<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Irma Pavliashvili on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Irma Pavliashvili on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@irmapavliashvili?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*PHiM5UbAENorRIJuTzDuSg.jpeg</url>
            <title>Stories by Irma Pavliashvili on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 05:48:12 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@irmapavliashvili/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[ისე არჩევნებზე]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%94-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%96%E1%83%94-c80ff4b8ddf2?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c80ff4b8ddf2</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 29 Sep 2025 11:21:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-29T11:21:49.585Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>ისევ არჩევნებზე …</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c80ff4b8ddf2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[უნდა გვახსოვდეს, რომ ადამიანის უფლებები აბსტრაქტული ცნება არ არის და ყველას გვეხება თანაბრად: შენც…]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%A1-%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B-%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%AA-10d6fba8352a?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/10d6fba8352a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 23 Jan 2023 13:01:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-05T11:13:48.850Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>უნდა გვახსოვდეს, რომ ადამიანის უფლებები აბსტრაქტული ცნება არ არის და ყველას გვეხება თანაბრად: შენც, მეც — უბრალო მოკვდავებსაც და პედესტალიდან რომ გვიყურებენ იმათაც…</strong></p><p><strong><em>ირმა პავლიაშვილი, 2023 წელი</em></strong></p><p>ადამიანის უფლებები და ძირითადი თავისუფლებები, კანონის უზენაესობა და დემოკრატიული ინსტიტუტები, ეს ის პრინციპებია, რომლებიც მშვიდობისა და უსაფრთხოების საფუძველს წარმოადგენს, და რომელთა გარეშე ვერ წარმოგვიდგენია დემოკრატიული სახელმწიფო. ამ პრინციპების დაცვა კი ადამიანის უფლებადამცველთა და მათი უფლებების დაცვის გარეშე სწორედ რომ აბსტრაქციაა…</p><p>საზოგადოებას, რომელსაც აქვს და პრაქტიკაშიც ახორციელებს ინფორმაციის თავისუფლებას, აქვს გამოხატვის უფლება, გაერთიანების და სინდისის თავისუფლებები, თამამად შეიძლება ეწოდოს სამოქალაქო საზოგადოება დემოკრატიულ სახელმწიფოებში, რომლის გარეშეც ეს ქვაკუთხედი თუ ჯაჭვი ან/და კონცეფცია, რომელზეც ცოტა ზემოთ ვისაუბრეთ, არ შედგებოდა. ამ ჯაჭვის მნიშვნელოვანი ნაწილი უფლებადამცველები არიან, რომლებიც აღიარებენ ადამიანის უფლებების უნივერსალურობას ყველასთვის, ყოველგვარი განსხვავების გარეშე და მშვიდობიანი გზებით იცავენ ადამიანის უფლებებს, და ეფექტიანი დაცვის გარანტიების შექმნას უწყობენ ხელს.</p><p><strong>ე.ი. თავისი არსით და საქმით ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვას და რეალიზაციას უწყობენ ხელს, რაც უწყვეტი განვითარების საფუძველია.</strong></p><p><strong>ჰოდა თუ გვინდა უწყვეტი განვითარება, მაშინ განსხვავებული აზრის მიმღებლობა უნდა გვქონდეს — ეს ერთი.</strong></p><p>სახელმწიფო ინსტიტუტებმა პატივი უნდა სცენ განსხვავებულ აზრს და საჯაროდ უნდა აღიარონ უფლებადამცველთა მნიშვნელოვანი, ლეგიტიმური როლი და დაიცვან მათი უფლებები. რის საპირისპიროსაც ვხედავთ ავტოკრატიულ სახელმწიფოებში.</p><p>ციტირება:</p><p><em>„სახელმწიფო ვალდებულებათა არსი: ადამიანის უფლებადამცველთა უფლებების დაცვის უპირველესი ვალდებულება ეკისრება სახელმწიფოებს…</em></p><p><em>…საერთაშორისო სამართლით განსაზღვრული ვალდებულებების პარალელურად რომელთა შესაბამისად მათ პატივი უნდა სცენ და დაიცვან ადამიანის უფლებები — სახელმწიფოებს გააჩნიათ ვალდებულებები:</em></p><p><em>(ა) თავი შეიკავონ ნებისმიერი სახის ისეთი ქმედებისგან, რომელიც არღვევს ადამიანის უფლებადამცველთა უფლებებს მათი საქმიანობის გამო;</em></p><p><em>(ბ) დაიცვან ადამიანის უფლებადამცველები მესამე მხარეთა მხრიდან მათი უფლებების დარღვევებისგან სამუშაოს შესრულების პროცესში და ამავდროეულად გამოიჩინონ განსაკუთრებული მზრუნველობა; და</em></p><p><em>(გ) გადადგან აქტიური ნაბიჯები, რომლითაც ხელს შეუწყობენ ადამიანის უფლებადამცველთა უფლებების სრულყოფილად გამოყენებას, მათ შორის მათ უფლებას დაიცვან ადამიანის უფლებები.“</em><strong><em>[1]</em></strong></p><p>შესაბამისად, ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებული საქმიანობის ხელმშემწყობ უსაფრთხო და ხელსაყრელ გარემოს (უფლებადამცველთა ღირსების, ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ხელშეუხებლობის, თავისუფლების და უსაფრთხოების ეფექტური დაცვა) ქმნის სახელმწიფო თავის ინსტიტუტებიანად — ეს ორი.</p><p>სახელმწიფდო და არასახელმწიფო წარმომადგენლებმა პატივი უნდა სცენ და აღიარონ ადამიანის უფლებადამცველთა უფლებები და თავიანთი ქმედებების განხორციელებისას იხელმძღვანელონ საერთაშორისო სამართლებრივი ნორმებით და დაიცვან შიდა კანონმდებლობა.</p><p><strong>დასკვნა:</strong> უწყვეტი განვითარება გვაქვს, როცა ერთი მხრივ, დაცულია უფლებადამცველთა უფლებები, რომლებიც ადამიანის უფლებებს იცავენ და მეორე მხრივ- სახელმწიფო ინსტიტუციებს აქვთ განსხვავებული აზრის მიმღებლობა.</p><p>[1] <em>ეუთოს სახელმძღვანელო მითითებები უფლებადამცველთა უფლებების დაცვის შესახებ. </em>© OSCE/ODIHR 2014 <a href="https://www.osce.org/files/f/documents/a/7/449683.pdf">https://www.osce.org/files/f/documents/a/7/449683.pdf</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=10d6fba8352a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ინიცირებული პროპორციული საარჩევნო სისტემა და რა უნდა ვიცოდეთ სისტემის შესახებ]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%97-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A8%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%91-1a9f1de81b61?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1a9f1de81b61</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 25 Jul 2019 09:48:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-03-15T18:07:55.944Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>წინასიტყვაობა</strong></p><p>დიდი ხნის ლოდინის შემდეგ, მხოლოდ 2019 წლის 20 ივნისს გაღებული სისხლის საპირწონედ, მმართველმა პარტიამ შერეული საარჩევნო სისტემის ცვლილების გადმოწევა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის დააანონსა.</p><p>წლებია ადგილობრივი სამოქალაქო თუ საერთაშორისო საზოგადოების<a href="#_ftn1">[1]</a>, პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლები მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის გაუქმებას და საპარლამენტო არჩევნებისთვის პროპორციულ სისტემაზე (სხვადასხვა ვარიაციებით) გადასვლას ვითხოვთ. მხოლოდ ე.წ. „გავრილოვის ღამის“ შემდგომ, ფართო მასშტაბიანი გამოსვლებისას გახდა პროპორციული საარჩევნო სისტემა მთლიანი საზოგადოების მოთხოვნის საგანი და 24 ივნისს „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ ბიძინა ივანიშვილმა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების პროპორციული წესით ჩატარების ინიციატივა <a href="https://www.interpressnews.ge/ka/article/553029-kartuli-ocneba-iniciativit-gamodis-2020-clis-saparlamento-archevnebi-proporciuli-sistemit-nulovani-saarchevno-barieris-pirobebshi-gaimartos/">გაგვაცნო</a>.</p><p>წარმოდგენილის თანახმად, პროპორციული წესით არჩევნები ერთჯერადად 2020 წელს ნულოვანი საარჩევნო ბარიერის პირობებში ჩატარდება, რა დროსაც აკრძალული იქნება ბლოკებში გაერთიანება. უკვე 2024 წლისთვის კი საპარლამენტო არჩევნებს 5% ბარიერით ჩავატარებთ.</p><p><strong>ბოლო დღეების განმავლობაში ბევრი დაიწერა და დისკუსია გაიმართა როგორც შერეული საარჩევნო სისტემის ნაკლოვანებებზე, თუ როგორ აძლევს ის 49% მხარდაჭერის მქონე პარტიას მანდატების 80%, ასევე პროპორციული საარჩევნო სისტემის </strong><a href="https://on.ge/story/39686-%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A1-%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A1-%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%90-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%90-%E1%83%A3%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98"><strong>უპირატესობებსა</strong></a><strong> და დღევანდელ მოცემულობაში </strong><a href="https://on.ge/story/39762-%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%A1-%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A1-%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98"><strong>ნულოვანი ანუ ბუნებრივი ბარიერის გამოწვევებზე.</strong></a><strong> რომელმაც შეიძლება პარტიების ფრაგმენტაცია გამოიწვიოს და გაჭირდეს კოალიციური მთავრობის დაკომპლექტება.</strong></p><p><strong>უდავოდ უნდა ითქვას რომ პროპორციული საარჩევნო სისტემით 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების ჩატარების დაანონსება ჩვენი საზოგადოების დიდი მიღწევაა, თუმცა ნულოვანმა საარჩევნო ბარიერმა ექსპერტთა წრეში და მთლიანად საზოგადოებაში აზრთა სხვადასხვაობა გააჩინა. გაჩნდა ეჭვი, რომ ხელისუფლება მანიპულირებს, რათა თავის ინტერესებს მოარგოს იგი. დაისვა კითხვები იმასთან დაკავშირებით, რომ ხომ არ შეუწყობს ის ხელს პარტიების ფრაგმენტაციას და პრო-რუსული პარტიების მოხვედრას წარმომადგენლობით ორგანოში. რამდენად მოხერხდება კოალიციური მთავრობის ჩამოყალიბება და რამდენად ეფექტური იქნება იგი.