<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Kadir Kurhan on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Kadir Kurhan on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@kadirkurhan?source=rss-785f1af696ad------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*29nPcWU6SWTbDvcPkerEfA.jpeg</url>
            <title>Stories by Kadir Kurhan on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@kadirkurhan?source=rss-785f1af696ad------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 08:55:41 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@kadirkurhan/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[.NET’i Anlamak]]></title>
            <link>https://medium.com/@kadirkurhan/neti-anlamak-a46799deb40a?source=rss-785f1af696ad------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a46799deb40a</guid>
            <category><![CDATA[netstandard]]></category>
            <category><![CDATA[net-core]]></category>
            <category><![CDATA[dot-net-framework]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kadir Kurhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 Feb 2024 16:15:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-02T18:12:06.684Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VKUyv1RdPNUNOmOIBPKh4Q.jpeg" /></figure><p>Selamlar arkadaşlar, uzun bir aradan sonra yeniden merhaba! Uzun bir ara dedim çünkü rol değişikli sebebiyle gündüzleri çok yoğun geçiyor ve yoruluyorum. Akşamları yazmaya enerjim kalmıyor ama tempoya ayak uydurmaya başladık :) Her neyse, umarım özletmemişimdir :) Bugün .NET dünyasının genel kültürü hakkında konuşacağız. Bu yazıyı yazmaya karar verdim çünkü karşıma çıkan çoğu kişide bu bilgilerin eksik olduğunu gördüm ve biraz bunu toparlayıp anlatmaya karar verdim. Faydasını görebileceğiniz bir yazı olacağını düşünüyorum :) O yüzden şimdiden beğenmeyi ve paylaşmayı unutmayın :) Hadi başlayalım.</p><p>Öncelikle anlamak adına küçük bir grafik ile kronolojik gelişmeyi bir görelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HDK7UfAqOQ5Wa_ZhlV8Yfw.jpeg" /></figure><p>Neyle karşılaşacağımızı öğrendiğimize göre devam edebiliriz :) Bir nevi “içindekiler” gibi düşünün.</p><h4>.NET Framework Nedir?</h4><p>En başa biraz kronolojik giderek başlamak istedim :) .NET Framework bir yazılım geliştirme platformu ve Windows işletim sistemi üzerinde çalışan uygulamaların geliştirilmesi için bir altyapı sağlıyor. Bir artısı da işletim sisteminin geliştiricisi ve .NET framework geliştiricisinin aynı şirket oluşu. Bu da uyumsuzluk problemini ortadan kaldırıp tümüyle birbirine entegre bir sistem ortaya çıkmasını sağlıyor. Aslına bakarsanız, hepimiz buna aşinayız. Aynı şekilde yazılımla alakası olmayan herhangi bir kişi bile :) Bir yazılım yüklemesi yada güncellemesi yapıyorsanız gereksinim olarak bir .NET Framework paketinin karşınıza çıktığını görmüşsünüzdür. Özellikle diskinde yeterli yer olmadığı için denetim masasından uygulama kaldırmaya çalışan kişiler :) neyi kaldırsam diye düşünürken .NET framework’ü diskte kapladığı yere rağmen es geçilir çünkü “silersem bir şey bozulur” gibi bir düşünce hakim :) Aynı şekilde bende de var ondan. O yüzden hiç denemedim. Denemiş olan biri varsa kaldırma sonucunda ne olduğunu telefonundan buraya girerek yorumlar kısmında belirtebilir :D</p><p>Öncelikle framework nedir ondan biraz bahsedelim. Kısaca “framework”, içerisinde Application Programming Interface(API) sunan ve yazılımcıların ihtiyaç duyduklarında çağırabilecekleri önceden tanımlı bir kod kütüphanesi barından paketlere denir. .NET Framework’ta ise <strong>Framework Class Library (FCL)</strong> olarak adlandırılıyor. Bu sayede ortak problemlere karşın sık kullanılan fonksiyonları sıfırdan yazmak zorunda kalmıyoruz. Tabi bunlar kapalı kaynak olarak karşımıza çıkmakta.</p><p>Diğer framework paketlerine kıyasla .NET Framework, uygulamalar için Runtime Enviroment’da sunuyor. Runtime’a, içinde uygulamaların çalıştığı bir ortam diyebiliriz. Konumuz .NET olduğundan, bu runtime <strong>Common Language Runtime (CLR)</strong> olarak adlandırılır. Mesela bir kullanıcı bir uygulamayı çalıştırdığında, uygulamanın kodları runtime’da machine code’a compile edilir ve ardından application çalıştırılır. Detaylarına ilerleyen kısımlarda bakacağız.</p><p>Bahsedilmesi gereken bir diğer konu ise windows sistemlerimizde neden birden fazla .NET sürümünün yüklü olduğu olabilir. .NET ilk başlarda her yeni sürümün geriye yönelik uyumluluğa sahip olması planlanıyordu. Ancak Windows XP ve Vista dönemlerinde yeni .NET sürümlerinin uyumluluk konusunda sorun yaşadığı görüldü. Bu sebeple aynı bilgisayarda birden fazla .NET sürümü yüklü olabiliyordu.</p><p>Ama artık yeni Windows sürümlerinde benzer sorunları görmüyoruz. Windows Vista günlerinde yaşanan önemli gelişme ise .NET Framework’un uyumluluk sorunlarını ciddi bir şekilde azaltmış olması. İlk olarak .NET Framework 3.5 yayınlandı. Bu sürüm, .NET’in 2 ve 3 sürümlerini tamamen destekleyecek şekilde düzenlendi. Bu sayede .NET’in 2 veya 3 sürümünü talep eden bir uygulama, .NET 3.5 ile de sorunsuz bir şekilde çalışabiliyordu.</p><p>Windows 8 ile birlikte çıkan .NET Framework 4 ise, kendinden önce gelen sürümlerin aksine geriye yönelik uyumluluğu tamamen kaldırdı. Yani Windows 8 veya 10 kullanıyorsanız, sisteminizde büyük ihtimalle .NET’in hem 3.5 hem de 4 sürümü yüklü olacaktır. Windows artık .NET 3.5 ve öncesi sürümleri için yazılan uygulamaları 3.5 sürümü ile, 4 için yazılan uygulamaları ise 4 sürümü ile çalıştırıyor.</p><p>Bunlar haricinde ise bankacılık, telekomünikasyon gibi büyük sektörlere hizmet veren kuruluşlarda halen kullanılmaya devam ediyor. Kullanılma sebeplerinin en büyüğü ise, bu konuda artık belli bir tecrübenin oluşması ve bu sahip olunan tecrübenin kaybedilmek istenmemesi, yeni teknolojilere geçiş sürecinin oldukça sancılı olması ve bu sorumluluğun alınmak istenmemesi diyebiliriz :)</p><h4>.NET Core Nedir?</h4><p>.NET Core, .NET Framework’ün açık kaynak kodlu, platform bağımsız bir yapıya dönüştürülmüş halidir. Platform bağımsızdan kasıt Windows bağımlılığının artık olmaması anlamına geliyor. Açık kaynak kodlu olmasıyla birliktede <a href="https://github.com/dotnet/core">g</a>ithub üzerinde oldukça geniş bir topluluk da geliştirilmesine katkı sağlamaya başlayınca yaygınlaşmasıda kaçınılmaz oldu. 2023 yılında TIOBE index’ine göre “Language of the year” olarak C# en tepede seçildi. Tabi bunda başka faktörler de var, fakat Microsoft yenilikler konusunda hep dolu dolu geldi ve adından hep söz ettirdi. Bunlar haricinde açık kaynak olmasıyla arkaplanda nasıl çalıştığının bizler tarafından daha iyi anlaşılmasını da sağlamış oldu. Dolayısıyla platforma daha hakim olduğumuzdan daha optimize çözümler üretebilir ve sınırlarını keşfedebilir duruma gelme şansına sahip olduk.</p><p>.NET Framework’ün <strong>CLR </strong>kullandığını söylemiştik. .NET Core ise <strong>.NET Standart Library</strong> kullanan bir platform. Bundan da bahsedicez.</p><h4>Neden .NET Core Gerekli Oldu?