<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Kiên Bùi on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Kiên Bùi on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@kennybui?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*YtLb4rzCwGwKzxGY.</url>
            <title>Stories by Kiên Bùi on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@kennybui?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 00:45:58 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@kennybui/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Interlay hòn ngọc lấm bùn]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/interlay-h%C3%B2n-ng%E1%BB%8Dc-l%E1%BA%A5m-b%C3%B9n-6b351beb1a1?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6b351beb1a1</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 25 Feb 2023 07:00:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-02-25T07:04:17.840Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Interlay là gì?</p><ul><li>Đầu tiên, hiểu một cách đơn giản thì nó là cầu nối Bitcoin để đưa Bitcoin vào các hệ sinh thái smart contract</li><li>Nhưng không đơn giản như vậy, Interlay là làm ra vàng giả, hay tương tự thuật giả kim, tức là tạo gửi Bitcoin cho Interlay nó sẽ tạo ra một Bitcoin giả cho người dùng và giữ Bitcoin thật</li><li>Mô hình kinh doanh của Interlay rất hấp dẫn, nó giống như Lido, Maker nhưng lại có thiết kế veToken cho phép người sở hữu nó có nhiều nguồn thu nhập hơn hẳn Lido, Maker mà lại có tính chất của Curve với nguồn thu từ đút lót</li></ul><p>Vấn đề mà Interlay giải quyết</p><ul><li>Bitcoin phi tập trung nhưng không thể tích hợp với smart contract và tốc độ giao dịch chậm, phần mềm hỗ trợ rất thô sơ nên có thể coi nó giống như vàng kỹ thuật số</li><li>Vàng có giá trị, giữ giá nhưng chi phí giao dịch rất đắt vì chi phí kiểm đếm, vận chuyển, bảo quản, và Bitcoin cũng giống như vậy</li><li>Tính thanh khoản của Bitcoin cũng như vàng là khá kém. Bởi vậy, nếu không dùng dịch vụ tập trung thì không đưa nó vào giao dịch trên các smart contract. Tức là nếu không muốn bán Bitcoin nhưng rất khó dùng nó làm thế chấp để vay và mua các tài sản khác trên DeFi do đó nó không tận dụng được lợi thế tạo dòng tiền như các loại tài sản số khác</li><li>Hiện có Bitgo là công ty cung cấp dịch vụ WBTC. Nhưng Bitgo là công ty tập trung, phí đắt, và dễ bị chính phủ kiểm soát. Ngoài ra có Ren, tBTC nhưng cũng không phi tập trung</li><li>Còn Interlay hiện là dịch vụ tokenize Bitcoin đầu tiên mà phi tập trung</li><li>Interlay trên hệ sinh thái Polkadot nhưng không nhất thiết nó chỉ cho Polkadot mà nó vẫn có thể tạo ra token iBTC và teleport lên các nền tảng khác như Bitcoin và Cosmos (trong tương lai)</li><li>Có thể nói Interlay giống như công ty cung cấp chứng chỉ vàng và nó có thể thu phí cho dịch vụ này</li></ul><p>Cái hay của các dịch vụ của Interlay</p><ul><li>Thiết kế của Interlay là tạo token iBTC để nó có thể tích hợp với các nền tảng smart contract một cách phi tập trung, tức là đòi hỏi có những nhà cung cấp dịch vụ và thanh khoản cho việc này</li><li>Người tham gia việc này gọi là vận hành các vault. Để vận hành vault, người vận hành phải có tài sản đặt cọc, và người dùng gửi BTC vào vault thì nó sẽ trả cho họ iBTC. Đến khi người dùng trả lại iBTC thì vault trả lại BTC cho họ. Người vận hành vault được % phí dịch vụ vault</li><li>Với khoản đặt cọc, thường lớn hơn giá trị iBTC có thể được mint ra. Nếu giá trị đặt cọc bị giảm dưới một ngưỡng nhất định, nó sẽ bị bán thanh lý (liquidate). Cũng giống như Maker, người vận hành vault phải trả phí liquidate. Tức là protocol sẽ ngoài thu được phí giao dịch còn thu được phí liquidate</li><li>Version 2 của Interlay cho phép nó tích hợp sâu với các dịch vụ DeFi, tức là sẽ có dịch vụ lending và swap. Khoản đặt cọc của vault operators có thể được dùng làm thanh khoản cho các dịch vụ DeFi</li><li>Coin của Interlay gọi là INTR dùng làm coin quản trị nhưng thiết kế kiểu vote escrow (veToken) tức là khi người dùng stake nó thì sẽ có một giá trị gọi là vINTR tương ứng với quyền bỏ phiếu hoặc quyền cung cấp các dịch vụ khác như chạy vault, chạy collator. Càng stake lâu thì khoản sinh lời càng cao và quyền bỏ phiếu càng lớn. Hiện Interlay cho stake lâu đến 192 tuần, tức gần 4 năm để được quyền bỏ phiếu tối đa và giá trị vINTR cứ giảm dần theo thời gian và tỷ lệ lãi suất gửi cũng như quyền bỏ phiếu giảm dần theo thời gian nếu người dùng không tăng thời gian khoá. Nếu khoá thời gian tối đa thì số vINTR sẽ tương ứng 1–1 với số INTR được stake. Nhưng ngày hôm sau số vINTR sẽ giảm đi</li><li>Ở thời điểm hiện tại khi số coin được phát hành là khoảng 78 triệu coin thì có đến 48 triệu được stake và giá trị vINTR là khoảng 28 triệu</li><li>Người dùng nào mà càng có nhiều vINTR thì quyền biểu quyết càng lớn. Quyền biểu quyết cho phép quyết định như bổ sung thanh khoản, thêm các loại tài sản vào thanh khoản cho các dịch vụ DeFi, cấp vốn cho các dự án,… thậm chí cho phép làm cầu nối cho các loại coin khác như DOGE, DASH, XMR,… và coin nào muốn được vào dịch vụ của Interlay thì người dùng của nó cũng sẽ có động lực đút lót cho những người có nhiều vINTR để bỏ phiếu cho họ (để hiểu vấn đề này xem các bài viết về Curve war)</li><li>Với các dịch vụ DeFi người dùng Interlay có thể có thêm nguồn thu từ phí các dịch vụ DeFi (như lending, swap và rất có thể sau này là các dịch vụ như stablecoin,…). Lợi thế cho các dịch vụ DeFi của Interlay ở chỗ nó có thể tận dụng lượng thanh khoản của người dùng chạy vault cho các dịch vụ DeFi mà không cần nhiều từ nguồn người dùng cung cấp thanh khoản. Và người dùng càng gửi vào rút ra Bitcoin càng nhiều thì nó càng thu được nhiều phí giao dịch. Và cộng với khả năng khoá, rút các coin như Bitcoin, và kết hợp với dịch vụ DeFi thì Interlay giống như các sàn tập trung không dùng Fiat như Binance</li></ul><p>Vấn đề mà Interlay cần phải giải quyết</p><ul><li>Vấn đề khoá Bitcoin, sinh token iBTC, trả và burn token iBTC thì trả Bitcoin thì nó đã làm được, các dịch vụ DeFi thì quá dễ vì chỉ lấy nguyên mã nguồn của những dịch vụ như AAVE, Uniswap sang và chỉnh sửa một chút là ổn. Nhưng làm sao để iBTC được tích hợp với nhiều dự án khác và được mọi người sử dụng rộng rãi như WBTC là một vấn đề khó mà Interlay cần giải quyết. Để làm được điều này iBTC phải được nhiều dự án trên Polkadot tích hợp và đặc biệt iBTC phải nhanh chóng xuất hiện trên những nền tảng khác như Ethereum, Cosmos, Solana,…</li><li>Làm sao để tăng được tiện ích cho đồng iBTC để người dùng muốn sử dụng nó</li><li>Làm thế nào để trải nghiệm người dùng khi gửi vào rút ra BTC được thuận tiện, dễ dàng</li><li>Bên cạnh đó các dịch vụ DeFi của Interlay cũng cần phải tăng tốc để thu hút người dùng và tăng tiện ích cho đồng iBTC, thậm chí Interlay phải phát hành stablecoin bảo chứng bởi Bitcoin như đồng DAI bảo chứng bởi ETH khi trước để có thể swap 1–1 với DAI, USDC, USDT</li></ul><p>Lợi ích của Interlay với hệ sinh thái Polkadot</p><ul><li>Hiện nay để vận hành vault người dùng phải ký quỹ bằng DOT. Càng có nhiều người dùng Interlay, số DOT bị khoá bởi Interlay càng nhiều. Do đó nó càng khan hiếm và lên giá</li><li>Marketcap của DOT vẫn rất nhỏ so với BTC nên chỉ cần một lượng 5% của Bitcoin chuyển qua Interlay thì sẽ cần khoá rất nhiều DOT</li><li>Bitcoin đưa vào hệ sinh thái Polkadot cũng làm tăng giá trị, tăng lượng thanh khoản vì chắc chắn nhiều người có nhu cầu mua bán Bitcoin</li><li>Thu hút người dùng Bitcoin sở hữu các coin và Token của hệ sinh thái Polkadot. Người dùng có Bitcoin chỉ cần trả một khoản phí nhỏ để đưa nó thành iBTC để cung cấp thanh khoản cho các sàn DEX, cho vay, hoặc thế chấp để vay tiền mua các tài sản khác chờ tăng giá</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6b351beb1a1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[DeFi staking]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/defi-staking-5712cd45cf34?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5712cd45cf34</guid>
            <category><![CDATA[defi]]></category>
            <category><![CDATA[polkadot]]></category>
            <category><![CDATA[thanh-khoản]]></category>
            <category><![CDATA[kusama]]></category>
            <category><![CDATA[staking]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 16 Mar 2022 05:35:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-03-16T05:39:30.146Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/730/1*fB_kqNOuyskMKj1eHtlngQ.jpeg" /><figcaption>Photo credit to coinquora</figcaption></figure><p>Trong bài trước chúng ta đã tìm hiểu về tầm quan trọng của việc cung cấp thanh khoản đối với sự phát triển của DeFi cũng như một nền tảng smart contract, còn trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu về tầm quan trọng của staking trong DeFi và từ đó giúp chúng ta hình thành chiến lược đầu tư phù hợp cho thời kỳ downtrend.</p><p>Chúng ta đã biết rằng việc cung cấp thanh khoản (liquidity farming) giúp cho các ứng dụng DeFi có được trải nghiệm trơn tru hơn với chi phí thấp hơn, và chúng ta cũng đã biết các ứng dụng DeFi phải phát sinh token của mình để thưởng cho những người cung cấp thanh khoản cho nó. Như vậy, những dự án mới ra, tiện ích chưa có nhiều và để hấp dẫn người dùng cung cấp thanh khoản thì dự án phải phát hành rất nhiều token để tạo động lực thu hút người ta cung cấp thanh khoản cho dự án. Nhưng với việc phát hành ra nhiều token như vậy thì lại làm cho cung trở nên thừa thãi khiến cho giá của đồng token đó đi xuống, và khi giá token đi xuống, nó không làm cho người cung cấp thanh khoản thấy hấp dẫn để góp tiền làm thanh khoản và làm cho dự án thiếu tính thanh khoản và làm cho trải nghiệm người dùng đi xuống, phí giao dịch (hay đúng hơn là độ lệch tỷ giá) lên cao khiến người dùng không muốn giao dịch và cứ như vậy làm cho vòng xoáy đi xuống khiến dự án có nguy cơ thất bại.