</strong></p><p><strong>რატომ არის კარგი პროპორციული საარჩევნო სისტემა</strong></p><p>პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს, რომ როდესაც საარჩევნო სისტემების ოჯახებსა და მათ უპირატესობებზეა საუბარი, სისტემა, რომელიც ყველაზე პროპორციულად გარდასახავს ხმებს მანდატებში, ხასიათდება ხმების მინიმალური დანაკარგით, ხელს უწყობს სხვადასხვა ჯგუფების ინტერესების ასახვას (მათ შორის ქალების, ეთნიკური უმცირესობების) იძლევა წარმომადგენლობითი ხელისუფლების შექმნის უკეთეს შესაძლებლობას, სწორედ პროპორციული საარჩევნო სისტემაა.</p><p>მეორე, ზოგადად, როდესაც საარჩევნო სისტემის ცვლილებაზე მიმდინარეობს მსჯელობა, მნიშვნელოვანია რომ ყურადღება გამახვილდეს ისეთ ძირითად საკითხებზე, როგორიცაა სახელმწიფოს პოლიტიკურ-ეკონომიკური სპეციფიკა, პოლიტიკური კულტურა, საარჩევნო სისტემის სიმარტივე და ამომრჩევლისთვის გასაგები ხმის მიცემის პროცედურა<a href="#_ftn2">[2]</a>.</p><p><strong>ჯერ კიდევ რამდენიმე წლის წინ, როდესაც საარჩევნო სისტემის ცვლილებაზე ვმსჯელობდით, სწორედ ამ საკითხებზე დაყრდნობით შეჯერდა პოზიცია პროპორციულ საარჩევნო სისტემასთან დაკავშირებით, თუმცა სხვადასხავა ჯგუფები სხვადასხვა ვარიაციებს უჭერდნენ მხარს (ეროვნული თუ რეგიონული, ღია თუ დახურული სიები, რომელშიც გათვალისწინებული იქნებოდა სავალდებულო გენდერული კვოტა 50% -ით, 3% თუ ბუნებრივი ბარიერი და ა.შ.). წარმოდგენილი ვარიაციებისა და აზრთა სხვადასხვაობის მიუხედავად ყველა თანხმდებოდა იმაზე, რომ მნიშვნელოვანი იყო შეცვლილიყო სისტემა და ის სწორედ პროპორციული საარჩევნო სისტემით უნდა შეცვლილიყო.</strong></p><p><strong>რას გვთავაზობს სისტემა</strong></p><p>როგორც ზემოთ აღინიშნა, ხელისუფლების <a href="http://www.parliament.ge/ge/ajax/downloadFile/121325/07-3.380_">ინიციატივის მიხედვით</a>, 2020 წელს საქართველოს პარლამენტის არჩევნები ერთჯერადად ნულოვანი საარჩევნო ბარიერის პირობებში ჩატარდება, რა დროსაც აკრძალული იქნება ბლოკებში გაერთიანება.</p><p>შესაბამისად სახეზე გვაქვს საარჩევნო სისტემა — LIST PR ანუ სიითი პროპორციული წარმომადგენლობა, შემდეგი ელემენტებით:</p><ul><li>საპარლამენტო შემადგენლობა — 150 დეპუტატი — ეროვნული პროპორციული სიით;</li><li>ოლქი — მრავალმანდატიანი;</li><li>ბუნებრივი ბარიერი — 0,67%.</li></ul><p><strong>იმისთვის, რომ გავაანალიზოთ ხელისუფლების მიერ შემოთავაზებული ვერსია, რამდენად პასუხობს არსებულ გამოწვევებს, მნიშვნელოვანია განვიხილოთ პროპორციული საარჩევნო სისტემა, გავარკვიოთ მისი შემადგენელი ელემენტები, მისი დადებითი და უარყოფითი მხარეები. ასევე, ვკონცენტრირდეთ იმ საკითხებზე, რაც სისტემის პარალელურად მნიშვნელოვანია შეიცვალოს ქვეყანაში კონკურენტული, პლურალური და სამართალიანი საარჩევნო გარემოსთვის.</strong></p><p><strong>წარმოდგენილი სისტემის დადებითი და უარყოფითი მხარეები</strong><a href="#_ftn3"><strong>[3]</strong></a><strong>:</strong></p><p><strong>დადებითი მხარეებია:</strong></p><ul><li>მიღებული ხმების ზუსტი გარდაქმნა მანდატებში;</li><li>მაღალი წარმომადგენლობა და ინკლუზია (მრავალპარტიულობას უწყობს ხელს);</li><li>ადმინისტრირებისთვის მარტივი (1 ბიულეტენი), არ საჭიროებს ოლქების საზღვრების გადახედვას, ვინაიდან მთელი ქვეყანა მრავალმანდატიანი ოლქია;</li><li>მნიშვნელოვნად ამცირებს რეგისტრაციის პრობლემებს და მანიპულაციების რისკებს (ჯარის დისლოკაცია, უმისამართოები და სხვა კატეგორია);</li><li>შესაძლებელია კანონმდებლობით (კვოტებით) სხვადასხვა ინტერესების დაცვა (გენდერი, შ.შ.მ.პ., ეთნიკური უმცირესობები).</li></ul><p><strong>უარყოფითი მხარეებია:</strong></p><ul><li>ვერ უზრუნველყოფს სრულფასოვან რეგიონულ წარმომადგენლობას;</li><li>ახასიათებს კოალიციური მთავრობის შექმნის გაჭიანურების და ფრაგმენტული პარტიული სისტემის წარმოქმნის ტენდენცია, როცა ჯერ კიდევ მყიფეა პარტიული სტრუქტურა;</li><li>ახასიათებს სუსტი კავშირი ამომრჩეველსა და არჩეულ წარმომადგენლებს შორის;</li><li>ახასიათებს ძალაუფლების პარტიულ ვერტიკალში კონცენტრაცია, განსაკუთრებით კი დახურული პარტიული სიის სისტემის პირობებში.</li></ul><p>როგორც ვხედავთ პროპორციული სისტემა ჩვენს რეალობაში ბევრ არსებულ პრობლემას აგვარებს. ის მეტად წარმომადგენლობითი და პროპორციულია, თუმცა ახასიათებს უარყოფითი თვისებებიც, რომელიც გარკვეულ რისკებს ქმნის რეგიონული წარმომადგენლობის დაკარგვისა და კოალიციური მთავრობის დაკომპლექტების გაჭიანურების თვალსაზრისით.</p><p>ერთმნიშვნელოვნად ცხადია, რომ საქართველოს პოლიტიკურ-ეკონომიკური მდგომარეობა და პოლიტიკური კულტურა ჯერ კიდევ მყიფეა, სუსტია პოლიტიკური პარტიები და რესურსის კონცენტრაცია (მათ შორის საბიუჯეტო) 2 პოლიტიკურ პარტიას შორის არის გადანაწილებული, ქვეყნის 20% ოკუპირებულია, რაც ამძაფრებს უსაფრთხოების რისკებს და ნეგატიურ გავლენას ახდენს ქვეყნის განვითარებაზე.</p><p>ამიტომ, სახელმწიფოებრივი ინტერესებიდან გამომდინარე, საკონსტიტუციო ცვლილებებზე მსჯელობისას არსებითია გაანალიზდეს როგორც ჩვენი ქვეყნის პოლიტიკურ-ეკონომიკური სპეციფიკა და პოლიტიკური კულტურა, ასევე, შემოთავაზებული საარჩევნო სისტემის დადებითი და უარყოფითი მხარეები და შედგეს ფართო კონსენსუსი საარჩევნო სისტემასა და მის ელემენტებზე.</p><p><strong>ინფორმაციული დანართი:</strong></p><p><strong>1.</strong> <strong>საარჩევნო სისტემის ცვლილების თანმდევი ცვლილებები, რომელიც შეამცირებს წარმოდგენილი პროპორციული სისტემის უარყოფითი მხარეების წარმოქმნის რისკებს</strong></p><p>იმისთვის, რომ შემცირდეს წარდმოდგენილი პროპორციული საარჩევნო სისტემის უარყოფითი მხარეების წარმოქმნის რისკები და რეალურად შევქმნათ კონკურენტული, პლურალური და სამართლიანი საარჩევნო გარემო, მნიშვნელოვანია, საარჩევნო სისტემის ცვლილებასთან ერთად, გადაიხედოს ფუნდამენტური საკითხები, რომლებიც არსებით გავლენას ახდენს და თავიდან აგვარიდებს ისევ ძლიერი პარტიების დომინანტური მდგომარეობის შენარჩუნებას და ხელს შეუწყობს ინკლუზიური გარემოს შექმნას, კერძოდ:</p><p><strong>საარჩევნო კანონმდებლობა -</strong></p><ul><li><strong>საარჩევნო სისტემის ცვლილება ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის და შერეული საარჩევნო სისტემიდან ერთი გადაცემადი ხმის (STV) სისტემაზე გადასვლა</strong> — ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის დღეს მოქმედი შერეული საარჩევნო სისტემის არსებითი ცვლილება აუცილებელია რამდენიმე გამორემოებიდან გამომდინარე. პირველი — არსებული საარჩევნო სისტემა ვერ უზრუნველყოფს ხმის წონის თანაბრობას და პროპორციულ გარდასახვას მანდატებში, მეორე — არსებული შერეული საარჩევნო სისტემით, ისევე როგორც პარლამენტის დონეზე მაჟორიტარების, მათ შორის დამოუკიდებელი კანდიდატების, გაუქმებისა და პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე ეროვნული სიით გადასვლით არ ხდება ადგილობრივი მოსახლეობის ინტერესების გათავალისწინება სიების ფორმირების პროცესში, რაც თავის მხრივ იწვევს რეგიონული წარმომადგენლობის შემცირებას. ამ არგუმენტების გათვალისწინებით <strong>ერთი გადაცემადი ხმის (STV)</strong><a href="#_ftn4"><strong>[4]</strong></a><strong> </strong>პოლიტიკური მეცნიერების მიხედვით პროპორციულთან ყველაზე მიახლოებული და სამართლიანია;</li><li><strong>პოლიტიკური პარტიები</strong> — მიზანშეწონილია შეიცვალოს პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების არსებული ფორმულა, რომელიც კიდევ უფრო მეტ საბიუჯეტო რესურსს აძლევს ძლიერ პარტიებს, ასევე, განვითარდეს და გაძლიერედეს პოლიტიკური პარტიების შიდა დემოკრატია, რაც პოლიტიკური პარტიების შიდა რეგულაციების გამართვას მოიცავს (მათ შორის თანასწორობის პრინციპებზე (გენდერული, ეთნიკური და სხვა) დაყრდნობით რეკრუტირებისა და დაწინაურების სისტემის შემუშავება და ა.შ.);</li><li><strong>სავალდებულო გენდერული კვოტა </strong>— წარმომადგენლობითი ორგანოების არჩევნებში, პარტიული სიების წარდგენისას პარტიებს დაევალოთ დაიცვან სქესთა შორის ბალანსი ისე, რომ პარტიულ სიაში ყოველი მეორე წარმოდგენილი იყოს განსხვავებული სქესის კანდიდატი. თუ პარიტეტი არ იქნება დაცული, ცენტრალური საარჩევნო კომისია პარტიას უბრუნებს სიას ხარვეზის აღმოსაფხვრელად, ხოლო ხარვეზის აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში პარტია ვერ გაივლის რეგისტრაციას. გარდა ამისა, წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის მიერ მანდატის დატოვების შემთხვევაში, მის ადგილს იკავებს იმავე სიაში რიგით მომდევნო იმავე სქესის კანდიდატი;</li><li><strong>საარჩევნო ადმინისტრაციის დაკომპლექტების წესი</strong> — მოკლევადიან პერსპექტივაში — შეიცვალოს საარჩევნო ადმინისტრაციის დაკომპლექტების წესი და მხოლომ მაღალი შედეგის მქონე პარტიებს არ ჰქონდეთ კომისიაში წევრის წარდგენის შესაძლებლობა, გრძელვადიან პერსპექტივაში — მოხდეს საარჩევნო ადმინისტრაციის დაკომპლექტების პროფესიულ ნიშანზე გადასვა;</li><li><strong>მედია და სოციალური მედია</strong> — საარჩევნო პერიოდში ფასიანი და უფასო პოლიტიკური რეკლამის განთავსების, საზოგადოებრივი აზრის კვლევის გაშუქების სტანდატები; სოციალური მედიით აგიტაციის წესების განსაზღვრა; არასაარჩევნო პერიოდიში — პოლიტიკური რეკლამის განთავსების საკითხები.</li></ul><p><strong>სხვა აქტებში</strong></p><ul><li><strong>ოკუპაცია და მისი გავლენა საქართველოს პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ფორმაციაზე </strong>— 2019 წლის 20–21 ივნისს განხორციელებული მოვლენებიდან გამომდინარე<strong> </strong>გაანალიზდეს ის რისკები, რომლის წინაშეც ჩვენი ქვეყანა დგას მისი 20% ოკუპირებული ტერიტორიით, აღნიშნულის ანალიზითა და გააზრებით, გადაიხედოს ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ კანონი და ხელისუფლებამ შეიმუშავოს სტრატეგია ოკუპანტის პოლიტიკისა და რბილი ძალის საპირწონედ.</li></ul><p><strong>2.