</h4><p>.NET framework ihtiyacınız olan her şeye tek başına yanıt verebilmesi amacıyla geliştirildi. Kulağa hoş geliyor, fakat şöyle bir durum var ki, her zaman her şeye ihtiyacınız olmuyor. Bir uygulama geliştireceğiniz zaman FCL altyapısını kullandığınızdan gerekli gereksiz tüm modüller yüklenerek size yük oluyordu. Modüler bir çözüm her anlamda bir artı olacaktı.</p><p>Bununla birlikte belli temeller üzerine inşa edildiğinden esneklik payı daha az olmakla birlikte, .NET Framework ilk çıktığından beri hata fixleri, güvenlik fixleri, performans iyileştirmesi, uyumluluk güncellemesi almakta. Bu da onun çok ağır olmasına sebebiyet vermekte.</p><p>Bunu da sadece windows ortamına direkt olarak bağımlı şekilde yapmakta.</p><p>Bunun haricinde, üzerinden 20 yıldan fazla bir zaman geçti ve tahmin edersiniz ki 20 yıl önce internet çok daha farklı bir boyutta idi. Mesela masaüstü uygulamaları ? :) Ortalığı kasıp kavuruyorlardı. Mobilin gelmesiyle birlikte her şey değişti, tabletler televizyonlar vs. her platform birbirinden ayrılmaya ve ayrık teknolojiler doğurmaya başladı. Özellikle de cloud çözümleri. Her neyse, 20 yıl dedik. İhtiyaçlar ve ihtiyaçlara göre üretilen çözümler haliyle buna göreydi. Bu da içinde kullanmayacağınız ama taşıdığınız çok fazla yükünüz olması anlamına geliyor. Eğer bir .NET Framework projesiyle bir web uygulaması üzerinde çalışmışsanız dediğimi anlarsınız. Kendimden örnek vermek gerekirse, ben build edip değişikliği kontrol etmek için uygulamayı yeniden ayağa kaldırana kadar çay demleyip geri gelebiliyordum :D Şimdi ise hot reload gibi bir gerçek var. Uzun yıllardır kullandığımızdan kulağa çok normal bir özellik gibi gelse de, hala hot reload’sız geliştirilen çokça uygulama mevcutta kullanılmakta :) Bu da development süresinin ne kadar yavaş olduğu anlamına geliyor.</p><h4>.NET Standard Nedir?</h4><p>.NET Standard’ı, diğer .NET platformlarının implemente ettiği bir interface’e benzetebiliriz. Böylece ortak bir kod yapısı oluşacak ve kod paylaşımı çok daha kolay olacaktı çünkü her .NET Standard sürümü, System.Collections, System.IO gibi belirli API namespace’lerini ve ayrıca önceki sürümlerin tüm API’larını içermekte. Aynı zamanda bu, .NET Standard’ı geriye dönük olarak uyumlu da yapmakta.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mVc7TIxcaS5k9APbe39fPg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*42NDyCUMLzXGhjJIrx1PGA.jpeg" /><figcaption>.NET Standart Öncesi — Sonrası</figcaption></figure><p>Daha iyi anlamak adına bir de örnek paylaşalım:</p><pre>namespace Analogy<br>{<br>    // .NET Standard<br><br>    interface INetStandard10<br>    {<br>        void Primitives();<br>        void Reflection();<br>        void Tasks();<br>        void Xml();<br>        void Collections();<br>        void Linq();<br>    }<br><br>    interface INetStandard11 : INetStandard10<br>    {<br>        void ConcurrentCollections();<br>        void LinqParallel();<br>        void Compression();<br>        void HttpClient();<br>    }<br><br>    interface INetStandard12 : INetStandard11<br>    {<br>        void ThreadingTimer();<br>    }<br><br>    interface INetStandard13 : INetStandard12<br>    {<br>        //.NET Standard 1.3 specific APIs<br>    }<br><br>    // And so on ...<br><br><br>    // .NET Framework<br><br>    interface INetFramework45 : INetStandard11<br>    {<br>        void FileSystem();<br>        void Console();<br>        void ThreadPool();<br>        void Crypto();<br>        void WebSockets();<br>        void Process();<br>        void Drawing();<br>        void SystemWeb();<br>        void WPF();<br>        void WindowsForms();<br>        void WCF();<br>    }<br><br>    interface INetFramework451 : INetFramework45, INetStandard12<br>    {<br>        // .NET Framework 4.5.1 specific APIs<br>    }<br><br>    interface INetFramework452 : INetFramework451, INetStandard12<br>    {<br>        // .NET Framework 4.5.2 specific APIs<br>    }<br><br>    interface INetFramework46 : INetFramework452, INetStandard13<br>    {<br>        // .NET Framework 4.6 specific APIs<br>    }<br><br>    interface INetFramework461 : INetFramework46, INetStandard14<br>    {<br>        // .NET Framework 4.6.1 specific APIs<br>    }<br><br>    interface INetFramework462 : INetFramework461, INetStandard15<br>    {<br>        // .NET Framework 4.6.2 specific APIs<br>    }<br><br>    // .NET Core<br>    interface INetCoreApp10 : INetStandard15<br>    {<br>        // TODO: .NET Core 1.0 specific APIs<br>    }<br>    // Windows Universal Platform<br>    interface IWindowsUniversalPlatform : INetStandard13<br>    {<br>        void GPS();<br>        void Xaml();<br>    }<br><br>    // Xamarin<br>    interface IXamarinIOS : INetStandard15<br>    {<br>        void AppleAPIs();<br>    }<br><br>    interface IXamarinAndroid : INetStandard15<br>    {<br>        void GoogleAPIs();<br>    }<br>    // Future platform<br><br>    interface ISomeFuturePlatform : INetStandard13<br>    {<br>        // A future platform chooses to implement a specific .NET Standard version.<br>        // All libraries that target that version are instantly compatible with this new<br>        // platform<br>    }<br><br>}</pre><p>.NET Standard, yüklenen bir şey değildir, kullanabileceğiniz API’ların resmi bir özelliğidir.</p><h4>Common Language Runtime</h4><p>CLR, .NET Framework’te programların çalışmasını kontrol eden ve işletim sistemi ile program arasında yer alan bir arabirimdir. Programın çalıştırılabilmesi için bu ara dili alıp makine diline çevirecek ve makinede işletecek bir mekanizmaya ihtiyaç duyulmakta. Bu ihtiyacıda CLR karşılamakta.</p><p>CLR, içerisinde yer alan <strong>JIT (Just in Time)</strong> compiler ile, CIL kodunu alır makine koduna çevirir ve programın çalışmasını sağlar. CLR’ın bize sağladığı avantaj programlarımızı platform bağımsız çalıştırabilmemizi sağlamasından kaynaklanıyor. .NET Framework yüklü herhangi bir makinede CIL kodunu CLR işleteceği için kaynak kullanımları, performans ile ilgili maksimum optimizasyonu da yine JIT derleyicisi ile beraber sağlamış oluyor.</p><p>Görselde detaylı gözükmese de gördüğünüz CLR, .NET framework ve Core için farklı versiyonlara sahip. Bu şekilde aynı/benzer koda rağmen ortamlara göre farklı şekilde çalışabiliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GHvq1Nt1ftWwe-PQGAwFbg.png" /></figure><h4>.NET 5 ve Sonrası</h4><p>Temel olarak .NET 5 ile hedeflenen tüm bu ekosistemi (.NET Core, .NET Framework, Xamarin, Mono…) tek bir çatı altında toplayıp belli bir standartla yola çıkmaktı. Bu şekilde Xamarin,Unity,ML.Net dahil olmak üzere tüm framework’ler tek bir çatı altında birleşmiş oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*L_GNMskR1oG4k3atn49YFQ.jpeg" /></figure><p>Bununla birlikte .NET 5&#39;e gelmeyen bazı teknolojiler de oldu. WCF, WebForm, Hatta ASP.NET MVC’de buna dahil fakat Core MVC elbette destekleniyor ve devam ediyor.</p><p>Detaylar için buraya bakabilirsiniz, Microsoft’un bunlar yerine önerdiği alternatifler var. Aynı şekilde ileriki versiyonlarına da göz atabilirsiniz.