiniz.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/startuplarda-yazilimci-olmak/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on October 14, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a1642c31e933" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/startuplarda-yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-olmak-a1642c31e933">Startuplarda Yazılımcı Olmak</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kod yazılımcılar arası bir iletişim dilidir]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/kod-yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1lar-aras%C4%B1-bir-ileti%C5%9Fim-dilidir-92dea5153ca2?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/92dea5153ca2</guid>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[programlama]]></category>
            <category><![CDATA[yazilim-gelistirme]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[yazılımcı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 12 Sep 2020 10:24:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-12T10:53:01.286Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*i8TEZH6GqSb_YtZB_r7zkw.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@anniespratt?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Annie Spratt</a> on <a href="https://unsplash.com/s/photos/communication?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Bir yazılımcı olarak kod nedir diye hiç düşündün mü? Etrafta duyduğun basmakalıp tanımlar haricinde sen kodu nasıl tanımlardin? Problemleri çözmek için bilgisayara verdiğin digital talimatlar mı? Yoksa tekrarlı işleri otomasyona bağladığın, aklındaki fikirleri digital ortama aktarmanı sağlayan yardımcı bir araç mı?</p><p>Basmakalıp tanımlamaları bir kenara bırakarak biraz da Kod’un gerçek yüzüne ve çok önemli olmasına rağmen yazılımcılar tarafından fazla değer görmeyen bir tanımına bakalım.</p><p>Bildiğin gibi sen dahil her yazılımcının yazılan kodlarla gitgelli bir ilişkisi var. Yazmaktan keyif aldığın kodlar yeri geliyor başının tatlı belası haline gelebiliyorlar. Yazılan her kod yönetilmeli, buglardan arındırılmalı, güncelliğini ve sürdürülebilirliğini koruması için düzenli olarak bakımı yapılmalıdır. Bu yüzden yazılım alanında karşılaştığın problemleri kod yazmadan çözebiliyorsan kodun getirdiği birçok külfetten de kurtulmuş oluyorsun. Olmayan kod sana yeni bir bug’a sebep olmayacağı için bakımını da yapmak zorunda kalmıyorsun.</p><p>Bu yüzden doğruluğuna ne kadar katılmış olsam da kod yazmayı keyif verici bir aktivite olarak gördüğüm için “Kod sizin düşmanınızdır” gibi bir cümle kullanmak istemem. Bunun yerine en iyi kod olmayan koddur gibi bir tanımlamayı tercih ederim. Şimdi kodun bu yüzünü bir kenara bırakıp asıl mevzuya gelelim. Çoğu yazılımcı tarafından pek bilinmeyen, belki de sektördeki basmakalıp tanımların yeteri kadar sorgulanmamasından dolayı farkındalığı fazla oluşmamış bir olgu olarak Kod’a başka bir perspektiften bakalım.</p><p>Kod, diğer yazılımcılarla iletişim kurmak ve bilgisayara talimatlar vermekle ilgili digital bir kavramdır. Öyle ki yazılım geliştirmenin bir takım oyunu olduğunu hatırlayıp, yazılımcıların zamanlarının çoğunu kod okumakla geçirdiğini göz önüne alırsak, birinci tanımın ikincisine göre çok daha önemli olduğunu anlarız. Neden mi? İşin teknik olarak biraz daha derinine inelim ve derleyicileri ele alalım.</p><p>Derleyiciler yazılımcıların yazdıkları kodları makine diline çevirme görevini üstlenirler. Yazılan kodlar nihayetinde sıfırlara ve birlere dönüştürülür ve bilgisayarın anlayacağı talimatlar haline getirilir. Kodlar sonuçta bilgisayarın anlayacağı dile çevriliyorsa neden araya derleyiciler gibi katmanlar sokarak işleri daha karmaşık bir hale getiriyoruz?</p><p>Makine dilinde veya 0 ve 1&#39;ler ile kod yazdığını hayal edebiliyor musun? Yazmayı bir kenara bırak başkası tarafından bu şekilde yazılmış kodları okuduğunu bir hayal et? Böyle bir aktivite hepimiz için işkence veren bir aktivite haline dönüşürdü ve verimliliğimizi ciddi oranda düşürürdü. Bu nedenle makine dilinden bağımsız, makinelerin okuyacağı değil de insanların okuyacağı daha yüksek seviyede diller icat ettik. Bu da yazılım geliştirmenin insanlar tarafından daha anlaşılabilir bir forma dönüşmesini sağladı.</p><p>O yüzden kod yazılımcılar arasındaki iletişim ile ilgilidir ve bir insan dili olarak görülmelidir. Bu bağlamda baktığımız da aslında kod; spesifik bir programlama dilinden bağımsız olarak bir yazılımcının öğrenmesi gereken en iyi iletişim dilidir. Tanımladığın her değişken, yazdığın her satır kod diğer yazılımcılar tarafından okunur ve anlamlandırılır. Bir probleme çözüm olarak yazılan kod, bilgisayara digital talimatlar verirken onu okuyan tarafından anlamlandırıldığında problemin tanımı ve çözümüne dair bir rehber görevi de görür.</p><p>Kod tıpkı bir kitabe gibi ilk yazıldığı günden itibaren sürdürülebilirliğini korumalı ve yazılımı geliştiren takımlar hatta şirket yönetimi değişse dahi yıllar sonra aynı kalite, basitlik ve anlaşılabilirliğini koruyabilmelidir. Bu bağlamda bakıldığında okunabilir, basit ve sade bir biçimde yazılan kodun ne kadar önemli olduğunu anlayabiliriz. Debug edilmesi zor, okurken okuyucusuna zaman kaybettiren, kodlayan kişinin kendini zeki göstermek adına fazlaca akıllı bir şekilde yazılan kodların, bu perspektiften bakıldığında kötü bir iletişim biçimi olduğu kolayca görülebiliyor.</p><p>Hepimiz insan olarak anlaşılmak isteriz ve konuşurken de bölünmeden karşıdaki kişi tarafından dinlenmek isteriz. Bunun için de konuşurken kelimeleri özenle seçip, gelişi güzel uzun cümleler kurmaktan kaçınırız. Biliriz ki en iyi konuşma ve anlaşılma biçimi, gereksiz teferruatlardan arındırılmış, yalın ve direkt olarak ana fikre odaklanan açıklayıcı konuşma biçimidir. Tıpkı günlük konuşma dilinde olduğu gibi yazdığın kodları da bu doğrultuda yazmak, kodu okuyan yazılımcı tarafından kolayca anlaşılabilmeni sağlar. Bu yüzden yazdığın kodların okuyucusuna (buna kendin de dahil) konuştuğunu ve anlaşılmak istediğini akıldan çıkarmamakta fayda var.</p><p>Olaylara farklı açılardan bakabilmek, yaptığımız rutin işleri (kodlama gibi) neden ve niçin yaptığımızı sorgulamak o konuda farkıdalığımızın artmasına yardımcı oluyor. Bir dahaki sefere, kod yazmak için bilgisayar başına oturduğunda, bu konuda farkındalığın artmış ve daha bilinçli olacağına dair inancım var. Bu farkındalıkla yazılan kodlar başta kendine daha sonra da takım arkadaşlarına, hatta gelecekte yazılımı devralacak diğer yazılımcılara karşı yerine getirilmesi gereken bir sorumluluktur. Basit, okunabilir ve anlaşılabilir kod yazmak, daha iyi bir iletişim kurmanın ve kaliteli, sürdürülebilir yazılımlar yazmanın anahtar noktasıdır. Yazıyı bu bağlamda güzel bir sözle bitirmek istiyorum:</p><blockquote><em>Any fool can write code that a computer can understand. Good programmers write code that humans can understand. ― Martin Fowler</em></blockquote><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/kod-yazilimcilar-arasinda-bir-iletisim-dilidir/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on September 12, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=92dea5153ca2" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/kod-yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1lar-aras%C4%B1-bir-ileti%C5%9Fim-dilidir-92dea5153ca2">Kod yazılımcılar arası bir iletişim dilidir</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Öğrenmeyi ve Hızlı Öğrenmeyi Öğrenmek]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/%C3%B6%C4%9Frenmeyi-ve-h%C4%B1zl%C4%B1-%C3%B6%C4%9Frenmeyi-%C3%B6%C4%9Frenmek-ad95df0078d7?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ad95df0078d7</guid>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirme]]></category>
            <category><![CDATA[yazılımcı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Aug 2020 16:09:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-23T16:14:09.473Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bugünlerde yazılıma yeni başlayacak olan yazılımcılara verilecek tavsiyeler hakkında düşünüyorum. Tavsiye vermek için yetkili olan kişi ben miyim bilmiyorum ama sağolsun etrafımda beni seven ve yaptığım bazı işleri takdir eden arkadaşlarım tecrübelerimden yararlanmak için bana sorular soruyorlar. Ben de meslekteki 12 yıllık deneyimim boyunca yaptığım hatalar ve öğrendiklerime göre naçizane bilgimi aktarmaya çalışıyorum.</p><p>“Mesleğe yeni başlayan yazılımcılara ne gibi tavsiyeler verirdin?” gibi bir soru alınca bu konu hakkında biraz düşündüm. “Mesleğe ilk başlarken bana hangi tavsiyelerin verilmesini isterdim?” sorusunu da kendime sordum. Hızlı değişen yazılım dünyasını da göz önünde bulundurduğumuz zaman öğrenmeyi öğrenmek ve daha da önemlisi hızlı öğrenmeyi öğrenmek kesinlikle duymak isteyeceğim tavsiyelerden biri olurdu.</p><p>Yazılım dünyasının ne kadar hızlı değiştiğini söylemeye gerek yok. Kullandığımız programlama dilleri, frameworkler, araçlar vs. hızla değişiyor. Mesleğimizi icra ederken bir teknolojiden diğerine hızlı bir şekilde adapte olabilme yeteneği gün geçtikçe önem kazanıyor. Her projenin gereklilikleri farklı olabiliyor ve geliştirilen yazılımlarda kullanılan teknoloji yelpazesi günden güne genişliyor. Teknolojinin gelişmesi yazılım yapma biçimimizi de doğrudan etkilediği için işimizi kolaylaştıran yeni araçları hızlı bir şekilde öğrenip projelere adapte edebilmek kişisel başarımızda büyük bir rol oynuyor.</p><p>Bu yüzden hergün yeni bir teknolojinin duyurulduğu yazılım dünyasında öğrenmeyi ve hızlı öğrenmeyi öğrenen yazılımcılar büyük avantaja sahip oluyorlar. Öğrenmek derken bir teknolojiyi baştan sona her detayını kapsayacak şekilde öğrenmekten bahsetmiyorum. Hızlı bir şekilde ana konseptini kavrayıp onu projelere adapte edebilecek bir bilginin özümsenmesinden bahsediyorum. Gerisi artan bir şekilde günden güne üzerine koyarak gelecektir.</p><p>Tabi ki hızlı öğrenmek derken yüzeysel bir öğrenmeden söz etmiyorum. Öğrenilen teknolojinin özünü öğrenmek aklımızda mental modelin ve sağlam temelin oluşturulabilmesi için çok önemli. O ani kurtarmak için yüzeysel bir şekilde öğrenilen teknolojiler pek kalıcı olmuyor ve zamanla hafızalarımızdan uçup gidiyor. Bu yüzden öğrenmeyi öğrenmek, hızlı öğrenmek ve öğrenirken teknolojiin mental modelini akıllarda sağlam temele oturtmak çok önemli.</p><p>Mesleğe yeni başlayan veya yıllarca tecrübeye sahip farketmeksizin biz yazılımcılar öğrenme metodlarımızı sürekli gözden geçirmeli ve öğrenme biçimimizi ve hızımızı sürekli geliştirmeliyiz. Yeni yazılım dünyası bunu gerektiriyor.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/ogrenmeyi-ve-hizli-ogrenmeyi-ogrenmek/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on August 23, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ad95df0078d7" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/%C3%B6%C4%9Frenmeyi-ve-h%C4%B1zl%C4%B1-%C3%B6%C4%9Frenmeyi-%C3%B6%C4%9Frenmek-ad95df0078d7">Öğrenmeyi ve Hızlı Öğrenmeyi Öğrenmek</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kendi Problemlerinden Startup Fikri Bulabilmek İçin Orjinal Ol]]></title>
