<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Joanna Piekarska on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Joanna Piekarska on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@j.piekarska?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*osJfBFjHZd2ABRMvw9GR-Q.jpeg</url>
            <title>Stories by Joanna Piekarska on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@j.piekarska?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 08:29:53 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@j.piekarska/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[O potrzebie przestrzeni]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/o-potrzebie-przestrzeni-4789b60ecab8?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4789b60ecab8</guid>
            <category><![CDATA[spacer]]></category>
            <category><![CDATA[self-care]]></category>
            <category><![CDATA[przestrzeń]]></category>
            <category><![CDATA[pomoc]]></category>
            <category><![CDATA[woda]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 16 Feb 2023 06:26:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-02-16T08:49:52.669Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Czasem przychodzi taki dzień, że trzeba iść na spacer po polach albo nad wodę. Zobaczyć dużo nieba nad głową. Poczuć przestrzeń wokół.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OCkDiL_bUjWOo18sugTeuA.jpeg" /><figcaption>fot. Katarzyna Bartosik <a href="https://www.facebook.com/uwaznoscifotografia">https://www.facebook.com/uwaznoscifotografia</a></figcaption></figure><p>Szczególnie w pandemii mocno tego doświadczałam. Co jakiś czas po prostu musiałam wyjechać za miasto i pobyć w otwartej przestrzeni. Moja codzienność była wówczas dość “gęsta”” i często byłam przebodźcowana, jak chyba większość z nas w czasie najradykalniejszych obostrzeń. Ogromną ulgę przynosiło spędzanie czasu w miejscu, gdzie można wyjść na spacer i nie spotkać nikogo przez parę godzin. I patrzeć, chłonąć. Niebo, pola, horyzont.</p><p>Coraz częściej myślę o tym, jak bardzo jest to potrzebne wszystkim osobom zajmującym się pomaganiem. Coś tak prostego, jak przestrzeń, ta dosłowna i ta metaforyczna. Dopiero wtedy, kiedy wszystkie konieczne sprawy mam z grubsza ogarnięte, mogę pobyć ze swoimi myślami i poukładać sobie w głowie. Przyjrzeć się procesom terapeutycznym, które prowadzę i “noszę w sobie”. Zdać sobie sprawę z subtelniejszych odczuć, które w codzienności pełnej obowiązków umykają, a czasem są diagnostycznie istotne. Pobyć i zobaczyć, co do mnie przyjdzie, co się wyłoni z gmatwaniny emocji i myśli. I wcale tu nie chodzi o odpoczynek, choć on też się przy okazji może przydarzyć. Chodzi o swobodną refleksję, o wgląd w siebie, który nie jest zaplanowany i ustrukturyzowany, jak np. wtedy gdy przygotowujemy się do superwizji. Czasem będąc ze sobą tak swobodnie, bez zadanego “tematu do przemyślenia”, można dojść do bezcennych wniosków. Coś głębiej poczuć, coś nagle zrozumieć. Nie bez przyczyny większość genialnych odkryć miała miejsce wtedy, gdy ich autorzy nie zajmowali się niczym konkretnym.</p><p>Pięknie, a przy okazji rzetelnie pisze o tym Siw Aduvill w książce “Hvile. Jak norweska sztuka leniuchowania uratuje nam życie”. Opierając się na licznych badaniach, wyjaśnia, jak to działa i dlaczego <em>dolce far niente</em> jest niezbędne dla zdrowia fizycznego i psychicznego. “Pomagaczom” zaś — także do tego, by dobrze pracować.</p><p>Napisałabym coś jeszcze, ale nie. Idę zrobić sobie przerwę. Spacerować po polach pojadę w weekend, a na razie będę zaspokajać potrzebę przestrzeni po troszku. To też działa.</p><p>Chętnie się dowiem, jak Wy macie. Jak doświadczacie potrzeby przestrzeni i jak ją zaspokajacie? Co Wam najlepiej robi — odrobina samotności, ograniczenie bodźców, kawał nieba nad głową — czy jeszcze coś innego? Piszcie :)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4789b60ecab8" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/o-potrzebie-przestrzeni-4789b60ecab8">O potrzebie przestrzeni</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Terapia grupowa? Tylko nie to!]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/terapia-grupowa-tylko-nie-to-20c543338231?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/20c543338231</guid>
            <category><![CDATA[wspólnota]]></category>
            <category><![CDATA[irvin-yalom]]></category>
            <category><![CDATA[grupa]]></category>
            <category><![CDATA[psychoterapia]]></category>
            <category><![CDATA[about-a-boy]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 09 Feb 2023 18:46:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-02-13T11:13:49.843Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>10 najczęstszych obaw, mitów i przesądów.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*934mW2YVIjPP3neyBUF1Ig.jpeg" /><figcaption>fot. Katarzyna Bartosik —</figcaption></figure><h4>1. Terapia grupowa = grupa wsparcia</h4><p>Pamiętacie “Podziemny krąg” albo “Był sobie chłopiec” i to, jak tam wyglądały grupy? Przymus mówienia, niechciany kontakt fizyczny, ciągłe “współczujące” kiwanie głowami i to skandowanie: <em>Single parents single together!</em> Nie, nie i jeszcze raz nie. Terapia grupowa to zupełnie co innego, a dobra grupa wsparcia wcale tak nie wygląda:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*pCEIBPoW2jjB2eEF1YT-5Q.jpeg" /><figcaption>kadr z filmu “Był sobie chłopiec” (2002)</figcaption></figure><h4>2. Na terapii grupowej trzeba opowiedzieć całe swoje życie. Ze szczegółami!</h4><p>Musisz wyrzucić z siebie absolutnie wszystko i jeszcze cię dopytają. To będzie straszny wstyd, a nawet jak zdołasz jakoś się przed tym obronić, to będziesz czuł zawstydzenie, słuchając jak inni dzielą się intymnymi detalami…</p><p>Nie. Wcale nie trzeba opowiadać o swojej przeszłości. I nie trzeba mówić dużo. Jedni będą mówić więcej, drudzy mniej, inni dopiero po jakimś czasie. Tak, jak potrzebują.</p><h4>3. Terapeuci zmuszają do mówienia</h4><p>Albo grupa zmusza. Jest presja na dzielenie się, a jak odmówisz, to zrobi się nieprzyjemnie… Stop. W dobrej terapii o to też chodzi, żeby nauczyć się rozpoznawania i zaznaczania własnych granic. Mówienia i niemówienia w zgodzie z nimi. Jasne, że dobrze jest odważyć się na to, żeby się odzywać. Im bardziej się zaangażujemy, tym więcej dobrego wyniesiemy z grupy. Ale zmuszanie nie wchodzi w skład żadnej etycznie prowadzonej terapii.</p><h4>4. Terapia grupowa to gorsza terapia</h4><p>Jest mniej kontaktu z terapeutą, niż w terapii indywidualnej, więc jest to mniej leczące. Gdyby założyć, że źródłem pomocy są wyłącznie terapeuci, to tak, tak by było. Ale w terapii grupowej pomoc niesie przede wszystkim sama grupa. Na różne sposoby. Rolą terapeutów jest dbanie o bezpieczeństwo i usprawnianie komunikacji, pomaganie grupie w tym, by była jak najskuteczniejsza. Brzmi dziwnie? Tutaj opowiadałam więcej o czynnikach leczących. Trzeba jeszcze dodać, że dla niektórych terapia w grupie może okazać się bardziej efektywna niż indywidualny kontakt z terapeutą. Więc w niektórych przypadkach nie tylko nie jest gorsza, ale wręcz lepsza.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*LpXXjSUtsMv09-0V" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@mparzuchowski?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Michał Parzuchowski</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h4>5. Grupa terapeutyczna polega na opowiadaniu i słuchaniu historii</h4><p>Oczywiście, historie z życia mogą się pojawić, ale to nie jest główny cel i treść pracy. W grupie prowadzonej psychodynamicznie lub “po yalomowsku” głównym zadaniem jest skoncentrowanie się na tu i teraz, czyli na interakcjach między uczestnikami, tak by każdy z uczestników mógł dowiedzieć się czegoś o swoich schematach relacyjnych.</p><h4>6. Opowiadanie o sobie na forum to obciach</h4><p>To nie obciach. To odwaga.</p><h4>7. Brudy pierze się w domu</h4><p>Gdyby to pomagało, nikt nie potrzebowałby terapii. Paradoksalnie często najłatwiej jest rozmawiać o sobie z obcymi ludźmi. Z tymi, których nie spotkamy nigdzie indziej i od których nie jesteśmy w żaden sposób życiowo zależni. Z tego wynika zasada, że uczestnicy grupy terapeutycznej nie powinni się wcześniej znać. Nie dotyczy to grup wsparcia, warsztatów i wszelkich form psychoedukacji. Grupa terapeutyczna oraz trening interpersonalny wymagają jednak, by ten warunek był spełniony. Dlatego nie można zapisać się na terapię grupową z koleżanką.