</p><p><a href="https://learn.microsoft.com/en-us/dotnet/core/whats-new/dotnet-5">What&#39;s new in .NET 5 - .NET</a></p><p>Tabi bu süreçte yeni yol haritası da belli olmuş oldu. Microsoft’un kullanmış olduğunuz versiyona olan desteği konusunda açıklık getirildi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XDWdWfTJCGaEyNXzNSjTPA.png" /></figure><p>Altta gördüğünüz gibi oldukça kolay bir şekilde uygulamalar arası versiyon migrate etme işlemi de bu kadar kolay bir hale geldi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/585/1*lLkI4cT7MlcSvcw-gmfkqA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/559/1*O2_J02gdHz8PIQKrhspT2w.png" /><figcaption>.NET 5 to .NET 6</figcaption></figure><h4>.NET Native AOT (Ahead of Time)</h4><p>Normalde bir programın kaynak kodu derlendikten sonra “<strong>Intermediate Language</strong>” olarak adlandırılan bayt kodu üretilir. Yukarıda diyagramda bunu görmüştük. Bu IL kodu, uygulama kullanıcısı tarafından çalıştırılmadan önce geleneksel <strong>Just-In-Time (JIT)</strong> tarafından derleniyordu.</p><p>.NET 8 ile gelen Native AOT, bu sorunları ele almak için tasarlanmış bir yaklaşım. AOT derlemesi, uygulama kodunun çalışma zamanında derleme yerine derleme zamanında derlenmesini sağlar. Bu, uygulamanın başlatılma süresini önemli ölçüde hızlandırabilir, çünkü IL kodunu çalıştırmak yerine derlenmiş makine kodunu doğrudan kullanabilirsiniz<strong><em>. </em></strong>Native AOT, özellikle performans ve verimlilik odaklı uygulamalarda önemlidir ve özellikle mobil ve gömülü sistemler için büyük bir avantaj sunar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/723/1*h2uHh5kwgIh8rVDM0mI75w.jpeg" /></figure><p>AOT’nin bir diğer olayı ise en çok kullanılan yapıları belirleyip tekrar derlenmeye ihtiyaç duymadan kullanılmasını sağlamak. Bunu da runtime sırasında dinamik olarak değişebilecek şekilde yapmakta. Bu da bize performans kazandıran ana unsurlardan birisi diyebiliriz. Detaya girmeden en kısa bu şekilde açıklanabilirdi :D .NET 8 Day etkinliğinde bir sunumun sadece bunun üzerine yapıldığını gördüm. Ama bu kadarını bilmeniz bile bir bir fikir sahibi olmanızı sağladığından bence önemli.</p><p>Evet, aklıma gelenlerden bir toparlama yaptım. Elbette her gelen versiyonla birlikte pek çok değişiklik oldu. Amacım her şeyi buraya yığmak yerine,.NET Framework projesinin neden MacOS’ta çalışmadığını bile olsa insanların anlamasını sağlamaktı. Biraz bile olsa faydam olduysa ne mutlu bana :) Hangisi kullanılmalı edilmeli muhabbetlerine de girmedim, düz mantık yani 2024 yılında kim WCF için ortam hazırlar, kim bunların deployment’ını araştırır scale olmasını araştırır? Her zaman güncel olmaktan yana olun. Hiçbir şey yapmasanız bile arkada framework ve dilin kendinden gelen versiyon güncelleştirmeleriyle birlikte daha tutarlı, güvenli ve performans sahibi bir uygulama kazanmış olursunuz. Aynı şekilde sunulan özelliklerle kazandığınız esneklikte cabası. Evet, dahada uzatmadan :) Bugünlük benden bu kadar… Sonraki yazılarda yeniden görüşmek üzere :) Herkese bol şans 🚀🚀</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a46799deb40a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yeni başlayanlar için Docker Nedir? Ne işe yarar?]]></title>
            <link>https://medium.com/@kadirkurhan/yeni-ba%C5%9Flayanlar-i%C3%A7in-docker-nedir-ne-i%C5%9Fe-yarar-726164dd5428?source=rss-785f1af696ad------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/726164dd5428</guid>
            <category><![CDATA[docker]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kadir Kurhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 01 Jun 2022 22:16:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-21T22:38:57.633Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zHTXn6vz_sVOeIQlUYBE_w.png" /></figure><p>Öncelikle herkese selamlar, ilk yazıma hoşgeldiniz :) Docker öğrenme aşamasında kenara not ettiklerimi sizlerle paylaşmak istedim çünkü yazılımla haşır neşir olduğum süre boyunca hakkında bilgi sahibi olmadığım konulara önyargıyla baktığımı, gözümde büyüttüğümü, üzerine gittiğimde ise aslında o kadar da korkulacak taraflarının olmadığını fark ettim ve şunu kabullendim:</p><p><em>“Zor görünüyorsa, onunla yeterince uğraşmamışsın demektir.”</em></p><p>Eminim ki benimle aynı hisleri zamanında paylaşmış ve şu anda bu şekilde düşünen pek çok arkadaşımız var ve ben de bugün bu “kısa” yazımda bu konuyu anlamanızı sağlayacağım :) Ara ara notlarla bunları destekleyeceğim ve anahtar kelimelere hakim olmayanlar içinde ayrıca notlar düşmeye çalışacağım.</p><p>Öncelikle Docker nedir? Arkadaşlar Docker’ın ne olduğunu anlayabilmek için biraz bu işin tarihçesine ve yaşanan sorunlara bakmamız gerekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/771/1*_kODSxxt_0ohHYGILtkK5Q.png" /></figure><p>Docker’dan önce insanlar internete sunacakları servisleri kullanabilmek için belli başlı işlemlerle uğraşmak durumunda kalıyorlardı. Resimlerle ifade etmek gerekirse, her bir hizmet için bir Bare Metal denilen, kullanıcıya tahsis edilmiş fiziksel sunucular kullanılıyordu. Bunların içerisine bir işletim sistemi kuruyor, sonrada web serveri ayağa kaldırarak dışarıya açıyordunuz ya da bir email server kaldırıp bilgileri de burada muhafaza ediyordunuz. Peki resime bakınca sorunu fark ettiniz mi? Bence fark ettiniz. Çünkü her bir fiziksel sunucuya tek bir uygulama yükleyerek ve kullanarak sistemin yalnızca küçük bir kısmını kullanıyor, böylece sistemin kullanmadığınız özellikleri boşa gidiyor. Yani israf oluyor :) Peki biz böyle bir şey ister miyiz? İstemeyiz. Tahmin edeceğiniz üzere onlarda istememiş :) Peki buna ne ile nasıl bir çözüm üretilmiş ? Sıradaki konumuz Virtualization(Sanallaştırma)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/343/1*kO8VH5Bg8S3AfX45pKafig.png" /></figure><p>Resimde de görebileceğiniz üzere, artık donanım masrafımız ortadan kalktı :) Olayı anlatayım, Fiziksel sunucumuz(Host) üzerinde bir işletim sistemi kuruyor, üzerine Hypervisor gibi sanallaştırma teknolojisi kullanarak içine farklı farklı sanal makineler kurarak bunları birbirinden bağımsız uygulamalar halinde çalıştırma imkanına sahip oluyoruz. Her şey çok güzel. Peki buradaki sorun ne? Yine resimde görmüş olduğunuz üzere bu sefer gereksiz donanım masrafını ortadan kaldırmış olmamıza rağmen, sürekli her uygulama için ayrı bir işletim sistemi kurmak durumunda kalıyoruz. Her bir linux işletim sisteminin, sistemin %10 kaynağını tükettiğini varsayarak örnek verirsek, 3 uygulama için %30 kaynak boşa gidiyor demektir. Gözardı edilemeyecek boyutta bir sorun. İşte tam da bu noktada, 2013 yılında Docker hayatımıza giriyor ve bizlere her şeyi kolaylaştırıyor. Bu kolaylık ve işlevselliği sayesinde de birden popülerleşiyor ve öğrenme gerekliliği doğuyor. Sırada <strong>Docker</strong>:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/298/1*_cWGKO90UR3h_kuXlORQPg.png" /></figure><p>Resimde 1–2–3 şeklinde numaralandırmış olduğum her bir uygulama, Container haline getirilmiştir. Peki nedir bu Container? Arkadaşlar biz daha öncesinde o uygulamanın çalışabilmesi için işletim sistemi fazlalığından ve sisteme olan yükünden bahsediyorduk değil mi? İşte burada yalnızca uygulamamızı ve onun ihtiyacı olan kütüphaneleri bir paket haline getiriyoruz ve onun da adı Container olmuş oluyor. Kısaca uygulamalarımızın paketlenmiş halidir diyebiliriz. Peki bu bize neyi sağlıyor? Tek bir sunucu üzerinde, daha yönetilebilir, özelleştirilebilir yapılar kurabilmemize olanak sağlıyor. İlerleyen kısımlarda da bunu çok net biçimde göreceksiniz.