<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Khulan Delgerbayar on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Khulan Delgerbayar on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@khulandelgerbayar?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*Y6GGdTMOQBzdGneu9Iultw@2x.jpeg</url>
            <title>Stories by Khulan Delgerbayar on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@khulandelgerbayar?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 22:36:39 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@khulandelgerbayar/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Итгэлцлэлд үүссэн аман гэрээ]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D0%B8%D1%82%D0%B3%D1%8D%D0%BB%D1%86%D0%BB%D1%8D%D0%BB%D0%B4-%D2%AF%D2%AF%D1%81%D1%81%D1%8D%D0%BD-%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B3%D1%8D%D1%80%D1%8D%D1%8D-9c23d47ef5d6?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9c23d47ef5d6</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 30 Apr 2021 03:33:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-05-06T18:08:42.257Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Иргэд, тэр дундаа оюутан залуус цагийн ажил эрхлэхэд хөдөлмөрийн эрх зүйн мэдлэггүйн улмаас хөдөлмөр эрхлэлтийн золиос болох тохиолдол их байна. Хөдөлмөрийн мөлжлөгийн хохирогчдын эргэн тойронд тохиолдсон кэйсүүд, хууль зүйн үндэслэл, гаргалгааг тойрсон эрэн сурвалжлага хийлээ.</em></p><p>Манай улсын хүн амын гуравны нэг хувийг хөдөлмөрийн насныхан эзэлдэг бол тал хувийг нь залуучууд эзэлдэг байна. Залуучууд буюу хөдөлмөрийн насныхан олон байна гэдэг нь манай улсын хүн амын бүтээмж ихсэж, үйлдвэрлэл, хөдөлмөр эрхлэлтийн төвшин сайн байх боломжтой гэсэн үг юм. Тэгвэл манай улсад нийт ажиллах хүчний оролцооны төвшин 62.1 хувь байдаг бол нийт залуучуудын хөдөлмөр эрхлэх төвшин 6.0 хувьтай байдаг байна. Үүнээс эрэгтэйчүүдийн 3.4 хувь, эмэгтэйчүүдийн 2.6 хувь нь хөдөлмөр эрхэлдэг гэсэн тоон судалгааг Үндэсний Статистикийн Хорооноос гаргажээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*nlAsTFSXAEk5uEeJ" /></figure><p><strong>Хөдөлмөр эрхлэлт гэж юу вэ?</strong></p><p>Хөдөлмөр эрхлэлт нь иргэн бүр <em>ажил, мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, хөдөлмөрийн аятай тухтай нөхцөлөөр хангуулах, цалин хөлс авах, хувийн аж ахуй эрхлэх</em> эрхийг хангахад чиглэх бөгөөд иргэдийн <em>эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулах, орлогын төвшин, амьдралын чанараа дээшлүүлэх үндсэн баталгаа, улс орны хөгжлийн үндэс</em> болдог. Тэгвэл манай улсад хөдөлмөр эрхэлж буй хүмүүст нийтлэг тохиолддог асуудал бол цалин хөлс, урамшууллаа цаг тухайд нь авч чаддаггүй мөн хууль зүйн мэдлэггүйгээсээ болж ажлаа итгэлцэл дээр буюу аман тохиролцоогоор хийн гэрээ байгуулдаггүй байна. Үүнээс үүдэн хохирол амсах тохиолдол их байгаа юм. Тухайлбал, шүүхийн байгууллагаар хянан шийдврэлэгдэж буй хэрэг маргааны эхний гуравт нь <em>хөдөлмөрийн маргаан</em> ордог талаар “Глоб Интернэйшнл” төвийн хуульч Б.Пүрэвсүрэн дурдсан юм. Ийнхүү бид 81 хүнийг түүвэрлэн сонгон судалгаа авсан юм.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fe.infogram.com%2F3edbd760-dd9d-41d0-bdab-8dd11fc4963f%3Fsrc%3Dembed&amp;display_name=Infogram&amp;url=https%3A%2F%2Finfogram.com%2Finfographic-modern-1hdw2jpldkwlp2l&amp;image=https%3A%2F%2Finfogram-thumbs-1024.s3-eu-west-1.amazonaws.com%2Fad4f04f4-632c-427d-8be7-2a7399c14e14.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=infogram" width="700" height="2240" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/fddad992c66f673a53932dd059074ab1/href">https://medium.com/media/fddad992c66f673a53932dd059074ab1/href</a></iframe><p>Судалгаанд оролцогчдын 61.7 хувь буюу 50 хүн нь оюутан гэжээ. Тэгвэл сүүлийн жилүүдэд оюутан залуус зуны амралтаараа амрахаас илүүтэй хагас болон бүтэн цагийн ажил хийх тохиолдол түгээмэл болсон. Энэ үед зарим байгууллага тухайн оюутанд ажлын хөлсийг нь өгөхгүй, цалингаас нь суутгаж өгөх эсвэл бүр туршилтын журмаар ажиллуулах нэрэн дор хөдөлмөрийн мөлжлөгт оруулах зэрэг олон зөрчил гардаг нь нийтлэг үзэгдэл байсаар байна. Үүнийг ажил олгогч болон ажилтан нь аль аль талаасаа хууль журмаа дагалгүйгээр буюу гэрээ хийлгүйгээр амаар тохиролцдогтой ихээхэн хамаардаг гэж үзэж болох юм.</p><p>Харин ажил олгогч, ажилтан хоёр ямарваа нэг ажлыг бүтэн болон хагас цаг хэмээн ялгалгүйгээр, ямар ч тохиолдолд гэрээ байгуулснаар ажилтан цалин хөлсөө хууль журмын дагуу бүрэн авах, цаашлаад олон давуу талыг эдлэх боломжтой юм. Мөн “Глоб Интернэйшнл” төвийн хуульч Б.Пүрэвсүрэнгийн хэлж буйгаар шүүхийн байгууллага дээр хянан шийдэгдэж буй хөдөлмөрийн маргааны тухайд ажил олгогч, ажилтан хоёр ямар нэг гэрээ байгуулсан тохиолдолд аливаа асуудал үүслээ гэхэд тухайн хэрэг 90 хувьтай ажилтны талд шийдэгддэг гэсэн байна. Шүүхийн шийдвэр дийлэнхдээ ажилтны талд шийдэгддэг учир нь ажил олгогчийн хувьд хөдөлмөрийн харилцааны суурь ойлголтыг мэддэггүй мөн зөв хэргэлдэггүй болж таарч байгаа юм. Судалгаанд оролцогчдоос хөдөлмөрийн гэрээний тухай асуухад сонирхолтой үр дүн гарчээ.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fe.infogram.com%2Feba91009-4166-4451-a4fc-cca49610cca3%3Fsrc%3Dembed&amp;display_name=Infogram&amp;url=https%3A%2F%2Finfogram.com%2Fbusy-charts-1hd12yx3qq7gw6k&amp;image=https%3A%2F%2Finfogram-thumbs-1024.s3-eu-west-1.amazonaws.com%2F53f54502-9e01-4093-b869-13bf1c1318f1.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=infogram" width="700" height="1748" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/f572b71927e1c5cdb7edd71361b54d04/href">https://medium.com/media/f572b71927e1c5cdb7edd71361b54d04/href</a></iframe><p><strong>ХӨЛСӨӨР АЖИЛЛАХ ГЭРЭЭНИЙ ТУХАЙ</strong></p><p>Хөлсөөр ажиллуулах гэрээг цагийн ажилтан, оюутан, тогтмол үйл ажиллагаа явуулдаггүй улирлын шинж чанартай байгууллага мөн тогтмол ажил эрхэлдэггүй хүн зэрэг хүмүүс хоёр талд амаар тохиролцоод бичгээр үйлдэхэд гэрээ хүчин төгөлдөр болдог байна. Энэхүү гэрээг хувь хүн хооронд, хувь хүн байгууллага хооронд, байгууллага байгууллага хооронд хийх бололцоотой.