</p><h4>8. Terapia grupowa jest tylko dla uzależnionych</h4><p>Nie tylko. Też dla: nieśmiałych, bojących się oceny, obawiających się odrzucenia, zahamowanych, wiecznie wchodzących w konflikty, samotnych, nadopiekuńczych…</p><h4>9. Grupa terapeutyczna polega na realizowaniu planu</h4><p>Na wiele osób zadziałałoby to pewnie uspokajająco, ale grupa terapeutyczna jako taka nie ma jasnej struktury. Nie ma listy rzeczy, które “powinny się wydarzyć”. Dlatego każda grupa jest inna i mogą dziać się w nich różne rzeczy, zależnie od tego, czego aktualnie potrzebują uczestnicy.</p><h4>10. W grupie wszyscy mówią prosto z mostu, co o kim myślą</h4><p>Można obawiać się konfrontacji, usłyszenia od innych, jak nas postrzegają. Po to jednak są terapeuci, by dbać o bezpieczeństwo. Jeżeli ktoś jest obcesowy albo robi coś destrukcyjnego, ich rolą jest reagowanie. Więc tak, w grupie mogą wydarzać się trudne rzeczy, ale dzieje się to w bezpiecznych warunkach i chodzi o to, by je przepracować — by np. konflikt mógł się zakończyć wyjaśnieniem i porozumieniem, odnowieniem relacji, i by jego uczestnicy dzięki temu przestali się obawiać różnicy zdań.</p><p>Co jeszcze słyszeliście o grupach, co Was zniechęcało do tej formy terapii? Jestem bardzo ciekawa! Dajcie znać pod wpisem!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*skWY8cOmtuukCIRHy_28RA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Zv72kgdKYbmy0t5K2cnjnQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Li6ieuVQhut5xjDW7TJPIg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*A6h8znnEv5PcRzEQDy0E8Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gxMvf3Y2WoJQikGqAtDy_A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tRCHkBiNxAb-u_2awtrVHg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tF25pKbMwosoDtgM7vjUUA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dCK_8_vQ-g4FFW9_n9_8cg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*K5wP-sqceNtIppvFRGVjiQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UGFHBWEdthuaOzfI-cqiyQ.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=20c543338231" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/terapia-grupowa-tylko-nie-to-20c543338231">Terapia grupowa? Tylko nie to!</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Seksualność, język i nieosiągalna neutralność. I moja grupa!]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/seksualnosc-jezyk-i-nieosiagalna-neutralnosc-i-moja-grupa-8927c87244a0?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8927c87244a0</guid>
            <category><![CDATA[wsparcie]]></category>
            <category><![CDATA[lgbtq]]></category>
            <category><![CDATA[rodzina]]></category>
            <category><![CDATA[rodzicielstwo]]></category>
            <category><![CDATA[queer]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 21 Jan 2023 11:35:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-21T11:35:27.093Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Temat jest trudny. Bo chodzi o wątpliwości dotyczące tożsamości i orientacji seksualnej, a także o brak tych wątpliwości, nieheteroseksualność i dysforię płciową (nieidentyfikowanie się, lub niepełne identyfikowanie się z tzw. płcią biologiczną), a także o zaprzeczanie istnieniu dwóch płci. Nooo, już sobie wyobrażam, czego nasłuchaliście się na ten temat od wujków i dziadków przy rodzinnej Wigilii ;) A tak serio, to będę dziś pisała mniej o samych tych zjawiskach, a więcej o niebezpieczeństwie wpadania w skrajności z nimi związane i o języku, jakim o nich mówimy i piszemy.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*-uHtKxNCp0Xp87gC" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@hannahbusing?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Hannah Busing</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Sporo ostatnio dyskutujemy w pracy o wyzwaniach, z jakimi mierzy się dziś wiele nastolatków i ich rodziców. Mam na myśli wątpliwości dotyczące tożsamości i orientacji seksualnej, czy może lepiej byłoby powiedzieć — szeroko pojętej seksualności. Nie wiadomo zresztą do końca, jak o tym mówić i jakim językiem, by nikogo nie urazić — będę czyniła ku temu najlepsze starania, ale pewnie nie będzie idealnie.</p><p>Jeszcze nigdy w historii tak wiele osób nie zadawało sobie pytania o płeć i kwestie z nią powiązane. Niebinarność, transpłciowość, dysforia płciowa; przeżywanie siebie jako osoby panseksualnej, <em>gender-fluid</em>, <em>interspecies</em>… W samych tych nazwach łatwo się pogubić, jest ich dużo i powstają nowe.<em> </em>I myślę, że trudno na dziś jednoznacznie stwierdzić, jak to wszystko rozumieć. Czy to jest moda, jak sądzą niektórzy, czy współczesna wersja poszukiwania siebie, tak typowego dla nastolatków? Czy raczej początek rewolucji dotyczącej pojmowania płci w ogóle, jak uważają autorki książki “Mów o mnie ono”, Joanna Sokolińska i Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin?</p><p>Nie wiem, dopuszczam różne hipotezy. Ale wiem, że zmiana dzieje się na naszych oczach i zagubienie jest naturalne. Większość specjalistów nie ma chyba jeszcze jasności, jak rozumieć to zjawisko i jak przełożyć to, co się dzieje, na kategorie diagnostyczne i zalecenia terapeutyczne. Jak o tym myśleć, jak z tym pracować. Ci o bardziej lewicowych poglądach bliżsi są afirmacji: używania inkluzywnego języka, wspierania dzieciaków w dążeniu do szybkiej tranzycji i przyjmowania wszystkiego, co czują pacjenci, za rzeczywistość. Ci bardziej konserwatywni często sądzą, że to moda, której nie należy traktować poważnie i która po prostu minie. A ja myślę, że niezależnie od tego, do jakiego konsensusu naukowego dojdą psychiatrzy i seksuolodzy, moją rolą jest towarzyszyć pacjentom i dawać wsparcie. Zachęcać do podejmowania prób głębszego zrozumienia siebie i być życzliwym lustrem, w którym mogą siebie pełniej zobaczyć.</p><p>Nie muszę znać wszystkich odpowiedzi, żeby przy kimś być i starać się go zrozumieć. Daleka byłabym od pośpiechu: raczej uważam, że tego rodzaju wątpliwościom trzeba przyglądać się powoli i uważnie. Nie posłałabym pacjenta zgłaszającego dysforię po dwóch czy trzech konsultacjach do endokrynologa po hormony. Ale równie daleka byłabym od machnięcia ręką i powiedzenia: “To taka faza, przejdzie ci.” Z jednej i drugiej postawy płynie wiele zagrożeń. Zarówno przedwczesne zachęcanie do tranzycji, jak i lekceważenie przeżyć młodego człowieka może być na dłuższą metę katastrofalne w skutkach.</p><p>Jednocześnie zarówno młodzież, jak i rodzice potrzebują w tej sytuacji wsparcia. I o ile ci pierwsi mogą znaleźć je wśród rówieśników, czy to w sieci, czy na żywo, to ci drudzy mają mniej możliwości, a często i masę trudnych uczuć w związku z deklaracjami dziecka dotyczącymi jego seksualności. Dlatego wymyśliłam dla nich grupę wsparcia, która będzie spotykać się raz w miesiącu w soboty i dzięki temu jest otwarta dla osób z całej Polski. Prowadzę ją z Jackiem Lange, psychoterapeutą pracującym z parami i z pacjentami indywidualnymi. Sama mam spore doświadczenie w pracy z młodzieżą, oboje też przeszliśmy szkolenie w zakresie terapii pacjentów LGBTQ+ u Agnieszki Iwaszkiewicz, jednej z najlepszych specjalistek w tym temacie. Jeżeli znacie kogoś, dla kogo taka grupa mogłaby być dobrym pomysłem, dajcie mu znać — startujemy w przyszłym tygodniu i jeszcze przez parę miesięcy będzie można dołączyć. O, tutaj macie plakat:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*cvc3RMkpuDnMFUpXhkxoYg.png" /></figure><p>W ogóle doświadczenie zbierania tej grupy dużo mnie nauczyło o znaczeniu języka. Będąc z pierwszego wykształcenia dziennikarką, zawsze wiedziałam, że dobór słów ma znaczenie, teraz jednak dotarło to do mnie jeszcze dużo mocniej. Od początku zależało mi na napisaniu ogłoszenia tak, by każdy rodzic czuł się zaproszony, by nie odwoływać się do konkretnego światopoglądu czy poglądów politycznych. Chciałam, chcieliśmy oboje z Jackiem, by to było możliwie neutralne. Jednak po stworzeniu pierwszej wersji plakatu, za który przy okazji dziękuję Ani Piekarskiej, okazało się, że samo użycie skrótu LGBTQ+ w nazwie okazało się… zamykające drogę dla większości konsultowanych przez nas w Pracowni rodziców. Nawet jeśli ich dzieci identyfikowały się z nazwą “osoba LGBTQ+”, czy “osoba queer”, to dla nich samych nie do przejścia było pomyślenie czy powiedzenie o sobie “rodzic osoby LGBTQ+”. I dołączenie do grupy, która ma to na sztandarach, wydawało im się totalnie nietrafionym pomysłem. Budziło zmieszanie, niechęć i złość. A czasem i poczucie niezrozumienia sprawy przez konsultantkę czy konsultanta.</p><p>Dlatego postanowiliśmy postarać się jeszcze bardziej. Stworzyliśmy nową wersję plakatu, tę, którą widzicie wyżej. Puściliśmy ją w świat i o ile rzeczywiście poskutkowało to większą liczbą zgłoszeń i spokojem ducha (że grupa ruszy i że nie rezerwowaliśmy czasu i sali na darmo), o tyle znów okazało się, że dla niektórych ta wersja jest o wiele zbyt konserwatywna. W środowiskach bardziej liberalnych zebraliśmy cięgi, szczególnie za słowo “wątpliwości”, które dla tak wielu rodziców okazało się otwierające i umożliwiające współpracę.