</p><p>Teorik kısmını geçtiğimize göre, artık biraz daha işin pratik kısımlarına geçebiliriz :) Merak etmeyin, her şey adım adım olacak. Size koca koca satırlar göstermeyeceğim :D sizin de uygulamaları test edebilmeniz için PlaywithDocker’ı kullanmanızı tavsiye ederim. PlaywithDocker size Docker kurulu bir makinenin CLI(Command Line Interface)’ını sunmakta. Buradan işlerimizi yürütebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/407/1*eiQqimeZJDSk9QxGuRmutw.png" /></figure><p>İlk komutumuzla başlayalım. Arkadaşlar, — help opsiyonunu kullandığımız zaman bizlere devamında hangi komutları kullanabileceğimizi gösteren bir yönerge çıkartır. Ekran sığmadığı için hepsini koyamıyorum ama aynısını lütfen deneyin ve çıktı alarak ilerleyin. Bu daha iyi anlamanız açısından önemli.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/837/1*EoGYQHsmIM1Gi0cHuoShVg.png" /></figure><p>buradaki —help opsiyonunun bir diğer güzelliği ise, sürekli olarak takıldığınız yerden sonra bu opsiyonu kullanarak sizin için devamında kullanabileceğiniz opsiyonları sıralamasıdır. Örnek verecek olursak:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/827/1*xOPa54E9rP4sek4zzbwHTA.png" /></figure><p>Gördüğünüz üzere size oldukça yardım ediyor. Takıldığınız yerde help diyerek gerisini doldura doldura ilerleyebilirsiniz. Şimdi, örnek olarak bir container oluşturalım ve nasıl bir çıktı alıyoruz inceleyelim. DockerHub’dan official image olan hello-world’den bir container oluşturacağım. Ek bilgi olsun, Image’ler bizim paketlenmiş olan prototiplerimiz gibidir. Bu prototipe göre onlarca yüzlerce Container oluşturulur. Yani Container’ları, bu Image’lerin çalışan birer kopyasıymış gibi düşünün. Konuya dönelim şimdi, bu Container çalıştığında komut ekranına “Hello from Docker!” yazdırır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*ehqUUZcyaGTiINzBNX9CHg.png" /></figure><p>Resimde gördüğünüz üzere önce DockerHub’dan, “docker pull” komutunu kullanarak bir image’i local çalışma alanımıza çekmiş olduk. Bir diğer bahsedilmesi gereken şey ise:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/579/1*p43H0iclIoM4YLES3624xA.png" /></figure><p>Yukardaki resimden örnek vermek gerekirse “maryatdocker” yazan kısım kullanıcı adı, “/” işaretinden sonra gelen ilk kısım repository ismi oluyor. “:” iki nokta işaretinden sonra gelen kısım ise onun tag’i olmuş oluyor. Bunu versiyon gibi düşünebilirsiniz. Windows var ama windows:7–windows:8.1–windows:10… diye giden versiyonları da var. Tek repo altında toplanıyorlar. Burada bahsetmek istediğim şey, biz hello-world image’ini çekerken herhangi bir tag kullanmadık. Herhangi bir kullanıcı adı da belirtmedik. Sebeplerinden bahsedelim:</p><p>1- Eğer hello-world şeklinde image’i repository’e pull ya da push edersek, default(varsayılan) olarak “:latest” tag’iyle işaretlenir.</p><p>2- Eğer çekmek istediğiniz repository, official(resmi) bir image ise herhangi bir “/” işareti yani ondan önce gelen bir kullanıcı adı göremezsiniz. Örnek:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/205/1*qhXs63gLDgYSqmPNUL0NRw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/328/1*PFLZk3nbf6rcWi8jC4-vDg.png" /></figure><p>Umarım bu kısım anlaşılmıştır. Şimdi bir diğer noktaya değinelim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/654/1*m8NRyZg55WnXUeSg-7hDdQ.png" /></figure><p>Gördüğünüz üzere “docker ps” komutu ile container’ları listelemek istediğimde, herhangi bir çıktı alamıyorum. Bir diğer komutu girelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fsGMDpDbHT2EiwJk5jmLfw.png" /></figure><p>“docker container ps -a” diyerek tümünü listeletiyorum. Bakın “Status” kısmında diyor ki “exited”.. Buradan çıkarmamız gereken anlam şu: Bir container’ın ömrü, çalıştığı süre kadardır. Eğer bir web server olsaydı, sürekli olarak bir portu dinlediğinden sürekli çalışmakta olurdu. Fakat bizim uygulamamız yalnızca ekrana “hello world” yazdırıp işini tamamladığından process kısmında sonlanıyor. Haliyle container’da sonlanıyor. Burayı da anladığımıza göre ilerlemeye devam edelim. Gelsin bir sonraki konumuz.</p><h3>Docker Volumes</h3><p>Arkadaşlar Volume nedir anlamak için önce sorunu tespit edelim. Bizler bir container’ı evladiyelik oluşturmuyoruz. Sorun çıktığında ya da güncellendiğinde silip yenisini oluşturuyoruz ya da daha kibar haliyle öyle icap edebiliyor diyelim :) fakat bunu yaparken beraberinde oluşturulan dosya sistemi de kendisiyle birlikte siliniyor. Volume’ler de tam da bu amaç için oluşturulmuş yapılar. Host üzerindeki bir adres container’a mount edilip, container üzerinde yapılan değişikliklerin burada tutulması ve silindiği halde korunması, yeniden oluşturulduğunda kaldığı yerden devam edebilmesi için volume’ler kullanılıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/574/1*fFCc5DQxiaA6FHpgYMlt9Q.png" /></figure><p>Şimdi bir volume nasıl oluşturuluyor ona bir göz atalım.</p><pre>docker volume create volumename</pre><p>— help opsiyonunu kullanarak kullanabileceğiniz diğer opsiyonlara da göz atabilirsiniz. Mesela “inspect”. Bakalım inspect dediğimizde bize neler veriyormuş.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/602/1*bgkFwY39itFG19DdvoL8Bw.png" /></figure><p>Gördüğünüz üzere artık bir container oluştururken eğer bizler volume belirtirsek, değişikliklerimizin saklanıp korunacağı adres bizzat burası oluyor. Şimdi bunun container oluşturma aşamasında nasıl kullanıldığına bir göz atalım.</p><pre>docker container run --rm -it -v volumename:/klasoradi alpine sh</pre><p>Şimdi burası bir tık karışmış olabilir. Burada bu komutu açıklayayım ki anlamadan ilerlemiş olmayalım. “ ‘ — it’ opsiyonu nedir?” dediğinizi duyar gibiyim. Arkadaşlar öncelikle burada bir yazım standartından bahsedeyim. Docker komutunu kullandıktan sonra, kullanacağımız ilk parametre neyle çalışacağımızı belirliyor. Örnek: “Docker container”</p><p>Burada container ile çalışacağımızı söylüyoruz. Bir sonraki aşamada ise o çalışmak istediğimiz yapıyla ne yapmak istediğimizi belirtiyoruz. Bakınız: “docker container run”. Ben bir container oluşturmak ve ayağa kaldırmak istiyorum demiş oluyoruz. Bundan sonra ise opsiyonlarımızı girmeye başlıyoruz.</p><p>Bakınız biz “ — it” girmişiz. Bunun manası shell’e interaktif bir bağlantı sağlamaktır. Zaten komutun sonunda da “sh” kullanarak o container içindeki komut satırına bağlanmak istediğimizi belirtmiş oluyoruz.</p><p>En sonda gördüğünüz “alpine” ise image’imiz oluyor. “ — rm” opsiyonu oluşturulan container durdurulduğunda silinsin manasına geliyor. Yani eğer bunu yapmasaydık “docker container rm containeridsi” diye ayrı bir komut girerek silmek zorunda kalırdık. bir çeşit kısayol gibi düşünün...</p><p>“ — v” opsiyonuyla belirttiğimiz kısım ise, oluşturmuş olduğumuz volume’ü container’a bind(bağlayacağımız) etmemizi sağlayan opsiyon oluyor. Yani volume oluşturuyoruz. sonra da container oluştururken sen bu volume’ü kullan diyoruz. Biraz karışık oldu gibi ama umarım anlaşılır olmuştur :) Bir başka örnekle devam edelim.