<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Koray Ozsoy on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Koray Ozsoy on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@korayozsoy?source=rss-25d7d1fb64ec------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*u-hCp81ocBQ9060R3ihqJg@2x.jpeg</url>
            <title>Stories by Koray Ozsoy on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@korayozsoy?source=rss-25d7d1fb64ec------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 13:04:06 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@korayozsoy/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Ev-Ofis Dönüşümüne Kayıtsız Kalamayan Nesneler]]></title>
            <link>https://korayozsoy.medium.com/ev-ofis-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C3%BCm%C3%BCne-kay%C4%B1ts%C4%B1z-kalamayan-nesneler-e8e696c6ee38?source=rss-25d7d1fb64ec------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e8e696c6ee38</guid>
            <category><![CDATA[uzaktan-çalışmak]]></category>
            <category><![CDATA[home-office]]></category>
            <category><![CDATA[evden-çalışmak]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Koray Ozsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 07 Feb 2021 10:54:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-02-07T11:30:54.202Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Salgınla birlikte tetiklenen evi ofise dönüştürme akımını, global düzeydeki en büyük insan hareketleri arasında kabul edebiliriz. Bir dönem belki sadece serbest çalışanlarda ve öncü markalarda karşılık bulan uzaktan çalışma modelini bugün büyük — küçük birçok şirkette görmeye başladık. Üstelik bu durum salgından sonra da devam edecek gibi görünüyor. Peki dönüşüme kucak açan evler bu büyük göçün tetiklediği beklentileri nasıl karşılıyor?</p><blockquote>Bu yazıda çalışma kültürünü kucaklayan ev ortamında bizim nesnelere karşı değişen bakış açılarımızı ele aldım. Evde çalışmak yeni davranışlar ve bunlara bağlı sürpriz ihtiyaçlar doğururken, bu ihtiyaçlar da hiç beklenmedik nesnelerce karşılanabiliyor. Objelerdeki bu saklı alternatif kullanımların ne kadar değerli olabileceğini, kendi hayatımdan bazı pratik örneklerle göstermeye çalıştım.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VCesd91ivy4bmEgW3ubPBA.png" /><figcaption>Evde çalışmaya başladıktan sonra saklı işlevlerini keşfettiğimiz nesneler oldu.</figcaption></figure><p>‘Ancak film senaryolarında olur’ dediğimiz salgın haberini önce çok uzaklardan aldık. Birkaç ay içerisinde ise konu bizim sokaklarımızdaydı. Ve belki de o dönem birçok şirketin hayatına zaruri olarak girdi, evden (ya da uzaktan) çalışma kavramı. Çok değil, kısa bir süre sonra 2021&#39;in Mart ayına gireceğiz ve böylelikle bu dönüşümün birinci yılını devireceğiz. Bu salgın etkisinin daha ne kadar süreceği tartışıladursun, onunla birlikte gelen bu yeni çalışma alışkanlığı daha sonra da devam edecek gibi görünüyor.</p><p>Örneğin; Mercer’in Türkiye’de yaklaşık 170 şirketle yaptığı araştırmaya [1] göre salgından önce %45&#39;lik bir dilim için uzaktan çalışma sadece nadir tercih edilen alternatifken, bugün bu grupta %95&#39;lik bir kesimin öncelikli olarak uzaktan çalışma düzenine geçtiğini görüyoruz. %60&#39;ı ise bu çalışma modelini salgından sonra kalıcı hale getirmeye hazırladığını belirtiyor.</p><p>İşte böyle köklü bir dönüşüm yaşanırken modern çalışma kültürünün doğurduğu kullanıcı beklentilerinin evlerde ne kadar karşılanacağı merak konusu. Bekar yaşamdan çekirdek ve geniş ailelerdeki yaşama doğru ilerledikçe evde çalışmanın giderek zorlaşacağını öngörmek çok da zor olmasa gerek. Burada evdeki kişi sayısıyla kültür ve sosyal imkanlar arasındaki bağları incelemek çok kapsamlı bir çalışma doğurabilir. Ben ise bu yazıda popülasyon, kültür ve sosyal imkanlardan bağımsız olarak insan ve ev nesneleri arasındaki ilişkiyi fonksiyonellik açısından sorgulamak istiyorum. Bunu yaparken aslında bir anlamda evde çalışma kabiliyetimizi arttırmak pahasına evdeki eşyaları ‘hack’leyeceğimizi söyleyebilirim. Bazıları iş arkadaşlarıma karşı itiraf da olabilir, fakat her şekilde paylaşmaya değer bulduğum için bundan çekinmedim :) Haydi başlayalım!