            <link>https://medium.com/@hpolatyuruk_tr/kendi-problemlerinden-startup-fikri-bulabilmek-i%CC%87%C3%A7in-orjinal-ol-1187d154ce5f?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1187d154ce5f</guid>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 19 Aug 2020 13:15:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-19T13:33:25.367Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Startup fikri bulmak için en çok verilen tavsiyelerden biri de kendi problemlerine odaklanmak. Eğer kendi problemini çözen bir ürün geliştirebiliyorsan oyuna 1–0 önde başlamış oluyorsun. Daha ilk günden bir müşterin var ve o da sensin.</p><p>Ben de startup fikirleri ararken bu tavsiyeye uyarak kendi problemlerime odaklanmak istedim fakat startup için uygun bir problemim olmadığını gördüm. Ya kendi problemlerimi görmekte güçlük çekiyordum ya da problemlerim çok küçük çaplıydı ve bir startup başlatacak boyutta ve olgunlukta değillerdi.</p><p>Sonradan biraz araştırma yapınca aslında bu işlerle ilgilenen bir çok insanın aynı dertten muzdarip olduğunu anladım. Genelde bu tip durumlarda beynini etrafındaki problemleri görmek için programlaman gerektiği söylenir. Günlük hayatta tekrar tekrar yaptığın işler, birisi bunu benim yerime yapsa çok iyi olurdu dediğin işler vs. aslında senin için potansiyel birer startup fikri. Ama tek başına beynini bunun için programlamak da yeterli değil. Sahip olduğun problemlerin turu ve kalitesi startup fikrinin başarılı olmasında doğrudan etkili.</p><p>Bu yüzden eğer startup başlatacak değerde kişisel bir problemim yok, göremiyorum veya problemlerim o boyutta değil diyorsan daha orjinal biri olmak için kendini ve alışkanlıklarını değiştirebilirsin.</p><p>Ne demek daha orjinal biri olmak?</p><p>Belli konularda takıntılı olan insanları bilirsiniz. Kendilerine has kriterleri ve zevkleri vardır. Bu zevkleriyle diğer insanlardan ayrılırlar. Birşeyi tüketirken veya kullanırken bu zevkleri ve kriterleri onların davranış biçimlerinde büyük rol oynar. Etkileşimde bulundukları herhangi birşeyde bu kriterler ve zevkler hemen devreye girer ve diğer insanların göremediklerini görmelerine sebep olurlar.</p><p>Bu tip insanların kıymet verdikleri bazı değerler de vardır. Mesela zaman. Zamanları çok önemlidir ve zamanlarını boşa harcayan herşeyden ya kurtulmak ya da çok gerekliyseler onları fazla zaman kaybetmeden yapmanın çözümünü ararlar. Onları diğer insanlara göre daha orjinal yapan sebeplerden biri de kıymet verdikleri değerleri uğruna harekete geçmeleri ve bir çözüm arayışına girmeleridir.</p><p>Bu arayışın sonunda kendilerine özel bir çözüm geliştirirler ve daha sonra belki aynı ihtiyaca sahip birileri vardır diyerek çözümlerini diğer insanlarla paylaşırlar. Sonunda da aslında bu problemin diğer insanlarda da çok yaygın olduğu fakat ya bunun bilincinde olmadıkları ya da çözmek için bir eylemde bulunmadıkları anlaşılır. Bu orjinal arkadaş ilk hamleyi yaptığı için aslında bir çok insanın derdine deva bir ürün geliştirmiş olur ve başarıyı elde eder.</p><p>Tipik bir startup hikayesi değil mi? O yüzden şen de benim gibi problemlerini görmekte güçlük çekiyorsan daha orjinal bir insan olmayı deneyip, zevklerini ve tatlarını hatta alışkanlıklarını değiştirebilirsin. En önemlisi de sana sunulan veya dayatılanların daha iyi bir şekli olabileceğini düşünüp bunu gerçekleştirmek harekete geçebilirsin.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/problemlerinden-startup-fikri-bulmak-icin-orjinal-ol/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on August 19, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1187d154ce5f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Linkwind SAAS projesinde hangi teknolojileri kullandık ve neler öğrendik]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/linkwind-saas-projesinde-hangi-teknolojileri-kulland%C4%B1k-ve-neler-%C3%B6%C4%9Frendik-aed9f0394eed?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/aed9f0394eed</guid>
            <category><![CDATA[saas]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[linkwind]]></category>
            <category><![CDATA[software-development]]></category>
            <category><![CDATA[programming]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 16 Jul 2020 14:20:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-16T14:27:33.786Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*b-BSN3plgUV2mevC.jpg" /></figure><p>Geliştirdiğimiz <a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> projesinin duyurusunu <a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/linkwind-herkesin-bir-satir-kod-dahi-yazmadan-kendi-hackernews-platformunu-kurmasini-saglayan-saas-platformu">buradaki</a> yazı ile yapmıştım. Bilmeyenler için fazla vaktinizi almadan projenin ne olduğunu birkaç cümle ile açıklamak istiyorum.</p><p><a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> projesi tek satır kod dahi yazmadan kendi <a href="https://news.ycombinator.com/">HackewNews</a> benzeri link paylaşım ve tartışma platformunuzu kurmanızı sağlayan bir SAAS(Software as a service) platformu. Linkwind websitesine girip hesabınızı oluşturuyorsunuz ve platformunuz saniyeler içerisinde kullanıma hazır hale geliyor. Detaylı bilgi için <a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a> websitesini ziyaret edebilir veya <a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/linkwind-herkesin-bir-satir-kod-dahi-yazmadan-kendi-hackernews-platformunu-kurmasini-saglayan-saas-platformu">buradaki</a> yazıyı okuyabilirsiniz.</p><p>Bu yazıda da projeyi geliştirirken hangi teknolojileri kullandığımızı, front-end ve back-end tarafını hangi diller ile kodlağımızı ve uygulamayı hangi platformda nasıl host ettiğimizden bahsedeceğim. Geliştirilen bir projede hangi teknolojilerin ne amaçla ve hangi spesifik probleme çözüm olarak kullanıldığı gibi tecrübelerin çok yararlı olduğunu düşünüyorum. Sektöre yeni başlayan yazılımcı arkadaşlar geliştirecekleri projeler için bu teknolojilerden yararlanabilir veya tecrübeli yazılımcı arkadaşlarımız da listede daha önce duymadıkları bir teknoloji varsa bunlar hakkında bilgi edinebilirler.</p><p><a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> projesinin geliştiricileri olarak bu projede, daha önce kullanmadığımız yeni teknolojileri kullanmak istedik. Yani bir çoğu bizim için yeni teknolojiler. Belki size tanıdık gelebilir ve projelerinizde aktif olarak zaten kullanıyorsunuzdur ama biz bu teknolojilerin bazılarını ilk defa bu projede deneyimledik. Bu yüzden yan projelerin bu amaç doğrultusunda bile yazılımcılara çok değerli tecrübeler kattığına inanıyorum. Kullanılan teknolojilerle ilgili ilk izlenimlerimizi de fazla detaya girmeden aktarmaya çalışacağım.</p><p>Detaylara geçmeden önce kullandığımız teknolojilerin listesine bir göz atalım:</p><ul><li><a href="https://golang.org/"><strong>Golang</strong></a></li><li><a href="https://www.postgresql.org/"><strong>PostgreSQL</strong></a></li><li><a href="https://bulma.io/"><strong>Bulma CSS Framework</strong></a></li><li><a href="https://tailwindcss.com/"><strong>Tailwind CSS Framework</strong></a></li><li><a href="https://www.pgadmin.org/"><strong>PgAdmin</strong></a></li><li><a href="https://github.com/gravityblast/fresh"><strong>Golang fresh</strong></a></li><li><a href="https://github.com/stimulusjs/stimulus"><strong>StimulusJS</strong></a></li><li><a href="https://sentry.io/welcome/"><strong>Sentry</strong></a></li><li><a href="https://www.docker.com/"><strong>Docker</strong></a></li><li><a href="https://hub.docker.com/"><strong>Dockerhub</strong></a></li><li><a href="https://www.portainer.io/"><strong>Portainer</strong></a></li><li><a href="https://www.digitalocean.com/"><strong>DigitalOcean/Linux Droplet</strong></a></li><li><a href="https://www.nginx.com/"><strong>Nginx</strong></a></li><li><a href="https://letsencrypt.org/"><strong>Let’s Encrypt</strong></a></li><li><a href="https://openresty.org/en/"><strong>OpenResty</strong></a></li><li><a href="http://www.lua.org/"><strong>Lua</strong></a></li><li><a href="https://github.com/auto-ssl/lua-resty-auto-ssl"><strong>Lua-resty-auto-ssl</strong></a></li></ul><h3>Golang</h3><p>Projeyi tamamen <a href="https://golang.org/"><strong>Go</strong></a> programlama dili ile geliştirdik. Back-end tarafında http isteklerini karşılamak için herhangi bir third-party web framework kullanmadık. Go dili ile çok tecrübemiz olmadığı için direkt olarak bir web framework kullanmaktansa Go’nun kendi http paketinin işleyişinin nasıl olduğunu anlamak istedik. Bu sayede varsa Go’nun kendi http paketinin artılarını eksilerini görüp oradaki acıyı deneyimleyerek, geliştirilen third party web frameworklerinin hangi problemleri çözdüğünü daha iyi anlayabiliriz diye düşündük. Böylelikle sonraki projelerde kullanıma değer olup olmadıklarını daha kolay anlayabilirdik.</p><p>Front-end tarafında da tüm altyapıyı Go’nun template mekanizması üzerine oturttuk. Go’nun template paketi bir çok temel ihtiyacı karşılıyor. Fakat tüm html sayfalarınızı base bir layout template’i üzerinden sunmak istediğinizde sistem biraz karmaşık gelebilir ama gözünüzü korkutmasın. İşin içine girince alışıyorsunuz:)</p><p>Başlarda template dilinde ihtiyacımız olan kodları bulmakta zorlandık açıkçası. Go’nun kendi dokümantasyonunda sadece bazı temel template kodları paylaşılmış fakat hepsinin açıklamarıyla olduğu bir dokümantasyon yoktu veya biz bulamadık. Ama internette biraz araştırma yaptıktan sonra hepsi kolayca bulunabiliyor.</p><h3>PostgreSQL</h3><p>Veritabanı olarak tercihimizi <a href="https://www.postgresql.org/"><strong>PostgreSQL</strong></a>’den yana kullandık. PostgreSQL bana göre marketteki en iyi veritabanı çözümlerinden bir tanesi. Relational bir veritabanının sağladıkları yanında NoSQL veritabanlarının sağladığı bir çok kolaylığı da sağlıyor. Bunun yanında performansının MySQL ve MSSQL’e göre kat ve kat daha iyi olduğunu gözlemledik.</p><p>Go ile postgresql tarafına bağlanırken bir ORM paketi kullanmadık. Go’nun kendi <a href="https://golang.org/pkg/database/sql/">database/sql</a> paketinin üzerine <a href="https://github.com/lib/pq">github.com/lib/pq</a> adresindeki PostgreSQL driverini kullandık. Aslında ORM kullanmamamızın amacı yine Go’nun kendi paketini deneyimleyip altyapıyıdaki zorlukları görebilmekti. Edindiğimiz tecrübeye göre ORM paketlerinden birini kullanmak data katmanındaki kod karmaşıklığını azaltıp, tekrar eden bağlantı ve raw SQL kodlarını azaltacaktır. Bu sayede daha temiz bir kod yapısı elde edip ve kod yönetiminizi daha esnek bir hale getirebilirsiniz.</p><h3>Bulma CSS Framework</h3><p><a href="https://bulma.io/"><strong>Bulma</strong></a>’yı <a href="https://linkwind.co/">Linkwind.co</a> websitesini tasarlamak için kullandık. <a href="https://getbootstrap.com/">Bootstrap</a>’ı daha önce zaten bir çok projede kullanmıştık ve o yüzden bu projede yeni bir front-end framework’u deneyimlemek istedik. Bulma’nın kullanımı bize çok daha kolay geldi. Grid sistemi Bootstrap’e göre çok daha basit ve anlaşılır.</p><p>Framework ayrıca tamamen customize edilebilir bir yapı sunuyor. CSS tarafındaki herşey değişkenlerle yönetilebildiği için renkler vs herşey özelleştirilebiliyor. Ayrıca kullanmak istemediğiniz UI elementlerini CSS’ten çıkararak CSS boyutlarında da büyük bir tasarruf sağlayabiliyorsunuz.</p><h3>Tailwind CSS Framework</h3><p><a href="https://tailwindcss.com/"><strong>Tailwind</strong></a>’i duymayanınız yoktur heralde. Biz de o kadar çok duyduk ki hazır yeni bir projeye başlıyoruz deyip kullanmak istedik. Tailwind Bootstrap ve Bulma gibi frameworklere göre daha farklı bir css framework’u sunuyor. Şöyle düşünün, bir projede ihtiyacınız olan tüm css yardımcı classlar önceden tanımlanmış ve kullanımınıza hazır hale getirilmiş. Örneğin margın-left: 5px gibi bir css kodu için ml-5 diye bir class varsayılan olarak tanımlı geliyor. Sizin tek yapmanız gereken bu yardımcı css classlarını kullanarak UI’nızı geliştirmek.</p><p>Bizim Tailwind’ı kullanma motivasyonlarımızdan ilki bu yeni framework’u deneyimlemek istemekti. İkincisi ise önceki projelerimizde biz de bir çok yardımcı class oluşturup kullandığımız için bize daha yakın bir framework olduğunu düşündük. Tailwind’i Linkwind websitesinin haricinde SAAS tarafındaki web uygulamasında kullandık. Golang ile yazılan back-end’in servis ettiği ve Go’nun tempalate engine’i üzerinde oturtulan UI’da css dokunuşlarının hepsini Tailwind ile yaptık. İtiraf etmeliyim ki responsive sayfa mekanizmasına bir türlü alışamadım. Nedense kavramakta güçlük çektim. Ama ben daha çok back-end tarafına yakın olduğum için bu durum bana özel olabilir.</p><p>Takip edip işlerine saygı duyduğum, alanında uzman bir çok Front-end geliştiricisine göre Tailwind’in yapmak istediği inline-style css kodu yazmaktan öteye geçemiyor. Bence belli bir oranda da bu konuda haklılar. Sürekli css yardımcı classlarını kullanmanın inline-style css kullanmaktan pek farkı kalmıyor. O yüzden front-end uzmanlarına kulak verin derim.