</p><pre>docker container run -it -v volumename:/klasoradi:ro alpine sh</pre><p>Bu readonly yani değişiklik yapılamaz. Yani o container içinde volume’ler üzerinde bir dosya var diyelim. O dosyayı açtınız ve içine bir kaç satır eklemeye çalıştınız. Buna müsade edilmez. Bu da böyle küçük bir not olsun.</p><pre>docker container run -d -p 80:80 -v C:\kadir\falan:/usr/src/filan/nginx/html nginx </pre><p>Fiziksel makinenizden direkt bu şekilde path vererekte hızlıca bu işi halledebilirsiniz. Bilmeniz gereken şeyse local’inizde yapmış olduğunuz değişikliklerin container’a da yansıyor oluşudur.</p><p>Buradaki “-d” opsiyonu ise bize komut ekranının geri verilmesini sağlamaktadır. Eğer uzun süreli bir işlem yapılacaksa, komut ekranı kilitlenir işlem bitene kadar da öyle kalır. Biz bunu bu opsiyonla arkaplanda çalışmasını ve bize komut ekranını vermesini sağlıyoruz. Böylece arkaplanda çalışırken biz kendi işimizi yapmaya devam edebiliyoruz.</p><p>“-p” opsiyonuna gelecek olursak, port atamamıza yardımcı olan bir opsiyon buda arkadaşlar. “hostport:containerport” şeklinde bir yazım sıralaması var. Yani 80 portuna gelen isteği, container içindeki 80 portuna yönlendir demiş oluyoruz. C:kadir diye giden path’de aynı şekilde, iki noktanın sol tarafı host’a ait path, sağ taraftaki de container’a ait path oluyor.</p><p>Bu kısmı da hallettiğimize göre, bir sonraki konumuza geçebiliriz:</p><h3>Docker Network</h3><p>Arkadaşlar bizler ayağa kaldıracağımız container’larda internete ne şekilde bağlanacaklarını belirtebiliyoruz. Bunu yapmamızın belli başlı nedenleri var. Hangi IP adresinden çalışacağını, Bridge, Subnet, Gateway gibi konfigürasyonlara karar vermemiz gereken durumlar olması. Bunlar üzerinde biraz duralım şimdide.</p><p>Docker’ın bize sunmuş olduğu 3 çeşit network objesi var:</p><p>Bridge, Host, None.</p><p><strong>Bridge</strong>: Bridge’den kısaca bahsetmek gerekirse, birden fazla ağdan tek bir birleşik ağ oluşturmak için kullanılan yapıdır. Biz bir container oluşturduğumuzda opsiyon olarak belirtmediysek varsayılan olarak bu obje atanır. Bridge’den çıkan paket docker0 isimli gateway’e teslim edilir. Oradan da ana network interface’ine geçiş yapar.</p><pre>docker container run -it --name deneme --net bridge user/repo sh </pre><p>Normalde bridge’den bağlanıyoruz. Burada varsayılan olana değil de, host objesine bağlanmak istediğimizi belirtmek istersek bridge yazan kısma “host” yazmamız gerekir. “ — net host” şeklinde.</p><p><strong>Host</strong>: Eğer container içindeki ağın, arada herhangi bir katman olmadan (nat gibi) host’un ağ kartına yapışmasını istiyorsak kullanacağımız driver’ın adı “Host” dur.</p><p><strong>None</strong>: Dışarıya kapalı olmasını istiyorsak, internetsiz çalışacak bir hizmet için bunu kullanabiliriz.</p><pre>docker container run –publish hostport:containerport -p 53:53/udp </pre><p>Burada bahsetmek istediğim şeyse, porttan sonra “/” koyarak protokol olarak TCP mi yoksa UDP mi kullanmak istediğimizi belirtebiliyoruz.</p><p>Burada bahsetmek istediğim bir diğer durum ise, oluşturmuş olduğumuz container’ların birer IP adresi var. Eğer bizler bu container’ların birbirleri ile haberleşmesini istersek, IP adresleri üzerinden haberleştirebiliriz. Fakat eğer isimleri üzerinden haberleştirmek istersek, bu default bridge üzerinde mümkün değildir. User defined yani kullanıcı tanımlı bridge’lerde ise isim çözümleme desteği vardır. Yani oluşturmuş olduğunuz bir container’a, başka bir container üzerinden ismiyle ping atabilmenize olanak sağlar. Şimdi network objeleri nasıl oluşturuluyormuş buna bakalım:</p><pre><em>docker network create koprum1 =&gt; bridge oluşturur.</em></pre><pre>docker network create koprum2 --driver host =&gt; host driveriyle network objesi oluşturur.</pre><p>Şimdi de oluşturmuş olduğumuz networkleri container üzerinde nasıl belirtiyoruz buna bakalım:</p><pre>docker container run -dit --name ornek1 --net koprum1 user/repo sh</pre><pre>docker container run -dit --name ornek2 --net koprum2 user/repo sh</pre><p>Burada “-dit” -d ile -it opsiyonlarının birleşimi oluyor arkadaşlar. Öyle bir kısa yazım şekli işte. Şimdi şu istek atma olayına bir göz atalım, havada kalmasın :)</p><pre>docker attach ornek1 =&gt; name verdiğimiz container’a bağlanmak için kullanıyoruz.</pre><p>artık “ping ornek2” dediğimizde ornek2 isimli container’a istek atabiliyoruz. Default bridge’de bu mümkün değildi bahsetmiştik.</p><pre>docker network create --driver=bridge --subnet=10.10.0.0/16 --ip-range=10.10.10.0/24 --gateway=10.10.10.10 koprum3 =&gt; driver,subnet,iprange ve gateway custom olarak bu şekilde veriliyor.</pre><p>Çok detaya da girmeyeyim, yani bunları ayrıca araştırmak gerekiyor subnet nedir, neye yarar vs. onları ayrıca araştırırsınız :)</p><p>Başka bir örnek:</p><pre>docker network connect koprum3 mycontainer</pre><p>mycontainer isimli container’a kopru2 isimli bridge objesini bağlamamızı sağlıyor. Ayrıca çalışırken de bunu yapabiliyorsunuz. “disconnect” derseniz de bağlantıyı keser. Şimdi geçelim bir diğer konuya :)</p><h3>Docker Logs</h3><p>Arkadaşlar eğer container’lar içerisinde oluşan logları incelemek ve takip etmek isterseniz kullanacağımız bir diğer komutta budur. Log nedir bilmeyenler için kısaca bilgisayarın ya da uygulamalarımızın her etkinliği kayda almasıdır. Bizlerin de container’lar içerisinde uygulamalarımız çalışıyor ve bizlerde bu logları takip etmek isteyebiliriz. Mesela uygulama sonlandı ama neden? Bir yerde bir hata çıktı. Neden? Ne zaman çıktı? Bu gibi soruların cevaplarını almamızda bize büyük yardımı dokunur. Şimdi nasıl kullanılıyormuş ona bakalım:</p><pre>docker logs containerName</pre><p>Bu komut bizim container’ımızda oluşan logları karşımıza çıkartacaktır. Aynı zamanda Docker Desktop uygulamasında, çalışan container’a tıkladığımızda karşımıza çıkan ekranda aslında bu komutun çıktısını vermektedir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/834/1*DoBVIs9W-mPkWaHa00GGWg.png" /></figure><pre>docker logs --since zamandamgasi =&gt; o zaman damgasından itibaren olan logları gösterir.</pre><pre>docker logo --until zamandamgasi =&gt; o zaman damgasına kadar olan logları gösterir.</pre><pre>docker logs --tail 3 containername =&gt; son 3 logu göster</pre><p>Opsiyonlarının kullanımları da bu şekilde. Altta da driver belirtmek isterseniz ayrıca belirtebiliyorsunuz. Belirtmezseniz default kendi driver’ını kullanacaktır.</p><pre>docker container run --log-driver logdrivername =&gt; syslog vs.</pre><p>Şimdi biraz da process’lerden bahsedelim.</p><pre>docker container run --name test123 --memory=100m imagename </pre><p>100mb kullanım sınırı koyar.</p><pre>docker container run --memory=100m --memory-swap=200m imagename </pre><p>Vermiş olduğumuz memory sınırı aşıldığında disk üzerinden kullanacağı swap sınırını tanımlamış oluyoruz. Böylece container çökmemiş oluyor. Burada dikkat edilmesi gereken swap değerinin memory sınırından büyük olması. Memory 100 ise swap en az 150 olmalı gibi. Eğer swap değerini belirtmezsek, böyle bir durum söz konusu olmaz. Alabileceği max değer memory değeri olur.</p><p>k=kb</p><p>b=bayt</p><p>m=mb</p><p>g=gb anlamına gelir.</p><h3>Environment</h3><p>Container içerisinde belli başlı sabit değerlerimizin olmasını isteyebiliriz. Bunun için içeriye bu değerleri dışardan aktarmak istediğimizde kullanacağımız komutlar aşağıdaki gibidir.