</p><h3><strong>Taşınabilir ve Yüksekliği Ayarlanabilir Çalışma Masası</strong></h3><p>Geleneksel ofislerde çalışırken yalnız kalmak istediğimizde kaçabileceğimiz veya önemli sunumlar için sığınabileceğimiz alanlarımız çoktu. Evde ise ses ve görüntü olarak sükuneti yakalamak çok zor.</p><p>Ses açısından sükunet rahatça anlaşılabilir ama görüntü deyince soru işaretleri doğabiliyor. Burada hem çalışırken gözümüze takılanlardan kaçmayı hem de görüntülü görüşme sırasında arkamızda kalan fon görüntüsünü dinginleştirmeyi kast ediyorum. Örneğin; kaç gündür tamir etmediğimiz bir şey görüş açımızdaysa ister istemez bizi yalnız çalışırken yakalayabiliyor. Veya şartlarımız gereği önemli bir sunumu yapacağımız alanda arkamızda görünenleri pek de kontrol edemediğimiz durumlar doğabiliyor.</p><p>İşte tam bu sırada imdadımıza <strong>ütü masası</strong> yetişiyor. :) Hem istediğiniz yüksekliğe hem de istediğiniz yere geliyor. Her ne kadar çalışma yüzeyi dar olsa da kısa süreli ve ayakta yapmak istediğiniz çalışmalarda veya önemli sunumlarda çok iyi bir yardımcı olduğunu söyleyebilirim. Yalnız abartıp üzerine çok fazla yük koymayın, benden söylemesi ;)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-K_Ezr3w2H0o0nKd-tOPrg.png" /><figcaption>Ütü masası istediğiniz yere ve yüksekliğe gelen bir çalışma masası olabilir.</figcaption></figure><h3>Sunumlar için İdeal Fon</h3><p>Yukarıda görüntülü görüşmeler, sunumlar için fondaki sükunetin önemine gönderme yapmıştım. Gözü yoracak ögeler veya sizin önünüze geçecek kalabalıklar karşınızdakileri beklediğinizden çok yorabilir, sunumunuzda vereceğiniz mesajların zayıf kalmasına sebep olabilir. Hatta bazen özel hayatınızla ilgili gereğinden fazla bilgi dahi verebilirsiniz ;) Eğer çalıştığınız noktanın fonunu kontrol etmeniz mümkün değilse kısa süreli de olsa çalışma noktanızı değiştirebilirsiniz, bunun için tabi yukarıdaki gibi güvenebileceğiniz bir ütü masasına ihtiyacınız var.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yh0DAkBE04bnK0uW2p13BA.png" /><figcaption>Yalın fon kullanmanız ve kamerayı duruşunuza uygun yüksekliğe getirmeniz (sağ) uzaktan görüşme ve sunumlardaki etkinizi arttıracaktır. Aksi takdirde görüşmedeki odak, kontrolünüzden çıkabilir (sol).</figcaption></figure><p>Bu şartlar altında <strong>elbise dolaplarının, düz duvarların veya kapalı havalarda güneşliklerin önü </strong>bazı sunumlarınız için ideal noktalar olabilir. Ya da evinize özel sizin keşfettiğiniz diğer noktaları kullanabilirsiniz. Ne de olsa size bu esnekliği sağlayan bir ütü masanız var. ;) Tabi sanal fonlardan memnunsanız, bu kadar zahmete de gerek yok. Fakat açıkçası bu uygulamanın da yarısı görünen kulak, saç, el gibi durumlar nedeniyle gereğinden çok ilgi çektiğini ve ortamı yapaylaştırdığını düşünenlerdenim.</p><h3>Gizli Öğle Yemeği</h3><p>Uzaktan çalışma ile birlikte yoğunluk ve temponun çok daha arttığını çevrenizden sıkça duymuşsunuzdur. Örneğin; eskiden günde en fazla birkaç toplantı yaparken bugün toplantıdan toplantıya nasıl yetişeceğini şaşıran kişilerle daha sık karşılaşmaya başladık.</p><p>İdealde istemesek de bu yoğunluk bazen öğle aralarına dahi yansıyabiliyor. O saatlerde artan açlık, kan şekerimizi düşürüp duygularımızı etkisi altına alırken kahve kupaları bu durumları tekrar kontrol altına almanıza yardım edebilir. İhtiyacınız olan <strong>geniş ve büyük kahve kupası, </strong>yoğun ama parçasız bir çorba ve belki biraz da kıtırdatacak bir şeyler. Siz aslında sadece güzel kahvenizi yudumluyorsunuz ve yanında bir şeyler atıştırıyorsunuz, toplantıda çorba içecek değilsiniz ya ;)</p><p>‘Zaten böyle kupa gibi büyük çorba kaseleri var’ diyenlerimiz olabilir. İşte onlar bilinen çorba kaseleri, onları kullanmanızda sorun olmayan bir toplantıdaysanız o zaman çatal, bıçak, kaşık kullanmanızda da büyük bir problem olmamalı. ;)</p><h3>Kişiselleştirilebilir Sunum Işığı</h3><p>Bu kelimeyi duyunca çoğumuzun aklına ilk olarak aynı ürünün geldiğine eminim; dairesel formda, ortasına telefon da yerleştirebildiğimiz makyaj ışıklarına benzeyen o ‘Youtuber’ ışığı! Hayır hayır, ben de tam onu demeyecektim. ;)</p><p>Formun fonksiyonu oldukça baskın bir şekilde izlediği bu tip ürünler yerine masanızda daha şık duracak ekonomik çözümlere yer verebilirsiniz. Tabi bu önerimi aldığınız gibi kullanmıyorsunuz, sizin ufak bir düzenleme yapmanız gerekiyor. Bu da aslında ürünün kişiselleştirme kısmı.