<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by M. Fevzi Korkutata on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by M. Fevzi Korkutata on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@korkutata?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*LKX7DX4LscxINi0YsjvumQ.png</url>
            <title>Stories by M. Fevzi Korkutata on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@korkutata?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 21:23:45 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@korkutata/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[İzleniyorsunuz (!) Peki, Bilgileriniz Güvende mi? Sizi Kim Koruyacak?]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/i%CC%87zleniyorsunuz-peki-bilgileriniz-g%C3%BCvende-mi-sizi-kim-koruyacak-c7e0a9a15e19?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c7e0a9a15e19</guid>
            <category><![CDATA[unutulma-hakkı]]></category>
            <category><![CDATA[siber-güvenlik]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[bilgi-güvenliği]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 22 Sep 2026 22:45:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-22T22:45:05.985Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yapay Zeka Çağında Kime Güveneceksiniz? GDPR, CCPA, CPRA, KVKK… Unutulma Hakkı Nasıl İşletilecek?</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sXBCCdcRB4EsQpXmlXtJ3g.png" /><figcaption>İzleniyorsunuz(!). Sizi Kim Koruyacak?</figcaption></figure><p>Malesef yapay zeka çağında bilgi güvenliği hiç olmadığı kadar tehlike altında, hiç bir bilginiz güvende değil ve bütün kişisel bilgilerinize bütün kurumlar/şirketler/platformlar <strong>UMARSIZCA, SORGUSUZCA, LİMİTSİZ BİR ŞEKİLDE ERİŞİYOR VE YERİ GELDİĞİNDE BİRİLERİ SİZİN BİLGİNİZLE SİZİ TEHDİT EDİYOR…</strong> Hatta kurumlar, şirketler, devletler sizin bilgilerinize sahip olmak için kendi aralarında SAVAŞ veriyorlar. Ama kimse sizin bilgilerinizi güvenli tutmak için size rapor sunmuyor… <strong>NEDEN?</strong></p><blockquote><strong>Önsöz: </strong>Yazıda herhangi bir kurum, kişi hedef alınmamıştır. O bakımdan markalar, ve şirketlerin adları kullanılmamıştır ve hayal ürünü olabilir. Makalenin orjinal yazım dili Türkçe’dir ve Türkiye özelinde olmayıp, küresel bir bakış ile global teknoloji dünyası “bilgi güvenliği ve gizlilik politikası uygulamaları merceğinde” masaya yatırılmıştır ve Türkiye’den de eser miktarda örnekler içerebilir. Makalenin üslubunda SİZ/SEN tarzı kullanılmış olup, yazıyı okuyan kişiyi temsil etme<strong>me</strong>ktedir. Zaman zaman IT kelimesi ise “Bilgi Teknolojileri” anlamında, İngilizce tabir olarak kullanılmıştır. Bazı noktalarda umut kırıcı, ürkütücü senaryolar betimlenmiştir, teknik olarak mümkündür ve temel amaç konunun ciddiyetinin farkındalığını belirtmek amaçlıdır. Bu yazı %100 öz üretimdir, yapay zeka kullanılmamıştır. Ayrıca bu yazı, Yapay Zeka‘nın eğitilmesine ve yapay zekaya eğitim meteryali olmasına da kapalıdır.</blockquote><h3>ŞİRKETLER/KURUMLAR/PLATFORMLAR BÜTÜN VERİLERİNİZİ ELE GEÇİRMİŞ DURUMDA (!)</h3><h4>Yapay zeka çağında, mevcut durum ya aşağıdaki gibi ise?</h4><ol><li><strong>Arama motorları </strong>her şeyinizi biliyor ama her şeyinizi, ceptelefonunuzdaki işletim sistemi üzerinden de telefonunuz ile yaptığınız her şeyi… Çoğu sistem bütün sistemler; reklam adı altında danışıklı dövüş(!) içindeler…</li><li><strong>Cep telefonu işletim sistemi üreticileri</strong> her şeyinizi biliyor, hatta sadece sizi değil, etrafınızda olup biteni de…</li><li><strong>Adı sosyal, kendi sanal medya şirketleri </strong>her şeyinizi biliyor, örneğin en yaygın milyarların kullandığı bir sanal medya uygulamasından dahi, bütün rehberinizi, çevrenizi, günlük etkileşiminizi… ama her şeyi… bütün sosyal çevrenizi, yarın ne yapacağınızı, ne yapmayacağınızı, sizin dahi bilmediğiniz bilgi olan, yarın kimin sizinle iletişime geçeceğini…</li><li><strong>Anlık mesajlaşma uygulamaları </strong>her evrağınızı, yazışmanızı, resmi belgelerinizi, iletişim haritanızı, bütün her şeyinizi <strong>telefonunuza yüklediğin mobil </strong>uygulamasından, sahip olduğu bütün sosyal platformlarını telefon rehberine sizin onayınız ile sızarak, eşleştirmeleri yaparak biliyor… Ama her şeyi, hatta sizin kendiniz hakkınızda bildiğinizden daha fazlasını, siz unutuyorsunuz, o unutmuyor… Dahası, devlet kurumlarının kendi aralarındaki resmi yazışmaları da biliyor… Ülke yöneticileri, yönetimleri, <strong>herkesin kullandığı anlık mesajlaşma uygulaması </strong>üzerinden evrak paylaşıyor… Hatta devlet yönetenler ile, dünya devi teknoloji şirketleri düzenli olarak bir takvimleri oluştu ve bir araya geliyorlar…</li><li><strong>Bir işletim sistemi üreticisi teknoloji firması </strong>sizin sahip olduğunuz bilgisayarınız ile, kullandığınız <strong>iş dünyası sanal medya platformu </strong>ile, telefonunuz ile yaptığınız her şeyi biliyor… İş dünyasında ne yaptığınızı, ticari sırlarınızı, şirket bilgilerinizi, resmi evraklarınızı ama her şeyi biliyor…</li><li>Yetmedi! Mobil telefon operatorünüz geride kalmayı istemeyip yaptığınız bütün internet aramalarınızı, hangi sitelerde gezindiğinizi, SMS’lerinizi, mesajlarınızı, iletişimlerinizi… her şeyinizi biliyor, bilmeye çalışıyor… her ne kadar eskisi kadar güçlü olmasa da internet servis sağlayıcısı olarak elinde sandığınızdan çok daha fazla enstrüman var…</li><li>Telefonunuza kurduğunuz, internete bağlantısı olan <strong>herhangi bir uygulama üzerinden</strong>, Çin menşeli kamera uygulamalarından, evinizdeki robot süpürgenin kameralarından, bütün dünyaya yayılan internet modemlerinden, telefona kurduğunuz veya başkasının kendi telefonuna kurduğu herhangi bir uygulamadan… her yerden her şeyinizi biliyorlar…</li><li><strong>Konum bilgilerinizi</strong>, anlık nerde olduğunuzu… An be an biliyorlar… Korkunç birşey izlenmek, ama izliyorlar, konumunuzu biliyorlar ve izlemeye devam ediyorlar….</li><li><strong>E-ticaret siteleri</strong> bütün her şeyinizi, davranışlarınızı, <strong>arama motorları </strong>ile eşleştirdiği bilgiler ile neleri arattığınızı, neleri aldığınızı, neyi almak istediğinizi, cinsel ve dinsel tercihlerinizi, sizin nasıl ikna edileceğinizi, sohbetlerinizden, yazışmalarınızdan, ortam dinlemelerinden sizlere nelerin satılabileceğini biliyorlar, satıyorlar… Hayatınızın gizliliğini ihlal ederek, özel aldığınız her şeyi biliyorlar ve sizin bilgilerinizin sahibi olduğunu düşünüyorlar…</li><li><strong>Eveeet gözü dönmüş Yapay Zeka şirketleri… </strong>YZ sohbet botları ile her şeyinizi biliyor, özellikle hastalıklarınızı, zayıflıklarınızı, hassas noktalarınızı biliyor… Bilmekle yetinmiyorlar artık, sizleri robot gibi yönlendirebiliyorlar… Diğer uygulamalardan etkileşimlerinizi bilip sizleri istediği gibi ikna edebiliyorlar, durmayacaklar, daha fazlasını öğrenip, daha fazlasını yapacaklar size… Burası çok başka yere gidiyor, hem de geri dönüşü olmayan noktalara…</li><li>Kamu kurumları, bankalar, emniyet kurumları, özel şirketler, e ticaret siteleri… doyumsuzca her şeyinizi öğrenmek istiyor,<strong> teknoloji şirketleri / sanal medya şirketleri </strong>ne biliyorsa, benim ne eksiğim var; ben de hepsini bilmek istiyorum diyorlar. Bu şirketlerin platformlarından sürekli veri istiyorlar, bu şirketleri sürekli tehdit ediyorlar, bana arka kapı ver diye… Bu şirketler de canı istediği bilgiyi veriyor, istemediğini vermiyor. Çünkü bunlar da kişisel davranıyor, çıkarlarını gözetiyor.. Ortada sizin bilgileriniz var, ama sizin verileriniz için kavga eden bunlar oluyor. Devletler ve şirketler sizin verileriniz için savaş içindeler. Hiç iyi niyetli düşünmeyin… Hatta bu platform şirketleri, kendi verilerinizi istediğinizde size dahi vermiyorlar. Silin dediğinizde, sildik deyip arkada arşivliyorlar… <a href="https://chatgpt.com/s/t_69ea063614dc81919eef19a3e7f94268">(Bkz. DELETED = 1)</a></li><li>Parola uygulamaları (<strong>Web tarayıcı </strong>parola yöneticisi, PassKey uygulamaları… vb.) bütün parola bilgilerinizi, hangi sistemlere bağlandığınızı, ne sıklıkla giriş yaptığınızı biliyorlar… (Yoldan çıkıp şunun yerine bir de ben login olayım diyebilir mi?</li><li>Artık bağlandığınız kablosuz Wi-Fi ağlarından dahi kim olduğunuzu tespit edebiliyorlar! Hatta Wi-Fi modem sinyallerinden evin içindeki konumunuzu dahi bulabiliyorlar. Hatta ve hatta Wi-Fi sinyallerinden kimlik, kişi tespitini de %99 doğrulukta yapabiliyorlar artık!!!!</li></ol><blockquote>13. Madde için Teknik Bilgi: Wi‑Fi artık yalnızca internete bağlanmanızı sağlamıyor; çevresini algılayabilen bir sensöre de dönüşüyor. Güncel araştırmalar, kablosuz sinyallerdeki değişimlerden bir kişinin odadaki varlığının, hareketinin ve yaklaşık konumunun belirlenebildiğini gösteriyor. KIT araştırmacılarının BFId sistemi ise önceden kayıt altına alınan kişileri, belirli ve kontrollü deney koşullarında Wi‑Fi sinyalleri üzerinden %99,5 doğrulukla ayırt edebildi.</blockquote><blockquote>→ TEKNOLOJİ BU YÖNDE GELİŞİYOR, PEKİ BUNUN REGÜLASYONU, GİZLİLİK POLİTİKASI, MAHREMİYETİ GELİŞİYOR MU? Daha teknoloji kullanıma sunulmadan, kullanım çerçevesi belirlenemez mi? Kötü niyetli ve tehlikeli insanların eline geçmesi engellenemez mi?</blockquote><h4>Hadi ama yapay zeka çağındayız, az çok herkes kodlama, yazılım biliyor. Bilmiyorsa bile yukarıda listelenenlerin hepsinin teknik olarak yapılacabileceğini herkes biliyor artık. Ama bu şirketler/kurumlar bunları yapmamaları gerekiyor, etik davranmaları gerekiyor, bilgilerinizi kendilerinden dahi koruma altına almaları gerekiyorlar…. Peki koruyorlar mı? Bilemiyorsunuz…</h4><blockquote>Yukarıdaki listede teknik olarak bunları yapabildiklerini biliyoruz artık, ama yapıyorlar mı diye sorguluyoruz? Kişileri veya kurumları zan altında bırakıp bunları yaptıklarını iddia edemezsiniz, ama kişiler ve kurumların kendileri bunları yapmadıklarına sizi ikna etmeliler!</blockquote><h3>Sıraladığımız bu uygulamalar sizin güne nasıl başladığınızı, konum bilgilerinizi, ilk ne yaptığınızı, yarın ne yapacağınızı, kısacası her şeyinizi biliyorlar…</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6kH2KsS5z2ps-t5lFnTrVA.png" /></figure><p>Bu uygulamaların hiçbirini kullanmıyorum mu diyorsunuz? Kaçış yok, yine her şeyinizi biliyorlar… Bulut platformları ve veri merkezleri ile her şeyinizi siz istemeden dahi saklılıyorlar, depoluyorlar, silmiyorlar, bir yerden bir yere taşıyorlar, sürekli işliyorlar, sürekli kopyasını çıkartıp yaygınlaştırıyorlar, enerji krizi oluşacak kadar doyumsuzca sürekli veri merkezleri inşa ediyorlar… Bu platformlardan birileri, istediği zaman istediği verinize (eğer ki veriniz varsa), istediği gibi erişebiliyor ve hiç kimseye hesap vermiyorlar. En önemlisi arkada kapalı kapılar ardında ne yaptıklarını bilmiyorsunuz ki? Teknik olarak bunun mümkün olduğunu anlatıyoruz, ama bunu <strong>yapmaMAlılar</strong>. Yapay Zeka çağı ile dünya savaşlarının tetiklendiği, devletlerin birbirine savaş açtığı günlerden geçiyoruz, o bakımdan verilerinize etik yaklaşılması gerektiğini düşünen sizce var mıdır? Burası oldukça muamma…</p><h3>Biri Sizi Sevmedi Mi? Biri Sizi Hedef Mi Aldı?</h3><p>Önemli bir yerde kamu/özel yöneticisiniz, siyasetçisiniz, veya bir çıkış yapmak istiyorsunuz. Ama birileri sizi sevmeyebilir? Peki ne olacak, her şeyinize ulaşmaya çalışacaklar, ulaşacaklar. Her açığınızı, her bilginizi, her belgenizi ortaya çıkaracaklar. Öyle kimse GDPR, CCPA, CPRA, KVKK bizi koruyacak sanmasın. Bu sistemlerin insiyatifi başındaki kişilerin iki dudağı arasında; öyle iyi niyetli, ilkeli ve etik kişiler olduklarını da beklemeyin. Bu ihlaller; silsile halinde en üstten en alta, en alttan en üste, kadar gidiyor olabilir mi? Şöyle ki;</p><ol><li>Örneğin CRM, Banka, ERP, Kamu… vb. sistemlerin yönetim ekranlarına giriş yapabilen kişiler; önünde duran ekranlardaki her bilgiye erişmeyi kendine hak biliyor olabilir mi? İstediği gibi erişiyor, erişmeye çalışıyor, izini kaybetmeye çalışıyor, yeri gelince bu bilgileri dışarıya sızdırıyor, satıyor… vb. olabilir mi? Loglama var demesin kimse, bu loglara bakan kimse yok denecek kadar az, ne kadar sağlıklı tutuldukları da hep muamma…</li><li>İlgili kritik sistemleri yöneten kişiler, mühendisler, admin’ler, IT’ciler… Canları istediği her şeye ulaşıyorlar, gerektiğinde logları siliyorlar, zaten bunları kuran kendileri, çeşmenin başındalar, iyi bir mühendis izini silerek istediğini yapabilir durumda..</li><li>Ara yöneticiler, kendilerine gelen üst yönetim talimatlarını sorgusuz yerine getiriyorlar. Yasal olmayan erişimleri mühendislerine yaptırıp, yukarıya bütün bilgileri raporluyorlar, manipüle ediyorlar. Sorarsanız kendilerine bana söylenileni yaptım, görevimi icra ettim diyorlar…</li><li>En tepe yöneticiler, CEO’lar, genel müdürler, sevmediği her kişinin bilgilerine istediği gibi ulaşıyorlar, dedektif gibi takibe alıyorlar, fişliyorlar, dosyalar oluşturup tehdit unsuru olarak kullanıyorlar….