</p><h3>PgAdmin</h3><p><a href="https://www.pgadmin.org/"><strong>Pgadmin</strong></a>’i PostgreSQL üzerinde yarattığımız linkwind veritabanı işlemlerini yönetmek için kullandık. Tablo oluşturma, index oluşturma gibi işlemleri bir arayüz aracılığıyla yapmak istediğimiz için PgAdmin’nin sağladığı kolaylıklardan faydalandık. Hem localimizde hemde server tarafında PgAdmin’i sıklıkla kullandık.</p><h3>Golang fresh</h3><p><a href="https://github.com/gravityblast/fresh"><strong>Fresh</strong></a>; Go ile yazılmış web uygulamanızda, herhangi bir go veya template dosyası üzerinde değişiklik yaptığınızda, bu değişiklikleri algılayıp uygulamanızı otomatik olarak derleyip restart ediyor. Bu sayede yaptığınız her değişiklikte tekrar tekrar go uygulamanızı build edip run etmek zorunda kalmıyorsunuz.</p><p>Go ile proje kodlamaya başladığımda sürekli yaptığım bu build işlemleri beni çok rahatsız etmişti ve bunu otomasyona bağlamak için biraz araştırma yapmıştım. <a href="https://github.com/">Github</a> üzerinde bu işi yapan bir çok proje bulabilirsiniz ama fresh bizim işimizi gördü. Belki Go programlamada bizden daha tecrübeli olan arkadaşların daha iyi bir çözümü vardır. Varsa yorumlara yazarsanız sevinirim.</p><p>Fresh ile Go uygulamanızı restart etmeyi tetikleyecek dosya formatlarını belirleyebiliyorsunuz. Böylelikle belirlediğiniz dosya formatları üzerinde bir değişiklik olduğu anda Go uygulamanız otomatik olarak yeniden başlatılıyor ve değişikliklerinizi görebiliyorsunuz.</p><h3>StimulusJS</h3><p>SAAS uygulamasında upvote/downvote ve comment/reply kısımlarında daha iyi bir kullanıcı deneyimi sunmak için back-end tarafında gidecek istekleri javascript ile gerçekleştirmek istedik. Bu yüzden vanillajs’in sunduklarından daha iyi olan, daha organize bir kod yapısına sahip bir kaç javascript çözümü aradık. <strong>Jquery </strong>kullanmak istemedik çünkü jquery bana göre çok esnek bir kütüphane olmasına rağmen daha structured bir kod sağlamada yetersiz kalıyor. İpin ucunu kaçırıp kod karmaşıklığını arttırma ihtimaliniz çok yüksek.</p><p><strong>React </strong>veya <strong>Vue</strong> gibi daha geniş kapsamlı bir framework de kullanmak istemedik. Çözmeye çalıştığımız çok basit bir problem olduğu için gereksiz yere bu kadar kapsamlı frameworkler kullanmak anlamsız olurdu. Bu yüzden Jquery ve React/Vue framewroklerinin arasında kalan mütevazı bir kütüphane bulduk.</p><p><a href="https://basecamp.com/">Basecamp </a>şirketinin kendi içerisinde kullanıp herkese açık hale gitirdiği bir javascript kütüphanesi. Javascript kodlarınızı bir controller mantığı ile tasarlıyorsunuz. Bu sayede seperation of concerns prensibini ihlal etmeden, daha temiz ve organize olmuş bir kodunuz oluyor. Şunu söylemekte fayda var. Stimulus front-end tarafındaki tüm problemlerinizi çözen bir js kütüphanesi değil. Serverside rendering gibi özellikler de sunmuyor. İhtiyaçlarınıza göre daha kapsamlı bir framework tercih edebilirsiniz.</p><h3>Sentry</h3><p>Tüm hataları loglalayıp bugları yönetmek için <a href="https://sentry.io/welcome/"><strong>Sentry</strong></a>’i kullanıyoruz. Bilmeyenler için neden Sentry’i tercih ettiğimizi söyleyelim. Sentry hataları yönetmek için tek bir merkezi dashboard sunuyor. Takımdaki geliştiriciler farklı hesaplar üzerinden bu dashboarda erişebiliyorlar. Bugları ilgili yazılımcılara atayabiliyorsunuz.</p><p>En sevdiğim özelliklerinden bir tanesi de, tekrar tekrar gelen hataları tek bir hata logunun altında toplayıp, bu hatanın toplamda kaç defa geldiği ve kaç farklı kullanıcıdan geldiği gibi bilgileri size sunabiliyor olması. Golang tarafında da sentry implementasyonu çok basit. Bir Sentry hesabı oluşturduktan sonra <a href="https://github.com/getsentry/sentry-go">buradaki</a> dökümantasyona göre Go entegrasyonunu basitçe yapabilirsiniz.</p><h3>Deployment</h3><p>Deployment ile ilgili kullandığımız tüm teknolojilerden bu başlık altında bahsedeceğim. <a href="https://linkwind.co/">Linkwind.co</a> ve SAAS web uygulamasını <a href="https://www.digitalocean.com/"><strong>DigitalOcean</strong></a>’daki $5&#39;lik bir linux droplet üzerinde host ediyoruz.</p><p>Uygulamayı linux sunucusuna deploy etmek için kullanıyoruz. Websitesi, SAAS uygulaması, veritabanı ve Pgadmin için birer docker image yaratıp deploy işlemlerini docker imajlar üzerinden yapıyoruz. Başta <strong>docker compose</strong> ile uygulamaları tek bir compose dosyası ile orkestre etmek istedik ama tarafında custom işlemlerimiz olduğu için ve bu işleri docker compose tarafında bir türlü beceremedik. Bu yüzden her bir imajı server tarafında ayrı ayrı run ederek deploy etmeye karar verdik.</p><p>İmajlar için <a href="https://hub.docker.com/"><strong>DockerHub</strong></a> kullanıyoruz.</p><p>Linux terminal tarafında fazla uzman olmadığımızdan dolayı, server tarafındaki docker containerları yönetmeyi bir UI üzerinden nasıl yapabiliriz diye arayışa girdik. Biraz araştırmadan sonra karşımıza <a href="https://www.portainer.io/"><strong>Portainer</strong></a> diye bir servis çıktı. Containerlarınızın çalıştığı sunucuya portainer imajını kurup bir port üzerinden erişime açmanız Portainer’i ayağa kaldırmak için yeterli oluyor. Ardından bir admin hesabı oluşturduktan sonra tüm containerlarınızın yönetimini Portainer üzerinden yapabiliyorsunuz.</p><p><a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> websitesini dış dünyaya üzerinden açıyoruz. Diğer docker containerları localde çalışarak belirli portlar üzerinden dışarıya açılıyorlar. Nginx reverse proxy görevi görerek dışarıdan gelen http isteklerini containerlara iletiyor.</p><p>SSL sertifika oluşturma ve yenileme işlemlerini <a href="https://letsencrypt.org/"><strong>Let’s Encrypt</strong></a> ile yönetiyoruz.</p><p>Daha önce söylediğim gibi kendi link paylaşım ve tartışma platformunuzu kurmanız için Linkwind üzerinde hesap oluşturduğunuzda size platform-isminiz.linkwind.co isminde bir subdomain tahsis ediliyor. Bütün sub domainler varsayılan olarak https desteği ile geliyor. Bunun teknik detayını <a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/saas-yaziliminda-her-musteri-icin-ayri-bir-subdomain-nasil-olusturulur/">buradaki</a> yazıda anlatmıştım. Bu sistemde arka planda Let’s Encrypt kullanıyoruz.</p><p>Platformunuz için kendi custom domaininizi kullanmak isterseniz bu da mümkün. Bunun için , ve <a href="https://github.com/auto-ssl/lua-resty-auto-ssl"><strong>Lua-resty-auto-ssl</strong></a> servislerinden yararlanıyoruz. Kullanıcılara custom domain kullanma desteğini nasıl verdiğimizi detaylı bir yazıda <a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/saas-yazilimlarinda-custom-domain-destegi-ve-otomatik-ssl-olusturma/">burada</a> anlatmıştım. Dilerseniz makalemizi okuyarak bu konudaki teknik bilgiyi de edinebilirsiniz.</p><p>Sanırım hepsi bu kadar. Linkwind projesini geliştirirken kullandığımız teknolojiler bunlardı. Projeyi geliştirme yolculuğunda bilmediğimiz bir çok yeni şey öğrenip, bir çok yeni teknolojiyle tanışma fırsatımız oldu. Bir yan proje yapmak için motivasyon bulamıyorsanız, yeni teknolojiler öğrenme motivasyonu bile tek başına yeterli. Biz projeyi geliştirirken çok eğlendik. Artık önümüzdeki maçlara bakma zamanı.</p><p>Sağlıcakla kalın.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/kod-yazmadan-kendi-hackernews-sitenizi-kurmanizi-saglayan-projede-hangi-teknolojileri-kullandik-ve-neler-ogrendik/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on July 16, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=aed9f0394eed" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/linkwind-saas-projesinde-hangi-teknolojileri-kulland%C4%B1k-ve-neler-%C3%B6%C4%9Frendik-aed9f0394eed">Linkwind SAAS projesinde hangi teknolojileri kullandık ve neler öğrendik</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yan proje olarak başlayan projenin ürünleştirilmesi süresince öğrenilen dersler ve edinilen…]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/yan-proje-olarak-ba%C5%9Flayan-projenin-%C3%BCr%C3%BCnle%C5%9Ftirilmesi-s%C3%BCresince-%C3%B6%C4%9Frenilen-dersler-ve-edinilen-6672bddc49c9?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6672bddc49c9</guid>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirme]]></category>
            <category><![CDATA[linkwind]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[yazılımcı]]></category>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 02 Jul 2020 14:19:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-02T14:26:37.431Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Yan proje olarak başlayan projenin ürünleştirilmesi süresince öğrenilen dersler ve edinilen tecrübeler</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/873/1*e-9-nAT40rjnm4dIDMpi1w.jpeg" /></figure><p>Boş zamanlarımızı değerlendirmek, yeni teknolojiler öğrenmek biraz da kendimizi test etmek için verdiğimiz mücadelenin nihayet sonuna geldik. Eğer bu yazıyı okuyorsanız başladığımız yan projeyi bilgisayarımızdaki tozlu disk sektörlerinde çürümeye terketmeden yayına almışız demektir.</p><p>Yol boyunca karşılaştığımız zorlukları, öğrendiğimiz dersleri ve edindiğimiz tecrübeleri bu yazı ile sizlere aktarmak, biraz da ucundan projemizi sizlere tanıtmak istiyoruz.</p><p>Söz konusu olan bitiş çizgisine kadar gelip, projeyi yayınlamak olunca yazılım alanında ne kadar tecrübeniz olursa olsun işin içine farklı disiplinler girdiği için bir çok yazılımcı bu noktaya gelemeden projeyi terkedebiliyor. O yüzden bu yazıda projeyi geliştirirken yaşadığımız teknik sıkıntıların yanı sıra, projeyi yayınlamadan sonlandırmaya kadar götürebilecek motivasyon düşüren psikolojik olarak yaşanan iniş ve çıkışlardan da bahsedeceğim.</p><p>Detaylara geçmeden önce birkaç cümle ile geliştirdiğimiz projeden bahsedelim. Projenin ismi <a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a>. Kendinize ait link paylaşım ve tartışma platformu kurmanızı sağlayan web tabanlı bir proje. Daha kolay anlaşılması için şöyle açıklamaya çalışayım. Herkesin kendi HackewNews platformunu kurmasını sağlayan bir SAAS projesi. <a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a> websitesine girip hesap oluşturuyorsunuz ve sistem size girdiğiniz platform isminizle birlikte benzersiz bir domain veriyor. HackerNews’ten biraz daha farklı olarak platformunuza kimlerin üye olup kullanabileceği konusunda tam kontrole sahipsiniz. Üyelikler davetiye sistemiyle çalışıyor.</p><p>Şunu hatırlatmakta fayda var. Kurduğunuz platform herkese açık bir platform. Dolayısıyla yapılan paylaşımları ve yorumları herkes görüp okuyabiliyor ancak paylaşım yapma ve yorum yazma hakkı sadece davet ettiğiniz kullanıcılara ait.</p><p>Projeyi basitçe bu şekilde tanımlayabiliriz. <a href="https://www.linkwind.co/">Buradan</a> websitesine giderek platform hakkında daha fazla bilgi alabilir ve bir demosunu görmek isterseniz de <a href="https://demo.linkwind.co/">buradan</a> devam edebilirsiniz.</p><p>Proje hakkında kısa bir bilgi verdikten sonra gelelim asıl konumuza. Biz yazılımcılar bir yan proje geliştirmeye karar verdikten sonra, projeye yapışıp kararlı bir şekilde bitiş çizgisine kadar gidebilmekte biraz zorlanıyoruz. Bu nedenle Linkwind projesini geliştirirken, bitiş çizgisine varana kadar kararlılığımızı korumada bize yardımcı olan birkaç önemli noktadan bahsedeceğim.</p><p>Başlayalım.</p><h3>Projeyi ne amaçla geliştirdiğinizi iyi belirleyin ve bunu gerçekten özümsediğinizden emin olun</h3><p>Projeyi geliştirme amacınız bu işte kararlı olup son ana kadar pes etmeden ilerleyebilmeniz için belki de en önemli nokta. Belirlediğiniz amaca göre yol boyunca uğraşmak zorunda olacağınız işlerin sayısı ve derinliği değişiklik gösterecek. Projenizi geliştirirken yakmak zorunda olduğunuz en kıymetli yakıtınız olan zamanı bu amaç uğrunda harcayacaksınız.</p><p>Amacınız yeni bir programlama dili öğrenmek olabilir. Kullandığınız mevcut programlama dilini pekiştirmek ve daha iyi bir noktaya getirmek olabilir. Veya bunların haricinde tam zamanlı işinizin yanında size ek bir yan gelir getirebilmesi için bir probleme çözüm üretmek için geliştirilen bir yazılım olabilir. Hatta bir projeye belli bir süre yapışarak kararlı bir şekilde ilerleyip bitiş çizgisine kadar varabilmek için kendinizi sınamak dahi nihai amacınız olabilir.