<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Jens Van Lathem on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Jens Van Lathem on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@jensvanlathem?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*5os0tZIaojUTOe_u.</url>
            <title>Stories by Jens Van Lathem on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@jensvanlathem?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 14:40:56 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@jensvanlathem/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Regisseurs en muziekvideo’s: wat na het uploaden?]]></title>
            <link>https://medium.com/twiiid/regisseurs-en-muziekvideos-wat-na-het-uploaden-f6275fefbe3e?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f6275fefbe3e</guid>
            <category><![CDATA[auteursrecht]]></category>
            <category><![CDATA[regie]]></category>
            <category><![CDATA[videoclip]]></category>
            <category><![CDATA[music-video]]></category>
            <category><![CDATA[muziekvideo]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Jens Van Lathem]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 25 Mar 2021 08:05:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-03-25T08:05:23.063Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>In dit artikel klaren we de auteursrechtelijke positie van regisseurs die muziekvideo’s maken uit. Audiovisuele auteurs hebben namelijk recht op afzonderlijke vergoedingen eens hun werk verschijnt op YouTube of andere platformen. Voor filmmakers kan dit een uitgesteld verdienmodel zijn, zeker als ze voor startende bands of artiesten met weinig of geen budget videoclips bedenken en regisseren. Verder is het belangrijk om goede afspraken te maken over <em>product placement</em> en andere commerciële ingrepen.</p><blockquote>Dit artikel is geen juridisch advies op maat, maar benoemt een aantal aandachtspunten voor het gesprek tussen auteur en producent (band of label). Eindig altijd met een evenwichtig, helder en geïnformeerd contract.</blockquote><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2Fk70OczvX45k%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dk70OczvX45k&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2Fk70OczvX45k%2Fhqdefault.jpg&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/9ac8b0001bfaa8b6096b862d2692dbba/href">https://medium.com/media/9ac8b0001bfaa8b6096b862d2692dbba/href</a></iframe><p>Wat denken jullie van bovenstaande muziekvideo? Is het een gesponsorde clip van Anderson .Paak of gewoon reclame voor de HomePod?</p><p>Als regisseur-auteur of andere auteur op een set in de audiovisuele sector is het antwoord op die vraag belangrijk. De grens tussen <em>commerce </em>en een <em>zuiver</em> (audiovisueel) artistiek werk heeft namelijk (financiële) gevolgen.</p><p><strong><em>Afzonderlijke vergoeding per exploitatiewijze…</em></strong></p><p>Dat heeft te maken met het auteursrecht. Bij elk audiovisueel werk hebben diens auteurs recht op <strong>een afzonderlijke vergoeding per exploitatiewijze</strong>. YouTube, DVD en televisie zijn bijvoorbeeld verschillende manieren waarop een werk geëxploiteerd kan worden. Deze vergoeding komt bij opdrachtwerk uiteraard bovenop het loon voor het geleverde werk.</p><p><strong>Maak je met de producent geen verdere afspraken over deze vergoeding, zoals weleens durft te gebeuren bij muziekvideo’s, dan wordt deze sowieso bepaald in verhouding tot de inkomsten uit de exploitatie én volgens de sectorgewoonten.</strong> In die hypothese zou een regisseur de band of het label kunnen vragen elk jaar een overzicht te maken van de inkomsten die zij halen uit YouTube-reclame. De auteurs hebben recht op een proportioneel deel daarvan.</p><p><strong><em>…maar niet voor reclame</em></strong></p><p><strong>Deze regel geldt echter niet automatisch als… het audiovisuele werk tot de niet-culturele sector of de reclamewereld behoort.</strong> Rechtsgeleerden en parlementairen geven als voorbeeld de “informatica-, auto-, textiel- en designindustrie” of “bedrijfsfilms en reclameclips”. De regelgeving blijft abstract en er is ons geen rechtspraak over de kwestie bekend. Spike Jonze maakt dus beter goede afspraken over inkomsten na het uploaden van zijn videoclip.</p><p><strong><em>Via de beheersvennootschap of zelf te onderhandelen?</em></strong></p><p>Wie is aangesloten bij een beheersvennootschap (SABAM, DeAuteurs) krijgt de afzonderlijke vergoeding via deze weg. Rondvraag leert ons echter dat beheersvennootschappen niet altijd videoclips tot hun repertoire rekenen, of niet per se alle kanalen waarop deze verschijnen aanspreken. Als dat het geval is, ben je vrij met je opdrachtgever te onderhandelen over de afzonderlijke vergoeding.</p><p>Hoewel de hier boven besproken werkwijze je momenteel misschien maar enkele euro’s per jaar zou opleveren, zien we in de toekomst veel potentieel. Vanuit Europese regelgeving wordt aan media-platformen steeds meer de eis gesteld om auteurs correct te vergoeden voor het succes van <em>content </em>op hun kanalen. <a href="https://variety.com/2020/artisans/actors/netflix-signs-royalty-agreement-for-german-series-1203535333/">Zo werd in Zweden en Duitsland al een deal gesloten tussen collectieve beheersvennootschappen en Netflix</a>. <strong>Deze opvatting mag zich wat ons betreft ook in de relatie auteur-producent van muziekvideo’s weerspiegelen. Zeker wanneer de advertentie-inkomsten uit YouTube stijgen of de clip een enorm succes wordt met miljoenen views.</strong></p><p><strong><em>En ook nog je morele rechten!</em></strong></p><p>Wanneer moeten we een muziekvideo eerder beschouwen als reclame voor een product of merk? Daar is zoals gezegd weinig duidelijkheid over, maar misschien speelt het gebruik van de clip wel een rol.</p><p>Hoe mag jouw werk geëdit worden om in het format van een Instagram story te passen? Sta je als regisseur toe dat de band een overvloed aan merken of producten toont, bijvoorbeeld via <em>corporate sponsorship</em>? Dan wordt de grens met reclame namelijk zeker dun.</p><p>Zowel met het oog op het artistieke als het financiële maak je opnieuw beter goede afspraken. Als puntje bij paaltje komt, heb je als auteur gelukkig nog altijd je morele rechten.