</li></ol><h4>Yukarıda sıraladığımız senaryolar, teknik olarak mümkün. Bu senaryolar kimseyi zan altında bırakmak için sıralanmadı, illa koruyucu kanunlar vardır(!), yasalar ile korunuyorsunuzdur(!). Bilgilerinizi teslim ettiğiniz bu kişilerin güvenli insanlar olduğuna inanmak istiyorsunuzdur? Ama yetkisi olan kişilerin yaptığı bilgi güvenliği ihlallerinin bir istatistiğini verebiliyor olsaydık, tahmin edemeyeceğiniz ve oldukça güven kırıcı bir tablo ile karşılaşırdınız. Evet, malesef durum bu. Ancak ve ancak sağlanacak şeffaflık raporları ile, denetim mekanizmaları ile güven tazelenebilir. Ayrıca bilgilerinize erişebilecek konumda olan kişilerin düzenli denetimden geçmesi gerektiğinin de altını çizelim ve bunu muhatap olduğunuz platformlardan düzenli talep ediniz… En azından kişisel bilgi güvenliği ve kişisel gizlilik politikası farkındalığını arttıracaktır, global ölçekte bilgi güvenliğine katkıda bulunmuş olursunuz!</h4><p>Bilgi teknolojileri yazılım projelerinde, yazılımlara arka kapı koymak, hele bir de yapay zeka çağında makinenin ürettiği tehlikeli ajan kodu canlı sisteme yerleştirmenin oldukça kolay olduğu bir dönemi yaşıyoruz. Of of, ne malum yapay zekanın sisteme sızmak için, veri çalmak için arka kapı koymadığı? Böyle bir ortamda sizi hedef alan ve yapay zekanın gücünü de arkasına almış kötü niyetli iç tehdit olan bu profesyonel yapay bilişimcilere karşı sizi kim koruyacak?</p><h3>Adalet Sistemleri, Yasalar YAVAŞ ve YETERSİZ</h3><p>Dünya genelinde; mevcut yasalar ve mevcut adalet sistemleri yapay zeka gücünü de arkasına almış siber tehditlere ve siber saldırganlara cevap verebilecek hızda değil. Siber zorbalığa maruz kalanların sessiz kaldığı bir dünyada bu yavaş adalet sistemlerin çaresizliği daha da belirginleşiyor. İnsanlığa güven verecek yapay zeka destekli “koruyucu ve önleyici bilgi güvenliği mekanizmaları” devletlerce, adalet sistemlerince devreye alınmalıdır.</p><p>IT insanları yeri geldiğinde hemen siyah şapkalarını giyip; karanlık tarafa geçebiliyorlar. Ve bütün mahrem, normal, gündelik… vb. bütün bilgilerinize hemen ulaşabiliyorlar. Böyle rahat ulaşabilmeli mi? (Bir sürü önlem var, GDPR var, CCPA/CPRA var, yasalar var olduğu halde…) Diyelim ki yetkisi dahilinde erişti, peki tam eriştiği anda size “bilgilerinize erişildiğinin bilgilendirilmesi” yapılıyor mu? Sizce bu bilgilendirme yapılmalı mı? Örneğin; “Şuan kimliği belirsiz kişilerce <strong>kullandığınız sosyal medya hesap hareketlerinize</strong> erişiliyor, konum bilgilerinize erişiliyor, sağlık verileriniz inceleniyor…” vb. bildirimler alabiliyor olsaydınız kendinizi nasıl hissederdiniz? Acaba kim, ne için..???</p><p>Dünya’nın sorunları her geçen gün artıyor ve mutsuz/sorunlu insanların kapladığı yer arttıkça, mutlu/sorunsuz insanlar kabuklarına çekiliyorlar… İnsan muhakemesine dayalı adalet sistemleri, yapay zekanın ürettiği ve manipüle ettiği milyonlarca veri arasında gerçeği ayıklayıp karar vermeye çalışan, kapasitesi giderek yetersiz kalan yapılara dönüşmüş durumda.</p><h4>Teknolojiyi Özümseyemeyen Liderler (~Yöneticiler)</h4><h4>İLE (Vs.)</h4><h4>Devlet Olgusunu Anlayamayan Genç Kuşakların Çatışması</h4><p><strong>Dünya; teknolojiyi, sanal medyayı, sosyal medyayı kullanmayı bilmeyen yaşlı liderler (ve karar verici adalet yöneticileri) ile devletin ne olduğunu, kanunları, yasamayı, yürütmeyi, devlet yönetimini bilmeyen genç kuşaklar arasında sıkışmış durumda</strong>. Hal böyle iken, yeni nesil teknolojiler ile bunların yansıması her geçen gün — hızlı bir şekilde, devamlı bir şekilde — sürekli değişiyor. Hak ve özgürlükleri, bireylerin kendisine teslim edemeyen, bu hıza uyum sağlayamayan, yavaş kalan “adalet ve hukuk sistemleri” de beklentilere karşılık veremiyor.</p><h3>Yapay Zeka’dan Sonra</h3><p>Yapay Zeka savaşlarından sonra neredeyse bütün bu platform şirketleri, <strong>Hizmet Şartları</strong>, <strong>Kullanım Koşulları</strong> ve genel <strong>Kullanıcı Sözleşmelerini </strong>güncelledi ve her gün bir yenisi ekleniyor, eklenecek. Ki yeri geldiğinde, bunların hepsi hikaye… İstedikleri gibi her bilgiye sorgu atıyorlar, tanrı dışında bunları sorgulayacak bir mekanizma da yok şimdilik… Çok daha iştahlandılar, maillerinizden, yazışmalarınıza, ortam dinlemelerine kadar.. Her şeyinizi kayıt altına alıp işlemeye başladılar.. Ama bu defa şu fark var; artık çok ama çok daha akıllı bir silahları var. Yapay Zeka ile verilerinizi işleme platformları var. Sizin verinizle hayatınızı alt üst edebilecek dosyalar hazırlayabilirler gerektiğinde sizi tehdit olarak önünüze koyabilirler… Ya yapmak isterlerse? Evet hassas verileriniz yok, özel ve deşifre edilecek bilgilerinizin de olmadığını varsayalım. Ama yapay zeka ile sizin yerinize, siz yapmışçasına veri üretebiliyorlar, video yapabiliyorlar, sesinizi kopyalayabiliyorlar, dijital ikizinize sahip olmak istiyorlar… Önceden bir insanın, örneğin bir yıllık ses kaydını (telefon konuşmaları, ortam dinlemeleri… vb.) alacak kadar ne sunucu/disk kaynağı vardı, ne de bunu geriye sarıp dinleyecek bir insan kaynağı söz konusuyudu. Diyelim ki bir yıllık ses kaydınız, ama bütün konuşmalarınız, siz istemeden kayıt altına alındı. Artık bunu tek komut ile konuşmalarda “şu ifadelerin geçtiği” bölümleri çıkart dediğinizde; yapay zeka bunu dakikalar için, eğer iyi eğitirseniz, saniyeler içinde verebiliyor durumda! Şimdi neden bu kadar çok veri merkezi inşa ediliyor, daha net anlaşıldı mı? Asıl soru(n) şu; sizin fiziksel orjinalinizi, dijital kopyanıza karşı kim koruyacak?</p><h3>Çözüm Yok, Ama Umut Olmalı</h3><p>Savaşların bitmediği ve sürekli bir yenisinin eklendiği bir dönemden geçiyoruz. O bakımdan savaş ortamında, gri alanların çok olduğu zamanlarda, olağanüstü hal durumlarında, adem oğlu/kızı yöneticiler/liderler kendilerine her şeyi hak bile biliyorlar? Düşünsenize bütün dünyanın gözü önünde; ABD hükumeti kendi ülke şirketlerini, teknolojisini kendisiyle zoraki paylaşmakla tehdit etti. Böyle bir ortamda kişisel verilerimize istedikleri gibi erişiyorlar, erişecekler, erişimi kolaylaştıracak, erişimleri hayalet sorgulamalara çevirecek yapıları her geçen gün daha da genişletip, bir yenilerini ekliyorlar, ekleyecekler. Ağa babalarının, yöneticilerinin böyle davrandığı bir ortamda, sözüm ona sistemleri kuran, sistemlere erişen masum mühendisler, IT’ciler de onlardan eksik kalır mı dersiniz? Onlar da istedikleri gibi her şeyi sorgulayıp, yakın çevresine bunları tehdit olarak kullanabiliyorlar, herkes elindeki veri gücü oranında saldırganlaşıyor. Hem de yapay zeka silahını yanına alarak daha da güçlendiriyorlar kendilerini. Ta ki önlerine bir suç duyurusu düşene kadar? Problem mi; tabi ki de hayır. Veri ihlali yapan çalışan çalıştığı kurumca hemen koruma altına alınır, savunur, neden mi? Şirket/kurum ifşa olmasın, yaptırımlara maruz kalmasın diye. Mahkemelerde dahi avukatları ile NET bir şekilde veri ihlali yapan personelini korur, dünyada bunun örneklerini defalarca gördük. Zaten korumasa ne olacak? Hiçbir şey ispatlanamıyor, son kullanıcı olabildiğince savunmasız ve elinde hiçbir kanıt yok, geriye kalan kendisine uygulanan SİBER ZORBALIK tahribatı… Teknik olarak bu çerçeve mümkün iken; böyle bir senaryoya mahal vermemek için denetim mekanizmalarının, yasaların, adalet sistemlerinin kişisel veri hakları ve özgürlükleri güçlendirici, siber güvenliği arttıcı şekilde yeniden düzenlenmelidir.</p><h3>Bilgi Sistemlerinin Siber Güvenlik Zaafiyetleri, Kurum İçi Veri İhlaline Yatkınlığı ve Bazı Yaşanmış Örnek Olaylar</h3><p>Mesleğim gereği bir siteyi gezinirken, bir sistemi kullanırken, başıma gelmiş bir problem için, herhangi bir çağrı merkezini aradığımda, kullandığım banka sistemlerinde… vb. bir çok noktada zayıflıklıkları, güçlü yönleri kolaylıkla tespit edebiliyorum, mesleki dezenformasyon diyelim. Hal böyle olunca; olası sıkıntıları daha tarafsız ve henüz yaşanmadan önce önleyici önlemler ile çözüme yönelik kalıcı öneriler ile çözümleyebiliyorum.</p><h4>Yaşanmış Olay</h4><p>Örneğin; bir defasında bir araç ilanı yayınlamıştım ve hasar durumunu ilanda belirtmiştim. Potansiyel bir alıcı beni aradı ve hasar durumunu sorduğunda detay bilgi verdim. Bir müddet sonra tekrar arayıp; küfürler saydırarak neden yalan beyan verdiğimin hesabını sordu (yalan beyan vermediğim halde). <strong>“Beyfendi siz iyi misiniz?”</strong> demeye fırsat vermeden; işte kendisinin “XXX Yetkili Servisi”nde arkadaşının olduğunu ve ilgili ilandaki şahsi araç plakası bilgisini kullanarak aracımın “SERVİS GEÇMİŞİNİ” bilgilerini sordurmuş ve gerçekten de bilgilere ulaşmış, fakat yanlış yorumlamış. Düşünsenize size ait bilgilere; bir arkadaşını kullanarak ilgili bayi/servis sistemine erişmiş, bilgilere ulaşmış, hepsini yanlış yorumlamış, üzerine tanımadığı birini arayarak TEHDİTLER ve KÜFÜRLER savurmuş. Firmayı arayıp şikayette bulundum fakat hiçbir şekilde sorumluluk alıp; bir özür dahi dilemediler. Oysa ki; bu veri ihlalini yapan kişi anında tespit edilip, bu kişi hakkında firmanın kendisinin suç duyurusunda bulunması gerekiyordu. <strong>Bir alman ERP </strong>sistemini kullanan bu firma; hangi kullanıcının hangi bilgilere eriştiğini belirleyen loglama ve denetim yapısını kurmadığı bilgisine ulaştım. Oysa; ilgili araç/plaka için en son “hangi kişiler / hangi amaçla / hangi verilere” ulaşmışın cevabını veren AUDIT/DENETIM loglama mekanizması olsaydı bu fiziksel sosyal mühendislik ve dijital temelli veri ihlalini tespit edilebilecekti. Ama yapıları bu şekilde FLU/PUSLU kurmak herkesin işine mi geliyor? Herkes bu sayede hayalet profiller ile istediği bilgilere erişip, istediği manipülasyonları yapabiliyor olmuş olmuyor mu? Bu durum; AVRUPA, AMERİKA dahil dünyanın her yerinde aynı şekilde ve dünyada henüz tam olarak “bilgi güvenliği okur yazarlığı”, hatta farkındalık dahi malesef tam olarak oturmuş durumda değil.</p><h3>Son Kullanıcı Portalleri, Sosyal Medya Platformları</h3><p>İnternete yön veren DEVLET gibi DEV şirketler, sosyal medya platform yetkilileri malesef dünyanın, insanlığın kötüye gidişini umursamıyor, hatta insanoğlunu zeka düşüklüğüne sürüklenmesine, BOT bireylerin yetişmesine bile aldırış etmiyor. Tek dertleri ölümüne bağımlılık, insanların ekranlarda ömür tüketmesi, kendi rakamsal büyümeleri, devletlerden/devlet yönetimlerinden büyük olma isteği, dünyayı yöneten şirketler ve şirket yöneticileri…. Bu platformlar ve şirketler her saniye aşağıdaki aktiviteleri siz uyurken dahi size/hayatınıza uygulamaktadırlar.</p><ul><li>ölümüne entegrasyon çalışmaları (her şey her şeyle entegre olsun),</li><li>herkesin telefon rehberine ulaşıp; “tanıyor olabileceğiniz kişiler” ile “sizin tanıyor olabileceğiniz kişiler” ağınızı çıkartıp deşifre etmeleri,</li><li>persona vb. sistemler ile kimlik/pasaport bilgilerinizi fotoğraflar ile toplamaları (ne şekilde kullanılıyor bilmiyorsunuz dahi),</li><li>çöpçatan, ilişki sistelerinde geçirdiğiniz zamanların hareketlerin toplanması, diğer hareketleriniz ile ilişkilendirilmesi,</li><li>iletişim ağınızdan şirket sırlarınızın toplanması,</li><li>haber kaynaklarınızdan siyasi, cinsi, ticari… vb. görüşlerinizin tespit edilmesi,</li><li>dini görüşünüzü tespit etmeye yönelik oltalayıcı teşebbüslere maruz bırakılmanız…</li></ul><h3>Kapanışa Doğru: Çözüm Yok Gibi, Peki Ne Olacak, Ne Olmalı?</h3><p>IT’de olduğu gibi burda da bütün dünya hükümetlerin birleştiği yazılı ve canlı REGÜLASYON sistemi çözüm olabilir. Tıpkı bir değişiklik yönetim sistemi gibi “Milletler Kişisel Bilgi Güvenliği Kurulu” gibi birşey lazım ve bu kurul düzenli olarak canlı yasal kuralları, bu regülasyon işini yapacak canlı bilgi teknolojileri (BT) sistemleri kurgulayıp, kurmalıdır ve yönetmelidir. Örneğin GDPR sadece yazılı kurallar bütünü olmak yerine; GDPR.eu ve/veya GDPR.io benzeri canlı yazılım sistemleri kurulmasıyla; websitelerini, büyük şirketlerin sistemlerini tarayıp canlı canlı izleyebilmeli. Gerektiğinde güvenlik/veri ihlali, veri sızdırması… vb. tutarsızlıkları tespit edip şirketlere/kurumlara ceza kesebilmeli. Bu sayede reaktif ve sürekli geride kalan bir model yerine hergün kendini yenileyen, yapay zeka destekli, proaktif bir çözüm uygulayabilmek mümkün. BU çözüm veya BİR çözüm olmadığı müddetçe; her kurum/kişi/şirket her şeyi kendine HAK bilmeye devam edecektir.