</p><p>Bu çözümün ilk adımı kendi adıma evimizin her şeyi IKEA’da başladı. Silindir yapılı bir aydınlatmaları var, <a href="https://www.ikea.com.tr/urun-katalogu/aydinlatma/masa-lambalari/50464078/mackebo-abajur.aspx">Mackebo</a>. Kişisel olarak yalın geometrileri seviyorum, bu nedenle de bu ürünü hiç çekinmeden almıştım. Tek sorun ışığın direkt yüzüme gelmesiydi. :) Fakat formu beni kendi çözümümü bulmaya motive etti.</p><p>Bildiğiniz A4 kağıdı silindir şeklinde kıvırarak cam kısmından içine bıraktığınızda birebir kalıba uyuyor ve ışığı böylece oldukça yumuşatıyorsunuz. Kişiselleştirme de burada başlıyor; seçeceğiniz A4 kağıdın rengi veya üzerine yapacağınız çizimler ise sizin bu aydınlatmadaki özgün dokunuşlarınız olacak.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*666_ZLzgj_j-7JoAYDN4gw.gif" /><figcaption>Bir A4&#39;ü kıvırıp aydınlatmayı sararak ışığını yumuşatabilirsiniz. Kullandığınız kağıdın rengine göre de yayılan ışığın rengini değiştirebilirsiniz.</figcaption></figure><p>Bu arada bu tanıtım üzerine, bu ürünü online satın almak isterseniz işte bu yazıya özel hediye çekiniz: ‘korayoz..’… Şaka şaka :D Birkaç paragrafı tekrar okuyunca böyle bir izlenime kapıldım ama hakikaten bir reklam amacım yoktu ;)</p><h3>Kıssadan Hisse</h3><p>Uzaktan çalışmanın hayatımıza girmesiyle birlikte bizim için de farklı mücadeleler başladı. Ofiste alıştığımız ses, görüntü ve fonksiyon anlamındaki ideal ortamı evde bulamadıkça yeni kişisel çözüm denemelerine girdik. Bu da bizi nesnelerdeki saklı fonksiyonları arama konusunda teşvik etmeye başladı.</p><p>Benim bu yolculuğumda bugüne kadar öne çıkanlar ütü masası, dolap kapakları, güneşlikler, kahve kupaları ve masaüstü aydınlatmalar oldu. İhtiyaç oldukça bunlara yenilerinin ekleneceğine eminim. Sözünü açmışken gerçek bir uygulama anımı da kapanışa bırakmak istedim. İşte önemli bir sunumumdan bir kare:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IXjOi9aFbBFn2qnApZgeYQ.jpeg" /></figure><p>Kim bilir; belki de markaların ürünlerindeki bu saklı fonksiyonları direkt veya dolaylı yollardan pazarladığını görmemiz çok uzak değildir?</p><p><strong><em>Referanslar</em></strong></p><ol><li><em>Aram Ekin Duran<br></em><strong>İş hayatının yeni normali: Evden çalışma</strong><em><br>(Ocak 2021) Deutsche Welle — </em><a href="https://www.dw.com/tr/i%C5%9F-hayat%C4%B1n%C4%B1n-yeni-normali-evden-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma/a-53219366">https://www.dw.com/tr/i%C5%9F-hayat%C4%B1n%C4%B1n-yeni-normali-evden-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma/a-53219366</a></li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e8e696c6ee38" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Tasarımcılar için Excel İpuçları]]></title>
            <link>https://medium.com/garantiexperiencedesign/tasar%C4%B1mc%C4%B1lar-i%C3%A7in-excel-i%CC%87pu%C3%A7lar%C4%B1-33723c8aebba?source=rss-25d7d1fb64ec------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/33723c8aebba</guid>
            <category><![CDATA[analiz]]></category>
            <category><![CDATA[excel]]></category>
            <category><![CDATA[veri-düzenleme]]></category>
            <category><![CDATA[ux-design]]></category>
            <category><![CDATA[tasarım-arenası]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Koray Ozsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 30 Nov 2020 07:06:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-30T07:31:14.199Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Tasarımcı ve Excel. Çoğunuzun ‘ne alaka?’ dediğini duyabiliyorum. Haksız değilsiniz; tasarımcı denince Excel programının akla gelme şansı neredeyse yok denecek kadar az. :) Peki gerçekten bu ikili birbirine bu kadar uzak mı? Excel tasarımcıların hayatını kolaylaştırabilir mi? Aşağıdaki 5 ipucunu okuduktan sonra bu soruları tekrar yanıtlamalısınız.