<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Engin Kaya on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Engin Kaya on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@kayaen?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*nMMpB9-2_79M0D8C.</url>
            <title>Stories by Engin Kaya on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@kayaen?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 09:12:36 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@kayaen/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Katlanır Bisiklet]]></title>
            <link>https://medium.com/@kayaen/katlan%C4%B1r-bisiklet-aa0f799c2ce7?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/aa0f799c2ce7</guid>
            <category><![CDATA[bisiklet]]></category>
            <category><![CDATA[carraro-flexi-121]]></category>
            <category><![CDATA[katlanır-bisiklet]]></category>
            <category><![CDATA[bisiklet-turu]]></category>
            <category><![CDATA[istanbul]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 28 Jun 2020 12:10:06 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-06-28T12:10:06.821Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/0*K9_x5vFqCbuJO9J0" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@markusspiske?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Markus Spiske</a> on <a href="https://medium.com/s/photos/folding-bike?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Herkesin ev/araba alma arzusunda olduğu yaşlarda ben bunlardan ziyade neden bir bisiklet almayı düşündüm tam emin değilim. Belki <a href="https://www.kitabinabak.com/kitap/sahip-olmak-ya-da-olmak--erich-fromm--say-yayinlari--kbk--9786050204001">sahip olmak ya da olmak</a> fikri ile bu yorumlanabilir veya <a href="https://www.imdb.com/title/tt0137523/">sahip olduklarımızın bize sahip olamaması gerektiği</a><a href="https://eksisozluk.com/sahip-olduklarin-zamanla-sana-sahip-olur--525877">*</a> düşüncesiyle. Konu belki biraz daha esprili şekilde şöyle ele alınabilir. Tekerleğin hatta otomobilin icadından bile onlarca yıl ilerideyiz. Ben de kendimi genelde teknolojiyi takip eden ve ilk kullanmaya çalışan early adapter olarak tanımlayan biriyim diyebilirim. Bu durumda (ön koşul olarak arabam olmadığı bilinmeli), insanların daha iyi arabalara sahip olmaya çalıştığı dönemde ben bisiklete sahip olmaya çalışıyorum yani ulaşımı/hareketi sağlamak için daha ilkel bir yöntem… Bunu limitlere doğru götürürsek insanlar, atıyorum, uçan arabalara sahip olmayı amaçladığı dönemde ben yürümeyi, insanlar uzay mekiklerine binmeyi düşündüğü dönemde ben emeklemeyi, insanlar ışınlanmayı hedeflediği dönemde ben sabit durmayı amaçlayabilirim. Eğer ışınlanmanın zamandan bağımsız olduğunu düşünürsek (yani tam olarak aynı anda) vardığımız nokta eşit olacaktır, yani durma ile ışınlanma aynı şey olursa istediğim yerde durmak için son teknoloji kullanabilirim. Yani, eğer teknolojinin insanlığı ilerletip en nihayetinde bizi insanlığın başladığı noktaya götüreceğini düşünürsek, bisiklet alarak hala teknolojiye katkı sağladığım düşünülebilir (mi?).</p><p>Neyse, bu saçma düşünceleri geçip gerçek nedenlere gelelim…</p><p>Malum pandemi döneminde evde bolca vakit geçirdik. Hem karantina sonrası dışarıda biraz daha fazla vakit geçirme fikri hem de toplu taşıma kullanmamaya çalışma isteğimle, son zamanlarda bir bisiklete sahip olma düşüncem iyiden iyiye baskın gelmeye başladı (Bazı arkadaşlara göre son zamanlarda bahsini açtığım <a href="https://www.youtube.com/channel/UCG4pUeXylFK8l6EmRkMTxiw">Journey to Dreams</a> belgeselinden de gaza gelmiş olabilirmişim). Bunun sonucunda nasıl bir bisikletin İstanbul şartlarında en optimal olacağını düşünmeye başladım.</p><p>Orta yollu normal bir bisiklet alma fikrine etrafta çok fazla yokuş/tepe bulunması nedeniyle biraz mesafeli durup diğer seçenekleri de göz önünde bulundurmak istedim. İlk olarak hemen aklıma katlanır bisikletler geldi, bunu gerektiği durumda otobüse atıp istediğim yere götürebilir, gerektiği durumda taksiye atıp eve dönebilirdim. Fakat bunları sürekli yapma düşüncesi bisikleti aktif kullanmama engel olur diye vazgeçtim. İkinci seçenek, elektrikli katlanır bisikletlerdi. Evet bununla elektiriğini kullanarak kolayca istediğim yere gidebilirdim ama biraz araştırdıktan sonra bunların da fiyatlarının yüksek olması sebebiyle motor alırım daha iyi sonucuna ulaştım. O zaman da hem motorsiklet ehliyetimin olmaması hem de bisiklet alma amacımdan sapmış olacağım için başa dönüp normal katlanır bisiklet almaya karar kıldım.</p><p>Kendim 4. Levent civarında yaşadığım için her yere yokuş aşağı inebilirdim ama geri gelmesi biraz dert olabilirdi. Malum tekerlekler küçük… Pandemi öncesinde capoeira, pandemi sırasında da evde düzenli yoga yaptığım için kondisyonum fena durumda değildir diye düşünerek kendime Barbaros Yokuşu’nu eşik olarak belirledim. Evet nereye gidersem gideyim Barbaros’u çıkabilirsem toplu taşıma veya taksi kullanmadan eve pedallayabilirdim. İnternette yaptığım araştırma sonucu benim için en uygun olan seçenek yokuşları da mümkün mertebe kolay çıkabilmek adına 21 vites bir şey olmalıydı. Bu noktada fiyat/performans olarak da hesaplayarak Carraro’nun <a href="https://carrarobisiklet.com/katlanir-bisiklet/flexi-121-21v-v-20-2020/">şu ürününü</a> almaya karar verdim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/946/1*mPwl-hpSrBukP2ZnrkHc9w.png" /></figure><p>Bisikleti aldığımın ertesi günü de temel ekstralar olarak gördüğüm kask, ışık ve kilit üçlüsünü de satın aldım. Akabinde ilk uzun yol denememi bir akşam üstü gün batarken gerçekleştirdim. Rotam, yaklaşık olarak Sapphire’den başladığıını düşünürsek, İstinye’ye doğru ilerleyip Emirgan Korusu’ndan sağa dönüp Beşiktaş’a kadar sahilden sürüp Barbaros’tan yukarı çıkarak eve gelmek şeklindeydi. Son molamı Kuruçeşme’de verip Ortaköy-Beşiktaş-Levent hattı üzerinden (Beşiktaş ışıklarda mecburi duraklamak hariç) eve dönebildim. Yokuşu çıkarken en düşük 3. vitese kadar geriledim ama yine de durmadan ilerleyebildim. Yani burayı çıkabiliyordum ve bu durumda bisiklet ile her yere gidebilirim gibi bir beklentim oluştu. Bunun ne kadar doğru olduğunu ilerleyen günlerde göreceğiz.</p><p>Bu yazıdan vardığımız sonuç eğer siz de bisiklet alacaksanız ve nasıl bir şey alacağınız konusunda kararsızsanız seçimi kendi şartlarınızı göz önünde bulundurarak yapmanız şeklinde olacaktır. Bisiklet almak konusunda teşvik etmek elbette saklı amaçlar arasında yer almaktadır, nihayetinde ne kadar bisiklet kullanıcısı o kadar farkındalık ve imkan sağlar diye düşünmekteyim.</p><p>Sevgiler…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=aa0f799c2ce7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yoga Teknolojileri]]></title>
            <link>https://medium.com/@kayaen/yoga-teknolojileri-b12e5ec6a045?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b12e5ec6a045</guid>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[gelecek]]></category>
            <category><![CDATA[akıllı]]></category>
            <category><![CDATA[yoga]]></category>
            <category><![CDATA[giyilebilir-teknoloji]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 10 Apr 2020 07:26:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-04-10T07:42:13.287Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Evde yoga yaparken kullanılabilecek teknolojiler</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*s47yUKE4hLxFxSR2" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@gmb?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">GMB Monkey</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Tüm dünya olarak evlerimize kapandığımız şu günlerde sporumuzu da kendi başımıza yapmak mecburiyetindeyiz. Bu süreçte en çok ilgilenilen ürünlerden birinin dambıl olması bunu doğrular nitelikte diye düşünüyorum (<a href="https://www.statista.com/chart/21297/change-interest-products-lockdown/">kaynak</a>). Kendi adıma, dambıla karşı ilgimde bir artış olmasa da (zaten yoktu) ben de evde düzenli sporumu sürdürmek için yogaya başladım. Birbirinin benzeri onlarca uygulama içerisinden karantina dolayısıyla geçici süreliğine ücretsiz olan bir tanesini seçip uygulamada gösterilenleri yapıyorum. Yaklaşık beş senedir capoeira ile ilgilendiğim için hareketlerin bir kısmı tanıdık. Bilmediğim hareketler için ise görsel ve sesli yönlendirmelere uymaya çalışıyorum fakat buna rağmen atladığım yerler olabiliyor. Gerçek bir sınıfta olsak eğitmenin gelip düzelteceği yanlışları evde tek başına yaparken farkedip düzeltmek malumunuz zor bir iş. Bu durum için kesin çözümler vardır, nelerdir, alınabilir mi, yapılabilir mi gibi ufak bir araştırma yaptım. Yazının içeriği de buradan çıktı.</p><p>Yoga endüstrisi dünya çapında 84 milyar doların üzerindeymiş. Hatta Amerikanların dersler ve ekipmanlara yaptıkları toplam yoga harcamalar son 4 yılda 10 milyar dolardan 16 milyar dolara çıkmış (<a href="https://bookretreats.com/blog/yoga-statistics/">kaynak</a>). Mat ve kıyafet dışında pek bir ekipman kullanılmadığını düşünürsek oldukça yüksek meblağ. Apple’ın son saatine yoga takip uygulamasını eklemesi ve <em>activity challenge</em>lar düzenlemesi de marketin önemini gösteriyor olabilir. Peki başlangıç-bitiş sürelerini takip etmek dışında ne gibi teknolojik cihazlar var şimdi bunlara bakalım. Burada yoga için özelleşmemiş (nefes veya aktivite takip gibi) ve akıllı diye tanımlayamayacağımız cihazları dahil etmiyor, ilgimi çekenleri paylaşıyorum.</p><h4>Giyilebilirler</h4><p>Üzerine yerleştirilen çeşitli sensörler ile duruşunuzu algılayabilen kıyafetler aslında hareketleri düzgün yapıp yapmadığınızı anlamak için akla ilk gelen çözüm belki de.</p><ul><li><a href="https://www.wearablex.com/">Nadi-X</a>: WearableX firmasının ürünü olan bir tayt. Pozisyon algılayan sensörlere sahip olmanın yanında titreşim ile de size odaklanmanız gereken yer hakkında bilgi veriyor.</li></ul><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FyiGr0uMvMA8%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DyiGr0uMvMA8&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FyiGr0uMvMA8%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e151976949f23d9b87cf5aa0418399f5/href">https://medium.com/media/e151976949f23d9b87cf5aa0418399f5/href</a></iframe><ul><li><a href="https://pivot.yoga/">Pivot</a>: Tshirt ve tayttan oluşan bir set sunuyor. Ürünü giyip uygulamasına bağlandığınızda bir yoga eğitmeninden ders alıyorsunuz. Kıyafeti giydiğiniz zaman gerçek zamanlı oluşturulan avatarınızı cihazın bağlı olduğu ekranda görebiliyorsunuz ve aynı zamanda bu avatarı yoga eğitmeniniz de görüp size gerekli yönlendirmeleri yapabiliyor.</li></ul><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FfUZOGiOSOgE%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DfUZOGiOSOgE&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FfUZOGiOSOgE%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/d934317e16c44f1c6718ba4d3e2ccc84/href">https://medium.com/media/d934317e16c44f1c6718ba4d3e2ccc84/href</a></iframe><ul><li><a href="https://yoganotch.com/">Yoganotch</a>: Kendi kıyafetinizin üzerine belli yerlere takabileceğiniz modüller. Yine uygulamaya bağlanıp önceden kaydedilmiş derslere başladığınızda yaptığınız hareketlere dair sesli geri bildirimler veriyor.</li></ul><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F__urvwz_KGM%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D__urvwz_KGM&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F__urvwz_KGM%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/661d32c53a88f55735053f138b399f10/href">https://medium.com/media/661d32c53a88f55735053f138b399f10/href</a></iframe><h4>Mat</h4><ul><li><a href="https://www.smartmat.com/">SmartMat</a>: Matın arasına döşenmiş bir dizi sensör ile hareketinizi algılayıp yine anlık geri bildirim veren bir proje. Bir indiegogo projesi olarak ortaya çıkıp %300 fonlanmasına rağmen şu anda aktif değil.</li></ul><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FLnzV0ThV0-E%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DLnzV0ThV0-E&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FLnzV0ThV0-E%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/74b6e5b60e9ac7143bcee2aa91421337/href">https://medium.com/media/74b6e5b60e9ac7143bcee2aa91421337/href</a></iframe><h4>Uygulama</h4><ul><li><a href="https://zenia.app/">Zenia</a>: PH’de sağlık ve fitness kategorisinde 2019 yılının birinci seçilmiş bir uygulama. Uygulamayı telefonunuza indirip bir yoga seansına katılıyorsunuz. Ders sırasında telefon ekranı ikiye bölünüyor ve sağ tarafta eğitmeni, sol tarafta kendinizi görüyorsunuz. Kamera ile sizin pozisyonunuzu algılayıp yoga hareketlerini ne kadar doğru yaptığınızı ölçüyor. Kendim de indirip denedim ve şaşırtıcı derecede başarılı takip ettiğini gördüm.