</p><h4>Sadece GDPR, CCPA, CPRA, KVKK Kural/Kanun Yayınlamak İle Olmaz</h4><p>Öyle kanun kural yayınlamak ile olmaz ve olmuyor da, şimdiye kadar olsaydı “Siber Zorbalık” diye bir tabir olmazdı. Bu sistemlerin yazılı kurallar bütününden, yaşayan canlı organizmalara dönüşmesi gerekiyor. Düzenli rapor ve denetim olmalı, hem de yapay zeka destekli. Sistemler/plaformlar ile hesap sorucu şekilde entegre olabilmeli, düzenli şeffaflık raporu sunabilmeli… En önemlisi hangi kurumlar, hangi sistemlerden hangi verileri istemiş, bunları alıp ne şekilde işlemiş? Bunu da düzenli olarak şeffaflık adı altında yayınlamalıdır.</p><h3>Bilgilerime Ne Zaman, Kimler, Ne Şekilde Ulaşmış?</h3><p>Son kullanıcı dediğimiz bireysel kişiler için; kurumlarda/şirketlerde prosedürün belli olduğu, bilgi edinme kanunun eksiksiz işletildiği ve bireysel hakların kolayca belirtildiği çerçevede, kişinin bilgilerine “ne zaman”, “neden”, “hangi kanallardan ne şekilde” eriştiği bilgilerinin kayıt altına alınması gerekmektedir. Aşağıdaki bilgilerin şeffaf bir şekilde her sistemde aynı standartta tutulması gerekiyor;</p><ul><li>En son verilerime kimler erişmiş?</li><li>Neden erişmiş?</li><li>Benim hangi bilgilerim tutuluyor?</li></ul><h3>Silme / Sildirme Hakkı (~Unutulma Hakkı)</h3><p>Kişiye ait verilerin koşulsuz şartsız sistemden, arşivleme olmaksızın silinmesinin şeffaf bir şekilde garanti altına alınması gerekiyor. Malesef bunu öğrenmek mevcut yapılarda mümkün değil. Platformlarda hesaplarınızı siliyorsunuz ama gerçekten sildiler mi bunu hiçbir şekilde bilemiyoruz. Neredeyse hepsi; sildik deyip arşive atıyor ve istediği zaman kendi sorgularına açık halde saklıyorlar. Ülkelerin çeşitli kuruluşların şirketlerin bilgisayar yazılımı sistemlerinde “5 yıllık / 10 yıllık saklanması şartı” oldukça saçma bir regülasyon kuralı olmaktan öteye geçemiyor. 10 yıl boyunca ne şekilde tutuluyor, güvende mi? Her önüne gelen bunlara erişiyor mu? Hiçbir şey bilmiyoruz, ama 10 yıl saklanması gerektiğini kanun olarak şirketlere dayatıyor. Siz silin istediğinizde de, silmiyorlar, silemiyorlar… Yok neymiş 10 yıl boyunca verileri saklamak gerekiyormuş. Böyle kuralları; hukuk sistemi mi, emniyet mi, adalet bakanlığı mı, kim getiriyorsa; hangi denetleyici kurum dayatıyorsa, sorumluluğu da o kurum almalıdır. Eğer bir verinin 10 yıl boyunca saklama zorunluğu varsa; bu veriler daha oluşurken ilgili merkezi sisteme aktarılmalı ve şirketlerin insiyatifine bırakılmamalıdır. 10 yıl boyunca; şirketlerde tutularak herkesin erişebileceği formattan çıkartılarak en azından sadece devletin erişebileceği bir yapı ile daha masum ve tercih edilebilir yapıya dönüştürülebilir (tabi arkadan paralel bir hat çekmeyecek şekilde güvenli bir yapı kurgulanması kaydıyla). O bakımdan bir kişi, kendisine ait bilgilerinin, istediği vakit silinebilmesini platformlardan koşulsuz/şartsız isteyebilmelidir. Ve silinme işleminin kanıtlanacak şekilde belgelendirilerek silindiğinin gösterimi de eksiksiz yapılmalıdır. Mevcut yapıda; 10 yıl saklama süresinin dolmasına rağmen, kullanıcıların verilerini silmiyorlar, ölümüne saklıyorlar. Hatta bu 10 yıldan eski veriler, yeri geldiğinde size sorun yaratacak düzeyde probleme sebebiyet verebiliyor.</p><h3>Tam 15 Yıl Önce, Bir Bankada Hesaplarımı Kapattım. Bilgilerimin Silinmesini De Dilekçe ile İstemiştim. Peki Sonuç? Buyrunuz…</h3><h4>Yaşanmış Olay</h4><p>Bundan tam 15 yıl önce bir bankadaki hesaplarımı ve kredi kartlarımı kapatıp; dilekçe ile “bütün bilgilerimin silinmesini istiyorum” şeklinde bankaya başvuruda bulunmuştum. Eğer 2011 yılına ait çağrı merkezi kayıtları duruyorsa (ki durduğuna inanıyorum) şahsıma ve hesabıma ait bütün verilerin silinmesini ve bütün yedeklerin yok edilmesini talep etmiştim. Bunun için çağrı açacaklarını söyleyip; telefonu o şekilde kapatmıştım. Türkiye’de faaliyet gösteren bankalar 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında BDDK’nın düzenleme ve denetimine tabidir. Bankalar, kanuni yükümlülükleri gereğince bankacılık faaliyetlerine ve müşteri işlemlerine ilişkin kayıt ve belgeleri genel olarak 10 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. Bunu da bildiğim için; zorunlu saklama verileri dışındaki bütün verilerimin silinmesi talep etmiştim ve bunun için de backoffice mühendislere çağrı açmalarını talep edip konu özelinde ısrar etmiştim. Bunu hem yazılı, hem de telefon üzerinden çağrı ile yapmıştım.</p><p>Gel zaman, git zaman, aradan 15 yıl geçtikten sonra ben ilgili bankada “Kredi Kartı” başvurusu yapmak istedim ve herkes gibi websitelerine giriş yaparak “kredi kartı” başvuru formunu buldum ve formdaki bilgileri eksiksiz doldurarak başvurumu yaptım. Ertesi gün 444&#39;lü numaradan <em>— başvuru yaparken ilettiğim telefon numarasından — </em>geri aranarak, müşteri temsilcisi gözetiminde; kredi kartı başvuru formunun bilgilerinin doldurulması için benden interaktif bir şekilde bir dizi bilgi istemeye başladı. Telefonda sözlü belirttiğim bilgilerin üzerine ilave bilgiler de isteyerek başvurumu devam ettirdi. O sordu ben bilgileri verdim, ben bilgileri verdikçe önündeki ekrandan girişlerini yapmaya devam ediyordu. Sonra müşteri temsilcisi; önündeki bilgisayar ekranından (bankanın kullandığı çağrı merkezi bankacılık ana ekranından) adres bilgilerimi teyit etmek istedi ve benim 15 yıl önceki adresimi ekrandan okuyup güncel olup olmadığını sordu?</p><p><strong>Silmeyeceklerini biliyordum ve silmemişler…</strong> Silinmesi için başvuru yapmama rağmen, aradan 15 yıl geçmesine rağmen, hiçbir bilgimi silmemişler… <em>Ne yapmalıyız, nereye gitmeliyiz, kime başvurmalıyız? Hiçbir son kullanıcının bu şirketler ile uğraşacak ne vakti var, ne de enerjisi var, ne de gücü var. Peki bilgimizi çalan, zorla kullanan, rızamız olmadan saklayan bu şirketler ile kim uğraşacak? </em>Anlatıma devam ediyorum, birden olaylar daha kötüye gidecek bir hal almaya başladı… Sonra telefonun diğer tarafında olan müşteri temsilcisine “doğru adres bilgimi” ilettim ve mevcuttaki adresin silinmesini istedim. Talebim üzerine ilgili güncellemenin yapılması ile “benim 15 yıl önce kullandığım ve şuan bana ait olmayan cep telefon numarasına” “adresiniz güncellenmiştir” şeklinde SMS bilgilendirmesi çoktan yapılmıştı bile (benin henüz haberim yok, ama birazdan olacak). Sonra benim “15 yıl önce kullandığım cep telefon numarasını söyleyip; güncel olup olmadığını sordu. Hayır bunun çok eski olduğunu bana ait olmadığını ve sistemden derhal silinmesi istedim. Devamında tamam diyip uyguladı. Daha telefon görüşmem devam ederken; birden arkadan 15 yıl önce kullandığım telefon numarasının beni aradığını farkettim, devamında anlık mesajlaşma uygulamasından bana yazdı, sonra aynı kişi “bir iş dünyasın sosyal medya platformundan” da bana mesaj gönderdi. Meğersem çağrı merkezinde konuştuğum kişi güncellemeler yaptıkça, 15 yıl önce kullandığım cep numarasına; ilgili banka sistemi, bilgileriniz güncellenmiştir şeklinde SMS’ler yağdırmış. Gönderdikleri SMS’lerin içinde adım, soyadım, yeni telefon numaram, yeni adresim… vb. herşey var. Öyle ki; benim yeni eklettiğim cep numaramı da yine bu eski telefona SMS olarak göndermiş ve bu bilgiyi üçüncü kişiye atmasıyla ilgili kişi beni arayarak, bu numaranın kendisine ait olduğunu ve sistemden silinmesini benden istedi. Oysa bu eski kalmış numarayı ben ekletmemiştim, aksine silinmesi için talepte bulunuyordum o esnada. Çağrı merkezi telefon görüşmemin sonlanmasıyla; arkadan ısrarla arayan ve 15 yıl önce kullandığım telefonu kullanan kişi tekrar aradı ve cevapladım telefonu. Sonra tehditler ve bağırmalar ile bana bu numarayı banka sisteminden sildirmemi söyledi. Durumu izah ettim ama anlamadı ve bağırmalarına devam etti. Yani banka yüzünden tanımadığım kişinin şiddetine maruz kaldım, bilgilerim ilgili kişiye gönderildi ve bunun güvenlik sıkıntısını da derinden yaşadım.</p><p>Düşünsenize; 15 yıl sonra yeni yaptığım kredi kartı başvurum ile uyuyan bilgilerim uyanıyor ve ilgili banka bu telefon acaba güncel mi? Hala ilgili kişi aktif olarak kullanıyor mu bu numarayı? Bunu sorgulamadan, bu eski numaraya SMS’ler bombalıyor ve yeni bilgilerimi buraya da gönderiyor, ve benim bilgilerimi üçüncü kişilere açık ederek, beni tehlikeye atıyor. Oysa sistem; bilgilendirmeleri yapmadan önce bir SMS kodu üretip bana gönderseydi ve bunu çağrı merkezindeki kişi gelen kodu benden istemesiyle bu bilgilendirmeler yapılsaydı, en azından bu numaranın bende olmadığı ortaya çıkardı ve buraya SMS bilgilendirmesi yapmaması gerektiğini sistem de, çağrı merkezindeki kişi de anlayabilirdi. Ama hiçbir bilgiyi silmedikleri gibi, bu bilgileri akıllıca da kullanamıyorlar, ve siz bu sistemleri düzenleyen kişiler yüzünden, hesapta olmayan, tanımadığınız kişiler tarafınıza ulaşıyor ve tehditler savurarak gününüzü berbat edebiliyor ve can güvenliğiniz tehlike altına girebiliyor.</p><p>Durum birçok kurumda böyle, silmiyorlar, istedikleri gibi kullanıyorlar, güncel mi değil mi sorgusu da oldukça zayıf…</p><h4>Sahi bu bilgileri kim silecek? Ya da silindiğinden nasıl emin olacaksınız?</h4><p>Sahi, siz bu bilglerinizi ne şekilde ve nasıl sildirebileceksiniz? Silinmesini istemişsiniz, zorunlu süre olan 10 yıl saklama süresi dolmuş, 15 yıl geçmiş hatta… Verileri silmediği gibi, verileri yanlış işleyip üçüncü şahıs kişiler ile sorun yaşamanıza sebebiyet vermişler hem de… Unutulma hakkını kim işletecek, bunun takipçisi kim olacak? Kurumların, şirketlerin karşısında oldukça zayıf olan siz mi çözeceksiniz bunu? Zaten yavaş ve yetersiz olan, yapay zeka çağında ise kaplumbağaya dönüşen adalet sistemleri mi?</p><h3>Bilgilerinizin Güvenli Olması İçin Önlemlerinizi Alın, En Azından Çabalayın!</h3><p>Yazılım sistemlerinin bu yönde bir çok yasa, mevzuat, regülasyon olduğu halde global ölçekte yaşanan veri ihlallerini analiz edince, oldukça yetersiz ve güvensiz bir dönemden geçiyoruz diyebiliriz ve gidişat malesef daha da kötüye doğru ilerliyor. Bunu düzeltmek için de yapılanlar oldukça yetersiz ve yok denecek kadar az. O bakımdan kendi kişisel önleminizi sürekli alın, her verinizi paylaşmamaya özen gösterin. En azından hırsız için kapıyı açık bırakmayın… Ama hırsızların her şekilde her şeyi almak için çok iştahlı olduğunu da unutmayın. Biliyorum kriminal değilsiniz ama izlenmek gerçekten çok rahatsız edici… Arkasında kimin olduğunu bilmediğiniz uygulamalara güvenmeyin, arkasında kimin olduğunu bildiğiniz teknoloji patronu şirketlerin yöneticilerini de etik davranması için baskılayın, verilerinizi isteyin, verilerinizin peşinde olduğunu hissettirin.</p><p><strong>İçlerinden bir telefon üreticisi ve işletim sistemi </strong>var ki; en azından söylem açısından son kullanıcısını “mahremiyet” ve “bilgi güvenliği” konularında bir çok noktada bilgilendiriyor en azından. Özellikle “Uygulama Gizlilik Raporu” bölümü koyması bile insana bir sıcaklık veriyor. Telefonunuzun birçok noktasında uyarılar koyarak bilgi güvenliğinize saygı gösteriyor. Telefon şifreniz 10 defa yanlış girildiği takdirde geri dönüşü olmaksızın telefon kilitleniyor, arka kapı koymadıklarını iddia ediyorlar. Doğrusu da bu! <strong>Kullandığınız bütün uygulamalarda en korkunç olan şey; üreticisi, yazılımcısı tarafından arka kapı bırakılmış yazılımlardır. Sizi izleyen, sizi dinleyen, sizi görüntüleyen, içinize sinsice gizlenmiş, arka gizli kapısı ile canının istediği vakti sizi gelip kontrol eden, muhbir ajan yazılımlardır… Daha korkuncu yoktur!!!</strong></p><h3>USA, UK Neden Örnek Olmuyor?</h3><p>Dünya siyasetinde söz sahibi, hak ve özgürlükler ülkesi olması açısından dünya toplumlarına örnek olması gereken ABD ve Britanya neden bu konularda da oldukça agresif? Vatandaşların bilgisini güvence altına alması gerekirken, şirketlerin tepesinde olup güvenliği arttırması gerekirken, şirketlerden sürekli vatandaşlarını fişlemek için arka kapı istiyor. İngiltere hükümeti bir telefon üreticisi şirketinden arka kapı istiyor, ABD hükumeti bir yapay zeka firmasını tehdit ediyor… Bu gelişmeler, ortada ciddi sorunların olduğunu gösteriyor ve bu sorunların “360 derece düşünebilen yöneticilerce” değerlendirilip, devamında çözülmesi gerektiği konular olduğunu açıkça gösteriyor.</p><h3>Yoksa Doğru Model Çin Halk Cumhuriyeti mi?</h3><p>Çin Halk Cumhuriyeti’nde tek yasal ve hakim siyasi güç Çin Komünist Partisi’dir (ÇKP) ve <strong>tek partili sosyalist cumhuriyet</strong> ile yönetilir. Kişisel bilgi güvenliği ve bireyleri izleme modelinde, diğer alternatif Çin’i düşününce, yoksa doğru model Çin modeli midir? En azından baştan izlediğini, fişlediğini söylüyor ve kişiler de buna göre hareket ediyor. Bu durum diğer ülkelere göre daha etik olabilir mi? Sanki daha güven veriyor, değil mi? İzlemiyorum, paylaşmıyorum, yasalarım var, koruma altındasınız deyip her şeyi servis eden yapıdan daha etik ve güvenli bir yönetim biçimi olduğu aşikar. Bir tercih hakkınız olsa; sizi gizlice/sinsice izleyen birini mi seçersiniz, yoksa en baştan sizi nasıl ve ne şekilde izleyeceğini belirteni mi seçerdiniz?