<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Muhammed Akıncı on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Muhammed Akıncı on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@makinci473?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*CpE0UfdjkyV_qDvsVNa73A.jpeg</url>
            <title>Stories by Muhammed Akıncı on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@makinci473?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 07:35:45 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@makinci473/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Digital Inheritance: Solidity x NFT]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/digital-inheritance-solidity-x-nft-2c1e0747057a?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2c1e0747057a</guid>
            <category><![CDATA[nft]]></category>
            <category><![CDATA[solutions]]></category>
            <category><![CDATA[solidity]]></category>
            <category><![CDATA[token]]></category>
            <category><![CDATA[finance]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 28 Aug 2023 16:24:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-28T16:24:02.176Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Hello everyone. Today, I will provide information about what can be achieved and pioneered by the collaboration of Solidity programming language and NFTs. Actually, when we look at it, while Solidity is a programming language used to write smart contracts for the Ethereum blockchain, Non-Fungible Token (NFT) technology is a technology that enables the creation and management of blockchain-based digital assets.</p><p>From this perspective, these two technologies might seem distant from each other. But if I were to tell you that these two technologies can come together and work in many areas, what would you think? So let’s talk about what can emerge when these two technologies come together under general headings. Enjoy your reading…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3pAy22U6i8Bvrs4CzNnT4g.jpeg" /></figure><p>1. <strong><em>Trade and Tokenized Assets:</em></strong> Thanks to smart contracts written in Solidity, the trading of tokenized products or assets can be facilitated. For example, NFTs can be used to buy tokenized property shares, virtual goods, or services.</p><p>2. <strong><em>Charity and Donation Platforms</em></strong>: In volunteer-based operations, NFT technology can be utilized for charity and donation platforms. Special NFTs or symbols can be given to donors to emphasize their contributions.</p><p>3. <strong><em>Health and Medical Records: </em></strong>Health data and medical records can be securely stored, archived, and observed via NFTs. This simplifies patients’ control and sharing of data.</p><p>4. <strong><em>Voting and Election Systems: </em></strong>Of course, it wouldn’t be right to skip this topic. In many countries, there are political elections and votes taking place. Solidity and NFT technology can create secure and transparent voting systems. NFTs can represent voting ownership, ensuring a reliable voting process. Furthermore, this isn’t just for political elections and votes; it can be applied to almost all voting and selection processes.</p><p>5. <strong><em>Supply Chain Sustainability and Traceability:</em></strong> NFTs can be utilized for the traceability of products and resources in supply chains. The history, origin, and sustainability information of products can be recorded through NFTs. This could be an incredible solution for supply chains.</p><p>6. <strong><em>Education and Certification:</em></strong> Educational institutions can store certificates or academic achievements as NFTs on the blockchain. This helps prevent fraud and presents documents in a portable way.</p><p>7. <strong><em>Identity and Authorization:</em></strong> NFTs can be used for digital identity verification. Users’ identities and authorizations can be managed through NFTs.</p><p>8. <strong><em>Entertainment and Event Tickets: </em></strong>NFT-based tickets can be created for concerts, events, or sports competitions. This might reduce the issue of counterfeit tickets and offer additional features to ticket holders.