</strong> <strong>საარჩევნო სისტემა და მისი ელემენტები</strong></p><p>საარჩევნო სისტემის ცვლილებაზე მსჯელობის მიმდინარეობისას, ყურადღება უნდა გამახვილდეს ისეთ ძირითად საკითხებზე, როგორიცაა სახელმწიფოს პოლიტიკურ-ეკონომიკური სპეციფიკა და კულტურა, საარჩევნო სისტემის სიმარტივე და ამომრჩევლისთვის გასაგები ხმის მიცემის პროცედურა<a href="#_ftn5">[5]</a>. <strong>შესაბამისად, რამდენიმე მთავარ კითხვაზე უნდა დავფიქრდეთ:</strong></p><ul><li>რამდენად პროპორციულად ხდება ხმების გარდასახვა მანდატებში;</li><li>რამდენად წარმოადგენს საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფების ინტერესებს;</li><li>რამდენად ასახავს სოციალურ და ეკონომიკურ მდგომარეობას;</li><li>რამდენად უწყობს ხელს ოპოზიციურ პარტიებს;</li><li>რამდენად უწყობს ხელს ძლიერი ხელისუფლების შექმნას;</li><li>რამდენად მაღალი ლეგიტიმაციის მქონეა;</li><li>რამდენად ასახავს გენდერულ თანასწორობას;</li><li>რამდენად მარტივია.</li></ul><p><strong>საარჩევნო სისტემის ვიწრო და ფართო გაგება არსებობს. ვიწრო გაგებით, ეს არის ხმების მიცემა პოლიტიკური პარტიებისთვის და მათი ასახვა მოპოვებულ მანდატებზე, ხოლო ფართო გაგება გულისხმობს საარჩევნო მოწყობის მთელ სისტემას განსაზღვრულს ქვეყნის კონსტიტუციითა და საარჩევნო კანონმდებლობით.</strong></p><p><strong>საარჩევნო სისტემა და მისი ელემენტები</strong></p><p>პოლიტიკურ მეცნიერებაში საარჩევნო სისტემის სამ უმთავრეს განმასხვავებელ ელემენტზე აკეთებენ აქცენტს, ესენია: ბიულეტენის სტრუქტურა, ოლქის სიდიდე და საარჩევნო ფორმულა.<a href="#_ftn6">[6]</a></p><p><strong>ოლქის სიდიდე</strong><a href="#_ftn7"><strong>[7]</strong></a><strong> — გულისხმობს </strong>თითოეული ოლქიდან არჩეულ სუბიექტთა რაოდენობა. ოლქი სიდიდის მიხედვით შეიძლება იყოს ერთმანდატიანი, რა დროსაც ოლქის ფარგლებში ერთი მანდატისათვის მიდის ბრძოლა, ან მრავალმანდატიანი. მაგ: საქართველოს პარლამენტის არჩევნებსთვის ოლქში 150 მანდატია გადასაცემი;</p><p><strong>ბიულეტენის სტრუქტურა </strong>— არის არჩევანი, რომელიც ამომრჩეველს ეძლევა საარჩევნო ბიულეტენში და მექანიზმი, რომლის მეშვეობითაც არჩევანის აღრიცხვა ხდება. ბიულეტენის ორი მთავარია კატეგორიაა:-</p><ul><li>კატეგორიული — სადაც ამომრჩეველი ერთ პარტიას ირჩევს;</li><li>რიგობითი — სადაც ამომრჩეველს შეუძლია გამოხატოს არაერთმნიშვნელოვანი პრეფერენცია, პარტიების რანგის მიხედვით თანმიმდევრობით დალაგების გზით<a href="#_ftn8">[8]</a>.</li></ul><p>ბიულეტენის სხვა სტრუქტურა, რომელიც ზუსტად არ ჯდება კატეგორიულ/რიგობით სქემაში მოიცავს „ჯამურ ხმას“ — როდესაც ამომრჩეველს ხმების ფიქსირებული რაოდენობა ეძლევა, მაგრამ შეუძლია კონკრეტულ კანდიდატს ერთზე მეტი ხმა მისცეს და „შეზღუდულს“ — როდესაც რამდენიმე ვაკანსიის სისტემის პირობებში ამომრჩეველს ხმების ფიქსირებული რაოდენობა ეძლევა, რომელიც ნაკლებია შესავსები ვაკანსიების რაოდენობაზე და მას არ შეუძლია რომელიმე ერთი კანდიდატისთვის ერთზე მეტი ხმის მიცემა.<a href="#_ftn9">[9]</a></p><p><strong>საარჩევნო ფორმულა — სისტემის ყველაზე მთავარია ელემენტია, რომელიც განსაზღვრავს მიღებული ხმების მიხედვით მოპოვებული მანდატების რაოდენობას. </strong>საარჩევნო ფორმულის მრავალფეროვანი სპექტრი არსებობს, რაშიც შედის:</p><ul><li>სტანდარტული ალტერნატიული კენჭისყრის პროცესი, როდესაც ხმების გადანაწილება ხდება მანამ, სანამ ხმათა აბსოლუტური უმრავლესობა ერთ კანდიდატს არ ექნება;</li><li>„ბორდას“ მეთოდი — რომელიც ქულების რაოდენობას ემყარება;<a href="#_ftn10">[10]</a></li><li>„კონდორსეტის“ სისტემა — არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელიც მონიშნული პრეფერენციების საფუძველზე მოუგებდა ყველა სხვა კანდიდატს პირდაპირი კონკურსის პირობებში.</li></ul><p><strong>საარჩევნო სისტემაზე მსჯელობისას ყურადღება უნდა გამახვილდეს საარჩევნო ზღურბლსა და პარტიული სიების ტიპზე, რომლის სხვადასხვა ვარიაციები არსებობს</strong><a href="#_ftn11"><strong>[11]</strong></a></p><p><strong>საარჩევნო ბარიერი იგივე ზღურბლი</strong><a href="#_ftn12"><strong>[12]</strong></a><strong> ეს არის </strong>მიღებულ ხმათა მინიმალური პროცენტული რაოდენობა, არჩევნების მონაწილეთა რაოდენობიდან, რომელიც პარტიას/კანდიდატს უფლებას აძლევს მონაწილეობა მიიღოს მანდატების განაწილებაში.</p><p>ბარიერი შესაძლებელია კანონის მეშვეობით დაწესდეს (ფორმალური ბარიერი), რომელიც სხვადასხვა ქვეყნებში 0.67% -დან 10%-მდე მერყეობს ან საარჩევნო სისტემის მათემატიკური მახასიათებლის სახით არსებობდეს (ეფექტური ან ბუნებრივი ბარიერი).</p><p>ეფექტური, დაფარული ან ბუნებრივი ბარიერი საარჩევნო სისტემების მათემატიკური გათვლის შედეგად იქმნება და ყველაზე ეფექტური საარჩევნო ოლქის სიდიდეა. მაგ: ოლქში სადაც პროპორციული წარმომადგენლობის სისტემის ფარგლებში 4 მანდატია გამოყოფილი, არჩეული იქნება ნებისმიერი კანდიდატი, რომელიც ხმების 20%-ზე მეტს დააგროვებს. ზუსტი ციფრი დამოკიდებულია პარტიების, კანდიდატებისა და ხმების კონფიგურაციაზე.<a href="#_ftn13">[13]</a></p><p>ზღურბლის დაწესების დროს მხედველობაში უნდა მივიღოთ, ის რომ მაღალი ზღურბლის დაწესება<a href="#_ftn14">[14]</a> ხელს უშლის წარმომადგენლობით ორგანოებში სუსტ პარტიათა მოხვედრას ან პირიქით, დაბალი ზღურბლის დაწესების შემთხვევაში — წარმომადგენლობით ორგანოში დაბალი ლეგიტიმაციის მქონე პარტიები მოხვდებიან.<a href="#_ftn15">[15]</a></p><p><strong>პარტიული სიების ტიპი — დახურული, </strong>როდესაც ამომრჩეველი კონკრეტულ პარტიას ირჩევს,<strong> ღია, </strong>როდესაც არჩევანი კეთდება, როგორც პოლიტიკურ პარტიაზე, ასევე პარტიის მიერ შემოთავაზებულ სასურველ კანდიდატზე და <strong>თავისუფალი სია, </strong>როდესაც ხდება ღია სიის შეთავაზება და ამომრჩეველი ან ხმას აძლევს მისთვის სასურველ კანდიდატს, ან აკეთებს პრეფერენციას.</p><p><strong>STV — ერთი გადაცემადი ხმის სისტემა</strong><a href="#_ftn16"><strong>[16]</strong></a></p><p>ერთი გადაცემადი ხმის სისტემა განეკუთვნება პროპორციულ ოჯახს. ოლქის სიდიდე — მრავალმანდატიანი. პრეფერენციული სისტემა.<a href="#_ftn17">[17]</a> ამომრჩეველი ახდენს კანდიდატების რანჟირებას უპირატესობებით. ბიულეტენის სტრუქტურა ორიენტირებულია კანდიდატებზე, თუმცა შესაძლებელია დაემატოს პარტიული სიების მექანიზმიც. მანდატები ნაწილდება პრეფერენციების მიხედვით კვოტის საფუძველზე. ძირითადად გამოიყენება დრუპის კვოტა.<a href="#_ftn18">[18]</a></p><p>კვოტაზე მეტი ჭარბი ხმები ან/და დაბალი შედეგის მქონე კანდიდატების შემდგომი პრეფერენციები გადანაწილდება სხვა კანდიდატებზე ყველა მანდატის შევსებამდე.</p><p><strong>სისტემის დადებითი და უარყოფითი მხარეები:</strong></p><p>გარდა ზოგადად პროპორციული სისტემისათვის დამახასიათებელი დადებითი მახასიათებლებისა, როგორიცაა:</p><ul><li>მიღებული ხმების პროპორციულად გარდაქმნა მანდატებად, რაც გამორიცხავს ზედმეტი მანდატების მინიჭებას დიდი პარტიებისათვის, ხოლო მცირე პარტიებს შანსი ეძლევათ საკანონმდებლო ხელისუფლებაში ხმების მცირე რაოდენობითაც მოხვდნენ;</li><li>ხმების მხოლოდ მცირე ნაწილის დაკარგვა;</li><li>ნაკლებ ხარჯიანი, ვინაიდან არ საჭიროების მეორე ტურის განხორციელებას.</li></ul><p><strong>სისტემის უპირატესობებს წარმოადგენს:</strong></p><ul><li>ამომრჩევლის შესაძლებლობა არჩევანი პარტიებსა და პარტიებს შიგნით კანდიდატებს შორის გააკეთოს;</li><li>პარტიებს შორის ურთიერთგაგების ხელშეწყობა — პრეფერენციების მიმოცვლის ხარჯზე;</li><li>პოპულარული და სასურველი კანდიდატების არჩევა, ვინაიდან ამომრჩეველი კანდიდატებს არჩევს და არა პარტიებს.</li></ul><p><strong>უარყოფითი მხარეები:</strong></p><ul><li>საჭიროებს გარკვეული საინფორმაციო კამპანიის ჩატარებას საზოგადოებაში, რათა მოსახლეობა გათვითცნობიერებული იყო პრეფერენციების დასმისა და მისი მნიშვნელობის შესახებ (ხმების მანდატებად გარდაქმნის თაობაზე);</li><li>ხმების დათვლა საკმაოდ რთული პროცესია და შესაძლებელია დათვლა რამდენიმე დღე გაგრძელდეს, ამასთან დგება საჭიროება იმისა, რომ არსებობდეს დათვლის ცენტრები, თუმცა შენიშვნის სახით შეიძლება ითქვას, რომ პირველი პრეფერენციების უბანზე დათვლა ამ პროცესებს შედარებით გაამარტივებს;</li><li>პოლიტიკურ პარტიებს შიდა ფრაგმენტაციისაკენ უბიძგებს, ვინაიდან ერთი და იმავე პარტიის წევრები ხმებისთვის ეჯიბრებიან ერთმანეთსაც და ოპოზიციურ პარტიებს, რაც წარმოადგენს დადებით ფაქტორსაც პოლიტიკური კულტურის თვალსაზრისით და პარტიების შიდა დემოკრატიის განვითარების კუთხით.</li></ul><p><a href="#_ftnref1">[1]</a> EUROPEAN COMMISSION FOR DEMOCRACY THROUGH LAW (VENICE COMMISSION) AND OSCE OFFICE FOR DEMOCRATIC INSTITUTIONS AND HUMAN RIGHTS (OSCE/ODIHR) JOINT OPINION ON THE DRAFT ELECTION CODE OF GEORGIA, 2011;</p><p><a href="#_ftnref2">[2]</a> საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2</p><p><a href="#_ftnref3">[3]</a> საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2</p><p><a href="#_ftnref4">[4]</a> წარმოდგენილი საარჩევნო სისტემის განმარტება მოცემულია წინამდებარე დოკუმენტის ინფორმაციულ დანართში, გვ: 9.</p><p><a href="#_ftnref5">[5]</a> საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2</p><p><a href="#_ftnref6">[6]</a> სახელმძღვანელო იგივე, საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2; გვ.18</p><p><a href="#_ftnref7">[7]</a> საარჩევნო სისტემების მიერ პროპორციულად მიღებული ხმების მანდატებად გარდასახვის დროს ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი ოლქის სიდიდეა, რაც ყოველ საარჩევნო ოლქში ასარჩევი წევრების რაოდენობას ნიშნავს. პროპორციულის წარმომადგენლობის სისტემის შემთხვევაში აუცილებელია საარჩევნო ოლქების არსებობა, რომელშიც ერთზე მეტი წევრის არჩევა იქნება შესაძლებელი. წევრთა რაოდენობა განსაზღვრავს, თუ რამდენად პროპორციული იქნება არჩევნების შედეგები.</p><p><a href="#_ftnref8">[8]</a> რიგობით ბიულეტენს რამდენიმე ვარიაცია ახასიათებს: არჩევითი პრეფერენციული კენჭისყრა, კენჭისყრა მოწონების საფუძველზე და „საარჩევნო ბარათით“.</p><p><a href="#_ftnref9">[9]</a> საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2</p><p><a href="#_ftnref10">[10]</a> საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2</p><p><a href="#_ftnref11">[11]</a> მაგ: დახურული, ღია და თავისუფალი სია.