<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Erdem Kalaycı on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Erdem Kalaycı on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@kalaycierdem?source=rss-5567098d2391------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*dhDCF-SXMbP3rTnrLwbYEQ.png</url>
            <title>Stories by Erdem Kalaycı on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@kalaycierdem?source=rss-5567098d2391------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 01:57:45 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@kalaycierdem/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Principles in Refactoring and Bad Smells in Code]]></title>
            <link>https://medium.com/@kalaycierdem/principles-in-refactoring-and-bad-smells-in-code-ffa4d7c6fa81?source=rss-5567098d2391------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ffa4d7c6fa81</guid>
            <category><![CDATA[clean-code]]></category>
            <category><![CDATA[coding]]></category>
            <category><![CDATA[software-development]]></category>
            <category><![CDATA[software]]></category>
            <category><![CDATA[refactoring]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Erdem Kalaycı]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 24 May 2023 01:54:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-24T11:14:25.778Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bu makalemde refactoring işleminin neden yapılması, ne zaman uygulanması ve uygulanmaması gerektiği durumları, refactoring yapılmadığı takdirde kodda oluşan durumlardan bahsediyor olacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/905/1*9-mzrmlH1Hof9IKP3ErQkw.png" /></figure><h3>1) Refactoring İlkeleri</h3><h4>1.1) Neden refactoring yapmalıyız?</h4><p>Refactoring, kodun fonksiyonelliğini değiştirmeden, kodun kalitesini arttırmak, yazılım tasarımını iyileştirmek için yapılan işlemdir.Refactoring çeşitli amaçlar için kullanılabilen ve gerektiğinde yapılması gereken bir araçtır.</p><h4>Refactoring, yazılım tasarımını iyileştirir</h4><p>Yazılımcı, hedeflerini gerçekleştirmek için kodda değişiklik yaptıkça kod yapısını kaybedebiliyor ve kod tasarımını görmek, korumak gitgide zorlaşabiliyor.Çünkü yapılan her değişiklik kümülatif bir etki yaratıp, kodun yapısının hızlıca bozulmasına sebep olabilmektedir.</p><p>Kod yapısı bozulduğu zaman, aynı işlevleri yapmak için tekrarlanan kod blokları ortaya çıkabilmektedir.Bu gibi durumlarda refactoring işlemi yaparak tekrarlı kodlarını atarak tasarımı iyileştirmemiz gerekmektedir.</p><p>“Kod çalışıyor, uygulama istenen çıktıyı veriyor, refactoringe efor harcamaya gerek yok” diye düşünebiliriz fakat bu refactoring gereksinimi olmadığı anlamına gelmez.Çünkü kodda gelecekte yapılacak değişikliklerin daha kolay ve fazla efor sarfetmeden yapılabilmesi için refactoring işlemine gerek vardır.</p><h4>Yazılımın daha kolay anlaşılmasını sağlar</h4><p>Programlama yaparken aslında bilgisayar ile iletişim kuruyoruz.Biz kodu yazarken bilgisayara ne yapmak istediğimizi anlatıyoruz ve bilgisayarda bize bir yanıt dönüyor. İşte burda bilgisayara ne yapmak istediğimizi anlatırken, ilerleyen zamanda kod üzerinde çalışacak olan yazılımcılarında kolaylıkla anlayabileceği şekilde kodlama yapmamız gerekiyor.Örneğin kod üzerinde plansız bir değişiklik yaptık, bu değişiklik büyük olasılıkla uygulama için extra çok büyük bir getirmeyecektir ama değişiklik yaptığımız kısımda diğer bir yazılımcı çalıştığında kısa sürede kolaylıkla çözebileceği bir işi belki çok daha uzun bir sürede çözücektir ve daha fazla efor sarfetmesine sebep olacaktır.