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FU83KtpnY1jI%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DU83KtpnY1jI&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FU83KtpnY1jI%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/9d2416cde63c87e877567d5ca946a39e/href">https://medium.com/media/9d2416cde63c87e877567d5ca946a39e/href</a></iframe><p>Een extreem voorbeeld van het moment waarop die morele rechten belangrijk worden is het bedrijf Mirriad, dat software aanbiedt om retroactief aan <em>product placement</em> te doen. Afhankelijk van waar de kijker zich bevindt, zal deze bijvoorbeeld een BNP Paribas- of Bank of India-logo zien op de vitrine van een bank.</p><p>Als regisseur kan je zulke zaken tegenhouden omdat het de integriteit of de visie van je werk schaadt. In Franse rechtspraak werd zelfs het onderbreken van een film voor reclameblokken en het <em>superimposen </em>van het logo van de televisiezender beschouwd als een schending hiervan. Een even extreem voorbeeld van de uitoefening van de morele integriteitsrechten, maar een duidelijk standpunt in het voordeel van de auteur en een illustratie van hoe ver, zelfs na het uploaden, je morele rechten reiken.</p><p>— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —</p><p>Volg ons op <a href="https://www.facebook.com/TweeEiigeDrieling">Facebook</a> of mail met vragen en opmerkingen naar ask@twiiid.be. <strong>Dank aan Arthur Bostoen voor het Mirriad-voorbeeld en het mee denken aan dit artikel!</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f6275fefbe3e" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/twiiid/regisseurs-en-muziekvideos-wat-na-het-uploaden-f6275fefbe3e">Regisseurs en muziekvideo’s: wat na het uploaden?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/twiiid">TWIIID</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Wat met Patreon-inkomsten op je belastingbrief?]]></title>
            <link>https://medium.com/twiiid/wat-met-patreon-inkomsten-op-je-belastingbrief-ef9d663c4b6d?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ef9d663c4b6d</guid>
            <category><![CDATA[patreon]]></category>
            <category><![CDATA[auteursrecht]]></category>
            <category><![CDATA[taxes]]></category>
            <category><![CDATA[belasting]]></category>
            <category><![CDATA[authors-rights]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Jens Van Lathem]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 01 Mar 2021 09:45:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-03-01T09:45:09.473Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><em>Patreon geeft allerhande makers en kunstenaars een platform waarop ze fans exclusieve toegang tot hun werk of zichzelf kunnen bieden. Dit gebeurt meestal in ruil voor een maandelijkse bijdrage. Bij elk nieuw verdienmodel ontstaat de vraag hoe deze inkomsten fiscaal behandeld worden. TWIIID ziet in het fiscaal regime voor auteursrechten een goede kandidaat. Ook een recente ruling van de Dienst Voorafgaande Beslissingen geeft een eerste, voorzichtig antwoord.</em></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/960/1*Kpu_-L8KHLd42q_6st81MA.png" /></figure><p>De Duitse experimentele band <a href="https://www.patreon.com/neubauten">Einstürzende Neubauten</a> is een mooi voorbeeld van hoe Patreon kan gebruikt worden. In ruil voor vijf of tien euro per maand downloaden fans exclusieve songs en concertopnames en streamen ze mee met filmavonden in aanwezigheid van de Neubauten.</p><p>Het platform dient zeker niet alleen voor muzikanten. Leerkrachten, illustratoren, schrijvers, podcastmakers, <em>influencers</em>…Patreon is handig voor iedereen die een <em>community </em>wilt opbouwen en rechtstreeks aanspreken.</p><p>Een maker bedenkt in alle vrijheid verschillende segmenten van volgers (<em>patrons </em>genoemd<em>)</em>: categorieën van bijvoorbeeld 50, 25 of 10 euro per maand die elk eigen voordelen krijgen. Het platform verzamelt de bijdragen en neemt een kleine commissie. In ruil daarvoor staan zij leden bij met advies en promotie (blogs, interviews…). Met deze rol wilt het bedrijf zich profileren tegenover websites als YouTube die via algoritmes bepalen wie de aandacht verdient.</p><p>Bij elk nieuw verdienmodel ontstaat ook de vraag hoe deze inkomsten fiscaal behandeld worden. TWIIID ziet in het fiscaal regime voor de exploitatie van auteursrechten een goede kandidaat.</p><p>Patreon is volgens de Europese <em>Richtlijn 2019/790 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt</em> namelijk een “aanbieder van een onlinedienst voor het delen van content”. De Richtlijn vraagt deze aanbieders licentieovereenkomsten af te sluiten en “een passende vergoeding” voor “het gebruik van hun werken of andere materialen” te betalen.</p><p>Patreon past dit ook toe. Iedereen die een pagina start, ondertekent een (niet-exclusieve) licentie. Dankzij die licentie kan het platform gebruikers toegang geven tot downloads en ander auteursrechtelijk beschermd materiaal, zij het aan de prijzen en voorwaarden bepaald door de maker. Na aftrek van een commissie krijgt de kunstenaar een <em>royalty. </em>Op die manier kan je hen<em> </em>vergelijken met een e-publisher. Het fiscaal regime voor de exploitatie van auteursrechten past perfect op dit plaatje.</p><p>Altijd 100% auteursrechten dan? <a href="https://eservices.minfin.fgov.be/myminfin-web/pages/fisconet#!/document/fd23b0f0-dc9b-4d35-a211-eeef87ea6385/2020.2214">Een recente ruling van de Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB)</a> over de Patreonpagina van een illustrator <strong>besteedt toch speciale aandacht aan wat de maker precies doet op Patreon.</strong> Het gaat in dit geval over het opsturen van fysieke prints, contact via Discord (een chatserver), exclusieve <em>wallpapers</em>, tekeningen, nieuwsbrieven en podcasts. De DVB maakt een onderscheid tussen de daadwerkelijke exploitatie van auteursrechten en het bieden van materiële of ‘sociale’ voordelen.</p><p>Volgens de DVB kan het opsturen van fysieke prints of de toegang tot een chatserver niet gezien worden als een exploitatie van auteursrechten. Zelfs al verloopt de vergoeding via de licentieovereenkomst. <strong>De aanvrager en DVB analyseerden welk percentage van het aanbod auteursrechtelijke exploitaties zijn. </strong>In het geval van de maker komen de illustraties, nieuwsbrieven, podcasts, gsm-wallpapers en ander materiaal die <em>patrons </em>online bekijken en/of downloaden uiteraard in aanmerking.</p><p><strong>Op basis van deze oefening werd een percentage overeengekomen dat de illustrator de komende 5 jaar sowieso mag aangeven in het fiscaal regime voor auteursrechten, tenzij diens praktijk drastisch zou veranderen.</strong> Het overige gedeelte is een ‘gewoon’ beroepsinkomen.</p><p>Uit één individuele ruling kan natuurlijk geen regel afgeleid worden. Maar de fiscale én zakelijke invalshoek leren ons in ieder geval wel één ding: een goed inzicht in wat je fans kan bieden is essentieel<em>, </em>zowel voor voor het succes van je pagina als het correct invullen van je belastingbrief.</p><blockquote>Fiscaal advies wordt natuurlijk best op maat gegeven. Bespreek dit artikel dus zeker met je boekhouder of een andere adviseur.</blockquote><p>Volg ons op <a href="https://www.facebook.com/TweeEiigeDrieling">Facebook</a> of mail ons op ask@twiiid.be.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ef9d663c4b6d" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/twiiid/wat-met-patreon-inkomsten-op-je-belastingbrief-ef9d663c4b6d">Wat met Patreon-inkomsten op je belastingbrief?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/twiiid">TWIIID</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Auteursrechten op je factuur: welk btw-tarief?]]></title>