</p><h3>Sanal Medya, Sosyal Platformlar</h3><p>Sanal medya, sosyal platformların neredeyse hepsi bir şirket tarafından zehirlenmiş durumda. Sanal medya platform şirketlerinin patronlarının çoğu veri eşkiyası gibi, hiçbiri güvenilir değil ve kişisel bilgilerinizi etik değerlendirmiyorlar. Bir çoğunun ülke yöneticileri ve liderleri ise “Bilgi Güvenliği ve Kişisel Verilerin Korunması” hususunda yasaları bir kenara bırakıp keyiflerince davranıyorlar, her bilgiye ulaşmayı savcılık/mahkeme kararı olmaksızın talep ediyorlar. Sosyal medyadaki kişisel veri güvenliği meşrutiyeti tamamen bitik, toplumlara da “ifade özgürlüğü” altında platformların kullanımını yanlış öğrettiler ve fişleme, ifade özgürlüğü, izlenme… vb. derken içinden çıkılmayacak şekilde hepsi iç içe geçmiş durumda. Bu karmaşanın çözümü için, bir kurtarılmış bölge lazım.</p><h3>STALKING Suç Mu? Ya da STALKLAMA SUÇ olmalı mı?</h3><p>Gizli hesap ile stalking yapıyor olabilir misiniz? Ya bu gizli hesap ile suç işlemeye çalışırsanız, tehditler savurursanız, başkasının gizli bilgisini internette ifşa ederseniz? Tabiki de böyle davranan kişilerin; verilerine ulaşılmalı ve ilgili kişi mahkemelerce ceza almalıdır. Sıradan bir son kullanıcı dahi sosyal mühendislik ile bir başkasına siber zorbalık yapabilir durumdadır. Siber zorbalık, bir ev hanımının <strong>“bir fotoğraf sosyal medya uygulamasında”</strong> açtığı gizli STALK hesaba kadar inmiş durumdadır. Bunu normalleştirmeyip; her ne olursa olsun size ait olmayan ve erişim hakkınız olmayan birşeye erişmeye çalışmak başlı başına suçtur. Daha teşebbüs eder etmez hemen tespit edilebilir olmalıdır, sistemler bu şekilde kurgulanmalıdır. Sistemler, sistemi kuranlardan, sistemin sahiplerinden, yöneticilerinden dahi korunmalıdır. Sistemler hiçkimsenin silahı olmamalı, herkese hizmet etmek için, sistemler ve yapay zeka iyiye hizmet etmek adına varolmalıdır, sistemler bu şekilde beslenmelidir.</p><h3>İnternete Çıkış Kimlik Bilgileri (ID) İle Mi Olmalı?</h3><p>Nasıl ki insanlar kimlik ile geziyorsa; sosyal medya hesaplarında da kimik belirtme zorunluluğu işe yarayabilir mi? Trilyon doları aşmış bir sektörde; hesap açan herkes hakkınızda her türlü bilgiyi sallayabiliyor. O bakımdan sanal dünya ile gerçek dünya artık konsolide edilmeli ve bir hesap açıyorsanız o hesap sizin kimlik bilgileriniz ile eşleştirilerek oluşturulabilmeli. Ancak o zaman sanal platform kullanıcıları bir başkasının sınırına girmemeyi, girince bunun sonuçlarının olabileceğini öğrenebilecektir. Anonim yine yaz, ama denetlenebilir, sorgulanabilir ol. Sınırsız özgürlüğün, başkasının sınırına girince sonlanacağını, INTERNET ALEMİNDE de olsan, bunu bil! Malesef adalet sistemleri bunu “İNSANLARA BİLDİRMEKTE” oldukça yetersiz, onlar da topu sanal medya şirketlerine atıyor, işte neymiş bilgileri paylaşmıyorlarmış. İnsanlığın çözüme ihtiyacı var, zira her yerde yeterince kaos mevcut…</p><h3>Hack’lenen Sistemler, Devasa Kişisel Veri Sızıntıları</h3><p>Bu kadar veri hırsızlığının içinde; bir de hackerlar düzenli olarak yapay zekanın gücünü de arkasına alarak sitemleri hack’leyip verilerinizi çalıyorlar ve bu bilgileri satıyolar. Aslında bu sanal platformalar da bu verileri satıyor ama onlarınki yasal. Önlem alıyorlar ama daha fazla önlem almaları gerektiği ortada. Mevcut güvenlik dahi yeterli değil iken; kuantum bilişim teknolojisi kapımıza dayanmış durumda. Bunun adını da koymuş durumdayız, dijital kıyamet. Hep söylediğim bir söz vardır, en güvenli sistem olmayan ve fişi çekilmiş kapalı bir sistemdir. Burda güvenlikten kasıt, kişisel bilgilerimizi teslim ettiğimiz sistemlerin güvenliği. Biz fişi çekiyor olsak da, fişin diğer ucu hep kendilerinde olacak olmasıdır. Telafisi olmayan dönemlerden geçiyoruz, daha aklı başında 360 derece düşünebilen sistemlere, yöneticilere ve şirketlere ihtiyacımız var.</p><h3>Siber güvenlik, siber zorbalık suçu artık sadece hacker’ların işlediği suç değildir. Her türlü siber suçun kanunlarca cezalandırılması için sürekli kanunlar, kurallar yayınlanmalı, güncellenmeli ve bu yapılar canlı bilgi teknolojileri organizmalarına dönüştürülmelidir. Yeni çağa adını veren YAPAY ZEKA ile sıradan insanların bile hacker’a dönüştüğü bir dönemin içindeyiz ve sadece yazılı kanunlardan oluşan HUKUK sisteminin yetersiz geldiği ortadadır.</h3><h3>İnsanlığın; YAPAY ZEKA’dan merhamet dileyeceği günleri görmemesi dileğiyle…</h3><blockquote>M.Fevzi Korkutata,<br>Phd, Computer Science</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c7e0a9a15e19" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Application Servers and APM: The Foundation, the Eyes, and the New Intelligence Layer]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/application-servers-and-apm-the-foundation-the-eyes-and-the-new-intelligence-layer-4de0051978e6?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4de0051978e6</guid>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[application-server]]></category>
            <category><![CDATA[apm]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <category><![CDATA[itsm]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 22 Mar 2026 23:50:06 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-22T23:50:06.261Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong>Today, a third layer is being added to this architecture: Artificial Intelligence.</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Qbe2X3up9yIMibD6VpwTvg.png" /><figcaption><em>m.fevzi korkutata | application servers &amp; apm &amp; ai</em></figcaption></figure><h3>Enterprise systems have two main foundational layers:</h3><ul><li><strong>Application Servers</strong> → bring the system to life</li><li><strong>APM (Application Performance Monitoring)</strong> → monitors and makes the system observable</li></ul><p>Today, we are adding a third indispensable layer:</p><ul><li><strong>Artificial Intelligence</strong> → analyzes, interprets, and guides the system</li></ul><p>The most frequent problem I observe in the field is this: systems grow, integrations multiply, but <strong>visibility and control do not scale accordingly</strong>.<br> This inevitably creates operational blindness.</p><p>In this article, I examine application servers, APM, and the increasingly essential AI layer with real-world field experience, keeping technical depth intact while speaking directly and clearly.</p><h3>I’ve Been Doing This for a Long Time</h3><p>I have been in the enterprise IT world for over 20 years. I started as a software developer, then moved into middleware, integration, application servers, DevOps, and operations. Today, I am co-founder and CTO at Volthread. Yet, I am still very much hands-on; I still dive deep into systems because this work cannot be managed remotely.</p><p>Throughout my career, I have held different roles, but my focus has never shifted: <strong>building systems that work and running them sustainably.</strong></p><p>I have particularly deep expertise in:</p><ul><li>Java Runtime and JVM behavior</li><li>Oracle WebLogic and middleware systems</li><li>Service-Oriented Architecture (SOA)</li><li>Microservice transformations and Kubernetes</li><li>Application Performance Management (APM)</li><li>Operational excellence and system automation</li><li>AI integrations with APM systems</li></ul><p>But let me be clear: the most critical aspect is <strong>not the technology itself</strong> — it’s visibility, control, and discipline.</p><p>Setting up a system is easy. Running it flawlessly 24/7 requires serious engineering. I wrote this article because I still see the same mistakes in the field, almost all stemming from fundamental gaps.</p><h3>Application Servers: The Real Operational Layer</h3><p>I always ask myself: <em>“Where and how is our code actually running?”</em></p><p>Most teams answer superficially. But this is the critical part. To run an application, there are three essential layers:</p><ol><li>Hardware (Physical / Virtual Server)</li><li>Operating System (Linux / Unix / Windows)</li><li>Application Server</li></ol><p>The application server is where your code is deployed, threads are managed, connection pools are controlled, transactions are executed, and the system truly comes alive.</p><p>We are not just talking about a runtime here. Responsibilities include:</p><ul><li>Thread management</li><li>Heap &amp; GC (Garbage Collection) behavior</li><li>Connection pooling</li><li>JNDI resource management</li><li>Transaction management (JTA)</li><li>Clustering and load balancing</li></ul><p>I have seen it clearly in the field: teams that do not understand the application server cannot accurately analyze performance issues.</p><p>We must acknowledge this: when a problem occurs, its root cause can be <strong>any layer</strong>:</p><ul><li>Application server</li><li>Database</li><li>Network</li><li>External services</li><li>Even the code itself</li></ul><p>In reality, problems rarely occur in a single location. Modern systems are distributed, integrated, and multi-layered.</p><p>The critical difference: if you don’t know where to start, you cannot solve the problem.</p><p>Today, AI-assisted systems can:</p><ul><li>Detect where the problem originates</li><li>Analyze related metrics</li><li>Even take automatic actions in some scenarios</li></ul><p>In other words, <strong>problem detection is increasingly automated.</strong></p><p>But one fact hasn’t changed — for now: building the architecture that <strong>prevents problems</strong> is still human work. This includes:</p><ul><li>Correct application server configuration</li><li>Proper capacity planning</li><li>Accurate connection management</li><li>Effective logging and monitoring strategies</li></ul><p>If these are not done correctly from the start, even the best APM and the most advanced AI will only help you <strong>see the problem faster</strong>, not prevent it.</p><p>This is why the <strong>application server layer and the APM layer are critical</strong>. And here’s the key point: these layers are <strong>not static</strong>. They must be continuously updated:</p><ul><li>New JVM / Instance / Process optimizations</li><li>New monitoring approaches (distributed tracing, eBPF, etc.)</li><li>New integration methods</li></ul><p>You may be using older technology. That’s not the problem. The problem is <strong>not managing old technology with modern approaches</strong>. A well-managed legacy system is always more stable than a poorly managed “modern” system.</p><p><strong>The conclusion:</strong> AI will find the problem faster, but creating a system that does not produce the problem is still your responsibility.</p><p>And this responsibility directly reflects the <strong>engineering quality of your application server and APM layers</strong>.</p><h3>Is “The System is Working” Enough?</h3><p>No. This is the biggest misconception. A system may be running, but:</p><ul><li>Response times may have increased</li><li>Throughput may have dropped</li><li>Certain endpoints may be slow</li><li>Exceptions may be occurring in the background</li></ul><p>And you may not even notice. This is when a system becomes a <strong>black box</strong>.</p><h3>APM: Opening the Black Box</h3><p>This is where APM comes in.</p><p>Simply put, <strong>APM analyzes and makes observable the internal behavior of a running application at millisecond-level detail</strong>.</p><p>In practice, it does much more:</p><ul><li>Method-level tracing</li><li>Distributed tracing (critical in microservices)</li><li>Transaction breakdowns</li><li>JVM metrics (heap, GC, threads)</li><li>External call latency analysis</li><li>Exception tracking</li></ul><p>It opens up the system from the inside.</p><p>A system without APM or ITSM standards is <strong>unmanageable</strong>.</p><h3>Real Scenarios Without APM</h3><p>I have seen this repeatedly:</p><ul><li>The system slows down</li><li>Teams gather</li><li>Logs are checked</li><li>CPU is analyzed</li></ul><p>…And 30 minutes later, the problem disappears. Everyone disperses.</p><p>The truth: the problem is <strong>not solved</strong>, just temporarily gone.</p><p>APM makes the difference:</p><ul><li>It records the moment</li><li>Shows which transactions were slow</li><li>Identifies failing SQL statements</li><li>Highlights delayed services</li></ul><p>It eliminates guesswork.</p><h3>APM Alone Is Not Enough: Layered Observability is Essential</h3><p>Another critical mistake: installing APM and claiming <em>“we are monitoring.”</em></p><p>Systems consist of multiple layers:</p><ul><li>Application server</li><li>Database</li><li>Network</li><li>External services</li></ul><p>In reality, <strong>most problems come from external services</strong>:</p><ul><li>A bank API slows down</li><li>A government service times out</li><li>Third-party services breach SLAs</li></ul><p>Yet your system is blamed.