</li></ul><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FzACPSbUennk%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DzACPSbUennk&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FzACPSbUennk%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/1c1c6bfbaac31d7d577c2103af948366/href">https://medium.com/media/1c1c6bfbaac31d7d577c2103af948366/href</a></iframe><p>Yukarıda örneklerini verdiğim ürünler teknolojik olarak başarılı olsalar da her birinin kendi içerisinde kullanışlılık ile ilgili sorunları olabileceğini düşünüyorum. Örneğin giyilebilir olanların bataryasının takip edilmesi, her kullanımdan sonra yıkanması vs gerekecek. Zenia için konuşmak gerekirse kamerayı açtığımızda tüm bedeni algılaması için baya bir uzak mesafeye (2.5m) koymamız gerekiyor. Her yerde bu kadar büyük mesafe olmayabilir veya bu kadar uzağa koyduğumuzda ekran çok küçük görüneceği için görememek gibi problem olabilir.</p><p>Öte yandan teknolojik ürünlerin insanlara daha iyi bir fiziksel deneyim için yardımcı olmaya çalışsa da zihinsel katkıları da tartışılabilir. Pek çok kişi yogayı ekranlardan ve bildirimlerden uzak olabileceği bir kaçamak zaman olarak görüyor. Fakat hareketleri düzgün yapmak, gelişimi takip etmek, nefesi takip etmek/düzenlemek gibi geri bildirim sunma yönleri teknoloji kullanımını avantajlı hale getiriyor. Zenia’nın yılın uygulaması olması sanırım bu konudaki talebin hangi yöne doğru olduğuna dair bir gösterge.</p><p>Sizin de bildiğiniz, gördüğünüz farklı teknolojiler varsa yorum olarak bırakabilir, yogada kullanılabilecek şöyle bir teknolojik fikrim var beraber yapalım derseniz <a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/">mesaj atabilirsiniz</a> :)</p><p>Engin.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b12e5ec6a045" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 8.2: Girişim Fikri Nasıl Değerlendirilir-2]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-8-2-giri%C5%9Fim-fikri-nas%C4%B1l-de%C4%9Ferlendirilir-2-cd2f52938dc3?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cd2f52938dc3</guid>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <category><![CDATA[fikir]]></category>
            <category><![CDATA[fikir-bulmak]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 04 Dec 2019 07:06:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-12-04T07:06:01.653Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*hOwJE-AgKCKNdVk0" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@alvaroserrano?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Álvaro Serrano</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya başladığımız yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek olan dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır ve bu yazı 8. haftanın ikinci bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>Bu ders girişimcilik fikrinin değerlendirilmesi (<a href="https://www.startupschool.org/videos/77">How to Evaluate Startup Ideas Pt. 2</a>) konusunun işlendiği ikinci derstir ve yine <em>Kevin Hale</em> tarafından anlatılmaktadır. Bu ikinci bölümde, girişim fikrinizin yatırımcı gözünde nasıl değerlendirildiği konusunu ele alıp, girişimcilerin kendi fikirlerini ve fırsatlarını daha iyi anlamasına yardımcı olacağız.</p><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-1-1-giri%C5%9Fimcilik-fikri-nas%C4%B1l-de%C4%9Ferlendirilir-2d32a1502e48">İlk dersimizden</a> kısa bir hatırlatma ile başlayacak olursak, girişim fikrini neden şirketinizin çok hızlı büyüyeceğini açıklayan bir hipotez olarak tanımlamıştık. Bu hipotez üç bileşene sahipti; problem, çözüm ve içgörü. Temel olarak probleminizin oldukça büyük, yaygın, acil, pahalı, zorunlu ve sık karşılaşılan gibi karakteristik özelliklere olması bunun pek çok insan tarafından ihtiyaç duyulan bir sorun olduğunu, yani pazarın büyük olduğunu göstermektedir. Çözüme dair söyleyeceğimiz tek şey, teknoloji ile değil problemin kendisini düşünerek başlamanızdır. Son olarak, girişiminizi eşsiz yapan ve sizin lehinize avantajlar sağlayacak olan içgörüler sayesinde yatırımcılara neden rakiplerinizden daha hızlı büyüyeceğinizi göstebilirsiniz.</p><p>Bir girişim fikrini anlamak ve yaratmak için, bütün işi yapıp tüm detaylarıyla sunmanıza gerek olmadığını bilmelisiniz. İyi yatırımcılar, sizden duydukları ile birlikte kendilerince çıkarımlarda bulunurlar. Bu derste fikrinizi nasıl ambalajlayacağınız ve bunu sizin yararınıza olacak şekilde yatırımcılara sunacağınız hakkında konuşacağız. YCombinator’a başvurmak için girdiğiniz formun sayfasında nasıl başarılı bir şekilde başvuracağınıza dair Paul Graham’ın yazısına yönlendiren bir link bulunmakta (<a href="https://www.ycombinator.com/howtoapply/">buradan yazıya ulaşabilirsiniz</a>). Burada vurgulamak istediğimiz bir konu var, yazıdan alıntılayalım:</p><p>“Belki de insanların süreç hakkında anlamadığı en büyük şey, kendini açıkça ifade edebilmemin ne denli önemli olduğudur.”</p><p>Belki başvurunuz girişim fikriniz kabul edilmediği zaman fikrinizi tüm karmaşıklığıyla ifade edemediğiniz için seçilemediğinizi düşünüyor olabilrsiniz ama sizi temin ederiz ki bu doğru değil. Tam tersine tüm karmaşıklığıyla değil açıkça, net bir biçimde ifade edememenizdendir. Fikrinizi, YC partneri olarak, bana satmaya çalışmayın. <em>Girişimciler olarak, bizim zaten kendi kendimizi satabilmemiz gerekir</em>. Orta kalitedeki yatırımcılar girişiminizde nelerin kötü gidebileceği ile ilgili bir sürü soru sorarlar ancak iyi yatırımcılar fikrinizi dinlerler ve bunun ile milyonlarca dolar gelir getirebilecek optimistik hayaller kurabilirlerse size yatırım yaparlar.</p><p>Girişiminiz ile alakalı şu üç soruya evet cevabını verebilmemiz lazım:</p><ul><li>Fikri doğru bir şekilde anladım mı?</li><li>Fikir beni heyecanlandırdı mı?</li><li>Takımı sevdim mi ve onlarla çalışmak istiyor muyum?</li></ul><p>Girişim başvurunuzu yaparken “Şirketiniz ne yapacak?” diye bir soru var, bu derste bu soru nasıl cevaplanır bunun üzerinde konuşacağız.</p><p>İlk olarak <em>açık</em> (clear) olmalıyız. Çünkü benim inancıma göre iyi fikirler, kulaktan kulağa yayılır. Kulaktan kulağa yayılması için, birilerinin sizin fikrinizi anlaması, hakkında heyecan duyması ve bunu ortamlarda anlatması gerekir. Pazarlama ve reklama harcanan paralar, şirketlerin muhteşem bir şey başaramadıklarında ödedikleri bir çeşit vergidir. Tabiki insanlardan bir şeyi hatırlayıp yaymalarını beklemeden önce <em>anlamalarını</em> sağlamalıyız. Bunun ile ilgili daha önce <a href="https://blog.ycombinator.com/how-to-design-a-better-pitch-deck/">yatırım sunumuna nasıl hazırlanacağınız</a> üzerine paylaştığımız yazıyı referans göstererek, fikrinizin anlaşılır olması için şu üç şeye sahip olması gerektiğini söyleyebiliriz,</p><ul><li>Okunaklı</li><li>Basit</li><li>Açık</li></ul><p>Şimdi bu dersimizde okunaklı olmak konusuna odaklanacağız. Fikrinizi net bir şekilde ifade edebilmek için sunumunuz <em>okunaklı </em>olmalıdır. Çünkü yatırımcılarla dolu bir odaya sunum yaptığınızda, yaşlı insanlar da orada olacak ve onların hepsi önde oturmuyor olacaktır, dolayısıyla insanların sunumunuzdaki yazıları okuyabilmesi daha da önemlisi <em>fikirlerinizi okuyabilmesi</em> gerekir. Okunaklı fikirler, hakkında hiçbir şey bilmeyen insanlar tarafından ilk görüşte kolaylıkla anlaşılabilen fikirleri ifade etmektedir.</p><p>İster YCombinator’da olsun isterse başka mecralarda, yaptığınız şey sürekli girişiminiz hakkında konuşmaktır. Bu konuşmayı da <em>hızlı</em> ve <em>etkili</em> bir biçimde yapabilmelisiniz ki, iyi bir ortak bulabilesiniz veya iyi müşteriler bulabilesiniz veya iyi yatırımcılar veya iyi çalışanlar veya iyi hissedarlar bulabilesiniz.</p><h4>Fikrinizi Anlatırken</h4><p>Fikrinizi anlatırken kaçınmanız gereken şeyleri şu şekilde sıralayabiliriz,</p><ul><li><strong>Belirsizlik</strong>, açık ve net olmanın tam tersidir ve biraz soyut olabilir. İki farklı şekilde yorumlanıp kafalarda soru işareti oluşturmaktır.</li><li><strong>Karmaşıklık</strong>, bunu bir benzetme ile tanımlayabiliriz. Fikrin köküne baktığımız zaman aynı yerden gelmesine rağmen örgü gibi düzgün olarak ilerlediği zaman basit; içi içe geçmiş bir dolaşıklık şeklinde ilerlediği zaman karmaşık ve kompleks olur. Yani basitlik bir çok farklı şey ile tanımlamamaya çalışmaktır.</li><li><strong>Gizemlilik</strong>, fikrinizi anlattığınızda seyircinin onu anlamamasıdır. Bunun sebeplerinden biri iş jargonu olan kelimeler kullanıyor olabilirsiniz ve bu jargonların da ne anlama geldiğini açıklamıyorsanız, fikriniz seyirci/yatırımcı için gizemli olarak kalacaktır.</li><li><strong>İhmal edilebilirlik</strong>, burda anlatmak istediğim, bazı konuşma dilleri vardır ve insanlar bunu gördükleri anda yok sayma eğilimine girerler. Bunlardan bazıları, bir ürün satmaya gelmiş pazarlamacı konuşması veya MBA konuşması; ekstra bir bilgi vermeyen yuvarlak kalıplardan oluşan konuşmalardır. Eğer o dili kullanırsanız, yatırımcılar bunları binlerce kez duyduğundan direkt sizi yok saymaya başlayabilirler.</li></ul><p>Peki nasıl olmalı:</p><ul><li><strong>Karşılıklı konuşma havasında</strong>: Öyle ki annenize dahi anlattığınızda anlamalı ve sizinle gurur duymalıdır. Sürekli CEO gibi konuşarak dolaşamayız, bu yüzden karşılıklı konuşma edasında yapılan konuşmalar daha etkilidir.</li><li><strong>Jargon içermeyen</strong>: Sadece sizin veya endüstrinizde bilinen kelimeler kullanmaktan kaçının.</li><li><strong>Gerekçelerin sıralanmadığı</strong>: Bazı konuşma biçimleri görüyorum ve girişim fikirlerini anlatırken doğrudan anlatmak yerine bir sürü gerekçe anlattıktan sonra fikri söylüyor. Bunu da yapmamalısınız, doğrudan fikrinizi söyleyin.</li><li><strong>Yeniden üretilebilir</strong>: Fikirlerinizi aktarırken, bir yatırımcı olarak zihnimde bir resim oluşturabilmeliyim ki bu resim hoşuma gittiğimde size yatırım yapabileyim. Bu yüzden <em>isim</em>lere dikkat ederim, bu isimler 3 sorunun cevabıdır:</li></ul><ol><li>Girişiminiz ne yapıyor?</li><li>Problem ne?</li><li>Müşteri kim?</li></ol><p>İki soru pazar ile ilgili gibi durabilir ama yine de bunları aklımda tutmuş olmam gerekir.</p><h4>Örnekler</h4><p>İşte “Şirketiniz ne yapacak” diye sorulduğunda bunu anlatamayan ve üç “isim”i bulamadığım berbat bir girişim cümlesi:</p><blockquote>“Biz insanlarla bilgi arasındaki ilişkiyi dönüştüreceğiz.”</blockquote><p>Burada gördüğünüz tüm isimler soyut kavramlar ve bu tarz ifadeleri sürekli görüyoruz. Benzer şekilde soyut kavramlar ile dolu uzun bir paragraf halinde yazmış olanlar da var, tarihsel olarak sorunun kökeninden giriş yapıp ona bulduğu muhteşem çözümü uzun uzun anlatan, kimsenin okumak istemediği girişimci cümleleri… Başvurunuzun değerlendirmesini yapan kişinin okuması gereken daha binlerce başvuru olduğu için bu tarz yazılar ona pek yardımcı olmamaktadır.</p><p>Bir kaç tane de iyi örnek verelim. Bu Airbnb’nin yazdığı tanımdı:</p><blockquote>“Airbnb, gezide olanların, gezide bulundukları yerdeki otel yerine yerlilerden doğrudan oda kiralayabildikleri ilk online pazar yeridir.”</blockquote><p>Gördüğünüz gibi aradığım tüm soruların yanıtı var ve oldukça kısa ama etkili. Bu da dropbox’ın cümlesi:</p><blockquote>“Dropbox, sizin bilgisayarınızda bulunan dosyaları, sizin veya takımınızın bilgisayarıyla senkronize eder.”</blockquote><p>Gördüğünüz gibi bende bir merak uyandırıyor. Elbette nasıl yapacaklarını ve daha fazlasını merak ediyorum ama şu an için bende bir merak uyandırıyorlar ve bu başlangıç için yeterli.</p><h4>“X için Y” metotdu</h4><p>Bazı girişimciler “X için Y geliştirdim” ya da bir başka deyişle “Şunun için bunu geliştirdim” gibi bir girişim cümlesiyle geliyorlar. Bu şekilde tanımlama yapmak süper kolaylaştırıcı olabilir çünkü pek çok şeyi kısa yoldan açıklamaya yardımcı olur. Fakat bunu kullanırken bazı hatalar olduğu için, bir kaç ipucu vermek istiyoruz,</p><ul><li><strong>Y her gün kullanılan bir isim mi?</strong> X olarak kullanacağınız isim amcanızın pet dükkanı olmaması gerekir. Herkes tarafından bilinen çok büyük isimler olmalıdır ki bu sayede yatırımcılar girişiminizin milyonlarca dolar büyüklüğe ulaşabilecek potansiyeli olduğunu görebilsin.</li><li><strong>X Y’yi istiyor mu?</strong> X segmentinizi iyi tanımlayıp onlar için sunulmuş bir Y çözümü olmadığına dair net olmalısınız.</li><li><strong>X büyük bir pazar olmalı</strong>! Bir altküme gibi görünmeyip gerçekten büyük bir pazar olmalı</li></ul><p>İşte bu kötü örneklerden bir tanesi:</p><p>“Snapchat için Buffer!”</p><p>Buffer gerçekten başarılı bir girişim bana göre ama kesinlikle Snapchatten çok daha küçük bir firma olduğunu söylüyor bana, bu da onu çok küçük gösteriyor.