<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Maya&#39;s notes on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Maya&#39;s notes on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@khmaya0222?source=rss-7ad117452fdb------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*flW4iGzxr-cX_5LUP0idFQ@2x.jpeg</url>
            <title>Stories by Maya&amp;#39;s notes on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@khmaya0222?source=rss-7ad117452fdb------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 13:53:10 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@khmaya0222/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[ЦАГААН БОРОО романы тэмдэглэл]]></title>
            <link>https://medium.com/@khmaya0222/%D1%86%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D0%BD-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BE-%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B4%D1%8D%D0%B3%D0%BB%D1%8D%D0%BB-430c45a7a79b?source=rss-7ad117452fdb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/430c45a7a79b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Maya's notes]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Aug 2023 03:18:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-15T03:18:47.532Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Баасангийн Номинчимэд</h3><p>Монголчууд нэгхэн зууны өмнө үй олноороо хядуулж, өрөнд орж, эх нутгаа харь элэгтнээр дүүрэхийг үзсэн хэдхэн жилийн тухай өгүүлсэн түүхийг хэдэн өдөрт уншиж барав, би.<br>Их хядлага, их өр, их үйлийг жирийн ардын дүрээр бидэнд хүргэж буй түүх хэмээн ойлгож бичлээ.<br><strong>Их хядлага</strong><br>Бага насны 2 хүүхэдтэй хүний хувьд хүүхэд, нялхаст тохиолдож буй үзэгдлийн дүрслэлүүд үнэхээр сэтгэл өвтгөм байлаа. Хуйхуу гэгч нь хядлагын машин шиг давхиад өнгөрч буй тэр үед Монголчууд өнгөтэй өөдтэй бүхнээ, мал хуу, үр хүүхэд, ахан дүүстэйгээ алдаж их зовлонд унав. Амьд үлдсэн нь мал хуутайгаа туугдан харь орны зүг хөл нүцгэн бүхнийг туулж буй бөгөөд тэдний амьд үлдсэн шалтгаан нь хэдэн зоосны үнэ хүрэх л байсан юм. Тууврын үед унд хоолгүй, өмсөх хувцасгүй, унтах дэвсгэргүй олон хүүхдүүд, эмэгтэйчүүд биедээ хэтийдсэн зовлонт замыг угтаж, үдэж явах үеийг биеэр мэдрэх нь байтугай уншихад энэлэн буй нь олон бий бизээ. Үүнээс л өөрийн дураар бүхнийг хийх эрх чөлөөтэй байгаа нь их жаргал гэдгийг ойлгох шиг.<br>Унших явцад сэтгэлийг минь хэсэгхэн уужруулсан нь эх хүн үрийнхээ төлөө юу хийж чаддаг вэ? гэдгийг хядлагаас амьд үлдсэн Буурал бүсгүй тууварт одсон 5 настай бор охиноо хайн эх нутгаасаа харь холын газар хүртэл явж буй тухай өгүүлэх хэсэг юм. Хэн ч бүсгүйг хорьж дийлээгүй, юу ч айлгаж сүрдүүлж чадаагүй, ямар ч саад түүнийг зогсоогоогүй, өлсөх, цангах, даарах, халах, өвдөх зовлон тулгарсан ч тэр нь үрээ алдсан зовлонгийн хаана нь ч хүрээгүй юм. Харин энэ бүхний эцэст охиноо олж, эсэн мэ нд нутагтаа ирсэн нь уншигч миний баярыг эрхгүй төрүүлсэн ч үүнээс цааш болох зүйлсийг зөөллөсөн хэсэг нь байж хэмээн сүүлд бодов.<br>Хуйхуу нарын дайралтанд эцгээ алдаж, тууварт ээж, эгчтэйгээ хамт туугдан эцэст нь 3 тийш худалдагдан хөгшин Хятадын боолын боол, босгоны шороо болж гахай мэт үзэгдэн явсан Цоохор Анандын үзсэн туулсан бүхнээс Хятадууд нялх хүүхдийн халуун цусаар гурил, ногоо шарж баярын зоогоо болгон идэх үеийн дүрслэл нь амьтныг ч удаан зовоохгүй муулахыг хичээн үйлддэг ард түмний хувьд төрөл, үндэс нэгтнээ аль болох удаан амьд байлгаж халуун цусанд нь шунан зооглоно гэдэг үгээр хэлэхийн аргагүй, хэзээ ч мартагдахааргүй, сэтгэлийн гүнд чулуу болон үлдчихлээ. Ийн үйлдэж буй хүмүүс харьд хэрхэх нь ойлгомжтой юмсанж.