</p><p>My approach is clear: <strong>end-to-end observability is required for healthy operations</strong>.</p><h3>Volthread Approach: Solving Problems at the Source</h3><p>We solved these problems in the field:</p><ul><li><strong>WLSDM</strong> → Oracle WebLogic and middleware-focused APM solution</li><li>Deep analysis from JVM level to transaction level</li><li>Root-cause analysis focused</li></ul><p><strong>Goal:</strong> provide clear answers to <em>“Why is it slow?”</em></p><p>Learn more: <a href="https://www.volthread.com/">WLSDM, WebLogic Smart Dashboard and Monitoring | Volthread</a></p><h3>VOI (Volthread Outbound Inspector)</h3><p>Focuses on the most critical problem area: <strong>external services</strong>.</p><p>Technically, it provides:</p><ul><li>Outbound request interception</li><li>Response time measurement</li><li>SLA tracking</li><li>Event-driven alerting</li></ul><p>Benefits:</p><ul><li>Automatic service inventory creation</li><li>Dependency mapping</li><li>Reduces individual dependency</li><li>Triggers incident management</li></ul><p>Many organizations still don’t know their external services.<br> Who depends on whom is unclear. In the era of AI, this is unacceptable.</p><p>Learn more: <a href="https://www.volthread.com/">VOI, Volthread Outbound Inspector | Volthread</a></p><h3>Field Observations</h3><ul><li>External service problems are investigated internally</li><li>Banks often detect root causes too late</li><li><em>“We only know when the user calls”</em> is still common</li></ul><p>This is <strong>reaction, not operation</strong>.</p><h3>The New Layer: Artificial Intelligence (The Game Changes)</h3><p>Until now, we did two things:</p><ol><li>Ran the system</li><li>Monitored the system</li></ol><p>But this is no longer enough.<br> <strong>New requirement:</strong> understand and predict the system. AI enters here.</p><p><strong>What AI Brings to This Architecture:</strong></p><ul><li><strong>Anomaly Detection</strong> → dynamic learning systems instead of static thresholds</li><li><strong>AI-driven RCA</strong> → logs, metrics, traces analyzed together</li><li><strong>Predictive Monitoring</strong> → alerts before issues occur</li><li><strong>Self-Healing Systems</strong> → automated restarts, scaling, routing</li><li><strong>Operational Automation</strong> → significant reduction in L1 operational workload</li></ul><h3>But the Fundamentals Don’t Change</h3><p>AI can only function if there is:</p><ul><li>Clean data</li><li>Correct metrics</li><li>Healthy monitoring infrastructure</li></ul><p>Otherwise: <strong>Garbage in → Garbage out</strong></p><h3>Modern System Architecture: Three Layers</h3><ul><li><strong>Application Servers</strong> → Foundation</li><li><strong>APM</strong> → Visibility</li><li><strong>Artificial Intelligence</strong> → Intelligence</li></ul><p>Without the foundation, the system doesn’t run.<br> Without visibility, it cannot be managed.<br> Without intelligence, it cannot be optimized.</p><p>The essence hasn’t changed, but the depth has increased:</p><ul><li>You cannot manage what you cannot measure.</li><li>You cannot solve what you cannot see.</li><li>You cannot scale what you do not understand.</li></ul><p>In the new era, <strong>this is exactly what will make the difference</strong>.</p><h3>✅ LinkedIn Follow</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*ou6EjOEJFQfkUiJh.png" /><figcaption><a href="http://www.linkedin.com/in/mfevzikorkutata">www.linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a></figcaption></figure><h3>Don’t forget to follow🔔, like👍, add your technical comments🗨️! 🤗</h3><p><strong>Follow me on LinkedIn:</strong> <a href="http://www.linkedin.com/in/mfevzikorkutata">www.linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4de0051978e6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Uygulama Sunucuları ve APM: Sistemin Temeli, Gözleri ve Yeni Akıl Katmanı]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/uygulama-sunucular%C4%B1-ve-apm-sistemin-temeli-g%C3%B6zleri-ve-yeni-ak%C4%B1l-katman%C4%B1-20fb659e411b?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/20fb659e411b</guid>
            <category><![CDATA[application-performance]]></category>
            <category><![CDATA[apm]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[uygulama-sunucusu]]></category>
            <category><![CDATA[altyapı-izleme]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 22 Mar 2026 23:38:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-22T23:38:55.690Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Bugün geldiğimiz noktada bu mimariye üçüncü bir katman daha ekleniyor: Y<strong>apay Zeka</strong>.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Qbe2X3up9yIMibD6VpwTvg.png" /><figcaption>m.fevzi korkutata | application servers &amp; apm &amp; ai</figcaption></figure><p>Kurumsal sistemlerin omurgasını oluşturan iki ana katman vardır: uygulama sunucuları ve APM (Application Performance Monitoring). Biri uygulamayı çalıştırır, diğeri o uygulamanın nasıl davrandığını görünür kılar.</p><p>Bugün geldiğimiz noktada bu mimariye üçüncü bir katman daha ekleniyor: <strong>yapay zeka</strong>.</p><ul><li>Uygulama sunucuları → sistemi ayağa kaldırır</li><li>APM → sistemi izler ve görünür kılar</li><li>Yapay zeka → sistemi analiz eder, anlamlandırır ve yönlendirir</li></ul><p>Sahada en sık gördüğüm problem şu: sistemler büyüyor, entegrasyonlar artıyor ama görünürlük ve kontrol aynı oranda artmıyor. Bu da kaçınılmaz olarak operasyonel körlük yaratıyor.</p><p>Bu yazıda; uygulama sunucularını, APM’i ve artık kaçınılmaz hale gelen yapay zeka katmanını; sahadaki gerçek deneyimlerle, teknik derinliği kaybetmeden ama doğrudan bir dille ele alıyorum.</p><h3>Ben bu işi uzun zamandır yapıyorum.</h3><p>20 yılı aşkın süredir kurumsal IT dünyasının içindeyim. Yazılım geliştirici olarak başladım; middleware, entegrasyon, uygulama sunucuları, DevOps ve operasyon tarafında ilerledim. Bugün Volthread’de kurucu ortak ve CTO olarak görev alıyorum. Ama hâlâ sahadayım. Hâlâ sistemlerin içine giriyorum. Çünkü bu iş uzaktan yönetilecek bir iş değil.</p><p>Kariyerim boyunca farklı rollerim oldu ama odak hiç değişmedi: <strong>çalışan sistemler kurmak ve o sistemleri sürdürülebilir şekilde işletmek.</strong></p><p>Bugün özellikle şu alanlarda derinleşmiş durumdayım:</p><ul><li>Java Runtime ve JVM davranışı</li><li>Oracle WebLogic ve middleware sistemler</li><li>Servis odaklı mimari (SOA)</li><li>Mikroservis dönüşümleri ve Kubernetes</li><li>Uygulama performans yönetimi (APM)</li><li>Operasyonel mükemmellik ve sistem otomasyonu</li><li>Yapay Zeka ve APM Sistemleri Entegrasyonları</li></ul><p>Ama şunu net söyleyeyim:</p><p><strong>Bu işte en kritik konu teknoloji değil. Görünürlük, kontrol ve disiplin.</strong></p><p>Bir sistemi kurmak kolaydır. Ama o sistemi 7/24 sorunsuz çalıştırmak ciddi mühendislik ister. Bu yazıyı yazmamın nedeni de bu. Sahada hâlâ aynı hataları görüyorum. Ve bu hataların neredeyse tamamı temel eksikliklerden kaynaklanıyor.</p><h3>Uygulama Sunucuları: Sistemin Gerçek Çalışma Katmanı</h3><p>Kendi kendime her zaman şu soruyu sorarım: <strong>“Yazdığımız kod gerçekten nerede ve nasıl çalışıyor?”</strong></p><p>Çoğu ekip bu soruya yüzeysel cevap verir. Ama işin kritik kısmı tam da burasıdır. Bir uygulamanın çalışabilmesi için üç temel katman vardır:</p><ol><li>Donanım (Physical / Virtual Server)</li><li>İşletim sistemi (Linux / Unix / Windows)</li><li>Uygulama sunucusu (Application Server)</li></ol><p>Uygulama sunucusu; yazdığınız kodun deploy edildiği, thread’lerin yönetildiği, connection pool’ların kontrol edildiği, transaction’ların yürütüldüğü ve aslında sistemin “canlı” hale geldiği katmandır.</p><p>Burada konuştuğumuz şey sadece bir runtime değil.</p><ul><li>Thread management</li><li>Heap &amp; GC (Garbage Collection) davranışı</li><li>Connection pooling</li><li>JNDI kaynak yönetimi</li><li>Transaction yönetimi (JTA)</li><li>Cluster ve load balancing</li></ul><p>Bunların tamamı uygulama sunucusunun sorumluluğundadır.</p><p>Şunu sahada çok net gördüm: Uygulama sunucusunu iyi anlamayan ekipler, performans problemlerini doğru analiz edemez.</p><p>Şunu kabul etmek gerekiyor: Bir sistemde problem olduğunda kaynağı <strong>herhangi bir katman olabilir</strong>.</p><ul><li>Uygulama sunucusu olabilir</li><li>Veritabanı olabilir</li><li>Network olabilir</li><li>Dış servis olabilir</li><li>Hatta doğrudan kodun kendisi olabilir</li></ul><p>Gerçek hayatta sorun “tek bir yerde” çıkmaz. Sistem artık dağıtık, entegre ve çok katmanlı.</p><p>Ama burada kritik fark şu: <strong>Nereden başlayacağını bilmiyorsan, problemi çözemezsin.</strong></p><p>Bugün geldiğimiz noktada yapay zeka destekli sistemler:</p><ul><li>Problemin nerede başladığını tespit edebiliyor</li><li>İlişkili metrikleri analiz edebiliyor</li><li>Hatta bazı senaryolarda otomatik aksiyon alabiliyor</li></ul><p>Yani artık “sorunu bulma” kısmı giderek otomatize oluyor.</p><p>Ama şu gerçek değişmedi, en azından bugün için:<br> <strong>Sorunun oluşmaması için gerekli mimariyi kurmak hâlâ insan işidir.</strong></p><p>Yani:</p><ul><li>Doğru uygulama sunucusu konfigürasyonu</li><li>Doğru kapasite planlama</li><li>Doğru connection yönetimi</li><li>Doğru logging ve izleme stratejisi</li></ul><p>Bunlar baştan doğru yapılmazsa, en iyi APM’i de koysanız, en gelişmiş yapay zekayı da ekleseniz sadece problemi daha hızlı görürsünüz. Ama problem yine oluşur.</p><p>Bu yüzden uygulama sunucusu katmanı ve APM katmanı kritik. Ve burada altını çizmek istediğim bir nokta var:</p><p><strong>Bu katmanlar statik değildir. Sürekli güncel tutulmalıdır.</strong></p><ul><li>Yeni JVM/Instance/Process iyileştirmeleri</li><li>Yeni izleme yaklaşımları (distributed tracing, eBPF vs.)</li><li>Yeni entegrasyon yöntemleri</li></ul><p>Ama şu da önemli: <strong>Eski teknoloji kullanıyor olabilirsiniz. Bu bir problem değil. </strong>Problem olan şu: Eski teknolojiyi <strong>güncel yaklaşımlarla yönetmemek.</strong></p><p>Doğru yönetilen bir eski sistem, yanlış yönetilen “modern” bir sistemden her zaman daha stabildir.</p><p>Sonuç olarak:</p><ul><li>Yapay zeka problemi daha hızlı bulacak</li><li>Ama problemi doğurmayan sistemi kurmak hâlâ sizin sorumluluğunuz</li></ul><p>Ve bu da doğrudan uygulama sunucusu ve APM katmanındaki mühendislik kalitesine bağlı.</p><h3>“Sistem Çalışıyor” Demek Yeterli mi?</h3><p>Hayır. Bu en büyük yanılgı. Sistem çalışıyor olabilir. Ama:</p><ul><li>Response time artmış olabilir</li><li>Throughput düşmüş olabilir</li><li>Belirli endpoint’ler yavaşlamış olabilir</li><li>Arka planda exception’lar patlıyor olabilir</li></ul><p>Ama siz bunu görmüyorsunuzdur. İşte bu noktada sistem “kara kutu” haline gelir.</p><h3>APM: Kara Kutuyu Açmak</h3><p>Burada devreye APM girer.</p><p>APM’i basit tanımlarsak: <strong>Çalışan bir uygulamanın iç davranışını milisaniye seviyesinde analiz eden ve görünür kılan sistemdir.</strong></p><p>Ama pratikte yaptığı şey çok daha fazlasıdır.</p><ul><li>Method-level tracing</li><li>Distributed tracing (özellikle mikroservislerde kritik)</li><li>Transaction breakdown</li><li>JVM metrikleri (heap, GC, thread)</li><li>External call latency analizi</li><li>Exception tracking</li></ul><p>Yani sistemin “içini” açar.</p><p><strong>ITSM standardı olmayan, APM olmayan bir sistem, yönetil(e)miyor demektir.</strong></p><h3>APM Olmadan Yaşanan Gerçek Senaryolar</h3><p>Bunu defalarca yaşadım.</p><ul><li>Sistem yavaşladı</li><li>Ekipler toplandı</li><li>Log bakıldı</li><li>CPU bakıldı</li></ul><p>ve 30 dakika sonra problem kayboldu. Herkes dağıldı.</p><p>Ama gerçek şu: Problem çözülmedi. Sadece tekrar etmek üzere bekliyor.</p><p>APM burada fark yaratır:</p><ul><li>O anı kaydeder</li><li>Hangi transaction’ın yavaşladığını gösterir</li><li>Hangi SQL’in patladığını çıkarır</li><li>Hangi servisin geciktiğini net verir</li></ul><p>Yani tahmini ortadan kaldırır.</p><h3>Sadece APM Yetmez: Katmanlı İzleme Şart</h3><p>Burada kritik bir hata daha var. APM kurup “biz izliyoruz” demek.</p><p>Ama sistem:</p><ul><li>Uygulama sunucusu</li><li>Veritabanı</li><li>Network</li><li>Dış servisler</li></ul><p>gibi birçok katmandan oluşur.</p><p>Gerçek hayatta problemlerin çok büyük kısmı dış servislerden gelir.</p><ul><li>Banka API’si yavaşlar</li><li>Kamu servisi timeout verir</li><li>Üçüncü parti servis SLA’yı bozar</li></ul><p>Ama sizin sisteminiz suçlanır. İşte burada yaklaşımım net:</p><p><strong>End-to-end observability olmadan sağlıklı operasyon olmaz.