</p><p>Bizim <a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> projesini geliştirirken tek bir amacımız yoktu. Başlangıçta Go programlama dilini öğrenmek ve pratik yapmaktı. Ardından bu amaca ek olarak, duyduğumuz fakat daha önce hiç kullanmadığımız teknolojileri kullanarak, bu teknolojiler hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak ve tecrübemizi genişletmek amacı da hedeflerimizden biri haline geldi. Son olarak da “ <strong>Ship it. Otherwise, it never happened</strong>” mottosu ile başladığımız işi bitirmek ve potansiyel kullanıcıların önüne çıkarıp ilk geri bildirimleri almak en nihai amacımız oluverdi.</p><h3>Başladığın işi bitirmek için yapmaktan keyif almadığın işlerle uğraşmak zorunda kalacaksın</h3><p>Bir yazılımcı kod yazmak ister. Teknik olarak yapılması zor olan işler üzerinde çalışmak ister. Meydan okumayı sever. Peki ya teknik işler bitince ne olur? Başlarda duyduğu o heyecan o motivasyon birden kayboluverir. Tüm teknik işler bitmiş, meydan okunacak yeni bir iş, fethedilecek yeni bir kod kalesi kalmamıştır.</p><p>Oysa yapılması gerekenler henüz sona ermemiştir. Yazılım bitti tamam ama bundan kimin haberi var? Projeyi anlatan bir websitesi yapmak gerek. Bu websitesinde projeyi, onun özelliklerini tanıtan metinler yazmak, görseller koymak gerek. Proje açık kaynak kodlu ise github sayfasının hazırlanması gerek. Producthunt için projenin tanıtım metni, görselleri belki de videosunu hazırlamak gerek. Bir sürü angarya. Kim yapacak bunları.</p><p>Bunları yapacak bir arkadaşınız varsa oh ne ala. Ama yoksa bu işler genelde bir yazılımcının uğraşmak istemediği angaryalar olarak görülür. Tam bu noktada projenin amacı sorgulanmaya başlanır. Belki de yayınlama aşaması pas geçilmelidir. Yeni bir projeye yelken açma vaktinin geldiği düşüncesi akılları kemirmeye başlar. Eğer amaç yeni bir programlama dili öğrenmek veya mevcut bilgileri yeni problemlerle pekiştirmek ise bu tip düşüncelere dalmada hiç bir sıkıntı yok. Ama başladığı işi bitiren adam olmak, bu zihniyete sahip olabilmek daha iyi değil mi? Bu kişiden kişiye değişebilir elbette. Bilemiyorum. Bu sorunun cevabını size bırakıyorum. Kimbilir bu işlerle uğraşmak istemiyorsanız belki de bu tip projelere hiç kalkışmamalısınız. Teknik sorunları çözüp birer kütüphane haline getirerek de faydalı işler yapabilirsiniz.</p><h3>Proje ile birlikte üzerinize aldığınız ihaleyi enine boyuna tarttığınızdan emin olun</h3><p>Dediğim gibi biz yazılımcılar teknik zorlukları sevdiğimiz için projelerin her zaman en önemli kısımlarında görev almak isteriz. Projenin çekirdeğini geliştirmek için kod yazmak bize her zaman daha cazip gelir. Fakat bir yazılımı ürün olarak ele almak demek kod yazmaktan çok farklıdır. Bir çok ek işi beraberinde getirir.</p><p>Çok kolay görünen, herhangi bir teknik zorluğu olmayan işler için gerekli motivasyonu bulmak daha zor olacağından belki de en çok zamanı burada harcariz. En azından bu bizim projemizde böyle oldu. Projenin asıl işi yapan web uygulama kısmında hızlıca ilerleyebildik. Projeyi anlatan basit bir websitesini yapabilmek adına gerekli motivasyonu bulmak bizi oldukça zorladı. Bu tür işler hep böyledir. İşe başlamak işin en zor kısmıdır. Başlayıp ısındıgınız an belki de bir saat içerisinde bitireceksiniz. Fakat başlamak için gerekli dopamini bir türlü bulamazsınız. Motivasyonunuz yoktur. Asıl zaman da burada kaybedilir.</p><p>Bizim <a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> projesinin en çok zaman aldığı kısım websitesinin hazırlanması, about, faq, privacy vs gibi sayfaların hazırlanmasıydı. Komik ama gerçek:) Frontend tarafında da çok uzman olmadığımız için o kısmı bitirmek için gerekli motivasyonu bulmakta da epey zorlandığımızı itiraf etmeliyim.</p><p>O yüzden üzerinize nasıl bir ihale aldığınızdan daha projeye başlamadan haberdar olmanız sizin yararınıza olacaktır. Bir çok proje bu aşamalara gelindiğinde angarya işlerden dolayı tozlu raflara kaldırılır ve sonsuza kadar gün ışığı göremeden çürüyüp gider.</p><h3>MVP demek yeteri kadar iyi demektir. Mükemmelliyetçi olmayın</h3><p>Bir projenin ürünleştirilmesi konusunda MVP kavramını çok iyi anladığımıza dair şüphelerim var. “Mükemmel iyinin düşmanıdır.” gibi bir çok söz duyup okumamıza rağmen hala neyin yeteri kadar iyi olduğunu anlamakta güçlük çekiyoruz. Halbu ki projenin ilk versionu çoğu durumda düşündüğümüzden çok daha az özellik ve yayına hazır hale getirmek için çok daha az çaba gerektiriyor.</p><p>Çoğu zaman neyin yeteri kadar iyi olduğunu bilemediğimiz için projelerde gereksiz yere zaman kaybederiz. İşler uzadıkça ve zaman kaybettikçe de motivasyonumuzda düşüşler olur. Bu da projeyi sonlandıramamak için gerekli olan bahaneyi bize verir.</p><p>Linkwind projesinin HackerNews benzeri bir proje olduğunu söylemiştim. Merak edenler için aşağıdaki resmin ne olduğunu söyleyeyim. HackerNews’in login sayfası. Şimdi bu resme baktığımız zaman, hali hazırda milyonlarca kullanıcı tarafından kullanılan, her gün milyonlarca trafik alan bu websitesinin bile böyle bir eksikliği varken biz neden kendi projelerimizde mükemmelliyeti yakalamaya çalışıyoruz?</p><p>Yazdığımız her kodda, eklediğimiz her özellikte kullanıcıya sağlayacağı fayda ve değer kadar düşünmeli, o ölçüde zaman harcamalıyız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/481/0*Au5Y3zxmHjIZo3__.png" /></figure><h3>Bugün geliştirdiğiniz yazılımın yarın ayakta kalabilmesi için yönetilmesi gerektiğini unutmayın</h3><p>Neredeyse başladığımız herşeyin sürekliliğini sürdürebilmesi için yönetilmeye, bakıma ve muhafaza edilmeye ihtiyacı vardır. Bugün blog tutmak için satın aldığınız wordpress değişime ayak uydurması için güncellenmelidir. Güvenlik paketleri yüklenmelidir. En önemlisi yazdığınız yazılar olmadan bir hiçtir. Yazı yazmak için gerekli zamanı yaratmanız gerekir.</p><p>Yazı yazmakta öyledir. Önce yazınız için gerekli bilgileri araştırıp hepsini not ederek tek bir yerde toplarsınız. Sonra ilk taslağı yazarsınız. İmla hatalarını düzeltmek ve yazıyı daha okunabilir bir hale getirmek için defalarca okursunuz.</p><p>Yazılım da bu ortak kaderi paylaşır. İlk önce planlar sonra da kodları yazarak yazılımı hazır hale getirirsiniz. Buglar çıkar. Onları debug etmek ve düzeltmek için zaman harcarsınız. Yazılımınızı kullanan kullanıcıların geri bildirimlerini dinler, onlara göre yeni özellikler ekler veya yazılımınızı değiştirirsiniz.</p><p>Dikkat ederseniz tüm bu saydığım olaylar silsilesinin tek bir ortak noktası var. Hepsi verdiğiniz tek bir kararı takip eden eylemler. Eylemler de kıymetli zamanınızdan çalar. Eylemleri gerçekleştirmek için gerekli zamanı yaratmak zorundasınızdır. Aslında bir EVET cevabı ile diğer herşeye HAYIR cevabı vermiş olursunuz. O yüzden neye evet diyeceğinize, hangi projeyi geliştireceğinize iyi karar verin.</p><h3>Bir projenin en büyük düşmanı içimizdeki diğer projelerdir</h3><p>Biz yazılımcıların proje geliştirirken karşı koymakta en çok zorlandığımız faktörlerden bir tanesi, belki de en önemlisi <a href="https://ferruh.mavituna.com/">Ferruh Mavituna</a>’nın da dediği gibi <a href="https://ferruh.mavituna.com/odak-oku/">içimizdeki diğer projeler</a>. Üzerinde çalıştığımız projeleri yarım bırakıp yeni bir projeye geçmemizin arkasındaki bu gizli düşmana çoğu zaman yenik düşüyoruz. O yüzden herhangi bir projeye başlamadan önce, fikir depomuzdan hangi proje fikrini seçeceğimize karar vermek için doğru filtreleri uyguladığımıza emin olmalıyız.</p><p>Fazla düşünülmeden gelişi güzel seçilen projeler yarı yolda akılları kurcalayan, nispeten daha iyi olduğu düşünülen fikirlere kaybetmeye mahkumdurlar. Tam tüm teknik zorlukları aştığınızı ve geriye sizi cezbeden başka bir challange kalmadığını düşündüğünüz anda kapınızı çalacak bir proje fikrine hayır diyebilmenin ne kadar zor olduğunu biliyorum. <a href="https://linkwind.co/">Linkwind</a> projesinde de böyle dönüm noktalarımız çok oldu. Fakat damalı bayrağı görmeden pes etmemeyi becerebildik. Aklımızı kurcalayan fikirleri, “elbet bir gün sizin de zamanınız gelecek” diyerek not edip odağımızı korumayı başardık.</p><p>Bu konuda bir nacizane tavsiye olarak şunu söyleyebilirim. Yapılabilirliği ile sizi cezbeden küçük küçük projeleri seçmektense belki de aklınızı sürekli kurcayalan, nispeten gözünüzü korkutan fakat yaptığınızda da buna değdi dedirtecek projelerin peşinden gitmek daha akıllıca olabilir.</p><p>Linkwind projesi bizim için bu tavsiyeye uyan bir proje değildi. Fakat başta da söylediğim gibi amacımız Go programlama dilinde pratik yapmaktı. Projeyi bizim için biraz daha ilgi çekici hale getirebilmek için birşeyler düşündük. Hackernews’in Türk versionunu yapma fikri, herkesin kendi hedef kitlesi için HackerNews tarzı bir platformu kod yazmadan kurabileceği bir proje fikrine dönüştürdük. Bu şekilde proje nispeten daha ilgi çekici bir hal aldı. Fakat şimdiki aklım olsa yukarıda verdiğim tavsiyeye uyarak başka projeler peşinden giderdim. Kim bilir, belki de bunu söyleyebilmek için bu dersi almam gerekiyordu.</p><h3>Başladığın işi bitir</h3><p>Başladığı işi bitiren adam olabilmek önemli bir meziyettir. Yarım bırakılan her iş, her proje beraberinde acabaları getirir. Geriye kalan acabalar akılları kurcalayarak, gereksiz soruların doğmasına neden olur. Sizi sürekli meşgul ederek belki de dikkatinizi dağıtarak odaklanamamanıza neden olur. Bu yüzden aklımızı serbest bırakmak için su check işaretini atmayı bilelim. Aklımızı kurcalayan potansiyel düşüncelerin üzerini çizmeyi bilelim.</p><p>Başladığını bitiren bir zihniyete sahip olmanın karar mekanizmamazı güçlendirerek daha doğru kararlar ve seçimler yapmamızı sağladığına inanıyorum. Her başladığınız işte bitiş çizgisine varmak zorunda olduğunuzu bilmek, başlayacağınız işin bütününü ve gerekliliklerini kavramayı kolaylaştırır. Bitişe varmak demek süreç boyunca karşınıza çıkacak problemlerden yılmamak, ne kadar istemesenizde angarya işleri yapmak zorunda olacağınız demektir. En önemlisi de en kıymetli kaynağınız olan zamanınızı geri dönüşü pek de değerli olmayan bir iş için harcamamanız gerektiğini iyi bilirsiniz.</p><p>Bir projeyi bitiş çizgisine kadar taşıyabilmek ciddi bir emek gerektirir. Bu yüzden proje seçim sürecinde bunu aklınızda bulundurarak daha doğru seçimler yapar ve sizin için gerçekten değerli olan doğru fikrin peşinden gidersiniz. Bu değerli bilginin bilincinde olmak sizi diğer herkesin önünde daha avantajlı bir noktaya koyar.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/yan-proje-olarak-baslayan-projenin-urunlestirilmesi-suresince-ogrenilen-dersler-ve-edinilen-tecrubeler/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on July 2, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6672bddc49c9" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/yan-proje-olarak-ba%C5%9Flayan-projenin-%C3%BCr%C3%BCnle%C5%9Ftirilmesi-s%C3%BCresince-%C3%B6%C4%9Frenilen-dersler-ve-edinilen-6672bddc49c9">Yan proje olarak başlayan projenin ürünleştirilmesi süresince öğrenilen dersler ve edinilen…</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Linkwind: Kendi HackerNews sitenizi tek bir satır kod dahi yazmadan kurmanızı sağlayan SAAS…]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/linkwind-kendi-hackernews-sitenizi-tek-bir-sat%C4%B1r-kod-dahi-yazmadan-kurman%C4%B1z%C4%B1-sa%C4%9Flayan-saas-c258fd9807cc?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c258fd9807cc</guid>
            <category><![CDATA[yazilim-gelistirme]]></category>
            <category><![CDATA[linkwind]]></category>