</p><blockquote>Bu yazıda, Excel’de sık kullandığım bazı komutları ele alıp tasarımcılara farklı aşamalarda faydalı olabilecek ipuçlarını toparlamaya çalışacağım. Videolar aracılığıyla yaptığım bu paylaşımların, hem verilerin temizlenmesine ve daha hızlı okunmasına hem de prototiplemede gösterilen içeriklerin daha gerçekçi olmasına yardımcı olmasını hedefliyorum.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*APNdorwHH_F9OhzvOycNjA.png" /><figcaption>Tasarımcılar için Excel İpuçları</figcaption></figure><h3><strong>A. Verileri Temizleyen ve Formatı Yalınlaştıranlar</strong></h3><p>Araştırma çıktılarını analiz ederken bize yardımcı olabilecek komutlarla başlayalım. Listelerdeki formatı belirlesek de içindeki verilerin her zaman beklediğimiz gibi doldurulmadığını görebiliyoruz. Ya da farklı formattaki verileri birleştirmemiz gerekebiliyor. Bu durumlarda okuma ve analiz yapmak zorlaşıyor, bunları prototiplerde kullandığımızda da kötü liste görünümleri ortaya çıkabiliyor. Bir de benim gibi mükemmellik takıntınız varsa rahatsızlık da duyabiliyorsunuz. :) Size iyi bir haberim var, birkaç basit formülle listenizi ve verilerinizi tek formata getirmeniz mümkün!</p><h4><strong>1. Kelimeleri Biçimlendirme</strong></h4><p>Kelimeler büyük harfle mi başlasın, tümü büyük harf mi olsun yoksa küçük harf mi? Bu videoyla bunları nasıl tek format haline getirebileceğimizi göreceğiz.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F1gWHcXwmBIo%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D1gWHcXwmBIo&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F1gWHcXwmBIo%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/3bcf42298898f3dba0a1ba6d94573db5/href">https://medium.com/media/3bcf42298898f3dba0a1ba6d94573db5/href</a></iframe><blockquote>Bu videoda bize yardımcı olan 3 komut oldu.<br><strong>Sadece ilk harf ‘Büyük’:</strong> =yazimdüzeni (veya =proper)<br><strong>Tüm harfler ‘BÜYÜK’:</strong> =büyükharf (veya =uppper)<br><strong>Tüm harfler ‘küçük’:</strong> =küçükharf (veya =lower)</blockquote><h4><strong>2. Tekrar Eden Verileri Belirleme / Silme</strong></h4><p>Bu başlık altında hedefimizde tekrar eden veriler var. Öncelikle verileri sayma ile başlayacağız. Sonra da sayım sonuçlarına göre sıralama yaparak tekrar ettiğine inandığımız verileri kolaylıkla sileceğiz.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FwLSTVFUyVVU%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DwLSTVFUyVVU&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FwLSTVFUyVVU%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/89dd96e2f2576c8ffeece42561eb7df0/href">https://medium.com/media/89dd96e2f2576c8ffeece42561eb7df0/href</a></iframe><blockquote>Bu videoda verileri saymak için <strong>‘=Eğersay (=Countif)’</strong> komutunu kullandık ve sonra da sayım yaptığımız sütuna göre <strong>küçükten büyüğe sıraladık.</strong></blockquote><h4><strong>3. Açılır Liste (Drop Down) Hazırlama</strong></h4><p>Eğer Excel’de yapılan bir veri işlemesi varsa, bunların bize gelmeden önce mümkün olduğunca kontrollü girilmesini sağlayabiliriz. Bunun için belirleyeceğimiz seçenekler içerisinden tercih yapılmasını sağlayabiliriz.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FeEdxSpkL0qM%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DeEdxSpkL0qM&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FeEdxSpkL0qM%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/beaec4c6687c9d37972bf235101eaecc/href">https://medium.com/media/beaec4c6687c9d37972bf235101eaecc/href</a></iframe><blockquote>Bu videoda ‘<strong>Data’ menüsü altındaki ‘Data Validation’ </strong>özelliğini kullandık. Uzun seçenekli listeler için aynı Excel dosyasında <strong>pivot olacak başka bir ‘sheet’ açtık ve açılır listede çıkmasını istediğimiz değerleri buradan besledik.</strong></blockquote><h3><strong>B. Verileri Görselleştirmede Yardımcılar</strong></h3><p>Tasarımcı olarak gerek projelerde verileri incelerken gerekse de prototiplerimizde verileri okutmaya çalışırken mümkün olduğunca hızlı okumaya imkan sunacak yaklaşımları benimsemeyi severiz. Bu başlık altında bize her açıdan pratiklik katacak birkaç temel fonksiyonu göreceğiz.