</p><p><a href="#_ftnref12">[12]</a> მხარდაჭერის მინიმალური ზღვარი, რომელიც პარტიას ესაჭიროება საკანონმდებლო ორგანოს მანდატების მოსაპოვებლად;</p><p><a href="#_ftnref13">[13]</a> საარჩევნო სისტემები, BRIDGE Project 2007 AEC IDEA IFES UNEAD UNDP v2</p><p><a href="#_ftnref14">[14]</a> გარდამავალ (პოსტსოციალისტურ) ქვეყნებში საარჩევნო ზღურბლის სიდიდე 3–5% მერყეობს.</p><p><a href="#_ftnref15">[15]</a> საქართველოს პარლამენტი, კვლევითი დეპარტამენტი, კანონშემოქმედებითი საქმიანობის უზრუნველყოფის განყოფილება;</p><p><a href="#_ftnref16">[16]</a> დღეს-დღეობით არის მოსაზრება, რომ ეს სისტემა გამოყენებულ იქნეს თვითმმართველობის არჩევნებისათვის. ეს სისტემა წარმოდგენილია ჩრდილოეთ ირლანდიასა და მალტაში.</p><p><a href="#_ftnref17">[17]</a> ამომრჩეველი აკეთებს ბიულეტენში კანდიდატების რანჟირებას/ანიჭებს უპირატესობებს (1 ყველაზე სასურველი, 2 შემდეგი სასურველი, 3 და ა.შ.)</p><p><a href="#_ftnref18">[18]</a> ნამდვილი ხმების რაოდენობა + 1= ქვოტას</p><p>მანდატების რაოდენობა +1</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1a9f1de81b61" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობა საქართველოში ანუ რატომ არის გენდერული კვოტა საჭირო]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90-%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A3-%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9B-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%95%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%9D-10bb7ee28b71?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/10bb7ee28b71</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 10 Sep 2017 10:38:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-09-10T10:40:15.112Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>ისტორიული ექსკურსი და რეალობა</h3><p>დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში ქალთა პოლიტიკური უფლებებისთვის ბრძოლა დაახლოებით ოც წელს ითვლის, თუმცა ყურადღების მიღმა არ უნდა დარჩეს ის ბრძოლა, რომელიც ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში მიმდინარეობდა საქართველოში ქალთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესების კუთხით. რის მიჩქმალვაც იმ პერიოდში საბჭოთა ხელისუფლება ყოველგვარი სამოქალაქო აქტივიზმის აღგვისა და საზოგადოებრივად და პოლიტიკურად აქტიური პირების გაჩუმების გზით შეეცადა.<a href="#_ftn1">[1]</a></p><p>უკვე მოგვიანებით, დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარების პარალელურად, 90-იან წლებში, თავიდან დაიწყო მუშაობა ქალთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის. ამას ხელი შეუწყო ქვეყანაში საერთაშორისო ორგანიზაციების გამოჩენამ და ქალთა საკითხებზე მომუშავე ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციების შექმნამ. ქალთა უფლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესების ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობა იქცა, რომელიც იმ დროს კიდევ უფრო დაბალი იყო ქვეყანაში.</p><p>საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებმა არაერთი საქმიანობა განახორციელეს თემის აქტუალიზაციისა და ხელისუფლების ყურადღების მისაქცევად. სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლების, ქალ კანდიდატთა გადამზადებისა და პოლიტიკურ პარტიებთან მუშაობის პარალელურად, ინიცირებული იქნა რამდენიმე საკანონმდებლო ინიციატივა თუ წინადადება. მიუხედავად ამ მცდელობებისა, საქართველოში ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის გაზრდას, მცირე გამონაკლისის გარდა, მხარდამჭრები არ გამოუჩდნენ.</p><p>თანამედროვე მსოფლიო დიდი ხანია შეთანხმდა, რომ ქალთა მონაწილეობა პოლიტიკაში ქვეყნის დემოკრატიული განვითარების ერთ-ერთი უმთავრესი წინაპირობაა. ქალების მონაწილეობის გარეშე ვერცერთი ქვეყანა უზრუნველყოფს თანასწორი და სამართლიანი პოლიტიკის ჩამოყალიბებას, რომელიც მორგებული იქნება ყველა ჯგუფის ინტერესებზე.</p><p>ქალთა თანაბარი პოლიტიკური მონაწილეობა ბუნებრივი გზით ძალიან ძნელად მიიღწევა და ამას ათეული წლები სჭირდება, რისი ფუფუნებაც დღეს უკვე არცერთ სახელმწიფოს და მათ შორის საქართველოსაც აღარ გააჩნია. შესაბამისად, პროცესის დასაჩქარებლად და საუკუნეების მანძილზე შექმნილი უთანასწორობის აღმოსაფხვრელად, ადამიანის უფლებებსა და ქალთა უფლებებზე მომუშავე აქტორების დღის წესრიგში დადგა ამოცანა, რომ გადაწყვეტილების მიმღები პირები დაერწმუნებინათ საკანონმდებლო დონეზე ჩარევის აუცილებლობის მხრივ, რაც სპეციალური მექანიზმების შემუშავებაში გამოიხატებოდა.</p><p>აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქალთა პოლიტიკური უფლებებისთვის ბრძოლა რამდენიმე ტალღად აგორდა საქართველოში. პირველი მცდელობა 2002 წელს იყო, როდესაც მომზადდა გენდერული კვოტის ორი დამოუკიდებელი ინიციატივა. ერთი ინიციატივა, რომელიც ითვალისწინებდა პარტიულ სიაში, ყოველ ათეულში, არანაკლებ 40% განსხვავებულ სქესს, ეკუთვნოდა ქალთა პოლიტიკურ ფორუმს. ხოლო მეორე ინიციატივა, რომელიც ასევე გენდერული კვოტის შემოღებას ითვალისწინებდა, ეკუთვნოდა პარლამენტის წევრს, ადა მარშანიას და თანაავტორი იყო ქალთა კლუბის დამაარსებელი პარლამენტში, ნანი ჭანიშვილი. არცერთ ინიციატივას პარლამენტმა მხარი არ დაუჭირა.<a href="#_ftn2">[2]</a></p><p>მეორე ტალღას წარმოადგენდა 2008 წლის საკანონმდებლო ინიციატივა გენდერულ კვოტაზე, რომელიც მხარდაჭერილი და გამყარებული იყო 32 400 ამომრჩევლის ხელმოწერით. კანონპროექტის მიხედვით, პარტიას პროპორციულ სიაში უნდა ჰქონოდა 50% — იანი სქესთა ბალანსი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას ყოველ 5%-იან დარღვევაზე აკლდებოდა საბაზისო დაფინანსების 5%. მაჟორიტარ კანდიდატებზე, როგორც ძირითადზე, ასევე სარეზერვოზე, სქესის პროპორციულობის ყოველი დარღვევისას დაფინანსება მცირდებოდა 10%-ით. აღნიშნული წინადადება საქართველოს პარლამენტში დარეგისტრირდა 2008 წლის მაისში. სამწუხაროდ, მსგავსად წინა ინიციატივისა, პარლამენტმა არც ეს ინიციატივა განიხილა და, შესაბამისად, მხარი არ დაუჭირა.</p><p>მესამე მცდელობა იყო 2015 წლის 10 ივნისს საქართველოს პარლამენტში დარეგისტრირებული საკანონმდებლო წინადადება, რომელიც პარლამენტში შეიტანა ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის სამუშაო ჯგუფმა, ე.წ. Tasf Force-მა,<a href="#_ftn3">[3]</a> კონკრეტულად კი, ამ ჯგუფში შემავალმა არასამთავრობო ორგანიზაციებმა. წინადადება ითხოვდა გენდერული კვოტის დაწესებას საპარლამენტო არჩევნების დროს პროპორციულ სიებში, სადაც სქესთა შორის ბალანსი უნდა ყოფილიყოც 50%, რაც იმას ნიშნავდა, რომ 77 პროპორციული წესით არჩეული წევრების ნახევარი უნდა ყოფილიყო ქალი (38 ქალი). 38 ქალი დღევანდელი პარლამენტის შემადგენლობის 25%-ს შეადგენს. ინიციატივა არ ითვალისწინებდა რაიმე სპეციალური ზომის დაწესებას მაჟორიტარულ საარჩევნო სისტემაზე, ვინაიდან ჯგუფში შემავალი ყველა ორგანიზაცია მხარს უჭერდა მაჟორიტარული სისტემის საერთოდ გაუქმებას, რომელიც ისედაც აფერხებს ქალთა დაწინაურებას პოლიტიკაში.</p><p>სამოქალაქო საზოგადოების 2015 წლის საკანონმდებლო წინადადება, მსგავსად წინა წინადადებებისა, ვერ მოხვდა პლენარულ სხდომაზე განსახილველ საკითხთა სიაში, რადგან მას ინიციატორი არ გამოუჩნდა. თუმცა, წინადადება განხილული იყო პარლამენტის ორ კომიტეტზე: ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის და იურიდიულ საკითხთა კომიტეტებზე. პირველმა კომიტეტმა საკანონმდებლო წინადადებას მხარი დაუჭირა, ხოლო მეორემ _ არა. იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის დასკვნაში ეწერა _ უარი განპირობებული იყო იმ მიზეზით, რომ წინადადება არ ითვალისწინებდა კოალიციის შემთხვევაში გენდერული კვოტის განსაზღვრას<a href="#_ftn4">[4]</a>. უარის მიზეზი ცალსახად არ იყო წონადი არგუმენტი, ვინაიდან კოალიციურ რეჟიმში შემავალი პარტიების ოდენობას კანონი არ უნდა ითვალისწინებდეს. ამასთან, ცხადი იყო, რომ იურიდიულ კომიტეტს არ სურდა წინადადების მხარდაჭერა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მისთვის მარტივი იქნებოდა პრინციპზე შეთანხმება, შემდეგ კი, კანონპროექტში არსებული „ხარვეზის“ გასწორება. ნების არარსებობა ასევე გამოიკვეთა ალტერნატიულ საკანონმდებლო ინიციატივაზე, რომელიც იმავე პერიოდში, არასამთავრობო სექტორის მცდელობის პარალელურად, პარლამენტში შეიტანა იმ დროს მოქმედი პარლამენტის ორმა წევრმა: ნანა ყეინიშვილმა და თეიმურაზ ჭკუასელმა. აღნიშნული ინიციატივით გათვალისწინებული იყო პროპორციულ სიაში ყოველი მესამე განსხვავებული სქესის მოთხოვნა. იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა არც ამ ინიციატივას დაუჭირა მხარი. ყეინიშვილი-ჭკუასელის ინიციატივა განხილული იყო პლენარულ სხდომაზეც, რაც თავისთავად ისტორიული ფაქტია — მანამდე გენდერულ კვოტაზე საპარლამენტო ტრიბუნიდან არასოდეს უმსჯელიათ. თუმცა, სამწუხაროდ, განხილვის შემდეგ კენჭისყრა აღნიშნულ ინიციატივაზე გადაიდო უვადოდ და მე-8 მოწვევის პარლამენტში აღარც ჩატარებულა.</p><p>მნიშვნელოვანია, რომ ამ პერიოდში, საკანონმდებლო ინიციატივების პარალელურად გაფართოვდა და გაძლიერდა ქალთა მოძრაობა საქართველოში. ჩატარდა არაერთი საპროტესტო აქცია ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის, კერძოდ კი, გენდერული კვოტის მოთხოვნით, როგორც თბილისში, ისე საქართველოს სხვა ქალაქებში. მიუხედავად იმისა, რომ წინა მოწვევის პარლამენტმა გენდერულ კვოტასთან დაკავშირებულ ინიციატივას მხარი არ დაუჭირა, აღნიშნულმა მცდელობებმა შედეგი მაინც გამოიღო. გაიზარდა ქალთა საკითხებთან დაკავშირებით საზოგადოების ცნობიერება, ასევე გაიზარდა ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის მხარდამჭერთა რიცხვი და, რაც მთავარია, თემა გახდა მნიშვნელოვანი. გარკვეულწილად, პოლიტიკურმა პარტიებმა დაიწყეს ქალთა პოლიტიკურ მონაწილეობაზე ფიქრი და არგუმენტირებული პასუხების მოძიება. თუმცა განსაკუთრებით საფრთხის შემცველი იყო პოლიტიკაში ქალთა აქტიური მონაწილეობის იდეის საზოგადოებაში განმტკიცებისათვის 2016 წლის გაზაფხულზე გამოქვეყნებული პირადი ცხოვრების ამსახველი ვიდეო კადრები, რომელიც მუქარის შემცველ მესიჯებს მოიცავდა. საქართველოს კონტექსტის გათვალისწინებით, კადრების სკანდალი ატარებდა მნიშვნელოვან გენდერულ კონტექსტს.