</p><blockquote><strong>Any fool can write code that a computer can understand. Good programmers write code that humans can understand.</strong></blockquote><blockquote>Refactoring, Improving the Design of Existing Code</blockquote><p>Bu yüzden gelecek süreçte uygulamada geliştirme yapıcak olan diğer yazılımcıların kodu kolay şekilde okuyabilmesi için kodun karmaşadan uzak şekilde yazılması ve gerektiğinde refactoring yaparak kodun anlaşılabilirliğinin sağlanması gerekmektedir.</p><p>Refactoring işlemini tamamladık, tekrarlı kod bloklarını kaldırdık, tasarımı iyileştirdik, kodun okunabilirliği arttı peki kod refactoring yapmadan önceki gibi doğru çıktıyı veriyor mu?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/524/1*2oj9WJ-ZIq_ZNrYv78NSbA.png" /></figure><p>Uygulama üzerinde yapılan her geliştirme her düzenlemeden sonra yapıldığı gibi refactoring işleminden sonra da “<strong>Test</strong>” sürecinin işletilmesi gerekmektedir.Refactoring işlemine başlamadan önce hangi case’de ne sonuç veriyorsa refactoring işleminden sonrada aynı case’de aynı sonucu vermesi gerekmektedir.Test işleminden sonra kod istenildiği gibi çalışıyorsa yapılan değişiklikler hayata geçirilebilir.</p><h4>Hataların bulunmasına yardımcı olur</h4><p>Bir hata geldiğinde hatayı bulabilmek için yazılımcı onlarca belki yüzlerce kod satırını okumakta ve kod satırlarındaki hataları yakalamaya çalışmaktadır.Kimi zaman hataların görülmesi zor olabiliyor özellikle kodun yapısı temiz, net olmadığı zamanlarda hatayı bulmak daha da zorlaşıyor.Bunun önüne geçmek için refactoring yaparak , programın çalışma mantığını netleştirmek, kod bloklarının çalışma amacının net olarak görülebilmesini sağlamak gerekmektedir.Bunun içinde refactoring sürecinin alışkanlık haline getirilerek kaliteli kod yapısını sürekli olması sağlanabilir.Kaliteli kod yazmada alışkanlıkların önemini, refactoring konusunda yazarlık yapmış olan Kent Beck’in bir sözüyle vurgulayabilirim.</p><blockquote><strong>I’m not a great programmer; I’m just a good programmer with great habits</strong></blockquote><blockquote>Refactoring, Improving the Design of Existing Code</blockquote><p>Yazılım sürecinde diğer disiplinleri alışkanlık haline getirdiğimiz gibi refactoring işleminide alışkanlık haline getirmemiz gerekmektedir.</p><h4>Daha hızlı programlama yapılmasını sağlar</h4><p>Refactoring işlemini gerçekleştirdiğimizde kodun kalitesinin iyileştiğini , okunabilirliğinin arttığını ve hataların azaldığını görebiliriz.Ancak refactoring yaparken bir efor harcıyoruz.Geliştirmeye harcıyacağımız eforu refactoringe harcamak acaba hızımızı yavaşlatıyor mu?Aslında yavaşlatmıyor, tam tersine hızlı geliştirmeye imkan sağlamaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/881/1*0RJ6ASI6NikdCHhFVLtJdQ.png" /></figure><p>Bu durumu şöyle açıklayabiliriz, ilk başta refactoring sürecini göz ardı edip hızlı ilerlebiliriz ama bir süre sonra kötü kod kalitesi bizi yavaşlatmaya başlayacaktır.Örneğin yeni bir fonksiyon eklemek istediğimizde, oluşan hataları bulmak ve düzeltmek için gereğinden fazla zaman harcamamız gerekicektir.Refactoring yapılmamış yapı maalesef bizi yavaşlatıcaktır.Yazılımın yapısını anlamaya çalışırken zaman kaybetmemize sebep olacaktır.Refactoring işlemini yaparak geliştirme hızının korunmasını sağlayabiliriz.</p><h4>1.2) Refactoring ne zaman yapılmalı?