</p><p>Để tránh khỏi nguy cơ thất bại, các dự án phải tìm cách rút bớt token của họ khỏi lưu thông trên thị trường, để cung trở nên khan hiếm và với lượng phần thưởng trả cao khiến nhu cầu tăng, lượng cung giảm khiến giá tăng hoặc ít nhất cũng giữ giá thì như thế mới khuyến khích được người dùng cung cấp nhiều thanh khoản hơn, để từ đó làm trải nghiệm người dùng với ứng dụng DeFi được mượt mà và phí thấp hơn. Nhưng làm thế nào để rút bớt nguồn cung? Đúng như bạn dự đoán, đó là staking. Khi cung cấp một cơ chế staking với mức lợi nhuận cao, nó làm cho người có đồng coin không bán vội mà đem stake để lấy được số lượng lớn hơn về sau. Nhờ đó, lượng coin bị bán trên thị trường trở nên ít hơn và làm nó giữ giá hoặc tăng giá khi có nhu cầu tăng lên. Để có nhu cầu tăng lên, bên cạnh staking, các dự án chắc chắn còn cần đến vai trò của những “cá voi” hay những nhà đầu tư có nguồn vốn khủng và khả năng tương tác với truyền thông mạnh để làm cho nhu cầu tăng lên cộng với việc mua lại những phần còn lại ở thị trường làm cho giá token tăng lên. Tuy nhiên, trong bài này sẽ không đề cập nhiều đến vai trò của cá voi mà nhấn mạnh đến tầm quan trọng của staking.</p><p>Một dự án tốt là một dự án sau khi cung cấp động lực cho người tham gia đóng góp thanh khoản thì phải có cơ chế staking để rút bớt lượng phần thưởng ra khỏi thị trường để đưa vào cơ chế staking, cho đến khi ứng dụng DeFi đủ mạnh, cũng như cả hệ sinh thái đủ mạnh để thu hút lượng người dùng đủ lớn để không cần phải in thêm nhiều coin nữa, và khi đó phần thưởng cho cung cấp thanh khoản sẽ ít dần, và phần thưởng cho staking cũng ít dần và thị trường trở nên vận hành một cách lành mạnh mà ít cần tác động thêm.</p><p>Tóm lại, việc cung cấp phần thưởng cho việc cung cấp thanh khoản để hấp dẫn người dùng mang thanh khoản cho dự án, rồi lại cung cấp phần thưởng hấp dẫn để giữ lại lượng token khỏi lưu thông trên thị trường (hay theo chuyên môn đầu tư là làm giảm vận tốc của token) giúp đồng token xoay vòng luẩn quẩn trong hệ thống chỉ còn ít ra ngoài thị trường sẽ khiến cho dự án lớn dần lên thì lượng token mới được giải phóng ra ngoài thị trường nhiều thêm.</p><p>Đó là trên góc nhìn của một dự án DeFi, thế còn cả một nền tảng ứng dụng dApp hay nền tảng smart contract hoặc rộng hơn là một nền tảng của các nền tảng smart contract như Polkadot thì sẽ thế nào? Chúng ta thấy các nền tảng ứng dụng dApp sẽ gồm có rất nhiều ứng dụng DeFi, GameFi,… nên nó sẽ phát sinh ra rất nhiều token. Và đương nhiên, nó cũng cần rất nhiều thanh khoản cho các cặp tài sản như vậy. Để hệ sinh thái trở nên trải nghiệm mượt mà, đòi hỏi tổng lượng giá trị bị lock hay còn gọi là TVL (cả phần dành để cung cấp thanh khoản lẫn phần stake) trên toàn hệ thống là rất lớn. Chúng ta thấy lượng TVL trên những nền tảng như Ethereum, Solana, Avalanche, Terra,… là rất lớn. Nhờ đó, trải nghiệm người dùng trên những nền tảng đó đã khá là mượt mà và tiện lợi. Dòng vốn khi đó sẽ chuyển qua và chuyển lại giữa các dự án trong hệ sinh thái và một ít sẽ dần dần trôi ra ngoài để sang các nền tảng mới hơn. Và chúng ta cũng có thể thấy rằng, những nền tảng ra đời sớm như Ethereum có được lợi thế lớn đó là nó không phải cạnh tranh với các nền tảng khác, bởi vậy lượng thanh khoản ban đầu của nó cao mà không cần phải phát sinh nhiều token. Càng về sau, mức độ cạnh tranh giữa các nền tảng đòi hỏi các nền tảng phải cạnh tranh để giữ lại thanh khoản, nếu nền tảng nào giữ thanh khoản kém sẽ mất thanh khoản và mất luôn trải nghiệm do đó sẽ khó mà giữ được người dùng.</p><p>Hệ sinh thái Kusama và Polkadot sẽ gồm rất nhiều các nền tảng smart contract và các nền tảng đó lại được kết nối với nhau nên bản thân hệ sinh thái này cũng sẽ phát sinh ra rất nhiều cặp thanh khoản để việc dịch chuyển giữa các nền tảng được trơn tru. Khi mà cần nhiều cặp thanh khoản, để có hiện diện trên nhiều nền tảng, thì nhu cầu cung cấp thanh khoản cũng cao. Các ứng dụng DeFi sẽ phải tăng khoản thưởng cho người cung cấp thanh khoản, và như vậy nhu cầu với các coin của Kusama, Polkadot và một số các parachain sẽ tăng, điều này thúc đẩy giá tăng. Bên cạnh đó, để thu hút người dùng ở các hệ sinh thái khác muốn trải nghiệm ở hệ sinh thái Kusama, Polkadot nó lại cần có những cặp thanh khoản giữa các đồng coin này với các token của các ứng dụng DeFi trên các nền tảng khác và khi đó nhu cầu khiến cho lượng coin này sẽ trở nên khan hiếm hơn và thúc đẩy giá tiếp tục tăng lên.</p><p>Sẽ cần có nhiều thời gian để DeFi trên hệ sinh thái Kusama và Polkadot phát triển một cách hoàn thiện. Nhưng một khi có nhiều nền tảng Smart contract chuyên biệt, lại có các ứng dụng DeFi phù hợp sẽ thúc đẩy nhu cầu cung cấp thanh khoản để nâng cao trải nghiệm và cứ thế sẽ thúc đẩy giá coin tăng lên. Và, chúng ta cũng đừng quên giá trị của thời kỳ downtrend. Vì khi downtrend, những nhà đầu tư ăn xổi ít đi, những nhà đầu tư dài hạn sẽ tìm cách giữ các tài sản tiềm năng của mình thì việc chọn farming giúp có thêm dòng tiền để tăng lượng nắm giữ chờ hết thời gian downtrend. Khi đó thanh khoản tăng, làm trải nghiệm người dùng được cải thiện và điều này có ích cho sự phát triển của các dự án DeFi cũng như các nền tảng Smart contract và cả hệ sinh thái Kusama và Polkadot.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5712cd45cf34" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[DeFi cần sự đầu tư cho thanh khoản]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/defi-c%E1%BA%A7n-s%E1%BB%B1-%C4%91%E1%BA%A7u-t%C6%B0-cho-thanh-kho%E1%BA%A3n-e37f7c38f883?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e37f7c38f883</guid>
            <category><![CDATA[dex]]></category>
            <category><![CDATA[liquidity-mining]]></category>
            <category><![CDATA[yield-farming]]></category>
            <category><![CDATA[polkadot]]></category>
            <category><![CDATA[defi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Mar 2022 15:58:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-03-15T16:09:27.024Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Sau khi kết nối XCMP mượt mà và hoàn thành cầu nối giữa #Kusama và #Polkadot thì về cơ bản những đột phá của Polkadot đã tương đối ổn định. Cuộc chiến lâu dài sẽ làm sao cho WASM trở nên thịnh hành nữa. Rồi thì tối ưu tốc độ và khả năng xử lý nhiều giao dịch song song. Vấn đề nền tảng sẽ không còn nhiều mà nhường chỗ cho những vấn đề ở lớp trên.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*DYQCVrH1kXdRrUT0zFDPLQ@2x.jpeg" /><figcaption>Photo: credit to wave.exchange</figcaption></figure><p>Còn trước mắt thì sao? Tất nhiên sẽ là #DeFi rồi. Trong khi đợi các giải pháp WASM dài hơi thì đã có sẵn các giải pháp EVM mà #Moonbeam và #Moonriver hiện đã sẵn sàng. Nhưng #Web3 cũng giống như Web 2 ở chỗ nó cần cộng đồng. Nhưng khác ở chỗ thanh khoản là yếu tố then chốt nhất của DeFi, trải nghiệm của DeFi có mượt mà hay không, độ lệch tỷ giá (slippage) có nhỏ hay không lại tuỳ thuộc vào việc những dự án đó có huy động được nhiều thanh khoản hay không nữa.</p><p>Đó là lý do các bạn thấy mình gần đây đăng nhiều bài về DeFi, yield farming,… Tất nhiên, đầu tư vào DeFi thì cũng cần tính toán sao cho hợp lý chứ không lao vào tất cả các dự án. Và cách đầu tư theo mình nghĩ hợp lý nhất chính là tham gia farming cho những dự án quan trọng. Farming ở đây không phải là cày ruộng hay đào coin như thời trước, mà farming là viết tắt của yield farming tức là mình cung cấp thanh khoản cho các dự án, một dạng kiểu như crowdloan nhưng trực tiếp hơn. Nó làm cho dự án DeFi có thanh khoản để trải nghiệm của nó được mượt mà. Nhiều người nghĩ phải phát triển sản phẩm mới là giúp cho hệ sinh thái. Nhưng không phải. Yield farming là một phần quan trọng trong việc phát triển sản phẩm. Nếu bạn là cá mập thì điều đó lại càng quan trọng. Khi thanh khoản càng lớn, các sàn giao dịch phi tập trung (dạng AMM – Automatic Market Maker) có nhiều thanh khoản sẽ làm giao dịch của họ có phí giao dịch thấp (mà thực ra là độ lệch tỷ giá/slippage thấp). Điều này có thể sẽ thấy rất rõ khi giao dịch với một lượng rất lớn quá DEX (sàn giao dịch phi tập trung – Decentralized Exchanges). Để có thanh khoản, các sàn sẽ phải trả mức thưởng hấp dẫn để thưởng cho người cung cấp thanh khoản. Thường bằng chính token của mình. Một sàn DEX tốt không phải có tokenomics tốt, mà nó phải làm sao cho bản thân trở thành thành phần cơ bản cho các ứng dụng DeFi khác.</p><p>Bên cạnh sàn giao dịch phi tập trung, các dịch vụ cho vay cũng là một thành tố quan trọng rất cần thanh khoản. Sàn cho vay hoạt động rất giống với ngân hàng. Tức là nó nhận tiền gửi từ người dùng và cho người khác vay tiền. Có khác ở chỗ DeFi hiện nay chưa có hình thức tín chấp, kiểu như cho vay dựa vào dòng thu nhập mà phải có thế chấp. Sàn cho vay thì phát triển khó hơn, vì nó cần có nhiều người gửi vào cũng như người vay. Để cho thanh khoản lớn, tức nhiều người gửi tiền và cũng cần nhiều người vay để có thu nhập thì các sàn cho vay cũng thưởng cho những người tham gia sớm bằng chính token của họ. Và cũng giống như DEX, sàn cho vay cũng cần trở thành thành phần nền tảng cho các ứng dụng DeFi khác.</p><p>Bên cạnh sàn giao dịch, sàn cho vay thì các cầu nối cũng có vai trò quan trọng không kém. Bản thân Polkadot và Kusama cũng là các cầu nối để nối các parachain lại với nhau, nhưng kết nối với các nền tảng khác cũng là điều quan trọng vì Polkadot cũng như một thành phố mới, nó cần phải có đường xá nối với các thành phố lớn khác để có hàng hoá, dịch vụ và khách du lịch, mà những cái đó trên DeFi là người dùng và thanh khoản. Không giống như sàn giao dịch và sàn cho vay. Cầu nối thường là yếu tố rủi ro nhất của DeFi và hay bị hack ở đây. Bởi vậy, chọn cầu nối khá quan trọng. Tốt nhất chuyển thanh khoản sang dạng tài sản cơ bản của hệ sinh thái Polkadot và Kusama thì mới yên tâm còn để ở dạng tài sản được chuyển từ nền tảng khác sang mà lâu thì hơi sợ. Các cầu nối thường ở dạng mint and burn (nhưng vì nếu giải thích hết thì dài quá nên để sau), nhưng nếu cầu nối nào cần đến thanh khoản thì nó vận hành theo cách khác và cách này an toàn hơn.</p><p>Như đã nói ở trên thanh khoản là yếu tố quan trọng quyết định cho sự thành công của DeFi hay nói rộng hơn là bất kỳ nền tảng smart contract nào. Bởi vậy, nếu bạn là cá mập, bạn đầu tư vào coin nền tảng thì đầu tư quan trọng cho nền tảng của bạn lúc này chính là đầu tư cho thanh khoản của nó. Và khi bạn đã có sẵn các tài sản quan trọng thì cung cấp thanh khoản giúp bạn có thêm những loại tài sản mới, là token của các ứng dụng DeFi hay tương tự cổ phiếu của các công ty tài chính trên nền tảng mà bạn yêu thích. Tuy nhiên, cách làm hiện nay của việc cung cấp thanh khoản có lẽ phần lớn cho các sàn giao dịch, mà sàn giao dịch thì cần thanh khoản theo cặp. Hệ sinh thái Polkadot là hệ sinh thái của các hệ sinh thái, bởi vậy nó sẽ có vô số các cặp. Bởi vậy, hệ sinh thái này không thể phát triển nhanh chóng quá được. Nó cần thanh khoản cho vô số cặp tại rất nhiều nền tảng parachain. Nếu không có sự ưu tiên, không có các nhà đầu tư khôn ngoan biết cách định hướng ưu tiên để xây dựng trải nghiệm thì rất lãng phí tài nguyên và trải nghiệm tổng thể sẽ rất tệ vì rất thiếu thanh khoản. Nhưng nếu có chiến lược đầu tư đúng đắn, thanh khoản được cung cấp hợp lý theo từng giai đoạn đến những dự án quan trọng, sự phát triển của hệ sinh thái này dẫn đến tổng TVL của cả hệ sinh thái là vô cùng lớn và sức hấp dẫn, hiệu ứng mạng sẽ làm nền tảng này vô cùng thành công.</p><p>Và để nền tảng thành công, nó cần nhiều nhà đầu tư và cũng đồng thời là những người tham gia phát triển sản phẩm thông minh như bạn.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e37f7c38f883" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Vì sao Moonbeam là dự án tiềm năng?]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/v%C3%AC-sao-moonbeam-l%C3%A0-d%E1%BB%B1-%C3%A1n-ti%E1%BB%81m-n%C4%83ng-8f41e3197e2f?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8f41e3197e2f</guid>