            <link>https://medium.com/twiiid/auteursrechten-op-je-factuur-welk-btw-tarief-802a23afad35?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/802a23afad35</guid>
            <category><![CDATA[creativity]]></category>
            <category><![CDATA[btw]]></category>
            <category><![CDATA[kunstenaar]]></category>
            <category><![CDATA[factuur]]></category>
            <category><![CDATA[finance]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Jens Van Lathem]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 Jan 2021 10:32:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-01-25T11:22:25.482Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Copywriters, scenaristen, regisseurs, vormgevers, componisten…het fiscaal regime voor inkomsten uit de overdracht van auteursrechten bepaalt meer en meer hoe hun factuur en die van andere <em>creatives</em> eruit ziet. Meestal wordt die opgesplitst in een aandeel voor de prestatie en een aandeel voor de overdracht, bijvoorbeeld in een verhouding 70–30 of 50–50. We zien dat deze twee componenten op de factuur ook een apart btw-percentage krijgen: 21 voor de prestatie, 6 voor de overdracht.</p><p>Maar is dat laatste wel altijd correct en voordelig? We illustreren aan de hand van onze fictieve cliënte Ecrite De Schrijver.</p><blockquote>Opgepast: fiscaal advies wordt best op maat gegeven. Bespreek dit artikel dus zeker met je boekhouder of een andere adviseur alvorens je manier van werken aan te passen.</blockquote><p>In 2021 start Ecrite De Schrijver als eenmanszaak. Ze is gespecialiseerd in het creëren van toegankelijke teksten en beelden op basis van eigen historisch onderzoek. Ecrite werkt voor overheden en organisaties die hun erfgoed en (bedrijfs)geschiedenis in een speciaal daglicht willen plaatsen. Tot slot gaat ze samen met die klanten op zoek naar een vertaling naar het publiek: apps, tentoonstellingen, boeken, wandelingen…alles kan, zolang haar teksten en beelden centraal blijven staan.</p><p>Drie-eiige Vijfling VZW wil hun ontstaansgeschiedenis optekenen en verspreiden en doet beroep op haar diensten. De factuur van Ecrite ziet er als volgt uit:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gnt9rdUcFrJtEpuv6cZe5g.jpeg" /></figure><p>Maar moeten deze twee handelingen écht onderworpen worden aan een verschillend btw-tarief? Voor de VZW is het antwoord van groot belang. De organisatie is niet btw-plichtig en kan het bedrag aan btw dus niet recupereren. 6 of 21% maakt een aanzienlijk verschil in hun budget.</p><p>Ecrites combinatie van onderzoeken, schrijven en overdragen van rechten noemen we in btw-lingo ook wel eens een ‘samengestelde handeling’. Die combinatie van handelingen kent drie uitkomsten, hieronder schematisch uitgebeeld:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/922/1*8UUi0QjqVsxvaK0Q0KWf-w.png" /></figure><p>In het geval van Ecrite is TWIIID van mening dat haar activiteit één enkele complexe economische handeling is. Het onderzoeken, schrijven en overdragen van auteursrechten uit elkaar halen zou kunstmatig zijn. Al deze stappen in het proces horen bij elkaar. Conclusie: we zoeken naar één in plaats van twee btw-tarieven.</p><p>In die zoektocht overweegt de overdracht van auteursrechten (6%). Wie teksten schrijft of beelden maakt, zal beamen dat opdrachtgevers meer belang hechten aan het recht dat materiaal te kunnen gebruiken, dan hoeveel uren worden gespendeerd aan het creëren ervan. Of in ons voorbeeld: zonder een licentie of afstand van auteursrechten op de uitgeschreven ontstaansgeschiedenis, kan de VZW deze niet verspreiden aan haar publiek. Nochtans het hoofddoel van de opdracht.</p><p>Ecrites factuur ziet er in onze redenering beter zo uit:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ppAP5dcRD98d4aaSiv7EEg.jpeg" /></figure><p>Dit verlaagd tarief zorgt voor enkele zeer concrete voordelen.</p><p>Zo wordt Ecrite ‘goedkoper’ voor aanbestedende overheden, organisaties en privécliënteel die niet btw-plichtig zijn. Op onze voorbeeldfacturen een goede 100 euro.</p><p>Indien de VZW een budget van 1.165 euro incl. btw voor ogen had, kan Ecrite ook beslissen meer werk aan te bieden voor dezelfde prijs. Dankzij het verlaagd tarief van 6% wordt haar facturatiebedrag excl. btw namelijk 1.099 euro. Aan een tarief van 60 euro/uur kan ze 1,5 uur meer werk presteren dan de 1.000 euro van de opsplitsing 6 en 21%.</p><p>Haar factuur ziet er dan zo uit:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*s1YK63ECWcJwX_Sr_KM5gA.jpeg" /></figure><blockquote>Bovendien verandert deze oefening niets aan haar recht op btw-recuperatie. Ze blijft 21% recupereren op haar aankopen en investeringen.</blockquote><p>In de praktijk merken we dat aanbestedende overheden vraagtekens plaatsen bij deze manier van werken. In het slechtste geval weigeren zij de toepassing van het eenvormig tarief of kennen ze de overheidsopdracht niet toe. Ecrite kan deze discussie en opmerkingen voor zijn door voorafgaandelijk een goedkeuring te vragen van de fiscale administratie. Hiervoor kunnen zowel de Dienst Voorafgaande Beslissingen als de centrale diensten van de btw aangesproken worden. In het geval van Ecrite De Schrijver kregen we deze manier van werken bevestigd.</p><p>Ook in andere gevallen kan een voorafgaandelijke goedkeuring voor gemoedsrust zorgen. Bij goedkeuring weet je dat de btw-administratie hier niet op kan terugkomen en je geen risico loopt om alsnog extra btw te moeten betalen.</p><p>— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —</p><p>Pas op! Diensten die betrekking hebben op reclame en de overdracht van computerprogramma’s zijn sowieso uitgesloten van het 6% tarief.</p><p>Met dank aan Gauthier Vandenbossche, nu doctorerend aan de UGent en in de eerste helft van 2020 onze online-stagiair en btw-held.</p><p>Volg ons op <a href="https://www.facebook.com/TweeEiigeDrieling">Facebook</a> of mail ons op ask@twiiid.be.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=802a23afad35" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/twiiid/auteursrechten-op-je-factuur-welk-btw-tarief-802a23afad35">Auteursrechten op je factuur: welk btw-tarief?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/twiiid">TWIIID</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Een eerste blik op het Franse “kunstenaarsstatuut”]]></title>