</p><pre>docker container run --env myVariable1=1 --env myVariable2=2 imageName bash </pre><p>Bu değişkenleri oluşturur. Container’ın bash’ine bağlıyken printenv myVariable1 dersek çıktı olarak değişkenin değeri olan “1” çıktısını verir.</p><pre>docker container run --env-file ./dosyayolu/env.list </pre><p>Komutunu girersek sürekli — env diyerek bir ton parametreyi sıralamamıza gerek kalmaz. Dosya içinden bunları buraya kolayca import edebiliriz. İçeride de lazım oldukça kullanabiliriz.</p><h3>Images</h3><p>Şimdi de sabahtan beridir oluşturup durduğumuz şu container’lar neyden türüyormuş nasıl türüyormuş ona bir göz atalım :)</p><p>Şimdi Image oluşturmayı anlamak için önce bir Dockerfile oluşturmak gerekiyor ve burada kullanılan komutların ne olduğunu anlamamız gerekiyor.</p><p>Eğer biz bir uygulamayı paketlemek istiyorsak, onun ihtiyacı olan her şeyi o image’in içerisine gömmeliyiz. Build almalıyız, onu çalıştıracak komutları yazmalıyız. Bunu yaparken Projeyle aynı konumda bir “Dockerfile” oluşturuyoruz. Burada isimlendirme önemli çünkü biz image’i oluşturmak istediğimizde default olarak bu isimle arama yapıyor. Değilse “-f” opsiyonu kullanarak verdiğimiz isim neyse o ismi belirtmemiz gerekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/356/1*P_9uXoSVHZDyOv0U5-urvA.png" /></figure><p>Dockerfile yazarken kullanacağımız komutların işlevleri:</p><p><strong>FROM</strong>: Image’in verileceği alan. Mecburi olan tek alan.</p><p><strong>RUN</strong>: Container içindeki shell üzerinden çalıştırılacak olan command’lerin bulunduğu alan.</p><p>Küçük bir not: RUN komutu her çağrıldığında ayrı bir layer oluşturulur bu da image oluşturma aşamasını arttırır, container’ın boyutunu ve oluşturulma süresini arttırır. Bu istemediğimiz bir durum. Bu sebeple çalıştırabildiğimiz kadar komutu “\” (backslash) ile ayırmamız gerekiyor.</p><pre>RUN --mount=type=cache,target=/var/cache/apt,sharing=locked \<br>  --mount=type=cache,target=/var/lib/apt,sharing=locked \<br>  apt update &amp;&amp; apt-get --no-install-recommends install -y gcc</pre><p>Bu gördüğünüz komut 3 ayrı komutu sırasıyla işletir ve ayrı bir layer oluşturmadan işi hızlandırır. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim 🚀🚀</p><p><strong>WORKDIR</strong>: Container içinde “cd” komutu ile yaptığımız işin aynısını yapar. Tek farkla, belirtilen path yoksa yaratır.</p><p><strong>COPY</strong>: Host üzerindeki dosyaları imaj içerisine kopyalamak için kullanılır.</p><p>Örnek: copy source destination</p><p><strong>ADD</strong>: Copy ile aynı işi yapar. aynı zamanda uzaktaki dosyayı da alabilmeyi sağlar url üzerinden. Birde eğer ziplenmişse bunu açar öyle yükler.</p><p><strong>EXPOSE</strong>: Erişime açılacağı portun belirtildiği alan.</p><p><strong>CMD</strong>: Container yaratıldıktan sonra çalıştırılacak olan shell komutlarının bulunduğu alan. Başka bir talimat yoksa varsayılan olarak çalışmasını sağlar.</p><p><strong>HEALTHCHECK</strong>: Container’ın ayakta olup olmadığını kontrol eder.</p><p>Şimdi de örnek bir proje üzerinden örnek verelim.</p><p>ASP.NET uygulamamızın olduğunu düşünelim. Bunu containerize etmek istiyoruz. Projemizin ana dizinin de bir Dockerfile oluşturuyoruz ve içine yazmaya başlıyoruz.</p><pre># syntax=docker/dockerfile:1<br>FROM mcr.microsoft.com/dotnet/sdk:6.0 AS build-env #(1)<br>WORKDIR /app #(2)<br><br># Copy csproj and restore as distinct layers<br>COPY *.csproj ./ #(3)<br>RUN dotnet restore #(4)<br><br># Copy everything else and build<br>COPY ../engine/examples ./ #(5)<br>RUN dotnet publish -c Release -o out #(6)<br><br># Build runtime image<br>FROM mcr.microsoft.com/dotnet/aspnet:6.0 #(7)<br>WORKDIR /app #(8)<br>COPY --from=build-env /app/out . #(9)<br>ENTRYPOINT [&quot;dotnet&quot;, &quot;aspnetapp.dll&quot;] #(10)</pre><p>Bakınca pek bir şey anlaşılmıyormuş gibi gözükebilir. Şimdi size açıklayacağım. Bu arada bunlar her programlama diline göre değişkenlik gösteriyor ama birinden örnek vermek durumundayım :) Sizin daha kolay anlamanız için yanda yorum satırlarına numaralar verdim 1–2–3 diye gidiyor. Buradan da satır satır anlatmaya çalışacağım.</p><p>1- Başta derlemek için bir SDK ‘ ye ihtiyacımız var. Projemiz .Net’in 6. versiyonu olduğu için bunu FROM … diyerek ihtiyacımız olan image’in 6. versiyonunu çekiyoruz ve buradan elde ettiğimiz sonucu “build-env” içerisine atıyoruz. Daha sonra buradan elde ettiğimiz çıktı üzerinden hareket edeceğiz.</p><p>2- Daha sonra WORKDIR ile /app adında bir klasör oluşturuyoruz.</p><p>3- Project solution yani .net’in meşhur “sln” uzantılı dosyasını kopyalıyoruz ve image içerisinde mevcutta bulunulan klasöre kopyalıyoruz.</p><p>4- Sonra da restore ediyoruz. Bu onun bağımlılıklarını yeniden yüklemesini sağlıyor.</p><p>5- Daha sonra içerisindeki diğer dosyaları da image içerisine kopyalıyoruz ve</p><p>6- “dotnet publish” ile devam ediyoruz. Bunlar normalde .Net’in kendi CLI komutlarıdır. O yüzden yabancılık çekiyorsanız bu biraz normal ama benzer işlemleri kendi dilinizde yazdığınız uygulamalar içinde uygulayacaksınız. O yüzden acı çekmeye devam :D ama elimden geldiğince acınızı hafifletmeye çalışıyorum :D Publish sizin o uygulamayı hosting edilmeye yani canlıya almaya hazır hale getirme işleminizdir arkadaşlar.</p><p>Şimdi sıra geldi run time için build etmeye:</p><p>7- Yeni bir FROM etiketi kullanarak bu sefer runtime ‘ı kuruyoruz.</p><p>8- /app klasörüne geçiş yapıyoruz.</p><p>9- Yukarda elde ettiğimiz build-env isimli çıktıyı app/out klasöründen alıp image içindeki app klasörüne kopyalıyoruz.</p><p>10- Artık elimizde build edilmiş pırıl pırıl bir uygulama var ve çalıştırılmayı bekliyor. Komutlar teker teker işletildiğinde, sıra bu komuta gelecek ve production’a hazır halde çalışacak. Bu arada ENTRYPOINT nedir diye soracak olursanız, RUN ve CMD’den farklı olarak override edilememesidir. Bunları ayrıca araştırmanızı rica ediyorum :)</p><p>Sırada bunları Docker nezdinde image haline getirme ve çıktısını kontrol etme vakti:</p><pre>docker build -t aspnetapp .<br>$ docker run -d -p 8080:80 --name myapp aspnetapp</pre><p>Burada tag’imizin ASP.NET olduğunu, build etmek için gerekenleri de bu temel dizinde aramamız gerektiğini söylüyoruz. Docker run diyerek de uygulamamızı çalıştırıp sonucunu görüyoruz.</p><pre>docker image push kadirkurhan/ornek</pre><p>Bu şekilde de bu image’ı Dockerhub’a push’lamış oluyoruz. Yani sabahtan beridir docker pull dedikten sonra oluşturmuş olduğumuz container’lar aslında buna benzer şekillerde oluşturuluyor ve public olarak dockerhub’da depolanıyor. Sizler de kendi uygulamalarınızı bu şekilde containerize edip Dockerhub’a yükleyebilir, sunucunuz üzerinden gerekli komutları çalıştırarak container’ı kolayca ayağa kaldırabilirsiniz :)</p><p>Aynen şu şekilde:</p><pre>docker image pull kadirkurhan/ornek<br>docker container run --name -p 80:8080 mywebserver kadirkurhan/ornek</pre><p>Şimdi biraz daha teorik olarak devam edelim, bu kadar pratik bir tık yormuş olabilir farkındayım :) Dinlenme babında bir trick olsun bu da:</p><pre>docker run --restart always</pre><p>Exit durumuna düşen container’ın tekrar ayağa kalkmasını sağlamak için kullanılan opsiyondur. Böylece container düşse bile her zaman bir yenisi olacaktır ve kesintisiz çalışmaya devam edecektir. Bunu yapmamızın sebebi, sunucu kapanıp açılabilir, güncelleme gelmiştir kapanabilir vs. vs. otomatik olarak ne zaman kapansa direk yenisi oluşturulur. Böylece hizmet kesintisiz hale gelir.