</p><p>Podsumowując — w kwestiach światopoglądowo poruszających nie ma czegoś takiego, jak neutralny język. Zawsze dla kogoś będzie z nim coś nie tak. Zawsze ktoś coś zinterpretuje jako dowód naszego: niedouczenia, lekceważenia, lewicowych poglądów, prawicowych poglądów, ulegania modzie, nietraktowania pacjenta poważnie itp. I to nas nie zwalnia z obowiązku podejmowania prób opowiadania o naszej pracy tak, by było to jak najbardziej zrozumiałe i zapraszające. Z naszego doświadczenia można by pewnie próbować wysnuć jakieś wnioski natury socjologicznej, ale ani nie jest to moim celem, ani nie leży w moich kompetencjach. Chciałam podzielić się z Wami moim myśleniem i wątpliwościami, bo jestem też ciekawa, co Wy myślicie.</p><p>Piszę ten wpis z lekką niepewnością, bo pierwszy raz pozwoliłam sobie napisać na blogu o czymś, co wymyśliłam i stworzyłam w ramach pracy zawodowej. Przez lata przyświecała mi idea pozostawania neutralną jak Szwajcaria i niepromowania nikogo i niczego, ale ostatecznie niewspominanie tu o moich własnych inicjatywach byłoby na dłuższą metę dość absurdalne. To to jest jedna z tych rzeczy, którymi żyję i w które inwestuję dużo energii. I wierzę, że są dobre i potrzebne. Wybaczcie mi więc tę autopromocję, z pewnością nie będę tego robiła często. Ale od czasu do czasu może dam o czymś znać.</p><p>Jeśli kogoś z Was temat dotyczy — bardzo serdecznie Was zapraszam. I zachęcam do podzielenia się myślami w komentarzach!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8927c87244a0" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/seksualnosc-jezyk-i-nieosiagalna-neutralnosc-i-moja-grupa-8927c87244a0">Seksualność, język i nieosiągalna neutralność. I moja grupa!</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sezon chorobowy i obowiązki. Czy rzeczywiście cała nadzieja w kawie?]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/sezon-chorobowy-i-obowiazki-czy-rzeczywiscie-cala-nadzieja-w-kawie-e67cde711e2b?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e67cde711e2b</guid>
            <category><![CDATA[psychoanalysis]]></category>
            <category><![CDATA[rodzina]]></category>
            <category><![CDATA[choroba]]></category>
            <category><![CDATA[wirus]]></category>
            <category><![CDATA[zdrowie]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 09 Dec 2022 11:53:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-12-09T11:53:47.368Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Jak dla mnie to tylko łagodność może nas w chorobie uratować. Łagodność dla siebie, łagodność dla bliskich. Bez niej kryzysowe sytuacje mogą łatwo zamienić się w tor przeszkód…</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*yovbNL4ucdUDrfmT" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@shootdelicious?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Eiliv Aceron</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Ostatnio często rozmawiam z bliskimi mi kobietami o tych gorących okresach, kiedy kumulują się różne obowiązki i mamy na głowie o wiele więcej, niż byśmy chciały. A większość z tych rzeczy rzeczywiście jest niezbędna i nie bardzo da się je delegować. Rozmawiamy o tym, bo w ostatnich miesiącach w naturalny sposób co chwilę taki okres którejś z nas się przydarza (a czasem i wszystkim naraz). W sezonie jesienno-zimowym, gdy wirusów i innych bakterii “chodzi po ludziach” cała masa, o taki gorący okres nietrudno. Bo a to w pracy ktoś zachoruje i trzeba go zastąpić, a to przedszkolak przyniesie do domu jakieś paskudztwo, którego istnienia nawet nie podejrzewaliśmy. A to sami coś złapiemy i próbujemy szybko się wykurować, a potem tygodniami wygrzebujemy się z zaległości… Jednym słowem, zimą co jakiś czas trzeba przejść w tryb przetrwania. Dobrze mieć wtedy wokół siebie sieć wsparcia.</p><p>W przyjacielsko-siostrzanych rozmowach, o których wspomniałam, dzielimy się sposobami, jak przeżyć w jednym kawałku, tak żeby się nie przemęczyć, nie nadużyć. Rozmawiamy więc o mądrym odpuszczaniu, o obniżaniu oczekiwań wobec siebie proporcjonalnie do tego, jak domownikom rośnie gorączka, i o łapaniu każdej chwili radości, by czerpać z niej siły. O nieplanowaniu za wiele na tygodnie następujące po chorobie. O szukaniu piękna w codzienności, bo piękno koi zmęczoną duszę. O pamiętaniu, że “wszystko mija, nawet najdłuższa żmija” i o monitorowaniu poziomu frustracji tak, by nie przekroczył rozsądnej granicy. O odpoczywaniu “na zapas” w lepszych momentach. O tak zwanej głupawce ze zmęczenia... Ale też o szybkich pomysłach na obiad, o wzmacnianiu odporności i o tym, jakie ciasto sobie upiec na osłodę. O wszystkim tym, co pomaga nam o siebie dbać, gdy proza życia zaczyna niebezpiecznie przypominać dramat. I o tym, jakie która z nas ma “sygnały alarmowe” świadczące o tym, że jest przeciążona, bo każda trochę inne. I dobrze je znać, by móc się nawzajem wesprzeć.</p><p>W chorobie w naturalny sposób wchodzimy w stan depresyjny (albo maniakalny, jeżeli łykamy dwa gripeksy, popijamy mocną kawą i pracujemy jak zwykle, nie bacząc na osłabienie; to mniej naturalne, ale jakże kuszące!). Mamy mniej energii nie tylko dlatego, że organizm zmaga się z inwazją. Także dlatego, że doświadczamy czasowej wprawdzie, ale jednak utraty. Utraty sił fizycznych, utraty możliwości spotkania się z osobami, których nie chcemy zarazić, czasem utraty zdolności jasnego myślenia. A także konieczności przełożenia lub odwołania różnych planów. Ci z nas, którzy są rodzicami, doświadczają też niemożności zadbania o siebie w optymalny sposób; obowiązku opiekowania się chorym, a więc bardziej niż zwykle wymagającym dzieckiem; konieczności ograniczenia pracy zawodowej lub zrezygnowania z niej na kilka czy nawet kilkanaście dni; i w końcu absolutnego braku przestrzeni w głowie.</p><p>Temu wszystkiemu może towarzyszyć poczucie winy, złość, bezradność, smutek, rozżalenie… Plus objawy fizyczne. To dużo naraz.</p><p>W warstwie psychologicznej przeżywamy, mniej lub bardziej świadomie, utratę subiektywnego poczucia wszechmocy. Czyli po ludzku mówiąc — tego, że zwykle dajemy radę, a teraz nie. Chcąc nie chcąc, konfrontujemy się z własną kruchością i z tym, jak bardzo jesteśmy zależni od zawodnego, niedoskonałego ciała. Czasem w chorobie zdajemy sobie wręcz sprawę z naszej śmiertelności. Płynie z tego zmniejszone poczucie sprawczości, a czasem wręcz bezradność czy bezsilność. A tych uczuć nikt nie lubi. Przeważnie wywołują one w nas opór i złość. Dlatego przeziębieni ludzie są tak często poirytowani i drażliwi.</p><p>Chorowanie czasem niesie ze sobą ogromne wyzwania, nawet jeśli to “tylko” zwykłe przeziębienie. Dlatego właśnie łagodność jest tu kluczowa. Dla siebie — bo bez tego się wykończymy. I dla innych, bo kiedy mają się gorzej, mogą być trudni we współpracy.</p><p>Na szczęście z tą łagodnością i życzliwością jest tak, że jak już się zacznie je “stosować”, to robi się coraz łatwiej i łatwiej. W końcu wchodzi to w nawyk. Najtrudniej jest je wpuścić do swojej głowy i serca po raz pierwszy. Wiąże się to na ogół z koniecznością znoszenia poczucia winy (coraz słabszego, w miarę jak widzimy zbawienne skutki). Warto jednak spróbować poszukać w sobie choć odrobiny łagodności, żeby lepiej znosić emocjonalny aspekt chorowania. Bo tak to już bywa w sezonie chorobowym, że tylko łagodność może nas uratować. Łagodność w dużej dawce serdecznie Wam polecam.</p><p>A za inspirujące i wspierające rozmowy dziękuję Natalii i Zosi. Dobrze Was mieć!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e67cde711e2b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/sezon-chorobowy-i-obowiazki-czy-rzeczywiscie-cala-nadzieja-w-kawie-e67cde711e2b">Sezon chorobowy i obowiązki. Czy rzeczywiście cała nadzieja w kawie?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Powrót, życiowe zawirowania i opór w psychoterapii]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/powrot-zyciowe-zawirowania-i-opor-w-psychoterapii-8b652e5eda55?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8b652e5eda55</guid>
            <category><![CDATA[opór]]></category>
            <category><![CDATA[freud]]></category>
            <category><![CDATA[psychoterapia]]></category>