</p><h4><strong>1. Veri Görselleştirme: Koşullu Biçimlendirme (Conditional Formatting)</strong></h4><p>Liste içerisindeki değerlerin, satırların, hücrelerin belirlediğimiz kurala göre farklı görünmesini sağlayabilir ve verileri okurken zaman kazanabiliriz.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FoGSxijve0y4%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DoGSxijve0y4&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FoGSxijve0y4%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/5b346f7a6c1d0a7b6317454c91330880/href">https://medium.com/media/5b346f7a6c1d0a7b6317454c91330880/href</a></iframe><blockquote>Bu videoda ana menüdeki <strong>Koşullu Biçimlendirme (Conditional Formatting)</strong> özelliğini kullandık. Bu özelliğin altındaki <strong>Hücreleri İşaretleme Kuralları (Highlight Cells Rules)</strong> bize kural yazmada, <strong>Kuralları Düzenle (Manage Rules)</strong> fonksiyonu da yazdığımız kuralların güncellenmesine yardımcı oldu.</blockquote><h4><strong>2. Grafik Çizme</strong></h4><p>Görsel olarak daha hızlı okuyanlar için içeriğimize göre farklı grafikleri çok kısa sürede oluşturabiliriz. Hatta prototiplerde mümkün olduğunca gerçeğe yakın içerikle bakmanın faydalı olduğunu sıkça konuşuruz. Bu noktada buradan alacağımız görsel çıktılarla daha gerçekçi içeriğe sahip prototipler hazırlayabiliriz.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FRiOD7-c-Ehk%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DRiOD7-c-Ehk&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FRiOD7-c-Ehk%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/7a45126f9a9f09f64004d55425848bba/href">https://medium.com/media/7a45126f9a9f09f64004d55425848bba/href</a></iframe><blockquote>Bu videoda grafikte yazdırmak istediğimiz verileri seçip ana menüdeki <strong>Grafikler (Graphs)</strong> alanını kullandık. Açılan seçenekler arasında uygun görüntüyü seçip üzerinde bazı değişiklikler yaptık.</blockquote><h3>Tasarım Sürecindeki Kullanım Alanları</h3><p>Tüm bunları <strong>tasarım süreçlerimizin nerelerinde kullanabileceğimizi </strong>birkaç örnekle canlandıralım.</p><p>Araştırma evresindeyken farklı aracı siteler yardımıyla uyguladığımız anketler oluyor. Serbest yanıt girilen sorularda metin formatını standartlaştırmak mümkün değil. Bu noktada sonuçları Excel çıktısı olarak alıp <strong>‘1. Kelimeleri Biçimlendirme’</strong> yardımıyla daha rahat okunmasını sağlayabiliriz. Ayrıca Excel’e aldığımız bu sonuçlarda aynı kişilerce verilmiş yanıtları ortaya çıkarabiliriz <strong>(2. Tekrar Eden Verileri Belirleme / Silme)</strong> veya bunlara <strong>‘4. Koşullu Biçimlendirme’</strong> uygulayıp daha hızlı çıkarımlara gidebiliriz. Bunun yanında; çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir anketi kendimiz Excel’de <strong>‘3. Açılır Liste (Drop Down) Hazırlama’</strong> yardımıyla oluşturabiliriz.</p><p>Wireframe tasarımlarında daha gerçekçi oranlarda çizilmiş ve gerektiğinde kolaylıkla revize edilebilecek birçok farklı grafiği de <strong>‘5. Grafik Çizme’</strong> ile hazırlayabiliriz. Bunu tasarımımıza yansıtmak için tek yapmamız gereken bir ekran görüntüsü almak. ;)</p><p>Gördüğünüz gibi birkaç temel komut veya özellikle elimizdeki verilere daha fazla hakim olmamız mümkün. Tabi bu paylaştıklarım dönem içerisinde sık kullandığım ipuçlarından sadece bazıları. Alkışlarınıza ve yorumlardan gelecek sorularınıza göre daha fazlasını eklemeye, olursa da seve seve katkılarınızı almaya da açığım. :) Lütfen klavyenizi korkak alıştırmayın!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=33723c8aebba" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/garantiexperiencedesign/tasar%C4%B1mc%C4%B1lar-i%C3%A7in-excel-i%CC%87pu%C3%A7lar%C4%B1-33723c8aebba">Tasarımcılar için Excel İpuçları</a> was originally published in <a href="https://medium.com/garantiexperiencedesign">Garanti Experience Design</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir Arayüz Etkileşim Modeli Olarak ‘İnsan — Hayvan İlişkisi’]]></title>