</p><p>These examples are just a few instances of what Solidity and NFT technologies can accomplish when combined. This combination can offer benefits in terms of security, traceability, data ownership, and innovation.”</p><p>You can reach my LinkedIn profile and GitHub profile through the links below. Additionally, you can also access some smart contract examples I’ve written in the Solidity language from <a href="https://github.com/MuhammedAkinci/Solidity-Ethereum"><strong><em>here</em></strong></a>. Thank you.</p><p>👨‍💻 github: <a href="https://github.com/MuhammedAkinci">MuhammedAkinci</a></p><p>💻linkedin: <a href="https://www.linkedin.com/in/muhammedakinci/">muhammedakinci</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2c1e0747057a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[The Cornerstone of Ethereum: ERC]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/the-cornerstone-of-ethereum-erc-873083faa181?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/873083faa181</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[erc]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <category><![CDATA[token]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 26 Aug 2023 19:26:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-28T15:22:22.882Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Hello everyone,today I will be sharing some information about ERCs used in Ethereum. ERC holds significant importance for Ethereum, as you need ERC if you intend to write a smart contract. In other words, ERC can be considered as the documentation that defines the interfaces. Moreover, ERC is also utilized in token standards. Let’s now begin discussing ERC. I wish you a good reading…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6fCAobPzOMtKZjDiiOv9zg.jpeg" /></figure><p>ERCs are proposed and discussed by the Ethereum developer community, which can be intricate. This document serves the purpose of introducing new functionalities, creating tokens, or integrating different projects within the Ethereum ecosystem. Each ERC is created with the intention of adding or defining a specific feature or standard to the Ethereum protocol.</p><p>There are several notable ERC standards:</p><ol><li><strong><em>ERC-20:</em></strong> Among the various ERC standards, ERC-20 stands out as one of the most practical within Ethereum. ERC-20 allows for the creation and management of digital assets known as tokens on the Ethereum platform. This standard outlines the fundamental functions of tokens, including transfers and balance inquiries, while ensuring compatibility across diverse Ethereum wallets and exchanges. For example, an ERC-20 token is equivalent to an ETH token.</li><li><strong><em>ERC-20 Wrapper:</em></strong> This is a type of ERC standard that enables the “wrapping” or transfer of tokens from different blockchains to the Ethereum network. This process, known as “wrapping,” facilitates the movement of assets between different blockchains.</li><li><strong><em>ERC-223:</em></strong> This standard is an improved version of ERC-20 and aims to make token transfers safer. It addresses fewer risky scenarios compared to ERC-20.</li><li><strong><em>ERC-721:</em></strong> This standard enables the creation of unique tokens (sometimes referred to as collectible or rare digital assets). For instance, it is used to represent distinct items such as artworks, digital collectibles, or in-game items.</li><li><strong><em>ERC-777:</em></strong> This standard is an enhanced version of ERC-20 and encompasses more functionality. It offers more flexibility than ERC-20 and can manage token transfers in a more advanced way.</li><li><strong><em>ERC-827:</em></strong> This standard allows the inclusion of extra data or parameters during token transfers. This enables more complex transactions and functionalities.</li><li><strong><em>ERC-1155:</em></strong> This standard supports tokens that are both unique and freely tradable. This standard is designed to manage various token types within a contract. This capability empowers entities like game developers to implement more complex scenarios more efficiently.</li><li><strong><em>ERC-1400:</em></strong> This standard is used to define and manage security tokens. Security tokens represent financial assets and operate in compliance with regulations.