</p><blockquote>Хөлсөөр ажиллах гэрээний хувьд ажилтаны зүгээс тохиролцсон ажил, үйлчилгээг заасан хугацаанд гүйцэтгэх, харин нөгөө талаас ажил олгогч нь хөлс төлөх үүргийг тус тус хүлээдэг хоёр талт гэрээ юм.</blockquote><p>Энэхүү гэрээ нь хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаанд хөдөлмөр эрхлэгч ажил олгогч хоёрын хооронд үүсдэг нийгмийн түгээмэл харилцааг болж байдаг. Гэрээний зүйлд бүх төрлийн ажил үйлчилгээ байх боломжтой. Тухайлбал, хэн нэгний гэрт тодорхой хугацаанд хүүхэд асрах, хуулийн болон өмгөөлийн үйлчилгээ үзүүлэх, эсвэл бүр хэсэг хугацаанд барилга дээр шороо зөөх ч орж болох юм. Мөн иргэдийн дунд түгээмэл тохиолддог нэг төрлийн ажил нь сонгуулийн ажил юм. Бид тэгэхээр сонгуулийн ажиллахдаа хөлсөөр ажиллах гэрээ байгуулдаг байна. Харин сонгуулийн ажил хийхдээ гэрээ байгуулсан хэрнээ цалингаа авч чадаагүй тохиолдлууд нэлээдгүй байдаг. Тэгвэл үүнийг шүүхээр яваад шийдвэрлэж болох уу гэвэл хараахан шийдвэрлэх боломжгүй байдаг байна. Учир нь гэрээний нөхцөлд “ялсан тохиолдолд цалин урамшуулал олгоно” буюу болзолт нөхцөл тавьдаг байна. Иймд ажилтаны зүгээс аливаа гэрээний нөхцлүүдийг ойлгон унших, ойлгомжгүй зүйл байгаа тохиолдолд ажил олгогчоос асууж тодруулах шаардлага үүсэж байгаа юм.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fe.infogram.com%2Fc22574d1-0c94-4b18-ab6d-a1631e00beb0%3Fsrc%3Dembed&amp;display_name=Infogram&amp;url=https%3A%2F%2Finfogram.com%2Focean-sand-1h7k230q5e1lv2x&amp;image=https%3A%2F%2Finfogram-thumbs-1024.s3-eu-west-1.amazonaws.com%2F63d7bdb8-73b9-4722-b2c8-60415dfbc51f.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=infogram" width="700" height="440" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/3bd681f75a4a769769997ed1046fcbe6/href">https://medium.com/media/3bd681f75a4a769769997ed1046fcbe6/href</a></iframe><p>11 ажил олгогч нартай холбогдон үзэхэд бүгд хөдөлмөрийн гэрээ байгуулдаг, ирж уулзаж мэдээлэл авна уу гэцгээж байсан. Гэтэл бодит байдал дээрээ ямар байгааг судалгааны хохирогчдын тооноос харж болохоор байна.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%252F%252Fapi.soundcloud.com%252Ftracks%252F1039593976%26show_artwork%3Dtrue%26fbclid%3DIwAR2wNIE_rRzlnzwSSGrL57EIRP48KmeF-iY9E4PPi9OCMden4P14vPyI4MA&amp;display_name=SoundCloud&amp;url=https%3A%2F%2Fsoundcloud.com%2Fuyanga-lynhua-753886315%2Fyria-2-2%3Ffbclid%3DIwAR2wNIE_rRzlnzwSSGrL57EIRP48KmeF-iY9E4PPi9OCMden4P14vPyI4MA&amp;image=https%3A%2F%2Fsoundcloud.com%2Fimages%2Ffb_placeholder.png&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=soundcloud" width="800" height="166" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/663b797df926397671e9a6216bd2b9d1/href">https://medium.com/media/663b797df926397671e9a6216bd2b9d1/href</a></iframe><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fw.soundcloud.com%2Fplayer%2F%3Furl%3Dhttps%253A%252F%252Fapi.soundcloud.com%252Ftracks%252F1039154617%26show_artwork%3Dtrue&amp;display_name=SoundCloud&amp;url=https%3A%2F%2Fsoundcloud.com%2Fuyanga-lynhua-753886315%2F1yria&amp;image=https%3A%2F%2Fsoundcloud.com%2Fimages%2Ffb_placeholder.png&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=soundcloud" width="800" height="166" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/5237d4c32935b116414b27f57e16284c/href">https://medium.com/media/5237d4c32935b116414b27f57e16284c/href</a></iframe><p><strong>Хөдөлмөрийн гэрээ гэдэг нь</strong></p><p>Хөдөлмөрийн гэрээ гэдэг нь нэг талаас ажилтан, ажил олгогчоос хуульд нийцүүлэн тогтоосон хөдөлмөрийн дотоод журмын дагуу тодорхой ажил гүйцэтгэх, нөгөө талаас ажил олгогч нь ажилтанд хөдөлмөрийн үр дүнд тохирсон цалин, хөлс олгох, хууль тогтоомж болон хамтын гэрээ, хэлэлцээрт заасан хөдөлмөрийн нөхцөлөөр хангах тухай харилцан үүрэг хүлээсэн тохиролцоог хэлнэ. Энэ нь талуудын хооронд хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа үүсэх үндэслэл юм.</p><p>Хөдөлмөрийн гэрээг ажил олгогч ажилтан хоёр заавал бичгээр байгуулна. Мөн бичгээр байгуулахдаа заавал гарын үсэг зурж баталгаажуулах хэрэгтэй байдаг. Хөдөлмөрийн гэрээнд хөдөлмөрийн тухай хуулиар үндсэн дөрвөн нөхцөлийг заавал тусгасан байх шаардлагатай байдаг байна.</p><p><strong>Нөхцөл нэг:</strong> Ажлын байр буюу албан тушаалын нэр</p><p><strong>Нөхцөл хоёр<em>:</em></strong> Ажлын байрны тодорхойлолтод заасан ажил үүрэг</p><p><strong>Нөхцөл гурав<em>:</em></strong> Үндсэн цалин буюу албан тушаалын цалингийн хэмжээ</p><p><strong>Нөхцөл дөрөв<em>:</em></strong> Хөдөлмөрийн нөхцөл</p><p>Түүнчлэн хөдөлмөрийн гэрээнд тусгах ёстой чухал зүйл нь хөдөлмөрийн гэрээ дуусгавар болгох буюу цуцлах үндэслэл юм. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 37-р зүйлд зааснаар ажил олгогч болон ажилчин хоёрын хоорондын санаачлагчаар хөдөлмөрийн гэрээг дуусгавар болгох ба ажилтан, ажил олгогчид 30 хоногийн өмнө бичгээр өгсөн байх шаардлагатай байдаг байна.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2Fy9c1pG_bk3M%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dy9c1pG_bk3M&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2Fy9c1pG_bk3M%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/62a0e77599093858a5e29d21150b1352/href">https://medium.com/media/62a0e77599093858a5e29d21150b1352/href</a></iframe><p>Үндсэн хуульд зааснаар монгол улсын иргэн бүр ажил мэргэжилээ чөлөөтэй сонгох цалин хөлс авах гэж заасан байдаг. Цаашид ажил хийхдээ ажил олгогчтойгоо аман тохиролцооноос илүүтэй олон төрлийн цаасан гэрээнээс өөрт тохирох гэрээг нягтлан сонгон авч гэрээ хийх нь дараан гарах олон сөрөг үр дагвараас сэргийлж чадах үндэс юм.