            <link>https://medium.com/twiiid/een-eerste-blik-op-het-franse-kunstenaarsstatuut-fee53f2b4f89?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fee53f2b4f89</guid>
            <category><![CDATA[kunstenaar]]></category>
            <category><![CDATA[sociale-zekerheid]]></category>
            <category><![CDATA[intermittence]]></category>
            <category><![CDATA[kunstenaarsstatuut]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Jens Van Lathem]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 21 Sep 2020 11:20:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-21T11:20:21.787Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Iedereen lijkt het erover eens — al dan niet aangewakkerd door COVID-19 — dat ons “kunstenaarsstatuut” herbekeken moet worden. Het “kunstenaarsstatuut” is een set van maatregelen die de toegang tot en opbouw in zowel het werknemers- als het zelfstandige statuut voor kunstenaars moet versterken. Eén facet daarvan is een combinatie van voordelen in de werkloosheidsuitkering voor zij die als werknemer artistieke activiteiten uitoefenen.</p><p>Net zoals België kiest Frankrijk er voor om de sociale- en bestaanszekerheid van (uitvoerende) kunstenaars en technici met onregelmatige inkomsten op te vangen via een vorm van uitkering. Op zoek naar inspiratie leek het ons daarom opportuun het Franse systeem van dichterbij te bestuderen.</p><p>Robin Goossens dook in het kader van zijn zomerstage bij Twee-eiige Drieling twee maanden lang in de “intermittence du spectacle”. Hij praatte met steunpunten en ervaringsdeskundigen en contrasteerde met behulp van Tobias en Jens het Franse met het Belgische stelsel. Het resultaat presenteerden we op een kennisnetwerk van <a href="https://www.cultuurloket.be/">Cultuurloket</a>. De presentatie kan gedownload en bekeken worden via <a href="https://www.slideshare.net/JensLathem/intermittence-du-spectacle-kunstenaarsstatuut">https://www.slideshare.net/JensLathem/intermittence-du-spectacle-kunstenaarsstatuut</a>.</p><p>We delen graag onze eerste vaststellingen.</p><ul><li>Het Franse stelsel is een geheel <em>afgezonderde </em>vorm van uitkering, zowel voor technici als kunstenaars, waar deze in België voor beiden in de algemene uitkering wordt ingekapseld.</li><li>De toegang tot het Franse systeem is dan ook <strong>enkel te verkrijgen met korte artistieke of technische prestaties</strong>. <strong>Prestaties van onderwijs die een directe link hebben met het artistieke/technische <em>métier </em>tellen mee, zij het beperkt tot enkele welbepaalde instellingen. </strong>In België is het mogelijk om toegang te verkrijgen tot de werkloosheidsuitkering met eender welke prestaties van korte of langere duur, waarna zich te concentreren op de voordelen van het “kunstenaarsstatuut”. O.i. moedigt het Belgisch systeem meer en langer werk aan, door geen onderscheid te maken tussen de duur en inhoud van jobs om toegang te krijgen tot een recht in de sociale zekerheid.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/957/1*KauDtrA1MuALLnyvl2po4g.png" /><figcaption>Toelating tot het Belgische en Franse systeem.</figcaption></figure><ul><li>Deze geheel <em>afgezonderde </em>vorm van uitkering kan ook verloren worden bij afbouw van de artistieke of technische praktijk (zie onder voor de voorwaarden van verlenging). Theoretisch is het mogelijk dat iemand wiens praktijk evolueert dan ook geen enkel recht meer heeft op een uitkering of sociale bescherming. Enkel zij die vijf jaar in het systeem zitten krijgen een <em>grace period (clause de ratrappage) </em>van 6 maanden om hun recht alsnog te bewijzen. Het recht op de Belgische werkloosheidsuitkering wordt— abstractie makende van de controle van het zoekgedrag door VDAB/ACTIRIS/FOREM/ADG — verworven voor het leven. Er bestaat bij verlies van de voordelen van het kunstenaarsstatuut een techniek om deze te herwinnen, zonder dat een kunstenaar de uitkering verliest.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/957/1*SHZ06g9tFdEao-zYeH_0kg.png" /><figcaption>Behoud van het Belgische en Franse systeem.</figcaption></figure><ul><li>Grosso modo elke 12 maanden moeten de Franse <em>intermittents </em>507 uren in korte artistieke of technische contracten bewijzen. Rekening houdende met de regels rond het zoekgedrag moeten Belgische kunstenaars elke 18 maanden 156 gewerkte dagen bewijzen, waarvan minstens 104 artistiek. Beide systemen kennen een <em>cachet</em> die toelaat om meer uren of dagen te tellen dan contractueel gepresteerd. Een <em>cachet </em>wordt in Frankrijk sowieso als 12 uur gerekend. Bij CAO wordt bepaald voor wie en voor welke soort activiteit een <em>cachet</em> kan geteld worden. De Belgische cachetregel (brutoloon/62,53) staat open voor iedereen die artistieke prestaties levert op <em>taakloon</em>. De Belgische CAO taakloon bepaalt dat wie zich wil beroepen op de cachetregel, moet aanvaarden dat prestaties kunnen geleverd worden buiten het afgesproken uurrooster.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/960/1*5Js3z-WwLnXw2sadcTymWg.png" /><figcaption>12 vs. 18 maanden (Boven: FR, beneden: BE)</figcaption></figure><ul><li><strong>De Franse uitkering wordt elk jaar herberekend. </strong>In tegenstelling tot het Belgische systeem, waar de uitkering bij aanvang wordt vastgelegd en slechts door 2 jaar onderbreking kan herberekend worden, hebben de Franse <em>intermittents </em>elk jaar de kans om via hun gepresteerde uren en verdiende brutoloon een hogere uitkering te verdienen. <strong>Belgische kunstenaars die toegang verkrijgen op basis van een lager loon of deeltijdse tewerkstelling, krijgen niet de kans dit recht te zetten. Dit heeft een negatieve impact op hun sociale opbouw.</strong></li><li>Het Franse systeem wordt deels gefinancierd door een streng bewaakt <em>vermoeden van werknemerschap </em>voor podiumkunstenaars. Dit bestond vroeger ook in België.