</li><li><strong><em>ERC-1620: </em></strong>This standard is used to manage “payment request” transactions on the Ethereum network. It enables users to request payment from a specific individual.</li><li><strong><em>ERC-1967: </em></strong>This standard facilitates the creation and management of proxy smart contracts. This can make the process of upgrading or updating smart contracts easier.</li><li><strong><em>ERC-2233:</em></strong> This standard enables tokens to be locked for a specific duration, rendering them non-transferable during that period.</li></ol><p>Keep in mind that the Ethereum ecosystem is rapidly evolving, and new standards may emerge or existing standards may be revised.</p><p>You can reach my LinkedIn profile and GitHub profile through the links below. Additionally, you can also access some smart contract examples I’ve written in the Solidity language from <a href="https://github.com/MuhammedAkinci/Solidity-Ethereum"><strong><em>here</em></strong></a>. Thank you.</p><p>👨‍💻 github: <a href="https://github.com/MuhammedAkinci">MuhammedAkinci</a></p><p>💻linkedin: <a href="https://www.linkedin.com/in/muhammedakinci/">muhammedakinci</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=873083faa181" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Solidity — Coin & Token]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/solidity-coin-token-31f633d82ad7?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/31f633d82ad7</guid>
            <category><![CDATA[akıllı-sözleşmeler]]></category>
            <category><![CDATA[token]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[solidity]]></category>
            <category><![CDATA[smart-contracts]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 18 Jul 2023 13:44:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-18T13:44:24.698Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong><em>Solidity — Coin &amp; Token</em></strong></h4><p>Solidity serimizin bu bölümünde “Coin” ve “Token” kavramlarını inceleyeceğiz. Bu kavramların ne olduklarını, birbirlerinden farklarını anlamaya çalışacağız. İyi okumalar dilerim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/730/0*4wxt_7UpOs0aTata.png" /></figure><blockquote><strong><em>Coin &amp; Token:</em></strong></blockquote><p><strong><em>Coin:</em></strong> Bir blokzincir üzerindeki bağımsız olarak bağlanan dijital varlık veya kripto para birimidir. Coinlerin genellikle bulundukları kendi blok zincirleri bulunmaktadır ve kendi kripto para ağlarına sahiptirler. En yaygın coin örneklerinden biri Bitcoin(BTC)’dir. Bitcoin’de kendi blok zincirine ve ağına sahip bağımsız bir dijital para birimidir.</p><p><strong><em>Token:</em></strong> Tokenler, Coinler gibi kendi blok zincirlerinde yer almaktan ziyade hali hazırda var olan blok zincirler üzerinde yer alırlar ve genellikle bir platform veya projenin dijital varlığını temsil eden birimlerdir. Tokenlar, genellikle bir akıllı sözleşme tarafından kontrol edilirler. En yaygın olan örneği ise Ethereum blok zinciri üzerinde oluşturulan ERC-20 tokenlarıdır.</p><p><strong><em>Farklar:</em></strong></p><ul><li>Coinler genellikle kendi bağımsız blok zincirlerine sahipken, tokenlar başka bir blok zincir üzerinde oluşturulur.</li><li>Coinlerin genellikle kendi kripto cüzdanları vardır, tokenler ise genellikle uyumlu bir cüzdan üzerinde saklanırlar.</li><li>Coinlerin bağımsız olarak kullanılabilmesi ve transfer edilebilmesine karşın, tokenler genellikle bir platformda veya projede kullanılmak üzere tasarlanmışlardır.</li><li>Coinler, genellikle temel olarak bir değeri temsil ederken, tokenlar genellikle bir projenin dijital varlığını veya bir hizmetin kullanımını temsil eder.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/827/0*LOjNWhderBapNX2R.png" /><figcaption>Coin ve token’lar arasındaki temel ve büyük fark, coin’lerin kendilerine ait bir blok zincirine sahip olması, token’ların ise halihazırda var olan blok zincirlerinde yer almasıdır.</figcaption></figure><blockquote><strong><em>Birden Fazla Blok Zincir Birbirleriyle Nasıl Uyumlu Çalışır?