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F2aS-XDbaoMM%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D2aS-XDbaoMM&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F2aS-XDbaoMM%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/14f76f4d693d5a6b8c07e16b2411a97f/href">https://medium.com/media/14f76f4d693d5a6b8c07e16b2411a97f/href</a></iframe><p>Иргэн бүр ажил хөдөлмөр эрхлэлттэй холбоотой эдлэх эрхээ мэддэг болсон цагт ажлын хөлсөө дутуу авах, хөдөлмөрийн мөлжлөгт өртөх, бусад эрхээ зөрчүүлэхгүй байх боломжтой.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9c23d47ef5d6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2020 оны 8 сарын 30]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/2020-%D0%BE%D0%BD%D1%8B-8-%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD-30-c5619ee5dfc0?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c5619ee5dfc0</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 03 Feb 2021 17:55:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-02-03T17:55:07.216Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>Учиргүй аялах дуртай, байс байс гээд л нэг тийшээ дөрөө жийхгүй бол хэцүүдээд байдаг хүн би лав биш юм даг. Улаанбаатар хотоосоо барагтаа гардаггүй, хөдөөний амьдралын үзүүрээс нь ч болтугай мэдэхгүй жаалхан охин хөдөө гадаа олон хоног яваад ирэхээр ядарна гэж жигтэйхэн, хотынхоо гоё хоолыг санана, чамин, ганган хувцсаа өмсөөд хотын төв гудмаараа өдөржин алхалмаар санагддаг аа. Гэхдээ л чамладаггүй юм. Монгол орныхоо үзэсгэлэнг зах зухаас нь бишрээд явж байгаа хүнийхээ хувьд зураг харж мөрөөсөж байсан Баян-Өлгий аймгаар зорчсон тэмдэглэлээ ийн сийрүүлэхээр шийдлээ.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yRCp_3q1wmOVM8cztDiS3Q.jpeg" /></figure><p><strong>2020 оны 8 сарын 30</strong></p><p>Манай ээж над шиг л найзуудтайгаа нэг орой буу халж сууж байхдаа л гэнэтийн шийдвэрүүд гаргачихаад байдаг талтай. Өлгий явна гэдэг ч бас найзтайгаа нэг үдэш уулзахдаа гаргасан гэнэтийн шийдвэр нь юм билээ. Өнөөх гайхал ковидээс болж хөл хорионд орчихоод юун хичээл ном, хийх юмгүй гэртээ гиюүрч суусан охинд ээжийн Өлгий явна гэдгийг сонсоод хамт явахыг ятгасаар арай ядан зөвшөөрүүлсэн. Эхэндээ бид хоёрын төлөвлөж байсан тансаг аялалд мөнгө дутаж, онгоцоор нисэх байсан нь автобус болж, аяллын хөтөлбөрт хамрагдах байсан нь ээжийн найз танилаараа дамжуулаад тэгсхийгээд цөөн хэд хоногийн аялал болсон юм. Ямарваа аялалд тансаглал биш, автобусанд хоёр хоног хамаг биеэ хөштөл явж ирсэн нь, автобусанд явж таарсан казах хүмүүстэй учраа нэг ололцож, ололцолгүй явч ирсэн өнөөх “Хэцүүхэн үеүүд” хожим нь нэхэн санах нандин дурсамж болж үлддэгээс хойш яалтай.</p><p><strong>9 сарын 21</strong></p><p>Орон нутгийн автобусаар анх удаа зорчиж байгаа хоёр хотоос дөрвөн шанага самар, тахианы мөч, дүүрэн цэнэгтэй хоёр повербанк, уншихаар зэхсэн хоёр ном, татаж авсан цувралтайгаа хөдөллөө. Автобусаар тэгж удаан явахад юу эсийг хийх вэ. Киногоо үзнэ, киноноосоо уйдна, самар цөмнө, самар цөмөлт чинь тэгээд гүн бясалгал гэсэн үг, тэрнээсээ даамжраад эморно, яруу найргийн ном аваад гарсныг ч хэлэх үү, өнгөрсөн, одоох учралуудаа бодож их эморолт эхэлнэ, чихэвчээ зүүж дуу сонсоно, тэгээд л эхнээсээ дахиад л киногоо үзнэ. Автобусанд ямартай ч хоёр номоо дуусгачихсаны эцэст өлгий хотынхоо барааг нэг юм харлаа. Хотоос гарахад шарласан навчистай модод байгаагүй юмсан, гэтэл Өлгий хотод аль хэдийн намар ирчихсэн, эсрэгээрээ ногоон мод ер үгүйг хараад зуны улирлын хаалгыг хаагаад намрын улирал руу дайраад ороод ирсэн мэт хачирхалтай мэдрэмж төрсөн. Алтай таван богд руугаа бол шууд өвлийг үзсэн нь бүр ч сонин шүү. Хоёр хоног автобусанд яваад алжаалсан ээж бид хоёр Өлгий хотын төвөөс кофе шоп олоод баярласан гэж жигтэйхэн. Дабл шоттой американогоо уугаад л тэнгэр цэлмээд л явчихна лээ. Өлгий хотод өдөр нь салхиар шуурна гэж лүд. Сул шороо ихтэйг ч хэлэх үү. Ер нь гоё сайхан хувцсаа өмсөөд, үсээ задгайлаад явна гэдэг хэцүүхэн.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*twG_jGuaS6wFo--Bnw03Ww.jpeg" /></figure><p>Аймгийн нутаг дэвсгэр нь байрлалаар дэлхийн бөмбөрцгийн хойт хагасын дундад өргөрөгт багтдаг учир эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай. Говь, цөлийн нөлөөнд ихээхэн автагдсан, өндөр уулын өвөрмөц уур амьсгал, эмзэг экосистемтэй. Салхины жилийн дундаж хурд 4–9 м/секунд хүрдэг аж. Өлгий хотод бүрэнхий нөмөрч тэнгэрийн хаяа шаргалтжээ. Жихүүн салхи үлээж шувууд хаашаа ч юм яаран нисэлдэнэ. Маргааш урт замд гарах тул эрт амарлаа.</p><p><strong>9 дүгээр сарын 24</strong></p><p>Өлгий хотыг ерөнхийд нь үзээд дуусгачихлаа /Бидний хэлдгээр нүхлэх юм даг уу даа/. Одоо Сагсай сум руу хөдөлнө. Тэндээ бүргэдчин айлын гэрт хононо. Нээрэн энэ аяллын маань ганц хань миний нохой тоби байсан даа. Надаас л их энэ тэрүүгээр аялаад байгаа юм, энэ нөхөр. Би үеийн залуустай яваагүй болохоор их бага уйдсан. Нохойтойгоо пургондоо ороод л явж өгнө. Сагсай сум Өлгий хотоос 25 гаруй км-ийн зайтай. Ховд, Сагсай голын ай савд оршдог суманд голын хөвөөнөө буусан казах айлын гэрт зочлов.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5dVja4kXc09cYCWuC6gTmQ.jpeg" /></figure><p>Намрын олон өнгө холилдох өндөр асгат уулын бэлд гол бараадан буусан казах айл гэж уран зураг шиг л харагдаж билээ. Казах үндэсний гэр Халх гэрээс өндөр, багана байхгүй, зай талбай ихтэй, зуух нь өргөн гээд тун ч өвөрмөц харагдлаа. Эхнэрүүд нь гар урлалдаа их сайн. Аанай л бүх л хэрэглэлд нь үзэмжтэй хатгамалууд нь ялгаран харагдах нь казах айл бүрт байх түгээмэл чанар. Мөн хайрсан боорцоггүй айл гэж үгүй еэ. Боорцог, өрөм жигтэйхэн амттайг хэлэх илүүц. Казах үндэстний нэг сайхан чанар нь хоол идэхийнхээ өмнө заавал гараа угаана, иймд орсон айл бүр идээнийхээ өмнө гараа угаах ус, саван бэлдэж өгнө. Ер нь л их зочломтгой үндэстэн юм. Аймгийн төвөөс гарахаар гадаадад яваа ч юм шиг сэтгэгдэл төрөөд явчихлаа. Юу гэвэл, Сагсай сумын төвийн дэлгүүрийн худалдагч монгол хэл мэддэггүй гэхэд нь мэл гайхаж билээ. Сумд, хөдөө рүүгээ монгол хэл мэдэхээсээ мэдэхгүй айлууд их юм билээ. Баян-Өлгий цаст оройтой нүд хужирлам сүрлэг уулс, нуруудаар баялаг нутаг юм.