</li><li>Deze <em>intermittence </em>kan inspiratie opleveren voor aanpassingen aan het Belgische systeem, maar is <strong>geen oplossing </strong>voor de situatie van startende beeldende kunstenaars of zelf-organiserende curatoren. Voor deze doelgroep blijft het (minder toegankelijke?) zelfstandige statuut de beste manier om sociale zekerheid op te bouwen. In dit statuut zijn er geen specifieke regels voor kunstenaars.</li></ul><p>Vragen, opmerkingen of aanvullingen zijn welkom via ask@twiiid.be.</p><p>Onze dank gaat uit naar Xavier Schmitt van <a href="https://www.artcena.fr/en">ARTCENA </a>en <a href="https://www.thierry-d-armor.com/">Thierry d’Armor</a>.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fee53f2b4f89" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/twiiid/een-eerste-blik-op-het-franse-kunstenaarsstatuut-fee53f2b4f89">Een eerste blik op het Franse “kunstenaarsstatuut”</a> was originally published in <a href="https://medium.com/twiiid">TWIIID</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Drie goede voornemens uit het debat over het kunstenaarsstatuut]]></title>
            <link>https://medium.com/twiiid/drie-goede-voornemens-uit-het-debat-over-het-kunstenaarsstatuut-947309c6999b?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/947309c6999b</guid>
            <category><![CDATA[kunstenaarsstatuut]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Jens Van Lathem]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 13 Dec 2019 15:08:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-12-13T15:08:07.496Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>In mei organiseerde Twee-eiige Drieling — juridisch klankbord voor de kunsten - een debat over het kunstenaarsstatuut. Of beter gezegd: alternatieven voor het kunstenaarsstatuut. Hoe halen we een ondersteuning voor de precariteit van (uitvoerende) kunstenaars uit de werkloosheidsreglementering? Welke aanvullende technieken bestaan er al, maar kennen we te weinig? Hoe doen ze het in andere sectoren?</p><p>We gingen over deze vragen in gesprek met Aminata Demba (theatermaker, actrice), Bart Van der Roost (Opera Ballet van Vlaanderen), Delphine Hesters (freelance onderzoeker, organisatie- en beleidsadviseur en auteur), Dirk De Corte (Universiteit Antwerpen), Laurens Mariën (freelance curator) en Sara de Roo (actrice, docent AP-hogeschool).</p><p>In oktober publiceerden we al <a href="https://medium.com/twiiid/drie-praktische-idee%C3%ABn-die-wij-onthouden-uit-ons-debat-over-het-kunstenaarsstatuut-98ffdcccde50">3 juridische gedachtewisselingen</a>, in december leek het ons tijd 3 ‘goede voornemens’ uit het gesprek te lichten.</p><p>Het debat werd georganiseerd in het kader van onze activiteiten tijdens <a href="https://www.facebook.com/events/1269304636541275/">Pop up to Date #5</a>. We experimenteerden er met de transparantie en toegankelijkheid van onze kennis. Contacteer ons via ask@twiiid.be voor meer informatie of het volledige transcript.</p><blockquote>Over soms gewoon niet doen</blockquote><p><strong>Sara de Roo</strong>: Ik heb eergisteren een verhaal gehoord over een collectief dat een projectsubsidie heeft gekregen voor een nieuwe voorstelling. Het is echter te weinig om alle spelers volgens de minima te kunnen betalen. Dus kunnen zij zichzelf niet volgens de cao betalen.</p><p><strong>Bart Van der Roost</strong>: Ik denk dat je dat niet mag doen. Het is heel stom om te zeggen — maar echt niet doen. Gewoon de subsidie teruggeven. Dat is makkelijk om te zeggen — maar je maakt het zo helemaal kapot.</p><p><strong>Delphine Hesters</strong>: Het is de verantwoordelijkheid van de overheid om een subsidie te geven die realistisch is en die precariteit niet mee in de hand werkt. Want in de praktijk wordt dan vaak gewoon de officiële periode van werken korter gemaakt. Enkel op papier, terwijl er in de realiteit wordt doorgewerkt.</p><p><strong>SDR</strong>: Dan moet de overheid betere keuzes maken. Een kunstenaar die een half jaar bezig is met netwerken, coproducties binnenhalen, koffie drinken en een dossier schrijven; verwacht je dat die zijn habbekrats teruggeeft? Dat is toch te gek voor woorden.</p><p><strong>DH</strong>: Ik denk wel dat het belangrijk is om collectief te zeggen: wij kunnen zo niet doordoen. Altijd minder en minder en toch blijven <em>windowdressen</em>. Het moet een collectieve afspraak zijn om daar mee te stoppen, dat meer blijven doen voor minder geld.</p><p><strong>SDR</strong>: Het Veem-theater in Amsterdam doet het al.</p><p><strong>DH</strong>: Dat is een interessant voorbeeld. Ze houden iedereen een spiegel voor en zeggen: met dat soort geld kunnen wij maar 100 dagen openhouden.</p><p><strong>SDR</strong>: Het pleidooi voor vertraging en vermindering ben ik erg voor te vinden. Maar dat betekent ook dat het terug interner wordt. Die democratisering nu, dat brengt ook de vernieuwing teweeg in ons landschap.</p><p><strong>Dirk De Corte</strong>: Het evenwicht van produceren en genoeg produceren om maatschappelijk relevant en zichtbaar te zijn is ongelooflijk delicaat. Want eigenlijk kan je acteurs nu al veel beter betalen, als je aan minder acteurs opdrachten geeft.</p><p><strong>SDR</strong>: Dan komt dat uiteindelijk ook weer op die toneelspelers hun rug terecht. Ze hebben dan minder werkkansen.</p><blockquote>Over delen en transparant communiceren</blockquote><p><strong>Laurens Mariën</strong>: Jullie hebben ook decor en zo staan hé? Kunnen jonge makers niet komen aankloppen om een decor te lenen?</p><p><strong>BVDR</strong>: Dat kan. We hebben onlangs nog een paar bomen uitgeleend aan een Nederlands gezelschap. Alleen moet ik u daarvoor naar Zele sturen. 6.000 vierkante meter in een industrieterrein. Wij hebben ongeveer een idee van wat daar instaat., bijvoorbeeld dat er 30.000 paar schoenen staan. Je kan het komen lenen, maar enkel als de Gino van het atelier — dat is de enige die weet waar alles staat — een dag vrij heeft en goesting heeft om u rond te leiden.</p><p><strong>LM</strong>: Want in mijn hoofd is dat ook een manier van steunen.</p><p><strong>BVDR</strong>: Ja maar <em>be careful what you wish for</em>, want bij ons komen lenen betekent bijvoorbeeld dat je zelf voor transport moet zorgen.</p><p><strong>LM: </strong>Hebben jullie geen vrachtwagen?</p><p><strong>BVDR</strong>: Ja, eentje.</p><p><strong>LM</strong>: En in die 8 weken repetitie is die vrij?</p><p><strong>BVDR</strong>: Nee nee, dat is niet waar. Ik heb 8 weken repetitie in de ene zaal en ballet in de andere zaal. Dat is het probleem, als je wilt praten met een grote instelling wordt die <em>parler</em> nogal snel zo.