            <link>https://medium.com/garantiexperiencedesign/bir-aray%C3%BCz-etkile%C5%9Fim-modeli-olarak-i%CC%87nsan-hayvan-i%CC%87li%C5%9Fkisi-b383e50b3cec?source=rss-25d7d1fb64ec------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b383e50b3cec</guid>
            <category><![CDATA[ui]]></category>
            <category><![CDATA[ux]]></category>
            <category><![CDATA[etkileşim]]></category>
            <category><![CDATA[hci]]></category>
            <category><![CDATA[tasarım-arenası]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Koray Ozsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 24 Aug 2020 11:17:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-24T11:17:59.854Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Bir Arayüz Etkileşim Modeli Olarak ‘İnsan — Hayvan İlişkisi’</strong></h3><p>Arayüzlerle olan ilişkimizin son yıllarına baktığımızda yenilik konusunda hızlı bir artış olduğunu gözlemliyoruz. Artık markalar sundukları deneyimi ‘bi-tık’ iyileştirmek, farklılaşmak ve pazardaki sahipliğini arttırmak için değişim konusunda daha cüretkar! Bu dönemde; ‘ancak filmlerde olur’ dediğimiz global krizleri de görmemiz hem bizi daha talepkar yapıyor hem de pazarı iyice körüklüyor. Peki siz hiç bu denklemde, geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan insan-hayvan ilişkinin çok değerli bir kaynak olabileceğini düşünmüş müydünüz?</p><blockquote>Bu yazıda insan — hayvan ilişkisinin arayüz tasarımına nasıl verimli bir kaynak olabileceğini aktarmaya çalışacağım. Bu sırada, deneyimlediğim bazı araştırmalar, makaleler ve uygulama örnekleri konuyu daha iyi somutlaştırmama yardımcı olacak. En sonda ise; projesinde bu yaklaşımı uygulamak isteyenler için bazı ipuçları vereceğim.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*w8Td_RDydgkZg4xb_QzYGg.jpeg" /><figcaption>Fotoğraf: Monica Murphy — <a href="https://www.stocksy.com/">stocksy.com</a></figcaption></figure><p>Hayvanlarla olan ilişkimizdeki görsel ve sesli iletişimimiz, temasımız, algımız ve bireysel geçmişimiz hem fiziksel hem de dijital ürünler adına önemli bir ilham potansiyeli barındırıyor. Bunun arkasındaki en önemli unsurların başında, bu ilişkide sıkı bir geçmişimiz ve üzerine her gün koyduğumuz bir öğrenmişliğimizin olması geliyor. Bu birikim öyle derin ki; bugün onlarla olan faaliyetlerimizi terapi, eğitim, ilk yardım, güvenlik, sosyal etkinlik gibi çok farklı dallara ayırmış durumdayız [1].</p><p>Beni bu ilişkiye farklı bakmaya teşvik eden dönüm noktası ise evde kullanılan servis robotları oldu. Üniversite yıllarımda çalıştığım projelerden biri robotik ev süpürgeleri üzerineydi. Hani şu -yaklaşık- bir pizza büyüklüğünde olup da nefesleri yettiği kadarıyla evinizi süpürmeye çalışan sempatik robotlar var ya! ;)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/947/1*20KBjaj1JsYG1NIpYu7sEQ.png" /><figcaption><em>Fotoğraf: Prof. Dr. A. Er, Ozsoy, K. (3)</em></figcaption></figure><h3><strong>Fiziksel ve Davranışsal Faktörler</strong></h3><p>Robot odaklı bu projenin temelini oluşturacak araştırma tasarımını 5 kişilik bir grup olarak yapmıştık [2]. İnsan-hayvan etkileşimindeki ‘güven duyma’ ve ‘duygusal bağlanma’ kavramlarını irdeledik. Bunun için de örneklemlerimize iki kart grubu üzerinden <em>‘Hangisine daha çok güven duyarlardı, neden?’</em> ve <em>‘Hangisiyle daha çok duygusal bağ kurarlardı, neden?’</em> gibi soruları tekrarlı olarak yönelttik. Bu sırada kart sıralama tekniğini kullandık. Birinci kart seti farklı hayvanlardan, ikinci set ise baskın olacağını öngördüğümüz farklı köpek cinslerinden oluşuyordu. Böylece görüştüğümüz kişilerden hem makro hem de mikro düzeyde tasarım girdisi elde etmeyi hedefledik. Bunları da yukarıdaki sorular karşısında kart sıralaması yapılırken duyacağımızı öngördük.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zCUA1TwNhML-zKMaAg_5EA.png" /><figcaption><em>Siz bunlardan en çok hangisine karşı güven duyardınız, neden? <br>Peki ya bundan sonra hangisine en çok güvenirdiniz, neden?<br>Fotoğraf: Grinten, B., Wal, E., Kuip, G., Ozsoy, K., Kanis, H. [2]</em></figcaption></figure><p>Görüşmeler sırasında katılımcıların sıklıkla duyulara referans verdiğini gördük. Bazen uzun tüyler, kıvırcık tüyler veya ince teller konu oldu. Bazen de ağırlık veya hız. Kimileri bakışlara önem verdi, kimileri de çıkan seslere. Az da olsa koku referansını dahi duyduk.