</em></strong></blockquote><p>Blok zincirin birbirleri ile uyumlu çalışması son derece önemlidir. Teknolojinin gelişmesiyle beraber karmaşık blok zincir yapılarının birbirleri ile uyum içinde çalışabilme sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorunun çözülmesi için bazı çözümler bulunmaktadır:</p><ul><li><strong><em>Standartlar ve Protokoller:</em></strong> Birden fazla blok zincirin birbirleri ile uyumlu çalışması için standartlar ve protokoller geliştirilmiştir. Mesela, Ethereum blok zinciri üzerinde oluşturulan ERC-20, farklı projelerin ve tokenlerin birbirleriyle uyumlu şekilde çalışmasını sağlar.</li><li><strong><em>Akıllı Sözleşmeler:</em></strong> Önceki yazılarımızda akıllı sözleşmelerden çokça bahsetmiştik. Doğal olarak birden fazla blok zincirin bağlantı kurup uyumlu çalışmasında akıllı sözleşmelerde önemli rol oynamaktadır. Akıllı sözleşmeler, farklı blok zincirlerin birbirleriyle uyumlu çalışmasına katkıda bulunur. Buna ek olarak, akıllı sözleşmeler bir kişi tarafından programlanabilir işlevler ve mantıklar içerir ve farklı blok zincirlerin birbirleriyle etkileşimini sağlar.</li><li><strong><em>Konsensüs Mekanizmaları: </em></strong>Uyumlu çalışma için, farklı blok zincirlerinin konsensüs mekanizmaları birbirleriyle uyumlu olmalı veya uyumlu çalışacak şekilde yapılandırılmalıdır. Mesela, Ethereum’un Proof of Stake (PoS) konsensüs mekanizması, farklı PoS tabanlı blok zincirlerinin uyumlu çalışmasını sağlar.</li><li><strong><em>Blokzincir Köprüleri:</em></strong> Farklı blok zincirlerin birbirleriyle uyumlu şekilde çalışmalarını sağlamak için kullanılan çözümlerden birisi de blok zincir köprüleridir. Bu köprüler, farklı blok zincirlerin birbirleri ile uyumlu çalışmaları için yapılmıştır. Blok zincirleri, kendi bağımsız ağlara ve gereksinimlere sahip olduklarından dolayı, diğer blok zincirler ile doğrudan iletişim kurmaları ve bilgi veya varlık alışverişi yapmaları zor olabilir. Tam olarak burada devreye blok zincir köprüleri giriyor ve blok zincirlerin bilgi veya varlık transferlerini kolaylaştırıyor. Blok zincir köprüleri de kendi içerisinde tanımlara ayrılmaktadır:</li><li><strong><em>— İşlem Köprüleri (Transaction Bridges):</em></strong> Bu köprüler, blok zincirlerinin protokol ve işlem yapısını uyumlu hale getirerek, işlemlerin farklı blok zincirleri arasında geçmesini mümkün kılar. Mesela, bir işlem köprüsü sayesinde Ethereum’da oluşturulan bir varlık, başka bir blok zincirine aktarılabilir.</li><li><strong><em>— Veri Köprüleri (Data Bridges):</em></strong> Bu köprüler, blok zincirleri arasında gerçek zamanlı veya gecikmeli veri transferini mümkün kılar. Veri köprüleri, blok zincirlerinin farklı veri yapıları ve protokolleri arasında uyum sağlamak için kullanılır. Mesela, bir veri köprüsü sayesinde bir blok zincirinde oluşturulan veri, başka bir blok zincirinde kullanılabilir.</li><li><strong><em>— Varlık Köprüleri (Asset Bridges): </em></strong>Bu köprüler, farklı blok zincirlerinde oluşturulan varlıkların (coin veya token) birbirleri arasında geçişini mümkün kılar. Varlık köprüleri, blok zincirleri arasında uyumlu varlık standardını sağlamak için kullanılır. Mesela, bir varlık köprüsü sayesinde bir ERC-20 token’ı Ethereum blok zincirinden başka bir blok zincire aktarabilirsiniz.</li><li><strong><em>— Protokol Köprüleri (Protocol Bridges):</em></strong> Bu köprüler, farklı blok zincirleri arasında ortak bir protokol veya konsensüs mekanizması kullanarak uyum sağlar. Protokol köprüleri, farklı blok zincirlerinin aynı konsensüs algoritmasını paylaşmasını veya protokol özelliklerini benimsemesini sağlar. Mesela, Polkadot gibi protokol köprüleri, farklı blok zincirlerini bir araya getirerek etkileşimlerini kolaylaştırır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dzqywSfXS2Ouj3VLRl8y1g.png" /></figure><blockquote><strong><em>Fungible and Non-Fungible Tokens:</em></strong></blockquote><p><strong><em>Fungible Token (FT):</em></strong> Fungible tokenlar, birbirine tamamen eşit ve değiştirilebilir varlıkları temsil eden kripto varlıklardır. Fungible tokenlar arasında her bir token aynı değere, niteliğe ve özelliğe sahiptir, bu nedenle birbirleriyle değiştirilebilirler. Mesela, kripto para birimleri (Bitcoin, Ethereum), stabilcoinler (USDT, USDC) ve bazı ERC-20 tokenları fungible token örnekleridir. Bir Bitcoin, başka bir Bitcoine eşittir ve bir Ethereum, başka bir Ethereum ile değiştirilebilir.