</p><p>Je mag komen, maar wel tussen 9 en half 11 want de vakbonden zeggen dat er om half 11 een pauze moet zijn en ik heb mijn orkest ook klaar nodig. En ik vind dat ze gelijk hebben. Hetzelfde met onze bibliotheek: wij hebben een 4–5.000 partituren die iedereen wilt komen inkijken, maar je moet zelf uw weg zoeken. Dan zeggen de meesten “ja, laat maar”.</p><p><strong>LM</strong>: Maar het kan dus wel?</p><p><strong>BVDR</strong>: Ja, natuurlijk.</p><p><strong>DH</strong>: Ik denk dat er eigenlijk in het algemeen op dat niveau van zalen delen en uitwisseling al heel veel gebeurt in de sector. In de mate van het mogelijke.</p><p><strong>BVDR</strong>: Ja, maar een dag het licht aandoen in de zaal van de opera in Antwerpen kost 900 euro. Dat kost een fortuin. Als je de zaal wilt huren voor bijvoorbeeld een congres kost dat dus 16.000 euro per dag.</p><p><strong>LM</strong>: En als jonge maker?</p><p><strong>BVDR</strong>: Veel, veel minder. Maar besef dan dat 1.500 euro voor u heel veel is en ik daar 3–4.000 euro aan toe steek.</p><p><strong>LM</strong>: Ik denk dat het soms ook met transparantie van de huizen te maken heeft. Jij zegt dat kost ons zo veel, maar wij weten dat niet. Voor ons is een lege zaal een lege zaal en wij willen gewoon spelen. Ik denk dat dat duidelijker gecommuniceerd mag worden.</p><blockquote>Over investeren in kunstenaars</blockquote><p><strong>BVDR</strong>: We zijn er in geslaagd om vrijetijdsbeleving en avonden vol te krijgen. In Antwerpen heeft de nieuwe coalitie een nieuw beleid rond veiligheid. Wij krijgen een mail op het moment dat er — ik wil het kwijt zijn — meer dan 80.000 man tegelijkertijd iets bezoekt: het Sportpaleis zit vol, de Lotto Arena zit vol, de Elisabethzaal &amp; Opera zitten vol. Je ziet dat de enorme groei aan aanbod nodig geweest is. Het is dit jaar (<em>mei 2019</em>) al een keer of tien gebeurd dat Antwerpen helemaal vol zat.</p><p>Eigenlijk is het toch doodjammer dat wij niet weten dat wij voor politie worden gelijkgeschakeld met voetbal. De economische waarde die je daarmee zou kunnen bewijzen als sector. “Zie je wel dat het de moeite waard is?” Dat doen wij niet. Dat is de <em>return on society</em> waarvan ik graag zou hebben dat we die met z’n allen beginnen vertellen.</p><p>Langs de andere kant geloof ik heel hard in <em>l’art pour l’art</em>, in gevaarlijke dingen en experimenten. Voor de dans: Meg Stuart moet er zijn, zodat Alain Platel er kan zijn, zodat wij er kunnen zijn, zodat de dansschool van Studio 100 er kan zijn.</p><p><strong>DH</strong>: Je merkt dat we collectief die diversiteit moeten verdedigen tegenover de politiek. Als je gaat praten met wie nu en binnenkort beleid maakt, dan moet je dat altijd meenemen. Want ze snappen niet dat het allemaal aan elkaar hangt, dat het één ecologie is en je het kapotmaakt als je er bepaalde stukken uithaalt.</p><p><strong>DDC</strong>: Om even te reageren op die economische <em>return </em>— ik ben daar in de loop der jaren van gedacht over veranderd. Ten eerste is het redelijk moeilijk om dat hard te maken met cijfers. Het is niet voor niks dat geen enkele professor zich waagt aan een gefundeerde academische studie daarrond. Het probleem is ook dat je de aandacht afleidt van de kern van de zaak — <em>l’art pour l’art</em>.</p><p>Tweede punt is dat je die economische discussie nooit kunt winnen. Als ik één miljoen euro heb, geef ik elke laatstejaarsstudent van de Latijn-Wiskunde en Wetenschappen-Wiskunde honderd euro om een app te verzinnen. De kans is zeer groot dat er vier of vijf met een idee komen die mij een <em>return </em>geven van tien keer mijn miljoen.</p><p><strong>LM</strong>: Dat is bij kunstenaars toch ook zo?</p><p><strong>DDC</strong>: Nee, dat is niet waar. Niet maal tien.</p><p><strong>LM</strong>: Als je van alle afgestudeerde kunstenaars aan het KASK een werk koopt en er zit één Rinus Van De Velde tussen is het nog veel meer.</p><p><strong>DDC</strong>: Ja, maar er zit maar één Rinus tussen. Terwijl 50 ingenieurs…en daarvan twee of drie… <em>the figures just count differently.</em> Het is zo unfair als je die economische <em>return </em>gaat beginnen berekenen.</p><p><strong>DH</strong>: Als economische winst het doel is, dan moet je ergens anders gaan investeren dan in de kunst.</p><p><strong>BVDR</strong>: Het is voor mij <em>return on society</em>. Wat leveren wij terug aan die maatschappij? Dan kan je je relevantie bewijzen. Om terug te gaan naar dat incubator idee — IMEC krijgt ongeveer 300 miljoen euro subsidies per jaar. Wij zeggen allemaal: natuurlijk dat de KULeuven 300 miljoen euro per jaar van de maatschappij moet krijgen om te investeren in waarschijnlijk niet levensvatbare ideeën. Acht op de tien start-ups haalt zijn vijfjarig bestaan niet. Wij vinden dat ok. Want die doen dat: <em>spray and pray</em>. Je geeft 100.000 euro aan elke start-up en je ziet wel, want er gaat ene zijn die 100.000 euro naar een miljoen brengt. Daar haal je 900.000 euro uit om opnieuw uit te delen.</p><p><strong>DH</strong>: Dat gaat in de podiumkunsten niet…</p><p><strong>BVDR:</strong> Nee, het gaat om het idee van — ik hoop dat een volgende minister naar een systeem gaat met het idee van een incubator: een veilige plek waar je kunt geboren worden.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=947309c6999b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/twiiid/drie-goede-voornemens-uit-het-debat-over-het-kunstenaarsstatuut-947309c6999b">Drie goede voornemens uit het debat over het kunstenaarsstatuut</a> was originally published in <a href="https://medium.com/twiiid">TWIIID</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Drie praktische ideeën die wij onthouden uit ons debat over het kunstenaarsstatuut.]]></title>
            <link>https://medium.com/twiiid/drie-praktische-idee%C3%ABn-die-wij-onthouden-uit-ons-debat-over-het-kunstenaarsstatuut-98ffdcccde50?source=rss-c2ab255389a2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/98ffdcccde50</guid>
            <category><![CDATA[toekomstvisie]]></category>
            <category><![CDATA[kunstenaarsstatuut]]></category>
            <category><![CDATA[edibles]]></category>
