<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Laman Hasanli Aliyeva on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Laman Hasanli Aliyeva on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@laman.hly99?source=rss-1b54ddcb7a72------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*35qIT1QH_h4CEYm7.jpg</url>
            <title>Stories by Laman Hasanli Aliyeva on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@laman.hly99?source=rss-1b54ddcb7a72------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 03:55:28 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@laman.hly99/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Generativ Süni İntellekt və Onun Bankçılıqda Tətbiqi]]></title>
            <link>https://medium.com/abb-data-portal/generativ-s%C3%BCni-i%CC%87ntellekt-v%C9%99-onun-bank%C3%A7%C4%B1l%C4%B1qda-t%C9%99tbiqi-2c841e7ec5b2?source=rss-1b54ddcb7a72------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2c841e7ec5b2</guid>
            <category><![CDATA[genai]]></category>
            <category><![CDATA[data-science]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Laman Hasanli Aliyeva]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 13 Mar 2026 07:42:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-13T07:42:13.553Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*2jKgxC-v5mY3yyx8Y2FR4A.jpeg" /><figcaption>GenAI</figcaption></figure><p><strong>Süni İntellektin Təkamülü</strong></p><p>Süni intellekt nəzəri bir anlayışdan dövrümüzün ən təsirli texnologiyalarından birinə çevrilmişdir. 1950-ci ildə Alan Turing-in verdiyi məşhur sual — <em>“Maşınlar düşünə bilərmi?”</em> — ilə başlayan bu yol AI-nin bir neçə fərqli inkişaf mərhələsindən keçməsinə səbəb oldu. İlk süni intellekt sistemləri qayda-əsaslı yanaşmalara və ekspert sistemlərinə əsaslanırdı; burada insan biliyi açıq şəkildə maşınlara proqramlaşdırılırdı.</p><p>Müasir AI renessansı 2010-cu illərdə neyron şəbəkələrin və dərin öyrənmənin yenidən ön plana çıxması ilə başladı. Kompüter görməsi, təbii dilin emalı və oyun oynayan alqoritmlər sahəsində əldə edilən nailiyyətlər göstərdi ki, maşınlar artıq açıq şəkildə proqramlaşdırılmadan, birbaşa verilənlərdən mürəkkəb nümunələri öyrənə bilirlər. Qayda-əsaslı sistemlərdən verilənlərə əsaslanan modellərə keçid intellektual sistemlərin qurulmasında fundamental dəyişiklik yaratdı. Bu gün süni intellekt sistemləri şəkilləri tanıya, nitqi anlaya, dilləri tərcümə edə və hətta avtomobilləri idarə edə bilir — bütün bunlar böyük həcmdə verilənlərdən öyrənən mürəkkəb alqoritmlər sayəsində mümkündür.</p><p><strong>Generativ Süni İntellekt anlayışı</strong></p><p>Generativ süni intellekt süni intellekt daxilində yeni bir paradiqmanı təmsil edir və mövcud məlumatları analiz etməkdən və ya təsnif etməkdən daha çox, yeni məzmun yaratmağa fokuslanır. Ənənəvi AI sistemləri, məsələn, bir eleketron poçtun spam olub-olmadığını təyin edə və ya şəkillərdə obyektləri tanıya bilərkən, generativ AI tamamilə yeni mətnlər, şəkillər, musiqilər, kodlar və əvvəllər mövcud olmayan digər məzmun növlərini yarada bilir.