            <category><![CDATA[smart-contract-platforms]]></category>
            <category><![CDATA[moon-river]]></category>
            <category><![CDATA[moonbeams]]></category>
            <category><![CDATA[polkadot]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 18 Feb 2022 20:28:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-02-18T20:28:31.328Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Moonbeam, sức mạnh và những điều bí ẩn mà bạn chưa biết về một nền tảng smart contract tương thích với Ethereum trên hệ sinh thái Polkadot.</p><p><strong>1. Moonbeam là gì?</strong></p><p>Moonbeam là dự án smart contract platform hoàn toàn tương thích với Ethereum trên hệ sinh thái Polkadot. Moonbeam giống hệt với Ethereum, từ việc chuẩn hoá địa chỉ ví theo chuẩn của Ethereum đến các smart contract hoàn toàn tương thích máy ảo EVM để chạy ứng dụng smart contract giống hệt như Ethereum. Bên cạnh đó, nó còn một mạng anh em với nó là Moonriver giống hệt như Moonbeam nhưng trên hệ sinh thái Kusama. Moonriver có chi phí thấp hơn hướng đến những dự án nhỏ, dự án cộng đồng, và những dự án cần chi phí giao dịch thấp, còn Moonbeam giống như mạng cao cấp hơn để nhắm đến những dịch vụ tài chính chuyên nghiệp.</p><p>Moonriver giống hệt như Moonbeam nhưng là thành phần trên hệ sinh thái của Kusama, một mạng anh em với Polkadot.</p><p><strong>2. Đứng trên vai của hai người khổng lồ</strong></p><p>Thay vì đứng độc lập phải chịu đủ các chi phí như phát triển công nghệ, chi phí vận hành hạ tầng, chi phí phát triển cộng đồng,… thì Moonbeam chọn cách tận dụng lợi thế về mặt công nghệ, hạ tầng và kết nối với các mạng lưới parachain của Polkadot và cộng đồng người dùng và nhà phát triển ứng dụng của cộng đồng Ethereum. Bằng cách này, Moonbeam có được lợi thế của cả hai mạng lưới. Về mặt kỹ thuật chuyên sâu, nhóm có thể dựa vào Substrate một framework được xây dựng bởi Parity Technologies, công ty phát triển Polkadot và từng là một trong những công ty đầu tiên phát triển phần mềm cho Ethereum. Kinh nghiệm và động lực để Parity phải nỗ lực phát triển Substrate tương thích với Ethereum giúp Moonbeam không phải tổ chức những kỹ sư hệ thống blockchain giỏi, nhờ vậy nhóm có thể thoải mái dành thời gian phát triển các giải pháp làm cho Moonbeam tương thích chặt chẽ hơn với Ethereum và cung cấp những công cụ và tiện ích giúp việc chuyển từ Ethereum sang Moonbeam nhanh chóng và dễ dàng hơn.</p><p>Nhờ tương thích với Ethereum, Moonbeam thu hút những người dùng và nhà phát triển ứng dụng muốn đa dạng hoá để không phụ thuộc vào Ethereum với chi phí gas đắt đỏ, cùng BSC và Polygon cũng dần trở nên quá tải và nhiều vấn đề về bảo mật. Nhưng Moonbeam cũng thu hút những người trung thành với Polkadot trong khi còn phải chờ giải pháp được dùng luôn các dịch vụ trên Moonbeam.</p><p><strong>3. Nhóm phát triển có tầm nhìn và làm việc bài bản</strong></p><p>Theo một bài viết trên blog của quỹ đầu tư Arrington XRP capital, cũng là nhà đầu tư sớm vào Moonbeam thì, họ thấy nhóm phát triển Moonbeam là nhóm có tầm nhìn và sự nhiệt tình vì họ chuyển từ lĩnh vực Web2 sang. Từ rất lâu, nhóm sáng lập Moonbeam đã thấy rằng việc tương thích với Ethereum và sử dụng nền tảng Polkadot sẽ đem lại lợi thế chiến lược. Nhóm phát triển Moonbeam cũng có năng lực phát triển đối tác rất chuyên nghiệp và bài bản và chúng ta có thể thấy Moonbeam chưa ra mắt thì đã có rất nhiều đối tác phát triển ứng dụng cho nó.</p><p><strong>4. Mạng lưới đối tác phát triển rất nhanh</strong></p><p>Cho đến khi nó chính thức ra mắt thì sẵn có nhiều ứng dụng tương đối tên tuổi đã có thể triển khai và chạy được luôn. Nhiều ứng dụng DeFi nổi tiếng như Curve, Sushiswap,… đã được triển khai. Và trên hết, những công cụ giúp nhà phát triển như OpenZepplin, Metamask, Gnosis safe,… giúp những nhà phát triển vốn quen với nền tảng Ethereum có thể nhanh chóng triển khai ứng dụng của mình trên môi trường Moonbeam và Moonriver.</p><p>Trước khi chính thức ra mắt, Moonbeam và Moonriver đã có được khoảng 80 dự án triển khai trên các nền tảng của nó. Điều này thì với các mạng lưới khác cần phải mất nhiều năm để triển khai và chỉ triển khai được khi nền tảng của họ tương đối hoàn thiện, nhưng với Moonbeam thì việc phát triển đối tác được tiến hành song song với phát triển sản phẩm nên được diễn ra hết sức nhanh chóng.</p><p>Hiện nay cứ mỗi tuần, nhóm phát triển lại công bố vài dự án được tích hợp thêm với nền tảng.</p><p><strong>5. Cộng đồng mạnh</strong></p><p>Là một nền tảng smart contract tương thích với Ethereum đầu tiên trên hệ sinh thái Kusama, Polkadot thì Moonriver và Moonbeam có rất nhiều lợi thế. Người dùng trung thành với Polkadot nhưng vẫn yêu thích Ethereum sẽ ủng hộ Moonbeam và Moonriver. Cụ thể là có đến gần 6000 người đã khoá Kusama của mình để tham gia crowdloan cho Moonriver, và số lượng người dùng khoá Polkadot để cho crowdloan của Moonbeam lại lớn hơn rất nhiều, lên đến hơn 48 ngàn người. Đó còn chưa kể là những người tham gia crowdloan thông qua các dịch vụ trung gian tập trung. Theo thông tin từ nhóm phát triển của Moonbeam thì số người tham gia crowdloan cho Moonbeam lên đến 100 ngàn người.</p><p>Không chỉ có vậy, trong thời gian tới, khi mạng lưới các parachain cho Polkadot bắt đầu hoạt động việc trao đổi thông suốt giữa các mạng của hệ sinh thái giúp cho cộng đồng người dùng của Moonbeam sẽ còn mở rộng hơn nữa rất nhiều do mỗi parachain như một nền tảng riêng để tích cực thu hút người dùng. Nhưng việc kết nối thông suốt giữa chúng lại giúp giữ lại những người dùng đó khiến cho hiệu ứng mạng càng ngày càng mạnh và thu hút người dùng nhiều hơn nữa.</p><p><strong>6. TPS và vấn đề mở rộng</strong></p><p>Nhiều người nói về các vấn đề một nền tảng xử lý được nhiều giao dịch đồng thời (theo tốc độ xử lý giao dịch Transaction Per Second), nhưng không có nhiều người hiểu được rằng một nền tảng có thể xử lý hàng triệu TPS vẫn tắc tị khi phải xử lý có vài ngàn giao dịch đồng thời. Vấn đề xử lý vài chục ngàn giao dịch/giây bây giờ không còn là vấn đề. Solana có thể xử lý được 50 ngàn giao dịch/giây, Polkadot hiện có thể xử lý 100 ngàn đến 1 triệu giao dịch trên giây. Nhưng vấn đề không chỉ là giao dịch mà vấn đề là các giao dịch đó là các ứng dụng smart contract. Làm sao phải chạy hàng ngàn ứng dụng trong một giây thì vẫn còn gặp vấn đề khó khăn. Làm sao để các ứng dụng đó chạy được nhanh vì phần cứng có thể sẽ không khác nhau?</p><p>Ethereum hiện nay và các nền tảng khác như BSC, Polygon,… đều sử dụng một cơ chế gọi là EVM (hay Ethereum Virtual Machine — máy ảo Ethereum). Loại máy ảo này sẽ thông dịch mã của smart contract thành dạng mã máy và thực hiện nó, và bản thân việc thông dịch đó cần thời gian và chính máy ảo đó cũng tiêu tốn tài nguyên, nên BSC và Polygon cho dù có rất ít validator và tưởng rằng sẽ có thể thực hiện được nhiều giao dịch nhưng hầu hết các giao dịch đều là các smart contract nên chạy nó là phải chạy cả các máy ảo nên tốc độ không thể nhanh được. Để nhanh thì hiện có một giải pháp là cơ chế gọi là WASM hay Web Assembly. Cơ chế này giúp ứng dụng smart contract chạy nhanh hơn rất nhiều và cả Polkadot và Ethereum 2.0 sẽ đều có cơ chế này. Nhưng cho dù dùng WASM thì cũng không thể xử lý hàng triệu ứng dụng trên giây được và những giải pháp mì ăn liền như Solana thì cũng chỉ là các giải pháp tâm lý. Để xử lý hàng triệu giao dịch smart contract mỗi giây thì cần phải dùng cơ chế gọi là sharding mà cả Polkadot và Ethereum 2.0 đang triển khai. Nhưng điều này có lẽ tương đối phức tạp và có lẽ sẽ phù hợp cho một bài viết khác.</p><p><strong>7. WASM không khó</strong></p><p>WASM trên Ethereum có vẻ diễn ra tương đối chậm chạp, trong khi trên Polkadot thì có vẻ sẽ tiến triển nhanh hơn, và đây lại là lợi thế của Moonbeam. WASM được tích hợp trên Substrate khiến cho bất kỳ nền tảng nào được phát triển dựa vào Substrate cũng có thể sử dụng được cơ chế này, và với việc đầu tư phát triển cho WASM khiến cho Polkadot trở nên cạnh tranh hơn so với Ethereum 2.0. Nhưng, không chỉ có một mình nhóm phát triển Polkadot làm việc này cho hệ sinh thái Polkadot. Có nhiều nền tảng parachain khác cũng đang triển khai và được đầu tư rất nhiều cho phát triển nền tảng kỹ thuật cũng như các công cụ giúp nhà phát triển có thể triển khai ứng dụng WASM. Với lợi thế là một parachain, Moonbeam sẽ hoàn toàn có đầy đủ lợi thế để triển khai công nghệ WASM này lên nó khi mà công nghệ trở nên chín muồi cũng như nhu cầu mở rộng của nền tảng này tăng lên.