</p><blockquote>İnsanlar hayvanlarla olan ilişkilerini anlatırken onlardan genellikle çeşitli referanslarla tepki almayı beklediklerini paylaşıyor. Bu referansların dokunma, işitme, görme, koklama gibi duyulara ne kadar temas ettiğine bağlı olarak farklı duygular farklı yoğunlukta yaşanıyor [2].</blockquote><p>Yalın birkaç soruyla başlayan bu araştırma nitel ve nicel olarak çok değerli tasarım girdileri sağladı. Örneğin; ‘uzun tüylü bir köpeği sevmenin verdiği rahatlama’ duygusu robotun dış kabuk tasarımını şekillendiren bir etken olabilirdi. Veya ‘bir balığın nereye baktığının anlaşılmaması’ robotun hareketlerine, kabuğuna ve/veya arayüzüne etki edebilirdi. Peki ‘sallanan bir kuyruğun verdiği mutluluk’ mesajını siz bir robota nasıl entegre ederdiniz?</p><h3><strong>Geçmiş Deneyimlerin Etkisi</strong></h3><p>Bu ilişkinin temelinde karşılıklı bir tepki, yani bir diyalog beklentisi yattığını belirten çalışmalar da var [1, 3]. Burada duyular kadar geçmiş deneyimlerin de etkili olduğunu söyleyebiliriz. Yaşadıklarımız, çevremizdekilerin yaşadıkları, duyduklarımız bizim bu ilişkiyi nasıl betimlediğimizi derinden etkiliyor [3].</p><p>Deneyimler öznel olduğu için tasarımı iyi veya kötü yöne taşıma riskini de taşıyor. Az önce örnek olarak verdiğim ‘uzun tüylü bir köpeği sevmenin verdiği rahatlama’ duygusunu bir de küçükken uzun tüylü bir köpek tarafından ısırılmış bir kişinin bakış açısıyla düşünelim. Bu kişinin kullandığı bir robotik süpürgenin dış tasarımında buna gönderme yapan bir tasarım ögesi olsaydı, nasıl bir his verirdi? İşte tam burada kişinin hayvanla kurduğu duygusal bağın önemli bir faktör olduğunu söyleyebiliriz. Geçmişte yaşanan bir acı varsa kullanıcıya aynı duyguyu hatırlatıyor ve tasarım olumsuz etki yaratıyor. Fakat söz konusu ilişkide nötr veya mutlu bir hafıza varsa tasarımdaki çıktısı da olumlu karşılık buluyor.</p><h3><strong>Arayüz Etkileşimindeki Rolü</strong></h3><p>Tüm bunlar çerçevesinde arayüz etkileşimi üzerine çalışırken bu model ilişkiyi ‘etki/tepki’, ‘yönlendirme’ ve ‘duygusal bağ’ ana başlıkları altında değerlendirebiliriz.</p><h4><strong>A. Etki/Tepki</strong></h4><p>Bir arayüz karşısında ne yapacağımızı anlamamız, bir şey yaptıktan sonra neler olduğunu bilmemiz, bizden beklenen bir şey varsa görmemiz altın değerindeki etkileşimlerden sadece birkaçı. İnsan-hayvan ilişkisi bu anlamda kilit duygusal referanslar taşıyor.</p><p>Bu referansları <strong>görsel tepki </strong>ve <strong>işitsel tepki</strong> altında gruplandırabiliriz. Görsel olanlara bakışlar, çeşitli uzuvların hareketleri örnek olarak verilebilir. Mesela sallanan bir kuyruk! İşitsel olanlar ise tonlama farkları ve ses öbeklerinin çeşitliliğinden beslenebilir. Burada da sevilmekten mutluluk duyan bir kedinin çıkardığı sesi hatırlayalım! :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*UqkxLbdwcUhW0dyLxCt-3g.gif" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*xAeR8LRuDyRDMfyHZMAaNw.gif" /><figcaption><em>Soldaki Görsel: Duolingo — Testin ortasına başarıyla geldiğinizde çıkan bir mesaj<br>Sağdaki Görsel: Mailchimp — Toplu bir mail gönderim öncesindeki son uyarı mesajı</em></figcaption></figure><h4><strong>B. Yönlendirme</strong></h4><p>Bugün bir ekran karşısında bir bileşenin üstüne mi basmamız veya onu bir yöne mi kaydırmamız gerekiyor, bunu doku gibi çeşitli fiziksel referansların yardımıyla anlayabiliyoruz. Nesneler ve içerik arasındaki ilişkiyi yine bunlar sayesinde hissedebiliyoruz. Bu noktada hayvanların dış görünümdeki çeşitli referanslar, kullanıcı algısındaki ‘yumuşak / sert’, ‘sempatik / antipatik’, ‘korkutucu’, ‘koruyucu’, ‘davetkar’ gibi sıfatları besleyerek onları birincil ve ikincil aksiyonlarda yönlendirme konusunda harekete geçirebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TAiic4yqsc3eVGuaIJf93g.png" /><figcaption><em>Lemonade Pets sitesi hem akışı sürdürme hem de ilgi çekme noktalarında bunlardan faydalanıyor (08/2020): </em><a href="http://www.lemonade.com/pet"><em>www.lemonade.com/pet</em></a></figcaption></figure><h4><strong>C. Duygusal Bağ</strong></h4><p>İlişkide zaman geçtikçe bireyler arasındaki bağ da karşılıklı olarak kuvvetleniyor. Burada bireysel geçmişin ve etki/tepki ilişkisinin bir kombinasyon oluşturduğunu gözlemleyebiliriz. Duygusal bağ özellikle ürünün yaşam döngüsünde öne çıkıyor. Yani yaşadıkça değer yüklediğiniz, değer yükledikçe daha fazlasını yapmaya hazır olduğumuz bir ilişki düşünün. Kullanılabilirlik kadar pazarlama kavramları da burada devreye giriyor.