</p><p>Generativ süni intellektin əsasında çox böyük verilənlər üzərində öyrədilmiş modellər dayanır. GPT-4, Claude və oxşar Böyük Dil Modelləri (LLM) internetdən, kitablardan və digər mənbələrdən toplanmış geniş mətn korpusları üzərində öyrədilmişdir ki, bu da onlara insan dilini anlamaq və insanabənzər mətnlər yaratmaq imkanı verir. Eyni şəkildə, DALL-E, Midjourney və Stable Diffusion kimi şəkil generasiya modelləri milyonlarla şəkil üzərində öyrənərək mətn təsvirlərindən yeni vizual məzmun yarada bilirlər.</p><p>Generativ AI-ni xüsusilə güclü edən onun konteksti anlaması, uzun mətnlər boyunca məntiqi ardıcıllığı qoruması və öyrəndiyi nümunələri tamamilə yeni situasiyalara tətbiq edə bilməsidir. Bu modellər sadəcə mövcud məzmunu axtarıb birləşdirmir; onlar məlumatı sintez edə, problemlər üzərində düşünə və konkret tələblərə uyğun nəticələr yarada bilirlər. Bu imkanlar yaradıcılıq sahələrindən tutmuş texniki sahələrə qədər bir çox sektorda yeni fürsətlər açmış və məzmunun yaradılması, problem həlli və avtomatlaşdırmaya yanaşmanı köklü şəkildə dəyişmişdir.</p><p><strong>LangChain və LangGraph: AI Tətbiqlərinin Qurulması</strong></p><p>Generativ AI modelləri gücləndikcə, onların üzərində praktik tətbiqlər qurmaq üçün daha yaxşı alətlərə ehtiyac yarandı. LangChain dil modelləri ilə işləyən tətbiqlərin hazırlanması üçün mühüm bir framework kimi ortaya çıxdı. O, müxtəlif AI modelləri ilə işləmək üçün standart interfeys, prompt-ların idarə olunması, bir neçə model çağırışının zəncirvari şəkildə bağlanması və xarici məlumat mənbələri ilə inteqrasiya imkanları təqdim edir. LangChain sənədlərin yüklənməsi, mətnin hissələrə bölünməsi, embedding-lərin yaradılması və vektor bazaları ilə inteqrasiya kimi ümumi tapşırıqlar üçün hazır komponentlər təqdim edərək AI tətbiqlərinin qurulmasını xeyli sadələşdirir.</p><p>Bu framework sayəsində programçılar hər şeyi sıfırdan yazmadan mürəkkəb AI strukturunu qura bilirlər. Məsələn, şirkət sənədlərinə əsaslanaraq suallara cavab verən <em>retrieval-augmented generation (RAG)</em> sistemi LangChain-in modul komponentləri ilə yaradıla bilər. Bu komponentlər sənədlərin yüklənməsini, mətnin kiçik hissələrə bölünməsini, embedding-lərin yaradılmasını, onların vektor bazalarında saxlanmasını, istifadəçi sorğusuna uyğun kontekstin tapılmasını və sonda həmin kontekst əsasında cavabın generasiya edilməsini idarə edir.</p><p>LangGraph isə LangChain-in imkanlarını genişləndirərək qraf əsaslı yanaşma təqdim edir. LangChain daha çox xətti (linear) zəncirlər üçün uyğun olduğu halda, LangGraph şərti keçidlər, dövrlər və bir-biri ilə əlaqəli bir neçə agentdən ibarət daha mürəkkəb və dayanıqlı tətbiqlərin qurulmasına imkan verir. Bu qraf əsaslı arxitektura qərar verməli, alətlərdən istifadə etməli və aralıq nəticələrə əsaslanaraq davranışını dəyişməli olan avtonom agentlər üçün xüsusilə faydalıdır. LangGraph agentlərin planlama, icra, nəticələrin qiymətləndirilməsi — bu həm AI tərəfindən, həm də insan tərəfindən (human in the loop) aparıla bilir məqsədə çatana qədər iterasiya etməsi üçün struktur təmin edir. Bu da onu çoxmərhələli düşünmə və müxtəlif sistemlərlə inteqrasiya tələb edən biznes tətbiqləri üçün ideal edir.</p><p><strong>Bankçılıqda Kampaniya Mətnlərinin Generasiyası: Praktiki Tətbiq</strong></p><p>Bankçılıqda Generativ AI tətbiqi: Kampaniya Mətnlərinin Generasiyası</p><p>Bank sektorunda generative süni intellekt geniş şəkildə istifadə olunur. Bu tətbiqlərə misal olaraq chatbotları təqdim etmək olar ki, bu sistem müştərilərin suallarını anlayaraq, bank tərəfindən verilən məlumatlara əsasən effektiv şəkildə cavablandıran agentləri göstərmək olar. Hətta nəinki yazılı şəkildə cavab verən, hətta danışıq vasitəsi ilə sualları cavablayan agentlər də artıq dövrümüzdə istifadədədir.