            <category><![CDATA[saas]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 23 Jun 2020 14:04:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-06-23T14:39:32.726Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Linkwind: Kendi HackerNews sitenizi tek bir satır kod dahi yazmadan kurmanızı sağlayan SAAS platformu</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sM3Vj0IY-QLB7Xgr5P2Azg.jpeg" /><figcaption>www.linkwind.co</figcaption></figure><p>Başlığın biraz clickbait göründüğünün farkındayım fakat içinde herhangi bir uydurma haber yok. Biraz sizin dikkatinizi çekebilmek biraz da geliştirdiğimiz projeyi en iyi anlatan cümlenin bu olduğunu düşündüğümüz için böyle bir başlık seçtim. Çok değil, sadece kıymetli zamanınızdan bir kaç dakikaya talibim.</p><p>Size bir yan proje olarak başlayan, açık kaynak kodlu <a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a> projesini tanıtmak istiyorum. Başlıktan da kolayca anlayabileceğiniz gibi Linkwind projesi kendi <a href="https://news.ycombinator.com/">HackerNews</a> sitenizi tek bir satır kod dahi yazmadan kurmanızı sağlayan bir SAAS platformu.</p><p><a href="https://news.ycombinator.com/">HackewNews</a>’i bilmeyeniniz yoktur. Özellikle yazılımcıysanız. Bilmeyenler için kısaca açıklayayım. HackerNews daha çok teknoloji ağırlıklı olmak üzere, faydalı ve ilgi çekici olduğu düşünülen linklerin paylaşıldığı, bu linklere upvote ve downvote vererek veya yorum yazarak etkileşimde bulunabildiğiniz bir haber sitesi. Bu sitede daha çok diğer websitelerinde ve bloglarda paylaşılan yazıların linkleri paylaşılıyor. Merak ettiğiniz bir konu hakkında soru sorabiliyor, belli bir konu hakkında veya henüz bitirdiğiniz bir projenin linkini topluluğa göstererek geri bildirimler toplayabiliyorsunuz.</p><p><a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a> projesi de yukarıda saydığım özellikleri içinde barındıran, kendi link paylaşım ve tartışma platformunuzu oluşturabileceğiniz bir SAAS (Software as a service) platformu. HackerNews benzeri bir siteyi basit bir sign up formunu doldurarak kod yazmadan kurmanızı sağlıyor.</p><h3>Proje fikri nasıl ortaya çıktı?</h3><p>İlk aşamada Go programlama dili ile küçük bir proje geliştirip, teorideki bilgilerimizi pratiğe dökmek ve Gopher olma havasını biraz daha yakından solumak istedik. Bu yüzden Go ile yapacağımız, nistepen küçük ve basit bir proje arayışına girdik. Web tabanlı bir platform geliştirmek istediğimiz için popüler olan sitelerin bir kopyasını yapabiliriz diye düşündük ve favori sitelerimize bir göz attık.</p><p>Listenin basinda HackerNews vardi ve basitligi ve cozdugu problemle bizi cok cezbediyordu. Bunun bir benzerini biz Türk yazılımcılar için ve Türkçe paylaşılan içerikler için yapabilir miyiz diye düşündük. Ardından vazgeçtik tabi. Zaten hemen hemen her yazılımcının ucundan da olsa HackerNews’i takip ettiğini biliyorduk. Ve globalde her başarılı olmuş proje, bizim ülkemizde de geniş kitlelere ulaşacak diye kesin bir yargı yoktu. Anlayacağınız başarılı bir ürün gören her Türk yazılımcının aklına ilk gelen “hadi Türkçe versionunu da yapalım” klişe fikri bizi pek motive etmedi.</p><p>Ama yine de favori sitemiz olması ve basit olması sebebiyle güzel bir yan proje adayıydı. Bu yüzden bu projeyi biraz daha ilgi çekici hale nasıl getirebiliriz diye düşündük. Bunun üzerine de bire bir HackerNews’in Türkiye için kopyasını yapmaktansa herkesin kendi topluluğu için HackerNews kurabilmesini sağlayan ve globalı hedefleyen bir SAAS platformu kurmaya karar verdik.</p><p>İşte fikrin ortaya çıkıp olgunlaşma aşaması bu şekilde gelişti.</p><h3>Nasıl Çalışır?</h3><p>Çok basit. <a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a> websitesini ziyaret ederek bir hesap oluşturuyorsunuz. Sistem size özel bir domain tahsis ediyor ve ardından platformunuzu kullanmaya başlıyorsunuz. Oluşturduğunuz platforma kimlerin üye olup paylaşımda bulunabileceği konusunda tam kontrole sahipsiniz. HackewNews’in aksine Linkwind kullanarak oluşturduğunuz siteye sadece davet ettiğiniz kişiler üye olabiliyor. Sistemin size sunduğu admin panelinden davet etmek istediğiniz kişinin mail adresini kullanarak davetiye gönderebiliyorsunuz.</p><h3>Kimler kullanabilir?</h3><p>Herkes!</p><p>Kendi topluluğunu oluşturmak isteyen herkes sistem üzerinde hesap oluşturarak kendisine ait link paylaşım ve tartışma platformunu kurabilir.</p><p>Örnek olarak yapay zeka ile ilgili linklerin olduğu ve aynı ilgi alanlarına sahip kişilerin oluşturduğu bir topluluk olabilir veya yazılımcılara hitap eden, yazılım dünyasına özel linklerin paylaşılacağı bir platform olabilir. Hatta şirketlerin kendi takımları için ve davet ettikleri kişilerin paylaşımda bulunabileceği, onların kültürlerine hitap eden bir platform olabilir.</p><p>Kısacası odaklanacağınız alanı belirlemek size kalmış. Biz sadece bir kaç basit adımda kafanızdaki topluluğu kurmanıza yardımcı oluyoruz o kadar.</p><h3>Kullanmak için ücret gerekiyor mu?</h3><p>İlk 6 ay için herhangi bir ücret talep etmiyoruz. Bu süre zarfında <a href="https://www.linkwind.co/">Linkwind</a> websitesini kullanarak hesap oluşturan herkes platformlarını herhangi bir ücret ödemeden dilediği gibi kullanabilir.</p><h3>Daha fazla bilgi?</h3><p>Daha fazla bilgi almak için <a href="https://www.linkwind.co/">www.linkwind.co</a> adresine bir göz atın derim:)</p><p>Geri bildirimleriniz bizim için çok önemli. O yüzden olumlu olumsuz dilinizin ucuna gelenleri söylemekten çekinmeyin lütfen.</p><p>Linkler:</p><ul><li><strong>Website</strong>: <a href="https://www.linkwind.co/">www.linkwind.co</a></li><li><strong>Demo</strong>: <a href="https://demo.linkwind.co/">demo.linkwind.co</a></li><li><strong>Github</strong>: <a href="https://github.com/hpolatyuruk/linkwind">github.com/hpolatyuruk/linkwind</a></li></ul><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/linkwind-herkesin-bir-satir-kod-dahi-yazmadan-kendi-hackernews-platformunu-kurmasini-saglayan-saas-platformu/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on June 23, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c258fd9807cc" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/linkwind-kendi-hackernews-sitenizi-tek-bir-sat%C4%B1r-kod-dahi-yazmadan-kurman%C4%B1z%C4%B1-sa%C4%9Flayan-saas-c258fd9807cc">Linkwind: Kendi HackerNews sitenizi tek bir satır kod dahi yazmadan kurmanızı sağlayan SAAS…</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[SAAS yazılımlarında custom domain desteği ve otomatik SSL oluşturma]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/saas-yaz%C4%B1l%C4%B1mlar%C4%B1nda-custom-domain-deste%C4%9Fi-ve-otomatik-ssl-olu%C5%9Fturma-72410b13a51e?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/72410b13a51e</guid>
            <category><![CDATA[saas]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirme]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 30 May 2020 12:51:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-30T13:40:39.428Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*ljRIAkhkDFqAwQJz" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@_imkiran?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Sai Kiran Anagani</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Bir süredir yan proje olarak bir SAAS yazılımı geliştiriyoruz. Projeyi bitirdikten sonra bir blog serisi olarak baştan sona karşılaştığımız problemleri ve çözümlerini kaynak kodu da paylaşarak anlatmayı düşünüyoruz.</p><p>Proje multi-tenant bir SAAS yazılımı olduğu için platformda hesap oluşturan her bir müşteriye benzersiz bir sub-domain tahsis ediliyor. Örnek olarak; diyelim ki platformumuz example.com domaini üzerinde host ediliyor. Bir kullanıcı x isminde bir hesap oluşturduğunda kendi platformuna erişim için x.example.com şeklinde bir domaine sahip oluyor. Bu problemin çözümünü bir örnek ile <a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/saas-yaziliminda-her-musteri-icin-ayri-bir-subdomain-nasil-olusturulur/">buradaki</a> yazımda anlatmıştım.</p><p>Bu problemin üstesinden geldikten sonra karşımızda çözmemiz gereken yeni bir problem vardı: Kullanıcılar platformlarına erişim için kendilerine ait bir custom domaini kullanabilmeliydiler. Birkaç günlük araştırma ve kodlamanın ardından custom domain desteğinin geliştirmesini tamamladık. Bu makalede de çözümü dilim döndüğünce anlatmaya çalışacağım. Umarım faydalı olur.</p><p>Önce geliştirmek istediğimiz özelliği daha iyi anlayabilmemiz için problemimizi örnek bir kullanıcı hikayesi ile açıklamaya çalışalım: Platformumuzu kullanan Ali isminde bir kullanıcı var. Ali xyz.com isminde bir domaine sahip. Bizim SAAS blog platformumuzu kullanarak kendisine bir blog oluşturdu. Platformun kendisine tahsis ettiği otomatik oluşturulan domaini kullanmak yerine kendisine ait olan xyz.com domainini kullanmak istiyor. Bunun için platformun sağladığı dashboard paneli üzerinden custom domani girip kaydetti. Ardından domainini satın aldığı platforma giderek, xyz.com domaini için bizim ona verdiğimiz ip adresini işaret eden bir A record oluşturup yönlendirme işlemini tamamladı.</p><p>Bu işlemden sonra kullanıcımız xyz.com adresine istek gönderdikten sonra bizim platformumuza yönlenecek ve biz de ona ait olan içeriği domaine göre veritabanından çekip göstereceğiz. Çözmek istediğimiz ilk problem bu. Fakat başka bir problememiz daha var.</p><p>Platformumuzdaki trafiğin SSL üzerinden ilerlemesini istiyoruz. Sistem tarafından onlara tahsis edilen benzersiz subdomainler zaten full SSL desteğine sahip ve <a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/saas-yaziliminda-her-musteri-icin-ayri-bir-subdomain-nasil-olusturulur/">buradaki</a> yazıda bunun nasıl yapıldığını anlatmıştık. Fakat bu problemimiz biraz daha farklı. Kullanıcılar kendi domainlerini kullanacaklar ve domainleri bizim sunucumuza yönlenecek. Platformumuza yönlenen bu domainler için SSL desteğini nasıl sağlayabiliriz?</p><p>Kullanıcılar kendi domainleri üzerinden platformumuza istek gönderdiklerinde gelen ilk istekte otomatik olarak SSL sertifikasını oluşturup, ondan sonra gelecek olan tüm istekler için bu sertifikayı kullanacağız. Böylelikle kullanıcılarımız girdikleri custom domainler için SSL desteğine kavuşacak.</p><p>Çözeceğimiz problemlerin kafamızda netleştiğini düşünüyorum. O yüzden şimdi çözüm kısmına geçelim.</p><p>Custom domainlerden gelen isteklerde otomatik olarak SSL sertifikasını oluşturmak istediğimiz için bunu destekleyen bir yapıya ihtiyacımız var. Biz SAAS yazılımımızı linux üzerinde host ediyoruz. Go programlama dili ile yazılan web uygulamasına gelen istekleri ilk olarak nginx karşılıyor ve bir reverse proxy görevi görerek istekleri docker üzerinde çalışan Go uygulamasına yönlendiriyor.</p><p>Kullanıcılar hesap oluşturduktan sonra otomatik oluşturulup onlara tahsis edilen subdomainler için <a href="https://letsencrypt.org/"><strong>Let’s Encrypt</strong></a> kullanarak bir wildcard SSL sertifikası oluşturmuştuk ve böylelikle tüm subdomainler için SSL desteği sağlayabiliyorduk. Fakat burada custom domainlere SSL desteği vermek istediğimiz için biraz daha farklı bir yaklaşıma ihtiyacımız var. Bildiğim kadarı ile nginx’in böyle bir desteği yok. O yüzden bu problemi çözmemizi sağlayan çözümleri araştırmamız gerekiyor.</p><p>Biraz araştırdıktan sonra karşıma <a href="https://openresty.org/en/"><strong>OpenResty</strong></a> isminde bir web platformu çıktı. Daha önce hiç duymamıştım fakat hakkında biraz okuduktan sonra oldukça popüler bir platform olduğunu gördüm. <a href="https://openresty.org/en/"><strong>OpenResty</strong></a> içerisinde <a href="https://www.nginx.com/"><strong>Nginx</strong></a>’in core modüllerini barındırıyor ve bunlara ek olarak <a href="https://luajit.org/"><strong>LuaJIT</strong></a> isminde <a href="https://www.lua.org/"><strong>Lua</strong></a> programlama dili için bir <strong>Just-In-Time Compiler (JIT)</strong> barındırıyor.</p><p>Bildiğiniz gibi nginx ile linux üzerinde host ettiğimiz web uygulamalarımızı dış dünyaya servis edebiliyoruz. <strong>LuaJIT </strong>ile de nginx tarafına gelen isteklerde <strong>Lua</strong> programlama dili ile yazılmış scriptleri çalıştırıp gelen isteklere göre istediğimiz spesifik işleri yapabiliyoruz. Yani SAAS platformumuza custom domainlerden istek geldiğinde, bu domain için SSL sertifikası üretip üretmeyeceğimizi sorgulayan ve her sorguda dinamik olarak çalışan bir lua scripti yazabiliriz.