            <category><![CDATA[fair-practice]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Jens Van Lathem]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 21 Oct 2019 09:16:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-21T12:17:22.233Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>In mei organiseerde Twee-eiige Drieling een debat over het kunstenaarsstatuut. Of beter gezegd: alternatieven voor het kunstenaarsstatuut. Hoe halen we een ondersteuning voor de precariteit van (uitvoerende) kunstenaars uit de werkloosheidsreglementering? Welke aanvullende technieken bestaan er al, maar kennen we te weinig? Hoe doen ze het in andere sectoren?</p><p>We gingen over deze vragen in gesprek met Aminata Demba (theatermaker, actrice), Bart Van der Roost (Opera Ballet van Vlaanderen), Delphine Hesters (freelance onderzoeker, organisatie- en beleidsadviseur en auteur), Dirk De Corte (Universiteit Antwerpen), Laurens Mariën (freelance curator) en Sara de Roo (actrice, docent AP-hogeschool).</p><p>Het debat werd georganiseerd door <a href="https://www.facebook.com/TweeEiigeDrieling">Twee-eiige Drieling</a> — juridisch klankbord in de kunsten — in het kader van onze activiteiten tijdens <a href="https://www.facebook.com/events/1269304636541275/">Pop up to Date #5</a>. We experimenteerden er met de transparantie en toegankelijkheid van onze kennis. Verstaanbare, heldere beleidsveranderingen voor de kunsten maken daar deel van uit.</p><p>We presenteren hieronder drie praktische ideeën uit de gedachtewisselingen van die avond. We moedigen iedereen aan deze te verspreiden, verdedigen of kritisch onder de loep te nemen. Contacteer ons via ask@twiiid.be voor meer informatie.</p><blockquote><strong>Wat we kunnen leren van voetballers</strong></blockquote><p><strong>Dirk De Corte (DDC)</strong>: In 1975 maakten we in België het eerste theaterdecreet. Dat heeft de overgang van ‘amateur’ naar ‘professioneel’ in de economische zin van het woord ingeluid. Het decreet zou ervoor zorgen dat mensen in het theater een deftig loon krijgen met alle toeters en bellen. Bij zo’n loon horen ook sociale zekerheid en belastingen. Om de betaling daarvan te ondersteunen, wordt er gesubsidieerd. Op die manier is cultuur in staat om op een legale manier mensen uit te betalen.</p><p>Op ongeveer hetzelfde moment is er in de sport ongeveer hetzelfde gebeurd. In 1977 heeft men in de sportwereld gezegd: wij gaan onze voetballers en wielrenners — maar vooral voetballers — deftig betalen. Op die manier blijven we competitief met de rest. In 1977 voetbalden onze Belgische clubs op zeer hoog Europees niveau, dus die context was er wel. Voor hen zei de overheid: je moet die voetballers deftige lonen geven, maar je moet de sociale zekerheid eigenlijk niet betalen. Ze zijn met een formule gekomen die er de facto op neerkwam dat de sociale zekerheidsbijdragen worden berekend op een ridicuul laag bedrag.</p><p><strong>Twee-eiige Drieling (TWIIID)</strong>: Naast dat systeem in de sociale zekerheid hebben zij ook iets in de fiscaliteit te pakken gekregen.</p><p><strong>DDC: </strong>In de fiscaliteit is het zo dat de Belgische voetbalclubs 80% van de bedrijfsvoorheffing (die ze eigenlijk moeten inhouden op lonen) zelf mogen houden. Wat is daar de logica van? Op een bepaald moment argumenteerde men het belang van de jeugdwerking en heeft men verkregen dat die 80% in de jeugd mag geïnvesteerd worden. Politici dachten aan jongens en meisjes die op zonnige zondagen achter een bal aanhuppelen. Voetbalclubs interpreteerden ‘de jeugd’ redelijk breed. Men begon de salarissen van bijvoorbeeld een achttienjarige Lukaku te betalen met de vrijstelling. Tegenwoordig moeten ze de besteding van de vrijstelling voor spelers boven de 30 jaar verantwoorden. Dat geld moeten ze zeker geoormerkt in de jeugd investeren. Er is alleen geen controle omdat men dat moeilijk vindt.</p><p><strong>Laurens Mariën (LM): </strong>Maar kun je dan dat systeem van die 80% ook niet toepassen op de kunsten, bijvoorbeeld bij de Opera? Dat geld kunnen we steken in jonge makers, producties van jonge makers — dat is toch een goed idee?</p><p><strong>Bart Van der Roost (BVDR): </strong>Ik denk dat dat op zich een goed idee is. Aan de andere kant zie je dat als wij kansen geven aan jonge makers, die ter beschikking gestelde machine vaak zo overdonderend is dat hij of zij crasht. Voor de uitvoerders zie je dat een mindere avond — die te verklaren is door ons of iets anders — een carrière kan fnuiken.</p><p><strong>Sara De Roo (SDR): </strong>Moet je ze dan beter begeleiden, omkaderen?</p><p><strong>LM: </strong>Ja, ik wou juist zeggen dat de zestienjarige Lukaku ook nog niet altijd goed was. Ze hebben die niet op z’n zeventiende laten varen. Je zou jong talent langer moeten steunen - meenemen tot hun 35 en dan verder kijken.</p><p><strong>BVDR: </strong>Dat is waar we naartoe gaan. De opera heeft nu een Youth Orchestra opgericht waar wij die traagheid van een jeugdwerking inbakken — het aanvaarden dat je kan mislukken. Eerlijk, als instelling is dat bijna op glad ijs terechtkomen. Die methodieken in fiscaliteit zouden misschien uitgerekend om dat soort werk te ondersteunen wel ideaal kunnen zijn.</p><p><strong>Delphine Hesters (DH):</strong> Dan heb je wel een argumentatiekader nodig waarom de kunsten die regeling verdienen en andere sectoren niet. Dan moet je daarin gaan investeren.</p><p><strong>Aminata Demba (AD)</strong>: Ik vind het idee om in de jeugd te investeren sowieso niet slecht. Maar wat na die periode? Wat als ze niet meer jong zijn? Dan zijn kunstenaars het misschien gewoon om in een grote instelling te denken. Als ze die niet meer hebben en alleen achter blijven, kunnen ze crashen.</p><blockquote>Hoe we onze CAO’s en decreten verbeteren</blockquote><p><strong>AD</strong>: Je hebt periodes waarin je werkt, repeteert en speelt en je hebt periodes waarin je creatieve processen aan het doormaken bent. Voor die laatste val je nu op de werkloosheidsuitkering. Kan dat op een andere manier opgevangen worden?</p><p><strong>TWIIID: </strong>Wat je bij voetballers minder ziet. Als die op de bank zitten of geblesseerd zijn, krijgen die doorbetaald.</p><p><strong>SDR</strong>: Dat doet mij denken aan Aminata die nu in een voorstelling speelt. Dat is toch een heel versnipperde tournee? Of hebben jullie zo’n lange reeks — een mooie tournee zoals ik dat vroeger heb meegemaakt? Twee maanden vijf avonden per week in Vlaanderen en Nederland — dat bestaat gewoon niet meer. Hoe ziet jouw contract er uit?</p><p><strong>AD</strong>: Het hele proces wordt opgedeeld in een contract voor de repetitieperiode en contracten voor de speeldagen. Voor de rest kan je — als je er recht op hebt — hervallen op een uitkering. Als beginnende speelster weet je natuurlijk niet dat je kan onderhandelen om die speeldagen om te zetten naar een aaneensluitende periode.