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jsZ7tCN5RoLCuK60g0qBag.jpeg" /></figure><p><strong>9 дүгээр сарын 25</strong></p><p>Өнөөдөр бидний бүргэдийн баяр үзэх өдөр. Хөл хорио тогтоосонтой холбоотой цөөн хэдхэн бүргэдчин сагсай суманд цуглажээ. Олон нийтэд нээлттэй биш, “Hunnu Air”-ынхны захиалгаар хийж буй буйдхан баяр юмсанж. Уг нь жил бүр иргэд, олон зуун жуулчид цуглаж сонирхдог нижгэр том өдөр гэнэ. Баярыг тэмцээн хэлбэрээр зохион байгуулдаг ба бүргэдчид үндэсний хувцас хэрэглэлээрээ гоёж, гаршуулсан бүргэдээрээ тулам булаацалдах, газраас зоос шүүрэх зэрэг казах ардын тоглоомуудыг үзэж сонирхох боломжтойгоороо жуулчдын хувьд алтан олз юм. Аяллын хугацаандаа баригдаад баяртаа удаан ч саатаж амжилгүй дараагийн газар луугаа хөдөллөө. Цэнгэл суман дахь Хотон, Хурган хоёр нуурыг тойроод мөнх цаст сарьдагууд нөмөрт нь орших хилийн застав наран жаргах ягаан туяа, намрын олон будаг уусаад, мөнх цаст оргилуудыг манан хөшиглөн улам л нууцлаг харагдуулах ахуй, дүр зураг нь уран зураг шиг толиорон нүд баясгана. Гадаа хичнээн хүйтэн, зэврүүн салхи нэвт сийглээ ч байгалийн үзэсгэлэнд мансууран хэр удаан зогссоноо ч анзаарсангүй.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*D6xj4D0of4LcDF52shPOJw.jpeg" /></figure><p>Зун аялахдаа авч явсан нимгэн хоёр мишокоо авч явсан нь буруудсан ч майханд хоноогүй нь азтай хэрэг шүү.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NC2jUCbdFVLVYtaaXgLsEA.jpeg" /></figure><p><strong>9 дүгээр сарын 27</strong></p><p>Байгалийн тусгай хамгаалалтын бүсэд орж ирэхэд тэндэхийн айлууд гэрээ хураагаад орхиод явчихсан байх юм. Бид тэндэхийн байгаль хамгаалагчаар хөтөч хийлгэсэн азтай аялагчид. Түүнээс асуухад “Тусгай хамгаалалтын газар айлууд эд зүйлсээ алдана гэсэн айдас байхгүй. Төр хамгаалж байгаа” гэж хээв нэг хариуллаа. Бид пургоноо хөлөглөсөөр Цэнгэл сумын, Хотон, Хурган нуурын хөндийн Бага түргэнийн хавцалд орших Бага Түргэний хүрхрээг зорьлоо. Хүрхрээний өндөр нь 15 метр бөгөөд энэ нь тус аймагт оршиж буй хүрхрээнүүдийн хамгийн өндрөөс унан урсаж буй хүрхрээнд тооцогддог аж. Хүрхрээний орчмын Сумдайрых уул, Хөндлөнгийн уул, Дээд ууланд халиун буга, янгир ямаа, цоохор ирвэс, шилүүс, нохой зээх зэрэг хөхтөн идээшин нутагладаг.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xzmbWpVoWQjCMIfhD8nNTQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZojUFsF4tdHGv76h9Y8-WA.jpeg" /></figure><p>Цастай үед тийш машин ойртож очимгүй чамгүй эктсрем замтай болж таарав. Үүнийг мэдэлгүй ямар ч бэлтгэлгүй, хавар намрын гутлаа углачихсан явж байхад уулчны таяг, хадаас, хувцас хэрэглэлтэй хүмүүс даан ч их зөрөөд байсан юм. Миний хувьд лав чамгүй хүнд, урт зам туулсан ч өнөөх л зангаараа байгалийн сүрдэм зураглалд ховсдуулсаар нэг их ажирсангүй. Цалин цагаан цас нүд өвдтөл гялбаана. Уулсын дундуур зурайх гол захаасаа зайрмагтаж эхлэсэн ч голын ус амь тэмцэх мэт хоржигнон зугуухнаар урсаж байсан билээ л. Бага түргэний хүрхрээг харсан ч бууж дөхөхөд чамгүй даваа. Цас дарчихсан хад чулуу дамжаад, халтирчихгүйн тулд эгээ л мөлхөх нь холгүй. Бага түргэний хүрхрээ ч туулсан замын үнэ цэнийг өлхөн давахуйц сүрлэг, үзэсгэлэнтэй…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*U0P6sdjnk0Rz5P3plDiy3Q.jpeg" /></figure><p><strong>10 дугаар сарын 1</strong></p><p>Алтай таван богд, потанинын мөсөн гол үзэх аялалд явах болсон гол шалтгаануудын нэг яалтачгүй мөн юмсан. Гэтэл биднийг очихын өмнөх өдөр тэнд цасан шуурга болоод хоёр машин гацаж онцгойгийнхон очиж аварлаа. Ингээд тийш очих зам боогдчих нь тэр. Би гэж хүн бүргэдийн баяраа ч дорвитой үзсэнгүй, дээрээс нь баян өлгийд ирчихээд алтай таван богд руу очоогүй сүүлийн хүн болох нь ээ гээд бөөн харуусал. Биднийг аялуулсан байгаль хамгаалагч Жухан ах харин нөгөө талаас нь явсаар мөнх цэвдэг оргилуудаа ямартай ч харлаа. Сүрлэг нь ч сүрлэг ээ. Ерөөс Баян-Өлгийн нутагт сүрлэг гэх нэр тун ч зохих санж. Хотод намрын сэрүү дөнгөж орж эхэлж ахуйд энд цас малгайлаад зам боогдчихдог нь тухайн үедээ мөн ч хоржоонтой санагдсан.</p><p>Зун л аялдаг юм.. Дараа нь өвөл аялах болно.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pxd_UMvXTPlbG9Gm5jt--A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Nuka0sAqnHwliyU8-fpcDA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-BCs9QyZXKQ_5OYWHaCggQ.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c5619ee5dfc0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Дэлхийн банк : Эдийн засгийн хувьд 2020 оны хамгийн том сорилт болж байна]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA-%D1%8D%D0%B4%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D1%81%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%85%D1%83%D0%B2%D1%8C%D0%B4-2020-%D0%BE%D0%BD%D1%8B-%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%82%D0%BE%D0%BC-%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%82-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0-a73221bd5d24?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a73221bd5d24</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 18 Nov 2020 20:51:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-18T20:51:01.777Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Дэлхийн банк : Эдийн засгийн хувьд 2020 оны хамгийн том сорилт болж байна</h3><blockquote>“Дундаж цалин барагтай өсөхгүй байгаа атал инфляцийн түвшин нь жил бүр зогсолтгүй өсөж байна. Үүнээс үүдээд ядуурал, ажилгүйдэл гаарч, нэн тэргүүлэх салбарууд болох эрүүл мэнд боловсролын салбараас эхлээд байж болох бүх л замаар уналтанд орж байна. Тиймээс вальютаа үнэгүйдүүлэхэхээс сэргийлэх, арга хэмжээ авах тал дээр машид анхаарах хэрэгтэй” гэсэн зовнил, санаашрал, мэтгэлцээнүүд жилээс жилд Монголын ард иргэдийн дунд улам газар авч буй.</blockquote><p>Инфляци нийгэмд ямар нөлөө үзүүлж буй талаар иргэдийн дундаж цалингийн хэмжээ, инфляцийн өсөлтийг харьцуулан тайлбарлахыг эрмэлзлээ. Уншигч танд нийтлэлийн гол агуулга руу орохоос өмнө инфляци гэж юу вэ, инфляцийн түвшин хэрээс хэтэрвэл нийгэм, эдийн засагт ямар гаж нөлөөг авчирч болох талаар товч мэдээлэл хүргэе.