</p><p>WASM có thể là dài hạn vì còn cần phải có rất nhiều thứ thì người ta mới đưa ứng dụng sang dạng đó nhưng Moonbeam có cách làm mạng lưới của mình chạy nhanh hơn và nhiều hơn. Ít nhất sẽ nhanh hơn và xử lý nhiều giao dịch hơn BSC hay Polygon hiện nay. Thứ nhất, việc xác thực được giao cho validator của Polkadot và Kusama nên phần giải quyết các ứng dụng smart contract sẽ được chạy trên các collator. Do không phải xác thực nên collator của Moonbeam (và Moonriver) sẽ được nhẹ gánh hơn. Để những người vận hành collator đầu tư mạnh mẽ cho phần cứng tốc độ cao Moonbeam đang thực hiện cơ chế như sau: Blocktime của Moonbeam là 12 giây, nhưng hiện nay nó chỉ cho các collator một khoảng thời gian chỉ có 0.5 giây để tạo block. Điều này ép những người vận hành collator phải sử dụng phần cứng mới nhất và mạnh nhất. Do mới ra đời không lâu, Moonbeam và Moonriver chưa có quá nhiều giao dịch nên với cấu hình máy móc cực mạnh cũng đủ giúp cho nó chạy tốt. Về sau khi có nhiều giao dịch, do các nhà vận hành collator quen với đòi hỏi cấu hình mạnh rồi thì phần mềm chỉ cần tăng lượng thời gian cho collator thôi.</p><p><strong>8. Giá còn rất rẻ</strong></p><p>Giá của mỗi coin của Moonriver (Movr) hiện nay là khoảng $86.00, còn Moonbeam (GLMR) là $4.38, và chúng ta có thể thấy trên bảng giá có nhiều loại coin còn có giá rẻ hơn, ví dụ dưới $1.00 chẳng hạn. Nhưng khi nói một đồng coin giá rẻ nếu chỉ nhìn vào giá của một đơn vị chúng ta rất dễ hiểu lầm.</p><p>Vì, ví dụ như giữa Moonbeam và Moonriver chúng ta sẽ thấy đồng GLMR có giá chỉ $4.38 còn Movr lại có giá đến $86.00. Nhưng để dễ hiểu chúng ta nên nhìn một cách tổng thể. Khi đó, chúng ta thấy rằng Moonriver có tổng lượng coin là 10 triệu coin, trong khi Moonbeam có đến 1 tỷ coin.</p><p>Hãy tưởng tượng có hai cái bánh bằng nhau. Một cái bánh chia làm 2 phần và bán $5 cho một phần thì cả cái bánh sẽ là $10. Nhưng có cái kia to như vậy, nhưng chia làm 20 phần và mỗi phần lại bán chỉ có $2 thì cả cái bánh giờ là $40. Như vậy, cái bánh bán với giá $2 mỗi miếng lại đắt gấp 4 lần so với cái bánh bán $5 mỗi miếng.</p><p>Bây giờ để so sánh Moonbeam và Moonriver với các dự án làm nền tảng smart contract khác tương tự. Mặc dù BSC, Polygon hay Avalanche,… không có một mạng lưới các parachain kiểu như Polkadot và Kusama, tức là hệ sinh thái hẹp hơn, mà họ lại tốn nhiều chi phí vận hành, bảo trì và phát triển do không tận dụng chung được hạ tẩng và nhóm phát triển nền tảng như bên Polkadot, nhưng mà giá tổng thể của những mạng lưới đó ra sao? BSC có giá đến $66 tỷ, Avalanche có giá $21 tỷ, còn Polygon cũng có giá đến $12 tỷ. Còn Moonbeam thì chỉ có $371 triệu hay $0.371 tỷ, còn Moonriver lại còn rẻ hơn $272 triệu hay $0.272 tỷ. Ta có thể thấy Moonbeam chỉ có giá bằng 3% của Polygon hay 0.5% so với giá BSC, Moonriver lại còn rẻ hơn chỉ bằng 2.2% so với giá của Polygon và bằng 0.4% so với giá của BSC.</p><p><strong>9. Staking để có được dòng lợi nhuận</strong></p><p>Có thể trong ngắn hạn đồng coin của Moonbeam và Moonriver có những lên xuống do cảm xúc của thị trường, nhưng với ưu điểm và lợi thế kể trên Moonbeam (và Moonriver) sẽ là thế lực mạnh trong hệ sinh thái blockchain nói chung. Để không bị cảm xúc thị trường chi phối và đạt được mức sinh lời hiệu quả ngay cả khi thị trường đi xuống thì staking có lẽ là một giải pháp tốt cho những ai muốn nắm giữ lâu dài.</p><p>Hiện tại staking với Moonriver đạt mức APR khoảng 20% còn với Moonbeam thì APR rất cao lên đến khoảng 80%. Tất nhiên, mức APR cao thế này sẽ không còn lâu và sẽ là lợi thế cho những ai staking sớm vì có thể dùng khoản lợi nhuận sinh ra rất cao đó để stake tiếp thì lãi kép cho chúng ta lợi nhuận tốt kể cả sau này khi thị trường nhận ra tiềm năng của chúng khiến mức APR staking giảm đi.</p><p>Nếu bạn stake Moonbeam, hãy chọn collator có tên <strong>Utopia x SynerWork</strong>, còn bạn stake Moonriver thì hãy chọn collator có tên <strong>SynerWork Inc</strong>. Những collator này được công ty mình tham gia vận hành nên mình có thể trực tiếp giúp các bạn đảm bảo được hoạt động ổn định và an toàn.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8f41e3197e2f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Polkadot tài trợ áo cho Barcelona?]]></title>
            <link>https://medium.com/web3-vietnam/polkadot-t%C3%A0i-tr%E1%BB%A3-%C3%A1o-cho-barcelona-4619fdde0c98?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4619fdde0c98</guid>
            <category><![CDATA[barca]]></category>
            <category><![CDATA[barcelona]]></category>
            <category><![CDATA[branding]]></category>
            <category><![CDATA[marketing]]></category>
            <category><![CDATA[polkadot]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 26 Jan 2022 18:10:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-01-26T18:36:19.275Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Có tin Polkadot sẽ tài trợ áo cho Barca. Việc tài trợ này sẽ có lợi cho cả hai rất nhiều.</p><p>Trước hết nói về lợi ích cho Polkadot. Chúng ta đều biết Barca là một đội bóng giầu thành tích và một phong cách rất đặc trưng đậm chất kỹ thuật, với lịch sử đầy những ngôi sao tài năng như Messi, Ronaldo, Maradona,… Tuy không phải đội bóng giầu có, và thành tích đôi khi lên xuống nhưng phẩm chất thương hiệu của Barca thì lại rất phù hợp với Polkadot. Với lối đá quyến rũ đậm chất kỹ thuật và cống hiến của Barca luôn làm cho thương hiệu của đội bóng này sống động trong lòng người hâm mộ cho dù kết quả đôi khi đáng thất vọng. Ở thời điểm hiện tại, Polkadot không phải là một dự án giá trị lớn nhất, cũng như Barca không phải là đội bóng giầu thành tích nhất. Nhưng, cả hai đều giống nhau ở chất kỹ thuật đỉnh cao. Khi xuất hiện trên màu áo của Barca, Polkadot lại khẳng định thêm tình yêu và lòng trung thành cho các fan hâm mộ của mình, cũng như thu hút những fan yêu chất cống hiến và kỹ thuật của Barca trở thành fan của Polkadot. Vì Polkadot là dự án dài hạn, nên có thêm fan trung thành sẽ giúp Polkadot đi đường dài tốt hơn. Polkadot, cần thắp lên ngọn lửa nhiệt tình và đam mê cho những lập trình viên, những doanh nhân, những người dùng của mình và với hiệu ứng từ Barca, điều này quả là món lợi vô hình có giá trị rất lớn.</p><p>Về lợi ích cho Barca. Rõ ràng Polkadot cũng có phẩm chất và đặc tính như Barca nhưng ở khía cạnh công nghệ. Những người yêu Polkadot cũng là những người yêu thích tính kỹ thuật, tính công nghệ và lòng đam mê kỹ thuật. Đây cũng là điều mà Barca mong muốn có trong những người hâm mộ của mình. Không như những người yêu Ethereum, BSC… hay MU, Bayern,… là những người thực dụng, thì người yêu Barca cũng như Polkadot đều là những người yêu chung thuỷ vì phong cách và phẩm chất của đội bóng, và dự án. Nếu Barca nhận tài trợ bằng DOT và hai bên chấp nhận số DOT đó được lock trong một thời gian dài, trong khi vẫn nhận được lãi suất từ việc staking thì việc tài trợ không chỉ có ý nghĩa ngắn hạn của việc tài trợ nữa mà mối quan hệ sẽ trở nên đối tác và cùng tạo giá trị cho nhau. Hay nói cách khác, Polkadot tài trợ cho Barca và Barca trở thành cổ đông trong dự án Polkadot. Sức mạnh thương hiệu của Barca sẽ bổ sung cho nhược điểm của Polkadot đó là khoản marketing. Với dòng tiền từ staking, Barca sẽ có được nguồn kinh phí tốt, cộng với việc mở rộng đối tượng người hâm mộ từ dân thể thao thông thường sang dân thể thao yêu công nghệ. Với việc cùng với người hâm mộ sở hữu cổ phần của Polkadot, Barca có thêm mối liên hệ ràng buộc với fan của mình và trở thành người đồng chiến tuyến với các fan.</p><p>Tại sao lại tài trợ cho bóng đá mà không phải là bóng chày hay bóng bầu dục? Về mặt thị trường, Polkadot, có xuất thân tại Châu Âu đang hướng đến thị trường châu Á, thay vì thị trường châu Mỹ. Tại châu Mỹ, Ethereum quá mạnh, lại có Solana, Avalanche được lợi thế sân nhà để tiếp cận các quỹ đầu tư, các tổ chức tài chính lớn ở Mỹ. Nếu Polkadot lao vào nơi đó sẽ có nhiều đổ máu khi phải đấu với nhiều đối thủ mạnh. Hơn nữa, tại châu Mỹ, không có nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ mà phải tiếp cận các nhà đầu tư chuyên nghiệp thì không thể tiếp cận theo cách đại trà. Vì, ở Mỹ, nơi thị trường tài chính phát triển rất lâu đời với luật pháp và cách đầu tư cũng rất khác. Những nhà đầu tư nhỏ cho crypto không quá nhiều như tại châu Á mà chủ yếu là các nhà đầu tư tổ chức. Nếu tiếp cận nhà đầu tư tổ chức thì không nên tiếp cận theo kiểu đại chúng. Trái lại, tại châu Á, thị trường đầu tư đang tương đối hỗn loạn và nhà đầu tư đang có nguồn tiền dư thừa tương đối cao do tốc độ phát triển kinh tế rất nhanh, trong khi môi trường đầu tư lại kém an toàn nên crypto lại là một kênh đầu tư được yêu thích. Tại châu Á, bóng đá là môn thể thao đại chúng và rất được yêu thích nên xuất hiện trên sân bóng cũng là cách tốt để xuất hiện trong tâm trí những nhà đầu tư cá nhân tại đây. Và, khi kết nối thương hiệu với Polkadot, Barca lại có cơ hội có thêm tình yêu của nhà đầu tư và người dùng crypto châu Á. Và khi có thêm nhà đầu tư cá nhân của châu Á, giá Polkadot sẽ tăng thêm và có lợi thêm cho cả hai.</p><p>Nếu Barca cân nhắc lợi ích dài hạn không chỉ vấn đề kinh tế trước mắt thì Polkadot là một lựa chọn rất tốt. Vừa củng cố chất của thương hiệu, vừa gắn bó với người hâm mộ, vừa có nguồn lợi nhuận cao bởi nhận tài trợ cũng có thể là một dạng nhận cổ phần, tức Barca đang đầu tư, và khi Polkadot trở nên có giá hơn, đó là cái lợi rất lớn cho Barca.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4619fdde0c98" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/web3-vietnam/polkadot-t%C3%A0i-tr%E1%BB%A3-%C3%A1o-cho-barcelona-4619fdde0c98">Polkadot tài trợ áo cho Barcelona?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/web3-vietnam">Web3 Vietnam</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Đầu tư vào các dự án crypto đem lại tiện ích]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/%C4%91%E1%BA%A7u-t%C6%B0-v%C3%A0o-c%C3%A1c-d%E1%BB%B1-%C3%A1n-crypto-%C4%91em-l%E1%BA%A1i-ti%E1%BB%87n-%C3%ADch-3506ace29928?