</p><p><strong>TWIIID</strong>: Maar stel dat we die 80% bedrijfsvoorheffing mogen houden. In de cao podiumkunsten staat nu dat je een arbeidsovereenkomst van 3 maanden moet krijgen als je 54 dagen werkt binnen een periode van 3 maanden. Maak daar dankzij die vrijstelling 26 dagen van. Gaan we op die manier niet veel langduriger werken en onzekerheid wegnemen? Door de 80% is er als het ware geld om die gaten in contracten op te vullen. En doe dat vooral ook voor andere sectoren dan de podiumkunsten.</p><p><strong>DDC</strong>: Je moet wel oppassen. Als je als gezelschap een bepaalde loonmassa hebt, ga je die loonmassa gebruiken om te spelen. Gaan we zoveel mogelijk spelen en zo weinig mogelijk betalen of zo weinig mogelijk spelen en zo veel mogelijk betalen? In de realiteit zit je ergens tussenin. Maar de facto werk je als organisatie — niet alleen als kunstenaar — die overproductie in de hand.</p><p>In het eerste theaterdecreet van ’75 stond hoeveel procent van je subsidie je aan kunstenaarslonen moest besteden. Als theaters vonden we dat dat onze onafhankelijkheid aantastte, dat we een enveloppe moesten hebben en ze zich voor de rest niet moesten moeien. Met alle dingen die ik vandaag hoor, kan ik opnieuw vier of vijf zo’n strenge bepalingen in een decreet schrijven.</p><p>Moet je als subsidiënt inderdaad niet een soort bescherming inbouwen? Want die acteur gaat nooit zichzelf beschermen — die gaat altijd blijven spelen voor veel te weinig geld. Daarom zijn alle acteurs de facto amateurs — niet beledigd zijn — in de echte etymologische betekenis van het woord: <em>amare</em>, graag doen.</p><blockquote>Organiseren en incuberen</blockquote><p><strong>DDC: </strong>Ik heb daarnet met Sara in het voorgesprek even gesproken over grote gezelschappen. Er is sinds het verdwijnen van grote gezelschappen (structuren met twintig acteurs en een vast aantal producties) een vorm van versnippering. Die is waarschijnlijk artistiek te begrijpen en aan te moedigen, maar creëert ook organisatorisch een versnippering. Daardoor gaat er procentueel steeds minder middelen naar de artiest zelf, omdat iedereen zijn eigen structuren en structuurtjes heeft.</p><p>Heel simpel: vroeger bij het oude NTG had je een groep van 25 acteurs die elk jaar de eerste maandag van augustus wisten welke stukken ze mochten spelen. De technische ploeg was intact en begeleidden al die stukken.</p><p>In de tijd van Anciaux zagen we een toename van middelen én versplintering en entourage rondom het <em>core product</em> van acteurs en dansers. Wie de analyse maakt van kleine en grote gezelschappen ziet heel mooi dat het procentuele aandeel van loonlast voor acteurs en artiesten steeds verkleint. Tegenwoordig heb je twintig acteurs versplinterd in vier gezelschappen die vier keer een technische omkadering nodig hebben. Dat is een fenomeen dat de lonen voor acteurs opeet.</p><p>Ik heb een simpele, redelijk revolutionaire oplossing. Je moet je de vraag stellen of collectieven van vijf mensen effectief organisaties moeten zijn met alle consequenties van dien. Moeten zij een zakelijk en financieel beleid voeren?</p><p>Ik ga een gruwelijke vergelijking maken. Moet je niet kijken naar organisatiemodellen zoals AB InBev, waarbij je een hele machinerie hebt die de volledige <em>finance</em> doet maar die daarnaast in staat is om perfect <em>gebrand </em>allemaal verschillende merken in de markt te zetten? Een minder choquerend voorbeeld is de VRT. Het merk Klara is helemaal anders dan het merk MNM of Radio 2. Nochtans hebben die allemaal geen aparte personeelsdienst of zakelijk leider. Dat zijn structuren waar je over kunt nadenken.</p><p><strong>LM</strong>: Dat is op zich niet zo choquerend. Maar ik denk dat huizen vooral hun ruimtes beter kunnen benutten. Je hebt gebouwen die leeg staan en jonge makers zijn op zoek naar die plekken.</p><p><strong>DDC</strong>: Ja, maar dat vind ik een fout model. Je zit dan weer binnen die oude structuur. Dan moet je als kleine weer gaan discussiëren tegen de grote. Ik pleit voor een systeem waar de artistieke productiekernen voor een deel losstaan van het administratieve getoeter en geratel. Je organiseert tien zo’n gezelschappen bijvoorbeeld in een coöperatieve — maar die structuur op zich heeft geen merk, net zoals AB InBev niet bestaat.</p><p><strong>BVDR</strong>: Ik heb nog één toevoeging bij dat model. De Universiteit van Leuven heeft IMEC. IMEC start per dag twaalf bedrijven op, na een jaar zijn er daar honderd van kapot — dat is niet echt een heel goed model. Wat ik interessant vind is dat die gesubsidieerd worden voor hun basisopdracht: het opleiden van breinen van morgen en overmorgen. Die hebben IMEC als incubator: waar je gaat om geboren te worden als bedrijf. Je blijft daar tot je je veilig genoeg voelt, bijvoorbeeld iets gevonden hebt dat je kan patenteren.</p><p>In dat incubatormodel verdient de universiteit heel veel geld als zo één bedrijf naar de beurs gaat en pakt de scha en schande als iets niet lukt. Zo’n ondernemer mag vijf keer terugkomen tot die iets vindt dat lukt of het onderzoeken waard is. Ik wil het voor alle duidelijkheid niet helemaal transponeren. Voor de relevantie van instellingen zou dat wel interessant zijn: wij worden de <em>hummus</em> waarin anderen zich kunnen komen nestelen.</p><p><strong>AD</strong>: Dat is ook wat ik mis. Stel dat ik morgen als freelance maker iets wil doen, moet ik veel koffie gaan drinken en huizen aanspreken. Mocht er een soort plek zijn waar je naartoe kunt gaan en je idee ontwikkelen. Dat dat structureel wordt ondersteund.</p><p><strong>SDR</strong>: En die ook verantwoordelijkheid draagt en deelt en voor mekaar zorgt. Iedereen werkt versnipperd. Dat is de vrijheid waar veel jonge mensen van houden. Wat ik mis, is engagement en continuïteit naar de ander. Ik probeer de mensen op de toneelschool dat in te toveren. Ik denk dat toneelspelers mekaar nodig hebben om te overleven in een landschap dat hoe langer hoe meer op dat van andere kunsten begint te lijken. Ik spreek over u verenigen in de zin van een ruimte zoeken, die delen, iemand die de financiën doet, de basisinfrastructuur die een maker nodig heeft. Eigenlijk een nieuwe groep. Ik vind dat de rijkdom van het landschap.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=98ffdcccde50" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/twiiid/drie-praktische-idee%C3%ABn-die-wij-onthouden-uit-ons-debat-over-het-kunstenaarsstatuut-98ffdcccde50">Drie praktische ideeën die wij onthouden uit ons debat over het kunstenaarsstatuut.</a> was originally published in <a href="https://medium.com/twiiid">TWIIID</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>