<a href="#_ftn5">[5]</a></p><p>მიუხედავად ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი მცდელობისა, ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობა ვერ გახდა ფართო საზოგადოების ინტერესის საგანი, რაც დიდწილად გამოწვეულია ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობით. 2016 წელს საქართველოს მოსახლეობის 61%-ისთვის ეკონომიკური განვითარება უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ვიდრე დემოკრატიული სისტემები (29%).<a href="#_ftn6">[6]</a></p><p>ბოლო საპარლამენტო არჩევნებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ მიუხედავად მცირე წინსვლისა, ქვეყანა კვლავ ძალიან შორს დგას გენდერული თანასწორობისგან პოლიტიკაში. ჩარევისა და სპეციალური ზომების გარეშე ეს კიდევ უფრო მწვავედ იჩენს თავს 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების პერიოდში.</p><p>კვლევის <strong>„2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების გენდერული ანალიზი, ძირითადი მიგნებები და გამოწვევები“</strong> შუალედური შედეგების მიხედვით, რომელსაც საია პროექტის — „საქართველოში კონკურენტული, სამართლიანი და ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს ხელშეწყობა 2016–2018 საარჩევნო ციკლისთვის“ ფარგლებში ახორციელებს, გამოკვეთილი მიგნებებისა და დაფიქსირებული გამოწვევების გაანალიზების საფუძველზე, გამოიკვეთა ძირეული საკითხები, რომელთა მიმართულებითაც უნდა გაგრძელდეს მუშაობა ქალთა პოლიტიკაში ჩართულობის გაუმჯობესების კუთხით: უნდა დაიხვეწოს <strong>საკანონმდებლო ბაზა</strong> — საქართველოში დღეს მოქმედი საარჩევნო სისტემა ხელს არ უწყობს და არ ახალისებს ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის ზრდას ქვეყანაში. უნდა განვითარდეს <strong>შიდა პარტიული დემოკრატია</strong> — ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობა არ არის პოპულარული თემა პოლიტიკურ პარტიებში და ხშირ შემთხვევაში ამაზე საუბარს თავს არიდებენ როგორც ცენტრალურ, ისე რეგიონულ დონეზე. აგრეთვე, უნდა გაგრძელდეს <strong>ცნობიერების ამაღლება გენდერულ თანასწორობაზე</strong> — გავრცელებული სტერეოტიპები და პატრიარქალური საზოგადოება ხელს უშლის ქალების პოლიტიკურ გააქტიურებას. კერძოდ:</p><p>საქართველოში, მოქმედი საარჩევნო სისტემა ხელს არ უწყობს და არ ახალისებს ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის ზრდას ქვეყანაში. შესაბამისად მნიშვნელოვანია შეიცვალოს საარჩევნო სისტემა და საკანონმდებლო დონეზე შემოღებულ იქნეს სპეციალური ზომები, რომლის მიხედვითაც უზრუნველყოფილი იქნება გენდერული თანასწორობა.</p><p>სწორედ ამ მიზნებიდან გამომდინარე, 2017 წელს საკონსტიტუციო რეფორმის ჭრილში, საიამ კონსტიტუციური პრინციპის დონეზე წარადგინა ფორმულირება, რომლის მიხედვითაც, სახელმწიფოს მხრიდან სწორედ განსაკუთრებული ზომების მიღების ვალდებულება იქნებოდა განსაზღვრული, რომელიც აღმოფხვრიდა ქალებისა და კაცების უთანასწორობას და არსებითი თანასწორობის ხელშემწყოფი იქნებოდა.<a href="#_ftn8">[7]</a> აგრეთვე, ქალთა პოლიტიკაში მონაწილეობის ჯგუფის სხვა წევრებთან ერთად საქართველოს პარლამენტში დარეგისტრირდა 37 ათას ხელმოწერაზე მეტი და საკანონდებლო ინიციატივა, რომელიც გულისხმობს, რომ პოლიტიკური პარტიები ვალდებულნი იქნებიან საპარლამენტო და თვითმმართველობის არჩევნებისთვის საარჩევნო სია გენდერული თანასწორობის პრინციპების დაცვით დააკომპლექტონ და სიაში ყოველი მეორე განსხვავებული სქესის კანდიდატი წარადგინონ. ასევე, იმ შემთხვევაში კი, თუ არჩეულ წევრს რაიმე მიზეზით შეუწყდება დეპუტატის უფლებამოსილება, მაშინ დეპუტატის მანდატს იმავე სქესის, რიგით მომდევნო კანდიდატი მიიღებს.</p><p>არსებული რამდენიმე ფაქტორით არის განპირობებული. კერძოდ:</p><p>მიუხედავად იმისა, რომ დღეის მდგომარეობით ქალები საქართველოს მოსახლეობის ნახევარზე მეტს შეადგენენ<a href="#_ftn9">[8]</a>, 2016 წლის საქართველოს პარლამენტში ქალები 16 %-ით არიან წარმოდგენილნი. ამ მაჩვენებლით მსოფლიოს 193 ქვეყანას შორის დღეს საქართველო 120-ე ადგილს იკავებს<a href="#_ftn10">[9]</a>. გლობალური გენდერის ინდექსის მიხედვით საქართველო 90-ე ადგილზე დგას 144 ქვეყანას შორის ქალთა ჩართულობით პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და სოციალურ ცხოვრებაში, თუმცა უშუალოდ პოლიტიკური მონაწილეობით და პარლამენტში ქალთა რაოდენობით 114 ადგილს იკავებს<a href="#_ftn11">[10]</a>. ევროპაში კი სულ ორი-სამი სახელმწიფო ჩამოგვრჩება. ქვეყნის დამოუკიდებლობის პერიოდში ჩატარებული საპარლამენტო არჩევნების ანალიზი აჩვენებს, რომ ასეთი ტემპით საქართველოს საკმაოდ დიდი დრო დასჭირდება გენდერული თანასწორობის მინიმალურ ზღვრამდე მისაღწევად.</p><p>აღნიშნული მონაცემებით საქართველო ჩამორჩება არა მხოლოდ ევროპულ და დასავლურ სახელმწიფოებს, არამედ ჩვენზე გაცილებით უფრო კონსერვატიულ სახელმწიფოებსაც, რაც გვაძლევს იმის თქმის საშუალებას, რომ საქართველოში ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობა არის ძალიან დაბალი და საჭიროებს განსაკუთრებულ ყურადღებას.</p><p>2016 წლის ოქტომბერში ჩატარებული საპარლამენტო არჩევნები გარკვეულ წილად წინ გადადგმული ნაბიჯია ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის თვალსაზრისით, რადგან წინა მოწვევის პარლამენტში ქალთა რაოდენობა კიდევ უფრო დაბალი იყო. 2012–2016 წლების პარლამენტში წარმოდგენილი იყო სულ 18 ქალი, რაც პარლამენტის სრული შემადგენლობის, 150 დეპუტატის, 12 %-ს წარმოადგენდა. 2016 წლის არჩევნების შედეგად კი საპარლამენტო მანდატი მოიპოვა 24-მა ქალმა, რაც პარლამენტის სრული შემადგენლობის 16 %-ია. მთავრობის ფორმირებისა და ზოგიერთი კანდიდატის მიერ საკუთარ მანდატზე უარის თქმის შემდეგ ეს რიცხვი კვლავ 23 დარჩა.</p><p>საგანგაშო გენდერული დისბალანსია ასევე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებში. 2014 წლის თვითმმართველობის არჩევნების შედეგებით, მთელი საქართველოს მასშტაბით საკრებულოებში არჩეული დეპუტატების მხოლოდ 11.6% არის ქალი. არსებობს საკრებულოები (თელავი, მცხეთა, წალკა, ასპინძა, ფოთი) სადაც არც ერთი ქალი დეპუტატი არ არის.</p><p>შესაბამისად, დღეს ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის გაზრდის ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ მექანიზმს სწორედ დროებითი სპეციალური ზომა — ე.წ. გენდერული კვოტა წარმოადგენს, რომელიც საარჩევნო სისტემასთან თანხვედრის შემთხვევაში, საკმაოდ სწრაფად და ეფექტურად ზრდის ქალთა წარმომადგენლობას პოლიტიკაში.</p><h3>რატომ გენდერული კვოტა (საერთაშორისო ორგანიზაციების რეკომენდაციები და საქართველოს მიერ ნაკისრი ვალდებულებები)</h3><p>გენდერული კვოტა საკმაოდ სწრაფად გავრცელდა მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე. დღეს ის წარმოადგენს საერთაშორისო ორგანიზაციების ერთ-ერთ მთავარ რეკომენდაციას გენდერული თანასწორობის მისაღწევად პოლიტიკაში. ასეთივე რეკომენდაცია გასცა CEDAW კომიტეტმა საქართველოს მიმართ იმ შემაშფოთებელი გენდერული ბალანსის გამო, რომელიც დღეს ქვეყანაშია წარმოდგენილი. მიუხედავად ამისა, საკმაოდ რთული აღმოჩნდა საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან საკანონმდებლო რეფორმის განხორციელება ქვეყანაში გენდერული თანასწორობის მისაღწევად.</p><p>ქალთა მიმართ ყოველგვარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრის შესახებ კონვენციის ფარგლებში შექმნილი კომიტეტის 2014 წლის 18 ივლისის რეკომენდაციების თანახმად, რომელსაც საქართველო პერიოდულად წარუდგენს ანგარიშებს ქვეყანაში ქალთა უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ, სერიოზული ნაბიჯებია გადასადგმელი თანასწორობის უზრუნველყოფის მიზნით. კომიტეტი გამოთქვამს შეშფოთებას სავალდებულო კვოტირების სისტემის არარსებობის შესახებ<a href="#_ftn12">[11]</a> და რეკომენდაციას აძლევს საქართველოს მიიღოს საავლდებულო ზომები, რათა ერთის მხრივ გაუმჯობესდეს ზოგადად ქალთა ჩართულობა სახელმწიფო სფეროში, ხოლო მეორეს მხრივ უზრუნველყოფილი იყოს ქალთა დაუცველი და მარგინალური ჯგუფების მეტად ინტეგრირება.</p><p>კომიტეტი, ასევე, შეშფოთებას გამოთქვამს იმის შესახებ, რომ ქალები არასაკმარისად არიან წარმოდგენილნი საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ორგანოებში, განსაკუთრებით კი გადაწყვეტილების მიმღებ მაღალ პოზიციებზე. ამ მხრივ მდგომარების გაუმჯობესების მიზნითაც კომიტეტი სავალდებულო ზომების შემოღების რეკომენდაციას გასცემს<a href="#_ftn13">[12]</a>.</p><p>საქართველო, ასევე, შეუერთდა პეკინის სამოქმედო პლატფორმასა და პეკინის დეკლარაციას<a href="#_ftn14">[13]</a>, რომლის ერთ-ერთი კომპონენტი სწორედ ქალთა პოლიტიკურ ცხოვრებაში ჩართულობის გაძლიერებაა. ამ მიმართულებით, პეკინის სამოქმედო პლატფორმა ქვეყნებს კონკრეტული ეროვნული მექანიზმების შექმნისაკენ მოუწოდებს.<a href="#_ftn15">[14]</a></p><p>გარდა ამისა, ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტის 2003 წლის რეკომენდაციის<a href="#_ftn16">[15]</a> თანახმად, რომელიც ქალების და კაცების თანაბარ მონაწილეობას ეხება პოლიტიკური და საჯარო გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, 40% წარმოადგენს იმ რეკომენდირებულ მინიმუმს, რომლის ქვემოთაც არც ერთი სქესის წარმომადგენელი არ უნდა იყოს გადაწყვეტილების მიმღებ ორგანოებში.</p><h3>დასკვნა</h3><h3>გენდერული კვოტა და საარჩევნო სისტემა</h3><p>როგორც საერთაშორისო ისე ადგილობრივი კონტექსტის ანალიზით დასტურდება, რომ საქართველოში ნებაყოფლობით ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის გაზრდა თითქმის შეუძლებელია. რაც ადასტურებს, იმ გარემოებას რომ საქართველოში ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის გაზრდისთვის ამ ეტაპზე აუცილებელია დროებითი სპეციალური ზომის — გენდერული კვოტის შემოღება.