</p><h4>Инфляци нийгэм, эдийн засагт хор хөнөөл учруулах нь</h4><p>Инфляци гэдэг нь товчхондоо мөнгөний ханш буурах үйл явц юм. Инфляци өсөхийн хэрээр мөнгө таваарын гүйлгээ, төлбөр хийх үүргээ алддаг. Инфляци хүчтэй болох тутам төрөөс түүний эсрэг зохицуулалтын арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд улам бүр хүндрэлтэй болдог. Үүнд мөнгөний зах зээл, төрийн санхүү, хөрөнгө оруулалт, хэрэглээ зэрэг эдийн засгийн бусад салбарыг хамарсан гиперинфляцийн үед түүний эсрэг тэмцэх нь төрийн маш чухал бодлого болно.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*hWIrxVOxnhDF3xal.jpg" /><figcaption>2007 онд Зимбабве улсад тохиосон гиперинфляцийн үеэр ариун цэврийн цаас худалдан авах боломжтой мөнгөн тэмдэгтийн хэмжээг харьцуулан харуулжээ</figcaption></figure><p>Өнөө үед 20 мянган төгрөгөөр юу авах бол. Үрэлгэн нэгэн 2–3, хэмнэж чадсан нь 4–5 хоног тэсч байна. Товчхондоо энэ бол инфляцийн хор хөнөөл юм. Ирээдүйдээ хөрөнгө оруулж мөнгөө арвилан хадгалж байгаа хүний мөнгийг инфляци үрэн таран хийж байдаг.</p><p>Монголын эдийн засагт үүнээс авахуулаад шанаа тулан санаа зовинох асуудлууд хөвөрсөөр дуусахгүй биз ээ. Ажилгүйдэл, дундаж орлого, цалингийн зүй бус хуваарилалтууд иргэдийн толгойны өвчин болно.</p><p>Монгол улсын эдийн засгийн өнөөгийн байдлыг тоймлон хүргэснийг доорх хөдөлгөөнт инфографикаас сонирхоно уу.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fe.infogram.com%2F6a2f7079-5d7b-45e0-a849-052e40f5ba34%3Fsrc%3Dembed&amp;display_name=Infogram&amp;url=https%3A%2F%2Finfogram.com%2Fback-to-school-infographic-1hdw2jp883rgx2l&amp;image=https%3A%2F%2Finfogram-thumbs-1024.s3-eu-west-1.amazonaws.com%2F18fcb53f-bc4c-423b-b9c8-e3ea5b5a3277.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=infogram" width="700" height="1996" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e383ce800b1bc8fffbb1b6aee3efc7e8/href">https://medium.com/media/e383ce800b1bc8fffbb1b6aee3efc7e8/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a73221bd5d24" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Баруун хязгаарт аялсан тэмдэглэл]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%83%D0%BD-%D1%85%D1%8F%D0%B7%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80%D1%82-%D0%B0%D1%8F%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B4%D1%8D%D0%B3%D0%BB%D1%8D%D0%BB-6bb5e224b19a?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6bb5e224b19a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 18 Oct 2020 07:48:08 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-26T07:16:24.632Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Үндэсний статистикийн хороо: Орон сууцны барилга 1960 оноос 1990 он хүртэл 10 жил тутамд дунджаар 2 дахин нэмэгдсэн байна</h3><p>Монгол Улсын хүн ам сүүлийн 100 орчим жилийн дотор жилд дунджаар 1.6 хувиар өссөн байна. Нийт хувь амын дийлэнх хувь нь Улаанбаатар хотод төвлөрөн суурьшиж байгаа билээ. Жил бүр хөдөө орон нутгаас шилжин ирэгсдийн хувь тогтмол өссөнөөр орон сууцны барилга байгууламжийн эрэлт хэрэгцээ, даган нэмэгдэж буй юм.</p><p>Хүн ам, орон сууцны 1969 оны тооллогын үр дүнгээр нийт 252.3 мян.өрх тоологдсоноос 82.4 хувь нь гэрт, 17.6 хувь нь байшинд амьдардаг байжээ. Хотод амьдардаг өрхийн 93.5 хувь байшинд, 6.5 хувь гэрт амьдардаг байсан байна. Харин хөдөөд энэ үзүүлэлт эсрэгээрээ 6.5 хувь нь байшинд, 93.5 хувь нь гэрт амьдардаг байжээ.</p><p>Орон сууцны барилгын үзүүлэлтийг дараах байдлаар хүргэлээ.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fdatawrapper.dwcdn.net%2F4yGlp%2F3%2F&amp;display_name=Datawrapper&amp;url=https%3A%2F%2Fdatawrapper.dwcdn.net%2F4yGlp%2F3%2F&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=dwcdn" width="600" height="413" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/aa3ee58482fcf4d2d8b4e07ef0137824/href">https://medium.com/media/aa3ee58482fcf4d2d8b4e07ef0137824/href</a></iframe><p><strong>Эх сурвалж: Үндэсний Статистикийн хороо</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6bb5e224b19a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Улсын баруун хязгаарт аялсан тэмдэглэл]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D1%83%D0%BB%D1%81%D1%8B%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%83%D0%BD-%D1%85%D1%8F%D0%B7%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80%D1%82-%D0%B0%D1%8F%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B4%D1%8D%D0%B3%D0%BB%D1%8D%D0%BB-c198f38d508e?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c198f38d508e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Oct 2020 10:36:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-17T10:36:02.102Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wnvdKmef3uHUZ65pNUN_GA.jpeg" /></figure><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fuploads.knightlab.com%2Fstorymapjs%2Fedbb93e1a88a5cca835e6f48f2d8468b%2Fulsyn-baruun-khiazgaar%2Findex.html&amp;display_name=Knight+Lab&amp;url=https%3A%2F%2Fuploads.knightlab.com%2Fstorymapjs%2Fedbb93e1a88a5cca835e6f48f2d8468b%2Fulsyn-baruun-khiazgaar%2Findex.html&amp;image=https%3A%2F%2Fstorymap.knightlab.com%2Fstatic%2Fimg%2Flogos%2Flogo_storymap.png&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=knightlab" width="700" height="700" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/37ba18483c44147403329d6187d2ff5b/href">https://medium.com/media/37ba18483c44147403329d6187d2ff5b/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c198f38d508e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Франц Кафкагийн намтар, уран бүтээлүүд]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86-%D0%BA%D0%B0%D1%84%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%B0%D1%80-%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD-%D0%B1%D2%AF%D1%82%D1%8D%D1%8D%D0%BB%D2%AF%D2%AF%D0%B4-b8daeb33d654?