            <category><![CDATA[blogging]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 24 Nov 2022 19:40:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-11-24T19:40:41.079Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Dawno mnie tu nie było. Wydarzyło się przez ten czas dużo rzeczy, które blogerzy lajfstajlowi potraktowaliby może jako materiał do pisania. Ja jednak trzymam się założenia, że moja internetowa działalność służy dzieleniu się wiedzą. Dlatego nie opowiadałam tu o remontach, przeprowadzkach, karkołomnych próbach łączenia pracy z rodzicielstwem czy problemach zdrowotnych. Nie o tym tu ma być.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*F4PmBpfX0lPyZDc1" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/ja/@foxxmd?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Matt Duncan</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Żeby to krótko podsumować: przez ostatnie półtora roku nie wiedziałam, w co ręce włożyć, a jednocześnie wszystko, co robiłam, było potrzebne. Teraz zaczynam cieszyć się większą równowagą i odrobiną wolnego czasu. Wracam więc do pisania i do Was. Nie bez obawy — czy ktoś tu jeszcze zagląda? Zobaczymy :)</p><p>A ponieważ temu powracaniu do pisania towarzyszy pewien opór, to postanowiłam napisać dziś o oporze w psychoterapii. To jedno z klasycznych pojęć psychoanalitycznych, bo opór zaobserwował u swoich pacjentów już Zygmunt Freud. Także on wpadł na to, że zajmowanie się oporem (zamiast łamania go) może być samo w sobie terapeutyczne. Ale zacznijmy od początku…</p><h4>Skąd się bierze opór?</h4><p>Każdy ma w sobie taką część, która z uporem godnym lepszej sprawy dąży do zachowania <em>status quo</em>. Dlatego każda zmiana pojawiająca się na horyzoncie uruchamia nieświadome siły chcące ją sabotować. Nawet najbardziej upragniona zmiana budzi mieszane uczucia — wśród nich może być także niechęć czy złość.</p><p>Wprawny terapeuta szybko wychwytuje oznaki oporu. To może być spóźnianie się na sesję, trudność z wyborem tematu do rozmowy, unikanie jakiegoś wątku, niedopuszczanie innych do głosu, nagła pustka w głowie… To, co trzeba wtedy zrobić, to po pierwsze uszanować opór, a po drugie — spróbować go zrozumieć. Dlaczego pojawia się teraz? Co za nim stoi? Jakaś obawa, zawstydzenie, złość? Przed czym ten opór chroni?</p><p>Zupełnie inne podejście prezentują pseudospecjaliści od rozwoju osobistego oraz niektóre ruchy samopomocowe, jak np. Anonimowi Seksoholicy. Nakłaniają do tego, by opór przełamać jak najszybciej, zakładając, że jest on czymś szkodliwym i niepotrzebnym. Niepokoi mnie to, bo jestem mocno przekonana, że wszystko, co w nas jest, jest po coś, pełni jakąś funkcję. Dlatego w psychoterapii staramy się przede wszystkim go zauważyć i nazwać, a potem poszukać jego źródeł i głębiej go zrozumieć. Odczytać komunikat: ten list od nieświadomości, który jest w nim zaszyfrowany.</p><h4>O czym to może być?</h4><p>O złości, o wstydzie, o poczuciu winy. O tym, że jakiś temat wymaga największej delikatności. O dotykaniu pewnej granicy. O zbliżaniu się do tabu. O lęku… O potwornym lęku przed budzeniem wspomnień, które mogą potem prześladować po nocach. Ale też o braku nadziei. O poczuciu bezsensu. O nieumiejętności zajmowania się sobą. Potrzeba więc w zajmowaniu się oporem szacunku i czułości. Całej uważności, na jaką nas stać. Taktu. Delikatności. A zarazem odwagi, by nie ominąć pola minowego, którego istnienie przeczuwamy, zbyt szerokim łukiem — bo wtedy niczego się nie dowiemy.</p><p>Kiedy wiem, z czego wynika mój opór, jest mi łatwiej podjąć świadomą decyzję, co chcę dalej zrobić. Mówić? Odłożyć temat na kiedy indziej? A może — powiedzieć trochę, na pewnym poziomie ogólności, bez szczegółów?</p><p>Czasem w ludzkim umyśle zakodowane są przekonania wzmacniające opór. Chociażby: “brudy pierze się w domu”, “nikomu nie można ufać”, “mówienie o sobie jest niebezpieczne”, “wrażliwość to słabość”, “chłopaki nie płaczą”… Postawą niepopularną, ale zbawienną dla oporu jest łagodność i życzliwa akceptacja. “OK, czujesz opór. To jest OK, tak może być.” Z oporującymi częściami w nas jest trochę jak z dzieckiem, które zaparło się, że czegoś nie zrobi. Gdy zareagujemy na to łagodnie i autentycznie zaciekawimy się, skąd się to bierze, czasem problem rozwiązuje się w ułamku sekundy, w zupełnie nieoczekiwany sposób. A czasem — i to będzie stanowiło bezcenny materiał do pracy w terapii — analiza oporu pokaże, jak pacjent przeżywa terapeutę, czyli jaki rodzaj przeniesienia uaktywnia się w relacji terapeutycznej.</p><p>Odkąd zauważyłam, że ludzie często mają skłonność do zmuszania się, by przełamać opór — w imię wychodzenia z osławionej strefy komfortu — zawsze na początku terapii opowiadam o tym zjawisku i uprzedzam, że będzie się pojawiało. I że lepiej się nie zmuszać. Zmniejsza to też prawdopodobieństwo przerwania terapii z powodu zbyt dużego dyskomfortu płynącego z mówienia o sobie…</p><p>Pewnie nie wyczerpałam tematu, ale jak na pierwszy wpis po takiej przerwie niech to wystarczy. Może za jakiś czas urodzi mi się część druga… Kończę pisanie z ciekawością, co dalej. Czy będziecie czytać, czy moje pisanie okaże się nadal potrzebne. W jakim kierunku ja sama będę chciała pójść w tej pisaninie… Zobaczymy.</p><p><strong>Tymczasem, jeśli przeczytaliście — dajcie znać, proszę. Zostawcie w komentarzu choć emotkę, żebym wiedziała, czy ktoś tu zajrzał. I do poczytania wkrótce!</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8b652e5eda55" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/powrot-zyciowe-zawirowania-i-opor-w-psychoterapii-8b652e5eda55">Powrót, życiowe zawirowania i opór w psychoterapii</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Strach się bać]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/strach-sie-bac-48d3d33eeb2f?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/48d3d33eeb2f</guid>
            <category><![CDATA[lęk]]></category>
            <category><![CDATA[psychoterapia]]></category>
            <category><![CDATA[warszawa]]></category>
            <category><![CDATA[pandemia]]></category>
            <category><![CDATA[zaburzenia]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 22 Apr 2021 20:16:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-04-22T20:16:39.336Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Od początku pandemii wielu pacjentów zgłasza się na terapię z powodu nasilonych stanów lękowych. Czasem to są ataki paniki, czasem lęk o średniej sile, a czasem — stale obecny niepokój. Skąd on się bierze? Będę się starała to wyjaśnić.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*eikPIfl-F1h8oIQR" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@thetonik_co?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Tonik</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>To do pewnego stopnia normalne, że boimy się teraz częściej i mocniej. W końcu zagrożenie istnieje. Niektórym jest jednak szczególnie ciężko. Jeśli ktoś miał już wcześniej tendencje do reagowania nadmiarowym lękiem na trudne sytuacje, to pandemia mogła to na różne sposoby nasilić. Choć, paradoksalnie, są i tacy, którym z początku się poprawiło, bo w końcu się okazało, że ich ciągły niepokój o zdrowie miał sens… W kryzysowych sytuacjach wielu osobom nasilają się kompulsje, obsesje i stany lękowe. A w przedłużającym się kryzysie tkwimy już bardzo długo. Nic dziwnego więc, że psychiatrom i psychoterapeutom pracy nie brakuje.</p><p>O zaburzeniach lękowych jako takich będę pisała za jakiś czas, a dziś chcę poświęcić chwilę jednemu z objawów, na który często skarżą się pacjenci. Zmagają się oni nie tylko z atakami lęku, ale też z towarzyszącym im na co dzień niepokojem. Tak jakby stany lękowe to było mało… Dlaczego jeszcze niepokój?</p><p>Kto doświadczył choć raz ataku paniki albo stanu silnego lęku, zaczyna się bać, że to wróci. Niektórzy boją się, że wróci i nie minie, albo że spowoduje to trwały uszczerbek na zdrowiu... Inni martwią się, jak to wpłynie na ich relacje zawodowe, rodzinne, przyjacielskie. Wiele osób wstydzi się tych stanów i uważa, że zagrażają one dobrym stosunkom z otoczeniem: skazują na negatywną ocenę, na doświadczanie niechęci i dezaprobaty, różnych form dyskryminacji… Moi pacjenci często boją się też, że gorsze samopoczucie przydarzy się w sytuacji, w której przytomność umysłu jest niezbędna, jak jazda samochodem, zajmowanie się dziećmi czy ważna prezentacja w pracy. Zmartwień mają więc dużo więcej, niż “tylko” to, jak sobie poradzić w momencie ataku.</p><p>Lęk przed lękiem utrudnia zasypianie i odpoczywanie. Nie odpuszcza, wciąż czai się gdzieś z tyłu głowy. Często towarzyszy mu przekonanie, że lęk przychodzi z zewnątrz, nie wiadomo skąd. Że nie ma w jego przypływach żadnej logiki, jest nieprzewidywalny. Że nie można sobie z nim w żaden sposób poradzić. (A często w toku terapii okazuje się, że można, jeśli tylko przestaniemy definiować “poradzenie sobie” jako “opanowanie się siłą woli” czy “zignorowanie lęku”.)