</p><p>Kısaca özetleyecek olursak, “Girişiminizi ne yaptığınızla anlatın, nasıl yaptığınız veya niye yaptığınızla değil”. Her dönem bin girişim fikrini değerlendiriyoruz ve tüm fikirlere konsantre olamayabiliyoruz. O yüzden fikrinizi açık ve net bir biçimde anlatın, bizi heyecanlandıracak <em>o fikri</em> hemen görebilmemizi sağlayan cümlelerle bunu anlatın. Lütfen, kısa ama öz tutun! Fikrinizin özünü güzelce anlayabilelim ki size ayıracağımız o kısa zaman olabildiğince verimli olsun. Bunu anlayabilmemiz için de ne yaptığınızı, problemin ne olduğunu ve müşterinizin kim olduğunu kısaca girişim fikrinizde anlatın. Böylece fikrinizi anladığımdan emin olduktan sonra fikriniz için heyecanlanıp heyecanlanmadığımızı anlayabilelim ve sizinle tanışma ve fikrinizi seçme aşamasına geçebilelim.</p><p>Bu örnekler gerçekten “Şirketiniz ne yapıyor?” sorusuna verilen cevaplardan birkaçı:</p><p>— Online E-ticaret sitesi</p><p>— IT Güvenlik Sistemi</p><p>— Öğrenmeye ve paylaşmaya dayalı Veri Bilimi ve Yapay Zeka</p><p>Tamam kısaca ne yaptığını anlatıyorlar ama müşteriler kim bilmiyoruz, bizi heyecanlandıracak yeni bir şeyler göstermiyorlar vs vs.</p><p>Bir sürü fiilin yer aldığı yani girişimin ne yaptığını anlatan cümleler de okuyoruz ama gözümüzün dikkat edebildiği, aradığı şey <em>isimler</em> oluyor. Dünyayı kurtaracak olan girişiminizle binlerce şeyi yapacak olabilirsiniz ama hem bizim hem yatırımcının dikkatini çekmeye çalışırken aslında ayrıntıda boğuyorsunuz. O yüzden burada şirketinizin neler yaptığını tüm detaylarıyla anlatmanıza gerek yok. Sadece açık ve net bir biçimde şirketinizin ne yaptığını anlatmanız gerekiyor.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cd2f52938dc3" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-8-2-giri%C5%9Fim-fikri-nas%C4%B1l-de%C4%9Ferlendirilir-2-cd2f52938dc3">Ders 8.2: Girişim Fikri Nasıl Değerlendirilir-2</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 7.2: Girişimlerde Fiyatlandırma]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-7-2-giri%C5%9Fimlerde-fiyatland%C4%B1rma-5ed90059037a?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5ed90059037a</guid>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[pricing]]></category>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <category><![CDATA[fiyat]]></category>
            <category><![CDATA[fiyatlandırma]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 13 Nov 2019 17:24:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-11-13T17:24:07.557Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Kn7HcWAw_M0r5jOBsXknWg.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://www.pexels.com/@startup-stock-photos?utm_content=attributionCopyText&amp;utm_medium=referral&amp;utm_source=pexels"><strong>Startup Stock Photos </strong></a>from <a href="https://www.pexels.com/photo/startup-planning-notes-mac-book-7357/?utm_content=attributionCopyText&amp;utm_medium=referral&amp;utm_source=pexels"><strong>Pexels</strong></a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya başladığımız yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek olan dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır ve bu yazı yedinci haftanın ikinci bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>Bu derste, <em>Kevin Hale</em> tarafından ele alınan girişimlerde fiyatlandırma (<a href="https://www.startupschool.org/videos/75">Startup Pricing 101</a>) konusu işlenecektir. Fiyatlandırmanın temel prensipleri, girişimler için fiyatlandırmanın neden zor olduğu, fiyat optimizasyonunun nasıl yapılabileceği, küçük ve orta ölçekli işletmelere fiyatlandırma yapmanın neden kolay olmadığı ve müşteri edinmeye fiyatlandırmanın etkisi konuları ele alınıp son olarak fiyatlandırma ile ilgili ipuçları vererek bu dersi sonlandıracağız. Hemen başlayalım.</p><h4>Fiyat Termometresi</h4><p>Büyümeyi iyileştirmeyi sağlayan üç temel konu vardır. Bunlardan ilk ikisi olan dönüşüm oranı ve müşteri kaybını azaltma(churn) konularını <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-7-1-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C3%BCm-oran%C4%B1n%C4%B1-nas%C4%B1l-i%CC%87yile%C5%9Ftirirsiniz-7cb9fe058d5">bir önceki derste</a> işlemiştik. Bu derste bunlardan daha etkili bir konu olan fiyatlandırmayı işleyeceğiz. Bu araştırma 500&#39;den fazla şirkete aşağıda belirttiğimiz üç konuda harcadıkları efor ve karşılığında elde ettikleri sonuçları içmektedir. Buna göre,</p><ul><li><strong>Müşteri Edinme (acquisition):</strong> Eğer eforunuzu ve kaynaklarınızı %1 oranında daha fazla müşteri edinme için harcarsanız büyümeniz <strong>%3.32,</strong></li><li><strong>Müşteriyi Elde Tutma (retention):</strong> Eğer eforunuzu ve kaynaklarınızı %1 oranında daha fazla müşteriyi elde tutmak için harcarsanız büyümeniz <strong>%6.71,</strong></li><li><strong>Parasallaşma (monetization):</strong> Eğer eforunuzu ve kaynaklarınızı %1 oranında müşteri başına kazandığınız parayı arttırmak (bkz. Ortalama sepet büyüklüğü) için harcarsanız büyümeniz <strong>%12.7 </strong>olmaktadır.</li></ul><p>Evet, fiyatlandırma herkes tarafından gözardı edilen hatta “yanlış yapıldığında tüm müşterilerin kaybedileceği” düşünüldüğü için dokunulmaya korkulan bir konu. Şimdi bu konuyu, daha farklı değerlendirmenizi sağlayacak <em>fiyat termometresi</em> (price thermometer) adlı konsept ile ele alalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0PZl0SCvxk0UyBPEA6MJ3w.png" /><figcaption>Fiyatlandırma Termometresi</figcaption></figure><p>Fiyatlandırma termometresi konseptine göre, bir ürünü fiyatlarken, fiyatın yanında iki etkeni daha düşünmemiz gerekir, maliyet ve değer. Bu üç nokta arasındaki ilişki büyümeyi etkilemektedir. Fiyat ile maliyetin aralığı satmaya teşvik edici bir etkiye sahiptir, yani aralık büyüdükçe satış personelinizin ürününüzü müşteriye satması gerekir. Değer bazlı bir fiyatlandırma yaparsanız, fiyat ile değer noktasının aralığı almaya teşvik edici bir etkiye sahiptir, yani aralık büyüdükçe kullanıcıların ürününüze ikna olması ve ürününüzü kullanmaya başlaması kolaylaşır. Daha iyi anlaşılması için şu şekilde düşünebiliriz, maliyet bazlı satışlarda genelde fiyat bakımından en uygunu biziz, tarzı bir yaklaşım söz konusudur ve müşteriyi bu açıdan ikna etmeye çalışırsınız yani satışı sizin yapmanız gerekir. Ancak değer bazlı satışlarda, bizim sunduğumuz ürün/hizmet kalitelidir ve değeri şudur, satın alma kararı müşterimize bağlıdır, tarzı bir yaklaşım vardır ve siz ürününüzü satmaktan çok müşteri alıp almama kararını verir. Şimdi yapacağınız fiyatlandırmayı bu iki yönde hareket edecek şekilde düşünebilirsiniz. Eğer maliyetlerinizi biliyor ve fiyatınızı buna göre belirliyorsanız <em>maliyet tabanlı</em>, değerinizi anlıyor ve fiyatlandırmanızı buna göre yapıyorsanız da <em>değer tabanlı</em> yöntemi seçmiş olursunuz. Girişimlere genelde değer tabanlı yöntemi belirlemeleri tavsiye edilir, çünkü bu sayede daha fazla kazanç elde eder ve müşterilerinizi satın almaya manipüle etmiş olursunuz.</p><p>Girişimciler bu üç parametre arasındaki ilişkiyi anlamadıkları veya anlasalar bile fiyatlandırmayı rastgele yaptıkları için çeşitli problemler yaşamaktadır. Bunu dört maddede ele alabiliriz,</p><ul><li>Düşük fiyatlandırmak: Basit olarak az kazanmanıza veya zarar etmenize neden olur.</li><li>Maliyetlerin küçümsenmesi: Genellikle maliyetlerin doğru tahmin edilememesinden ve gerçekte olduğundan daha az olduğu kanısından kaynaklanır.</li><li>Kendi değerinizi anlayamamanız: Sunduğunuz çözümün/ürünün kıymetini ya müşteri anlamamıştır ya da siz anlatamamamışsınızdır. Değerinizin farkında olmazsanız müşteriyi ikna edemezsiniz.</li><li>Yanlış müşteriye odaklanmak: Piyasada bulunandan daha iyi çözüm üretip daha az fiyata satarsam kesin kazanırım yaklaşımı hiçbir zaman çalışmaz çünkü bir girişim olarak inovatif bir ürün ile yeni bir pazardasınızdır ve yanlış müşteriye odaklanırsanız müşteri sadece fiyata bakacaktır.</li></ul><p>Bir ürünün yaşam süresince satış ve kar grafikleri aşağıdaki gibi olmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-noIajm5uk477O8ByXjP5Q.png" /></figure><p>Bu süreyi beş faz olarak varsayarsak, şimdilik çoğu girişimin bulunduğu ilk iki faza yani büyüme öncesi fazlara odaklanalım. Bu fazlardaki müşteriler ileri aşamalardaki ana akım müşteriler gibi davranmazlar, çünkü bunlar ilk kullanıcılarınızdır (early adopters). Yapılan deneysel araştırmalar, potansiyel alıcılarınızın ilk %2 ile %5&#39;lik kısmının (early adopters) ürününüzü kabul edene kadar ürününüze olan talebin ivmelenemeyeceğini göstermektedir.</p><h4>İnovatif Ürünü Fiyatlandırmak</h4><p>Yenilikçi bir ürünü fiyatlandırmanın zor olmasının nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz</p><ul><li>Yenilikçilik kullanıcılardan kalıpları değiştirmesini talep eder. Bu insanlar için zordur, özellikle uzun süredir aynı yöntemle iş yapan insanlar için.</li><li>Ortalama kullanıcılarınızda ürününüzle alakalı bilgi ve güven eksikliği vardır. Siz girişimci olarak bunları göze alıp yeni ürün denemeye yatkın olabilirsiniz fakat müşterilerinizin girişimci olmadığını dolayısıyla risk almaya meyilli olmadığını unutmayın.</li><li>İlk kullanıcılarınız ürününüze, ürününüzün vadettiği değerlere en yüksek fiyatı verir. Bu kullanıcılar çok fazla fiyat önemseyen kişiler olmazlar, bu yüzden de iyi bir ürünü değerinden çok daha az fiyattan sunmaya çalışırsanız soru işaretlerine* neden olursunuz ve bu da itibar kaybı riskini barındırır.</li></ul><p>Fiyat optimizasyonu temel olarak bu sebepler göz önünde bulundurularak yapılır. Genel olarak bilindiği üzere fiyat ile satış hacmi arasında ters orantı vardır. Farklı fiyatlar deneyerek bunu kendi ürününüzde de test edebilirsiniz. Bunu yaparken absürt fiyatlandırmalar yapmak yerine aşağıdaki tabloda gösterilene benzer fiyatlandırmalar deneyip, buna karşılık gelecek dönüşüm oranlarını ve satış hacmini kaydedebilirsiniz. Bu sayede elde ettiğiniz gelirinizi de hesaplamış ve hangi fiyatın en iyi olduğunu görmüş olursunuz. Ekonominin en basit kurallarından biri arz talep dengesidir ve bir çok şirket tarafından da gerçekte kullanılmaktadır. Basitçe ürününüzü çok fazla müşteri talep ediyorsa fiyat artışı yaparsınız, az müşteri talep ediyorsa indirim yaparsınız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MmqTTEV20eM1NeOSnLmkCg.png" /></figure><p>Yukarıdaki tablodan da göreceğiniz üzere uçlara gittikçe kazanç azalmakta ve potansiyel kazancınızdan olmaktasınız. Benzer şekilde 1 milyar dolar kazanç getirecek bir girişim kurmak istiyorsanız da farklı seçenekleriniz vardır. İlk olarak, 100 dolar ödeyecek 1 milyon müşteriye sahip olmanız gerekir; bu doğrudan kullanıcılara odaklanmanızı gerektirir. Diğer alternatif, 100 bin dolar ödeyecek bin müşteri edinebilirsiniz; kurumsal satış yapmanız gerekir. Bir başka seçenek olarak da bin dolar verecek 100 bin müşteri veya 10 bin dolar verecek 10 bin müşteri bulmaktır; bu durumda küçük-orta ölçekli işletmelere yönelmeniz gerekir ve bu alan tehlikelidir. Aşağıdaki grafik ile durumu açıklayalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JLexEizUoAg87vQkJ-6Slg.png" /></figure><p>Grafikteki düşey eksen fiyatı, yatay eksen satışın karmaşıklığını gösterir. Ucuz fiyatlı, satış için reklama bile para harcamadığınız ve bir satış ekibinizin olmadığı kısım kendi kendine (self serve) satış modelidir; burada bazı günler satış yapıp bazı günler yapamayabilirsiniz. İşlemsel satış model, yine fiyatın düşük olduğu ama bu kez belki içeriden bir kaç kişinin satış için çalıştığı ve yüksek fiyata ürün satacağınız kısımdır. Buradaki satış bir ile üç ay arasında sürmektedir. Kurumsal satış model ise yüksek fiyatlı ve yüksek karmaşıklığa sahip süreçler ile gerçekleştirilir. Burada markalama, pazarlama, satış sonrası destek vs düşünülmeli ve satış 6 ile 12 ay arasında tamamlanabilmelidir. Son olarak düşük fiyata ve yüksek satış karmaşıklığına sahip bir iş yapıyorsanız tehlike bölgesindesiniz ve buradan uzaklaşmalısınız.</p><h4>10/5/20 Kuralı</h4><p>Son olarak bir tüyo ile dersi sonlandıralım. Eğer rastgele bir fiyat ile başlıyor ve bunun ile nasıl oynayacağınızı bilmiyorsanız bahsedeceğimiz yöntemi kullanabilirsiniz. Öncelikle değerinizi fiyatınızın 10 katı olarak varsayın. Örneğin 10 dolarlık bir ürün satıyorsanız değerinizi 100 dolar olarak düşünün. Yani müşterileriniz 10 dolar ödediğinde 100 dolarlık hizmet/ürün alacağını hissetmiyorsa, muhtemelen satın alma davranışı olumsuz etkilenecektir. Daha sonra fiyatınızı %5 arttırarak güncelleyin. Bunu daha fazla yapabilirsiniz fakat %5 güvenli bir oran sayılır. Bu arttırma işlemini müşterilerinizin %20&#39;sini kaybedene kadar ilerletin. Bu ulaştığınız nokta fiyatlama olarak denge noktasıdır.</p><p>Özetle, fiyatlama eforunuzun karşılığını en iyi alabileceğiniz çalışma alanıdır, eğer fiyatınıza dokunmuyorsanız potansiyel büyümenizi kısıtlıyorsunuzdur. Maliyet, fiyat ve değer değişkenlerinizin farkında olun. Fiyat optimizasyonunu ilk kullanıcılarınızı kazandıktan sonra yapın çünkü ilk kullanıcılardan elde edeceğiniz en büyük fayda onlardan bilgi almaktır, para değil. İlk işiniz marketin %2&#39;si ile %5&#39;i arasında kullanıcılara sahip olmaktır, bu kullanıcılar ürünün yararına odaklanır, fiyatına değil. Fiyat optimizasyonunu yaparken karmaşık işlemlere gerek yoktur, çeşitli fiyatlar belirleyin ve bunların dönüşüm oranı ve satış hacmine bağlı getirdiği kazançlara bakarak en uygun fiyatı belirleyin. Fiyatınız aynı zamanda müşteri kazanma stratejinizi de belirler, eğer düşük fiyatlı iş yapıyorsanız satış maliyetinizi de düşürmelisiniz. 