</p><p>Bunun en güzel örneklerinden biri Tamagotchi olabilir (1996). Veya HP’nin vakti zamanında bize büyüttüğü balıklar (1997). Sizce insanlar bunları aylarca, yıllarca neden büyütmek ister?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hgBMee6QdbBCw6DCqdqRiQ.jpeg" /><figcaption><em>Soldaki Görsel: Tamagotchi — Tomasz Sienicki<br>Sağdaki Görsel: HP MOPy Fish — Pixelation</em></figcaption></figure><h3><strong>Uygulamayla İlgili İpuçları</strong></h3><p>Proje odağında ister fiziksel ister dijital ürün olsun, siz de dilerseniz bu ilişki modelinden ilham alabilirsiniz. Bunun için aşağıdaki püf noktalarına dikkat etmenizde fayda var:</p><ul><li>Öncelikle tasarlamak istediğiniz deneyimdeki kilit duyguları belirleyin.</li><li>Bu duyguların insan-hayvan ilişkisinin hangi aşamalarında daha çok öne çıkacağını düşünün, içgörülerinizi hazırlayın.</li><li>Bu içgörüleri önceliklendirerek çeşitli araştırma soruları hazırlayın.</li><li>Genel bilgiler (makro seviye) için farklı hayvan tipleri üzerinden, spesifik bilgiler (mikro seviye) için ise bir hayvan tipinin farklı cinsleri üzerinden araştırma yapın. Makro seviyede kullanıcı deneyimi (UX) ilgili, mikro seviyede görsel tasarımla (UI) ilgili çıktılar almanız kuvvetle muhtemel!</li><li>Bu sorulara yanıt ararken hangi yöntemlerin size faydalı olacağını düşünün. Derinlemesine görüşme, anket, kart sıralama, günlük tutma gibi araçlar bunlardan sadece birkaçı…</li><li>Seçtiğiniz yöntem(ler) yardımıyla hedef kullanıcılarınızdan -önce pilotlama yaparak- bilgi almaya çalışın ve gerekirse araştırma tasarımınızı gözden geçirin. Bu ilişki sizleri şaşırtabilir! ;)</li></ul><h3><strong>Kıssadan Hisse</strong></h3><p>Yukarıda örneklemeye çalıştığım gibi; proje konumuz ne olursa olsun hedeflediğimiz deneyimde öne çıkan bazı anahtar kavramları insan-hayvan ilişki modeli üzerinden derinlemesine araştırıp farklı esin kaynakları bulabiliriz. Bu süreçte kart sıralama, anket, günlük tutma, görüşme gibi metotları, araçları kullanarak katılımcılardan makro ve mikro seviyede daha fazla bilgi alabiliriz. Böylece birkaç yalın soruyla bile kendimizi bambaşka bir patikada bulabilir ve tasarladığımız deneyimin daha içten yaşanmasını sağlayabiliriz.</p><p>Eminim ki; hepimizin bu ilişkide paylaşmaya değer anıları vardır. Belki bu yazıyla bu anılara farklı bir açıdan bakacaksınız. Lütfen bunları yorumlarda paylaşmaktan çekinmeyin ki; bu ilişki modelinin tasarımdaki potansiyelini birlikte daha da derinleştirelim! :)</p><p><strong><em>Referanslar</em></strong></p><ol><li><em>A. C. Kirkham, The OHAIRE Group<br></em><strong><em>What is Human-Animal Interaction?</em></strong><em><br>(2020) Organization for Human-Animal Interaction Research, Purdue University</em></li><li><em>Grinten, B., Wal, E., Kuip, G., Ozsoy, K., Kanis, H. <br></em><strong><em>Design principles for service robots in a domestic environment<br></em></strong><em>(2007) Applied Ergonomics, Delft the University of Technology</em></li><li><em>A. Er, Ozsoy, K.<br></em><strong><em>Human-service Robot Interaction: An Ethnographic Study On Roomba Vacuum Cleaner In The Domestic Environment In Italy<br></em></strong><em>(2010) Institute of Science and Technology, İstanbul Technical University</em></li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b383e50b3cec" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/garantiexperiencedesign/bir-aray%C3%BCz-etkile%C5%9Fim-modeli-olarak-i%CC%87nsan-hayvan-i%CC%87li%C5%9Fkisi-b383e50b3cec">Bir Arayüz Etkileşim Modeli Olarak ‘İnsan — Hayvan İlişkisi’</a> was originally published in <a href="https://medium.com/garantiexperiencedesign">Garanti Experience Design</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>