<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ismael Mammadzada on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ismael Mammadzada on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@ismayilmammadzada?source=rss-3bd393efbaf4------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*QvalYc36JQoevkc9.</url>
            <title>Stories by Ismael Mammadzada on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@ismayilmammadzada?source=rss-3bd393efbaf4------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 13:35:07 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@ismayilmammadzada/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[S.O.L.I.D prinsipləri (birinci hissə)]]></title>
            <link>https://medium.com/@ismayilmammadzada/s-o-l-i-d-prinsipl%C9%99ri-birinci-hiss%C9%99-430d7b20bed1?source=rss-3bd393efbaf4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/430d7b20bed1</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Ismael Mammadzada]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 04 Aug 2018 09:15:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-08-04T09:18:24.448Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*6PKV9ua2KsYI6BRp.jpg" /></figure><p>Bugünkü məqaləmiz S.O.L.I.D prinsipləri haqqında olacaq.Əgər məqalədə hər hansı texniki səhvlə qarşılaşsanız,bunu bildirməyinizi xahiş edirəm.Məncə,məqaləmizə keçə bilərik.</p><p>Solid prinsipləri istənilən OO(object oriented) proqramlaşdırma dilində tətbiq oluna bilər.Bu prinsiplər hər hansı xarici kitabxana və ya framework deyil,bu daha yaxşı software arxitekturası qurmaq üçün düşünülən önəmli prinsiplərdir.Siz bu prinsiplərə əməl etməyə bilərsiniz,lakin bir neçə müddətdən sonra proyekt böyüyəcək və hər hansı komponenti dəyişmək,yenisi ilə əvəz etmək çox əziyyətli bir iş olacaq.Bunun qarşısını almaq üçün öncədən arxitektura düzgün qurulmalıdır.Bu məqamda köməyimizə SOLID və design patternləri çatır.</p><p>Ümumi məlumatla tanış olduq,indi isə keçək prinsiplərə.Ümumiyyətlə,SOLID abreviaturası 5 prinsipin baş hərfləri vasitəsilə yaranıb.Bunlar ardıcıl olaraq :</p><ol><li><strong>S</strong>ingle responsibility principle(Tək məsuliyyətlilik prinsipi)</li><li><strong>O</strong>pen closed principle(Açıq-qapalı prinsipi)</li><li><strong>L</strong>iskov substitution principle(Liskovun əvəzetmə prinsipi)</li><li><strong>I</strong>nterface segregation principle(İnterfeys ayrılma prinsipi)</li><li><strong>D</strong>ependency inversion principle(Asılılğın tərsinə çevrilmə prinsipi)</li></ol><p>Razıyam,prinsiplərin adları o qədər də yaxşı deyil,lakin gəlin prinsiplərin özləri ilə tanış olaq.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fgiphy.com%2Fembed%2FzaezT79s3Ng7C%2Ftwitter%2Fiframe&amp;display_name=Giphy&amp;url=https%3A%2F%2Fgiphy.com%2Fgifs%2Fliz-lemon-lets-do-this-zaezT79s3Ng7C&amp;image=https%3A%2F%2Fmedia0.giphy.com%2Fmedia%2FzaezT79s3Ng7C%2Fgiphy.gif&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=giphy" width="435" height="245" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/84da20b7ffddaf133e60ffacb1dd7096/href">https://medium.com/media/84da20b7ffddaf133e60ffacb1dd7096/href</a></iframe><h3>Single responsibility principle(Tək məsuliyyətlilik prinsipi).</h3><blockquote>Sinif bir və yalnız bir işi görməlidir.</blockquote><p>Yaratdığımız siniflər yalnız bir əməliyyatı yerinə yetirəcək şəkildə olmalıdır.Əgər sinif birdən çox məqsəd üçün istifadə edilirsə,bu tək məsuliyyətlik prinsipinin pozulması deməkdir.Gəlin misala baxaq.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/c85fd50bbadf13c80f10f20bfe7e2ae1/href">https://medium.com/media/c85fd50bbadf13c80f10f20bfe7e2ae1/href</a></iframe><p>Bu misalda User adlı sinif həm istifadəçiyə aid məlumatları saxlayır,həm də User-in verilənlə bazasına əlavə edilməsi ilə məşğul olur.Single Responsibility prinsipi bu zaman pozulur.Kod oxunaqlı deyil.Sinif hal hazırda verilənlər bazası ilə işləyən texnologiyadan asılı vəziyyətdədir.Nə vaxtsa bu texnolgiyanı dəyişmək istəsəniz siz User class-ini dəyişməli olacaqsınız.Müəyyən düzəlişlər edək.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/14d4f145fba0e2d61b16c4c8561775c9/href">https://medium.com/media/14d4f145fba0e2d61b16c4c8561775c9/href</a></iframe><p>Əgər biz yeni UserDao sinifi yaratsaq və SaveToDb() metodunu bu sinifə köçürsək,hər 2 sinif prinsipə riayət edərək yalnız bir işi görür.Hal hazırda kod daha oxunaqlıdır,koda baxan proqramçı hansı əməliyyatın hansı sinifdə yerinə yetirildiyini başa düşür,User sinifi verilənlər bazası texnologiyasından asılı deyil.Böyük proyektlərdə SRP-yə riayət edilməsinin bir üstünlüyüdə odur ki,dəyişiklik ediləcək yeri tapmaq çox asan olur,sadəcə bu işi görən sinifi açmaq bəs edir.