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3506ace29928</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[business]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 13 Jan 2022 06:53:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-01-13T06:53:17.210Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Nhiều dự án crypto được lập ra không phải trở thành phương tiện để lưu trữ giá trị như tiền hay vàng mà trở thành một dạng cung cấp tiện ích cho người sử dụng, giống như cách Google đã đem lại cho mọi người tiện ích tìm kiếm thông tin hay Facebook giúp mọi người theo dõi tin tức về người thân và bạn bè. Nhưng không chỉ là Bằng cách này hay cách khác, những giá trị mà dự án mang lại có thể thu nhận lại và trừ đi chi phí đầu tư thì còn lại là thu nhập của dự án. Ví dụ, Google và Facebook thì chuyển đổi giá trị nó tạo ra cho người dùng về dạng quảng cáo để rồi từ đó nó thu được tiền từ những khách hàng muốn quảng cáo trên mạng lưới của chúng. Sau khi trừ đi các chi phí về nghiên cứu, phát triển, quản lý, tiếp thị,… thì phần còn lại những công ty đó có thể giữ lại để tiếp tục tái đầu tư hoặc trả lại cho cổ đông dưới dạng cổ tức. Trong bài viết này mình sẽ chia sẻ về cách thức tạo ra và thu giữ giá trị của các dự án crypto cung cấp tiện ích. Nhiều người tưởng crypto thường chỉ thu giữ giá trị bằng việc làm tăng giá đồng coin. Nhưng tăng giá đồng coin mà bản thân nó là đồng tiền để thanh toán cho tiện ích thì không có lợi. Bởi vậy nhiều dự án sẽ chọn cách thức chuyển đổi giá trị sang dạng khác để giảm bớt sự tăng giá khiến cản trở sự tăng trưởng dịch vụ. Bài viết này sẽ chia sẻ thêm một số khía cạnh để nắm bắt cách thức thu giữ giá trị để việc đầu tư được hiệu quả.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/313/1*3oB0wZFDBYon4_0iDH4PTQ@2x.jpeg" /></figure><p>Những dự án crypto ban đầu với mục tiêu trở thành phương tiện để lưu trữ giá trị như tiền hay vàng như Bitcoin đã thành công. Nhưng điều đó không có nghĩa là thế giới cần nhiều loại tương tự nhau kiểu như vậy. Bởi thế, sau Bitcoin, các dự án mới mô hình tương tự không được mấy thành công và những dự án crypto khác muốn có được kết quả thì cần thay đổi mô hình kinh doanh chứ không thể cứ tiếp tục lao vào mô hình mà rất khó có thể thành công. Bởi vậy, Ethereum có thể được coi là tiên phong trong một môi hình tạo ra tiện ích, tức là làm nền tảng cho các ứng dụng dựa trên smart contract. Smart contract tức là phần mã phần mềm được lập trình để hoạt động trên nhiều máy tính dựa trên cơ chế đồng thuận blockchain để thực hiện những chức năng logic khác nhau. Từ sự khởi đầu của Ethereum, người ta đã dùng smart contract để làm ra những ứng dụng như sàn giao dịch phi tập trung, tức là sàn giao dịch tự vận hành giữa người mua, người bán, và người cung cấp thanh khoản chứ không cần người quản trị, mở cửa, đóng cửa,… Ngoài sàn giao dịch thì còn có loại hình ứng dụng khác như cho vay như những ngân hàng, nhưng hoàn toàn không cần nhân viên mà được tự vận hành bằng phần mềm với sự tham gia của người dùng chứ không cần ai quản trị. Bên cạnh đó còn có rất nhiều ứng dụng khác nữa như, tạo ra các tài sản phái sinh dựa trên các tài sản hiện có, các loại tài sản không phân chia được (còn gọi là NFT), hay quỹ đầu tư, tiền stablecoin neo với đô La Mỹ, hay thậm chí trở thành một dạng như chính bản thân ngân hàng trung ương của các quốc gia, nhưng hoàn toàn phi tập trung… Tiện ích mà Ethereum là trở thành cỗ máy cho các ứng dụng kiểu như vậy, và nó thu phí giao dịch.</p><p>Trở thành phương tiện thanh toán cho các dịch vụ thì đồng tiền của hệ sinh thái như Ethereum không thể cứ tăng giá được. Vì nếu đồng tiền càng tăng giá thì chi phí để sử dụng dịch vụ sẽ trở nên đắt đỏ. Điều này chúng ta cũng thấy ở Ethereum, khi mà giá Ethereum tăng lên, cộng với lượng giao dịch tăng cao khiến chi phí giao dịch trên Ethereum trở nên quá đắt đỏ, có lúc mỗi giao dịch gửi tiền tiết kiệm trên AAVE mất chi phí đến $700.00 đây là chi phí quá cao. Đó là nhờ Ethereum có phát sinh lượng cung tiền, nên cũng giảm tốc độ tăng giá. Chứ, nếu không chi phí quá cao thì sẽ chẳng ai dùng Ethereum để chạy dịch vụ nữa. Vì thà không làm gì chờ giá đồng tiền tăng lên còn hơn là kinh doanh, chạy dịch vụ cho rủi ro mà lợi nhuận chưa chắc bằng.</p><p>Ở nền kinh tế ngoài đời thật, các chính phủ và các thể chế tài chính phải liên tục bơm thêm tiền ra thị trường để duy trì tỷ giá. Bởi tỷ giá cao sẽ bóp chết nhu cầu sản xuất dịch vụ. Vì giá trị tiền không tăng, nên người ta sẽ phải đầu tư vào kinh doanh, sản xuất, và sản lượng hàng hoá dịch vụ tăng do cải tiến công nghệ và quản lý khiến sản xuất năng suất hơn. Còn nếu đồng tiền tăng giá, người ta sẽ giữ tiền thay vì đầu tư sản xuất, kinh doanh. Tiền có thể tăng giá nhưng chất lượng cuộc sống không tăng bởi thiếu sản phẩm và dịch vụ. Bởi thế những đồng tiền như Bitcoin càng để thì càng tăng giá được chứ những đồng như Ethereum mà cứ tăng giá thì giết chết luôn cả hệ sinh thái của nó. Bởi thế những ứng dụng chạy smart contract trên Bitcoin sẽ không bao có tương lai. Và cũng vì lẽ đó, các coin cho các nền tảng tiện ích như Polkadot, Moonbeam, Ethereum,… sẽ phải liên tục bơm thêm để tránh bị tăng giá. Càng ít tăng giá càng có lợi cho hệ sinh thái. Càng có thêm nhiều sản phẩm, dịch vụ trên nó vì người ta kiếm tiền bằng dịch vụ, chứ không đợi đồng tiền tăng giá.</p><p>Trên đây chúng ta đã biết được vì sao những dự án crypto cung cấp tiện ích thì không giữ nguồn cung tiền hữu hạn mà phải liên tục bơm thêm. Nhiều dự án có áp dụng biện pháp mua lại rồi đốt bỏ. Nhưng cách đó cũng khiến giá tiền tăng lên khiến nhu cầu giữ tiền lại và hạn chế sử dụng trong lưu thông khiến dịch vụ ít người dùng và dịch vụ thất thu thì nền tảng không phát triển được những dịch vụ hay để hấp dẫn người dùng. Cứ tưởng tượng để đặt cọc thuê chỗ parachain hàng năm là 1 triệu DOT. Nếu DOT giá $25 thì chi phí cho parachain mỗi năm cần duy trì đặt cọc đến 25 triệu $. Nhưng nếu DOT tăng giá lên $2500 thì chi phí đặt cọc gấp 100 lần nữa là lên đến 2.5 tỷ $. Điều này khiến rất hiếm dự án muốn tham gia parachain. Và khi không có parachain thì Polkadot không còn mấy giá trị nữa. Cũng tương tự thế với Moonbeam và các dự án tương tự.</p><p>Như vậy, nếu lượng cung tiền cứ tiếp tục tăng và việc tăng giá đồng tiền khiến đi ngược với lợi ích của hệ thống thì nhà đầu tư kiếm lợi bằng cách nào? Câu hỏi này là vấn đề mà các nhà đầu tư liên tục đặt ra khi đầu tư vào các hệ thông crypto tiện ích. Đó là làm sao nắm bắt được các giá trị mà hệ thống tạo ra. Hay nói cách khác là tìm hiểu xem hệ sinh thái crypto đó tạo ra giá trị và giữ lại giá trị ở những khâu nào và đầu tư và kiểm soát những khâu đó.</p><p>Dễ thấy ở hệ sinh thái như Polkadot, những giá trị được tạo ra khi:</p><ul><li>Khi tiện ích được cải tiến để mang lại giá trị nhiều hơn. Bằng cách đề xuất những cải tiến, bất kỳ nhóm người dùng nào cũng có thể được cấp vốn cho đề xuất nếu được cộng đồng biểu quyết thông qua.</li><li>Giá trị được tạo ra khi các parachain mua coin để đặt cọc để đảm bảo parachain slot.</li><li>Giá trị được tạo ra khi hệ thống cung cấp dịch vụ cầu nối cho các dịch vụ trên các parachain, parathread liên lạc với nhau.</li><li>Giá trị được tạo ra khi các parachain thành công cung cấp dịch vụ cho người dùng.</li><li>Giá trị được giữ lại thông qua việc phát hành thêm coin bằng việc trả cho các validator, những người stake, và chuyển vào ngân quỹ của dự án.</li></ul><p>Bằng việc hiểu cơ cấu tạo ra giá trị và cách thức thu giữ giá trị của hệ thống. Nhà đầu tư có thể nắm bắt được giá trị tạo ra mà không cần đợi coin tăng giá và thậm chí vẫn vui kể cả khi đồng coin giảm giá.</p><p>Chúng ta đã hiểu cách thức tạo ra và thu giữ giá trị. Bây giờ chúng ta sẽ tìm hiểu cách thức đo đếm giá trị được tạo ra bởi hệ thống. Chúng ta tạm thời bỏ qua những hệ thống phức tạp như Polkadot để tìm hiểu hệ thống đơn giản hơn như các dịch vụ cầu nối kiểu như Composable, Interlay,… Với dịch vụ cầu nối, cách thức tạo ra giá trị của nó là dịch vụ giúp chuyển tài sản từ blockchain này sang blockchain khác. Càng có lượng tài sản chuyển qua chuyển lại giữa các cầu nối này thì hệ thống sẽ càng tạo được ra nhiều giá trị. Ví dụ dịch vụ cầu nối như Composable hay Interlay thu phí 0.5% giá trị giao dịch chuyển qua hệ thống, thì giả sử mỗi năm một hệ thống cung cấp dịch chuyển 100 tỷ $ thì giá trị hệ thống thu được sẽ là 500 triệu $ mỗi năm. Nếu hệ sinh thái có 100 triệu coin thì mỗi coin sẽ được thêm $5 mỗi năm.</p><p>Tương tự như thế chúng ta có thể tính ra được thu nhập của các dịch vụ khác như sàn giao dịch phi tập trung như HydraDX, Uniswap, dịch vụ cho vay như AAVE, Compound,… hay thậm chí như Ethereum hoặc Moonbeam, tuy các hệ thống này có phức tạp hơn.</p><p>Trên đây chúng ta đã hiểu cách hệ thống tạo ra giá trị, cách thức thu giữ giá trị, và cách tính toán lượng giá trị được tạo ra bởi hệ thống. Nhưng, để có lợi nhuận chúng ta còn công đoạn nữa là tìm hiểu cơ cấu chi phí, và cách thức tính chi phí của hệ thống.</p><p>Với các hệ thống crypto như Bitcoin hay Ethereum như hiện nay, chi phí của hệ thống phần lớn là dành cho việc đào coin. Tức việc xác thực giao dịch phụ thuộc vào những máy đào và các máy đào này phải chạy đua công nghệ để đào được nhanh hơn khiến chi phí đầu tư máy móc đắt đỏ, tốn kém điện năng và đây là khoản chi phí lớn nhất. Bên cạnh đó vẫn cần tiếp tục đầu tư để cải tiến phần mềm, bổ sung tính năng và tiện ích…</p><p>Rất khó có thể tính toán được những chi phí cho việc phát triển và cải tiến phần mềm. Nhưng những chi phí cho hạ tầng thì cũng dễ có thể thấy được. Những dịch vụ cầu nối có sử dụng những công nghệ như validator thì cũng không khó để. ước lượng được chi phí. Tuy nhiên, nếu sử dụng cơ chế như light client thì chi phí còn giảm nữa.</p><p>Nếu nhìn vào cơ cấu chi phí, chúng ta dễ thấy hệ sinh thái Polkadot/Kusama có cơ cấu chi phí cực kỳ hiệu quả nếu so sánh với các hệ sinh thái khác. Bởi vậy, các dịch vụ tiện ích trên hệ sinh thái này trong tương lai sẽ còn tiếp tục phát triển và chúng ta đừng mong DOT hay KSM tăng giá. Vì nếu khéo tính toán và biết cách đầu tư tốt chúng ta vẫn đạt hiệu suất lợi nhuận rất cao dù các coin này không tăng giá, thậm chí giảm giá.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3506ace29928" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[HydraDX hoạt động như thế nào và vì sao nó có giá trị?]]></title>