</strong></p><h3>Volthread Yaklaşımı: Problemi Kaynağında Çözmek</h3><p>Bu problemleri sahada yaşayarak çözdük.</p><h3>WLSDM</h3><ul><li>Oracle WebLogic ve middleware odaklı APM çözümü</li><li>JVM seviyesinden transaction seviyesine kadar derin analiz</li><li>Root cause analysis odaklı</li></ul><p>Amaç:<br><strong>“Neden yavaş?” sorusuna net cevap vermek.</strong></p><p><strong>Daha Fazla Bilgi:</strong></p><p><a href="https://www.volthread.com/products/wlsdm-native-weblogic-monitoring/">WLSDM, WebLogic Smart Dashboard and Monitoring | Volthread</a></p><h3>VOI (Volthread Outbound Inspector)</h3><p>En kritik problem alanına odaklanır: dış servisler.</p><p>Teknik olarak yaptığı şey:</p><ul><li>Outbound request interception</li><li>Response time ölçümü</li><li>SLA takibi</li><li>Event-driven alerting</li></ul><p>Sağladığı fayda:</p><ul><li>Servis envanteri otomatik çıkar</li><li>Dependency map oluşur</li><li>Kişi bağımlılığı ortadan kalkar</li><li>Incident management tetiklenir</li></ul><p>Şunu net söyleyeyim: Bugün birçok kurum hâlâ dış servislerini bilmiyor.<br>Kim kime bağlı, net değil. Yapay Zeka çağında bu kabul edilebilir değil.</p><p><strong>Daha Fazla Bilgi:</strong></p><p><a href="https://www.volthread.com/products/voi-volthread-outbound-inspector/">VOI, Volthread Outbound Inspectory | Volthread</a></p><h3>Sahadan Net Gözlemlerim</h3><ul><li>Dış servis problemi içeride aranıyor</li><li>Bankalar problem çözmeye çalışırken kök nedeni geç fark ediyor</li><li>Hâlâ “kullanıcı arayınca problem anlaşılıyor” yaklaşımı var</li></ul><p>Bu operasyon değil. Bu reaksiyon.</p><h3>Yeni Katman: Yapay Zeka (Artık İş Değişiyor)</h3><p>Bugüne kadar iki şey yaptık:</p><ul><li>Sistemi çalıştırdık</li><li>Sistemi izledik</li></ul><p>Ama artık bu yeterli değil.</p><p>Yeni ihtiyaç: <strong>Sistemi anlamak ve öngörmek </strong>Yapay zeka burada devreye giriyor.</p><h3>Yapay Zeka Bu Yapıya Ne Katacak?</h3><ol><li><strong>Anomali Tespiti (Anomaly Detection)</strong><br>Statik threshold’lar yerine dinamik öğrenen sistemler</li><li><strong>Kök Neden Analizi (AI-driven RCA)</strong><br>Log, metric ve trace verisini birlikte analiz eden yapı</li><li><strong>Predictive Monitoring</strong><br>Problem oluşmadan önce uyarı</li><li><strong>Self-Healing Sistemler</strong><br>Otomatik restart, scaling, routing kararları</li><li><strong>Operasyonel Otomasyon</strong><br>L1 operasyon yükünün ciddi şekilde azalması</li></ol><h3>Ama Temel Şart Değişmiyor</h3><p>Yapay zekanın çalışabilmesi için:</p><ul><li>Temiz veri</li><li>Doğru metrik</li><li>Sağlıklı izleme altyapısı</li></ul><p>olmak zorunda.</p><p>Aksi halde:</p><p><strong>Garbage in → Garbage out</strong></p><h3>Modern sistem mimarisi <strong>artık</strong> üç katmandan oluşuyor:</h3><ol><li>Uygulama sunucuları → Temel</li><li>APM → Görünürlük</li><li>Yapay zeka → Akıl</li></ol><p>Temel yoksa sistem çalışmaz.<br>Görünürlük yoksa yönetilemez.<br>Akıl yoksa optimize edilemez.</p><p>Bu işin özü değişmedi ama derinliği arttı.</p><blockquote>Ölçemediğiniz bir sistemi yönetemezsiniz.</blockquote><blockquote>Görmediğiniz bir problemi çözemezsiniz.</blockquote><blockquote>Anlamadığınız bir sistemi büyütemezsiniz.</blockquote><h3>Yeni dönemde farkı yaratan tam olarak bu olacak.</h3><h3>✅ LinkedIn Takip</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*V6MweRyXbdEozY1P.png" /></figure><p><a href="https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata">https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a></p><p>Takip Etmek İçin: <a href="https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata">https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a></p><h3>Takip etmeyi🔔, Beğenmeyi👍 ve teknik yorumlarınızı🗨️ eklemeyi unutmayınız! 🤗</h3><p>#fevzikorkutata</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*I_Y_JR6qbFJ98dJT.png" /><figcaption><a href="http://www.fevzikorkutata.com/">www.fevzikorkutata.com</a></figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=20fb659e411b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[From the Cockpit to the Presidency: Should Leaders’ Mental Health Be a Matter of Global Security?]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/from-the-cockpit-to-the-presidency-should-leaders-mental-health-be-a-matter-of-global-security-e09782178b73?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e09782178b73</guid>
            <category><![CDATA[prime-minister]]></category>
            <category><![CDATA[politics]]></category>
            <category><![CDATA[germanwings-flight-9525]]></category>
            <category><![CDATA[andreas-lubitz]]></category>
            <category><![CDATA[world-leaders]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 08 Mar 2026 22:10:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-06-03T09:45:38.521Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>One Mind, Many Lives: What Aviation Teaches Us About Political Leadership</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MljjVUFcZ-TKnKpvGJaGsw.png" /><figcaption>Germanwings Flight 9525 | Andreas Lubitz | World Leaders’ Mental Health</figcaption></figure><p>On the morning of March 24, 2015, everything seemed routine for the Germanwings Flight 9525 crash. An Airbus A320 departed from Barcelona heading to Düsseldorf, following a path thousands of flights take every day across European skies. For the passengers, it was nothing more than a typical short flight: a cup of coffee, clouds drifting outside the window, a few quiet hours before landing. Yet inside the cockpit, a different story was unfolding. The co-pilot, Andreas Lubitz, had been struggling with severe depression and psychological problems for years. He had previously interrupted his flight training due to psychiatric treatment, and some doctors had declared him temporarily unfit to fly. Later investigations revealed that he had concealed several medical notes from his employer. After the aircraft reached cruising altitude, the captain briefly left the cockpit. Lubitz locked the cockpit door from the inside and reprogrammed the autopilot for a steady descent. For nearly ten minutes, the aircraft silently glided toward the French Alps. As the captain tried desperately to break the reinforced cockpit door, the plane crashed into the mountains, killing all 150 people on board. Despite the multiple layers of modern aviation safety technology, the harsh reality remains: when you board an aircraft, your fate is ultimately entrusted to the mental stability of the person in the cockpit. As this tragedy showed, when that stability collapses, the pilot can take everyone with him into a collective suicide.</p><p>This tragedy painfully reminded the world how critical the human factor is in aviation safety, and it triggered serious reforms across the industry. Aviation authorities, led by the European Union Aviation Safety Agency (EASA), introduced mandatory psychological evaluations, early warning systems, and mental health support programs for pilots. Many airlines implemented the “two-person cockpit rule,” ensuring that at least two authorized individuals remain in the cockpit at all times; when a pilot leaves, a cabin crew member temporarily replaces them. Confidential counseling systems for pilots were established, and psychological screening became a standard part of flight training. The goal was not only to enhance passenger safety but also to recognize and address the psychological burden carried by pilots. In short, aviation accepted a crucial lesson: safety is not only about technology, but also about the resilience and stability of the human mind operating it.</p><p>But what happens if we move this story beyond the cockpit and into the halls of political power? If the fate of an aircraft can depend on the mental state of a single pilot, how important is the psychology of the leaders whose decisions shape the lives of millions? Consider presidents, prime ministers, kings, dictators, princes, and the strategic decision-makers of global powers. What if their mental stability is compromised? What if a leader is battling severe depression, or making decisions during extreme bipolar mood swings? What if paranoia or a distorted perception of reality begins to shape their judgment? Just like a pilot left alone in the cockpit, could a leader not alter the course of an entire nation with the push of a metaphorical button? Are wars started, economies destabilized, and societies polarized only because of strategic calculations — or could the darker side of human psychology sometimes play a role? And the most critical question of all: why are there systematic psychological evaluations for pilots, but not for those whose decisions determine the fate of entire nations?</p><p>Just as a pilot holds the power to control an aircraft, political leaders hold an even greater power — the power to steer societies. A pilot can bring down an aircraft within minutes; a leader, through a handful of decisions, can lead a nation toward war, economic collapse, or collective despair. Yet here lies a striking contradiction: pilots undergo strict psychological testing, continuous medical checks, and professional oversight, while the individuals who occupy the most powerful offices in the world are rarely subjected to comparable systemic evaluations. Are the mental conditions of those sitting in the world’s most powerful chairs truly measured and monitored? Looking back at history, another question naturally emerges: if a figure like Adolf Hitler had been required to pass modern psychological assessments similar to those used in aviation before rising to power, would he have reached the same position? There are no easy answers to these questions. What is clear, however, is that the global system still lacks a structured institutional framework to evaluate the psychological resilience of political leadership. Without transparent and legally grounded oversight mechanisms, the fate of societies may continue to rest on the fragile psychology of individuals.</p><p>This story begins with an aviation tragedy, but it ultimately points toward a broader reality about governance. The Germanwings Flight 9525 crash showed how a psychological breakdown in a single individual can affect hundreds of lives. Aviation responded quickly: psychological screenings increased, the two-person cockpit rule was introduced, and the human factor became central to safety architecture. Yet when we apply the same logic to the governance of states, a striking gap emerges. If the mental stability of a pilot responsible for hundreds of passengers is closely monitored, why shouldn’t the psychological resilience of leaders responsible for millions be evaluated within a similar framework? Modern states could establish constitutional systems where independent committees assess the psychological stability of leaders — from the candidacy stage through their time in office — through confidential but institutionalized processes supported by parliamentary oversight. Such systems would not only protect individuals but also safeguard the rational continuity of the state itself. Healthy leadership produces healthier states and more stable societies. Otherwise, the world may continue to be shaped by decisions influenced by the momentary emotional states of those in power.</p><p><strong>PS:</strong> History has repeatedly shown examples of this dynamic during authoritarian periods, one of which occurred under Adolf Hitler. In the age of artificial intelligence, developing institutional mechanisms to evaluate the psychological resilience of leadership — without targeting any individual — should be considered a necessary step for global stability. If a nation happens to have a leader suffering from severe psychological distress, knowing that systems exist to prevent that distress from dragging an entire society into the same condition may prove crucial for the future of humanity.</p><p><strong>Author:</strong> M.Fevzi Korkut<br><strong>LinkedIn:</strong> <a href="https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata">https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a><br><strong>Source:</strong> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Germanwings_Flight_9525">https://en.wikipedia.org/wiki/Germanwings_Flight_9525</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e09782178b73" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kokpitteki Pilot ve Devletlerin Kaderi: Liderlerin Psikolojisi Dünya İçin Bir Güvenlik Meselesi mi?]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/kokpitteki-pilot-ve-devletlerin-kaderi-liderlerin-psikolojisi-d%C3%BCnya-i%CC%87%C3%A7in-bir-g%C3%BCvenlik-meselesi-mi-7f673e6ab2a1?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7f673e6ab2a1</guid>