</h4><p>Refactoring periyodik olarak planlanmış şekilde yapılması gereken bir işlem değildir.Herhangi bir zaman diliminde ihtiyaç duyulduğunda yapılabilmektedir.Fakat refactoring işleminin yapılması gereken bazı belli durumlar vardır bunlar;</p><h4>Üç Kuralı (The Rule of Three)</h4><p>3 kuralı için Don Roberts’a aftedilen bir refactoring kuralıdır diyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/883/1*SJJuMppuTeZekknum5byYw.png" /></figure><p>Don Roberts kodda bir şeyi ilk defa yapıyorsak, bunu direkt gerçekleştireceğimizi, aynı şeyi ikinci defa yapıyorsak yapmakta tereddüt etsekte yapabileceğimizi ama üçüncü kez aynı şeyi yapıyorsak refactoringin kaçınılmaz olduğunu söylemektedir.Çünkü tekrarlı kod birçok handikap oluşturmaktadır.</p><h4>Fonksiyon eklendiğinde</h4><p>Refactoring işleminin yapılması gereken en yaygın zamanlardan biri yeni fonksiyon eklendiği, yeni bir özellik eklenmek istendiği zamandır.Bunun nedeni ise , yeni bir fonksiyon eklemek istediğimizde değiştirmemiz gereken kodların ve kod bloklarının ne yaptığını refactoring ile daha kolay anlaşılması ve böylece eklenecek olan fonksiyonların daha hızlı, sorunsuz, daha kolay koda entegre olmasıdır.</p><h4>Hatayı düzeltmeniz gerektiğinde</h4><p>Hataların giderilmesinde refactoring yapılmasının amacı kodun daha anlaşılabilir olması ihtiyacından gelmektedir.Refactoring koddaki hatayı daha kolay bulmayı sağlamaktadır.</p><p>Ayrıca, bir bug aldıysak bu, refactoring sürecinin önceden başlanmış olmasına gerektiğine de işaret etmektedir.Çünkü karşılaşılan bug, koddaki hatayı önceden yakalayabilmek, görebilmek için yeterince açık olmadığından da kaynaklanmaktadır.</p><h4>Kod review yaparken</h4><p>Review yaparken refactoring işleminin yapılıp yapılmamasına karar verilebilmektedir.Geliştirme yapılan takımla beraber review yapıldığında kodun tüm takım üyelerince anlaşılabilir hale gelmesi sağlanır.Bu review sırasında kod için yeni fikirler oluşur ve kodda refactoring işleminin yapılmasının gerekip gerekmediği konuşulabilir.</p><p>Reviewlarda refactoringe karar vermek için gerçekleştirilecek ilk adım kodun gözden geçirilmesidir.Kod okunur ve anlaşılır, öneriler sunulur, bu öneriler incelenir ve sorgulanır.Öneriler uygun ise refactoring işlemine başlanır.Böylece review somut adımlarla gerçekleştirilmiş olacaktır.Review sırasında refactoringin başarılı olması için önerilen çalışma şekli şöyledir; kodda geliştirme yapan yazılımcı ve bir ekip arkadaşı (reviewer olarak) ile birlikte reviewı gerçekleştirmesi ve beyin fırtınası ile görüş alışverişi yapmalarıdır.Ekip arkadaşının önerileri uygunsa refactoring işlemi yapılır.</p><h4>1.3)Refactoring Problemleri</h4><h4>Database Prolemleri</h4><p>Refactoring işlemi yaparken sorun yaşanan kısımlardan biri veritabanı oluyor maalesef.Çünkü uygulamalar çoğunlukla veritabanı şemasına sıkı sıkıya bağlı oluyor ve veritabanını değiştirmek zor oluyor.Burda nesne modeliyle veritabanı arasına bir katman oluşturulması önerilmektedir.Böylece iki farklı modeldeki değişikliklerin birbirinden izole edilebileceği söylenmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yIPI1smyUGTM90Nb0XJCqQ.png" /></figure><h4>Interfaces Problemleri</h4><p>Refactoring işleminden sonra kullanıcı arayüzü farklı görünebilmektedir veya düzgün çalışmayabiliyor.Olaylarda, işlevsellikte hata ortaya çıkabilmektedir.Bu problemlerin önüne geçmek için refactoring işlemi sonrası arayüz içinde test işleminin yapılması gerekmektedir.</p><h4>1.4) Hangi Durumlarda Refactoring Yapılmamalı?</h4><p>Kod karmaşık ve hatalarla dolu ise kodu sıfırdan yazmak refactoring işlemine oranla daha kolay ve daha az eforlu olacağı için işleminin yapılmaması gerekmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*awMPOdN5Jdir5wonl5e2BQ.png" /></figure><p>Refactoring yapılmaması gereken diğer bir durumda proje teslim tarihine yakın olunduğu zaman dilimidir, yeniden düzenleme işlemi teslim tarihinden sonraki bir zamana ertelenmelidir.