</p><p>Jeśli więc macie w swoim otoczeniu kogoś z zaburzeniami lękowymi, to warto pamiętać, że taka osoba doświadcza też stale napięcia i że ataki paniki to nie jedyny objaw, z jakim się zmaga. Prawdopodobnie obawia się również sytuacji przypominających tę, w której przydarzył się pierwszy atak paniki.</p><p><strong>Co może pomóc na lęk przed lękiem?</strong></p><p>Dużą pomocą może być wypracowanie strategii radzenia sobie w sytuacji ataku paniki czy przypływu silnego lęku. Chodzi mi o opanowanie takiej “psychologicznej pierwszej pomocy”, o wypraktykowanie metodą prób i błędów, co działa. Sposobów na obniżanie poziomu lęku jest wiele, ale, rzecz jasna, nie każdy z nich będzie skuteczny u każdego. Warto ich szukać i sprawdzać, a potem praktykować je tak długo, aż odzyskamy poczucie wpływu na własne samopoczucie. Przekonanie, że w razie potrzeby umiemy sobie poradzić, łagodzi ten codzienny niepokój. Zniwelować może go też nauczenie się profilaktyki, czyli zmniejszania prawdopodobieństwa, że atak lęku nadejdzie i będzie miał duże nasilenie. Tu już będzie potrzeba trochę więcej samoobserwacji i uważności, by poznać siebie i dowiedzieć się, co nam podnosi napięcie, a co pomaga je obniżyć, co pobudza, a co uspokaja i koi. W niektórych przypadkach do zmniejszenia niepokoju niezbędne okazują się leki przepisane przez psychiatrę.</p><p>Pomocne może być też zaakceptowanie tego, że doświadczamy lęku, mamy objawy, że to część naszego życia. Nie da się tego zrobić aktem woli, jednorazową decyzją. Raczej to jest długi proces, który dużo łatwiej jest przejść przy wsparciu terapeuty.</p><p>Oczywiście, w terapii zaburzeń lękowych ważne będzie też dociekanie przyczyn i szukanie głębszego zrozumienia tego, co się w nas dzieje. Jednak bez zredukowania natężenia codziennego niepokoju może to być zbyt trudne.</p><p>I bywa też tak, że ktoś ma tylko stany lękowe, bez towarzyszącego stałego niepokoju. Jak z wszystkim, co dzieje się w ludzkiej psychice, może być po prostu bardzo różnie.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=48d3d33eeb2f" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/strach-sie-bac-48d3d33eeb2f">Strach się bać</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Zaopiekować się sobą]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/zaopiekowac-sie-soba-cebaf202cd72?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cebaf202cd72</guid>
            <category><![CDATA[czułość]]></category>
            <category><![CDATA[psychoterapia]]></category>
            <category><![CDATA[kryzys]]></category>
            <category><![CDATA[warszawa]]></category>
            <category><![CDATA[pandemia]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 08 Apr 2021 20:50:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-04-08T20:50:11.708Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong>Ciężar pandemii niesiemy wszyscy po trochu. I łatwo jest w tych okolicznościach cofnąć się do wcześniejszych, mniej konstruktywnych strategii radzenia sobie, niż te, których się nauczyliśmy, idąc drogą rozwoju i zdrowienia. Czy to powód, żeby o sobie źle myśleć? Niekoniecznie.</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*fe1qsEldxJNwjQDJ" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@melodyp?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Mélody P</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Pandemia trwa w Polsce już ponad rok. Ilość bezradności, strachu i innych trudnych emocji jest od tych dwunastu miesięcy ogromna. Doświadczają tego wszyscy, którzy nie tkwią w zaprzeczeniu. Napięcie, którego można w związku z tym doświadczać, jest trochę jak taki ciężki kaftan, który się zakłada do zdjęcia RTG, tylko tamten ma chronić, a ten — wyłącznie obciąża…</p><p>Łatwo jest w tych okolicznościach cofnąć się do wcześniejszych, mniej konstruktywnych strategii radzenia sobie, niż te, których się nauczyliśmy, idąc drogą rozwoju i zdrowienia. To tak, jak z uzależnionymi, którzy częściej sięgają po używki, kiedy są głodni, zmęczeni, samotni albo przeciążeni. W stanie kryzysu sięgamy po różne rzeczy, które niekoniecznie nam służą. Wpadamy w błędne koło produktywności, żeby ochronić się przed bezradnością i udowodnić sobie, że pandemia nie zdezorganizuje nam życia. Uciekamy w oglądanie filmików na YouTube’ie, gry komputerowe albo obsesję zdrowego żywienia, która daje poczucie kontroli. Redukujemy lęk za pomocą nieustannego działania, odganiamy natrętne myśli jak latem komary…</p><p>I to wszystko, choć bywa destrukcyjne, jest w trudnej sytuacji w dużym stopniu zrozumiałe. I nie powinno być powodem, żeby robić sobie wyrzuty. Już tyle nauczyliśmy się w terapii, rozumiemy swoje mechanizmy obronne, umieliśmy już przecież zauważać swoje potrzeby i zaspokajać je w sensowny sposób, aż tu nagle się nie udaje. To zjawisko zwane w psychoterapii regresem. Zupełnie normalne w trudnych warunkach. Można poczuć się z nim źle, zacząć się obwiniać, surowo siebie ocenić… Albo można spróbować popatrzeć na siebie bardziej wyrozumiałym okiem.</p><p>Myślenia o sobie życzliwie może nie ułatwiać taki obecny dziś mocno trend, żeby sobie raczej dokręcić śrubkę, niż ją luzować. Obserwuję z niepokojem wysyp różnych szkoleń czy webinarów prowadzonych przez pseudospecjalistów od rozwoju osobistego, które mają podobno uodpornić człowieka na straty generowane przez pandemię. Pomóc potroić zarobki, pozbyć się lęku raz na zawsze, generalnie — wyjść z tego wszystkiego jak czołg. Nie pozwolić, by to ogólnoświatowe nieszczęście zostawiło jakikolwiek ślad. Obserwuję to z niepokojem, bo buduje to (bardzo szkodliwe dla zdrowia psychicznego) przekonanie, że możemy i powinniśmy być niezniszczalni.</p><p>A my, ludzie, nie jesteśmy ani z żelaza, ani ze stali. Nasza krucha wewnętrzna równowaga jest zależna od wielu czynników. Jesteśmy podatni na głód, pragnienie, niewyspanie, przepracowanie, choroby i samotność. Zależni jedni od drugich na wiele sposobów. I wrażliwi na cierpienie, nawet jeśli nie dotyka ono nas bezpośrednio. Mamy swoje wrażliwe i delikatne punkty, swoje miejsca kruche i słabe. Miejsca, w których najłatwiej nas zranić, ale też najmocniej możemy doświadczać akceptacji i miłości. Które pozwalają nam nawiązywać głębokie więzi, jeśli się odważymy je odsłonić.</p><p>Na tym polega ogromna siła grup terapeutycznych, że można tam odkryć, że inni też sobie z czymś nie radzą. Też mają za sobą trudne doświadczenia, też czasem brakuje im sił. (Na marginesie — sporo takich grup pracuje obecnie online, na szczęście to możliwe!)</p><p>W pandemii jeszcze bardziej niż zwykle potrzebujemy się samymi sobą opiekować. Jeszcze cenniejszy staje się kontakt z tą instancją w nas, którą niektórzy nazywają obiektem macierzyńskim, inni wewnętrznym dorosłym, a Natalia de Barbaro w swojej pięknej książce — Czułą Przewodniczką. Ta zdolność do kojenia, jeżeli ją mamy i nie odcinamy się od niej, może wiele ułatwić. Może zmiękczyć różne „muszę”, „powinnam” i „trzeba”, którymi karmi nas superego, wspierane czasem mocno przez otoczenie. Zrobić odrobinę przestrzeni dla siebie tam, gdzie na pierwszy rzut oka nie ma jak jej znaleźć, pod naporem codziennych obowiązków, zamkniętych przedszkoli i coraz mocniej doskwierającego przebodźcowania.</p><p>Ta część wewnętrznego wyposażenia pomaga zamienić „nie da się” na „jak to zrobić, żeby się dało?”, „co ja głupia zrobiłam” na „zdarza się najlepszym”, „nie mam wyjścia” na „na pewno mogę sobie to ułatwić”. Czasem wystarczy minuta przerwy i kilka głębokich oddechów, by się z nią skontaktować i odnaleźć w sobie życzliwość i czułość. Czułość dla siebie.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cebaf202cd72" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/zaopiekowac-sie-soba-cebaf202cd72">Zaopiekować się sobą</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Zabawa niezbędna jak… powietrze!]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/zabawa-niezbedna-jak-powietrze-4093c3486071?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4093c3486071</guid>
            <category><![CDATA[dziecko]]></category>
            <category><![CDATA[edukacja]]></category>
            <category><![CDATA[rozwój-dziecka]]></category>
            <category><![CDATA[przedszkolak]]></category>