10/5/20 kuralını uygulayın.</p><p>*İngilizcede “Too good to be true” diye bir kalıp vardır ve Türkçeye “gerçek olamayacak kadar iyi” olarak çevirebiliriz. Bizdeki karşılığı “Bu kadar ucuzsa kesin bir problemi vardır” şeklindedir.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5ed90059037a" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-7-2-giri%C5%9Fimlerde-fiyatland%C4%B1rma-5ed90059037a">Ders 7.2: Girişimlerde Fiyatlandırma</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 6.1: Girişimlerde Şirket Kültürü Yaratmak]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-6-1-%C5%9Firket-k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC-yaratmak-5d04feb2b133?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5d04feb2b133</guid>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[şirket-kültürü]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[kültür]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 09 Sep 2019 06:41:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-09T07:07:56.845Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4b-020zdkrwm4HjTiPQBFA.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@brookecagle?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Brooke Cagle</a> on <a href="https://unsplash.com/search/photos/team-work?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya başladığımız yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır ve bu yazı altıncı haftanın ilk bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>Bu ders, <em>Tim Brady</em> tarafından verilip girişimlerde şirket kültürü yaratmak (<a href="https://www.startupschool.org/videos/72">Building Culture</a>) konusunu ele almaktadır. Şirket kültürü oluşturmanın önemi, ilk çalışanlarınızı işe alma ve bu kişilerle şirket kültürünü oluşturma hakkında bilgiler verilecektir.</p><p>Kültür yaratmak çok geniş bir tanıma sahiptir, bu yüzden öncelikle burada ele alacağımız tanımı netleştirelim. <strong>Kültür, davranış biçimidir. </strong>Buradan yola çıkarak, şirket kültürü de bir şirket içerisinde, açıklamaya ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirilen davranışlardır. Çalışanlarınızı şirket içerisindeki kültür hakkında bilgilendirmelisiniz ve eğer doğru bir kültür yarattıysanız, bu doğru davranışlar girişiminizin harika işler yapmasını sağlayacaktır. Yarattığınız kültürün, siz farkında olmasanız bile, girişiminizdeki sürece çok katkısı olacaktır ve bu yüzden doğru şekilde oluşturulması önemlidir.</p><p>Girişimin ilk zamanlarında uğraşmanız gereken çok fazla iş mevcut olduğunun farkındasınız, bu yüzden şirket kültürü oluşturmak ile uğraşmak biraz lüks gelebilir. Geçirmeniz gereken süreçler, daha önceki derslerde de bahsettiğimiz gibi basit olarak <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-1-1-giri%C5%9Fimcilik-fikri-nas%C4%B1l-de%C4%9Ferlendirilir-2d32a1502e48">fikir aşaması</a>, <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-2-1-asgari-uygunluktaki-%C3%BCr%C3%BCn-mvp-nas%C4%B1l-planlan%C4%B1r-8f9fcb0f46ed">ürün market uyumunu yakalama</a> ve <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-4-2-giri%C5%9Fimler-i%C3%A7in-b%C3%BCy%C3%BCme-growth-d60bc9d1087">girişimi ölçeklendirme</a> adımlarıdır. Bu son adımda, yani ölçeklendirirken artık yeni insanlar işe almaya başlarsınız. İlk işe aldığınız çalışanlar, daha sonra fazla sayıda alacağınız çalışanlar için şirketinizin DNA’sını oluşturur. Bunun için işe ilk aldığınız 20 kişi ile doğru kültürü oluşturmak, güçlü ve uyumlu bir girişim oluşturmak için önemlidir. 20 sayısı özel bir sayı değildir ama start-up’lar için genelde bel kemiğini aşağı yukarı bu kadar kişi oluşturduğundan dikkate almanız gerekir. Girişiminizin ilk aşamalarında pek çok şeyle ilgilenmek için zamanınız kısıtlı olsa da kültür oluşturma konusunu ortaklarınızla konuşmalısınız.</p><p>Güçlü ve uyumlu bir kültür yaratmak için erken aşamalarda yardımcı olabilecek altı maddeden bahsedeceğiz.</p><p><strong>1. Çözdüğünüz problem ile gurur duyun</strong>: Bunu söyleyince biraz garip geldiğinin farkındayız. Ancak bu madde, sizin iç motivasyonunuz için gereklidir. Çünkü ilerleyen safhalarda sadece çevrenize hava atmak için şirketinizle ilgili adımlar atarsanız bu iç motivasyonunuz açısından yetersiz kalacaktır ve heyecanınızı kaybettiğinizde de start-up için çöküş başlayabilir. Sizin veya şirketinizin problemi olmadığını düşünebilirsiniz ama çalışanlarınızın illaki problemleri olacaktır. Bu problemleri çözmek ve çözdüğünüz zaman onunla gurur duymak sizin için motivasyon olacaktır.</p><p><strong>2. Diğerlerinin takip edeceği uzun süreli vizyon yaratın</strong>: Siz problemleri doğru tanımlar ve onları çözmek için yüreklilik gösterirseniz, sizinle birlikte çözmek için çalışanlarınıza da motivasyon sağlarsınız. Şirketiniz için Kuzey Yıldızı pozisyonunda olmalısınız, yani çalışanlarınıza her zaman doğru yönü göstermelisiniz bu da vizyon ile mümkündür.</p><p>Mesela Microsoft’un işe ilk başladığındaki vizyonu: Her masada ve her evde bilgisayar idi. Bu şu an komik gelebilir ama 1980&#39;lerde bu çok büyük bir hayaldi. Böyle bir vizyonu ortaya koyduğunuzda, sizinle bu vizyonu paylaşacak çalışanların ilgisini çekersiniz ve onlar sizinle bu hedefi gerçekleştirmek için var güçleriyle çalışırlar, vizyonunuzla doğru insanların ilgisini çektiğinizde de şirket kültürü kendiliğinden oluşmaya başlar.</p><p><strong>3. Değerleri listeleyin ve davranışları modelleyin</strong>: Şirketinizin değerlerini listelediğinizde aslında bir filtre sistemi de yaratmış olursunuz. Bu filtre doğru insanlarla çalışmanızı sağlayacak bir filtre olur. Gelin Spotify’ın değerlerine bir göz atalım: İnovatif, Ortak Çalışmaya Dayalı, Samimi, Tutkulu, Şen. Aslında baktığınızda şirketin değerleri bir insana atfedilen özelliklerden oluşuyor değil mi? İşte bu şirketinizin değerleri aynı zamanda çalışanlarınızda aradığınız özelliklerdir.</p><p>Şirketinizde çalışmaya başlayan yeni kişiler bu değerleri anlamaya ve içselleştirmeye çalışacaktır, “Bu şekilde yapacaksın, çünkü ben öyle söylüyorum.” tarzı bir yaklaşımdansa, şirket kültürü ve değerlerine göre çalışmalısın tarzı yaklaşım çok daha iyidir.</p><p><strong>4. Kültürünüzü müşterilerinize göre uyarlayın</strong>: Şirket politikanızı müşterilerinize göre ayarlamalısınız. Çalışanlarınızın müşterilere nasıl davranması gerektiğini şirket politikanızda belirtmelisiniz. Bir sürü madde sıralayarak bunu yapabilirsiniz ama bunun yerine çok daha spesifik bir politika belirlerseniz, çalışanlarınızın davranışını da şekillendirebilirsiniz. Örneğin Google’ın politikası “Canavara dönüşme”(Don’t be an evil) idi. Google açısından düşündüğünüzde elinizde müşterilerinize ait bir sürü özel bilgi bulunmaktadır ve kötü amaçlar için kullanmaya çok müsaittir. Bunu yakın zamanda Facebook’ta gördük ve mahrem bilgileri kötü amaçla kullandıkları için Mark Zuckerberg mahkemeye çıktı.</p><p><strong>5. Çeşitliliğin şirketiniz için önemini tartışın</strong>: Burada sadece etnik ve cinsiyet çeşitliliğinden bahsetmiyoruz. Düşünce çeşitliliğinden bahsediyoruz. Müşterileriniz, şirketinizin problemleri hızlıca ve düzgün bir şekilde çözmesini ister ve bu da doğru çalışanlarla mümkündür. Çalışanlarınız kendilerini özgür hissederlerse ve her türlü fikrin değerlendirildiğini, saygı duyulduğunu görürlerse, bu fikir çeşitliliği yaratır ve problemleri çok daha yaratıcı, hızlı bir biçimde çözebilirsiniz.</p><p><strong>6. Bir işe alım sürecini uygulamaya koyun ve bunu geliştirmeyi planlayın</strong>: Şirketinize alacağınız ilk kişiden itibaren bir işe alım süreci uygulamanız gerekir. Bunu en baştan itibaren yaparsanız, hatalarınızı da en baştan görürsünüz ve bunları düzelterek en doğru işe alım sürecini uygulamanız da o kadar kısa süre içerisinde olur. Ayda veya iki ayda bir ortaklarınızla bu konu hakkında konuşarak sürecinizi sürekli geliştirebilirsiniz.</p><p>Özetle, doğru oluşturulmuş bir şirket kültürü girişiminizin başarıya ulaşmasında katkı sağlayacaktır, bu yüzden bahsettiğimiz altı konu üzerinde düşünerek girişiminizin kendi kültürünü yaratmalısınız.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5d04feb2b133" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-6-1-%C5%9Firket-k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC-yaratmak-5d04feb2b133">Ders 6.1: Girişimlerde Şirket Kültürü Yaratmak</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 5.2: Nasıl Birlikte Çalışılır?]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-5-2-nas%C4%B1l-birlikte-%C3%A7al%C4%B1%C5%9F%C4%B1l%C4%B1r-a691c82b77ce?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a691c82b77ce</guid>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <category><![CDATA[iletisim]]></category>
            <category><![CDATA[girişimciler]]></category>
            <category><![CDATA[ilişkiler]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 04 Sep 2019 16:17:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-04T16:17:56.873Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GnlMtqlNlOXSehAHkaVDvw.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://www.pexels.com/@rawpixel?utm_content=attributionCopyText&amp;utm_medium=referral&amp;utm_source=pexels"><strong>rawpixel.com </strong></a>from <a href="https://www.pexels.com/photo/two-men-shaking-hands-while-sitting-1573862/?utm_content=attributionCopyText&amp;utm_medium=referral&amp;utm_source=pexels"><strong>Pexels</strong></a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya başladığımız yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır, bu yazı beşinci haftanın ikinci bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>Bir girişimin başarısız olmasının iki önemli sebebi vardır. Birincisi <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-5-1-giri%C5%9Fimler-i%CC%87%C3%A7in-finansal-tuzaklar-ebf0e9e223ba">nakit paranın bitmesi</a> ki buradaki tuzakları geçen derste ele almıştık. İkincisi ise kurucuların çalışmayı bırakması ya da birbirleriyle çalışmayı bırakmasıdır. Bu ders, <em>Kevin Hale</em> tarafından “Nasıl Birlikte Çalışırsınız?” (<a href="https://www.startupschool.org/videos/71">How to Work Together</a>) konusunu ele almaktadır. Bir girişimde ilişkilerin nasıl olması gerektiğine ve problemlerin sistematik olarak nasıl ele alınıp çözülebileceğine dair yöntemler anlatılmaktadır.</p><p>Girişimci ortaklar, temel olarak ilişkilerini örneğin 10 sene sürdürebilmek için nasıl optimize etmeleri gerektiğini anlamalıdır. Böylesine uzun bir ilişkiyi görebileceğimiz güzel bir model aslında önümüzde duruyor: anne ve babamızın ilişkisi. Konuya evlilik üzerine farklı yerlerde çalışmış olan <a href="https://www.gottman.com/">John Gottman</a>’ın araştırmasından elde ettiği çıkarımlarla başlayacağız. John Gottman bir evlilikteki kavgayı 15 dakika izleyerek çiftlerin dört sene içerisinde boşanıp boşanmayacağını %85 oranında doğru tahmin edebilen uzmanlığa sahip. Hatta bir saat izlediği zaman bu oran %94&#39;e dayanıyor. Kendisinin uzun ilişkiye dair çözmüş olduğu bazı konular var Herkes kavgaları ilişkiyi bitiren ana sebeplerden biri olarak görür ancak kavga her ilişkide olmazsa olmazlardandır. Hatta aslında herkesin en çok kavga ettiği konular da birebir aynıdır; para, çocuklar, seks, zaman, kıskançlık ve eşlerin aileleri (in-laws). Bunlar aynı şekilde girişimin konularına da uyarlanabilir.</p><ul><li>Para = Yatırım, Runway</li><li>Çocuklar = <em>Müşteriler, Çalışanlar</em></li><li>Seks = <em>Performans</em></li><li>Zaman = <em>Yol Haritası</em></li><li>Kıskançlık = <em>Rekabet</em></li><li>Aileler = <em>Hissedarlık</em></li></ul><p>Herkesin problem yaşadığını unutmadan bu problemlerden hangisi için kavga ettiğinizi anlamak, çözüm için plan yapmanızı sağlar. Gottman’ın ortaya çıkardığı bir başka şey de kavga sırasında kaçınılması gereken dört temel tutumdur. Bunlar,</p><ul><li><strong>Eleştiri (Criticism)</strong>, bir problem üzerinde tartışırken araya ek olarak başka başka problemleri de sokarak olayı karmaşıklaştırmak</li><li><strong>Hakaret (Contempt)</strong>, açıkça kötü söz söylemeye ek olarak problemlerin kişisel boyuta indirgenmesi</li><li><strong>Sorumluluktan Kaçma (Defensiveness)</strong>, probleme dair kimsenin sorumluluk almaması, elini taşın altına koyacak birinin olmaması</li><li><strong>Kendini Kapatma (Stonewalling)</strong>, bir kişi ortada problem olduğunu düşünüyorken karşısındakinin böyle görmeyip konuşmak istememesi</li></ul><p>Kavga etmeden önce plan yapmak gerektiğini söylemiştik. Şimdi de bu kıyametin dört atlısından kaçınmak için neler yapabileceğimize bakalım. Çözümü dört başlıkta ele alacağız.