            <link>https://medium.com/web3-vietnam/hydradx-ho%E1%BA%A1t-%C4%91%E1%BB%99ng-nh%C6%B0-th%E1%BA%BF-n%C3%A0o-v%C3%A0-v%C3%AC-sao-n%C3%B3-c%C3%B3-gi%C3%A1-tr%E1%BB%8B-26c932057a9a?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/26c932057a9a</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 02 Jan 2022 10:31:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-01-02T10:57:11.628Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Khi chưa có Olympus DAO thì ý tưởng của HydraDX có vẻ khá khó hiểu nhất là khi nhóm dự án mới chỉ công bố qua một vài bài viết trên blog của họ. Đến giờ đây, nhóm dự án có lẽ đã làm được rất nhiều việc và có thể đã chứng minh được mô hình của họ nên nhóm phát triển công bố về kế hoạch triển khai dự án của họ lên parachain của Polkadot nên trong bài này mình sẽ giúp các bạn hiểu được cách thức hoạt động của nó ra sao và vì sao HydraDX được coi là một dự án tiềm năng.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/542/1*waOYlfzMD86BU7c94LuYcw@2x.jpeg" /></figure><p>HydraDX có ý tưởng rất hay, nên nhóm phát triển thậm chí không cần quảng bá, không thèm nhận đầu tư từ các quỹ mà chỉ cần dựa vào cộng đồng. Mà cộng đồng ban đầu của HydraDX là khá ít người biết mà hầu hết là dân kỹ thuật hoặc ít nhất cũng thân thiết hoặc biết người của nhóm phát triển. Để hiểu vì sao ý tưởng của HydraDX lại hay, chúng ta cùng nhau tìm hiểu về cách thức hoạt động của Olympus DAO nơi khởi thủy của ý tưởng của HydraDX.</p><p>Cũng giống với Olympus DAO, HydraDX hoạt động theo cách protocol sở hữu thanh khoản. Với Olympus DAO, nó đảm bảo 1 token của mình có giá tối thiểu bằng giá trị của 1 DAI tức $1. Nhưng với cơ chế staking trả thưởng cực lớn nên người dùng thay vì bán ra thì lại đem stake. Vì stake trả thưởng hấp dẫn nên ít người bán và nhu cầu mua để đem stake cao khiến giá tăng cao. Giả sử khi giá OHM đồng token của Olympus DAO xuống giá do nhiều người bán ra thì chính protocol lại mua lại khiến lượng cung ít đẩy giá lên cao.</p><p>HydraDX thực chất là một sàn giao dịch phi tập trung theo kiểu AMM (Automated Market Market) tức người dùng sẽ cung cấp thanh khoản cho protocol và khi giao dịch, thuật toán sẽ tự động quy đổi lượng coin của người dùng tuỳ theo giá tương ứng với lượng thanh khoản của sàn. Nhưng thay vì người dùng cung cấp thanh khoản theo từng cặp giao dịch, ví dụ DOT với USDT, KSM với DAI,… thì HydraDX dùng cơ chế người dùng chỉ cần cung cấp thanh khoản cho một loại tài sản số mà họ có. Giao thức (protocol) của HydraDX sẽ lấy mức tương đương giá trị thanh khoản của người dùng cung cấp với giá trị tương ứng của đồng coin của giao thức. Nhưng, giao thức không dùng chính đồng coin của nó như cách Olympus DAO dùng token của nó mà nó sinh ra một token gọi là LHDX, đồng này được quy đổi tương đương với HDX là đồng coin của dự án. Vì LHDX được dùng làm phương tiện trung gian trên sàn theo cách như các sòng bạc dùng xèng hay phỉnh, nó có thể sinh thêm hay đốt đi tuỳ thuộc vào lượng thanh khoản của sàn. Việc dùng LHDX thay vì HDX vì HDX còn dùng làm cho việc biểu quyết, nên giao thức không thể tuỳ ý in thêm hoặc đốt đi như cách của Olympus DAO được. Khi sinh ra LHDX thì người dùng cũng có thể cung cấp thanh khoản bằng HDX và LHDX được sinh ra tương ứng với lượng thanh khoản HDX. Nhưng lượng LHDX cũng có giá trị tương đương với tổng lượng thanh khoản bằng tất cả các loại tài sản số khác. Nhưng với việc in thêm hay đốt bỏ LHDX theo lượng cung cấp thanh khoản HDX của người dùng, cách này rất giống với Olympus DAO quản lý tài sản của mình.</p><p>Nhờ cơ chế này mà khi lượng thanh khoản trên HydraDX càng nhiều thì giá trị của LHDX càng cao hay nói cách khác chính HDX cũng cao vì HDX là tương ứng 1:1 với LHDX. Vì cơ chế cung cấp thanh khoản của HydraDX là chỉ cần cung cấp một loại, nên nó rất dễ dàng cho người cung cấp thanh khoản (LP – Liquidity Providers), bởi thế, chỉ cần cơ chế thưởng phù hợp thì lượng thanh khoản cho HydraDX sẽ rất nhiều về số lương và đa dạng về chủng loại. Vì người dùng không phải có một lượng tương ứng của hai loại tài sản số, nên dễ cho mọi người hơn. Điều này cho phép sàn giao dịch HydraDX hấp dẫn hơn nhiều sàn khác ngờ tính đa dạng của nó. Bên cạnh đó, một dự án anh em với nó là Basilik có chức năng giúp các tài sản số mới định giá sẽ kết nối để cung cấp thanh khoản cho Omnipool (bể thanh khoản đa năng của HydraDX). Chưa hết, do không phải ở dạng smart contract như các sàn AMM khác nên HydraDX không bị hạn chế về mặt phải thực hiện giao dịch trong một khoảng thời gian của một block và có thể linh hoạt nên sàn giao dịch HydraDX có thể cho phép gộp và xử lý giao dịch kiểu như dạng sàn tập trung nên giảm được hiệu ứng slippage. Nhờ thế sàn HydraDX sẽ tiết kiệm cho người thực hiện giao dịch hơn các sàn khác.</p><p>Nhưng cái hay của HydraDX chưa dừng ở đó. Do giao thức của HydraDX sở hữu thanh khoản của nó để thanh khoản của tất cả các loại tài sản trên sàn tương ứng với lượng thanh khoản HDX mà người dùng cung cấp, nên khi người dùng rút bớt thanh khoản đi, lượng LHDX sẽ được đốt bỏ, và khi người dùng cung cấp thanh khoản nhiều HDX thì nó lại sinh thêm LHDX. Đến ngày ra mắt, tổng số lượng HDX sẽ có trên thị trường là khoảng 4 tỷ coin trong đó 1.5 tỷ là của nhóm phát triển và 1.5 tỷ là của cộng đồng tham gia ban đầu, và 1 tỷ là của người dùng tham gia crowdloan. 4 tỷ coin này tương ứng với 40% tổng lượng coin. Tuy nhiên, crowdloan sẽ không có coin ngay mà sẽ giải phóng từ từ trong vòng 2 năm, và lượng coin của cộng đồng tham gia sớm không rõ có bị khoá bao lâu nữa hoặc cách giải phóng ra sao. Nhưng nếu lượng cung ban đầu ra thị trường mà ít. Cộng với cơ chế trả thưởng hấp dẫn cho người cung cấp thanh khoản thì chắc chắn lượng thanh khoản của các loại tài sản số cũng sẽ rất nhiều vì chỉ cần cung cấp một loại thay vì một cặp và còn bị giới hạn bởi số lượng tương đương như ở các sàn AMM khác. Nhưng nếu đi kèm với trả thưởng cho LP các loại tài sản số khác hấp dẫn và trả thưởng staking HDX cao thì lượng coin được stake nhiều. Điều này khiến cho lượng HDX được cung cấp dưới dạng thanh khoản ít mà thanh khoản bằng các tài sản khác thì nhiều nên giá coin của HDX sẽ cao.</p><p>Cứ tưởng tượng nếu một ngày lượng TVL của HydraDX lên đến $10 tỷ mà chỉ có khoảng 2 tỷ coin HDX được cung cấp thanh khoản thì giá của một HDX sẽ lên đến $5, trong khi nhóm phát triển ước tính giá coin khi tổ chức crowdloan khởi điểm chỉ ở mức có $0.023.</p><p>Nếu nhóm phát triển mà thực hiện được ý tưởng thì HydraDX thực sự là một dự án rất tiềm năng, và rất có thể tổng giá trị thị trường của HydraDX có thể vượt quá market cap của Polkadot do tính hấp dẫn của mô hình giao thức sở hữu thanh khoản và lợi thế của việc trở thành parachain cũng như những tính năng ưu việt nhờ đặc tính kỹ thuật độc đáo của hệ sinh thái Polkadot. Các sàn giao dịch như Uniswap có rất nhiều chi phí do phí gas cao, smart contract kém linh hoạt hơn parachain, khiến độ slippage cao. Còn HydraDX không mất chí gas, không mất chi phí giao dịch (nếu chỉ cần đặt cọc cho parachain bằng DOT, hai năm đầu đã do cộng đồng crowdloan), lại chỉ cần cung cấp thanh khoản bằng một loại tài sản nên sẽ có lượng thanh khoản nhiều và chủng loại đa dạng. Nên chỉ cần làm được như ý tưởng thì HydraDX chắc chắn sẽ vượt Uniswap về lượng giao dịch và TVL. Nhưng chi phí thấp hơn rất nhiều nên chắc chắn HydraDX sẽ có giá gấp rưỡi đến gấp đôi Uniswap (ý mình nói là giá trị tổng thể của cả dự án) trong dài hạn. Tức nếu Uniswap có giá trị $10 tỷ thì về lâu dài HydraDX có thể có giá ít nhất đến $20 tỷ thậm chí có thể lên đến $50 hay ngay cả $100 tỷ cũng không phải là bất khả thi.</p><p>Nhưng, ở đời luôn có những cái nhưng😀. Đó là nếu nhóm phát triển dự án HydraDX không thực thi được ý tưởng đó thì đầu tư của chúng ta cũng sẽ về con số 0 nhé. Bởi vậy, bài viết chỉ mang tính thông tin tham khảo cho giải trí chứ không phải là lời khuyên về đầu tư đâu.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=26c932057a9a" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/web3-vietnam/hydradx-ho%E1%BA%A1t-%C4%91%E1%BB%99ng-nh%C6%B0-th%E1%BA%BF-n%C3%A0o-v%C3%A0-v%C3%AC-sao-n%C3%B3-c%C3%B3-gi%C3%A1-tr%E1%BB%8B-26c932057a9a">HydraDX hoạt động như thế nào và vì sao nó có giá trị?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/web3-vietnam">Web3 Vietnam</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[CẦU NỐI TRÊN POLKADOT]]></title>
            <link>https://medium.com/web3-vietnam/c%E1%BA%A7u-n%E1%BB%91i-tr%C3%AAn-polkadot-f3fb33bb3dc8?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f3fb33bb3dc8</guid>
            <category><![CDATA[cryptocurrency]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 23 Dec 2021 09:03:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-12-23T09:04:38.390Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bản thân Polkadot/Kusama (sau đây gọi là Polkadot) là một hệ sinh thái các blockchain liên kết với nhau để có thể tương tác với nhau, nên việc kết nối giữa các parachain, parathread có thể cũng được coi là một dạng cầu nối. Nhưng không chỉ dừng ở đó, bài viết này mình sẽ chỉ ra các loại cầu nối trên hệ sinh thái Polkadot. Có thể nó cũng hơi kỹ thuật tý, anh em chịu khó tìm hiểu thêm sau nhé.</p><ol><li>Cầu nối giữa Kusama với Polkadot</li></ol><p>Các parachain và parathread chạy chung nhau một hệ thống các validator nên mức bảo mật giữa chúng là tương đương nên có thể sử dụng chung cơ chế truyền thông gọi là XCMP để có thể gửi tài sản số từ blockchain này đến blockchain kia. Nhưng giữa Kusama với Polkadot thì khác nhau nên chúng cần phải có cầu nối để chuyển tài sản số từ nền tảng này sang nền tảng kia. Hiện tại cầu nối giữa hai nền tảng này còn đang được phát triển. Nếu nó là giải pháp thu phí thì có lẽ sẽ hơi hạn chế vì người dùng từ bên này chuyển tài sản sang bên kia lại mất phí thì nó chưa tận dụng được hiệu ứng mạng nhờ kết hợp hai nền tảng (của các nền tảng) này. Nếu Polkadot xây dựng cầu nối và biến nó thành dạng public good, tức là tài sản sử dụng chung và không thu phí thì tự nhiên hai hệ sinh thái này trở nên một hệ sinh thái thống nhất to lớn hơn. Nếu làm được điều này thì cực kỳ có lợi cho những dự án phát triển trên hệ sinh thái này. Vì người dùng từng thử nghiệm với phiên bản trên Kusama sẽ dễ dàng chuyển tài sản của họ sang Polkadot thì đây có thể là điều thuận lợi giúp những dự án chạy chính thức trên Polkadot tận dụng được lợi thế từ quá trình thử nghiệm trên Kusama.</p><p>2. Cầu nối giữa Bitcoin với Polkadot</p><p>Polkadot để các dự án parachain giúp họ triển khai các cầu nối với các nền tảng khác. Ở trong trường hợp này là xây dựng cầu nối với Bitcoin thì nó được xây dựng bởi nhóm có tên là Interlay.