</p><h3>2) Bad Smells in Code</h3><p>Bazen refactoring işlemine başlamakta gecikmiş olunabilir ve bunun sonucunda kodda kötü kokular oluşabilmektedir.Bu bölümde refactoring işlemi yapmakta geciktiğimizi gösteren koddaki kötü kokulardan bahsediyor olacağım.</p><h4>Duplicated Code</h4><p>Aynı kod bloklarını birden fazla yerde görüyorsak bu kod kalitesi için istenen bir durum değildir.Genellikle projenin son teslim tarihine yetişmesi için copy-paste yoluyla koda eklenmiş olması veya yazılımcıların birbirlerinden haberdar olmadan aynı kod bloklarını yazmış olmalarından kaynaklanmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/589/1*AG6c-FTfIdvXfwCFKWok1w.png" /></figure><p>Tekrarlı kodlar için yeni metod oluşturma (Extract Method) yöntemini kullanıp yeni oluşturulan metodu tekrar edilen kısımlarda çağırarak çözüm oluşturabiliriz.Diğer yinelenmiş kod problemi; alt kardeş sınıflarda aynı kod satılarını kullanmaktan kaynaklanmaktadır.Bu sınıflarda Extract Method ve ardından Pull Up Field yöntemini kullanarak duplicated code problemini çözebiliriz.</p><h4>Long Method</h4><p>Eğer metot çok fazla kod satırına sahipse, metot yönetilemez boyuta ulaşabilir.Long metotların genel sebebide, bir istek geldiğinde yeni bir metot yazmak yerine var olan metot yapısına yeni kod bloklarını eklemekten kaynaklanmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/812/1*Aepwb8WD5nVrY4RkSti-6w.png" /></figure><p>Çoğunlukla bir yöntemi kısaltmak için yapmanız gereken şey Extract Yöntemini kullanmaktır.Var olan metot bölünmeli ve her işlem başka bir metoda devredilmelidir.</p><h4>Large Class</h4><p>Bir sınıf çok fazla iş yapmaya çalışıyorsa burada kullanılan birçok değişken olduğunu görürüz ve bir sınıf birçok değişkene sahipse tekrarlanmış kodlar sıklıkla görülebilir.Çok fazla işi yapan class yapısı nesne yönelimli programlamayla da ters düşmektedir.Çünkü temel olan bir sınıfın bir sorumluluğunun olmasıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/933/1*QoHIAR3Ah66LL3Bf8aEoEg.png" /></figure><p>Çözüm olarak ; sorumluluğu çok olan sınıflar bölünerek sorumluluklar yeni sınıflara dağıtılmalıdır.Yöntem olarak extract class, extract subclass ve xtract interface kullanılabilir.</p><h4>Long Parameter List</h4><p>Metor çok fazla parametreye sahipse kötü kokudan etkilenmiştir diyebiliriz.Metotun sadece zorunlu parametreleri alması sağlanmalı ve alması gereken parametreler gruplanmalı ve sınıf haline getirilerek kullanılmalıdır.Yöntem olarak replace parameter with method, preserve whole object ve introduce parameter object kullanılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/719/1*4Qzv8pSM4Kld0JoXBn5yhw.png" /></figure><h4>Divergent Change</h4><p>Eğer sınıfta yapılan değişiklik aynı sınıf içerisinde birçok değişikliğe sebep oluyorsa bunu divergent change olarak adlandırmaktayız.Shotgun surgery ile karıştırılmaktadır.Shotgun surgeryde yapılan değişiklikler, diğer sınıfları etkilemektedir.Çözüm yöntemi olarak extract class kullanılabilmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/717/1*Av2hgddN2bLtWwm--mD4Mw.png" /></figure><h4>Shotgun Surgery</h4><p>Sınıf içinde yapılan değişiklik, sistemde yer alan birçok farklı sınıfı etkileyip, değişiklik yapılmasını zorunlu kılabilir.Bunun temel sebebi birçok metodun değişiklik yapılacak metodu çağırıp işlem yapmasıdır.Move method, move field ve inline class yöntemleri çözüm olarak kullanılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/675/1*1MsbA-e6iMVH6HG9iGTzBw.png" /></figure><h4>Feature Envy</h4><p>Metodun başka sınıfın niteliklerine kendi sınıfındakilerden daha fazla ihtiyaç duyduğu durumdur.Bunun temel nedeni, kodda bir değişiklik gerektiğinde değişiklik yapılacak yerin aynı bileşende olması gerekliliğindendir.Nesne yönelimli programlamada bir metodun, kullandığı niteliklerin aynı yerde olması gerektiğini söylemektedir.Yani metot ihtiyaç duyduğu nitelikleri barındıran sınıfa taşınmalıdır.