</p><p>ცხადია, გენდერული კვოტა შესაბამისობაში უნდა მოდიოდეს ქვეყანაში არსებულ საარჩევნო სისტემასთან. გენდერული თანასწორობის სრულყოფილად მიღწევის მიზნით საჭიროა პროპორციული სისტემაზე გადასვლა და გენდერული კვოტის ინტეგრირება პროპორციულ სისტემაში, ორივე სქესის სწორი პოზიციონირების გათვალისწინებით. პროცენტი უნდა წარმოადგენდეს ფართო საზოგადოების განსჯის საგანს, თუმცა არ უნდა სცდებოდეს კრიტიკულ მინიმუმს, რაც შეადგენს 30 პროცენტს. მნიშვნელოვანია, რომ ეს არის საზოგადოების აზრიც. ქართველი ამომრჩევლის 74 პროცენტის<a href="#_ftn17">[16]</a> აზრით საქართველოს პარლამენტში ქალები მინიმუმ 30 პროცენტს მაინც უნდა შეადგენდნენ, ამ ამომრჩევლის ნაწილი კი მიიჩნევს (35 პროცენტი), რომ პარლამენტში სქესთა შორის ბალანსი უნდა იყოს 50/50-ზე.</p><h3>სტაბილური, ძლიერი პოლიტიკური პარტიები და ქალთა მოძრაობის გაძლიერება</h3><p>და ბოლოს, კვოტის პარალელურად, მნიშვნელოვანია ერთი მხრივ, ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობა გაიზრდოს პოლიტიკურ პარტიებში. ვინაიდან სწორედ ისინი არიან პასუხისმგებელნი და მათი პოლიტიკური ნებაა დაბალანსებული საარჩევნო სიების წარდგენა. აქედან გამომდინარე, უმნიშვნელოვანესია პოლიტიკური პარტიების კულტურის განვითარება ქვეყანაში.</p><p>სტაბილური და ძლიერი პოლიტიკური პარტიების ჩამოყალიბების გარეშე, რომლებიც მეტად ითავისებენ პოლიტიკაში ქალთა მონაწილეობის მნიშვნელობასა და საკუთარ როლს აღნიშნული საკითხის მოგვარებაში, წარმოუდგენელია გენდერული თანასწორობის მიღწევა ქვეყანაში. აგრეთვე, მნიშვნელოვანია გაფართოვდეს ქალთა მოძრაობები, გაგრძელდეს ქალთა საკითხების მიმართ რეკომენდაციების წარდგენა სამთავრობო დონეზე და რაც მთავარია, განხორციელდეს ფართომასშტაბიანი საგანმანათლებლო კამპანია საზოგადოების ცნობიერების ასამაღლებად რათა კიდევ უფრო გაიზარდოს იმ ამომრჩევლის რიცხვი საქართველოში, რომლის მოთხოვნას ქვეყანაში გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფა წარმოადგენს.</p><p><a href="#_ftnref1">[1]</a> კატო მიქელაძე, ქართული ფემინიზმის უცნობი ისტორიები, მეორე გამოცემა, 2017 წელი. ჰაინრიხ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის ბიურო.</p><p><a href="#_ftnref2">[2]</a> ევროინტეგრაციის გზაზე გენდერული თანასწორობისაკენ მიმართული პოლიტიკა და საერთაშორისო ვალდებულებები. საქართველოს და ვიშეგრადის ქვეყნების გამოცდილება, მ. კუპრავა-შერვაშეძე.</p><p><a href="#_ftnref3">[3]</a> ქალთას პოლიტიკური მონაწილეობის სამუშაო ჯგუფი შეიქმნა 2014 წლის მარტში. ის აერთიანებს ქალთა პოლიტიკურ მონაწილეობაზე მომუშავე 20-ზე მეტ, როგორც საერთაშორისო, ისე ადგილობრივ ორგანიზაციას. ჯგუფის ძირითადი მიზანია საკანონმდებლო დონეზე გენდერული კვოტის მიღება. ამ მიზნის მისაღწევად ჯგუფი და მისი წევრები ახორციელებენ აქტიური ლობირების კამპანიას პოლიტიკურ პარტიებსა და სახელისუფლებო ინსტიტუტებში.</p><p><a href="#_ftnref4">[4]</a> <a href="http://info.parliament.ge/file/1/BillReviewContent/142724">http://info.parliament.ge/file/1/BillReviewContent/142724</a>?</p><p><a href="#_ftnref5">[5]</a> <a href="https://gyla.ge/ge/post/saqartvelos-akhalgazrda-iuristta-asociacia-tsinasaarchevno-periodis-shefaseba-mokle-mimokhilva">https://gyla.ge/ge/post/saqartvelos-akhalgazrda-iuristta-asociacia-tsinasaarchevno-periodis-shefaseba-mokle-mimokhilva</a></p><p><a href="#_ftnref6">[6]</a> <a href="http://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/georgia_2016.pdf">http://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/georgia_2016.pdf</a></p><p><a href="#_ftnref8">[7]</a> საია საკონსტიტუციო კომისიის ფორმატში ადვოკატირებას უწევდა, რომ კონსტიტუციაში აღიარებულიყო არსებითი თანასწორობის პრინციპი და სახელმწიფოს მხრიდან ქალისა და მამაკაცის არსებითი თანასწორობისათვის შესაბამისი ზომების უზრუნველყოფა. შესაბამისად, კონსტიტუციის პროექტის მე-11 მუხლის მე-3 ნაწილში განისაზღვრა, რომ სახელმწიფო უზრუნველყოფს თანაბარ უფლებებსა და შესაძლებლობებს მამაკაცებისა და ქალებისათვის. სახელმწიფო იღებს განსაკუთრებულ ზომებს მამაკაცებისა და ქალების არსებითი თანასწორობის უზრუნველსაყოფად და უთანასწორობის აღმოსაფხვრელად <a href="http://info.parliament.ge/file/1/BillReviewContent/152668">http://info.parliament.ge/file/1/BillReviewContent/152668</a></p><p><a href="#_ftnref9">[8]</a><a href="http://census.ge/files/pdf/Population%20press_30%2004%20Geo_last.pdf">http://census.ge/files/pdf/Population%20press_30%2004%20Geo_last.pdf</a></p><p><a href="#_ftnref10">[9]</a> <a href="http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm">http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm</a></p><p><a href="#_ftnref11">[10]</a> <a href="http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016/economies/#economy=GEO">http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016/economies/#economy=GEO</a></p><p><a href="#_ftnref12">[11]</a> Ciommitee on the Elimination of Discrimination against Women, 18 July 2014, point 16.</p><p><a href="#_ftnref13">[12]</a> Ciommitee on the Elimination of Discrimination against Women, 18 July 2014, point 24 and 25.</p><p><a href="#_ftnref14">[13]</a> <a href="http://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/platform/declar.htm">http://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/platform/declar.htm</a> საქართველო აღნიშნულ დეკლარაციას 1995 წლიდან შეუერთდა.</p><p><a href="#_ftnref15">[14]</a> <a href="http://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/platform/">http://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/platform/</a></p><p><a href="#_ftnref16">[15]</a> Recommendation Rec (2003)3 of the Committee of Ministers to member states on balanced participation of women and men in political and public decision making, <a href="https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?id=2229">https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?id=2229</a></p><p><a href="#_ftnref17">[16]</a> საერთაოშიროს საქმეთა ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის მიერ 2017 წლის იანვარში გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=10bb7ee28b71" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[როგორ დაეხმარა სასამართლო მრეწველებს თავისუფალი დემოკრატებისათვის საარჩევნო ადმინისტრაციაში წევრის…]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%9D%E1%83%A0-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%9B%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AC%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A1-%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%9D-%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-c43c1f994c9a?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c43c1f994c9a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 08 Jul 2017 19:50:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-07-08T19:50:29.101Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>როგორ დაეხმარა სასამართლო მრეწველებს თავისუფალი დემოკრატებისათვის საარჩევნო ადმინისტრაციაში წევრის ყოლის უფლების წართმევაში</strong></p><p>26 ნოემბერს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა სარჩელი, რომლითაც ცესკოს თავმჯდომარის პარტიების დაფინანსების ოდენობის განსაზღვრის თაობაზე <a href="http://cesko.ge/geo/list/show/110389-gankarguleba-221/2016-22112016">განკარგულების</a> ბათილობას ვითხოვდით და ამით თქვა, რომ:</p><p>· <strong>დიახ,</strong> პარტიას, რომელსაც საპარლამენტო არჩევნებზე 3%-იანი ზღურბლი არ გადაულახავს დაფინანსების მოსაპოვებლად, უფლება აქვს მიიღოს დაფინანსება საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისთვის და ჰყავდეს კომისიის წევრი საარჩევნო ადმინისტრაციაში;</p><p>· <strong>დიახ,</strong> პარტიამ, რომელმაც საპარლამენტო არჩევნებზე ვერ მოიპოვა ამომრჩევლების ნდობა და ვერ გადალახა 5% -იანი ზღურბლი, რომ პროპორციული სიით არჩეული წარმომადგენლები შეეყვანა პარლამენტში, უფლება აქვს მიიღოს დაფინანსება საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისთვის და ჰყავდეს კომისიის წევრი საარჩევნო ადმინისტრაციაში;</p><p>· <strong>დიახ,</strong> პარტიამ, რომელმაც მხოლოდ ერთი უპარტიო მაჟორიტარი შეიყვანა პარლამენტში (გაგიკვირდებათ და ისიც პარტიული საარჩევნო ადმინისტრაციაში კანდიდატების რეგისტრაციის ამოწურვის შემდეგ გახდა და აქვე ვიტყვი იმისაც, რომ მისი პარტიულობის შესახებ ცესკომ ეს მხოლოდ შემაჯამებელი ოქმის შედგენის წინა დღეს, 15 ნოემბერს გაიგო), უფლება აქვს მიიღოს დაფინანსება საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისთვის და ჰყავდეს კომისიის წევრი საარჩევნო ადმინისტრაციაში;</p><p>ანუ არც მეტი, არც ნაკლები, <strong>საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისთვის ,,მრეწველებმა” მიიღეს დაფინანსება 300 000 ათასი ლარი,</strong> როდესაც <strong>საარჩევნო ბლოკმა „თოფაძე — მრეწველები, ჩვენმა სამშობლომ“ პროპორციული წესით 13 788 ხმა ანუ 0,78 % -იანი ამომრჩეველთა მხარდაჭერა მიიღო. ესეც არ არის საკმარისი, „მრეწველებს“ უფლება აქვს აირჩიოს და შეკრიბოს 2014 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე მიღებული დაფინანსება და ამ ყველაფერთან ერთად წაართვას საარჩევნო ადმინისტრაციაში კომისიის წევრის ყოლის უფლება პარტიას — „თავისუფალ დემოკრატებს“, რომელმაც იმავე საპარლამენტო არჩევნებში ამომრჩეველთა 81 464 ხმა ანუ 4.63 % მხარდაჭერა მიიღო, თუმცა ვერ მოახერხა ერთი მაჟორიტარი მაინც გაეყვანა პარლამენტში, რომელსაც ფრაქციას შეუქმნიდა.