</p><p>Cầu nối với Bitcoin là vô cùng quan trọng, đặc biệt là khả năng phi tập trung của cầu nối. Nếu làm được điều này và phí chuyển đổi thấp, điều này có thể làm đe dọa đến dịch vụ của các sàn giao dịch tập trung. Bởi vì Bitcoin là một loại tài sản số có tổng giá trị thị trường rất lớn. Lượng giao dịch trên các sàn tập trung cũng rất lớn. Nếu cầu nối phi tập trung mà mức chi phí thấp có thể sẽ làm người dùng thích dùng những dịch vụ phi tập trung hơn nhờ nhanh chóng và ẩn danh.</p><p>Tuy nhiên, về mặt chi phí, cầu nối và sàn phi tập trung khó mà có lợi thế hơn sàn tập trung. Nhưng nhờ cầu nối mà Bitcoin trở thành thứ có thể sinh lợi nhuận thì nó cũng hấp dẫn người ta dùng thay vì chỉ giữ trong ví mà không có sinh được lợi nhuận.</p><p>Cầu nối Bitcoin đặc biệt có giá trị khi thị trường trở nên đi xuống. Vì thay vì giữ Bitcoin không làm gì thì có thể để nó sinh lãi, dù ít.</p><p>Tuy quan trọng, nhưng cầu nối một nền tảng không phải smart contract như Bitcoin với Polkadot hoặc bất kỳ nền tảng smart contract nào đều rất khó khăn. Vì, nó không thể áp dụng cơ chế smart contract cho việc khoá ở một đầu và sinh token ở đầu kia, và đốt token ở đầu này và mở khoá ở đầu kia. Bởi thế mà cho đến nay chưa có dự án cầu nối với Bitcoin mà có được sự phi tập trung như giải pháp của Interlay đối với Polkadot.</p><p>Dự án Interlay cũng đang crowdloan cho đấu giá parachain trên Polkadot.</p><p>3. Cầu nối giữa Ethereum với Polkadot</p><p>Một dự án định làm cầu nối này có tên là Snowfork nhưng, cho đến nay dự án vẫn còn rất kín tiếng và chưa có thông báo về kết quả.</p><p>Cầu nối giữa Ethereum với Polkadot cũng vô cùng quan trọng vì trên nền tảng Ethereum còn có rất nhiều tài sản số khác và tổng giá trị thị trường cũng cực kỳ lớn. Nếu kết nối Ethereum với Polkadot thì các hệ sinh thái parachain sẽ được hưởng lợi từ việc có được sự lưu thông tiền tệ với nền tảng lớn mạnh như Ethereum để hút được lượng thanh khoản và người dùng từ đó.</p><p>Tuy nhiên, đó Ethereum là nền tảng smart contract nên tạo ra cầu nối giữa nó với các nền tảng khác sẽ dễ hơn rất nhiều nhờ cơ chế khoá ở một đầu và sinh token ở đầu kia, và đốt token ở đầu này và mở khoá ở đầu kia.</p><p>4. Cầu nối nhiều nền tảng với Polkadot</p><p>Cầu nối nhiều nền tảng smart contract với nhau không quá khó để triển khai. Nhưng cái khó là làm sao để nhanh chóng thiết lập nhiều cầu nối đến nhiều nền tảng khác nhau.</p><p>Hiện tại có 4 cơ chế kỹ thuật để xây dựng cầu nối giữa các nền tảng khác nhau. Những cách thức kỹ thuật khác nhau cũng có độ an toàn khác nhau. Độ an toàn mà mình nói ở đây không chỉ liên quan đến người chuyển tài sản từ nền tảng này sang nền tảng khác mà liên quan đến các ứng dụng và nhiều người dùng khác.</p><p>Thứ nhất: CẦU NỐI TẬP TRUNG:</p><p>Loại tập trung được sử dụng với cầu nối của BSC để kết nối Binance Smart Chain với các nền tảng khác. Kiểu nối kết này buộc chúng ta phải tin tưởng ở đơn vị cung cấp cầu nối. Nhưng kiểu tập trung thì chúng ta không thể biết bên trong cầu nối họ làm gì. Ví dụ để gửi 10 USDT từ mạng Ethereum vào mạng BSC thì cần khoá ở bên Ethereum 10 USDT lại. Nhưng Binance nếu muốn có nhiều thanh khoản bên họ thì họ có thể khoá bên Ethereum 1 USDT và tạo ra 1 triệu USDT bên BSC cũng chẳng ai biết được.</p><p>Loại thứ 2: SỬ DỤNG VALIDATOR</p><p>Loại hình kỹ thuật này cũng có hai cách, một là phi tập trung, một là cấp phép.</p><p>Cấp phép tức là chỉ một số nhóm đối tượng mới có thể chạy validators để kiểm tra dữ liệu ở các đầu cho quá trình khoá ở một đầu và sinh token ở đầu kia, và đốt token ở đầu này và mở khoá ở đầu kia.</p><p>Còn cơ chế phi tập trung thì bất kỳ ai cũng có thể chạy validator để thực hiện việc kiểm tra này.</p><p>Một số cầu nối không sử dụng cơ chế kiểm tra cẩn thận trên blockchain ở hai đầu nên dễ bị hack. Khi cầu có kẽ hở, hacker có thể tận dụng để tấn công vào các ứng dụng phi tập trung khác để rút tiền. Vì thế cho nên chúng ta thấy BSC bị hack nhiều thì không nhất thiết các ứng dụng có lỗi mà đôi khi vấn đề ở cầu nối.</p><p>Việc truyền thông giữa kết quả xác thực ở blockchain hai đầu cũng cần có sự đảm bảo, bởi nếu không thì đây là kẽ hở để hacker lợi dụng nhằm tấn công vào nền tảng. Và khi cầu nối bị tấn công nó sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều ứng dụng khác chạy trên nền tảng.</p><p>Loại thứ 3: SỬ DỤNG LIGHT CLIENTS &amp; RELAYS</p><p>Light client là phần mềm nhẹ, thay vì kiểm tra toàn bộ từng giao dịch trên blockchain, nó chỉ kiểm tra giao dịch nhất định với sự nhất quán của gốc cây Merkle. Cái này hơi kỹ thuật một tý vì nó liên quan đến bản chất có tính mã hoá học của tiền kỹ thuật số, nên nếu ai muốn tìm hiểu thêm thì có thể tìm đọc ở các tài liệu có tính kỹ thuật hơn.</p><p>Cơ chế sử dụng light client là các relays theo dõi sự kiện trên blockchain nguồn và đưa bằng chứng được chuyển đến chain đích kèm với phần header để smart contract đóng vai trò như light client có thể kiểm tra được rồi mới tiến hành công việc sinh hoặc đốt token.</p><p>Cơ chế này nói chung rất an toàn vì việc kiểm tra bởi smart contract, còn người dùng có thể đóng vai trò relay.</p><p>Loại thứ 4: CƠ CHẾ SỬ DỤNG THANH KHOẢN</p><p>Cầu nối thanh khoản hoạt động giống kiểu chuyển tiền quốc tế. Ở VN chính phủ kiểm soát không cho phép người dân sử dụng tuỳ ý tài sản của mình bằng cách không cho chuyển tiền ra nước ngoài trừ một số trường hợp, do đó nếu muốn chuyển tiền ra nước ngoài, chúng ta phải dùng dịch vụ chợ đen như ở phố Hà Trung ở Hà Nội. Loại hình này chuyển tiền theo cách ở đầu VN phải duy trì các gói thanh khoản và đầu nước ngoài cũng vậy. Tức là nếu bạn muốn chuyển một số tiền sang Canada chẳng hạn thì bạn mang tiền ra Hà Trung, dịch vụ ở đó sẽ gửi số tiền của bạn cho một bạn nào đó đang nhận tiền của nước ngoài gửi về. Còn đầu ở nước ngoài sẽ chuyển tiền từ người gửi về cho một bạn nhận tiền từ từ ai đó muốn gửi từ VN sang. Như vậy, đô la ở VN gửi cho người ở VN, còn đô la ở Canada chỉ gửi cho người ở Canada, nhờ vậy không cần chuyển quốc tế đắt đỏ. Cầu nối thanh khoản cũng vậy, nó lấy thanh khoản chuyển trong chính mỗi nền tảng.</p><p>Nhược điểm của hình thức cầu nối thanh khoản hoạt động khá phức tạp, và cần rất nhiều người giao dịch liên tục thì mới đủ thanh khoản và giảm độ trễ.</p><p>Cầu nối thanh khoản này nếu không gặp vấn đề thiếu thanh khoản thì là loại an toàn nhất vì số lượng của các token phụ thuộc vào các giá trị thật hiện có mà không phải sinh thêm hay đốt đi trong các smart contract. Nhờ vậy giảm được nguy cơ tấn hacker công vào các smart của các cầu nối.</p><p>5. Cầu nối giữa các parachain với các nền tảng khác</p><p>Một dạng cầu nối khác là các dự án parachain trong khi chờ chưa có cầu nối đến Polkadot thì tự hợp tác để xây cầu đến các nền tảng khác. Cụ thể chúng ta có thể thấy Moonbeam là nền tảng smart contract nên rõ ràng nó rất cần các cầu nối đến các nền tảng khác, nhưng hiện chưa có sẵn các cầu nối. Bởi vậy nó sẽ cần hợp tác để tạo ra các cầu nối loại này. Tương tự các parachain khác cũng có thể cần đến các cầu nối dạng này.</p><p>6. Những vấn đề nảy sinh</p><p>Không giống các nền tảng smart contract đồng nhất hiện có, Polkadot bao gồm rất nhiều các nền tảng kết nối lại với nhau nên có nhiều loại cầu nối khác nhau, cái thì đến Polkadot, cái lại đến những nền tảng parachain trên Polkadot. Bởi vậy nó nảy sinh ra một số vấn đề:</p><p>Thứ nhất là việc đặt tên các đại diện từ các nền tảng khác khi được bridge (kết nối) lên Polkadot. Ví dụ, cùng là USDT nếu được bridge từ Ethereum sang Polkadot thì có tên thế nào so với USDT được bridge từ Ethereum sang trực tiếp đến Moonbeam. Hay, USDT được bridge từ Ethereum sẽ có tên khác thế nào với USDT đến từ Tron… Riêng cái này cũng đã cần có sự chuẩn hoá.</p><p>Vấn đề thứ hai là làm thế nào chọn đường đi đỡ tốn kém nhất nếu phải Bridge tài sản từ nền tảng này đến nền tảng kia. Ví dụ, một parathread muốn sử dụng đồng UNI (Uniswap) thì nó làm thế nào để biết được dùng các cầu nối nào thì có chi phí rẻ nhất.</p><p><em>Mặc dù đã cố gắng phản ánh nhiều khía cạnh nhưng vì thời gian hạn chế nên có thể còn nhiều sai sót. Rất mong nhận được những phản hồi từ các bạn.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f3fb33bb3dc8" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/web3-vietnam/c%E1%BA%A7u-n%E1%BB%91i-tr%C3%AAn-polkadot-f3fb33bb3dc8">CẦU NỐI TRÊN POLKADOT</a> was originally published in <a href="https://medium.com/web3-vietnam">Web3 Vietnam</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[TẠI SAO DOT CHƯA TĂNG GIÁ?]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/t%E1%BA%A1i-sao-dot-ch%C6%B0a-t%C4%83ng-gi%C3%A1-de87a59868c3?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/de87a59868c3</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 23 Dec 2021 07:32:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-12-23T09:05:42.843Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Rất nhiều người chúng ta đầu tư vào Polkadot và mong nó sớm tăng giá để thấy được lợi nhuận. Thế nhưng sao nó vẫn chưa tăng giá?</p><p>Chưa launch xong: Polkadot là dự án phức tạp nên có nhiều giai đoạn triển khai. Chỉ khi triển khai được hết các thành phần cơ bản thì sau đó nó mới có thể mang lại giá trị và mới có thể tăng giá.</p><p>Triển khai giai đoạn 1: LÊN MAIN NET:</p><p>Giai đoạn này mới chỉ có blockchain cơ bản với những chức năng thông thường như gửi, nhận, staking. Nhưng nếu chỉ có thế nó cũng chưa đem lại giá trị gì ngoài việc đầu cơ và kỳ vọng nó tăng giá.</p><p>Triển khai giai đoạn 2: RA MẮT PARACHAIN:</p><p>Giai đoạn này mới được bắt đầu triển khai, và mới có 5 parachain thắng đấu giá và bắt đầu triển khai trên mạng lưới của Polkadot. Các parachain này cũng là các nền tảng layer 1 như Ethereum, Solana, Avalanche,… nên nó cũng cần thời gian để triển khai các ứng dụng trên nó nữa. Sớm thì mất vài tháng để các ứng dụng nền tảng có thể bắt đầu triển khai, thu hút thanh khoản và người dùng.</p><p>Triển khai giai đoạn 3: THIẾT LẬP CÁC CẦU NỐI:</p><p>Mỗi parachain giống như một nền tảng độc lập, nếu không kết nối với nhau và các nền tảng bên ngoài để thu hút thanh khoản và người dùng từ các nền tảng khác sang. Các parachain cũng cần thu hút các nhà phát triển để triển khai các ứng dụng độc đáo lên nền tảng của họ để giữ được người dùng. Nếu không có gì đặc biệt, người dùng và thanh khoản sẽ chạy đến nền tảng khác nơi có mức yield cao hơn.