            <category><![CDATA[rodzice]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 18 Mar 2021 11:13:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-03-18T11:13:23.949Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Marzec to gorący czas dla rodziców małych dzieci. Zwykle o tej porze roku zaczyna się rekrutacja do przedszkoli i napięcie związane z tym, gdzie dostanie się maluch. Niektórzy martwią się, czy ich trzylatki będą miały wystarczająco dużo wszechstronnie rozwijających zajęć. Inni — czy będą miały dość czasu na swobodną zabawę…</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*00ziVOzlGTu39dGZ" /><figcaption>Photo by Markus Spiske on Unsplash</figcaption></figure><p>Ogromne znaczenie ma też oczywiście lokalizacja przedszkola i wynikająca z niego cała logistyka codziennego życia rodziny. A nawet to, czy prowadząca do niego droga jest bezpieczna dla pieszych, czy w okolicy jest gdzie zrobić zakupy i czy wolno przyprowadzać i odbierać dzieciaki w towarzystwie ich młodszego rodzeństwa (co w pandemii nie jest oczywiste). To wszystko też bardzo ważne, bo prostsza logistyka to mniej zestresowani rodzice i szczęśliwsze dziecko. Ale chciałabym się skupić bardziej na rozwojowych potrzebach kilkulatka i na tym, jak wyjść im naprzeciw.</p><p>Sądząc po ofercie większości przedszkoli, rodzice kładący nacisk na to, by dziecko jak najwięcej się nauczyło, są chyba w większości. Od samego czytania planu dnia przedszkolaków można się czasem zmęczyć — tak bardzo bywa on przeładowany rozmaitymi zajęciami! Angielski, hiszpański, lepienie z gliny, zajęcia teatralne, muzyczne, gimnastyka, ćwiczenia z logopedą, rozwijanie ośmiu rodzajów inteligencji, koncerty, wycieczki, teatrzyki… Do tego koniecznie nauka czytania i pisania, zanim jeszcze dziecko pójdzie do zerówki. Żeby tylko “nie zostało w tyle”. Żeby tylko nie miało gorszego startu, niż rówieśnicy…</p><p>Tymczasem specjaliści od edukacji oraz psychologowie dziecięcy kładą ogromny nacisk na zabawę. I wyjaśniają, że właśnie bawiąc się, dzieci uczą się najważniejszych rzeczy! Świetnie opowiadają o tym psycholog Anita Janeczek-Romanowska (tworząca blog <a href="https://bycblizej.pl/">Być bliżej</a>) oraz autor książek o edukacji Mikołaj Marcela we wspólnie napisanej książce. Mam dla Was dzisiaj jej fragment mówiący właśnie o zabawie:</p><blockquote>Są gatunki zwierząt, które do perfekcji opanowały zabawę i wykorzystują ją do rozwiązywania niemal wszystkich swoich problemów. Pewnie słyszeliście o bonobo, czyli szympansie karłowatym, drugim — oprócz szympansów zwyczajnych — najbliżej spokrewnionym z nami gatunku małpy człekokształtnej. Bonobo to hipisi wśród małp, którymi rządzą samice. Co ciekawe, frywolne zabawy i nieustanne dokazywanie sprawiają, że w ich społeczności jak na razie nie zaobserwowano aktów agresji, o czym opowiada w swoim wystąpieniu na TED Talks Isabel Behncke, etiolożka terenowa badająca zachowania zwierząt. Może warto wziąć przykład z bonobo i bawić się, zamiast ze sobą walczyć? To, jak ważnym i absolutnie fundamentalnym zajęciem dla przetrwania gatunku jest zabawa, pokazują także eksperymenty przeprowadzone na szczurach. Okazuje się, że gdy w trakcie dorastania zapewnimy im normalne warunki, zabraniając jedynie zabawy, dorosłe osobniki stają się upośledzone społecznie i emocjonalnie. Gdy zaczynają funkcjonować w nowym środowisku, zamykają się w sobie, są zalęknione i obawiają się podejmować jakichkolwiek nowych działań. Nie są zdolne do adaptowania się do nieznanych sobie warunków, odmawiają badania nowego środowiska i boją się kontaktów z innymi osobnikami, reagując na nie agresją.</blockquote><blockquote>Okazuje się, że podobnie jest w przypadku ludzi! Co gorsza, jak zauważa Peter Gray, amerykański badacz i psycholog z Boston College, mniej więcej od 1960 roku obserwujemy na świecie bardzo niepokojący trend. Dzieci od najmłodszych lat pozbawiane są czasu na zabawę. Sytuacja pogarsza się z roku na rok, za co odpowiada przede wszystkim fiksacja rodziców i rządów na edukacji (zwiększenie liczby godzin, które dzieci muszą przeznaczyć na naukę w szkole i w domu). Cierpią na tym jednak oczywiście najmłodsi, w tym oczywiście dzieci w wieku przedszkolnym.</blockquote><blockquote>(…)</blockquote><blockquote>Coraz poważniejszym wyzwaniem, przed jakim stają współczesne dzieci, są dwie sprawy:</blockquote><blockquote>- nieustanny nadzór rodziców od najmłodszych lat życia, który po części wynika z troski o dzieci, a po części z chęci kontrolowania tego, czy produktywnie spędzają czas,</blockquote><blockquote>- w miastach dzieci stają się problemem, ucisza się je, odbiera się im ich naturalne miejsca do zabawy (jak ulice czy otwarte podwórka), przedszkola wyprowadza się w “ustronne miejsca”, by z jednej strony nie narażać dzieci na miejskie niebezpieczeństwa, a z drugiej — by nie narażać miast na niedogodności, z którymi wiąże się obecność dzieci.</blockquote><blockquote>Co więcej — i co może was zaskoczyć — nie powinniście za wszelką cenę chronić dzieci przed ryzykownymi zachowaniami. Dlaczego? Jak zauważa w jednym ze swoich wykładów Peter Gray, ryzykowne zachowania od zawsze wkomponowane w zabawę dzieci, uczą je mierzenia się ze swoimi ograniczeniami, pokonywania strachu i przez to budowania w sobie odwagi, która sprawi, że w przyszłości znacznie skuteczniej poradzą sobie w stresujących i trudnych sytuacjach. Łatwiej powiedzieć, niż zrobić? Po pierwsze, od najmłodszych lat pozwalajcie swoim dzieciom na swobodną, nienadzorowaną zabawę — my tego doświadczyliśmy, niech to również będzie ich przywilej! Po drugie, jeśli musicie zdecydować, czy na coś pozwolić, czy nie, kierujcie się zdrowym rozsądkiem. Jeśli nie jest to coś, co absolutnie przekracza możliwości waszych dzieci albo istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo, że może się stać coś naprawdę złego, pozwólcie im na to.</blockquote><blockquote>To ważne, bo obecnie — parafrazując tytuł oscarowego filmu braci Coen — to nie jest kraj (i świat) dla młodych ludzi (a już na pewno nie dla dzieci). Dzieci coraz rzadziej prawdziwie się bawią, bo zabawa nie podlega kontroli i nadzorowi rodziców. Coraz rzadziej spędzają beztroski czas na świeżym powietrzu — bo za taki nie można uznać zajęć sportowych czy zajęć zorganizowanych im przez dorosłych. Jako rodzice na pewno chcecie dobrze, ale nie zapewniając dzieciom wolnego czasu na samodzielną zabawę, włóczenie się z rówieśnikami po okolicy i robienie często czegoś, co obecnie uznaje się za niebezpieczne, odbieracie im szansę na bycie szczęśliwymi w przyszłości.</blockquote><blockquote>(…)</blockquote><blockquote>Co w takim razie możecie zrobić dla swoich dzieci?</blockquote><blockquote>Pozwólcie im się bawić do woli — szczególnie w pierwszych latach życia.</blockquote><blockquote>Poznajcie swoich sąsiadów i wspólnie stwórzcie w okolicy miejsca przyjazne zabawie.</blockquote><blockquote>W ramach budżetów obywatelskich zabiegajcie o tworzenie przestrzeni sprzyjających beztroskiej zabawie dzieci bez nadzoru dorosłych.</blockquote><blockquote>[Anita Janeczek-Romanowska, Mikołaj Marcela, “Jak zapewnić swojemu dziecku najlepszy start. Edukacja i rozwój zgodne z naturalnymi potrzebami przedszkolaka”, wyd. Muza 2021]</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*JFnGDKnzr6nDQh5P" /></figure><p>Ogromne kolejki do psychiatrów dziecięcych świadczą o tym, że za mało jako społeczeństwo zajmujemy się potrzebami dzieci. Bardzo dużo jest obecnie w ich życiu kontroli i nadzoru, wymagań i oczekiwań, a mało… zabawy. Czyli przestrzeni na spontaniczność, żywość, kreatywność, uruchamianie wyobraźni, ćwiczenie ról społecznych, uczenie się współpracy w grupie i wielu innych, niesamowicie ważnych umiejętności, których będzie brakowało tym wszystkim “małym Einsteinom” grającym na skrzypcach i mówiącym po francusku od 2 roku życia.</p><p>Kto wie, może pediatrzy powinni przepisywać ją na receptę w ramach profilaktyki? Może już czas wpisać do oficjalnych zaleceń dotyczących zdrowia dziecka określoną ilość godzin na swobodną zabawę dziennie?</p><p>Można się też zastanawiać, z czego to wynika. Przychodzą mi do głowy takie czynniki:</p><ul><li>kultura indywidualizmu, w której żyjemy, ponad wszystko ceniąca rozwój umiejętności “twardych”</li><li>wynikająca z niej presja na wyniki, na osiągnięcia, które będą mierzalne</li><li>lęk rodziców — przed niepewną przyszłością, kryzysem ekonomicznym, i wynikająca z niego potrzeba zapewnienia dziecku możliwości zdobycia jak najliczniejszych umiejętności, by je przed tym wszystkim zabezpieczyć</li><li>niespełnione ambicje rodziców</li><li>nieświadome budowanie poczucia wartości na dziecku i jego sukcesach, potrzeba, by móc się pochwalić jego osiągnięciami</li><li>rywalizacja rodziców z innymi dorosłymi, np. rodzeństwem, znajomymi, kolegami z pracy — kto “najlepiej” wychowa dziecko</li><li>niedocenianie wartości zabawy i odpoczynku jako czynności nieproduktywnych</li><li>brak świadomości tego, jak bardzo <a href="https://notatkiterapeutyczne.pl/lenistwo-uszczesliwia-ec79fd0add4c">ludzki mózg potrzebuje czasu na regenerację</a></li><li>niedocenianie umiejętności społecznych, takich jak współpraca, negocjowanie, rozwiązywanie konfliktów, zwracanie się o pomoc i udzielanie wsparcia innym…</li></ul><p>A Wy co myślicie? Dajcie znać w komentarzach!</p><p>Wpisy na blogu <a href="https://notatkiterapeutyczne.pl/?source=post_page---------------------------">https://notatkiterapeutyczne.pl/</a> ukazują się obecnie w niektóre czwartki. Jeśli chcesz być na bieżąco, zapraszam też na moją <a href="https://www.facebook.com/notatkiterapeutyczne/?eid=ARDVeEgc7MlX-0MUIyhh2HPfZYHqrdoeJiuNmXnHVR8OO_YkIXdJppYJjiWum43TseXiWIjhk-H6UxNv&amp;source=post_page---------------------------">stronę na facebooku</a>.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4093c3486071" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/zabawa-niezbedna-jak-powietrze-4093c3486071">Zabawa niezbędna jak… powietrze!</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Jak wygląda pierwsze spotkanie z terapeutą?]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/jak-wyglada-konsultacja-psychologiczna-2e5e85a70742?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2e5e85a70742</guid>