<br><strong>Их өр</strong><br>Зэр зэвсэг, цэргийн хүчээр эзлэн түрэмгийлэхээс илүү тайж ноёдыг хооронд нь хагаралдуулах, ардуудыг дийлж барамгүй их өрөнд автуулж дотроос нь идэх аргыг маш гарамгай явуулж байсныг түүхээс харж болно.<br>Чанар муу, үнэ өндөр гял цал бараа таваар, ээмэг зүүлт, даруулга, торго дурдан гэх зэргийг Монголчуудад зарахаас гадна зээлээр өгөн тусалж буй мэт харагдах ч үнэн хэрэгтээ өдөр өдрөөр хүүг нь нэмэн, хүүгээс хүү тооцон их өрөнд оруулах алс хэтийн бодлоготой үйл гэдгийг ухааралгүй баярлан тоссон нь хэзээнээсээ хар санаа, хашир үйлгүй ард түмэн гэдгийг илтгэв үү хэмээн бодно. Түүнээсээ ч болж гэр орон, мал хуу байтугай газар нутаггүй болж эхэлсэн байлаа. Уул уулыг даван, ус голыг гатлан үзэвч бараг л жалга, суваг бүрт хятадууд чадах хэмжээгээрээ газарт зээтүүгээр хагалсан байлаа.<br><strong>Их үйл</strong><br>Засагт ханы долоон хөх чоно Хятадуудыг өөрсдийн хэр хэмжээнд нутгаасаа хөөн зайлуулж, хядаж тэднээс буцаан авсан газар, эд хөрөнгө, мал хууг ардад тараан өгч байсан нь зэрлэг балмад эрс, хулгайч, алуурчид гэхээсээ илүү өөр өөрсдийн үзэж туулсан амьдралын зам мөртэй ч газар нутаг, тусгаар тогтнол, элэг нэгтнийхээ төлөө нэгдэн тэмцэж, чадахаасаа чадахгүйгээ хүртэл үйл болгосон ард хэмээн бодогдож тэдэнд талархана. Харин улсаа худалдах үйлийг сийхгүй хийж чадах харь санаатай, хоруу шуналтай төрд гарагсдыг үеийн үед үзэх нь жам бололтойдогоо.<br>Бидний энэ түүхээс марталгүй санаж явах хэсэг нь Авжий ламтан лит бошгод хэрхэн буусныг ийн өгүүлжээ. “Богдийн төр дахин сэргэхгүй, үүрд арилна. Үүнийг бат сана. Удахгүй улаан төр гарч, урсах цус ихдэх ч хагас жарны дараа хаан заяат төрд гарч, өнө удаан сууж, улс гэр бэхжиж, зовсон олны нуруу тэнийж, арван жарандаа олоогүйг олох юм. Гэвч эрхшээсэн цаг гэгч эцэс төгсгөлтэй. Түүний дараах хагас жарны төгсгөлд ертөнцийн цаг солигдож, жинхэнэ харлаг барлагууд ээлжилж төрд гаран самардаг самуун цаг нүүрлэнэ. Тэр цагт хонин жилийнх лугаа харийн санаанд автаж самууран, хадуурч хийрхэх, хагаралдан тэрсэлдэх нь хэцүү болно. Харахад төр нь байвчиг халдахад үгүй болно. Хүмүүс цуурайнд итгэн дагаж, илбэ зэрэглээнд баясан хөөрч, үнэн худлын дундах үүд хоймрын зайд төөрч мунгинадаг өчүүхэн гэнэн болно. Өөрийн уг, харийн уг хоёроо ялгаж чадахыг байна. Харь дайсан халуун зэвсэг улалзуулан ирэхгүй, халуун сэтгэлт элэг нэгтний дүрээр ирнэ. Төр улс, язгуур угсаагаа алдах эсэх хатуу чанга шүүлэг сорилгод энэ удаагийнх шиг дахин орно.” Энэ хүрээд хулсан үзэгний үзүүр хугарсан учир эл сорилыг давж чадах эсэхийг хэлэх эрхгүй болов, би хэмээн өгүүлсэн нь тэр цаг үеэс өдийг хүртэл Монголчуудын үзэж туулсан, төрийн үйл хэрхэн өрнөж ирснийг ян тан хэлчих шиг санагдав. Харин хулсан үзэгний үзүүр хугарч цааш хэрхэхийг өгүүлж чадаагүй тэр цаг үе нь өнөө бидний аж төрөн буй энэ үе бөгөөд улсын ирээдүй цаашид хэрхэхийг энийг уншиж байгаа та, би шийднэ гэж буй мэт бодогдоно.<br>Төгсгөлд нь энх цагт амьдран буй бидний хувьд тусгаар тогтнолоо бататган авч үлдэх гэж өвөг дээдсийн минь туулж ирсэн хэтийдсэн зовлон болон түүний дараах баяр баяслыг түүхийн ном, товхимлоос “тэдээс тэдэн оны хооронд тийм үйл явдал болсон” гэдэг албан ч юм шиг бичиглэлтэй заалгасаар олсон ухаарал хомс юм шиг санагдана. Харин Цагаан бороо бидний мэдээгүйг мэдүүлж, үнэн гэхэд итгэмээргүй, хүнд хэлээд үнэмшмээргүй зовлонт үеийг хэдэнтээ туулж өнгөрүүлэн бидэнд үлдээсэн газар шороо, тусгаар тогтнол юм гэдгийг бодитоор гарган ирж хүн бүрт ойлгуулахыг зорьсон нь биелэж байна гэж итгэнэ.<br>Тэмдэглэл бичсэн: Х.Мягмарсүрэн<br>Дорноговь аймаг, Сайншанд сум</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=430c45a7a79b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>