</p><p>Không như các nền hệ sinh thái đồng nhất khác Polkadot có nhiều loại cầu nối. Đó là cầu nối giữa các parachain và parathread với nhau, cầu nối giữ Kusama với Polkadot, cầu nối giữa Polkadot hoặc Kusama với các nền tảng khác, và thậm chí cầu nối trực tiếp từ các parachain đến các nền tảng khác.</p><p>Triển khai giai đoạn 4: THIẾT LẬP CÁC TRỤ CỘT CHO DEFI:</p><p>Là nền tảng của các nền tảng, Polkadot cần có các trụ cột về DeFi để chia sẻ cho các nền tảng chạy trên nó. Nhờ đó nó tiết kiệm chi phí đầu tư cho các nền tảng parachain cũng như tăng cường được hiệu ứng mạng cho cả hệ sinh thái.</p><p>Các trụ cột cho DeFi cần có:</p><ul><li>Stable coins: DeFi không thể thiếu các loại stable coins mạnh để giữ người dùng ở lại với hệ sinh thái khi thị trường suy giảm mạnh. Khi đó người dùng sẽ bán coin và giữ tài sản số của họ ở dạng stable coin, để khi thị trường hết giảm được, họ sẽ dùng stable coin đó để mua lại. Nếu thiếu stable coin mạnh, người dùng lại phải chuyển sang hệ sinh thái khác, điều này khiến cho hiệu ứng mạng sẽ bị suy giảm mạnh. Cần cả các stable coin có tài sản đảm bảo lẫn các stablecoin phi tập trung như đồng DAI trên Ethereum hoạt động native trên nền tảng, nhờ đó giảm rủi ro phụ thuộc các cầu nối.</li><li>Các cầu nối với thật nhiều nền tảng khác nhau: Cái hay của Polkadot là có cầu nối Interlay giúp có thể chuyển Bitcoin một cách phi tập trung để có thể lên giao dịch trên các sàn phi tập trung. Nhờ đó người dùng có thể giữ được tính ẩn danh của mình mà vẫn tận dụng được các dịch để tăng được lợi nhuận như cho vay, staking, hoặc tham gia giao dịch khi có cơ hội… Có thể nói, Polkadot sẽ là nền tảng có nhiều cầu nối đa dạng nhất.</li><li>Các sàn giao dịch phi tập trung, gồm cả các sàn giao dịch phái sinh: Không giống như những nền tảng smart contract, nền tảng Polkadot có lợi thế cho phép sàn giao dịch mà là parachain có thể lập trình để có thể thực hiện giao dịch dạng order book giống như các sàn tập trung, nhờ đó sẽ giảm được chi phí slippage (điều khiến giao dịch trên sàn phi tập trung dạng AMM đắt hơn sàn tập trung). Những sàn phái sinh sẽ khoá tài sản số của người dùng để tạo ra các tài sản phái sinh, nhờ đó nó giữ được người dùng ở lại hệ sinh thái lâu hơn. Với việc Interlay đưa Bitcoin vào hệ sinh thái phi tập trung của Polkadot, các sàn giao dịch lại giúp cho nó có thể giao dich để. đổi sang các tài sản khác, hoặc các sàn cho vay cho phép nó dùng làm đặt cọc để vay tiền đầu tư vài các dự án khác thì lượng thanh khoản trong toàn hệ thống sẽ lớn và điều này sẽ hấp dẫn lập trình viên triển khai thêm ứng dụng và hấp dẫn người dùng ở lại với hệ sinh thái.</li><li>Các dịch vụ cho vay: Để trải nghiệm giao dịch được trơn tru thì các dịch vụ DeFi cần có nhiều thanh khoản, điều này giúp người dùng có nhiều cơ hội giao dịch như đòn bẩy, option, future,…</li></ul><p>KHÓ KHĂN TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI CỦA POLKADOT</p><p>Là một nền tảng ra đời sau, Polkadot chịu nhiều thiệt thòi vì lượng người dùng cho mình còn ít, vì rất nhiều người dùng đã ở lại các nền tảng trước đó. Khi Ethereum có chi phí đắt quá thì người dùng sử dụng giải pháp trên layer 2 như Polygon, hay Abitrium. Nếu người dùng thích chi phí rẻ, thích rủi ro, không ngại vấn đề bảo mật và không sợ bị scam, hack thì chọn BSC. Nếu người dùng thích tốc độ cao thì đã chọn Solana, nếu người dùng lo ngại bảo mật của Solana, thì chọn Avalanche,.. nên các nền tảng parachain của Polkadot khá là khó khăn trong việc thuyết phục người dùng sử dụng nền tảng của họ. Bởi vậy, các nền tảng trên Polkadot sẽ phải đi vào chuyên môn hoá, hoặc vào các thị trường ngách.</p><p>Bởi vậy, các nền tảng parachain đi chuyên sâu vào những lĩnh vực cụ thể, để có lợi thế mạnh mẽ hơn hẳn các nền tảng đại trà sẽ có cơ hội cao hơn những nền tảng cạnh tranh với những nền tảng sẵn có. Ví dụ, Composable chuyên sâu về cầu nối đa nền tảng, Efinity chuyên sâu cho game, RMRK chuyên cho NFT,… sẽ có được lợi thế cạnh tranh tốt hơn. Bên cạnh đó, các parathread sẽ đi sâu vào các thị trường ngách để chiếm lĩnh lợi thế ở đó. Và một khi những cái ngách và chuyên biệt hợp tác lại được với nhau thì cũng sẽ tạo được những hiệu ứng mạng mạnh để giữ được lợi thế lâu dài.</p><p>Tiếc thay, để chuyên môn hoá, để chiếm cứ các ngách không phải là điều diễn ra nhanh chóng được. Hơn nữa, hiện tại chúng ta mới ở đầu giai đoạn 2. Bởi vậy cho nên, là nhà đầu tư cho Polkadot, chúng ta không chỉ đầu tư cho bản thân Polkadot, chúng ta còn đầu tư vào những thành phần quan trọng giúp cả hệ sinh thái Polkadot và cuộc đua này vẫn là một cuộc đua dài hạn.</p><p><em>(Bài này mình đăng lại từ bài mình đã đăng lên nhóm Polkadot Vietnam trên Facebook)</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=de87a59868c3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[TẠI SAO COMPOSABLE CÓ TIỀM NĂNG?]]></title>
            <link>https://kennybui.medium.com/t%E1%BA%A1i-sao-composable-c%C3%B3-ti%E1%BB%81m-n%C4%83ng-c3637eec489c?source=rss-e1e006e301ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c3637eec489c</guid>
            <category><![CDATA[composables]]></category>
            <category><![CDATA[kusama]]></category>
            <category><![CDATA[polkadot]]></category>
            <category><![CDATA[cryptobridge]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Kiên Bùi]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 21 Dec 2021 03:57:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-12-21T03:57:47.898Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Composable là một dự án khá phức tạp nên nhiều người chưa hiểu nó để làm gì và càng khó hiểu hơn làm thế nào nó tạo được giá trị và mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư. Bài viết này sẽ lý giải tại sao Composable sẽ có thể mang lại giá trị và lợi nhuận.</p><p>Trước hết, các bạn nên biết bất kỳ dự án nào cũng có rất nhiều loại rủi ro, mà điển hình là dù có ý tưởng hay nhưng có thể thất bại trong việc triển khai sản phẩm cũng có thể làm nhà đầu tư vào nó thất bại. Bởi vậy, bài viết này chỉ phân tích tính hấp dẫn về mặt ý tưởng giải pháp chứ không bàn đến các yếu tố khác.</p><p>Đầu tiên, chúng ta nên biết Composable là một cầu nối cho nhiều platform, nhiều layer… tức là cho phép chuyển tài sản số từ nền tảng này sang nền tảng khác từ layer loại này sang layer loại khác. Tuy nhiên, không giống như các loại cầu nối khác tức là ở dạng tạo token ở bên này thì khoá bên kia, và giải phóng bên này thì đốt bên kia như các loại cầu nối khác. Và mình sẽ viết một bài đầy đủ hơn để giải thích vấn đề này trên Medium sau. Khác biệt này đến từ bản chất của framework Substrate mà Composable được dựng lên. Đó là, Substrate cho phép tạo ra các giải pháp bổ sung gọi là các pallet cho phép blockchain có thêm những tính năng bổ sung khi nâng cấp. Tính năng này cho phép, cộng đồng có thể viết các tính năng bổ sung cho mã native của blockchain của Composable khiến cho nó không chỉ ở dạng tạo token ở bên này thì khoá bên kia, và giải phóng bên này thì đốt bên kia mà còn có thể ở dạng lai kiểu đó và kiểu cầu nối thành khoản.</p><p>Cầu nối thanh khoản hoạt động giống kiểu chuyển tiền quốc tế. Ở VN chính phủ kiểm soát không cho phép người dân sử dụng tuỳ ý tài sản của mình bằng cách không cho chuyển tiền ra nước ngoài trừ một số trường hợp, do đó nếu muốn chuyển tiền ra nước ngoài, chúng ta phải dùng dịch vụ chợ đen như ở phố Hà Trung ở Hà Nội. Loại hình này chuyển tiền theo cách ở đầu VN phải duy trì các gói thanh khoản và đầu nước ngoài cũng vậy. Tức là nếu bạn muốn chuyển một số tiền sang Canada chẳng hạn thì bạn mang tiền ra Hà Trung, dịch vụ ở đó sẽ gửi số tiền của bạn cho một bạn nào đó đang nhận tiền của nước ngoài gửi về. Còn đầu ở nước ngoài sẽ chuyển tiền từ người gửi về cho một bạn nhận tiền từ từ ai đó muốn gửi từ VN sang. Như vậy, đô la ở VN gửi cho người ở VN, còn đô la ở Canada chỉ gửi cho người ở Canada, nhờ vậy không cần chuyển quốc tế đắt đỏ. Cầu nối thanh khoản cũng vậy, nó lấy thanh khoản chuyển trong chính mỗi nền tảng.</p><p>Nhược điểm của hình thức cầu nối thanh khoản hoạt động khá phức tạp, và cần rất nhiều người giao dịch liên tục thì mới đủ thanh khoản và giảm độ trễ.</p><p>Nhưng do Substrate cho phép bổ sung logic bất kỳ dưới dạng pallet cắm thêm, nên cộng đồng có thể viết các pallet giúp kết hợp các smart contract ở các nền tảng đợi khi có các khoản phù hợp để chuyển nội bộ trong nền tảng thay phải dùng cơ chế tạo token ở bên này thì khoá bên kia, và giải phóng bên này thì đốt bên kia. Vì là mã native, nên nó có thể cho phép người dùng đặt ngưỡng thời gian đợi thanh khoản. Và quá ngưỡng thời gian mới dùng cơ chế tạo token ở bên này thì khoá bên kia, và giải phóng bên này thì đốt bên kia. Nhờ thế với các nền tảng đắt đỏ như Ethereum, nhờ có sự hỗ trợ của các pallet, chi phí cầu nối sẽ giảm đi.</p><p>Để giảm thời gian phải chờ có thanh khoản, Composable tạo cầu nối cho rất nhiều các nền tảng. Ví dụ, nối Ethereum với Polkadot, Cosmos, Avalanche, Solana, Near, Moonbeam, Moonriver,… và ngược lại. Bởi vậy, nếu có người gửi ETH từ Ethereum sang Polkadot, và người gửi ETH từ Cosmos về Ethereum thì nó sẽ lấy ETH của người gửi sang Polkadot để chuyển cho người gửi từ Cosmos về Ethereum. Với các cầu nối khác, để làm được như thế này nhóm phát triển các dự án đó phải làm trên rất nhiều nền tảng nên sẽ rất khó và tốn kém. Nhưng nếu dùng Substrate sẽ có lợi thế là cộng đồng có thể hỗ trợ làm các Pallet, hoặc chính nhóm dự án của các tài sản số nếu muốn tài sản của mình di chuyển chi phí thấp thì có thể viết các pallet. Ngoài ra, do hoạt động trên Kusama và Polkadot thì các nền tảng này cũng đã thông suốt các pẩchain và parathread với nhau, nên Composable sẽ đi nhanh và đi xa hơn các loại cầu nối khác.</p><p>Nhờ tiết kiệm chi phí cho người dùng, tiết kiệm chi phí phát triển, nhanh chóng triển khai được trên nhiều nền tảng, tận dụng lợi thế nhiều thanh khoản từ nhiều nền tảng,… Composable hoàn toàn có thể kiếm được phần giá trị khá tốt cho nhà đầu tư của mình.</p><p><em>(Bài này mình đã đăng trên Facebook, giờ đăng lại vào đây. Vài hôm tới mình sẽ viết bài chi tiết hơn về Composable trên Medium này).</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c3637eec489c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>