</p><p>Buraya kadar herşey tamam. Fakat netleştirilmesi gereken bir nokta daha var. Diyelim ki gelen custom domain için script kodumuz SSL üretmemiz gerektiğine karar verdi. Peki bu SSL nasıl üretilecek? Bunun için openresty/nginx ikilisine ek olarak <strong>let’s encrypt’</strong>i kullanan ve otomatik SSL üreten <a href="https://github.com/auto-ssl/lua-resty-auto-ssl"><strong>lua-resty-auto-ssl</strong></a> isminde açık kaynak kodlu bir package var. Nginx konfigürasyonumuz bu paketi kullanarak otomatik SSL sertifikaları üretmek için konfigure edilerek, gelen her custom domain için sadece ilk istekte olmak kaydı ile sertifika oluşturulacak.</p><p>Biz daha önce web uygulamamızı nginx üzerinden dışarıya acıyorduk. Fakat şimdi OpenResty kullanacağımız için nginx’i kaldırabiliriz. Çünkü OpenResty Nginx ile beraber geliyor. Gerekli konfig dosyalarınızı yedekledikten sonra nginx’i kaldırıp OpenResty’nin kurulumuna geçiyoruz.</p><h3>OpenResty kurulumu</h3><p>Benim linuxte çok fazla tecrübem olmadığından dolayı OpenResty kurulumu için <a href="https://www.digitalocean.com/community/tutorials/how-to-use-the-openresty-web-framework-for-nginx-on-ubuntu-16-04">DigitalOcean tutorialından</a> yararlanmıştım. Fakat o tutorial güncelliğini yitirdiğinden midir bilinmez kurulum esnasında bir takım hatalarla karşılaştım. O yüzden burada makaleyi uzatmayı göze alarak OpenResty kurulum kodlarını da paylaşmak istiyorum. Eğer siz OpenResty kurulumunu zaten biliyorsanız bu bölümü atlayıp “<strong>OpenResty’i servis haline getirmek</strong>” veya “<strong>OpenResty/Nginx ikilisinin auto-ssl için konfigure edilmesi</strong>” bölümünden devam edebilirsiniz.</p><p>Kurulumu tamamlamak için linux sunucunuzda aşağıdaki komutları sırasıyla çalıştırmalısınız. Fazla detaya girmeden ne yaptığımızı bir açıklayalım. OpenResty’nin yayınlanan <a href="http://openresty.org/en/download.html">son version</a> adresini kullanarak tar dosyasını sunucumuza çekiyoruz.</p><pre>wget https://openresty.org/download/openresty-1.15.8.3.tar.gz </pre><pre>wget <a href="https://openresty.org/download/openresty-1.15.8.3.tar.gz.asc">https://openresty.org/download/openresty-1.15.8.3.tar.gz.asc</a></pre><p>Ardından paket sahibinin public keyini eklememiz gerekiyor. <a href="http://openresty.org/en/download.html">OpenResty’nin download sayfasında</a> gösterildiği gibi public key <strong>A0E98066 </strong>olmalı. Public key’i eklemek için aşağıdaki komutu çalıştırmalıyız. Burada sunucuya bağlanma işlemleri biraz uzun sürüyor ve bağlantı hataları alabiliyoruz. Ben kurulumda 3–4 kez çalıştırmak zorunda kaldım ve en sonunda key’i eklemeyi başarabildim.</p><pre>gpg --keyserver pgpkeys.mit.edu --recv-key A0E98066</pre><p>Key eklendikten sonra terminale basılan çıktıda “ <strong>Yichun Zhang</strong> “ ismini görmelisiniz. Bu sayede doğru public key’i eklediğimizi doğrulamış oluyoruz. Public key’i de indirdiğimize göre artık indirdiğimiz paketin imzasını doğrulayabiliriz.</p><pre>gpg openresty-1.15.8.3.tar.gz.asc</pre><p>Terminale basılan çıktıda “ <strong>Good signature</strong>” metnini görüyorsanız herşey doğru demektir. Bu işlemin ardından indirdiğimiz tar dosyasını extract edip klasörün içerisine geçiş yapıyoruz.</p><pre>tar -xvf openresty-1.15.8.3.tar.gz </pre><pre>cd openresty-1.15.8.3</pre><p>OpenResty’i compile edebilmek için gerekli olan araçları aşağıdaki komut yardımı ile yüklüyoruz.</p><pre>sudo apt-get install build-essential</pre><p>Gerekli olan birkaç paket daha var. Onları da yükleyelim.</p><pre>sudo apt-get install libreadline-dev libncurses5-dev libpcre3 libpcre3-dev zlib1g zlib1g-dev libssl-dev perl</pre><p>Buraya kadar herşey sorunsuz gitti ise artık OpenResty yüklemesini başlatmak için tüm hazılıklar tamam demektir. Sırasıyla aşağıdaki komutları çalıştırıyoruz.</p><pre>./configure -j2 --with-pcre-jit --with-ipv6 --with-http_v2_module </pre><pre>make -j2 sudo </pre><pre>make install</pre><p>Ardından http ve https portları için firewall izinlerini veriyoruz.</p><pre>sudo ufw allow http </pre><pre>sudo ufw allow https</pre><p>Bu işlemlerden sonra OpenResty’nin çalışıp çalışmadığını test etmeliyiz. Bunun için ilk olarak OpenResty’i başlatıyoruz.</p><pre>sudo /usr/local/openresty/bin/openresty</pre><p>Eğer herhangi bir hata yoksa yukarıdaki komutun herhangi bir çıktı vermeden çalışmış olması gerekiyor. Artık <a href="http://sunucunuzun_ip_adresi&/#39;ne">http://sunucunuzun_ip_adresi&#39;ne</a> istek gönderdiğinizde Welcome to OpenResty! sayfasını görebiliyor olmalıyız.</p><p>Nginx’in OpenResty ile çalışıp çalışmadığını test etmek için aşağıdaki komutu çalıştıralım. (Kısa bir not: Eğer nginx -V komutu not found hatası veriyorsa export PATH=/usr/local/openresty/nginx/sbin:$PATH komutunu kullanarak nginx yolunu tanımladıktan sonra tekrar denemelisiniz.):</p><pre>nginx -V</pre><p>Ekranda aşağıdaki çıktıyı görüyorsanız herşey başarılı demektir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/656/0*XDBk__6KZvuLKKPx.png" /></figure><h3>OpenResty’i servis haline getirmek</h3><p>Sunucumuzun olası reboot durumlarında OpenResty’nin otomatik olarak başlatılması için servis haline getirmek akıllıca bir yaklaşım olur. Bu yüzden gerekli olan systemd dosyasını oluşturuyoruz.</p><pre>sudo nano /etc/systemd/system/openresty.service</pre><p>Bu dosyanın içeriğine aşağıdaki komutları kopyalıyoruz.</p><pre># Stop dance for OpenResty<br># A modification of the Nginx systemd script<br># =======================<br>#<br># ExecStop sends SIGSTOP (graceful stop) to the Nginx process.<br># If, after 5s (--retry QUIT/5) OpenResty is still running, systemd takes control<br># and sends SIGTERM (fast shutdown) to the main process.<br># After another 5s (TimeoutStopSec=5), and if OpenResty is alive, systemd sends<br># SIGKILL to all the remaining processes in the process group (KillMode=mixed).<br>#<br># Nginx signals reference doc:<br># <a href="http://nginx.org/en/docs/control.html">http://nginx.org/en/docs/control.html</a><br>#<br>[Unit]<br>Description=A dynamic web platform based on Nginx and LuaJIT.<br>After=network.target</pre><pre>[Service]<br>Type=forking<br>PIDFile=/run/openresty.pid<br>ExecStartPre=/usr/local/openresty/bin/openresty -t -q -g &#39;daemon on; master_process on;&#39;<br>ExecStart=/usr/local/openresty/bin/openresty -g &#39;daemon on; master_process on;&#39;<br>ExecReload=/usr/local/openresty/bin/openresty -g &#39;daemon on; master_process on;&#39; -s reload<br>ExecStop=-/sbin/start-stop-daemon --quiet --stop --retry QUIT/5 --pidfile /run/openresty.pid<br>TimeoutStopSec=5<br>KillMode=mixed</pre><pre>[Install]<br>WantedBy=multi-user.target</pre><p>Kaydedip çıktıktan sonra sıra log dosyasını oluşturmaya geliyor. Log dosyasını oluşturmak ve ardından openresty’nin yeni log dosyası ile yeniden yüklenmesini sağlıyoruz.</p><pre>sudo mkdir /var/log/openresty </pre><pre>sudo systemctl daemon-reload </pre><pre>sudo systemctl start openresty </pre><pre>sudo systemctl enable openresty</pre><h3>OpenResty/Nginx ikilisinin Auto-SSL için konfigüre edilmesi</h3><p>Gerekli konfigürasyonları yapabilmek için<a href="https://github.com/auto-ssl/lua-resty-auto-ssl"><strong> lua-resty-auto-ssl</strong></a> paketini yüklememiz gerekiyor. Fakat bunu yükleyebilmek için <a href="https://luarocks.org/"><strong>LuaRocks</strong></a> ismindeki lua package manager’i yüklemeliyiz. Ben kurulum sırasında “unzip notfound” hatası almıştım. O yüzden siz ilk olarak unzip paketini yüklemekle başlayabilirsiniz.</p><pre>sudo apt-get install unzip</pre><p>Ardından luarocks package manager kurulumuna geçebiliriz. Sırasıyla aşağıdaki komutları çalıştırıp kurulumu tamamlıyoruz.</p><pre>wget <a href="http://luarocks.org/releases/luarocks-3.3.1.tar.gz">http://luarocks.org/releases/luarocks-3.3.1.tar.gz</a></pre><pre>tar -xzvf luarocks-3.3.1.tar.gz</pre><pre>cd luarocks-3.3.1/</pre><pre>./configure --prefix=/usr/local/openresty/luajit --with-lua=/usr/local/openresty/luajit/ --lua-suffix=jit --with-lua-include=/usr/local/openresty/luajit/include/luajit-2.1</pre><pre>make build</pre><pre>sudo make install</pre><p>Kurulum sırasında luajit yoluna ihtiyaç olduğu için eğer not found hataları ile karşılaşırsanız aşağıdaki komut ile path’i tanımlayabilirsiniz.</p><pre>export PATH=/usr/local/openresty/luajit/bin:$PATH</pre><p>LuaRocks package manager kurulumu tamamlandığına göre artık lua-resty-auto-ssl paketini kurabiliriz.</p><pre>luarocks install lua-resty-auto-ssl</pre><p>Birazdan nginx dosyasını konfigure ederken lua scriptinde http isteğinde bulunacağımız için <strong>lua-resty-http</strong> paketine ihtiyacımız var. Onu da yüklüyoruz.</p><pre>luarocks install lua-resty-http</pre><p>Bu işlemin ardından SSL ile ilgili gerekli dosyaların saklanacağı ve OpenResty’nin ihtiyaç duyduğu klasörü yaratıp www-data kullanıcısına bu klasör için gerekli yetkileri veriyoruz. (Not: www-data kullanıcısını OpenResty’nin nginx konfigürasyonunu yaparken kullanacağız.)</p><pre>mkdir /etc/resty-auto-ssl </pre><pre>sudo mkdir /etc/resty-auto-ssl/storage </pre><pre>sudo chown -R www-data /etc/resty-auto-ssl/storage</pre><p>Biliyorum buraya kadar olan kısım gerekli altyapıyı hazırlamak ile geçtiği için biraz sıkıcı görünüyor. Şimdi asıl can alıcı noktaya geldik. Auto-SSL için nginx konfigürasyon dosyamızı yapılandıracağız ve bu işlemin ardından custom domain desteği ve auto-ssl desteğini kullanıcılarımıza sağlamış olacağız.</p><h3>Nginx konfigürasyonu</h3><p>Nginx ayarlarını yapmak için <strong>/usr/local/openresty/nginx/conf/nginx.conf </strong>yolunda bulunan nginx.conf dosyasını modifiye edeceğiz. Nginx dosyasında bulunan her bir konfigürasyonu tek tek açıklamayacağım. Sadece auto-ssl üretmek için gerekli olan bölümleri ve lua script kısmını açıklayacağım. Dilerseniz <a href="https://github.com/auto-ssl/lua-resty-auto-ssl">lua-resty-auto-ssl</a> github sayfasından diğer ayarların açıklamalarına ulaşabilirsiniz.</p><p>Nginx dosyasında domain için SSL yaratıp yaratmayacağımıza karar verdiğimiz kısım<strong> init_by_lua_block</strong> ile başlayan kısım. Burada resty’nin auto_ssl paketinin <strong>allow_domain</strong> fonksiyonunu kullanacağız. Bu script parametre olarak isteğin geldiği domaini alan basit bir fonksiyon sağlıyor. Bu scriptte ihtiyacınıza göre SSL yaratmaya karar veren spesifik kodları yazabilirsiniz.</p><pre>init_by_lua_block {</pre><pre>auto_ssl = (require &quot;resty.auto-ssl&quot;).new()</pre><pre>auto_ssl:set(&quot;allow_domain&quot;, function(domain)</pre><pre>end)</pre><pre>auto_ssl:set(&quot;dir&quot;, &quot;/etc/resty-auto-ssl&quot;)<br>    auto_ssl:init()<br>}</pre><p>Bizim SAAS platformumuzda kullanıcıların custom domainleri veritabanında turuluyor. Dolayısı ile biz veritabanındaki custom domain bilgisinin varlığını sorgulayarak SSL yaratıp yaratmayacağımıza karar verebiliriz.</p><p>Şöyle ki; bir custom domainden gelen ilk istekte <strong>allow_domain </strong>fonksiyonu çalışacak ve basitçe web uygulamamızdaki bir rest api endpointine gelen domainin veritabanında olup olmadığını soracak. Eğer cevap 200 dönerse domainin sistemimizde kayıtlı olduğunu anlayıp SSL yaratma işlemini başlatacak. Dönen 404 cevapları içinse bu domain için SSL yaratmayıp işlemi sonlandıracağız.</p><p>Bunu yapmak için Go uygulamamızda aşağıdaki gibi domainin varlığını sorgulayan basit bir rest api endpointi açıyoruz. Örnek kod şu şekilde:</p><pre>/*ExistsCustomDomain checks whether provided custom domain from url query exists or not. If it exists returns 200, othwesise 404*/<br>func ExistsCustomDomain(w http.ResponseWriter, r *http.Request) {<br><br>	domain := r.URL.Query().Get(&quot;domain&quot;)<br>	if domain == &quot;&quot; {<br>		w.WriteHeader(http.StatusBadRequest)<br>		w.Write([]byte(&quot;Domain cannot be empty.&quot;))<br>		return<br>	}<br>	exists, err := data.ExistsCustomerByDomain(domain)<br>	if err != nil {<br>		panic(err)<br>	}<br>	if exists == false {<br>		w.WriteHeader(http.StatusNotFound)<br>		return<br>	}<br>	w.WriteHeader(http.StatusOK)<br>}</pre><p>Go kısmı bu kadar. Şimdi de nginx tarafında bu rest api endpointine http isteğini gönderecek olan lua scriptini yazalım. İlk olarak <strong>allow_domain </strong>fonksiyonunun bize verdiği domain parametresinin root domainimiz (example.com) ve bu root domaininden türeyen bir subdomain (.example.com) olup olmadığına bakacağız. Eğer bunlardan biri ise SSL sertifikası üretmek istemediğimizi belirten false döneceğiz. Bunların haricinde gelen custom domainlerin sistemimizde kayıtlı olup olmadığını anlamak için web uygulamamıza istek göndereceğiz. Dönen cevap 200 ise true dönüp SSL sertifikası yaratma sürecini başlatacağız. Aksi hallerde false dönüp işlemi sonlandıracağız. Bu mantığı işleyen basit lua scriptini aşağıda görebilirsiniz.