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b8daeb33d654</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Oct 2020 09:38:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-17T09:38:18.275Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Франц Кафкагийн намтар, урсгал, уран бүтээлүүд</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*Ts7Z3wAyPVkxoMetZtfiOg.jpeg" /></figure><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fcdn.knightlab.com%2Flibs%2Ftimeline3%2Flatest%2Fembed%2Findex.html%3Fsource%3D1_lfPsw79MrtchAT2bpRhEw5zlHrrO1q2VIJ44CD5CZ0%26font%3DDefault%26lang%3Den%26initial_zoom%3D2%26height%3D650&amp;display_name=Knight+Lab&amp;url=https%3A%2F%2Fcdn.knightlab.com%2Flibs%2Ftimeline3%2Flatest%2Fembed%2Findex.html%3Fsource%3D1_lfPsw79MrtchAT2bpRhEw5zlHrrO1q2VIJ44CD5CZ0%26font%3DDefault%26lang%3Den%26initial_zoom%3D2%26height%3D650&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=knightlab" width="700" height="650" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/ff71360fdcd1d921b77cad78bb007973/href">https://medium.com/media/ff71360fdcd1d921b77cad78bb007973/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b8daeb33d654" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2000 оноос хойших гэмт хэргийн тоон үзүүлэлт, түүний шалтгаан, интерактив байдлаар]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/2000-%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81-%D1%85%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%B8%D1%85-%D0%B3%D1%8D%D0%BC%D1%82-%D1%85%D1%8D%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%82%D0%BE%D0%BE%D0%BD-%D2%AF%D0%B7%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D1%8D%D0%BB%D1%82-%D1%82%D2%AF%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D1%88%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D0%BD-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2-%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%BB%D0%B0%D0%B0%D1%80-5634829e91c8?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5634829e91c8</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 16 Oct 2020 09:21:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-12T04:57:26.936Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>2018 онд бүртгэгдсэн гэмт хэргийн үзүүлэлт улсын дунджаас 55 хувиар их байжээ, (интерактив байдлаар)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VgDNncG3pDUkiFZhGLSdjg.png" /></figure><p><a href="https://cdn.knightlab.com/libs/storyline/latest/embed/index.html?dataURL=https%3A%2F%2Fdocs.google.com%2Fspreadsheets%2Fd%2Fe%2F2PACX-1vS9Y93RYlnsTcSnBqiqACE-Aauj2zAfvDSdnBr0TI7HztmK1jcgQOShu31W97RXZLdJfaTPUg1JTYcM%2Fpubhtml&amp;dataYCol=%D0%B1%D2%AF%D1%80%D1%82%D0%B3%D1%8D%D0%B3%D0%B4%D1%81%D1%8D%D0%BD%D0%B3%D1%8D%D0%BC%D1%82%D1%85%D1%8D%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BE&amp;dataXCol=%D0%B6%D0%B8%D0%BB&amp;dataDateFormat=%25Y&amp;chartDateFormat=%25Y&amp;chartYLabel=%D0%B6%D0%B8%D0%BB&amp;sliderCardTitleCol=%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%B8%D0%B3&amp;sliderCardTextCol=%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82">A StorylineJS Story</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5634829e91c8" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Хязгаарлагдмал усны хязгааргүй хэрэглээг халья]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D1%85%D1%8F%D0%B7%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BB-%D1%83%D1%81%D0%BD%D1%8B-%D1%85%D1%8F%D0%B7%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B3%D2%AF%D0%B9-%D1%85%D1%8D%D1%80%D1%8D%D0%B3%D0%BB%D1%8D%D1%8D%D0%B3-%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%8F-64ff44af35e0?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/64ff44af35e0</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 15 Oct 2020 14:02:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-10-15T14:02:24.322Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Монголчууд усыг хэзээд чандмань эрдэнэ гэж дээдлэн гол усруугаа сүү, цус дусаахыг хатуу цээрлэдэг. Гэтэл хотжилт, хөгжил хурдацтай явагдахын хэрээр экологийн олон асуудлууд араасаа санаа зовниулж байна. Үүнийг дагасан тэргүүн асуудлуудын нэг нь аргагүй асуудал усны нөөц ашиглалт.<br>Манай улс дэлхийн усны нөөцөөр бага 20-иод орны нэгт ордог. Гадагшаа урсгалтай ай савууд ихтэй. Ихэнх гол, ай савууд гадагшаа урсгалтай учир дотоод усны хуримтлалыг бий болгох боломж дулимаг. Байгаль эх газрын гүн дэх усаа өөрийн механизмаар олон зуун жилийн турш тасралтгүй цэвэршүүлж байдаг. Гэтэл усыг хязгааргүй хэрэглээ, урсаж л байдаг мэтээр аяглах нь олонтаа. Суултуур зайлахад, машин угаахад зэрэг аахар саахар хэрэглээнд цэвэр усыг тонн тонноор нь урсгаж байна. Гэр хороолол дахь зөөврийн ус хэрэглэдэг иргэдийн усны хэрэглээ 6–8 литр бол орон сууцанд оршин суудаг иргэдийн дундаж усны хэрэглээ 200 литр орчим байдаг. Орон сууцныхны усны хэрэглээ тэр чигээрээ зайлшгүй амин чухал хэрэглээ биш гэдэг нь хэн хүний нүднээ ил. Тийм учир усаа гамнахын сацуу хур борооны ус, цас болон хэрэглээнээс гарч байгаа усаа дахин ашиглах боломжийг эрэлхийлэх хэрэгтэй. Ус бол хязгаарлагдмал нөөц.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fcdn.knightlab.com%2Flibs%2Fjuxtapose%2Flatest%2Fembed%2Findex.html%3Fuid%3D8a71c542-0eec-11eb-bf88-a15b6c7adf9a&amp;display_name=Knight+Lab&amp;url=https%3A%2F%2Fcdn.knightlab.com%2Flibs%2Fjuxtapose%2Flatest%2Fembed%2Findex.html%3Fuid%3D8a71c542-0eec-11eb-bf88-a15b6c7adf9a&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=knightlab" width="700" height="500" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/b8a992d42ac8f8a6bd3b9621e1153acb/href">https://medium.com/media/b8a992d42ac8f8a6bd3b9621e1153acb/href</a></iframe><p>Ус дахин ашиглах гэхээр бид саарал ус гэсэн нэршлийг л ерөнхийлж ойлгодог өөрөө учир дутагдалтай. Дахин цэвэрлэсэн ус найрлага, химийн нэгдлүүдээс хамаараад хар ус, шар ус, саарал ус гэх өөр өөр нэршилтэй. Үүн дотроо саарал ус нэршил нь түүний өнгөөс үүсэлтэй бөгөөд угаалтуур, угаалгын машин, ванн, шүршүүр, гал тогооны тосгуур зэргээс урсан гардаг, найрлагандаа ялгадас, шээс агуулаагүй хаягдал усыг хэлдэг байна. Дахин боловсруулсан саарал ус, нэн ялангуяа усанд орсны дараах хаягдал усыг боловсруулж ашиглалтын цагаан ус болгон суултуур, писсуарт төдийгүй автомашин угаалгын газар, ногоон байгууламжийн усалгааны зориулалтаар ашиглах боломжтой аж.