</p><h4>1. Böl ve Fethet (Divide and Conquer)</h4><p>Sorunları bölüp yönetmek, ortaklığınızın daha ilk aşamalarında kullanmak isteyeceğiniz gayet basit bir yöntemdir. Yukarıda bahsettiğimiz ortak problemlerin her birine dair sorumluluğu birine vermek şeklinde uygulanır. Yani örneğin para ve çocuklar ile ilgili problemleri bir ortağa, zaman ve ailelerle ilgili kısmı diğer ortağa atayabiliriz. Böylece bir problem ile karşılaştığımızda hangi kategoriye ait olduğunu belirleyip, bunun ile ilgili kararı vermesini ve sorumluluğu almasını o kişiden bekleriz. Böylece problem üzerinde diğerlerinin sorumluluktan kaçmasının önüne geçilmiş olur. Burada dikkat edeceğimiz bir diğer nokta kıskançlık konusu, yani rekabet. Erken aşama girişimlerde rekabet bir problem değil, aksine iyi bir şeydir. Bu yüzden bu konuyu herhangi birine atamayabilirsiniz. Yine benzer şekilde, girişimin biraz daha ileri aşamalarında bu sorun kategorilerini isimlere atamaktan ziyade birimlere (veya görevlere) atayabilirsiniz. Örneğin CEO zaman ile ilgili şeylerden sorumluyken, CFO parayla ilgili şeylerden sorumlu olsun gibi.</p><p>Sorumlulukların sahiplerini belirledikten sonra başarıları ve başarısızlıkları belirlemek gerekir, çünkü bu kişilerin ne zaman araya karışıp yetkilerini kullanacakları önceden planlanmalıdır. Bu sayede bir problemle karşılaşıldığında duygusal hareket edilmemiş olunur. İşler yolunda gidiyorsa yani başarı durumunda sorumluluk alınacak veya müdahale edecek bir konu yoktur. Örneğin iyi bir yatırım almak, para konusu için, her hafta ürünleri zamanında kargolamak, zaman konusu için başarıdır ve bunların aynı şekilde sürmesini isteriz. Diğer taraftan, üç ay runway süresinin kalmış olması, zaman için, on saniyeden fazla açılan bir websitesi performans için başarısızlık örnekleri olarak verilebilir.</p><p>Problemleri bölüp sorumlulukları dağıtmış olsak da son kararı genellikle CEO verir. Eğer onunla ilgili bir sorun varsa yönetim kurulu karar verici olur.</p><h4>2. Kendini Tanı (Know Thyself)</h4><p>İkinci savunma yöntemi Delphi’deki Apollo tapınağının duvarında da yazılmış bir söz olan <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Know_thyself">kendini tanı</a>maktan geçmektedir. Bu kendini kapatmaya karşı da yardım sağlar. <em>Bağlanma tipin (psikolojide bir terim) nedir?</em> sorusunun cevabıdır. Yapılan araştırmalara göre insanlar ilişkilerinde üç farklı şekilde yaklaşıma sahiptir; Güvenli, Endişeli ve Kaçınan. Bu üç tipin düşünce şekillerine şöyle örnek verebiliriz,</p><ul><li><em>Güvenli:</em> “Başka insanlara karşı çıkma, onlara güvenme veya onların bana güvenmesiyle ilgili bir problemim yok, savunmasız olmayı veya öyle görülmeyi umursamıyoruz”</li><li><em>Endişeli:</em> “İhtiyacım olan sevgiyi göremiyorum, bir gruba sahip olmayı, grubum tarafından onaylanmayı ve onların benimle birlikte olmayı istemelerini istiyorum”</li><li><em>Kaçınan:</em> “İnsanlarla ilişki yaratmak zor ve korkutucudur bu yüzden çekiniyorum, her şeyi berbat etmek konusunda endişelerim var”</li></ul><p>Kurucu ortakların birbirlerinin bağlanma tarzlarını anlaması ve problem çözerken bunun farkında olması önemlidir. Endişeli ve kaçınan tipler bunlar arasında en sık rastlananlarıdır. Etrafımızdaki bazı insanların problemleri kendi köşelerine çekilip çözmeye çalışması veya bazı insanların sürekli onay alarak çözmeye çalışması farklı bağlılık tiplerindeki insanların davranışlarına örnek olarak verilebilir.</p><p>Daha açık bir örnek vermek gerekirse, diyelim ki siz endişeli tipte birisiniz ve karşınızdaki insan da kaçınan tipte biri. Bu yüzden bazı zamanlarda karşınızdaki kişinin kendi alanına ihtiyacı olduğunu, aslında sizden kaçmadığını anlamalısınız. Aynı şekilde karşıdaki insan da sizin endişeli biri olduğunuzu bildiğinde kendisi alana ihtiyacı olduğunda size şimdi gidiyorum ama geri geleceğim şeklinde bir açıklamada bulunarak sizi telkin edebilir. Bu yüzden, kurucu ortakların birbirlerinin ihtiyaçlarını anlamaları için bağlılık tiplerini bilmesi gerekir. Konuyla ilgili farklı kaynaklar mevcut, araştırmanızı ve youtube üzerinden <a href="https://www.youtube.com/watch?v=2s9ACDMcpjA">şu videoyu</a> izlemenizi tavsiye ederiz.</p><h4>3. Süreci Belgele (Document a process)</h4><p>Belgelemek yukarıdaki problemler içerisindeki eleştiriden koruyan bir yöntemdir. Duygusal olarak henüz problem yaşanmayan dönem, anlaşmazlıklarla baş etmeyi sağlayacak bir süreç yaratmak için en iyi zamandır. Çünkü üzgün veya sinirli olduğunuz zaman düzgün düşünemez ve pişman olacağınız ya da kastetmediğiniz şeyler söylersiniz. Karşı taraf da aynı şeyi yaptığı zaman probleminiz bambaşka bir seviyeye evrilir. Bu konuyla ilgili Matter adlı şirket güzel bir çözüme sahip. <a href="https://matterapp.com/blog/decision-disagreement-framework-how-we-encourage-disagreements-at-matter/">Bu linkteki blog yazısı</a>ndan inceleyebilirsiniz. Basitçe anlatmak gerekirse, anlaşmazlıklarınızı bir form üzerinde yazılı hale getirmek, iki taraf için de anlaşılır olmasını sağlar. Bu formda farklı görüşlerin neler olduğu, kararın nasıl sonuçlandığı, ne zaman sonuçlandığı, kimin karar verdiği ve kararın gerekçesini belgelediğiniz kısımlar bulunur. Bu sayede bir problemle karşılaşmaktan korkmanıza gerek kalmaz çünkü ne yapacağınızı bilirsiniz. Örneğin, kurumsal firmalarda önemli konular her zaman maille kayıt altına alınır. Böylece ilerleyen zamanlarda aynı sorunlarla karşılaştığınızda da geri dönüp konunun nasıl çözüldüğünü de görebilirsiniz, bu tarz konular aslında bir bakıma “Know-How” oluşturur.</p><h4>4. Şiddet İçermeyen İletişim Kullan (Use Non Violent Communication)</h4><p>Bu strateji temel olarak problem sırasında olayları kişisel boyuta indirgenmesini önleyip, tarafları hakaretten korumayı sağlar. Konuyla ilgili <em>Marshall Rosenberg</em> tarafından yazılan ve harika bir kitap olan Nonviolent Communication’ı (<a href="https://www.goodreads.com/it/book/show/23941158-iddetsiz-leti-im">Şiddetsiz İletişim</a> olarak dilimize çevrilmiş) okumanızı öneririz. Kitap, diğer insanlara karşı eleştirici ve aşağılayıcı olmadan nasıl dürüst olabileceğinize dair bilgiler içeriyor. Temel olarak yapacağınız eleştiri şu formatta olmalıdır,</p><blockquote>[bir gözlem] olduğunda [bir duygu] hissederim, çünkü [kapsamlı ihtiyaçlar]’a ihtiyacım olur. [bir istek] yapabilir misin?</blockquote><blockquote>“When [observation], I feel [emotion] because I’m needing some [universal needs]. Would you be able to [request]?”</blockquote><p>Bu cümledeki her bir parametre biraz aldatıcı olabilmektedir, bu yüzden kullanması ve alışması biraz zorludur. Öyleyse şimdi bu parametreleri biraz detaylandıralım.</p><p><strong>Gözlem vs Değerlendirme</strong>: Anlaşmazlığınıza veya eleştirinize nesnel bir şekilde başlamalısınız. Düşüncenizi içeren bir cümle yerine gerçekten gördüğünüz veya duyduğunuz salt bir gerçekle başlamalısınız, bu sayede itiraz edilemez. Aynı zamanda duygusal bir tepki veya fikirmiş gibi görünmemiş olur. Örnek vermek gerekirse, birisine “Tembelsin” demek bir değerlendirmeyken, “Geçen hafta göndereceğim dediğin e-postaları göndermedin” demek gözlemdir. Bir başka örnek olarak, “İşleri yarım yamalak yapıyorsun” yerine “Gönderdiğin rapordaki üç madde hatalı” diyerek gözlem belirtmiş oluruz. “Her zaman geç kalıyorsun” şeklinde bir genelleme yapmak değerlendirme iken “Sabahki toplantıya 10 dakika geciktin” gözlemdir. Bir konu hakkındaki değerlendirmenizi belirttiğiniz zaman bu hemen bir duygu tetikleyecektir, bu yüzden de dikkatli olmak gerekir. Fakat konuya örneklerini verdiğimiz şekilde gözlemler ile başladığımız zaman hem itiraz edilemez hem başka yerlere çekilemez olur.</p><p><strong>Duygular vs Düşünceler</strong>: Konuya itiraz edilemez bir gözlem ile başladıktan sonra konuşmaya düşünceler ile değil, duygular ile devam etmek gerekir. Örneğin “Hayal kırıklığına uğradım” bir duygu iken, “Ciddiye almıyorsun” gibi bir cümle düşüncedir. Burada dikkat edilmesi gereken şey, bazı duygular hakkında konuşurken daha fazla dikkat edilmesi gerekir. Bunlardan biri öfkedir, çünkü öfke genelde başka şeylere de bağlıdır, bu yüzden neyin öfkeyi tetiklediğini bilmelisiniz. Diğer bir örnek ise değerlendirmeci duygulardır ve bu değerlendirmeyi anlamak gerekir, çünkü bunun etkisi farklı şekilde hissedilir. Örneğin, suçlanmak (veya ayıplanmak). Bir başkası beni suçladığı zaman suçlanmış hissederim ama bunun etkisini korku olarak hissederim. Bu hissiyatın değerlendirmeci hissiyat olduğunu ve altında yatan nedenleri anlamamız zaman alır. Benzer şekilde yargılanma hissi, küskünlük veya dargınlık olarak etki gösterir. Yine reddedilmişlik, incinmişlik etkisine sahiptir. <a href="https://www.slideshare.net/nonviolent/evaluative-words-list-nonviolent-communication">Şu linkteki</a> üç sayfalık pdf dokümanından değerlendirmeci hisler, bunların etkileri ve ihtiyaçlarına dair tabloyu incelemelisiniz. Bu ihtiyaçlar da bizi bir sonraki parametremize götürüyor.</p><p><strong>Kapsamlı İhtiyaçlar:</strong> Her insanın ihtiyaç duyduğu şeylerdir. Her bir olumsuz hissiyatın altında aslında karşılanmamış bir ihtiyaç vardır. Yani korkmuş, suçlanmış, hayal kırıklığına uğramış vs hissediyorsanız aslında eksik kalmış bir ihtiyaçtan ötürüdür. Burada ihtiyacın bir strateji mi, ihtiyaç mı olduğuna ve gerçekten ortak olup olmadığına dikkat etmelisiniz. Bir örnek vermek gerekirse “Bana her bir e-postayı yönlendirmene ihtiyacım var” demek kapsamlı bir ihtiyaç cümlesi değildir. Bunun yerine “Bu süreçte tam şeffaflığa ihtiyacım var” cümlesi daha çok kapsamlı ihtiyaç gibi duruyor. Yani belirteceğimiz ihtiyacın <em>kişisel veya duruma özgü olmaması</em> gerekir. Şeffaflığa ihtiyacım var dediğimizde aslında herkesin şeffaflığa ihtiyacı olduğunu biliyoruzdur ve bu kapsamlıdır. Bir diğer örnek de destek konusu. “Senin desteğine ihtiyacım var” olarak kullandığımızda herkesin senin desteğine ihtiyacı varmış gibi anlaşılır bu yüzden kapsamlı bir kullanım değildir, daha genel kullanmak gerekir. Diğer kapsamlı ihtiyaç örneklerini fikir vermesi açısından şöyle sıralayabiliriz: •Özerklik • İşbirliği • Tutarlılık • Açıklık • Dürüstlük • Tanıma • Saygı • Güvence • Güvenlik • Anlaşılma</p><p><strong>İstek vs Talep</strong> (Request vs Demand): Bir sorun ile karşılaştığımızda itiraz edilemeyecek bir argüman ile gelip, hissetiklerimizden ve bunun bizim üzerimizdeki etkilerinden bahsettik. Sonrasında bu durumu herkesin isteyeceği kapsamlı bir ihtiyaç ile sonuçlandırdık. Şimdi de neyin değişmesini istediğimizi vurgulayacağız fakat bunu bir istek/rica olarak yapmamız gerekir, bir talep olarak değil. Çünkü istek karşımızdaki kişiyi kapsamlı ihitiyacı karşılamak için davet etmektir. Bunu yaparken dikkat etmemiz gereken bazı noktalar vardır. Öncelikle isteği <em>özelleştirmiş</em> olmamız gerekir. Bunu <em>ne istediğimizi söyleyerek </em>yapmalıyız, ne istemediğimizi değil, bu sayede harekete geçmesi daha kolay olur. Son olarak, isteğiniz hakkında <em>meraklı</em> <em>kalın</em>. Karşınızdaki kişi hayır cevabını verebilir, bu durumda isteğinizi daha fazla ihtiyacı karşılayacak şekilde sunmanız gerekebilir. Bu konuyla ilgili <a href="https://medium.com/s/please-advise/the-essential-guide-to-difficult-conversations-41f736e63ccf">şu blog yazısı</a>nı okumanızı tavsiye ederiz.</p><p>Bir girişimde hızlıca bir ürün çıkartmaya çalıştığımız zaman teknik anlamda pek çok aksaklık olur ama bunları daha sonra düzeltmek üzere aklımızda tutar ve teknik borç hanesine yazarız. Fakat duygusal borçlarda bu şekilde öteleme yapmak pek iyi bir çözüm değildir, bu borcu her gün ödemek gerekir. Ufak tefek problemler olsa bile bunu kapatmak gerekir. Kurucu ortaklar aralarındaki problemleri henüz küçükken iletişim ile çözmelidir. Bunu yapmanın en iyi yolu pratik yapmaktır.</p><p>YC’de üç seviyeli konuşma olarak tanımladığımız bir kavram var. Seviye 1 resmi olmayacak şekilde bilgi alışverişi sağlamak, Seviye 2 duygular hakkında konuşmak, Seviye 3 ise kişisel şeyler hakkında konuşmaktır. Bunlar bağlantılıdır ve karşınızdaki kişi ile hemen o andaki ilişkiniz ile ilgilidir. Bu şekilde kategorilere ayırmak belki karşınızdaki kişi ile nelerin problem olabileceğine dair derinlemesine fikir yürütmenize yardımcı olur.</p><p>Bir girişimde, tüm çalışanlar tarafından önemsenen pek çok şey vardır, belki bu dersten sonra bunlar üzerine konuşmak isteyebilirsiniz, çünkü bu sorular hakkında herkes farklı düşünüyor olabilir. Şöyle,</p><p>Hedefler hakkında,</p><ul><li>Girişimimizin kısa dönemdeki amaçları nelerdir?</li><li>Doğru metrikleri kullanıyor muyuz?</li><li>Hedeflerimize ulaşabiliyor muyuz?</li></ul><p>Roller hakkında,</p><ul><li>Kimin hangi konudan sorumlu olduğu net mi?</li><li>Şu anki iş bölümünün anlamlı olduğuna hemfikir miyiz?</li></ul><p>Performans hakkında,</p><ul><li>İş yükümüz bugün en iyi şekilde dağıtılmış durumda mı?</li><li>Hepimiz gerçekten kendimizi adamışlığa ve yüksek motivasyona sahip miyiz?</li><li>Birbirimize geri bildirim vermek için hangi mekanizmaları kullanıyoruz?</li></ul><p>Sonuç olarak unutmayın ki herkes kavga eder, bu yüzden nasıl çözeceğinize dair bir planınız olsun. Bağlanma türünüzü, rollerinizi, amaçlarınızı ve süreci duygularınız yükselmeden önce anlayın. Konuşmak istediğiniz zorlu konular varsa hemen şimdi başlayın. Şiddet içermeyen bir dille ve eleştirmeden dürüst geri bildirimler verin. Duygusal borcunuzu düzenli olarak ödeyin bu sayede sorunlar büyümeden halledilmiş olur.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a691c82b77ce" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-5-2-nas%C4%B1l-birlikte-%C3%A7al%C4%B1%C5%9F%C4%B1l%C4%B1r-a691c82b77ce">Ders 5.2: Nasıl Birlikte Çalışılır?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 5.1: Girişimler İçin Finansal Tuzaklar]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-5-1-giri%C5%9Fimler-i%CC%87%C3%A7in-finansal-tuzaklar-ebf0e9e223ba?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ebf0e9e223ba</guid>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <category><![CDATA[runway]]></category>