</p><pre>init_by_lua_block {<br><br>    auto_ssl = (require &quot;resty.auto-ssl&quot;).new()<br><br>    -- Define a function to determine which SNI domains to automatically handle<br>    -- and register new certificates for. Defaults to not allowing any domains,<br>    -- so this must be configured.<br><br>    auto_ssl:set(&quot;allow_domain&quot;, function(domain)<br><br>        ngx.log(ngx.INFO, &#39;allow domain is in progress...&#39;)<br><br>        -- we don&#39;t want to generate SSL for example.com<br>        <br>        if domain == &quot;example.com&quot; then<br>            ngx.log(ngx.INFO, &#39;skipped auto ssl for example.com&#39;)<br>            return false<br>        end<br><br>        -- we don&#39;t want to generate SSL for *.linkwind.co as well<br><br>        if string.find(domain, &quot;.example.com&quot;) ~= nil then <br>            ngx.log(ngx.INFO, &#39;skipped auto ssl for .example.com&#39;)<br>            return false<br>        end<br><br>        local http = require(&quot;resty.http&quot;)<br>        local httpc = http.new()<br><br>        httpc:set_timeout(3000)<br><br>        local uri = &quot;https://example.com/exists-custom-domain?domain=&quot;..domain<br><br>        local res, err = httpc:request_uri(uri, {<br>            ssl_verify = false,<br>            method = &quot;GET&quot;<br>        })<br><br>        if not res then<br>            ngx.say(&quot;failed to request: &quot;, err)<br>            return false<br>        end<br><br>        if res.status == 200 then<br>            ngx.log(ngx.INFO, &#39;domain exists. ssl will be creating for domain: &#39;..domain)<br>            return true<br>        end<br><br>        if res.status == 404 then<br>            ngx.log(ngx.INFO, &#39;domain does not exists. ssl will not be creating for domain: &#39;..domain)<br>            return false<br>        end<br><br>    end)<br>    --auto_ssl:set(&quot;ca&quot;, &quot;https://acme-staging.api.letsencrypt.org/directory&quot;)<br>    auto_ssl:set(&quot;dir&quot;, &quot;/etc/resty-auto-ssl&quot;)<br>    auto_ssl:init()<br>}</pre><p>Şimdi gelelim nginx dosyasına eklememiz gereken diğer kısımlara. auto-ssl lua scriptini başlatmaktan sorumlu olan kod bloğunu ekliyoruz.</p><pre>init_worker_by_lua_block {<br>     auto_ssl:init_worker()<br>}</pre><p><strong>Let’s encrypt</strong> tarafından gerçekleştirilecek domain doğrulamaları için http 80 portu üzerinde çalışan bir endpointe ihtiyac var. O yüzden aşağıdaki server bloğunu nginx konfig dosyamıza eklememiz gerekiyor. Aşağıdaki kodda ilk if bloğu benim domainim için gelen http requestlerini https’e yönlendirdiğim bir regex kuralı. example.com ile ilgili ayarların auto-ssl ile bir ilgisi yok. En altta yer alan <strong>location /.well-known/acme-challenge/</strong> bloğu bizim için önemli olan kısım.</p><pre>server {<br><br>    if ($host ~ ^[^www][^.]+\.example\.com$) {<br>    	return 301 https://$host$request_uri;<br>    }<br><br>    listen        80;<br>    server_name   *.example.com;<br><br>    location /.well-known/acme-challenge/ {<br>        content_by_lua_block {<br>        	auto_ssl:challenge_server()<br>        }<br>    }<br>}</pre><p>Https isteklerinde custom domainler için ssl sertifikalarını dönen veya sertifika yok ise oluşturmayı sağlayan dinamik bir handlera ihtiyacımız var. Bu yüzden aşağıdaki https server bloğunu ekliyoruz. Bu blokta auto-ssl için bizi ilgilendiren kısım <strong>ssl_certificate_by_lua_block</strong> ile başlayan blok. Diğer ayarlar benim domainim için yapmış olduğum ayarlar. Sizin domain ayarlarınıza göre bu kısımlar değişiklik gösterebilir.</p><pre>server {<br>    server_name *.example.com;<br><br>    location / {<br>        proxy_set_header HOST $host;<br>        proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;<br>        proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;<br>        proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;<br><br>        proxy_pass  http://localhost:3000;<br>    }<br><br>    listen 443 ssl default_server;<br>    ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com-0001/fullchain.pem;<br>    ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/example.com-0001/privkey.pem;<br><br>    ssl_certificate_by_lua_block {<br>    	auto_ssl:ssl_certificate()<br>    }<br>}</pre><p>Eklememiz gereken son bir server bloğu daha kaldı. SSL sertifikaları ile ilgili internal görevleri yapacak olan 8999 portunda çalışan aşağıdaki server bloğunu ekliyoruz.</p><pre>server {<br>    listen 127.0.0.1:8999;<br><br>    # Increase the body buffer size, to ensure the internal POSTs can always<br>    # parse the full POST contents into memory.<br>    client_body_buffer_size 128k;<br>    client_max_body_size 128k;<br><br>    location / {<br>        content_by_lua_block {<br>        	auto_ssl:hook_server()<br>        }<br>    }<br>}</pre><p>Bu işlemlerden sonra <strong>nginx.conf </strong>dosyamız tüm ayarları ile birlikte aşağıdaki gibi olmalı:</p><pre>user www-data;<br>worker_processes  auto;<br>pid /run/openresty.pid;<br><br>events {<br>    worker_connections  1024;<br>}<br><br><br>http {<br>	include       mime.types;<br>	default_type  application/octet-stream;<br><br>	sendfile        on;<br>	tcp_nopush      on;<br>	tcp_nodelay     on;<br><br>	keepalive_timeout  65;<br><br>	ssl_protocols TLSv1 TLSv1.1 TLSv1.2; # Dropping SSLv3, ref: POODLE<br>	ssl_prefer_server_ciphers on;<br><br>	access_log /var/log/openresty/access.log;<br>	error_log /var/log/openresty/error.log debug;<br><br>	gzip  on;<br>	gzip_disable &quot;msie6&quot;;<br><br>	include ../sites/*;<br><br>	lua_ssl_verify_depth 2;<br>    <br>	lua_ssl_trusted_certificate /etc/ssl/certs/ca-certificates.pem;<br><br>	lua_shared_dict auto_ssl 1m;<br><br>	lua_shared_dict auto_ssl_settings 64k;<br><br>	resolver 8.8.8.8 ipv6=off;<br><br>	lua_package_path &quot;/usr/local/openresty/luajit/lib/luarocks/rocks-5.1/lua-resty-http/lib/?.lua;;&quot;;<br><br>	# Initial setup tasks.<br>	init_by_lua_block {<br><br>		auto_ssl = (require &quot;resty.auto-ssl&quot;).new()<br><br>		auto_ssl:set(&quot;allow_domain&quot;, function(domain)<br><br>			ngx.log(ngx.INFO, &#39;allow domain is in progress...&#39;)<br><br>			-- we don&#39;t want to generate SSL for example.com<br>			if domain == &quot;example.com&quot; then<br>				ngx.log(ngx.INFO, &#39;skipped auto ssl for example.com&#39;)<br>				return false<br>			end<br><br>			-- we don&#39;t want to generate SSL for *.example.com as well<br><br>			if string.find(domain, &quot;.example.com&quot;) ~= nil then <br>				 ngx.log(ngx.INFO, &#39;skipped auto ssl for .example.com&#39;)<br>				 return false<br>			end<br><br>			local http = require(&quot;resty.http&quot;)<br>			local httpc = http.new()<br><br>			httpc:set_timeout(3000)<br><br>			local uri = &quot;https://app.example.com/exists-custom-domain?domain=&quot;..domain<br><br>			local res, err = httpc:request_uri(uri, {<br>				ssl_verify = false,<br>				method = &quot;GET&quot;<br>			})<br><br>			if not res then<br>				ngx.say(&quot;failed to request: &quot;, err)<br>				return false<br>			end<br><br>			if res.status == 200 then<br>				ngx.log(ngx.INFO, &#39;domain exists. ssl will be creating for domain: &#39;..domain)<br>				return true<br>			end<br><br>			if res.status == 404 then<br>			    ngx.log(ngx.INFO, &#39;domain does not exists. ssl will not be creating for domain: &#39;..domain)<br>				return false<br>			end<br><br>	    end)<br>	   --auto_ssl:set(&quot;ca&quot;, &quot;https://acme-staging.api.letsencrypt.org/directory&quot;)<br>	   auto_ssl:set(&quot;dir&quot;, &quot;/etc/resty-auto-ssl&quot;)<br>	   auto_ssl:init()<br>  	}<br><br>	init_worker_by_lua_block {<br>		auto_ssl:init_worker()<br>	}<br><br>	# HTTPS server<br>	server {<br>	  	server_name *.example.com;<br><br>	  	location / {<br>	    	proxy_set_header HOST $host;<br>	    	proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;<br>	    	proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;<br>	    	proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;<br><br>	    	proxy_pass  http://localhost:3000;<br>	  	}<br><br>	    listen 443 ssl default_server;<br>	    ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com-0001/fullchain.pem;<br>	    ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/example.com-0001/privkey.pem;<br><br>		# Dynamic handler for issuing or returning certs for SNI domains.<br>		ssl_certificate_by_lua_block {<br>		  auto_ssl:ssl_certificate()<br>		}<br>	}<br><br>	# HTTP server<br>	server {<br><br>		if ($host ~ ^[^www][^.]+\.example\.com$) {<br>	        return 301 https://$host$request_uri;<br>	  	}<br><br>		listen        80;<br>		server_name   *.example.com;<br><br>		# Endpoint used for performing domain verification with Let&#39;s Encrypt.<br><br>		location /.well-known/acme-challenge/ {<br>		  content_by_lua_block {<br>		    auto_ssl:challenge_server()<br>		  }<br>		}<br>	}<br><br>	server {<br>	  server_name   example.com www.example.com;<br><br>	  location / {<br>	    proxy_pass  http://localhost:8080;<br>	  }<br><br>	  listen 443 ssl;<br>      ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com-0002/fullchain.pem;<br>      ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/example.com-0002/privkey.pem;<br>	}<br><br>	server {<br>	    if ($host = www.example.com) {<br>	        return 301 https://$host$request_uri;<br>	    } # managed by Certbot<br><br><br>	    if ($host = example.com) {<br>	        return 301 https://$host$request_uri;<br>	    } # managed by Certbot<br><br>	    listen        80;<br>	    server_name   example.com www.example.com;<br>	    return 404; # managed by Certbot<br><br>	}<br><br>	# Internal server running on port 8999 for handling certificate tasks.<br>	server {<br>		listen 127.0.0.1:8999;<br><br>		# Increase the body buffer size, to ensure the internal POSTs can always<br>		# parse the full POST contents into memory.<br>		client_body_buffer_size 128k;<br>		client_max_body_size 128k;<br><br>		location / {<br>		  content_by_lua_block {<br>		    auto_ssl:hook_server()<br>		  }<br>		}<br>  	}	<br>}</pre><p>Ayarlarımızın aktif olması için OpenResty’i yeniden başlatalım.</p><pre>sudo systemctl restart openresty</pre><p>Eğer konfigürasyonumuzda bir sıkıntı varsa openresty hata verecektir. Olası hata durumunda OpenResty’nin statüsünü ve loglarını kontrol ederek yönlendirmelere göre hatayı fixleyebilirsiniz.</p><p>Artık sunucumuz custom domain ve SSL desteğini sağladığı için kullanıcılarınızın tek yapması gereken kendilerine ait olan domainlerini sizin sunucunuzun ip adresine yönlendirmek. Yönlendirmenin ardından custom domainden sizin sunucunuza gelen ilk istekde lua scriptimiz web uygulamamıza ilgili domainin var olup olmadığına dair bir istek gönderecek ve eğer varsa ssl sertifikası yaratılacaktır. Bu yüzden ilk isteklerde 10 saniyelik bir gecikme yaşanabilir. SSL birkez yaratıldıktan sonra artık bu gecikme ortadan kalkacak ve sonraki istekler full SSL desteği ile çalışacaktır.</p><p>Yaratılan SSL’ler yine Let’s Encrypt tarafından kontrol edildiği için 3 aylık periyotlarda otomatik olarak yenilenecektir. Siz isteğinize göre bu süreyi daha yakın bir tarihe çekebilirsiniz. Şimdilik bu kadar. Uzun bir makale oldu biliyorum ama hiç bir detayı atlamadan eksiksiz anlatmaya çalıştım.</p><p>Bir sonraki makalede görüşmek dileğiyle. Kalın sağlıcakla.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/saas-yazilimlarinda-custom-domain-destegi-ve-otomatik-ssl-olusturma/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on May 30, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=72410b13a51e" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/saas-yaz%C4%B1l%C4%B1mlar%C4%B1nda-custom-domain-deste%C4%9Fi-ve-otomatik-ssl-olu%C5%9Fturma-72410b13a51e">SAAS yazılımlarında custom domain desteği ve otomatik SSL oluşturma</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[SAAS yazılımlarında her müşteri için ayrı bir subdomain nasıl oluşturulur?]]></title>