            <category><![CDATA[pacjent]]></category>
            <category><![CDATA[rodzina]]></category>
            <category><![CDATA[abc-psychoterapii]]></category>
            <category><![CDATA[terapeuta]]></category>
            <category><![CDATA[psychoterapia]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 11 Feb 2021 20:36:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-02-11T20:36:19.436Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Pierwsze spotkanie z psychoterapeutą nazywamy konsultacją. Podobnie jak to jest z konsultacjami lekarskimi, ma ona na celu zorientowanie się w problemie i zaproponowanie odpowiedniej pomocy. To jak to wygląda i czego się spodziewać?</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*HKoHCzgg3zdgEeba" /><figcaption>fot. <a href="https://unsplash.com/@heftiba?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Toa Heftiba</a>/<a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Zasadniczo sytuacja przypomina tę na zdjęciu, choć oczywiście podczas pandemii jest nieco inaczej. Obecnie używa się masek lub przyłbic i zachowuje się odległość co najmniej 2 metrów, albo pracuje się online. Do tego wietrzenie i ozonowanie gabinetów, dezynfekcja powierzchni… Wiadomo. Wszystko jest trudniejsze. Zwłaszcza pierwsze spotkanie może budzić nieco więcej obaw, gdy nie widzimy całej twarzy terapeuty— maski lepiej chronią przed zakażeniem, a przyłbice pozwalają się lepiej widzieć, i nie ma tu jednego rozwiązania przyjętego przez wszystkich jako optymalne… Z drugiej strony, część osób zgłaszających się po pomoc zdecydowanie woli spotkanie osobiste od sesji przez Internet, więc dobrze, że ta możliwość jest w wielu miejscach dostępna.</p><p>Konsultacja psychoterapeutyczna ma na celu ustalenie, co stanowi problem emocjonalny osoby rozważającej podjęcie terapii i sprawdzenie, czy psychoterapia jest najlepszą możliwością rozwiązania tego problemu. Zdarza się, że bardziej odpowiednia jest inna forma pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej. Np. mocno skonfliktowane pary czasem więcej wyniosą z mediacji, a osoby z silnymi objawami zakłócającymi funkcjonowanie będą najpierw potrzebowały konsultacji psychiatrycznej i włączenia leków. Jest to jednak kwestia bardzo indywidualna i wymagająca dobrego rozeznania się w sytuacji.</p><p>Terapeuta przede wszystkim będzie więc pytał: “Co panią/pana sprowadza?” i starał się zrozumieć, na czym polega trudność. Będzie też chciał poznać kontekst problemu — kiedy się on pojawił, w jakich okolicznościach, co działo się wówczas w życiu pacjenta. Ważne będzie ustalenie, czy kłopot jest stosunkowo nowy, czy może powraca w różnych odsłonach od długiego czasu, bo od tego między innymi będzie zależała długość ewentualnej terapii. Wielu specjalistów na pierwszym spotkaniu zadaje też dużo pytań o historię życia. Jasne, że nie da się streścić wszystkich swoich doświadczeń w 50 minut czy godzinę, ale najważniejsze fakty można w tym czasie poznać. Chodzi przede wszystkim o takie wydarzenia i relacje, które miały największy wpływ na kształtowanie się osobowości i stylu radzenia sobie z trudnościami. Padną więc pytania o rodziców, szkołę, związki… Ważna będzie też historia leczenia, o ile ktoś ma już za sobą psycho- lub farmakoterapię albo cierpi na choroby somatyczne mogące wpływać na stan psychiczny. Jednocześnie pierwsze spotkanie służy też temu, by wyjaśnić pokrótce, jak wygląda terapia i odpowiedzieć na ewentualne pytania.</p><p>Czy terapeuta-konsultant będzie prowadził później terapię osoby, z którą odbył konsultację? Niekoniecznie. Zwyczaje w ośrodkach terapeutycznych są różne. Oczywiście, można poprosić o terapię u konkretnej osoby, jednak niekiedy będzie się to wiązało z długim czasem oczekiwania na rozpoczęcie leczenia. Czasem więcej sensu ma rozpoczęcie współpracy z kimś innym z tego samego zespołu, kto będzie miał wolne miejsce prędzej, szczególnie jeśli chodzi o silny kryzys. Natomiast w gabinetach prywatnych jest to oczywiste, że osoba konsultująca prowadzi też później terapię.</p><p>Czego jeszcze można się spodziewać? Drobnych formalności — w większości miejsc terapeuta zakłada pacjentowi kartę, pyta więc o wykształcenie, pracę, wiek i tym podobne. A także — na koniec spotkania — krótkiego podsumowania tego, o czym była mowa, i propozycji terapii bądź krótkiej serii spotkań o charakterze wsparciowym, albo skierowania do innego specjalisty. Niekiedy udaje się już na etapie konsultacji stworzyć wstępną hipotezę dotyczącą genezy lub głębszego rozumienia problemu.</p><p>Jak widać — w trakcie konsultacji dzieje się sporo i zadanie stojące przed terapeutą jest dość złożone. Dlatego też jedna konsultacja nie zawsze wystarcza. Zdarza się, że potrzebne są dwa spotkania albo nawet kilka, i to zupełnie normalne. Są także specjaliści, którzy z założenia odbywają np. 3 konsultacje przed podjęciem się współpracy, tak by zebrać naprawdę dużo informacji i niczego nie przeoczyć. Ma to i plusy, i minusy — dokładniejszy wywiad pozwala lepiej zaplanować pracę, ale pacjent ponosi wówczas większe koszty na etapie konsultacji.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2e5e85a70742" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/jak-wyglada-konsultacja-psychologiczna-2e5e85a70742">Jak wygląda pierwsze spotkanie z terapeutą?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Tylko egoiści chodzą na terapię”]]></title>
            <link>https://medium.com/notatki-terapeutyczne/egoizm-i-psychoterapia-fdbb30e44ca7?source=rss-1a104ef5c477------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fdbb30e44ca7</guid>
            <category><![CDATA[ja]]></category>
            <category><![CDATA[praca]]></category>
            <category><![CDATA[miłość]]></category>
            <category><![CDATA[egoism]]></category>
            <category><![CDATA[freud]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Joanna Piekarska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 21 Jan 2021 20:00:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-01-22T09:59:33.563Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong>Terapia polega na zajmowaniu się sobą. Po to, by mieć się lepiej, i po to, by innym było z nami lepiej. I zwykle jedno z drugim, wbrew obiegowym opiniom, idzie w parze.</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*cvv6ndbUlC5VFgy4" /><figcaption>fot. <a href="https://unsplash.com/@antoinebeauvillain?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Antoine Beauvillain</a>/<a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Niektórzy uważają, że terapia wspiera skoncentrowanie na sobie, służy pielęgnowaniu egoizmu. I na pierwszy rzut oka może to tak wyglądać. Co tydzień o tej samej porze poświęca się niemal godzinę na rozmawianie o sobie. To fakt. Tylko czy to rozmawianie i troszczenie się o siebie oznacza, że działamy wbrew czyjemuś dobru? Czy dbanie o siebie musi oznaczać, że zaniedbujemy kogoś ważnego albo jakieś istotne sprawy?</p><p>Wydaje mi się, że twierdzenie „terapia koncentruje człowieka na sobie” opiera się na pewnym założeniu. Jakim? Że terapia to tylko wysłuchiwanie przez terapeutę niekończących się monologów, klepanie po ramieniu i podawanie chusteczek. Że ona nic realnie nie zmienia, a tylko „pozwala się wygadać”. Że nie zawiera w sobie konfrontacji, weryfikacji różnych przekonań, dowiadywania się o sobie również tej niewygodnej części prawdy. Że terapeuta wyłącznie wysłuchuje i podbudowuje pacjenta. A tak nie jest! A przynajmniej — w dobrze prowadzonej terapii tak być nie powinno.</p><blockquote>Jak mawiał słynny psychoanalityk Harry Stack Sullivan, „psychoanaliza to nie herbatka”. Nie zawsze musi być miło.