Çözüm olarak move method ve extract method yöntemleri kullanılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/625/1*RVFBFe6LabVi1LLgDdvIOQ.png" /></figure><h4>Primitive Obsession</h4><p>Koddaki basit işler için küçük nesneler yerine temel veri tiplerinin kullanmasının tercih edilmesinden kaynaklanan bir bad smells örneğidir.Genelde yeni bir istek geldiğinde yeni bir sınıf yaratmak yerine, sınıfa bir nitelik eklendiğinde karşılaşılan bir durumdur.Çözüm olarak eklenen nitelikler gruplanıp bir sınıfta toplanmalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/675/1*i6raXEM8AONOxLRSOoTlmw.png" /></figure><h4>Switch Statements</h4><p>Karmaşık switch ve if koşullarından kaynaklanmaktadır.Bunun nedeni yeni eklenen her yeni durum için yeni bir koşul ifadesinin eklenmesi gerekliliğindendir.Programlamada çok fazla dallanmış switch/if yapıları kullanılmamalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/662/1*Zfdv4rDKzDq4bNBhR6WcZw.png" /></figure><h4>Parallel Inheritance Hierarchies</h4><p>Bir sınıfın her alt sınıfını oluşturduğunuzda, diğer bir sınıfın da alt sınıfını oluşturmamız gerektiğinden kaynaklanan durumdur.Çözüm yöntemi olarak move method ve move field yöntemleri kullanılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/653/1*puNw2Is_lHBo3rnLILdOpg.png" /></figure><h4>Lazy Class</h4><p>Sınıf ilk oluşturulduğunda belli bir amaca hizmet etmektedir ama yapılan düzenlemelerle gittikçe işlevsiz hale gelebilmektedir.Bu durumdaki sınıfları lazy class olarak adlandırıyoruz.Bu lazy classın varlığını sürdürmesi ve bakımının yapılması efora mal olmaktadır ve harcanan eforun karşılığını vermeyen bir sınıf ortadan kaldırılması veya lazy classın yaptığı küçük işlerin ilgili diğer sınıflara taşınması gerekmektedir.Çözüm için collapse hierarchy ve inline class yöntemleri kullanılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/716/1*brjwNMzSFTX5RDMJy3shOA.png" /></figure><h4>Middle man</h4><p>Nesne işlevselliklerini yerine getirmek için başka nesnelere yani middle man bağımlılığına ihtiyac duyuyorsa kötü kokudan etkilenmiştir diyebiliriz.Çözüm olarak middle man sınıflarının aradan kaldırılması gerekmektedir.Remove middle man, inline method ve replace delegation with inheritance yöntemleri çözüm olarak kullanılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/649/1*pwhSokPRKpRCjkTL5WtM3w.png" /></figure><h4><strong>Refused Bequest</strong></h4><p>Kalıtımın eksik veya yankış kullanımından kaynaklanmaktadır.Çocuk sınıflar, ata sınıf içerisindeki metotların ve niteliklerin çok az kısmını kullandığında ortaya çıkmaktadır.Ata sınıfa ait bir değişkenin, niteliğin kullanılmıyormuş gibi görünüp kullanılmaması ve kodda bulunması kod kalitesi düşürür ve okunabilirliği azaltır.Çocuk sınıfların, ata sınıfların miraslarını doğru şekilde kullanması gerekmektedir.Çözüm olarak replace inheritance with delegation, push down method ve push down field yöntemleri kullanılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/558/1*YGloM_fr7AEjtchouo4SOA.png" /></figure><p>Okuyup vakit ayırdığınız için teşekkür ederim.</p><p><em>Kaynaklar;<br>Refactoring:Improving The Design Of Existing Code-Martin Fowler </em><a href="https://refactoring.guru/refactoring"><em>refactoring.guru/refactoring</em></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ffa4d7c6fa81" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>