            <category><![CDATA[andreas-lubitz]]></category>
            <category><![CDATA[germanwings-flight-9525]]></category>
            <category><![CDATA[politics]]></category>
            <category><![CDATA[president]]></category>
            <category><![CDATA[world-leaders]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 08 Mar 2026 22:04:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-08T22:56:27.910Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong>Bir Pilotun Zihni, Bir Dünyanın Kaderi</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MljjVUFcZ-TKnKpvGJaGsw.png" /><figcaption><strong>Germanwings Flight 9525 | Andreas Lubitz | Dünya Liderlerinin Psikolojisi</strong></figcaption></figure><p>24 Mart 2015 sabahı, <strong>Germanwings Flight 9525</strong> uçuşu için her şey sıradan görünüyordu. Barcelona’dan kalkıp Düsseldorf’a giden bir Airbus A320, Avrupa semalarında binlerce uçuşun yaptığı gibi rotasında ilerliyordu. Yolcular için bu, birkaç saatlik rutin bir seyahatten ibaretti; kahve içilen, camdan bulutların izlendiği sıradan bir uçuş. Ancak kokpitin içinde farklı bir hikâye vardı. Yardımcı pilot <strong>Andreas Lubitz</strong>, uzun süredir ağır depresyon ve psikolojik sorunlarla mücadele ediyordu. Daha önce uçuş eğitimine ara vermesine neden olan psikiyatrik tedavi geçmişi vardı ve bazı doktorlar tarafından “uçuşa uygun değil” raporu verilmişti; fakat bu raporların bir kısmını işverenden sakladığı sonradan ortaya çıktı. Uçak seyir irtifasına ulaştıktan sonra kaptan pilot kısa süreliğine kokpitten çıktı ve kontrol tek başına Lubitz’e kaldı. Kapıyı içeriden kilitledi, otomatik pilotu yavaş ama kararlı bir şekilde alçalacak biçimde ayarladı ve uçak yaklaşık on dakika boyunca French Alps’e doğru sessizce süzüldü. Kokpite giremeyen kaptan kapıyı kırmaya çalışırken uçak dağlara çarptı ve içindeki 150 kişi hayatını kaybetti. Modern havacılık teknolojisinin tüm güvenlik katmanlarına rağmen gerçek şu ki, bir uçağa bindiğinizde kaderiniz çoğu zaman kokpitteki insanın zihinsel dengesine emanet edilir; gördüğünüz üzere bir pilota teslim oluyorsunuz ve pilotun akıl sağlığı gittiğinde sizi intihara ve ölüme sürüklüyor.</p><p>Bu trajedi, küresel havacılık sisteminde insan faktörünün ne kadar kritik olduğunu acı bir şekilde hatırlattı ve ardından ciddi reformlar geldi. Başta European Union Aviation Safety Agency (EASA) olmak üzere havacılık otoriteleri pilotlar için zorunlu psikolojik değerlendirmeler, erken uyarı ve destek programları gibi yeni sağlık kontrolleri getirdi. Birçok havayolu şirketi kokpitte her zaman iki yetkili kişinin bulunması kuralını uygulamaya başladı; pilotlardan biri çıktığında kabin görevlisi içeri girerek kokpitin tek kişiye kalmasını engelledi. Ayrıca pilotların psikolojik destek alabileceği gizli danışmanlık sistemleri kuruldu ve uçuş okullarında psikolojik taramalar standart hale getirildi. Amaç yalnızca yolcu güvenliğini artırmak değildi; aynı zamanda pilotların zihinsel sağlığını erken aşamada korumak ve mesleğin ağır psikolojik yükünü görünür kılmaktı. Böylece havacılık sektörü, bu karanlık olaydan sonra güvenliği yalnızca teknolojiyle değil, insanın zihinsel dayanıklılığıyla da güçlendirmesi gerektiğini kabul etmiş oldu.</p><p>Peki aynı hikâyeyi kokpitten çıkarıp devletlerin yönetim katına taşırsak ne olur? Bir uçağın kaderi tek bir pilotun zihinsel durumuna bağlıysa, milyonlarca insanın kaderini belirleyen kararların arkasındaki liderlerin psikolojisi ne kadar önemlidir? Devlet başkanlarını, cumhurbaşkanlarını, kralları, diktatörleri, prensleri ve büyük güçlerin karar vericilerini düşünün. Eğer bu insanların zihinsel dengesi yerinde değilse ne olur? Eğer bir lider ağır depresyonla mücadele ediyorsa, ya da bipolar bir ruh hali içinde kararlar alıyorsa? Eğer gerçeklik algısı zayıflamış, paranoya veya şizofreni benzeri bir psikolojik kırılma yaşıyorsa? Tıpkı kokpitte yalnız kalan bir pilot gibi, tek bir düğmeye basarak bir ülkenin rotasını değiştiremez mi? Savaş başlatan, ekonomileri çökerten, toplumları kutuplaştıran kararların arkasında bazen yalnızca politik strateji değil, insan psikolojisinin karanlık tarafı da olabilir mi? Ve en kritik soru: Milyonlarca insanın kaderini belirleyen bu liderler için, havacılıkta olduğu gibi sistematik psikolojik denetimler neden yok? Eğer bir pilotun psikolojik sağlığı yüzlerce yolcunun hayatını belirliyorsa, devletlerin kaderini belirleyen liderlerin zihinsel sağlığı tüm toplumların geleceğini belirlemiyor mu?</p><p>Bir pilotun elinde uçağın kontrolü nasıl varsa, devlet liderlerinin elinde de toplumların yönünü belirleyen çok daha büyük bir güç vardır. Bir pilot birkaç dakika içinde bir uçağı yere indirebilir; bir lider ise birkaç karar ile bir ülkeyi savaşa, ekonomik yıkıma veya toplumsal bir intihara sürükleyebilir. Ancak burada dikkat çekici bir çelişki vardır: Pilotlar sıkı psikolojik testlerden, sağlık kontrollerinden ve sürekli denetimlerden geçerken, devletlerin en tepesindeki liderler için benzer bir sistematik denetim mekanizması var mı? Dünyanın en güçlü koltuklarına oturan insanların zihinsel sağlığı gerçekten düzenli olarak ölçülüyor mu? Tarihe bakıldığında akla şu soru da gelir: Eğer Adolf Hitler gibi bir figür iktidara gelmeden önce modern havacılıkta uygulanan türden psikolojik değerlendirmelerden geçmek zorunda olsaydı, aynı siyasi konuma ulaşabilir miydi? Bu soruların çoğunun net bir cevabı yoktur. Gerçek şu ki, liderlerin psikolojik dayanıklılığı ve zihinsel sağlığı konusunda küresel ölçekte ciddi bir kurumsal boşluk bulunmaktadır. Eğer bu alan düzenli, şeffaf ve uluslararası hukukla uyumlu denetim mekanizmalarıyla desteklenmezse, toplumların kaderi yine bireysel psikolojilerin insafına bırakılmış olur. Bu da modern dünyanın güvenlik mimarisinde hâlâ çözülmemiş önemli bir zafiyet bulunduğunu gösterir.</p><p>Bu hikâye bir uçak kazasıyla başlıyor, fakat aslında insanlığın yönetim gerçeğine kadar uzanıyor. Germanwings Flight 9525 uçak kazası bize tek bir insanın psikolojik kırılmasının yüzlerce hayatı nasıl etkileyebileceğini gösterdi. Bu olaydan sonra havacılık sektörü hızla refleks gösterdi; pilotlar için psikolojik taramalar artırıldı, kokpitte iki kişi kuralı getirildi ve insan faktörü güvenlik mimarisinin merkezine yerleştirildi. Ancak aynı mantığı devlet yönetimine uyguladığımızda önemli bir boşluk ortaya çıkıyor. Bir pilotun zihinsel sağlığı yüzlerce yolcunun kaderini belirlerken denetleniyorsa, milyonlarca insanın kaderini belirleyen liderlerin psikolojik dayanıklılığı neden benzer bir sistematik çerçeveye sahip değil? Modern devletlerin, anayasal temele dayanan, bağımsız heyetler tarafından yürütülen ve adaylık sürecinden görev süresine kadar devam eden gizli fakat kurumsal psikolojik değerlendirme mekanizmalarına sahip olması gerektiği açıktır. Böyle bir yapı yalnızca bireyleri değil, devlet aklını da korur; sağlıklı liderler, daha sağlıklı devletler ve daha dengeli toplumlar üretir. Aksi halde dünya, devlet liderlerinin o günkü ruh haline göre şekillenen kararlarla yönetilmeye ve insanlığın kaderi bireysel psikolojik dalgalanmaların gölgesinde kalmaya devam edecektir.</p><p><strong>Dipnot:</strong> Dünya tarihi bunun çok sayıda örneğini diktatörlük dönemlerinde göstermiştir; bunlardan biri de Adolf Hitler dönemidir. Bu yazı; herhangi bir kişiyi hedef göstermeden, liderlik makamlarının psikolojik dayanıklılığını ölçen kurumsal mekanizmaların geliştirilmesi dünya düzeni açısından önemli bir gereklilik olarak görülmesinin altını çizmek amaçlı kaleme alınmıştır. Bir devletin lideri ciddi bir psikolojik buhran yaşıyorsa, o toplumun da aynı krize sürüklenmesini engelleyecek sistemlerin geliştirilip uygulamaya geçirilmesi; insanlığın geleceği açısından kritik öneme sahiptir.</p><p><strong>Yazar:</strong> M.Fevzi Korkut<br><strong>LinkedIn:</strong> <a href="https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata">https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a><br><strong>Kaynak:</strong> <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Germanwings_Flight_9525">https://en.wikipedia.org/wiki/Germanwings_Flight_9525</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7f673e6ab2a1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[When the Adults Left the Room: Two Forces Behind Today’s Chaotic World Politics]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/when-the-adults-left-the-room-two-forces-behind-todays-chaotic-world-politics-77c23f2fc0f9?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/77c23f2fc0f9</guid>
            <category><![CDATA[united-kingdom]]></category>
            <category><![CDATA[european-union]]></category>
            <category><![CDATA[itsm]]></category>
            <category><![CDATA[uk]]></category>
            <category><![CDATA[itil]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 03 Mar 2026 22:06:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-22T23:01:51.532Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>The World Feels Like It’s Running in “Chaos Mode” Lately</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*76FKkZUdYW3G64TNiwMWNA.png" /></figure><h3>When the Adults Left the Room: Two Forces Behind Today’s Chaotic World Politics</h3><p>It’s hard to shake the feeling that global politics has entered an unusually reckless phase. Conflicts flare up, new wars erupt, and what once felt like “exceptions” now look like a pattern. While the causes are obviously complex, I keep coming back to two underlying forces that — at least in my view — help explain why the international system feels increasingly unhinged.</p><h3>1) Britain’s Decline as a Global Stabilizer</h3><p>For centuries, the United Kingdom played an outsized role in shaping global affairs. At its height, Britain was the empire <strong>“on which the sun never set,”</strong> projecting influence through diplomacy, trade routes, naval power, and a vast web of alliances and institutions.</p><blockquote>But as British influence has waned, a vacuum has opened.</blockquote><p>This isn’t a nostalgic argument for empire, nor a claim that Britain was always a benevolent force. It’s simply an observation about power and structure: when a major actor loses the capacity (or will) to influence outcomes, the system often becomes less predictable. Old arrangements weaken. Smaller disputes stop being contained. Regional powers test boundaries. And crises that might have been managed through strong diplomatic muscle can slide into escalation.</p><p>As the UK stepped back — or was pushed back — global problems didn’t disappear. They multiplied and became harder to coordinate.</p><h3>2) Europe’s Loss of Moral and Intellectual Gravity</h3><p>The second force feels even more striking. Europe — especially the countries that gave rise to the Renaissance, the Reformation, and the modern scientific and cultural project — once represented an aspirational center of civilization. Not because Europe was flawless (history clearly says otherwise), but because it generated institutions and ideas that influenced the world: philosophy, law, art, democratic traditions, scientific inquiry, and models of governance that many societies engaged with, adopted, or reacted against.</p><blockquote>Today, that Europe seems exhausted.</blockquote><p>In many arenas, the European Union and leading European states appear less like agenda-setters and more like commentators. Often, even their commentary feels detached — out of touch with the intensity and complexity of the crises unfolding beyond their borders. The shift is not merely economic or military; it feels cultural and strategic. The ability to inspire, to provide a credible example, and to shape global narratives has weakened.</p><p>And when historically influential centers lose their clarity and confidence, global politics doesn’t become more balanced — it becomes more chaotic. Because what replaces guidance is noise. What replaces leadership is fragmentation.</p><h3>A Flicker of Hope, But Still Fragile</h3><p>In recent events, we’ve seen moments that feel… mildly encouraging. Spain and the UK, at times, have made statements that suggest a sharper awareness and a willingness to speak with more backbone.</p><p>But it feels volatile — more like sparks than a steady flame.</p><p>We are living in a moment that desperately needs calm, rational leadership: decision-makers who can think beyond short-term domestic wins, who can understand history without repeating its worst habits, and who can act with restraint without appearing weak.