</blockquote><p>Tak, w terapii koncentrujemy się na sobie — ale nie w taki sposób, który buduje nieadekwatnie wysoką samoocenę i sprawia, że „obrastamy w piórka”. I również nie w taki sposób, by utwierdzić się w przekonaniu, że my mamy najgorzej, a wszyscy wokół są źli, albo — jesteśmy niewinni, a całe zło jest w nieżyczliwych ludziach wokół. W psychoterapii pacjent skupia się na sobie w sposób, który pomaga w braniu odpowiedzialności za siebie i za własne życie.</p><p>Dla niektórych takie przekonanie stanowi rodzaj bariery utrudniającej sięgnięcie po pomoc. Wielu osobom wydaje się, że to niewłaściwe, żeby zajmować się sobą, poświęcać sobie czas, wydawać na siebie pieniądze. Są ludzie, którym trudno jest sobie prawo do zaspokajania własnych potrzeb i dbania o siebie nawet na tak podstawowym poziomie, jak wysypianie się i regularne jedzenie. A co dopiero do zajmowania się swoim cierpieniem, żeby mieć się lepiej… Jeśli takie osoby zgłaszają się na terapię, to zwykle dlatego, że zaczynają się dokuczliwe objawy uniemożliwiające normalne funkcjonowanie. Przyprowadza ich do gabinetu bezsenność, problemy z jedzeniem, natręctwa, nasilona depresja.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*_3zckKHuem1XP6g8" /><figcaption>fot. <a href="https://unsplash.com/@itfeelslikefilm?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Janko Ferlič</a>/<a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Dbanie o siebie wciąż jest w naszej kulturze jakoś podejrzane, choć powoli się to zmienia. Wychwalana jest dyscyplina, samozaparcie i surowe wymagania wobec siebie. Istnieje wiele poradników poświęconych temu, jak się jeszcze bardziej spinać i sprężać, by więcej osiągnąć i być lepszym człowiekiem. Tak jakby coś było nie w porządku z byciem dla siebie łagodnym i życzliwym. Jakby to było moralnie naganne, żeby traktować siebie jak przyjaciela. Osoby, które myślą w ten sposób, często boją się, że jeśli trochę sobie odpuszczą, to automatycznie znajdą się w drugiej skrajności i za chwilę okaże się, że nie wymagają od siebie zupełnie niczego. Nie wstają rano z łóżka, nie chodzą do pracy, leżą na kanapie i oglądają seriale, chrupiąc chipsy… Na ogół wpadanie w skrajności nie odbywa się aż tak szybko i niepostrzeżenie. Tyle że ten wewnętrzny imperatyw ciągłego działania powoduje, że każde odpuszczenie sobie wywołuje poczucie winy. A to uczucie jest bardzo nieprzyjemne i na dłuższą metę trudne do znoszenia.</p><p>Tę część psychiki, która odpowiada za wymagania i oczekiwania wobec siebie, a także za budzenie poczucia winy, określa się mianem <strong>superego</strong>. Zdrowe superego pcha nas do rozwoju, do sensownego wysiłku, do dbania o to, co ważne. Patologiczne superego pogania, że wciąż za mało (albo nie dość dobrze) robimy, dokręca śrubę, podwyższa wymagania, a w najgorszym wypadku — po prostu nas wykańcza…</p><p>Do dobrej prasy samodyscypliny przyczynił się pewnie wypaczony chrześcijański ideał nakazujący wyrzekanie się wszystkiego, co sprawia przyjemność. Do tego przykazanie brzmiące: „kochaj bliźniego swego jak siebie samego” interpretuje się często tak, jakby było pozbawione drugiej części. Zresztą wielu zaangażowanych chrześcijan (podobie jak wielu innych aktywistów) traktuje siebie raczej przedmiotowo niż podmiotowo. Mam misję do wykonania, powinienem jak najwięcej służyć sprawie, nieważne, czy sobie tym szkodzę. Można w tym zauważyć tendencję do zaprzeczania własnym ograniczeniom, potrzebie snu, odpoczynku, chwili spokoju… Wiele razy widziałam ludzi pracujących do upadłego i ewidentnie wyrządzających sobie w ten sposób krzywdę.</p><p>Niebezpieczeństwo z tym związane jest podwójne. Ktoś, kto tak pracuje, zwykle oczekuje tego również od innych, oskarżając ich o egoizm, gdy próbują przemówić mu do rozsądku. Takie zaangażowane na sto procent osoby często stają się liderami i mają duży wpływ na innych. Zdarza się, że promują swoim przykładem zachowania, które mogą szkodzić zdrowiu fizycznemu i psychicznemu. Amerykański pastor Bill Hybels będący autorytetem dla wielu protestantów nawołuje do poświęcania się Bogu i ludziom bez reszty. W jednej ze swoich książek zachęca wprawdzie do przeznaczania czasu na odpoczynek, ale… tylko po to, żeby mieć siły służyć innym i nie wylewać na nich frustracji związanej z przemęczeniem. Między wierszami można wyczytać przekaz: „Odpoczywaj, ale tylko tyle, ile to bezwzględnie konieczne!”. Podobnych przykładów można by podawać dużo…</p><p>Tymczasem gdybym dostawała piątaka za każdym razem, kiedy słyszę, jak ktoś pomagający wielu ludziom oskarża się o egoizm, to mogłabym już żyć z odsetek. To wielka ironia losu, że właśnie osoby pomocne, uczynne i życzliwe — zaangażowane społecznie, pracujące w obszarze pomagania i w ochronie zdrowia, matki zajmujące się kilkorgiem dzieci i domem — najczęściej mają poczucie, że wcale nie są dobrymi ludźmi. Ich wymagania wobec siebie bywają tak surowe, że trudno się dziwić, że nie mogąc im sprostać, w głębi duszy bardzo cierpią. Ciągłe dążenie do nieosiągalnego ideału pochłania masę energii, której może wówczas zabraknąć do dbania o relacje.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*5ekh5rYpqB3_B5Z0" /><figcaption>fot. <a href="https://unsplash.com/@priscilladupreez?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Priscilla Du Preez</a>/<a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Żebyśmy się dobrze zrozumieli: nie ma nic złego w pomaganiu, angażowaniu się w akcje społeczne i charytatywne, wspieraniu dobrych inicjatyw. Nie chcę do tego w żadnym razie zniechęcać! Problem w tym, że potrzeba tu równowagi, której wielu osobom brakuje. Równowagi między byciem dla innych a byciem z bliskim i z samym sobą. Wszystkie te obszary są ważne i potrzebne do rozwoju… Wszystkie potrzebują naszej uwagi.</p><p>A co z zajmowaniem się sobą? Czy ono nie zamyka człowieka na relacje, czy nie powiększa zaabsorbowania własnym wnętrzem w szkodliwy sposób? Jestem przekonana, że sensowne zajmowanie się sobą w terapii może działać wręcz odwrotnie. W dłuższej perspektywie może otworzyć na relacje, uwolnić energię potrzebną do angażowania się w różne inicjatywy, uzdolnić do empatii, zwiększyć zdolność radzenia sobie w konfliktowych sytuacjach, rozwinąć umiejętność radzenia sobie ze stresem. Dobre traktowanie siebie umożliwia dobre traktowanie innych. Wszystko to będzie sprzyjało głębszym, trwałym, dobrym relacjom i zaprocentuje w przyszłości.</p><p>Jeszcze jeden paradoks polega na tym, że osoby bardzo cierpiące są z konieczności mocno skupione na sobie. Trudno im wspierać kogokolwiek. Nie mają na to zasobów, zwyczajnie nie są w stanie tego robić. Nie chodzi o to, że nie chcą! Ci, którzy nazywa się egoistami, są na ogół zbyt zaabsorbowani własnym cierpieniem, na przykład bardzo kruchą samooceną, by móc zauważać i wspierać innych. Problem w tym, że tego cierpienia często na zewnątrz nie widać. Dlatego tak łatwo jest kogoś zaszufladkować jako samolubnego, skupionego na sobie, pomijającego innych megalomana… Podobnie osoba w silnej depresji albo po traumie nie może udzielać innym wsparcia. Czasem może mieć nawet trudność z ich wysłuchaniem. Po prostu ma dość energii, by angażować się w kontakty interpersonalne. Wszystkie jej zasoby są zużywane na to, by zmusić się do wstawania z łóżka, przyjmowania leków i wykonywania innych koniecznych czynności. Na więcej często zwyczajnie nie wystarcza sił i uwagi.</p><p>W kontraście do tego wiele osób, które przeszły długoterminową psychoterapię, chętniej angażuje się w życie społeczne, ma większą gotowość wspierania innych i niesienia im praktycznej pomocy. Dodatkowo jeśli osoba przechodząca psychoterapię ma dzieci, to i one skorzystają na zmianach zachodzących w rodzicu. W przyszłości będą się cieszyły lepszym zdrowiem psychicznym. Terapia indywidualna, mimo że koncentruje się na osobie pacjenta, oddziałuje dużo szerzej, poprawiając także jakość życia jego bliskich i przyjaciół. Podobnie terapia pary i terapia rodziny oddziałują szerzej, nie w rewolucyjny, ale bardziej ewolucyjny sposób.</p><p>Bo ostatecznie — jak pisał Sigmund Freud —<strong> celem analizy (terapii) jest to, by człowiek mógł kochać i pracować</strong>. A więc — by mając większą wolność wewnętrzną, działał dla dobra własnego i wspólnego.</p><figure><a href="http://listy.notatkiterapeutyczne.pl/newsletter"><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8j4IYnb8MoWycxQM9c6O8A.jpeg" /></a></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fdbb30e44ca7" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne/egoizm-i-psychoterapia-fdbb30e44ca7">“Tylko egoiści chodzą na terapię”</a> was originally published in <a href="https://medium.com/notatki-terapeutyczne">Notatki terapeutyczne</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>