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/672/0*az8PLvkzZp6j2JZb.png" /></figure><p>Бусад орнуудаас жишээ татаж үзвэл ихэвчлэн өндөр хөгжилтэй орнууд болох сингапур, япон, герман зэрэг улсууд хаягдал усыг цэвэршүүлээд саарал усаа хоёрдогч хэрэглээндээ дахин хэрэглэдэг. Тэд ундны уснаас бусад хэрэглээг саарал усаар орлуулаад удаж байна.</p><p>Монгол улсын хувьд усны тухай тоотой хэдэн хууль хэрэгждэг. Усны тухай хууль, засгийн газрын 18-р тогтоол зэрэг зохицуулалтууд байна. MNS-6734 буюу цэвэрлэсэн усыг дахин ашиглах стандарт ердөө хоёр жилийн өмнө буюу 2018 онд батлагджээ. Манай улсад усны дахин ашиглалт саяхнаас л яригдаж эхэлсний баталгаа энэ. Тус стандартад ашиглалтаас гарч буй хаягдал усыг цэвэрлээд дахин ашиглах хүрээнд заасан чиглэлээр ашиглахыг заажээ. Үүнд:<br>Үйлдвэрлэлд нүүрс угаах, зам талбайд тоос дарах, бетон бэлтгэх, дулааны цахилгаан станцын хөргөлт, хог дахин боловсруулах зэрэг тус тус ашиглаж болно. Үйлчилгээнд машин угаах, суултуур зайлах, ариутгах татуурга буюу суусан хоолойны үйлчилгээ туршилтад ашиглаж болно. Хүрээлэн буй орчинд түймэр унтраах зорилгоор ашиглах зэрэг орно.</p><p>Монголд сайн жишээнүүд ч олон байгаа. Сонгодог жишээ нь MCS Coca cola компани. Тэднийх усыг цэвэрлээд ой модны түймэр, ногоон байгууламж, тоос дарах ажилд зориулж усаа үнэгүй нийлүүлдэг. Мөн зарим уул уурхайн төслүүд, Оюутолгой, АПУ, Energy Resource зэрэг том компаниуд мөн адил ус цэвэрлэж хоёр дахь хэрэгцээгээ хангадаг. Ийнхүү хувийн хэвшлийн байгууллагууд ус дахин ашиглах технологийг нэвтрүүлэн ашиглаж байгаагаараа байгальд ээлтэй болоод зогсохгүй эдийн засгийн хувьд асар их хэмнэлтийг үүсгэх боломжтой.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fcdn.knightlab.com%2Flibs%2Fjuxtapose%2Flatest%2Fembed%2Findex.html%3Fuid%3Dd23f554a-0eee-11eb-bf88-a15b6c7adf9a&amp;display_name=Knight+Lab&amp;url=https%3A%2F%2Fcdn.knightlab.com%2Flibs%2Fjuxtapose%2Flatest%2Fembed%2Findex.html%3Fuid%3Dd23f554a-0eee-11eb-bf88-a15b6c7adf9a&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=knightlab" width="700" height="500" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/2f5ddd275b7f8b966e67d5360419b4e5/href">https://medium.com/media/2f5ddd275b7f8b966e67d5360419b4e5/href</a></iframe><p>Өөр нэг эерэг жишээ гэвэл одоогоос таваас зургаан жилийн дараа хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр Мянганы сорилтын сан корпорацийн буцалтгүй тусламжаар Монголд анх удаа баригдахаар болжээ. Төв цэвэрлэх байгууламжаас гарч байгаа хаягдал уснаас өдөртөө 50,000м квадрат ус дахин боловсруулаад нийслэл хотын хамгийн том 3, 4 дүгээр цахилгаан станцын хэрэглээнд нийлүүлэхээр төлөвлөж байгаа юм байна. MCS хаягдал ус цэвэрлэх байгууламж өдөрт 2000м куб усыг дахин боловсруулах чадалтай бол эл үйлдвэр үүнээс даруй 25 дахин том хэмжээний гэсэн үг. 3, 4 дүгээр цахилгаан станцууд хэрэглээгээ дахин боловсруулсан усаар хангаж эхэлвэл гүний усны хэрэглээг тэр хэмжээгээр бууруулж байгаа гэдэг утгаараа маш ач холбогдолтой.</p><p>Нөгөө талаас манайхны дунд нойл руу гаа болох болохгүй юм их хийгээд бөглөлөө гэх асуудал түгээмэл. Ариун цэврийн цааснаас цаадах нойтон салфетка, ариун цэврийн хэрэглэлээ хүртэл хийсэнтэй нь мөн ч их таарна гээч. Энэ нь нойл бөглөрөх асуудлаас авахуулаад саарал ус боловсруулахад ч том асуудал уддаг. Иймд хүн бүрт энэ талаарх зохистой мэдлэг шаардлагатай. Усаа гамнаж, дахин ашиглах арга замыг хайх хэрэгтэй. Цаашид бид ширгэсэн гол, горхи, нуур цөөрмөө бүртгээд л суух уу?</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=64ff44af35e0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Франц Кафка “Хувирал тэргүүт тууж, өгүүллэгүүд” номын тэмдэглэл]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86-%D0%BA%D0%B0%D1%84%D0%BA%D0%B0-%D1%85%D1%83%D0%B2%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%B3%D2%AF%D2%AF%D1%82-%D1%82%D1%83%D1%83%D0%B6-%D3%A9%D0%B3%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D0%BB%D1%8D%D0%B3%D2%AF%D2%AF%D0%B4-%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B4%D1%8D%D0%B3%D0%BB%D1%8D%D0%BB-34d15d2f99c1?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/34d15d2f99c1</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 16 Jul 2020 08:12:49 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-16T08:12:49.763Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong><em>“Грегорын арга ядсан, хөөрхийлөлтэй байдал болон гэр бүлийнхнийх нь бэртэгчин, алхай зан байдлын зааг ялгааг тун нарийн зурагласан” Владимир Набоков</em></strong></p><p>“Хувирал тэргүүт тууж, өгүүллэгүүд” надад гойд сонин, онцгой мэдрэмжийг төрүүлсэн юм.</p><p>Орчин үеийн уран зохиолын томоохон төлөөлөгч, дэлхийд данстай чадварлаг зохиолч Франц Кафка хуульч мэргэжил, зохиолч хэмээх хоёр эсрэг тэсрэг ертөнцөд хуваагдаж зовж шаналсан тэрхүү шаналалын илэрхийлэл, хуваагдлаа өгүүллэгүүд дээрээ чадварлагаар буулгажээ. Аавтайгаа тэрсэлдсэн сэтгэлзүйн илэрхийлэл нь түүний өгүүллэгүүдэд илхэнээ илчлэгдсэн. Мацагтан, Цээрлүүлэх колонид зэрэг өгүүллэгүүд нь тун ч энгийн бичигдсэн хэрнээ уншигчийг татах увидастай. Цаг үеийнхээ реалист зохиолуудаас тэс өөр түвшний өгүүллэгүүд нь цойлон гарч иржээ. Харин уран зохиолын хэтрүүлэгтэй дүрслэлүүдийг шууд хэрэглээгүйгээс байж боломгүй хэрнээ дэндүү бодитой мэдрэгдсэн байх. Зарим өгүүллэгүүд нь ойлгомжгүй ч санагдах. Ихэнх номонд зохиолын үйл явдлыг алган дээрээ тавьсан мэт бүх л үйл явдал нь тодорхой, дүрүүдийн шинж чанар реакц илхэн байдаг бол Кафкагийн өгүүллэгүүд тэс өөр. Замза өрөөн дотроо байх үед нөгөө өрөөнд гэр бүлийнхэн нь юу ярьж, ямар үйл явдал болж байсан нь уншигчдад үргэлж нууц хэвээр үлдэнэ. Гол дүрийн сэтгэлзүйг