</p><p>Because right now, the world doesn’t just have conflicts.</p><p>It has a leadership deficit.</p><h3>A Slightly Unfair (But Also Serious) Suggestion from an IT Person</h3><p>Now here’s where my “IT brain” kicks in. When systems get unstable, IT people don’t usually start shouting over each other. We triage. We check dependencies. We ask what changed. We look for root cause. We document. We communicate. And we try to fix the issue in a way that prevents it from coming back next week.</p><p>So — half joke, half serious — maybe the world needs a bit of modernization in how it manages political “incidents.”</p><p>If global politics were treated like service management, we’d at least have:</p><ul><li><strong>Incident response</strong> instead of constant improvisation</li><li><strong>Problem management</strong> instead of endless blame loops</li><li><strong>Change control</strong> instead of risky moves pushed straight to production</li><li><strong>Post-incident reviews</strong> that actually lead to improvements</li></ul><blockquote>Yes, I’m basically saying: maybe we should apply a little <strong>ITSM/ITIL</strong> to geopolitics.</blockquote><p>And if that sounds unconventional… well, candidly, let’s just say I have a personal bias toward this kind of thinking: as an IT professional, I tend to approach problems in 360 degrees — people, process, technology, risk, and impact. Call it experience, call it pattern recognition, call it a “sixth sense” built from too many outages and escalations.</p><h3>The world doesn’t need more noise.<br> It needs calmer operators, clearer processes, and fewer untested changes.</h3><h4>Maybe that’s not “saving the world.”<br>But it might be the closest thing to stability we can ship right now.</h4><p><strong>Author:</strong> M.Fevzi Korkut</p><p><strong>Article Root-Cause &amp; Source(s): </strong><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Prelude_to_the_2026_Iran_conflict">https://en.wikipedia.org/wiki/Prelude_to_the_2026_Iran_conflict</a><br><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Iran_war">https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Iran_war</a></p><p><strong>LinkedIn:</strong> <a href="https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata">https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=77c23f2fc0f9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dubai, Humanity’s Shared Home: Choosing Dialogue Over Destruction]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/dubai-humanitys-shared-home-choosing-dialogue-over-destruction-518c4bbc9685?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/518c4bbc9685</guid>
            <category><![CDATA[dubai]]></category>
            <category><![CDATA[peace]]></category>
            <category><![CDATA[usa-iran-conflict]]></category>
            <category><![CDATA[no-war]]></category>
            <category><![CDATA[war]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 02 Mar 2026 11:07:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-02T13:24:24.804Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>— The Arabs, Americans, British People, Iranians, Europeans, The Dutch, Russians, Indians, Iranians, Turks and many others — live side by side in the same city, under the same rules, in peace.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*B9JYANanGbwv3r8jKbC-Eg.jpeg" /><figcaption>➡ <em>“My Lord, make this land safe.” | </em>➡ <em>“O Allah, protect the</em> <strong>United Arab Emirates</strong>, <em>its government and its people. Grant us lasting blessings of safety and security, O Lord.”</em></figcaption></figure><h3>Dubai is no longer just a showcase of tourism.</h3><p>It is one of the very few places in the world that has truly become a shared home for humanity.</p><p>As the heart of the United Arab Emirates, this city stands out as one of the finest and most respected examples of planned urban development, safety, and quality of life anywhere in the world.</p><p>From its early days, shaped by a multi-layered history that also includes a long British presence, Dubai has grown into a true <em>global city</em>.<br> Today, educated and skilled people from all over the world — The Arabs, Americans, British People, Iranians, Europeans, The Dutch, Russians, Indians, Iranians, Turks and many others — live side by side in the same city, under the same rules, in peace.</p><blockquote>There is a simple saying:<br> “If you enter a fight, even if you win, you’re still going to get hurt and be bound to take a few punches…”</blockquote><blockquote>Would you like more idioms to get a better grasp of it? Here they are!<br><strong>* You can’t go to war and not expect a few wounds.<br>* If you play with fire, you’re going to get burned.<br>* If you dance with the devil, you’re going to get scorched.<br>* In every fight, even the winner walks away with scars.</strong></blockquote><h4>And the real question is this;</h4><p>Does anyone really need to lose their life so that one side can claim victory?</p><p>Instead of a world where people fall asleep to the sound of bombs, where families live in fear and everyday life collapses, we must choose something better. Problems can — and should — be solved through dialogue, wisdom and responsibility, without making human lives the price.</p><h4>To be very honest;</h4><p>No one has the right to damage such a shared and peaceful way of living because of political or regional conflicts between others.<br>This principle should not apply only to Dubai. It should apply everywhere in the world.</p><h4>Showing power is easy;</h4><p>What is truly difficult — and truly valuable — is choosing solutions that put human beings at the center.</p><h4>This is not a political message;</h4><p>I deeply believe that every nation is valuable in its own way. My thoughts are with our friends in Dubai, with innocent people on all sides who are affected by war, and with everyone around the world who is impacted — even psychologically — by the reality of conflict. I sincerely hope that life returns to normal very soon, and that it becomes better than before.</p><h3>Please support being part of the solution, not part of the problem.</h3><blockquote>We do not need a world where “<strong>the good win and the bad lose.”</strong> We need an ecosystem where the bad can turn into good.</blockquote><p><strong>Author:</strong> M.Fevzi Korkut<br><strong>Article Root-Cause &amp; Source: </strong><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Prelude_to_the_2026_Iran_conflict">https://en.wikipedia.org/wiki/Prelude_to_the_2026_Iran_conflict</a><br><strong>LinkedIn:</strong> <a href="https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata">https://linkedin.com/in/mfevzikorkutata</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=518c4bbc9685" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[BAI: Before AI Era — AIE: AI Era]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/bai-before-ai-era-aie-ai-era-9de75ac329bd?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9de75ac329bd</guid>
            <category><![CDATA[eai]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[bai]]></category>
            <category><![CDATA[copyright]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 23 Feb 2026 11:57:14 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-23T11:57:14.355Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Nothing will be the same as before anymore…</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IGcrcLJpONvjqwlQ2kcmgQ.png" /></figure><h3>Nothing will be the same as before anymore…</h3><h4>I think it would be appropriate to introduce and popularize the following two calendar era designators in the literature.</h4><h3>◾ BAI: Before AI Era (~BCE)<br>◾ AIE: AI Era (~CE)</h3><blockquote>🗒️(EN) It would be good to extend the duration of the anonymization of copyrights to 200 years. Because the value of works created in the BAI era will be priceless in the AIE.</blockquote><blockquote>🔸 <strong>Source:</strong> “Novelist” Boasts That Using AI She Can Churn Out a New Book in 45 Minutes, Says Regular Writers Will Never Be Able to Keep Up<br>🔸<strong>Link:</strong> <a href="https://futurism.com/artificial-intelligence/ai-novelist">https://futurism.com/artificial-intelligence/ai-novelist</a></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9de75ac329bd" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[YZÖ: Yapay Zekadan Önce — YZS: Yapay Zekadan Sonra]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/yz%C3%B6-yapay-zekadan-%C3%B6nce-yzs-yapay-zekadan-sonra-fbb7a4da5755?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fbb7a4da5755</guid>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[yzö]]></category>
            <category><![CDATA[yz]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 23 Feb 2026 11:50:12 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-23T11:50:12.972Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Artık hiçbirşey eskisi gibi olmayacak…</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IGcrcLJpONvjqwlQ2kcmgQ.png" /></figure><h3>Artık hiçbirşey eskisi gibi olmayacak…</h3><h4>Literatüre aşağıdaki iki “tarih çağ belirtecinin” kazandırılmasının ve yaygınlaştırılmasının isabetli olacağını düşünüyorum.</h4><h3>◾YZÖ: Yapay Zekadan Önce<br>◾YZS: Yapay Zekadan Sonra</h3><blockquote>🗒️(TR) Telif haklarının anonimleştirilmesinin süresinin 200 yıla çıkarılması iyi olacaktır. Çünkü YZÖ oluşturulmuş eserlerin değeri YZS çağında paha biçilemez.</blockquote><blockquote>🔸 Kaynak: “Bir romancı, yapay zekâ kullanarak 45 dakikada yeni bir kitap üretebildiğini söyleyerek övünüyor; sıradan yazarların bu hıza asla yetişemeyeceğini iddia ediyor.”<br>🔸Link: <a href="https://futurism.com/artificial-intelligence/ai-novelist">https://futurism.com/artificial-intelligence/ai-novelist</a></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fbb7a4da5755" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hayaller: Bir Milyon Yazılımcı…]]></title>
            <link>https://korkutata.medium.com/hayaller-bir-milyon-yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-a68d4ed163bf?source=rss-e1fb6d2b4393------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a68d4ed163bf</guid>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[mfevzikorkutata]]></category>
            <category><![CDATA[birmilyonistihdam]]></category>
            <category><![CDATA[fevzikorkutata]]></category>
            <category><![CDATA[birmilyonyazilimci]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[M. Fevzi Korkutata]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 10 Oct 2025 07:03:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-10T07:03:41.739Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Gerçekler;</h4><h3>Hayaller: Bir Milyon Yazılımcı….</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/947/1*Np2_hJKWiHUdXR_q5nDgPQ.png" /></figure><h3>Gerçekler;</h3><h4>1. Herkes yazılıma yönlendirildi,</h4><h4>2. Yazılım sektörüne her türlü darbe vuruldu, (Muafiyet Kesintileri, Teknokentlerin Fahiş Kiraları, Girişim Sermayesi Fonu Zorbalığı, Vergi Dayatması, AR-GE Bütçe Kesintileri, IT Bütçe Darbesi… Ne ararsan var!)</h4><h4>3. Küresel rekabette hiçbir varlık gösterilemedi (özellikle YZ),</h4><h4>4. Planlama hatasıyla mevcut yazılımcılar değersizleştirildi, yenilerle üretilen yazılımlar/işler kalitesizleştirildi,</h4><h4>5. Bir tane AI yazılımcısı çıktı, daha yazılımcılar yüzbine bile ulaşamadan hepsini işsiz bıraktı…</h4><p>__________________________________</p><h3>Gençlere üzülen de yok, o kadar STAJ başvurusu aldım ki, sayısı ABARTILI! Üzerime düşeni yaptım, 3–4 kişi uzun dönem, ücretli stajyer projesi başlattım… En azından yetiştirip sektöre emanet edelim.</h3><blockquote>Not: Düzenli olarak fabrika gibi personel yetişitiriyordum; devlet varlık fonlu sözde özel sektör telekom firmaları darbeyi vurdu. Şimdi siz de bunları işe almıyorsunuz, e nolcak bu gençlere? :(</blockquote><h3>Yazımın Orjinal Paylaşımı (LinkedIn)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/837/1*oX3OEKak3Cg0dOU2Wi8rlQ.png" /></figure><p>100bin’lere ulaştı ama gelen mesajlar çok üzücü. Bilgisayar Mühendisliği okuyup; ciddi kodlama becerisi olan yeni mezunlarımızın, geçinmek için markette çalıştığına şahit olmak ciddi can sıkıcı. Ama o kişiye söylediğim ise; doğru yoldasın iş işte aranır… Asla kopma IT’den, sadece zamanını bekle!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a68d4ed163bf" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>