            <category><![CDATA[girişim-ekonomisi]]></category>
            <category><![CDATA[finans]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 30 Aug 2019 06:46:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-30T06:46:01.765Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1hIqmh3UXUlEk0dM5WA4ng.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://www.pexels.com/photo/white-ipad-955447/">rawpixel.com</a> from <a href="https://www.pexels.com/">Pexels</a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya başladığımız yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır, bu yazı beşinci haftanın ilk bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>Beşinci haftanın ilk dersi Kirsty Nathoo tarafından verilen girişimler için finansal tuzaklar ve bunlardan kaçınma (<a href="https://www.startupschool.org/videos/70">Startup Finance Pitfalls and How to Avoid Them</a>) konusunu içermektedir.</p><p>Nakit para, girişimlerin can damarıdır. Nakit parasını tükenen girişim geri dönemeyecek şekilde yok olabilir, fakat buna rağmen pek çok girişimci nakit parasını bitirdiğinin farkına varamaz. Bu derste ilk aşama ve sonraki aşamalarda buna sebep olan tuzaklar hakkında konuşacağız.</p><h4>Hangi Sayılar?</h4><p>İlk olarak ele alacağımız hata, girişimin sağlıklı olduğundan emin olmak için hangi sayılara bakmak gerektiğini bilmemektir. Temel olarak şu üç sayıyı bilmek gerekir: <em>Bankadaki bakiye, Gelen para </em>ve<em> Giden para</em>. Aslında bu kadar basit olan ve kolayca öğrenilebilecek sayılara bakmayan o kadar çok girişim var ki, görseniz şaşırırsınız. Bu üç sayıyı kullanarak şu üç metriği hesaplamak gerekir: <em>yakılan para (burn), runway </em>ve<em> büyüme oranı</em>.</p><p><strong>Yakılan para</strong> yani “burn” temel olarak gelen paradan giden parayı çıkarttığımızda elde ettiğimiz sayıdır. Bankanızdan hesap dökümü alıp, iki tarih seçerek bunu kolayca hesaplayabilirsiniz. Bazı dönemlerde yasal maliyetler nedeniyle yüksek çıkabilir, bu yüzden bu ayları hesaplamak yerine ortalama yakılan parayı hesaplamak daha doğrudur.</p><p><strong>Runway</strong> uçağın havalanana kadar pistte ilerlemesi gereken yol, yani tahmin ettiğiniz üzere girişimin mevcut bankadaki hesap bakiyesi ile ilerleyebileceği zaman anlamına gelmektedir. (Mevcut para)/(ortalama yakılan para) işlemi ile hesaplanabilir. Yakılan para zamanla değişebilir ama bu hesaplama değişmez ve sayılar yalan söylemez. Sayılara bakıp kendinizi gelecek ay daha az yakarız şeklinde kandırmaya çalışmayın.</p><p><strong>Büyüme oranı</strong>nı elimizdeki sayılarla hesaplamak için iki ay arasındaki gelir farkına bakmamız gerekir ve şu şekilde formülüze edilebilir: (2.Ay Geliri — 1.Ay Geliri)/(1.Ay geliri). Burada farkında olmanız gereken nokta sabit bir büyüme oranına sahip olmak için gelirinizin üstel olarak artıyor olması gerektiğidir.</p><p>Bu metriklere bakarak potansiyel olarak <em>batmış olup olmadığınızı </em>görebilirsiniz. Bunu yapabilmeniz için <a href="http://growth.tlb.org/#">şu linkte</a> güzel bir görselleştirme aracı mevcut. Bankadaki mevcut miktarınızla ilerleyebileceğiniz miktarı öngörebiliyorsunuz. Gelir artışınızı ne kadar sağlarsanız karlılığa çıkabileceğinizi de hesaplayabilirsiniz. Karlı olmak önemlidir, çünkü karlı olduğunuz zaman yatırımcılara çok fazla ihtiyaç duymazsınız. Fakat bu durum sizi yatırımcılara karşı cezbedici hale gelir. Diğer taraftan güncel olarak karlı olmanız gerekmez ama karlı olmak için kesmeniz gereken maliyetleri bilmeniz önemlidir. Paul Graham’ın <a href="http://paulgraham.com/aord.html">Default Alive or Default Dead</a> yazısını okumanızı öneririz.</p><h4>Hangi Sıklıkla?</h4><p>Elde ettiğimiz bu veriler tek seferlik bir iş değildir, bunları sürekli yeniden hesaplayıp, bunların farkında olmak gerekir. Bu işlemi olabildiğince sık yapmak gerekir; çeyreklik veya aylık periyotlarda değil haftalık hatta günlük olarak yapmalısınız. Birisi size sorduğunda verilerinizi biliyor olmalısınız.</p><h4>Göz Ardı Edilen Giderler</h4><p>Yukarıdaki görselleştirme aracı, giderlerin zaman içerisinde sabit olduğu varsayımına sahiptir fakat bir çok girişim için giderler böyle sabit değildir. Genel olarak giderler zamanla artar ve nelerin arttığını/artacağını bilmek gerekir. Birkaç örneğe göz atalım:</p><ul><li><em>Kendi değerinizi az saymanız:</em> Pek çok girişimci ilk başlarda kendi maaşını oldukça düşük tutar ve bununla birlikte çok fazla iş yapar. Bu durum da <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-3-1-dokuz-i%CC%87%C5%9F-modeli-ve-yat%C4%B1r%C4%B1mc%C4%B1lar%C4%B1n-i%CC%87stedi%C4%9Fi-metrikler-fc4e526f2de8">müşteri edinme maliyetini</a> (CAC, customer acquisition cost) düşük hesaplanmış olur fakat işler büyüdükçe bu sürdürülebilir değildir.</li><li><em>İşe alım maliyetleri</em>: İşleri ilerletip ekibinize yeni insanlar kattığınızda bunlar maliyeti sadece maaş olmayacaktır. Bu kişilerin ekipman, yer, sigorta gibi giderleri de olacaktır.</li><li><em>Ücretli Edinme Maliyeti (paid acquisition costs)</em>: Müşteri çekmek için özellikle pazarlama maliyetiniz de gün geçtikçe artacaktır.</li></ul><p>Bu ve benzeri maliyetlerinizi doğru bir şekilde hesaplamanız gerekir çünkü bunlar runway sürenizi gösterecektir. Runway gösteriş veya başkalarıyla kıyas için kullanılacak bir metrik değildir. Girişimin geleceğini öngörebilmek için kendinizi kandırmadan bunu düzgün hesaplamanız gerekir.</p><h4>Dış Kaynak Kullanımı (Out-sourcing)</h4><p>İşleri biraz büyüttüğünüzde dış kaynaklardan yararlanmak isteyebilirsiniz ve bu gayet normaldir. Genellikle bu iş için CEO, bir muhasebeci ile anlaşır çünkü CEO’nun kaldıraç etkisi yaratacak işlerle uğraşması gerekir. Bu doğru bir yoldur, fakat bununla birlikte, sayıları muhasebeci hazırlasa da sorumluluk herkesin, özellikle kurucuların hepsinin üzerindedir. Muhasebeciler genellikle sayıları hesaplayıp rapor halinde sunarlar, fakat bunların yorumlanması ve anlamlandırılması herkesin üzerinde olan bir sorumluluktur. Bu raporları takip etmezseniz bir anda nakitsiz kalıp kolayca batabilirsiniz.</p><h4>İşe Alım ve Ölçeklenme</h4><p>Hızlıca işe alım yapmak ve bu sayede çok hızlı büyümek kolay bir iş olarak görülür. Aynı zamanda girişimin ölçeğini gösteren bir sayı gibi düşünülür. Bir başka girişimci ile konuşurken ilk sorulan sorulardan biridir kaç kişi çalıştırdığınız ve bunun üzerinden hemen bir kıyas yaparsınız.</p><p>İşe alım yapmanın maliyetinin sadece maaş olmadığını biliyoruz. Aslında işe alım konusunu işinize bir yatırım olarak düşünmek gerekir, bu yüzden karşılığını aldığınızdan emin olmalısınız. Bazı pozisyonlarda bu ölçümü yapmak kolaydır, örneğin satış personelinin ne kadar satış yaptığına bakarak onun kar veya zarar olduğunu görebilirsiniz. Fakat bazı pozisyonlarda bu zordur, örneğin grup yöneticisi (community manager). Girişiminizde çalışan herkesin odağının işi daha değerli kılmak olduğundan emin olmalısınız, yoksa işten çıkarmalar yapmanız gerekebilir.</p><p>Çok fazla insan ile çok fazla iş yaptığını göstermek bir çeşit yanılgıdır. Aslında başarılı girişimler <strong>az kişiyle çok fazla iş </strong>yapabilenlerdir. Özellikle erken aşamada karlılık ve bu sayede üzerinizdeki baskıyı azaltmak için gidilmesi yol bu şekildedir. Yatırımcının da sizden beklediği gerçekte budur, yani az kişiyle çok iş yaparak bir mucize gerçekleştirmeniz. Bunu yapmak için maliyetlerinizin farkında olmalısınız.</p><p>Ürün market uyumu olmadan ölçeklemeye çalışmamak gerekir, ve daha fazla insan almak da ürün market uyumunu bulmanızı sağlamaz. Daha fazla satış personeli işe alarak satışlarınızı arttıracağınız düşüncesi bir yanılgıdır, aynı şekilde daha fazla geliştirici/yazılımcı alırsam yeni özellikler ekleyerek satışlarımı arttırırım düşüncesi de. Bunlardan önce basit ve temel bir ürün ile insanların istediği bir ürüne yani aradıkları bir çözüme sahip olduğunuzdan emin olun.</p><h4>Yatırım Öncesi Runway</h4><p>Bundan önce bahsettiğimiz beş problem de aslında geri dönüşün mümkün olduğu şeylerdir fakat bu maddedeki tuzağa düşerseniz kurtulmak mümkün olmayacaktır. O da şu ki, paranızı arttırmadan/yatırım almadan runway sürenizi çok düşük tutmak. Her zaman için aldığınız en son yatırımı, bir daha yatırım alamayacakmışsınız gibi görmelisiniz ve bu para ile karlılığa geçmeye çalışmalısınız. “Yeni bir hipotezim var ve bunu test etmem için yatırımcılar bana biraz daha para verir” beklentisi yanlıştır. Tohum aşama yatırımı ile ürün market uyumunu bulmanız beklenir. Seri A ve ilerisi yatırımlar için ise durum daha zordur çünkü sizden büyümenizi sürdürmeniz beklenir. Bu yüzden runway sürenizde en fazla faydayı sağlayacak ve kaldıraç etkisi yaratacak zamandır. Bu dönemin sonuna doğru geldiğinizde yapmış olduğunuz iyi işler değerinizi uçuracakken, kötü işler yapmanız yatırım alma şansınızı azaltacaktır. Y Combinator blog sayfasında bulunun <a href="https://blog.ycombinator.com/advice-startups-running-out-of-money/">şu yazıyı</a> okumanızı öneririz.</p><p>Özetlemek gerekirse, bankada bulunan para miktarınızı ve runway sürenizi bilmeniz önemlidir. Zamanla artacak olan maliyetlerinizi anlamalısınız. Yüksek kazanç/çalışan oranı, çok fazla çalışana sahip olmaktan daha önemli bir metriktir. Her zaman bir daha yatırım alamayacakmışsınız gibi karlılığa geçmek için plan yapın.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ebf0e9e223ba" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-5-1-giri%C5%9Fimler-i%CC%87%C3%A7in-finansal-tuzaklar-ebf0e9e223ba">Ders 5.1: Girişimler İçin Finansal Tuzaklar</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 4.2: Girişimler için Büyüme (Growth)]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-4-2-giri%C5%9Fimler-i%C3%A7in-b%C3%BCy%C3%BCme-growth-d60bc9d1087?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d60bc9d1087</guid>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <category><![CDATA[ürün]]></category>
            <category><![CDATA[growth]]></category>