харуулахаар шийдсэн бол үүндээ л бат байдаг, бусад детайлууд нууцлаг учир эрхгүй сонирхол төрүүлнэ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5zmn80dqUbAAz0SPq4BCBQ.jpeg" /></figure><p>Хар дарсан зүүдний үргэлжлэл шиг Грегор Замза аварга том шавьж болон хувирсан байдалтай орондоо сэрнэ. Хаалганыхаа бариулд цоройж үсрээд хүрэхээд том цох. Яагаад гэх асуулт тодоос тод хэдий ч хариулт үгүй. Яагаад заавал цох гэж? Хувиралыг уншиж байхад үл мэдэгдэх өгүүлэмж намайг татаж байсан. Магадгүй гайхаж цочирдсондоо, гэр бүлийнх нь оронд өөрийгөө орлуулж бодоод би ч гэсэн адилхан үйлдэл гаргах байсандаа гэсэн санаашрал байсных. Хөөрхий Замза аймшигтай төрхөөсөө болж өрөөндөө мөнхөд түгжигдэж хамгаас хайрт дүү, ээж, аавдаа адлагдах нь дэндүү уйтай. Хэдий Замза бүхнээс илүү гэр бүлийнхээ төлөө цаг наргүй ажиллаж тэднийгээ гэсэн хайр нь халуун хийгээд гэнэн байсан учир тэднийгээ буруутгаж үл чадна. Тууж дээр хөврөх үйл явдлууд намайг цочроосон. Эхний удаа уншихад гэнэн уншигчийн дүрээр хэлбэр буюу өнгөц байдалд татагдсаар, Замзагийн адилаар гэр бүлийг нь ч үзэн ядаж зүрхлэхгүйгээр, золгүй тавиланг нь өрөвдөн уншсан. Хэтэрхий шударга бус байдлаар Замзаг үхэхэд цагааханаар нулимс унагасан. Дараа нь өөрөө ч үгээр илэрхийлж чадамгүй хоосон атлаа бачим мэдрэмжийг амталсан. Амьсгал авч чадахгүй бачуурмаар. Өгүүллэгүүдийн араас Владимир Набоковийн алдарт задлан шинжлэл, Мураками Харүкигийн “Хувирал”-аас сэдэвлэсэн “Дурласан Замза” өгүүллэг тэргүүтийг давхар шигтгэж өгснөөр илүү гүн, “нөгөө өнцгөөс” уншиж мэдрэх боломжийг олгосонд талархаад баршгүй. Владимир Набоковийн “Хувирал” дээр хийсэн задлан шинжлэлийг уншсанаар хэлбэр хэмээх тодотголоос чинад агуулга, санаа руу гүн анхаарал төвлөрнө. Грегор Замза шавьж төрхтэй ч, түүнийг хөсөр хаясан гэр бүл нь түүнийг шимэгчилж амьдардаг жинхэнэ паразитууд болохыг тод томруунаар харах бизээ. Магадгүй Кафка үүнийг ойлгуулах гэж хамгийн хүн чанартай, халуун сэтгэлт Замзад золгүй шавьжны дүрийг оноосон байх. Өдрөөс өдөрт бие нь муудсаар байгаа Замзагийн нуруун дээр шигдсэн алимыг ч цэвэрлээд өгөх сэтгэлгүй, өнөөх нь үрэвсэж идээлээд, эхэндээ тэсэхийн аргагүй өвдөж байсан ч сүүлдээ өвчин ч мэдрэгдэхээ байтлаа шаналсан Замзаг хамгийн хайртай охин дүү нь үзэн ядаж, хөөн явуулахыг ятгана. Эцэст нь Замзаг үгүй болох үед жинхэнэ “шавьж” тэд үед юу ч болоогүй мэт аз жаргалтай амьдралаа үргэлжлүүлсээр төгсөнө. “Хувирал” туужийн ерөнхий агуулга нь ерөөс хүнд цогцолсон сайхан хийгээд хамгийн хар бараан бэртэгчин талуудыг элдэв уран сайханы чамин үгсээр чимэх бус яв цав дүрслэлээр гарамгай илэрхийлжээ. Замза хатуу товгор нуруутай цохны төрлийн шавьж болон хувирсаныг Набоков биологийн талаас нь тайлбарлан түүнийг далавчтай, нисдэг шавьж байсан ч хэзээ ч үүнийгээ мэдэж чадаагүй гэсэн дүн шинжлэл хүртэл гаргасан. Тун ч сонирхолтой.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GtDqXcw73AJaMJ1y2ioGqA.jpeg" /></figure><p>Хувирал тэргүүт тууж өгүүллэгүүд номд багтсан бүх л өгүүллэгүүд хачирхалтай гүн бодролуудыг үлдээсэн учир хамгийн хайртай номоороо цохон сонгосон билээ. Нэг л өөр, өвөрмөц…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=34d15d2f99c1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ОЭ КЕНЗАБҮРО]]></title>
            <link>https://khulandelgerbayar.medium.com/%D0%BE%D1%8D-%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D2%AF%D1%80%D0%BE-b5080446f226?source=rss-47b2e3394c8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b5080446f226</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Khulan Delgerbayar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Feb 2020 09:09:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-02-05T09:09:00.083Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>ОЭ КЕНЗАБҮРО</strong></p><p><strong>“Хувийн асуудал” номын тэмдэглэл</strong></p><p>Анх номын гол дүрийн хочийг шувуу гэхээр нь яагаад ч юм овсгоотой, зоригтой, хүн чанартай гэж бодож байлаа. Ихэвчлэн номын гол дүр ийм л байдаг хойно гэж бодсон ч байж магадгүй. Гэтэл эгээтэй л сүүлийн хуудас хүртлээ дургүй хүртэл хувь тавилангаасаа зугтаж, мөчир болгон руу шигдэн бөнжигнөх сул дорой бор шувуу гэдгээ харин ч нэг таниулсандаа. Эхнэр нь юу юугүй төрөх гээд эмнэлэгт байхад цаг тутам хадам руугаа залгаж биеийг нь асуухаас ч жийрхэн халшрах тэрээр өөрийн мөрөөдлийн Африкт очихыг хүсэн жингүйдсээр явах шувууг үзэн ядаж бас өрөвдөж байлаа. Тархины ивэрхий гэх ховор өвчинтэй төрсөн хөөрхий хүү нь төрсөн цагаасаа эцэгтээ гологдон “мангас хүүхэд” хочийг авна. Гэсэн ч ургамал мэт амьдарна гэж хэлсэн эмчийн таамгийг холоо шидчихээд, тэр хүү амьдрахаар тасралтгүй зүтгэнэ.</p><p>Харин тэр хооронд Шувуу хувь тавилангаасаа зугтсаар л байна. Зарим талаараа надтай адил юм гээч.</p><p>“Битгий л дээ. Хүү чинь амьдрахын тулд чиний башир аргын эсрэг яаж тэмцэж байгааг ойлгооч!” гэж дотроо орилох шахам түгшин уншсаар байсан ч шувуугийн талд нууцхан орох үе ч байв. Номын эцсийн өгүүлбэрт л нэг санаа амарч гүнзгий амьсгал авах боломжийг олголоо.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/744/1*mSBvXzHiyF53Crwkw2FVQA.jpeg" /></figure><blockquote>“Энэ хорвоо зүй зохистой амьдрахыг хүчээр тулгадаг юм байна. Арга саам хайж нуугдлаа ч хэзээ нэгэн цагт түүнийгээ барьж, хорьж дийлэхээ больдог бололтой”</blockquote><p>Хүн бүрт том жижиг хувийн асуудал бий. Түүнтэйгээ нүүр тулахаас зарим нь эмээнэ. Чөтгөрлөг, ичмээр бодлууд өөрийн эрхгүй таныг эзэмдэнэ. Гэтэл асуудлаас зайлсхийх тусам тэр асуудал нь чамайг зогсолтгүй дагаж, чамд сургаад өгнө өө гэсэн шиг дэвэрвэл яах вэ?</p><p>Ийн хагас намтарчилсан зохиол болохоороо ч тэр үү хүн бүрийн гүнд нуугдан оршдог сул дорой байдлыг, хувиа хичээсэн аминчхан үзэл, хэрцгий талыг Оэ хайр найргүй ил гаргачихаж. Үүнээс илүүтэй хүн чанарыг ч адил. Шар үс босож, арзаймаар…</p><p>Анхны номын тэмдэглэлийг минь уншсанд баярлалаа.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b5080446f226" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>