</p><p>Ufak dinlenmemizden sonra kaldığımız yerden devam ediyoruz :)</p><h3>Docker Compose</h3><p>Sırada .yaml dosyalarımız var arkadaşlar :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/416/1*dN8qRmkmnGVskU8Zv2ByFw.png" /></figure><p>Direkt olarak yaml dosyalarına baktığınızda, bir tık korkutucu gelebilir fakat artık bu noktaya kadar geldiyseniz bu kısımları da anlayacaksınızdır çünkü zaten terimler çokta yabancı değil. Gördüğünüz üzere .yaml dosyaları 5 ana başlık üzerinden ilerliyor ve burada göreceklerimiz işlerimizi daha da kolaylaştırıyor. Şimdi kısaca yaptıkları işlerden bahsedelim sonra da daha detaylı bir örnek üzerinde dururuz.</p><p><strong>Version</strong>: yaml’a ait versiyonu belirtiyoruz. Çok takılmaya gerek yok ama güncel olanı kullanmaya özen gösterin. Eski sürümlerinde bazı komutlarınız çalışmayabilir.</p><p><strong>Services</strong>: Burada kabaca oluşturmuş olduğunuz container’ları birer servis gibi düşünebilirsiniz. Burada tüm servisleri teker teker sıralarsınız.</p><p><strong>Volumes</strong>: Docker volume create diyerek oluşturduğunuz volume’ler burada tanımlanır.</p><p><strong>Networks</strong>: Docker network create diyerek oluşturduğumuz network objeleri burada oluşturulur.</p><p><strong>Secrets</strong>: Hasssas bilgilerimiz varsa bunu image içindeki kodda saklamak ya da servislerimize env olarak container’a gönderilmesindense, bunların encrypt edilerek saklanmasını, dağıtılmasını sağlar. Aynı şekilde gönderilirken de encrypted olarak gönderilerek güvenlik sağlanır. Örnek:</p><pre> docker secret create username ./username.txt</pre><p>daha sonra bir servis oluştururken:</p><pre>docker service create —secret username imageName</pre><p>kullanırken:</p><pre>cd run/secrets </pre><pre>cat username</pre><p>çıktı olarak o .txt içerisinde ne verdiysek onu çıktı olarak gözlemleriz.</p><p>Şimdi biraz daha detaylı örnekler inceleyelim :)</p><pre>#docker-compose.yml (Base) <br>version: ‘3.4’ #1<br>services:<br> basket-api: #2<br>  image: eshop/basket-api:${TAG:-latest} #3<br>  build:<br>    context: . #4<br>    dockerfile: src/Services/Basket/Basket.API/Dockerfile #5<br>  depends_on: #6<br>   — basketdata<br>   — identity-api<br>   — rabbitmq</pre><pre>catalog-api:<br> image: eshop/catalog-api:${TAG:-latest}<br> build:<br>  context: .<br>  dockerfile: src/Services/Catalog/Catalog.API/Dockerfile<br> depends_on:<br>  — sqldata<br>  — rabbitmq</pre><pre>sqldata:<br> image: mcr.microsoft.com/mssql/server:2019-latest</pre><pre>basketdata:<br> image: redis</pre><pre>rabbitmq:<br> image: rabbitmq:3-management</pre><p>Şimdi biraz servisler üzerinde konuşalım ve adım adım ilerleyelim. Benzer adımlar tekrarlandığından aynı şeyleri tekrarlamayacağım gerekli kısımları anlattığımda geri kalanını da anlayacaksınız emin olun :) “#” işaretiyle yorum satırında numaralandırdım. Burada da numaraya göre ilerleyeceğim.</p><p>Bahsedilmesi gereken bir nokta daha var: Oda yaml dosyalarında girintiler(indent) şeklinde birbirinden ayrılıyor. Listeler ise başına “-”(tire) işareti alarak ayrılıyor.</p><p>1- Yaml versiyonu.</p><p>2-Servisin ismi. Dikkatli incelerseniz catalog-api,basket-api vs. servisler hep aynı hizada. aynı girintide olmaları önemli. Değilse sıkıntı :)</p><p>3-Burada image’imizi belirtmişiz. Hatırlarsanız docker container run — name test123 imageName giriyorduk. Burada aslında bir nevi onu giriyormuşuz gibi düşünün.</p><p>4- context aramayı nereden başlatacağımızı gösteriyor. yani base path. Build altında olması bildiğiniz üzere “docker image build” falan diyorduk. Oradan da aklınızda kalabilir. Yani aslında Dockerfile içinde yaptığımız işi docker compose içinde toparlıyoruz. ne işe yarayacağını sonradan anlarsınız zaten şimdi devam edelim.</p><p>5- context’te belirttiğimiz dosya yolundan itibaren Dockerfile’ı aramaya başlıyor.</p><p>6- depends_on ise bir servis ayağa kalkmadan önce, ayakta olması gereken servisleri listelediğimiz kısım. Şöyle örnekleyim: Bir web uygulamanız var birde veri tabanınız. Veri tabanınız ayakta olmadan uygulamayı çalıştırırsanız ne olur? BOOM xD patlarsınız arkadaşlar o yüzden bunun olmaması için bu işin sıralamasına dikkat etmelisiniz.</p><p>Geri kalanı zaten az çok birbirinin aynısı şeyler.</p><p>Şimdi biraz service’ler ve network’ler nasıl tanımlanıyormuş ona göz atalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1023/1*9De06ZHq6HndusYjrZHpTw.png" /></figure><p>Biraz da resmi dökümanından inceleme yapalım. Gördüğünüz üzere db adında bir servis oluşturmuş, altında network’e -backend demiş. networks kısmını incelerseniz, backend tanımı orada var. onu referans göstermiş oluyorsunuz kısaca. Şimdi de bir volumes örneğine bakalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/607/1*0NSLoQEK_MAA7fsSlhMKRQ.png" /></figure><p>Bir örnek daha inceleyelim, burada frontend ve backend olmak üzere 2 servis ayağa kaldırılmış. bunların imageleri belirtilmiş. network’leri belirtilmiş. Volume’üde db-data isimli bir volume’e maplenmiş ve container içerisinde /etc/data içerisine bilgiler depolansın denilmiş.</p><p>Çokta uzatmamak adına örnekler başlangıç seviyesi için yeterlidir diye düşünüyorum. Sizler şuanki bilginizle dökümanı inceleyerek orada daha fazla bilgiyi elde edebilirsiniz. Şimdi, biz o kadar şey gördük bunlar ne işe yarıyor diyeceksiniz? Cevaplayalım: Bu compose dosyalarında oluşturulmuş komutlar olmasaydı, her bir container’ı teker teker oluşturmak ayağa kaldırmakla uğraşmak zorunda kalacaktınız. 20 tane servisinizin olduğunu hayal edin. 20 kere run etmek zorundasınız. Belki olmadı bir hata çıktı 30–40 diye gidecek. Fakat compose dosyası oluşturup detayları burada verdiğinizde, tek yapmanız gereken:</p><pre>docker compose up</pre><p>bir anda tüm servislerinizi ayakta gördüğünüzde, kolaylığı anlayacaksınız :)</p><p>Gelelim bir sonraki başlığımıza :)</p><h3>Docker Swarm</h3><p>Docker’ın bize sunmuş olduğu harika nimetlerden bir tanesi daha. Kısaca docker swarm, sunucuların bir küme(cluster) halinde docker uygulamalarının yönetildiği bir orkestrasyon aracıdır. Arkadaşlar daha açıklayıcı olması adına, elinizde 10 farklı host olduğunu düşünün. Farklı veri merkezlerinde olsun bunlar. Sizler herbirine teker teker bağlanıp çeşitli işlemleri yerine getirmesindense, bu sunucu gruplarına liderlik edecek ve hepsini bu lider sunucu üzerinden yönetebilecek olma kolaylığını kullanmaz mısınız :) İşte swarm’da size bu kolaylığı sağlıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/669/1*8TDB-2mttw8lVNi61RJySg.png" /></figure><p>Resimi biraz açıklayalım: Sizler 1 tane master/leader tanımlamışsınız. 3 tane de worker tanımlamışsınız. Elinizde 3 tane makine var. Burada durumu müsait olanlara dağıtılarak 3 makinede toplam 5 tane container oluşturuluyor ve sürekli olarak durumu gözlemleniyor. Eğer container’larda, verilen emirden farklı bir durum varsa, bu hemen algılanıyor ve hemen eksikler gideriliyor. Peki bu işlemler nasıl yapılıyor? Gelin birazda buna göz gezdirelim.