</strong></p><p>მოდით ამ ყველაფერს ნათელი მოვფინოთ და ეს რთული ამბავი ცოტა მარტივად აღვწეროთ.</p><p>ყველაფერი კი თავიდან ასე დაიწყო:</p><p>16 ნოემბერს ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგები <a href="http://cesko.ge/res/docs/20161116144542%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%9B%E1%83%98.pdf">შეაჯამა</a>.</p><p>18 ნოემბერს მე-9 მოწვევის პარლამენტის პირველი სხდომა გაიმართა, სადაც სიტყვით ცესკოს თავმჯდომარე გამოვიდა და <a href="http://cesko.ge/geo/list/show/110380-tsentraluri-saarchevno-komisiis-tavmdjdomarem-parlamentis-pirvel-skhdomaze-archevnebis-shedegebi-tsaradgina">არჩევნების შედეგები წარადგინა.</a> თუმცა, მანამდე 17 ნოემბერს წერილით მიმართა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს და პარტიებისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მისაღები დაფინანსების ოდენობის დადგენის მიზნით პარტიების მიერ საპარლამენტო ფრაქციების შექმნის შესახებ ინფორმაცია მოთხოვა.</p><p>საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის წერილიდან ჩვენთვის საინტერესოა ფრაქცია: „ქართული ოცნება — მრეწველები“, რომლის შემადგენლობაში გაერთიანდნენ საარჩევნო ბლოკის „თოფაძე — მრეწველები, ჩვენი სამშობლოს“ მიერ წადგენილი მაჟორიტარი კანდიდატი (როგორც ზემოთ აღვნიშნე, საარჩევნო კანდიდატად რეგიისტრაციით — უპარტიო, თუმცა მოგვიანებით შემაჯამებელ ოქმში მრეწველების პარტიის წევრი) და 5 ქართული ოცნების მაჟორიტარი დეპუტატი (აქედან 1 ქართული ოცნების პარტიის წევრი, ხოლო 4 უპარტიო). აქვე, საკამათო ნამდვილად არ არის ის გარემოება, რომ სხვადასხვა პარტიის პარტიულ თუ უპარტიო მაჟორიტარ დეპუტატს აქვს უფლება შექმნას საპარლამენტო ფრაქცია. აქ მთავარია ის თუ ვინ მიიღებს საპარლამენტო ფრაქციის შექმნისთვის ფინანსურ დანამატს და როგორ.</p><p>თუ გავიხსენებთ კანონმდებლის მიზანს, რომელმაც მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანების შესახებ კანონში პოლიტიკური პარტიებისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ყოველწლიურად გამოსაყოფი თანხის გაცემის წესი განსაზღვრა, ის სწორედ პარტიების საქმინობის ფინანსური მხარდაჭერისა და ჯანსაღი, კონკურენტუნარიანი პოლიტიკური სისტემის ჩამოყალიბების ხელშეწყობას ემსახურება… მაგრამ ნაკლებად გვადარდებს მიზანი, ჯანსაღი გარემო, კონკურენტუნარიანი პოლიტიკური სისტემის ჩამოყალიბება, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დახარჯული ფინანსები, პროცედურული დემოკრატია და რაც მთავარია ამომრჩეველთა ნება, დიახ სწორედ ის ნება, რომელმაც არჩევანი 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს დააფიქსირა… მთავარია მხოლოდ ერთ საარჩევნო ოლქში გაიყვანო მაჟორიტარი და ბინგო!!!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c43c1f994c9a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[გაუნაწილებელი მანდატები გამარჯვებულს ანუ სტაბილურობის სახელით…]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%AF%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A3-%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%97-c1c6e5a87977?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c1c6e5a87977</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 03 May 2017 19:27:57 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-05-03T19:27:57.696Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>როდესაც მმართველმა გუნდმა 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კონსტიტუციური უმრავლესობის მოპოვების შემდგომ საკონსტიტუციო ცვლილებების განხორციელება დაანონსა, გაჩნდა იმედი და მოლოდინი, რომ საბოლოოდ შევძლებდით შეგვეცვალა უსამართლო საარჩევნო სისტემა, რომელზეც წლებია უკვე მსჯელობა მიდის როგორც ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო საზოგადოებაში.</p><p>რა იყო და არის უსამართლო ჯერ კიდევ მოქმედ საარჩევნო სისტემაში, რომლითაც ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოს — პარლამენტს ვაკომპლექტებთ და რა იცვლება შემოთავაზებული ვარიანტით:</p><p>საქართველოში, საპარლამენტო არჩევნებისთვის მოქმედებს შერეული, ე.წ. პარალელური საარჩევნო სისტემა, რაც თავისთავში მოიცავს მაჟორიტარული და პროპორციული წესით პარლამენტის წევრთა არჩევას. როდესაც წარმომადგენლობით ორგანოში 77 დეპუტატის არჩევა ხდება პროპორციული სისტემის საფუძველზე, ხოლო 73 დეპუტატის არჩევა მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემის დახმარებით.</p><p><strong>პროპორციული საარჩევნო</strong> სისტემით ჩატარებული არჩევნების შედეგად მანდატები ნაწილდება მხოლოდ იმ პოლიტიკურ გაერთიანებებსა და საარჩევნო ბლოკებს შორის, რომლებიც არჩევნებში მონაწილე ამომრჩეველთა 5%-ს მაინც მიიღებენ. ხოლო რაც შეეხება <strong>მაჟორიტარულ საარჩევნო</strong> სისტემას, მაჟორიტარულ საარჩევნო ოლქში არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელიც არჩევნებში მონაწილეთა ნახევარზე მეტის მხარდაჭერას მოიპოვებს (ამ უკანასკნელის ცვლილება 2016 წლის არჩევნების წინ განხორციელდა და მანამდე ბარიერი 30 % იყო).</p><p>აღნიშნულ საარჩევნო სისტემას არაერთი პრობლემა ჰქონდა (დაკარგული ხმების მაღალი პროცენტი, ამომრჩევლის ხმის წონის უთანაბრობა), რომლის გაუმჯობესებაზე მუშაობას წლები დასჭირდა, თუმცა საბოლოოდ პრობლემები ვერ აღმოიფხვრა.</p><p>გამოწვევა: <strong><em>გამარჯვებულს მიაქვს ყველაფერი — მანდატების პროპორციული გადანაწილება საარჩევნო სისტემის არსებითი ცვლილების გარდა, ვერანაირი მცირე ჩარევით ვერ აღმოიფხვრებოდა.</em></strong></p><p>წლების პრაქტიკამ აჩვენა, რომ მაჟორიტარული სისტემით გასანაწილებელი 73-ვე მანდატი მიაქვს მმართველი პარტიის ან მასთან დაახლოებულ კანდიდატს. ამის ნათელი მაგალითი, თუნდაც ბოლო არჩევნებით რომ ვიმსჯელოთ, იყო 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები, როდესაც სახელისუფლებო პარტიამ საკონსტიტუციო უმრავლესობა <a href="https://on.ge/elections/2016/results">მოიპოვა</a>.</p><p><strong><em>საპარლამენტო უმრავლესობის მიერ შემოთავაზებული ახალი სისტემა:</em></strong></p><p>მმართველი გუნდის მიერ შემოთავაზებული <a href="http://constitution.parliament.ge/uploads/masalebi/konstitucia-gadasinjva-cvlileba.pdf">საქართველოს კონსტიტუციის გადასინჯვის პროექტით</a>, საპარლამენტო არჩევნებისთვის უქმდება მაჟორიტარული ნაწილი, არჩევნები მხოლოდ პროპორციული სისტემით ჩატარდება.</p><p>მართალია, პროპორციულ სისტემაზე გადასვლას წლებია ადვოკატირებას ვუწევთ, როგორც არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, ასევე ოპოზიციური პარტიები, თუმცა შემოთავაზებული ვერსია კრიტიკას ვერ უძლებს, კერძოდ:</p><p>პარლამენტის წევრებს ავირჩევთ ერთიანი პროპორციული დახურული სიით, 5%-იანი ბარიერით, საარჩევნო ბლოკების შექმნის უფლების გარეშე და გაუნაწილებელი მანდატებით, რომელიც თქვენ სასურველ პარტიას მიეცით, მაგრამ მან ბარიერი ვერ გადალახა და უკლებლივ ყველა წილად პირველ ადგილზე გასულ პარტიას ხვდა.</p><p>მაღალია ალბათობა იმისა, რომ 5%-იანი ბარიერისა და ბლოკების აკრძალვით, მივიღოთ ის რეალური მოცემულობა როდესაც პარტიები ვერ გადალახავენ ბარიერს და გაუნაწილებელი მანდატები ერთ პირველ ადგილეზე გასულ პარტიაზე გადანაწილდება.</p><p>შესაბამისად, ჩვენს კითხვაზე, თუ რა იცვლება შემოთავაზებული ვარიანტით, პასუხი ერთმნიშვნელოვანია — <strong>არაფერი!</strong></p><p>საკონსტიტუციო კომისიის ფორმატში სისტემის ალტერნატივების წარდგენა მოხდა. მმართველმა გუნდმა, პოლიტიკური სტაბილურობის მიზეზით, არც ერთი გაიზიარა.</p><p><strong>ზოგადად როდესაც საარჩევნო სისტემის შერჩევაზე მიდის საუბარი, მთავარი საკითხები, რომელთა გათვალისწინებაც უნდა მოხდეს, არის:</strong></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> ამომრჩეველთა ხმების პროპორციულად ასახვა მანდატებში;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> ამომრჩეველთა ხმის თანაბარი წონა;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> პოლიტიკური პარტიების როლის აღიარება და მცირე პარტიების წარმომადგენლობა;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> ქალთა წარმომადგენლობის გაზრდა;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> გეოგრაფიული წარმომადგენლობა;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> ხმის მიცემის სიმარტივე;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> ეფექტური მთავრობა და ოპოზიცია;</em></p><p><strong><em>ð</em></strong><em> მაღალი ლეგიტიმაცია (ამომრჩეველთა დაკარგული ხმების მინიმალურ ოდენობამდე შემცირება) და ნდობა.</em></p><p><strong>სწორედ ამ საკითხების გაანალიზების საფუძველზე მოხდა სამივე ალტერნატივის შეთავაზება. სამივე შემთხვევაში იკრძალებოდა საარჩევნო ბლოკების შექმნა, თუმცა ბარიერი 5% ნაცვლად იქნებოდა 3% და წარმოდგენილი იყო განსხვავებული ფორმულები მანდატების გადასანაწილებლად, კერძოდ:</strong></p><p>ერთ შემთხვევაში მანდატების გადანაწილება მოხდებოდა <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/D%27Hondt_method">ვიქტორ დონდტის მიერ შემუშავებული ფორმულის მეშვეობით</a> — რომლის საშუალებითაც უფრო მეტად პროპორციულად მოხდებოდა მანდატების გადანაწილება, თუმცა უმრავლესობის ფორმირებაც მარტივი იქნებოდა, ვინაიდან იგი ძლიერ პარტიებს უფრო უწყობს ხელს;</p><p>მეორე შემთხვევაში — პირველ ადგილზე გასულ პარტიას 80 მანდატამდე ანუ უმრავლესობის მოპოვებამდე შეევსებოდა საარჩევნო მანდატები და დანარჩენი გადაუნაწილებელი მანდატები, დანარჩენ პარტიებზე გადანაწილდებოდა უდიდესი ნაშთის მიხედვით;</p><p>ხოლო მესამე ალტერნატივა იმავე ფორმულას ეფუძნებოდა, რომელიც მმართველი გუნდის მიერ იყო შემოთავაზებული ანუ გაუნაწილებელი მანდატები პირველ ადგილზე გასულ პარტიას. თუმცა 3% ბარიერით უფრო მეტად შეუწყობდა ხელს პლურალიზმს.