</p><h3>Open closed principle(Açıq-qapalı prinsipi).</h3><blockquote>Proqram təminatının komponentləri əlavələrə açıq,dəyişikliklərə isə qapalı olmalıdır.</blockquote><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fgiphy.com%2Fembed%2F91fEJqgdsnu4E%2Ftwitter%2Fiframe&amp;display_name=Giphy&amp;url=https%3A%2F%2Fgiphy.com%2Fgifs%2Fcamera-kickstarter-possibilities-91fEJqgdsnu4E&amp;image=https%3A%2F%2Fmedia3.giphy.com%2Fmedia%2F91fEJqgdsnu4E%2Fgiphy.gif%3Fcid%3D790b761141438d2033a828228c1a2cce8aeff9daa5395bbd%26rid%3Dgiphy.gif%26ct%3Dg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=giphy" width="435" height="333" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/b69138ad91f6cd3a46b51cf69f5f9553/href">https://medium.com/media/b69138ad91f6cd3a46b51cf69f5f9553/href</a></iframe><p>Prinsinpin izahı biraz qarışıq gələ bilər,lakin prinsipi anladıqda,cümlənin çox izahedici olduğunu hiss edəcəksiniz.</p><p>Bu prinsip bizdən tələblər dəyişsə belə kodu dəyişməyən sinif yazmağı tələb edir.Bu prinsip bizdən daha çox abstraksiya istifadə etməyi tələb edir.Gəlin bir misala baxaq.</p><p>Sadə bir logger sinifimiz olsun, və bu sinif log-ları text fayla yazmaqla məşğuldur.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/09a48f23c3561adc2bce069ca8950af7/href">https://medium.com/media/09a48f23c3561adc2bce069ca8950af7/href</a></iframe><p>Verilənlər bazası ilə işləyən digər sinifimiz isə bu loggerdən istifadə etsin.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/a3afd9d775afae551f57c0fe09cbf245/href">https://medium.com/media/a3afd9d775afae551f57c0fe09cbf245/href</a></iframe><p>Hər şey düzgün görünür,lakin bir müddətdən sonra log-ları faylda saxlamaq əl verməsə,və siz loglarınızı Verilənlər bazasına yazmaq istəsəniz nə olacaq?</p><p>Cavabı aydındır,siz DbLogger adlı bir sinif yaradacaqsınız,və DbService sinifində logger dəyişəninin tipini DbLogger-ə çevirəcəksiniz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/085df082141f4edb1219747d34996f40/href">https://medium.com/media/085df082141f4edb1219747d34996f40/href</a></iframe><p>Bu isə açıq aydın prinsipin pozulması deməkdir.Çünki siz kodunuzda dəyişiklik etdiniz.Bu problemi aradan qaldırmaq isə çox sadədir.</p><p>ILogger adlı yeni bir interface yaradırıq.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/d7af2ac5ef4f4d6eb00f4e1242267e0a/href">https://medium.com/media/d7af2ac5ef4f4d6eb00f4e1242267e0a/href</a></iframe><p>Və hər iki logger sinifimiz bu interface-i implement edir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/5b7569f043f06e5d405bae399ae85012/href">https://medium.com/media/5b7569f043f06e5d405bae399ae85012/href</a></iframe><p>DbService sinifimizdə isə sadəcə bu interface-i saxlayırıq.Lazım olan sinif isə konstruktor vasitəsilə ötürülə bilər.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/0d088ed0bac4111816b7db298edebfc0/href">https://medium.com/media/0d088ed0bac4111816b7db298edebfc0/href</a></iframe><p>DbService sinifini yaratdıqda isə :</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/83c294a7eae0647b133e5d57251fb6b2/href">https://medium.com/media/83c294a7eae0647b133e5d57251fb6b2/href</a></iframe><p>Birinci hissə bu qədər,ümid edirəm yeni nələrsə öyrəndiniz,təkcə bu məqaləni oxumaqla bu iki prinsipi yaxşı bilmək mümkün deyil, yeni məqalələr oxuyun,nümunələrə baxın,bu sizi dahada inkişaf etdirəcək.</p><p>Növbəti hissədə digər prinsiplərlə davam edəcəyik.</p><p>Hələlik.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fgiphy.com%2Fembed%2FjUwpNzg9IcyrK%2Ftwitter%2Fiframe&amp;display_name=Giphy&amp;url=https%3A%2F%2Fgiphy.com%2Fgifs%2Fthe-simpsons-scared-homer-simpson-jUwpNzg9IcyrK&amp;image=https%3A%2F%2Fmedia4.giphy.com%2Fmedia%2Fv1.Y2lkPTc5MGI3NjExMTgxbHcyMXVhcHBhdDdxd256Ymd3dzFxZDkyZXgwenk3OTI0ZjIyciZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw%2FjUwpNzg9IcyrK%2Fgiphy_s.gif&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=giphy" width="435" height="326" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/8f1d0f569ea604c4bdc0417efd2e7633/href">https://medium.com/media/8f1d0f569ea604c4bdc0417efd2e7633/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=430d7b20bed1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>