</p><p>Bank sektoru generativ süni intellekti marketinq kampaniyalarının yaradılmasında fəal şəkildə tətbiq edir və <em>tone of voice</em> (ünsiyyət tərzi) sənədləşdirilməsi bu sahədə xüsusilə inkişaf etmiş tətbiqlərdən biridir. Maliyyə institutları müxtəlif müştəri seqmentləri ilə ünsiyyət qurmalı, eyni zamanda brend ardıcıllığını, normativ tələblərə uyğunluğu və bütün kanallar üzrə uyğun üslubu qoruyub saxlamalıdır. Ənənəvi kampaniya yaratma prosesləri isə vaxt aparan və əmək tutumlu olur — marketing işçiləri müxtəlif məhsullar, müştəri seqmentləri, kommunikasiya kanalları və tənzimləyici tələblər üçün mətnləri əl ilə hazırlamalı olurlar.</p><p>Kampaniya mətnlərinin generasiyası üçün qurulan generativ AI sistemi bankın brend şəxsiyyətini, kommunikasiya prinsiplərini və müxtəlif müştəri qrupları üzrə danışıq üslub qaydalarını əks etdirən geniş <em>tone of voice</em> sənədlərinə əsaslanır. Bu sənədlər modelin bankın səsinə uyğun məzmun yaratması üçün əsas baza rolunu oynayır. Sistem adətən bir neçə komponentdən ibarət olur: məhsul məlumatlarını, tənzimləyici tələbləri və əvvəlki uğurlu kampaniyaları saxlayan bilik bazası; yaradılan mətnin brend qaydalarına uyğunluğunu qiymətləndirən tone analyzer; və müxtəlif seqmentlər və kanallar üçün optimallaşdırılmış kampaniya variantları yaradan generasiya modulları.</p><p>Texniki baxımdan, LangChain məhsul məlumatlarının və normativ məhdudiyyətlərin əldə edilməsi kimi axınları idarə edə bilər, LangGraph isə ilkin mətnin yaradılması, tone of voice yoxlaması, compliance nəzarəti və tələblərə cavab verən nəticə alınana qədər iterasiya olunan çoxmərhələli prosesi idarə edir. Sistem e-poçt kampaniyaları, SMS-lər, push bildirişləri, sosial media paylaşımları və vebsayt mətnləri yarada bilər və bütün bunlar vahid üslub və tənzimləyici uyğunluq çərçivəsində həyata keçirilir. İnsanlar isə artıq hər mesajı sıfırdan yazmaq əvəzinə, son təsdiq və strateji qərarlara fokuslana bilirlər ki, bu da həm səmərəliliyi artırır, həm də kampaniyalar arasında ardıcıllığı gücləndirir.</p><p>Bu nümunə generativ süni intellektin yüksək dərəcədə tənzimlənən sahələrdə belə necə transformativ təsir göstərə biləcəyini açıq şəkildə nümayiş etdirir. İnstitusional biliklər, brend qaydaları və normativ tələblər AI sistemlərinə kodlaşdırılmaqla banklar marketinq əməliyyatlarını miqyaslandıra, eyni zamanda maliyyə sektoruna xas olan keyfiyyət və uyğunluq standartlarını qoruya bilirlər. Bu texnologiya insan yaradıcılığını və strateji düşüncəni əvəz etmir, əksinə onları gücləndirir — marketinq komandalarına strategiya, müştəri insight-ları və kreativ istiqamət kimi yüksək dəyərli fəaliyyətlərə fokuslanmaq imkanı yaradır, mətnin yaradılması və uyğunlaşdırılması kimi əmək tutumlu işləri isə AI üzərinə götürür.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2c841e7ec5b2" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/abb-data-portal/generativ-s%C3%BCni-i%CC%87ntellekt-v%C9%99-onun-bank%C3%A7%C4%B1l%C4%B1qda-t%C9%99tbiqi-2c841e7ec5b2">Generativ Süni İntellekt və Onun Bankçılıqda Tətbiqi</a> was originally published in <a href="https://medium.com/abb-data-portal">ABB Data Portal</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>