            <link>https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/saas-yaz%C4%B1l%C4%B1mlar%C4%B1nda-her-m%C3%BC%C5%9Fteri-i%C3%A7in-ayr%C4%B1-bir-subdomain-nas%C4%B1l-olu%C5%9Fturulur-1ebe5c6fa8f7?source=rss-f57e5b14b9af------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1ebe5c6fa8f7</guid>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[saas]]></category>
            <category><![CDATA[kodlama]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirme]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Hüseyin Polat Yürük]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 12 May 2020 14:29:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-12T17:45:15.619Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*vy8acqO5rFnLdIFG" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@blakeconnally?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Blake Connally</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Bir süredir geliştirmekte olduğum yan proje için çözmem gereken basit bir problem vardı: Platform üzerinde hesap oluşturan her bir müşteriye kendilerine özel bir domain nasıl oluşturabilirdim?</p><p>Bir örnek verelim: Diyelim ki kişilere kendi bloglarını oluşturmalarını sağlayan medium benzeri bir platform geliştirdiniz. Bloglarını oluşturmak isteyen kişiler sisteme gelip kendi isimleri ile blog oluşturabiliyor ve bu bloglarını onlara özel bir domain ile servis edebiliyorlar. Örnek olarak blog oluşturmayı sağlayan platformun domaini <strong>example.com</strong> ise ve siz <strong>x </strong>ismi ile bir blog oluşturduysanız platform tarafından size otomatik olarak <strong>x.example.com</strong> olarak bir domain sağlanıyor. Çözmeye çalıştığımız problem kaba taslak bu şekilde. Dilerseniz çözümün detaylarına geçelim.</p><p>Ben kendi projemde domain provider olarak namecheap, server olarak digitalocean üzerinde bir linux droplet, web uygulamasını servis etmek için nginx ve projemde de Go programlama dilini kullandım. Bu yüzden örnek çözümü anlatırken bunlar üzerinden ilerleyeceğim. Şunu söylemekte yarar var. Bu problemin çözümünde kullandığımız servislere herhangi bir bağımlılığımız yok. Siz dilediğiniz servis sağlayıcıları kullanabilirsiz. Lafı fazla uzatmadan başlayalım.</p><p>İlk olarak web uygulamanızı host etmek için linux sunucunuz hazır olmalı. Linux sunucunuzda nginx kurulu değilse <a href="https://www.digitalocean.com/community/tutorials/how-to-install-nginx-on-ubuntu-18-04">buradan </a>yardım alarak nginx i kurabilirsiniz. Go ile yazılmış web uygulamasını host etmek için docker kullandım. O yüzden linux sunucunuza docker i <a href="https://www.digitalocean.com/community/tutorials/how-to-install-and-use-docker-on-ubuntu-18-04">buradaki </a>adımları uygulayarak kurmanız gerekiyor.</p><p>Go ile yazılmış web uygulamamızda örnek senaryomuza göre şunları yapmamız gerekiyor. Diyelim ki kullanıcılardan bir tanesi platformunuzu kullanarak xxx ismi ile bir blog oluşturdu ve sistem bu kullanıcıya <strong>xxx.example.com</strong> domainini tahsis etti. Bu domaine request atıldığında, ilk olarak domainden kullanıcının verdiği ismi (örnek: xxx) parse edeceğiz. Ardından bu isimle ilişkili bir kullanıcı olup olmadığına bakacak ve eğer varsa kullanıcıya özel içeriği göstereceğiz. Aksi halde 404 dönerek işlemi sonlandıracağız. Basitçe bunu yapan kod aşağıdaki gibi olmalı:</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/576cd74bfbf7ad84564e28901e7b4b2c/href">https://medium.com/media/576cd74bfbf7ad84564e28901e7b4b2c/href</a></iframe><p>Yukarıda neler yapıyoruz bir açıklayalım:</p><ul><li>parseCustomerName fonksiyonu ile host parse edilerek customer name’i alıyoruz.</li><li>İçeriği boş olan existsCustomer fonksiyonunu verilen customer name parametresine göre customerın kayıtlı olup olmadığını anlamak için kullanıyoruz.</li><li>Asıl önemli olan kısım customerMiddleware fonksiyonu. Bu middleware ile hostu parse ederek alınan customer name’in kayıtlı olup olmadığına bakılıyor. Eğer kayıtlı değilse 404 dönülerek request sonlandırılıyor. Kayıtlı olduğu durumda da customer name verisi requestin context objesine set ediliyor. Bu şekilde diğer requestleri karşılayan http handlerlardan customer name verisine erişebiliyoruz.</li><li>indexHandler basit bir http handler. Bu bir örnek olduğu için database ile ilgili kodları implemente etmedim. Basitçe middleware tarafından set edilen customer verisine nasıl erişebileceğimizi gösteriyorum.</li><li>main fonksiyonunda indexHandler’i router’a register ediyoruz. Ardından router’i customer middleware ile kapsayarak http’nin ListenAndServe methoduna veriyoruz ve 80 portu üzerinden requestleri dinlemeye başlıyoruz.</li></ul><p>Go programımız gördüğünüz gibi aslında bu kadar basit. Şimdi de bu kodu docker ile nasıl deploy edeceğimize bir bakalım:</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/2e5a3cc2b3aaa37cbfd95c55215cfc31/href">https://medium.com/media/2e5a3cc2b3aaa37cbfd95c55215cfc31/href</a></iframe><p>Yukarıda ne yaptığımızın detayına fazla girmeyeceğim. Basitçe Go programımızı build etmek için gerekli scripti yazıyoruz ve container da 80 portunda çalışacak bir entrypoint oluşturuyoruz.</p><p>Dockerfile’da hazır olduğuna göre artık image’imizi build edebiliriz. Bunun için docker build komutunu çalıştırıyoruz:</p><p><strong><em>docker build -t go-catchall-wildcard .</em></strong></p><p>Docker image i linux sunucunuzda çalıştırmak için image’i dockerhub gibi bir repository’ye pushlayabilirsiniz. Sunucu tarafında aşağıdaki komutu kullanarak Go uygulamanızı ayağa kaldırabilirsiniz.</p><p><strong><em>docker run -d — publish 5000:80 — restart=always go-catchall-wildcard:latest</em></strong></p><p>Buraya kadar herşey tamamsa, Go uygulamamız linux sunucumuzda docker container üzerinde çalışıyor olmalı. Bu adımdan sonra sıra domain ile ilgili yönlendirme ve nginx üzerinde yapılması gereken ayarlara geliyor.</p><p>İlk olarak domainimizi satın aldığımız servis üzerinde bir takım yönlendirmeler yapmalıyız. Kullanıcıların kendi bloglarını oluşturmalarını sağlayan platformumuz <strong>example.com</strong> domaini üzerinde çalışıyordu. Kullanıcılar kendi isimleriyle bloglarını yarattıklarında <strong>xxx.example.com, yyy.example.com</strong> gibi kendilerine özel subdomainlere sahip oluyorlardı. Bu yüzden kullanıcılar <strong>xxx.example.com</strong> domainini tarayıcıya girdikleri zaman bizim bu subdomaini Go uygulamamızın çalıştığı sunucuya yönlendirmemiz gerekiyor. Platformumuzda binlerce kullanıcının olacağını düşünürsek kullanıcıya tahsis edilen <strong>xxx.example.com</strong> gibi her bir domain için manuel yönlendirme mi yapmamız gerekiyor?</p><p>Hayır tabiki. Bu tür manuellikler yapmayacağız. Bunun için domaini satın aldığımız servisin dns ayarlarında bir takım ayarlamalar yapmamız gerekiyor. Basitçe <strong>example.com </strong>domainimizin tüm subdomainlerini Go uygulamamızın çalıştığı sunucuya yönlendireceğiz. Bunun için domainimizin dns ayarlarına <strong><em>*.example.com </em></strong>şeklinde bir kayıt girmemiz gerekiyor. Bu kayıttaki wildcard(*) ile <strong>example.com</strong> root domainimize ait olan <strong>x.example.com, y.example.com</strong> gibi tüm subdomainleri tek bir adrese yani Go uygulamamızın çalıştığı sunucuya yönlendirmiş oluyoruz. Bu işlem<strong> catch-all (wildcard)</strong> olarak biliniyor.</p><p>Ben domaini namecheap servisi üzerinden aldığım için aşağıdaki resimde girdiğim wildcard kaydını görebilirsiniz. Eğer siz de namecheap kullanıyorsanız <a href="https://www.namecheap.com/support/knowledgebase/article.aspx/597/2237/how-can-i-set-up-a-catchall-wildcard-subdomain">buradan </a>detaylı yardım alabilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*kfbkJ7eiBKUUMlM6.jpg" /></figure><p>Bu kayıt ile yaptığım basitçe tüm adresleri (*) sunucu ip’sine yönlendiriyorum. Bu ayardan sonra <strong>x.example.com</strong> gibi adreslerin hepsi sunucumuza yönlendirilecek ve bu requestleri ilk olarak nginx karşılayıp daha sonra proxy görevi görerek bunları docker container üzerinde çalışan Go uygulamamıza yönlendirecek.</p><p>Bu yüzden nginx tarafında da yönlendirilen domainlerden gelen requestleri karşılamak ve Go uygulamasına aktarmak için gerekli ayarları yapmamız gerekiyor. Bunun için linux sunucumuza login oluyoruz. Ardından aşağıdaki komutları çalıştırıyoruz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/553dfce850cf5ff69480b6124c19fede/href">https://medium.com/media/553dfce850cf5ff69480b6124c19fede/href</a></iframe><p>Burada ne yapıyoruz:</p><ul><li>İlk olarak /etc/nginx/sites-available/ lokasyonuna gidiyoruz. Burası nginx in server yapılandırmaları ile ilgili dosyaları tuttuğu yer.</li><li>İkinci satırda example.com.conf isminde bir konfigürasyon dosyası oluşturuyoruz ve ayarları yapmak için dosyayı açıyoruz.</li></ul><p>Dosyanın içeriği aşağıdaki gibi olmalı:</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/cd20e9fe9f1c7aad99f711e149393c34/href">https://medium.com/media/cd20e9fe9f1c7aad99f711e149393c34/href</a></iframe><p>Ayarları girdikten sonra kaydedip çıkıyoruz. Yaptıklarımızı bir açıklayalım:</p><p>Basitçe <strong>*.example.com</strong> kaydı ile bu sunucuya bu domain üzerinden gelecek olan tüm requestleri <strong>proxy_pass</strong> kısmında belirttiğimiz <a href="http://localhost:5000/"><strong>http://localhost:5000</strong></a> adresinde çalışan Go uygulamamıza yönlendiriyoruz. Hatırlarsanız docker imageimizi kurarken <strong>5000:80</strong> olarak containerımızda port mapping yapmıştık. Container kendi içerisinde 80 portu üzerinden servis veriyor ve 5000 portu ile diyoruz ki, container dışından 5000 portu ile gelen tüm requestleri 80 portuna yönlendir. <strong>proxy_set_header</strong> komutu ile orginal requestteki header bilgilirini docker tarafına aktarıyoruz ki bu bilgilere Go uygulamamız tarafından erişebilelim. Son olarak aşağıdaki komut ile ayarları girmiş olduğumuz dosyayı <strong>/etc/nginx/sites-enabled/</strong> lokasyonuna da kopyalıyoruz.</p><p><strong><em>sudo ln -s /etc/nginx/sites-available/example.com.conf /etc/nginx/sites-enabled/example.com.conf</em></strong></p><p><strong>nginx -t</strong> komutunu çalıştırıp yaptığımız ayarların başarılı olup olmadığını kontrol ettikten sonra <strong>systemctl restart nginx</strong> komutu ile nginx’i restart ediyoruz. Tüm bunları yaptıktan sonra x.example.com olarak tarayıcıdan request attığınızda Go uygulamanızın cevabını görebiliyor olmalısınız.</p><p>Yapmamız gerekenler bu kadar. Bundan sonraki spesifik ayarlar sizin isteğinize kalmış. Örneğin *.example.com wildcard domaini için letsencrypt kullanarak requestlerinize ssl desteği sağlayabilirsiniz. <a href="https://medium.com/@utkarsh_verma/how-to-obtain-a-wildcard-ssl-certificate-from-lets-encrypt-and-setup-nginx-to-use-wildcard-cfb050c8b33f">Buradaki </a>makale size yardımcı olacaktır. Source code için <a href="https://github.com/hpolatyuruk/go-catchall-wildcard-domain-example">buradan </a>github sayfasına gidebilirsiniz.</p><p>Kalın sağlıcakla.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://huseyinpolatyuruk.com/tr/saas-yaziliminda-her-musteri-icin-ayri-bir-subdomain-nasil-olusturulur/"><em>https://huseyinpolatyuruk.com</em></a><em> on May 12, 2020.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1ebe5c6fa8f7" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar/saas-yaz%C4%B1l%C4%B1mlar%C4%B1nda-her-m%C3%BC%C5%9Fteri-i%C3%A7in-ayr%C4%B1-bir-subdomain-nas%C4%B1l-olu%C5%9Fturulur-1ebe5c6fa8f7">SAAS yazılımlarında her müşteri için ayrı bir subdomain nasıl oluşturulur?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/aykiri-yazilimcilar">Aykiri Yazilimcilar</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>