            <category><![CDATA[büyüme]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 25 Aug 2019 07:01:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-25T07:01:01.318Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r2jvcHZ1jiqLJ3WMX-kXkw.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@thomasdrouaultphotography?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Thomas Drouault</a> on <a href="https://unsplash.com/search/photos/growth-business?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya niyet ettiğimiz yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır, bu yazı dördüncü haftanın ikinci bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>Bu ders<em> Gustaf Alstromer</em> tarafından verilen girişimler için büyüme (<a href="https://www.startupschool.org/videos/69">Growth for Startups</a>) konusunu ele almaktadır. Ürün market uyumunun bulunması, müşteri tutma, büyüme kanalları ve taktikleri ve A/B testi ile karar verme alt başlıklarını kapsamaktadır.</p><p>Büyüme hakkında her şeyden önce söyleyebileceğimiz, piyasaya sürdükten sonra düşünülecek bir konu olduğudur. Bu yüzden bu derste üç temel konudan bahsedeceğiz,</p><ol><li><em>Ürün market uyumu (product market fit) ve müşteri tutma (retention)</em>, çünkü bunlar üzerinde çalışmadan büyümeyi denemek iyi bir fikir değildir.</li><li><em>Büyüme kanalları ve taktikleri</em>, insanların gerçekten istediği bir ürüne sahip olduktan, yani ürün market uyumunu yakaladıktan sonra ürününüzü bütün dünyaya yaymak istersiniz.</li><li><em>A/B testi ile karar verme</em>, çünkü biraz büyüdükten sonra doğru kararları vermenizi sağlayacak bir yöntem kullanmaya ihtiyaç duyarsınız.</li></ol><p>Pek çok girişimci satış-zaman grafiğindeki yatay kısımlara bakıp market uyumunu yakaladığına kendini inandırır veya ürününü yayınladıktan sonra bir şekilde bunu yakalayacağını düşünür. Fakat gerçek dünyadaki insanlar sizin ürününüzle ilgilenmek için fazlasıyla meşgüllerdir. Bir çok girişmci dünyaya nasıl ulaşacağı sorusu üzerine düşünmez. Büyük şirketlerde çalışırken veya okula giderken kişisel olarak düşündüğünüzde bu bir sorun değildir, çevrenizde bir çok insan vardır ama bir girişim olarak düşünüğünüzde bu daha erken aşamalarda bile bir sorun olur. Burada Paul Graham’ın <a href="http://paulgraham.com/ds.html">Do Things Don’t Scale</a> yazısını okumanızı öneririz.</p><p>YC’de girişimcilere ürünlerini piyasaya sürdükten sonra ölçeklenmeyecek bir şeyler yapmalarını söylüyoruz. YC’deki herhangi bir MBA ile konuştuğunuzda size diyeceği şey “Bu fikir ölçeklenmeyecektir” olacaktır. Okulda sürekli ölçeklenecek şeyler yapmak üzerine bir şeyler öğrendiyseniz, öncelikle bunun tersi konusunda rahat olmalısınız çünkü başlamanız gereken yer ölçeklenmeyecek şeyler olmalıdır. Doing Things that Don’t Scale! Öncelikle ürününüzü geliştirmeniz ve ilk kullanıcılar için tam anlamıyla çalışır hale getirmeniz gerekir. Bunun en iyi yolu da <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-1-2-kullan%C4%B1c%C4%B1lar-ile-nas%C4%B1l-konu%C5%9Fulur-714aacfeda67">kullanıcılarla konuşmak</a> ile olur. Onlarla konuşmak emin olun size bilgisayar başında oturmaktan daha fazlasını katacaktır.</p><blockquote>Henüz küçük bir girişimken büyümenin tek yolu ölçeklenmeyecek şeyler yapmaktır.</blockquote><h4><strong>Ürün Pazar Uyumu</strong></h4><p>Ürün pazar uyumunu bulduğunuzu anlamak zor bir iştir. Fakat bunu yapmanın en iyi yolu tarafsız veriyi (unbiased data) kullanmaktır. Peki insanların istediği bir şeyi yapıp yapmadığımızı anlamak için veriyi nasıl kullanabiliriz? Burada iki noktaya dikkat etmek gerekir,</p><ul><li>Öyle bir <strong>metrik</strong> belirleyin ki bu kullanıcılarınızın ürününüzden aldığı değeri göstersin!</li><li>Bu metriğin <strong>tekrar kullanımını</strong> ölçün!</li></ul><p>Bir örnek vermek gerekirse bu startup school dersleri olabilir. Kaç kişinin bu dersleri online olarak takip ettiği bir metrik, tekrar etme sıklığı ise haftalık olarak cevaplandırılabilir. Metrikleri nasıl seçebileceğinize dair bilgileri <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-3-1-dokuz-i%CC%87%C5%9F-modeli-ve-yat%C4%B1r%C4%B1mc%C4%B1lar%C4%B1n-i%CC%87stedi%C4%9Fi-metrikler-fc4e526f2de8">şu dersimizde</a> bulabilirsiniz.</p><p>Bu metrikler üzerinden müşterilerin <em>tekrar kullanma sıklığına</em> bakmak ürününüzü sevip sevmediklerini anlamanın en net yoludur. B2B iş yapıyor olsanız bile buna bakmak önemlidir çünkü bu <em>müşteri tutma (retention) </em>oranınızı gösterir. Bunu metrik-zaman grafiği çizerek gösterebilirsiniz. Bu grafik aynı zamanda, yatırımcı retention miktarını sorduğunda da göstereceğiniz grafik olacaktır. Grafiğiniz %80&#39;lerden başlayıp uzun zaman sonra %30&#39;lara oturmuş olabilir bu yine de iyidir. İnsanların ürününüzü sevdiğini ve kullanmayı bırakmadığını gösterir.</p><p>Yani kemik müşteri kitlesi ürün pazar uyumunu yakaladığınızın en iyi göstergesidir. Bunun dışındaki kötü yöntemler şöyle olabilir,</p><ul><li>Net promoter score, Müşterinizin sadık olup olmadığını ölçen bir veridir. Apple gibi firmalar bile bu oranda kötüdür, ürün market uyumu ile bir korelasyon göstermez.</li><li>Anketler, her zaman taraflı olacaktır. Ürününüzü geliştirmek için kullanabilirsiniz ama ürün market uyumunu anlayamazsınız.</li><li>“Bu ürünü kullanmayı bıraksan nasıl hissederdin” sorusunu sormak, bazen işe yarayabilir, fikir verir ama yine de çok etkili değildir.</li></ul><p>Ürün pazar uyumunu anlamak için kullanmanın kötü olduğu metrikler,</p><ul><li>Kayıt olan kullanıcı sayısı</li><li>Ziyaretçi sayısı</li><li>Dönüştürme oranı (Conversion rate)</li><li>Ödeme yapmayan müşteri sayısı</li></ul><h4>Büyüme Kanalları ve Taktikleri</h4><p>Ürün market uyumunu bulduktan sonra büyüme üzerine çalışmak gerekir, aksi halde insanlar zaten ürününüzü tek sefer kullanıp terk ediyorsa yeni insanlar çekmeye çalışmak anlamsızlaşır. Ölçekli olarak büyümenin iki yolu vardır,</p><ul><li>Ürün büyümesi / Dönüştürme oranı optimizasyonu (Product growth/Conversion rate optimization); mühendislik, tasarım, veri bilimi, ürün yönetimi gibi birimlerin daha fazla kullanıcı çekebilmek için özel olarak iyileştirme yapmaları</li><li>Büyüme kanalları (Growth channels); insanların yeni ürünler keşfetmeye meyilli oldukları temel platformlar, örneğin Google! Çok nadir bir şey arasınız bile bunu genellikle Google üzerinden yaparsınız ve yeni şeyler keşfedersiniz. Bir diğer örnek de Facebook ve Instagram reklamları, buralarda da insanlar çok fazla şey keşfederler.</li></ul><p>Dönüştürme oranı optimizasyonu (Conversion rate optimization), ürün deneyiminizi bir tünel gibi düşünüp bu tünel üzerinde müşteri tutma oranınızı ölçebilirsiniz. Yine Airbnb örneğinden gidersek, Airbnb temelde 4 sayfadan oluşur: anasayfa, arama sonuçları, listeleme sayfası ve rezervasyon sayfası. Siteye gelen kullanıcıların kaçının bu döngüyü tamamladığı, terk ediyorsa bu sayfaların hangisinde, ne sebeple terk ettiğini araştırıp bunlara çözüm bulmak büyümenin bir yoludur. Bu bazen içerikle, bazen de teknik sorunlarla ilgili bir sebep olabilir. Sorunları genel olarak listelemek istersek,</p><ul><li>Uluslararasılılık (internationalization), ürününüzü uluslararası kullanılabilir şekilde tutmak önemlidir.</li><li>Doğrulama (authentication), ziyaretçiler üye olurken zaman kaybetmek istemez. Bu yüzden üye olma sayfasının basit, sorunsuz ve kolaylaştırıcı olması gerekir. Bu işi iyi yapan sitelerin yöntemlerini kendinize kopyalayabilirsiniz.</li><li>Kalıcılık (onboarding), kullanıcılarınıza kalıcı olmalarını sağlayacak deneyimi sunmak için sorular sorabilirsiniz.</li><li>Satın alma (purchase), kullanıcıların bu aşamada da bir problem ile karşılaşmadığından emin olmanız gerekir.</li></ul><p>Şimdi artık kullanıcıların istediği bir ürüne sahip olduğumuzu var sayarsak büyüme kanallarından konuşabiliriz.</p><ol><li><strong>Google SEO &amp; SEM</strong>: Eğer girişiminiz insanların Google üzerinde arama yaparak çözüm bulmaya çalıştığı türden nadir bir davranış üzerineyse bu kanalı kullanabilirsiniz.</li><li><strong>Viral Etki ve Referans </strong>(Refferal): Eğer ürününüz insanların kulaktan kulağa paylaştığı, heyecan yaratan türden bir bir iş ise bu kanalı düşünebilirsiniz. Kullanıcılara size referans olması için fırsatlar sağlayabilirsiniz.</li><li><strong>Viral Etki</strong>: Daha fazla kullanıcıya sahip olmanın deneyimi iyileştirdiği türden ürünlerde bu yöntem etkilidir. E-ticaret platformları ve sosyal ürün iş modellerinde bu etki önemlidir. Örneğin Linkedin’de ne kadar fazla kullanıcı olursa deneyiminiz o kadar iyileşecektir, bu yüzden üye olduğunuzda size hemen etrafınızdakileri de davet edin şeklinde bir öneride bulunur.</li><li><strong>Satış:</strong> Gelecekteki kullanıcılarınızı şimdiden görebildiğiniz zaman, satış için çalışabilirsiniz. Bunu anlamak için e-posta adresleri, telefon numaraları vb bilgileri içeren potansiyel müşteri listesi yapabilirsiniz.</li><li><strong>Paralı Kazanç</strong>: Bu yöntem son zamanlarda gittikçe popülerleşmektedir. Yüksek yaşam boyu değere (LTV, life time value) sahip bir iş yaptığınızı düşünüyorsanız Facebook veya Google gibi kanallara reklam verebilirsiniz. Online pazarlama önemlidir, fakat henüz kullanıcılarınızdan ödeme almadığınız bir aşamada bu kanalı kullanmamalısınız.</li></ol><blockquote>Bir çok girişim bu kanalların bir veya iki tanesini kullanarak oldukça fazla büyümektedir.</blockquote><p><strong><em>Referans etkisi</em></strong>ni yeni kullanıcılar çekmek için hem yeni kullanıcıya hem mevcut kullanıcıya indirim olarak kullanabilirsiniz. Burada biraz teknik konu olarak davet e-maillerini yollarken nasıl optimizasyon yapabileceğinize dair püf noktalardan bahsedebiliriz. Maili alan kişi gözünden bakalım. Önce mailin başlığında bizi davet eden arkadaşımızın ismini görmek bir sosyal kanıt olduğu için güven yaratır ve maili açarız. Daha sonra mail içeriğine doğrudan yazı ile başlamamak gerekir, bunun yerine bu mail ile bize sunduğu değeri açıkça görebileceğimiz bir yazıyı vurgulayarak başlamalıdır. Bu sayede devamındaki yazıyı da okumaya başlarız. İçerikte de bir zaman kısıtı gördüğümzü zaman eğer fırsat ilgimizi çektiyse öylece kapatıp gidemeyiz, bunu yerine maile aksiyon alırız. Bunu için mailin devamında bize özel olduğunu da hissettiren “Davetimi Kabul Et” butonu da bulunmalıdır. Yine mailin sonunda davet eden arkadaşımızın profil bilgisini de göstermek, içerikte de sosyal kanıtı arttırmaktadır. <a href="https://www.dropbox.com/s/tltyj2fcxehq74m/Growth_for_Startups_SUS.pdf">Dersin sunumunda</a> 41. sayfadan Airbnb ile ilgili verilen örneğe bakabilirsiniz. Gördüğünüz gibi böyle bir kurguyu yaratmak derin bir inceleme ve uzun zaman alır. Bu yüzden tüm büyüme kanallarına değil bazılarına odaklanıp bu tarz uzmanlaşmak gereklidir.</p><p><strong><em>Paralı büyüme</em></strong>ye odaklanmak istediğinizde dikkat etmeniz gereken noktalar,</p><ul><li>Kullanıcılardan bir geliriniz olmadan bunu yapmayın.</li><li>Müşteri başına harcanan para (Paid CAC, Customer acquisition cost) miktarına dikkat edin. Ödediğiniz paraya karşın ne kadar kullanıcı kazandığınızı nicelik olarak ölçün. Pek çok araç bu bilgiyi kolayca sunmaktadır.</li><li>CAC /Geri ödeme zamanı oranını göz önünde bulundurun. Belki reklam vermeye başladıktan çok süre sonra kullanıcılardan kazanç sağlayacaksınız ama bu kadar beklemeniz gerekir mi diye düşünmelisiniz.</li><li>Şu an temel platformlar Google, Facebook ve Instagram’dır.</li></ul><p><strong><em>Arama motoru optimizasyonu</em></strong> (SEO, Search Engine Optimization), son yıllarda bu konu çok değişmiştir çünkü artık çok fazla websitesi ve anahtar kelime vardır ve bunları sıralamak çok karmaşık bir problemdir. Bu olay aslında bir zero sum game’dir (oyunu biri kazanıyorsa diğeri kaybediyor) çünkü siz üst sıralara çıktığınızda bir başkası alt sıralara düşecektir. İnsanların aradıkları anahtar kelimeler sürekli değiştiği için güncel ve adapte olmak önemlidir. SEO’yu genel olarak iki kategoride değerlendirmek gerekirse;</p><ol><li>Sayfa içi optimizasyon: Öncelikle sayfanızın tam, hatasız çalışır ve Google tarafından okunabilir olduğundan emin olun. Anahtar kelimeleri bulmak için sitenizin içeriğinden başlamayın, insanların neyi, nasıl aradığını bilemezsiniz. Önce Google’da hangi kelimelerin sık aratıldığına bakın ve bunları kullanın.</li><li>Sayfa dışı optimizasyon: Google’ın sitenizin değerini nasıl algıladığı çok önemlidir. Bunu için yüksek reytingli sitelerde linkinizi barındırmaya, onlar tarafından refere edilmeye çalışın, böylece sayfanız Google’a daha yetkili görünecektir.</li></ol><h4>A/B Testi ile Karar Verme</h4><p>Anasayfa tasarımınızı değiştirmek istiyorsunuz fakat yeni tasarımlardan hangisinin iyi olduğunu bilemiyorsunuz. Buna karar vermenin en iyi yolu A/B Testi yapmaktır. Bunu uygulamak için öncelikle hangi tasarımın iyi olduğunu ölçebileceğiniz metrikleri belirlemeniz gerekir, basit bir Google aramasıyla size uygun olanları bulabilirsiniz. Sonra aynı anda tasarımlarınızı paralel olarak yayına alıp bazı kullanıcıları A tasarımını, bazılarına B tasarımını gösterip metriklerin ölçümünü yapabilirsiniz. Belli süre sonunda sonuca göre hangi tasarımın iyi olduğuna karar verebilirsiniz. Son olarak yaptığınız bu deneylerini yorumlamak, altında yatan sebepleri anlamaya çalışmak da gelecek kararlarınız için önemlidir.</p><p>Özetle, pek çoğunuz ölçeklenmeyecek şeyler yapmalısınız. Büyümeyi düşünmekten önce ürününüze odaklanmalısınız. Kemik kullanıcı yaratma oranınız sizin ürün market uyumunu bulduğunuzun en net göstergesidir. En iyi kararı verebilmek için deney yapıp veriyi kullanmayı bir kültür haline getirip uygulamalısınız.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d60bc9d1087" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-4-2-giri%C5%9Fimler-i%C3%A7in-b%C3%BCy%C3%BCme-growth-d60bc9d1087">Ders 4.2: Girişimler için Büyüme (Growth)</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Teşekkürler…]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/te%C5%9Fekk%C3%BCrler-adb603231f63?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/adb603231f63</guid>