</p><pre>docker info</pre><p>Öncelikle bu komutu girdiğinizde</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/587/1*01rIfwo5ZAW5ctbq_LES7A.png" /></figure><p>Gördüğünüz üzere swarm inactive durumda. Bu demek oluyor ki bizim swarm kullanmamız için herhangi bir kurulum vs. yapmamıza gerek yok. Docker kurulumuyla birlikte swarm da beraberinde geliyor. Şimdi biz ana makinemiz için yani cluster’a liderlik yapacak makinemizde şu komutu girdiğimiz takdirde, artık leader o olmuş oluyor.</p><pre>docker swarm init</pre><p>İşte bu kadar. Artık mekanın sahibi belli :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mzDJ40kikbNODnqVxDjdjA.png" /></figure><p>Şimdi bize diyor ki, artık sen manager’sın, yani yöneticisin. Altına worker eklemek istersen, o makinelerde şu komutu girmen gerekli:</p><pre>docker swarm join --token SWMTKN-1–5r7vfyfn6k1009inqpus5vneuux387s0e75nidalon04ses6ju-crm88da3fsx19k9l8li7ro6jz 192.168.0.28:2377</pre><p>Şimdi girdiğimizde aldığımız sonucu inceleyelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IsdbLMT-8kVtCjSupSlvpQ.png" /></figure><p>İşte bu kadar kolay. Şimdi bunu diğer workerları oluşturmak için tekrarlayalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wgfoQwNK2t9MlA8gFneGRQ.png" /></figure><p>Artık resimde oluşturduğum senaryonun birebir aynısı oluşmuş oldu.</p><p>Şimdi bu cluster ile yapabileceklerimize bir göz atalım:</p><pre>docker service create --name servicename --replicas=5 -p 8080:80 nginx </pre><p>Bu komutla tam 5 nginx image’ından container oluşturdu ve müsait olan workerlara dağıttı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1001/1*kCK6a7920kkJzMEAWlZVUQ.png" /></figure><p>Şimdi makinelerimizden birine göz atalım kime ne dağıtmış task olarak ona bakalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*x0LndV88GCMKskwZy5K21Q.png" /><figcaption>ilk makinemiz</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*evShkS1Y6r36LQJh2xeqlg.png" /><figcaption>ikinci makinemizde 1 tane container ayakta</figcaption></figure><p>Böyle böyle 5 olana kadar gidiyor, şimdi gidelim bir kaç tane daha oluşturalım sonra da tekerimize bir çomak sokalım ve bir makineyi kapatınca ne oluyormuş ona bakalım :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DQ0cAOQMycNuX8ty4Kom0w.png" /></figure><p>gördüğünüz üzere, 5 tane makine var. 2 tanesini kapatalım ve tekrar servisleri listeleyelim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WNVwZegrSgshp_KeWmhgHg.png" /></figure><p>Gördüğünüz gibi hemen aksiyon aldı ve yenilerini oluşturmaya başladı. Yine tekrarlayalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*2ZBhGT6edMVwAO51TavfpQ.png" /></figure><p>Gördüğünüz gibi sonuç olarak hemen yenilerini hazır etti.</p><pre>docker swarm join-token worker</pre><pre>docker swarm join-token manager</pre><p>Bu da böyle bir not olarak dursun worker eklemek manager eklemek istersek bu şekilde token’ı elde ediyor ve aldığımız komutu istenilen makinede giriyoruz. Şimdi biraz da bu işin teorik bir iki kısmından bahsedelim sonra da bitirelim :) (Sonunda dediğinizi duyar gibiyim :D )</p><p>Şimdi biz yalnızca 1 tane manager oluşturduk fakat felaket senaryolarını da düşünmemiz gerek. Bu makine düşerse ne olur gibisinden. Yerini dolduracak potansiyel leader’lar olması gerek. İşte biz yukarda vermiş olduğumuz token ile bir manager daha eklediğimizde, biri düştüğünde diğeri bu görevi devralıyor. Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta, tek sayıda manager olmasıdır. Çünkü bir manager düştüğünde geri kalanların kendi aralarında oylama yapabilmesi ve çoğunluğun sağlanabilmesi adına bu gerekli. yani 3–5–7 gibi rakamlar olmalı. Fakat önerilen en fazla 7 tane olması.</p><p>Bunun haricinde Manager’lardan yalnızca bir tanesi aktif olarak yönetici konumunda. Diğer manager’lara istek attığımızda, bunlar proxy görevi görmekte ve isteği asıl manager’a yönlendirmekte. Anlayacağınız asıl manager düşene kadar, diğer manager’lar worker görevi üstlenmeye devam ediyor. Bir nevi babadan oğullara devredilen işletme gibi düşünün. Ben öyle kurguladım kafamda :D Çocukların her biri potansiyel varis ama patron bir tane. Baba yorulup işleri çocuklarına bırakana kadar çocuklar worker olarak çalışmaya mahkum :D Ve manager düştüğünde ise çocuklardan sadece biri seçiliyor. Aynı anda 2 manager birden olamıyor.</p><p><strong>Şimdi bir iki opsiyondan bahsedelim:</strong></p><p>docker service mode : replicated ve global.</p><p><strong>replicated</strong> : replica sayısını belirtiriz ve o uygun node’lar içerisinde o kadar replica oluşturur.</p><p><strong>global</strong>: globalde ise her node’da en az 1 tane çalışmasını garanti eder. Yeni node eklersen yenisinde de otomatik çalışmaya başlar. Antivirüs buna örnektir.</p><pre>docker service scale serviceName=3 </pre><p>yoğunlaşan trafiği dengelemek için container sayını bu şekilde arttırıp azaltabilirsiniz.</p><pre>docker service create --name serviceName --mode=global nginx </pre><p>Her node’da bir tane nginx çalıştıracak. Manuel olarak birini silseniz bile yeni bir replica yaratır.</p><p>Şimdi de bir servisi nasıl update edeceğimizi görelim:</p><pre>docker service update --detach --update-delay 10s --update-parallelism 2 --image kadirkurhan/ornekrepo:v2 myservice</pre><p>Burayı teker teker açıklayım: Service’i update et, detach ile terminali kitlemeden bize geri ver, 10 saniye gecikmeyle update et, aynı anda 2 container ile işlem yap(parallelism), — image ile hangi imaj ile yenilemek istiyorsun ? myservice(serviceName) servisi üzerinde update işlemi yap. Varsayılan olarak önce siler sonra yenisini oluşturur. Böyle böyle sırayla hepsini günceller. Opsiyonlarla bunu değiştirmek mümkün. Önce oluştursun sonra silsin gibi.</p><pre>docker service update --help </pre><p>Diyerek opsiyonları görebilirsiniz açıklamalarında herbirinin ne işe yaradığı yazıyor. Eğer update işleminde bir hata çıkarsa bunu geri almakta son derece kolay anında bir önceki çalışan versiyonuna dönebiliyorsunuz:</p><pre>docker service rollback -d servicename</pre><p>Aslında bahsedilebilecek çok konu var ama başta belirttiğim gibi yazıyı kısa tutmak istedim :) Buradaki her konu birer ayrı başlık gibi incelenmesinde fayda var. Opsiyonlarının teker teker denenmesinde aynı şekilde fayda var.</p><p>Bu yazımda kabaca sizlere bahsetmek istediğim konular bunlardı. Daha fazla detayı <a href="https://docs.docker.com/engine/reference/commandline/swarm_join/">https://docs.docker.com/engine/reference/commandline/swarm_join/</a> buradaki her konu başlığını teker teker inceleyerek öğrenebilirsiniz. Bahsetmediğimiz elbette çok konu var zaten hepsinden bahsetmemiz mümkün değil. O yüzden buradan sonrası biraz kişisel çabanıza kalıyor :)</p><p>Yorumlarda düşüncelerinizi paylaşırsanız çok sevinirim. Yazılımla ilgili ya da özellikle .Net teknolojileri ile ilgili merak ettiğiniz konularda da yorumlardan geri dönüş yapabilirsiniz. Naçizane bilgim dahilinde başka yazılarda değinmeye çalışırım. Bugünlük bu kadar, görüşmek üzere sağlıcakla :)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=726164dd5428" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>