</p><p>როგორც ერთხელ უკვე აღვნიშნე ალტერნატივების გათვალისწინება არ მოხდა და არგუმენტი რომელსაც დაეყრდნო მმართველი გუნდი, იყო ის რომ ეს ნაბიჯი სწორედ პოლიტიკური სიტუაციის სტაბილურობისა და პარტიების განვითარება — გაძლიერებისათვის იყო გადადგმული.</p><p><strong>თუმცა ცვლილებების მიუხედავად, ცვლილება ვერ მივიღეთ და მრავალპარტიულობასა და პოლიტიკურ სტაბილურობას შორის ბალანსის ძიებაში, დავრჩით რეალობაში როდესაც გამარჯვებულს მიაქვს ყველაფერი.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c1c6e5a87977" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[წინ 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებია… (ჯერ კიდევ არ დავიწყებული ძველი)]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%9C-2016-%E1%83%AC%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%90-b4375b5119eb?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b4375b5119eb</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Apr 2017 17:32:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-04-23T17:37:36.127Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>2016 წლის გაზაფხული პოლიტიკური თვალსაზრისით დატვირთული იყო, თუმცა ზაფხულის დადგომასთან ერთად არა მხოლოდ ჰაერის ტემპერატურა აიწევს საქართველოში, წინ პოლიტიკურადაც ცხელი ზაფხული გველოდება… წინ 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებია.</p><p>მოდით ქრონოლოგიას უკუთვლით მივყვეთ:</p><p>2016 წლის 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის მოსამართლემ <a href="https://gyla.ge/ge/post/politikurad-motivirebuli-kabelebis-saqme">„კაბელების საქმესა“ და საქმის პოლიტიკურ მოტივს შორის ტოლობის ნიშანი დასვა</a>. ადვოკატებმა გადაწყვეტილების ზემდგომ ინსტანციაში გასაჩივრება, თავისუფალმა დემოკრატებმა კი აქციების გამართვა დააანონსეს.</p><p>2016 წლის 16 მაისს ნაციონალურმა მოძრაობამ საარჩევნო სიის პირველი ათეული ოფიციალურად დაასახელა.</p><p>2016 წლის 14 მაისს ქართული ოცნების ყრილობა გაიმართა, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრმა, პარტიის თავმჯდომარემ გიორგი კვირიკაშვილმა საზოგადოებას <a href="https://on.ge/story/618-%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%97-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%97%E1%83%AE%E1%83%94-%E1%83%A7%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90">პოლიტსაბჭოს ახალი სახეები წარუდგინა</a>.</p><p>თუმცა არც ერთ პარტიას არ გაახსენდა სია გენდერულად დაებალანსებინა, რამაც კიდევ ერთხელ დაგვანახა სავალდებულო კვოტირების აუცილებლობა. მახსოვს, ჯერ კიდევ ერთი წლის წინ ჩვენ მიერ შეტანილი <a href="https://gyla.ge/ge/post/qalta-politikuri-monatsileobis-samushao-jgufis-tsevri-adgilobrivi-arasamtavrobo-organizaciebis-mimartva-44">წინადადება</a> პარლამენტში სავალდებულო კვოტებთან დაკავშირებით, რომელიც მეტ ქალს მისცემს შესაძლებლობას ჩაერთოს პოლიტიკაში. მახსოვს სკეპტიციზმი „ქალს რა უნდა პარლამენტშიო…“</p><p>2016 წლის 7 მაისი — დღეს მსოფლიო ბანი შემოვიდა ქართულ პოლიტიკაში. თუმცა მანამდე, მანამდე იყო მთელი ერთთვიანი კამპანია საქართველოს მასშტაბით: შეხვედრები, მხარდამჭერების ძიება, ოფისების გახსნა და აუდიტის სამსახურის სიტყვის, <a href="http://sao.ge/files/News%20Files/saqartvelos%2Bganvitarebis%2Bfondi.pdf">შესაძლო საარჩვენო მიზნებთან დაკავშირებით</a>, ბანზე აგდება.</p><p>მანამდე იყო ქართული ოცნების კოალიციის დაშლაც და ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენლების მიერ პარტიის დატოვება და ახალი პოლიტიკური სპექტრის შექმნაც.</p><p>იყო საარჩევნო სისტემის რეფორმაზე დისკუსიის განახლებისა და პოზიტიური ცვლილებების მიღწევის ახალი <a href="https://gyla.ge/ge/post/politikurma-partiebma-saarchevno-sistemis-gaumjobesebaze-konsensuss-unda-miaghtsion">შესაძლებლობები</a>. თუმცა მანამდე იყო საარჩევნო სისტემის დახვეწაზე გათენებული ღამეები. როგორც იქნა, თითქოს მოხდა შეჯერება და შედგა ერთიანი ხედვის ჩამოყალიბება <a href="https://gyla.ge/ge/post/mimartva-saqartvelos-parlaments-saarchevno-sistemis-reformirebis-sakitkhze-08">პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე</a>, თუმცა ხელისუფლებამ მაჟორიტარულ სისტემას მხოლოდ 2020 წლისთვის გავაუქმებო.</p><p>გარკვეული ცვლილებებიც იყო ინიცირებული პარლამენტში სამხედრო მოსამსახურეების ხმის მიცემის წესისა და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის შეუთავსებლობასთან დაკავშირებით პარლამენტის წევრობის კანდიდატურის სტატუსთან, თუმცა ისევე, როგორც სხვა ბევრი თემის ირგვლივ, <a href="https://gyla.ge/ge/post/proeqtis-saarchevno-kanonmdeblobis-gaumjobeseba-shemajamebeli-konferencia">ფუნდამენტური საარჩევნო რეფორმაც</a> არ განხორციელებულა.</p><p>იყო სასამართლო სისტემის ფასადური რეფორმაც…</p><p>მთავარი კი <a href="https://gyla.ge/ge/post/saqartvelos-akhalgazrda-iuristta-asociacia-archevnebis-danishvnis-taobaze-prezidentis-gadatsyvetilebas-ekhmianeba">წინასაარჩვენო პერიოდის ცხადი საწყისის</a> ათვლის ძიება იყო, როდის დაწყებულიყო საარჩევნო ციებ-ცხელება…</p><p>წინ ცხელი ზაფხული გველოდება… განსხვავებით 2012 წლის პარლამენტის არჩევნებისგან, როდესაც ორი პოლუსი იყო პოლიტიკურ ასპარეზზე, დღეს მრავალფეროვანი პოლიტიკური სპექტრია წარმოჩენილი დასავლური და პრო-რუსული ღირებულებებით და 8 ივნისს დაიწყება ოფიციალური რბოლა, 4 თვიანი რბოლა გამარჯვებისთვის საარჩევნო სისტემით, რომელსაც თამამად შეიძლება დავარქვათ „გამარჯვებულს მიაქვს ყველაფერი.“</p><p>წინ 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებია…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b4375b5119eb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ჩვენი არჩევანი…]]></title>
            <link>https://medium.com/@irmapavliashvili/%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98-d4500ca17c7e?source=rss-83be4ce2bad8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d4500ca17c7e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Irma Pavliashvili]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 20 Apr 2017 20:57:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-04-22T19:54:33.082Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>ჩვენი არჩევანი…</strong></p><p>როდესაც შენთვის არჩევნები მხოლოდ ერთი დღეა, ჩემთვის და საიასთვის ეს დღე მხოლოდ საარჩევნო უბანზე მისვლით და ერთ საათიანი პროცედურით არ შემოიფარგლება.</p><p>როდესაც შენ ხშირ შემთხვევაში ვერ გადაგიწყვეტია მიხვიდე თუ არა საარჩევნო უბანზე და ერთი საათი ქვეყნის საკეთილდღეოდ დახარჯო, რადგან ფიქრობ, რომ მხოლოდ შენ ვერაფერს შეცვლი, მე, ჩემს გუნდთან ერთად წინასაარჩევნო, არჩევნების დღესა და შემდგომ პერიოდში ვცდილობ აქტიურად ჩაგრთო საარჩევნო პროცესებში და დავიცვა შენი პოლიტიკური/საარჩევნო უფლებები… ვცდილობთ არჩევნები საქართველოში საარჩევნო კანონმდებლობისა და საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისად წარიმართოს. ამას იმიტომ ვამბობ, რომ ჩემს გუნდთან ერთად ყველაფერს ვაკეთებ იმისთვის, რომ შენ კენჭისყრის დღეს მიხვიდე საარჩევნო უბანზე. ზოგჯერ ჩვენ ვიმარჯვებთ, ზოგჯერ კი შენი ნიჰილიზმი.</p><p>როდის ვიმარჯვებთ? მაგალითად, როდესაც “საიას დამკვირვებელთა ლიგა” დავაარსეთ და ბევრი ახალგაზრდა ჩავრთეთ ამ პროცესებში, რათა შენი და შენი მეგობრების არჩევანი დაგვეცვა…ვიმარჯვებთ ყოველ ჯერზე, როცა საარჩევნო პროცესებს ვაკვირდებით საქართველოში და საზოგადოებას ნეიტრალურ და ობიექტურ ინფორმაციას ვაწვდით. ვიმარჯვებთ, მაშინ, როდესაც არჩევნებზე დაკვირვების შემდეგ საკანონმდებლო ცვლილებების ადვოკაციას ვიწყებთ და ჩვენი რეკომენდაციებით ვაუმჯობესებთ საარჩევნო კანონმდებლობას.</p><p>ეს ყველაფერი კი ჩემთვის 2006 წლის შემდეგ დაიწყო, როდესაც პირველად შევუერთდი საიას საარჩევნო გუნდს, ჯერ როგორც საუბნო საარჩევნო კომისიაში მოკლევადიანი დამკვირვებელი, ხოლო, შემდგომ უკვე, უშუალოდ ჩავერთე საარჩევნო პროექტებში. სწორედ ამ მომენტიდან დღემდე არაერთი ღამე გაგვითენებია სადამკვირვებლო მისიის, პროექტების დაგეგმარებაში, დამკვირვებელთა ლიგის წევრებისთვის სადამკვირვებლო ტრენინგების მოდულების შემუშავებაში, არჩევნების დღისა და საარჩევნო დავების წარმოების/დაკვირვების სტრატეგიის განსაზღვრაში, ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს ანალიზისა და ამომრჩეველთა/საარჩევნო სუბიექტების პოლიტიკური უფლების დაცვის საქმეში.</p><p>ამ მხრივ, არც 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნები იყო გამონაკლისი. 1991 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდგომ, ეს არჩევნები 29-ე იყო რაც საქართველოში ჩატარდა. ამ პერიოდში არაერთი გამოწვევა გადავლახეთ, იყო სამოქალაქო ომიც და ჩვენი ტერიტორიების ოკუპაციაც… რა თქმა უნდა გვქონდა მიღწევებიც: ჩვენი არჩევანი დემოკრატიული და სამართლებრივი სახელმწიფოს განმტკიცების დაცვისთვის.</p><p>რას ვაკეთებთ ახლა? ამ დროისთვის ჩვენ წინა წლების საარჩევნო პრაქტიკისა და კანონმდებლობის გაანალიზებით, ვმუშაობთ საქართველოს კონსტიტუციისა და საარჩევნო კანონმდებლობის გაუმჯობესებაზე. ვაანალიზებთ თუ როგორი მდგომარეობაა საქართველოში:</p><p><em>ქალთა პოლიტიკურ პროცესებში ჩართულობის კუთხით;</em></p><p><em>ეთნიკური უმცირესობებისა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პოლიტიკურ პროცესებში ჩართულობის კუთხით;</em></p><p><em>პოლიტიკური უფლებების რეალიზებისა და საარჩევნო დავების წარმოების კუთხით, რამდენად ხელმისაწვდომია მართლმსაჯულება და რამდენად უწყობს ხელს სასამართლო ხელისუფლება ერთგვაროვანი პრაქტიკის დანერგვას;</em></p><p>და კიდევ ბევრ რამეს იმისთვის, რომ სწორედ შენი არჩევანი იყოს დაცული!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d4500ca17c7e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>