            <category><![CDATA[teşekkür]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[startup-school]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Aug 2019 15:21:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-14T15:21:05.173Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Y0ZmWdg6Lu7D0AEuxr1oXg.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@aaronburden?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Aaron Burden</a> on <a href="https://unsplash.com/search/photos/thanks?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Merhaba Sevgili Okurlarımız,</p><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-3-1-dokuz-i%CC%87%C5%9F-modeli-ve-yat%C4%B1r%C4%B1mc%C4%B1lar%C4%B1n-i%CC%87stedi%C4%9Fi-metrikler-fc4e526f2de8">Yeni yazımızın</a> çıktığını haber verip aynı zamanda sizlere teşekkür etmek istedik. Açıkçası geçen haftadan itibaren sizlerden gelen yoğun katılım ve ilgiyi beklemiyorduk, sebebini de araştırdık ama bulamadık. Bir şikayetimiz yok elbette sadece nasıl teşekkür edeceğimizi bilememenin verdiği bir huzursuzluk hali var. Söylemek istediğimiz şey: “sizi görüyoruz”. Kendi öğrendiğimiz şeyleri paylaşmanın heyecanıyla sizin ilginize ve alakanıza layık yazılar hazırlamaya çalışıyoruz. Bilgi de gerçekten paylaştıkça çoğalıyor. Beğendiğiniz yazılarımızı da tanıdıklarınızla paylaşırsanız daha mutlu oluruz. Burada öğrendiklerimiz sayesinde gelecekte yapacağımız işlerin ilk adımını beraber sizlerle atıyoruz. Her türlü görüş ve önerinize açık olduğumuzu bilin istedik.</p><p>Bizi takip ettiğiniz ve desteklediğiniz için teşekkürler.</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=adb603231f63" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/te%C5%9Fekk%C3%BCrler-adb603231f63">Teşekkürler…</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ders 2.2: Anahtar Performans Göstergelerini ve Amaçları Belirlemek]]></title>
            <link>https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-2-2-anahtar-performans-g%C3%B6stergelerini-ve-ama%C3%A7lar%C4%B1-belirlemek-80a993528df4?source=rss-7256ea7df3e4------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/80a993528df4</guid>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[startup-lessons]]></category>
            <category><![CDATA[anahtar-performans]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[kpi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Engin Kaya]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 08 Aug 2019 13:49:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-08T13:49:48.129Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wJcVGzmj7r8ZM6XVFfdtLA.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@campaign_creators?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Campaign Creators</a> on <a href="https://unsplash.com/search/photos/user-income?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Merhaba,</p><p>Burada seri halinde yayınlamaya niyet ettiğimiz yazılar, Y Combinator tarafından oluşturulan Startup School’da yayınlanan ders videolarının derlemesi olacaktır. Toplamda 10 hafta sürecek dersler, her hafta iki bölümden oluşmaktadır, bu yazı ikinci haftanın ikinci bölümünün yazın haline getirilmiş halidir.</p><p>İkinci haftanın ikinci konusu, <em>Adora Cheung</em> tarafından verilen <strong><em>anahtar performans göstergeleri</em></strong> (KPI, Key Performance Indicator) ve <strong><em>amaçlar</em></strong>ın planlanması (<a href="https://www.startupschool.org/videos/64">How to Set KPIs and Goals</a>) hakkında verilen bilgileri kapsamaktadır. Ders içeriğinde örneklerle beraber KPI’lerin neler olduğu, nasıl seçilmesi gerektiği, amaçlar ile KPI arasındaki ilişki ve amaçlara dair verilen tavsiyeler bulunmaktadır.</p><p>KPI’nin doğru şekilde seçilmesi girişimin başarıya ulaşması için gerekli şartlardandır. KPI bu ders kapsamında işininizin ne kadar sağlıklı olduğunu gösteren nicel metrikler olarak tanımlanmaktadır. Girişiminizin durumunun farkında olmanız için bu metrikler önemlidir ve eğer bunları doğru yorumlarsanız size gerçekleri söyleyeceklerdir. Ayrıca güncel olarak belirlediğiniz stratejinin işe yarayıp yaramadığına dair fikir de verir.</p><p>O zaman doğru KPI metrikleri nelerdir sorusuyla başlayabiliriz. Temel olarak iki alt kategoriye bölebiliriz: Birincil ve İkincil metrikler</p><p><strong>Birincil Metrikler</strong></p><p>Startup School’daki şirketlerin her hafta doldurması gereken formda yalnızca bir metrik seçtirilir ve bunun değeri takip edilir. İşleri basit tutmak ve odaklanmak için yalnızca bir metrik gereklidir. Bu birincil metriğin dört karakteristiği vardır. Bunlar:</p><p><em>1. Sunduğunuz Gerçek Değer</em>: Kullanıcıların gerçekten istediklerini yapıyor olduğunuzu nasıl anlarsınız? Kullanıcılar temel olarak bunu 2 biçimde gösterir: Para ve Zaman. Biri ürününüzü kullanmak için 100 dolar ödemişse işinize en az 100 dolarlık değer veriyordur. Günlük veya haftalık aktif kullanıcı sayılarına bakarak da ne kadar zaman harcadıklarını görebilirsiniz.</p><p><em>2. Tekrar Eden Değer</em>: Metriğinizin, ürününüzün kullanıcı için tekrar eden veya kalıcı bir değere sahip olup olmadığını tespit etmesi gerekir. Genelde abonelik sistemleri buna örnek olarak gösterilebilir. Netflix gibi her ay belli bir bedel isteyerek hizmeti sürekli satabilirsiniz ya da eğer online gazete çıkarıyorsanız hangi kullanıcının bir ayda kaç gün aldığına bakarak bir metriğe ulaşabilirsiniz ve bu değerler sizin başarı ölçütünüzü oluşturur.</p><p><em>3. Gecikmeli Gösterge</em>: Eğer KPI olarak sitenize üye olan kişi sayısını alırsanız bu bir anlam ifade etmez. Onlar üye olduktan ne kadar zaman sonra bir ürününüzü satın alırlarsa işte o zaman bir değer ifade ederler. Gecikmeli’den kasıt budur; üye olmak ile satın almak arasındaki zaman farkını ifade eder.</p><p><em>4. Kullanılabilir Geri Bildirim Göstergesi</em>: Girişimciler genelde ürünleri ve kampanyaları için aylık göstergelere bakmayı severler. Ancak bir aylık süre bir start-up şirketi için çok uzun bir süredir. Yaptığınız kampanyanın, ortaya çıkardığınız ürünün geri bildirimi için, günlük veya haftalık metriklere bakmalısınız. Bu metrikler size en doğru geri bildirimi verir ve bir sonraki hamlenizi planlamada başarılı olursunuz.</p><blockquote>Peki bu karakteristiklere sahip metriklerden hangisi seçmek daha mantıklıdır?</blockquote><blockquote>Kazanç mı?</blockquote><blockquote>Aktif Kullanıcı Sayısı mı?</blockquote><p>İdeal olarak kazancı seçmeniz doğrudur. Belki şöyle düşünüyor olabilirsiniz, ilk önce belli bir sayıda kullanıcıya ürünü bedava sunayım sonra onlardan aldığım geri bildirimler ile ürünümü geliştirip paralı hale getiririm. Bu bir çok girişimcinin içine düştüğü tuzaktır. Çünkü bedava kullananlar size işe yarar bir geri bildirim vermeyeceklerdir. Süper! Harika! Kullanışlı! gibi geribildirimlerin bir anlam ifade etmediğini daha önceki dersimizde görmüştük. Ancak paralı kullanıcılar daha ciddilerdir ve size tam olarak doğru geri bildirimi vereceklerdir. Ayrıca ödeme aldığınız için de elinizde bir metrik bulunacaktır.</p><p>Diğer taraftan örneğin Facebook ve Google gibi reklam tabanlı bir projeniz varsa, bu durumda aktif kullanıcı sayısını metrik olarak seçmek daha doğru olur. Aynı şekilde kulaktan kulağa yayılan bir ağ etkisine sahip bir projeniz varsa da kazancı sonraya öteleyip aktif kullanıcı sayısını şu anki metrik olarak seçebilirsiniz. Fakat burada kendinizi kandırmamak için aktif kullanıcı tanımını iyi yapmanız gerekir, sadece e-mail adresini verip kayıt olup giden biri mi yoksa her gün düzenli olarak kullanan biri mi? Aynı zamanda piyasada bulunan bazı projelerde çift taraflı kullanıcıların olduğu uygulamalar görebilirsiniz. Örneğin, Airbnb için hem kiraya verenler hem kiralayanlar kullanıcıdır, bu durumda rezervasyon yapılan gece sayısı KPI olarak seçilmelidir. Aynı şekilde Uber’de şoförler ve yolcular vardır, bu yüzden inceleyeceğiniz metrik olarak yapılan yolculuk sayısı seçilmelidir.</p><p>Peki ya yüksek teknoloji isteyen veya hızlıca MVP yapmanın zor olduğu projelerde neleri metrik olarak seçebilirsiniz? Eğer kanunların olmadığı, örneğin teknolojik bir alanda projeniz varsa kazanç metrik olarak seçilebilir. Ancak kanunların olduğu ve MVP’nin uzun süreceği bir alan ise örneğin ilaç üretmek, burada metrik olarak bambaşka şeyler seçmelisiniz. Bu alanlarda kullanılabilecek metrikler hakkında daha detaylı bilgi için şu videoları “<a href="https://www.youtube.com/watch?v=e_pN0P0zD8g">A Conversation with Elizabeth Iorns: Advice for Biotech Founders</a>” ve “<a href="https://www.youtube.com/watch?v=7atClUTkR3A">A Conversation on Hard Tech with Eric Migicovsky</a>” izleyebilirsiniz.</p><p><strong>İkincil Metrikler</strong></p><p>Birincil metrikler Kutup Yıldızı (çünkü sürekli kuzeyi gösterdiği için sadece Kutup Yıldızı’na bakarak yönünüzü tayin edebilirsiniz) metrikleri olarak bilinir. Sadece birincil metriklere odaklanıp başka hiç bir metriğe bakmanıza gerek yok olarak algılanır ama bu görüş yanlıştır. Çünkü birincil metrikler her ne kadar girişimdeki gelişmenin maksimum %90&#39;ını gösterse de %100’ünü göstermemektedir. Mesela yapılan büyük hatalardan biri, sürekli yeni müşteri kazanarak büyümeye (growth) odaklanıp eldeki müşterileri es geçmektir. Bu yüzden girişimi 360 derece olarak doğru değerlendirebilmek için ikincil metriklere ihtiyaç vardır. Bunlar bulunduğunuz alana göre değişebilen metrikler olup, üç beş arası metriğe sahip olmanız önerilir. Tabi ki işleri yine kolay tutmak adına üç metrik önceliğiniz olmalıdır. Gelecek haftanın dersinde bunlar detaylı olarak işlenecektir.</p><p>Eğer projeniz henüz yayına alınmadıysa bu metrikler üzerinde çalışmak zordur. Bu yüzden öncelikle <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-1-2-kullan%C4%B1c%C4%B1lar-ile-nas%C4%B1l-konu%C5%9Fulur-714aacfeda67">kullanıcılar ile konuşup</a> projenizi şekillendirmelisiniz. Yine de bu sırada birincil metriği seçmek üzerine düşünebilirsiniz.</p><p><strong>Amaçlar</strong></p><p>Girişim büyüme demektir. Bu doğrultuda girişimin amacı da birincil metriğini büyütmektir. Bunu yaparak iki şeyi ispat etmiş olursunuz:</p><p>1. Pek çok insanın ihtiyacı olan şeyi yapıyor olduğunuzu</p><p>2. Bu insanlara ulaşıp onlara hizmeti sunduğunuzu</p><p><em>Her hafta</em> bir büyüme hedefiniz olmalıdır. Girişimlerin ilk safhalarında sık geri bildirim önemlidir. Haftalık amaçlarınız sayesinde büyük planınızı küçük parçalara bölmüş olursunuz ve önünüze daha kolay bir hedef koymuş olursunuz. (Do things that don’t scale today)</p><p>Peki ne kadar hızlı büyümeliyiz, ivmemiz ne olmalı? Bunun aslında bir formülü yok ama haftalık hedefler sayesinde kümülatif bir büyümeye doğru gidersiniz. Niş ve küçük bir start-up’ınız varsa haftalık yüzde birlik büyüme de size para kazandırabilir. Haftalık <strong>%5-%7</strong> arası büyüme ise en idealidir.</p><p>Amaçlar başkalarıyla kıyaslamak için değil, girişimin kendisi için olmalıdır. Her girişimin farklı müşterileri vardır ve bunları en iyi girişimin kendisi tanır, bu yüzden amaçları ona göre kendisi belirlemelidir.</p><p>Amaçlar için verilebilecek genel tavsiyeler:</p><p><em>1. Başlangıç Büyüme Hızı</em>: Pazar büyük olduğundan, az pişmiş ürünle bile büyük bir kesime hızla hitap edebilirsiniz. Zamanla büyüme hızı yavaşlayacaktır normal olarak.</p><p><em>2. Satış Zamanı</em>: Son kullanıcıya yapılan satışların girişiminizi piyasaya sürdükten sonra kısa bir süre içerisinde gerçekleşmesi iyiye işarettir ama bazen bu bir kaç ay sürebilir.</p><p><em>3. Organik veya Sahte Kullanıcı</em>: Organik kullanıcı kendiliğinden gelen müşteirdir. Sahte kullanıcı ise para karşılığı ajanslardan satın alınan kullanıcılardır. Girişimin büyüme hızını yüksek göstermek için bazı girişimciler sahte kullanıcı satın almaktadır ama bu asla yapmamanız gereken bir iştir.</p><p><em>4. Lineer değil üstel büyüme</em>: Nihai hedefinizi belirleyerek belirli bir zaman çerçevesinde hangi çeşit büyümeye sahip olabileceğinizi görebilirsiniz.</p><p><strong>Süreci Takip Etmek</strong></p><p>Kendinize haftalık büyüme hedefleri koymalısınız, ister gelir olsun ister kullanıcı sayısı. Her hafta hedefinizi tutturmak için çalışmalısınız. Girişimciler genelde büyüme oranlarının sürekli ve dik bir şekilde olacağını düşünür ama aslında inişli çıkışlı bir grafiğe sahiptirler. Her hafta hedefinizi gerçekleştiremeyebilirsiniz, “<em>neden</em>” olduğunu bildikten sonra bu sorun değildir. Ancak nedenini bilmiyorsanız daha fazla kullanıcıyla konuşmalısınız.</p><p>Bizlere linkedin (<a href="https://www.linkedin.com/in/kayaengn/?source=post_page---------------------------">Engin </a>&amp; <a href="https://www.linkedin.com/in/furkan-bi%C3%A7er-82856041/?source=post_page---------------------------">Furkan</a>) üzerinden ulaşabilir, görüşlerinizi yorum olarak bırakabilirsiniz.</p><p>Bir sonraki içerikte görüşmek dileğiyle…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=80a993528df4" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1/ders-2-2-anahtar-performans-g%C3%B6stergelerini-ve-ama%C3%A7lar%C4%B1-belirlemek-80a993528df4">Ders 2.2: Anahtar Performans Göstergelerini ve Amaçları Belirlemek</a> was originally published in <a href="https://medium.com/startup-school-notlar%C4%B1">Startup School Notları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>