</p><p><strong><em>Non-Fungible Token (NFT):</em></strong> Non-fungible tokenlar, benzersiz ve değiştirilemez varlıkları temsil eden kripto varlıklardır. Her bir NFT, kendine özgü bir kimlik ve karakteristiğe sahip olup, diğer tokenlarla değiştirilemez. NFT’ler, sanat eserleri, dijital koleksiyonlar, oyun öğeleri, sanal mülkiyet hakları ve daha fazlasını temsil edebilir. NFT’ler, Ethereum blok zinciri üzerinde sıklıkla ERC-721 veya ERC-1155 standartlarıyla oluşturulurlar. Bir NFT, sahibi tarafından tamamen kontrol edilen benzersiz bir dijital varlıktır ve başka bir NFT ile birbirine eşit değildir.</p><p>Uzun lafın kısası, fungible tokenlar birbirleriyle tamamen değiştirilebilirken, non-fungible tokenlar benzersiz ve değiştirilemez varlıkları temsil eder. Fungible tokenlar aynı niteliklere sahipken, non-fungible tokenlar her biri farklı nitelik ve özelliklere sahiptir. Bu nedenle, NFT’ler genellikle benzersizlik ve koleksiyon değeri taşıyan dijital varlıkları temsil etmek için kullanılırken, fungible tokenlar genel olarak ödeme ve ticaret araçları olarak kullanılır.</p><blockquote><strong><em>Token Standarts:</em></strong></blockquote><p>Token standartları, blok zinciri tabanlı platformlarda kripto varlık tokenlarının oluşturulması, yönetilmesi ve etkileşimli işlevlerin tanımlanması için kullanılan protokoller ve kurallar kümesidir. Aşağıda en yaygın token standartlarına örekler bulunmaktadır:</p><ul><li><strong><em>ERC-20:</em></strong> Ethereum blok zinciri üzerinde en popüler token standartlarından biridir. ERC-20 standartı, Ethereum tabanlı fungible tokenların oluşturulmasını ve kullanılmasını sağlar.</li><li><strong><em>ERC-721:</em></strong> Ethereum blok zinciri üzerinde kullanılan non-fungible token (NFT) standartlarından biridir. ERC-721 standartı, benzersiz ve değiştirilemez varlıkların (ör. dijital sanat eserleri, koleksiyon parçaları) oluşturulması ve yönetilmesini sağlar.</li><li><strong><em>ERC-1155:</em></strong> Hem fungible hem de non-fungible tokenları tek bir kontratta birleştiren bir token standartıdır. ERC-1155 standartı, çoklu token tiplerinin tek bir kontratta saklanmasını ve yönetilmesini sağlar.</li><li><strong><em>BEP-20: </em></strong>Binance Smart Chain (BSC) üzerinde kullanılan token standartıdır. BEP-20, Ethereum’un ERC-20 standartına benzer şekilde fungible tokenların oluşturulması ve kullanılmasını sağlar.</li><li><strong><em>TRC-20:</em></strong> TRON blok zinciri üzerinde kullanılan token standartıdır. TRC-20, TRON ağı üzerinde fungible tokenların oluşturulmasını ve işlem görmesini sağlar.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nNknrRFR4BUWYN-1eZPo_g.jpeg" /></figure><p>— Solidity alanındaki çalışmalarıma <a href="https://github.com/MuhammedAkinci/Solidity-Ethereum">buradan </a>ulaşabilirsiniz. Teşekkürler.</p><p>👨‍💻 github: <a href="https://github.com/MuhammedAkinci">MuhammedAkinci</a></p><p>💻linkedin: <a href="https://www.linkedin.com/in/muhammedakinci/">muhammedakinci</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=31f633d82ad7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Solidity — Yapılar]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/solidity-yap%C4%B1lar-941190a89119?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/941190a89119</guid>
            <category><![CDATA[smart-contracts]]></category>
            <category><![CDATA[akıllı-sözleşmeler]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[solidity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 07 Jul 2023 22:06:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-07T22:06:21.293Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong><em>Solidity — Yapılar</em></strong></p><p>Bu yazımda Solidity programlama dilini kullanarak yazacağımız akıllı kontratların ve sözleşmelerin yapılarını inceleyeceğiz. İyi okumalar dilerim…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1021/1*ZM0oIN-Na7Bg7mUgQx7pjQ.jpeg" /></figure><p>Yapıları anlatırken örnekler üzerinden giderek anlatacağım. Verilen örneklerden yola çıkacağız ve yapıları örnek üstünde göreceğiz. Bu sayede ne işe yaradıklarını, nasıl kullanıldıkları gibi bilgiler elde edeceğiz. Aşağıda bulunan küçük bir örnek ile başlayalım.</p><pre>// SPDX-License-Identifier: MIT<br>pragma solidity ^0.8.0;<br>contract Selamlar{<br>  function Cuberium() public pure returns(string memory) {<br>    return &quot;Cuberium&#39;dan Selamlar&quot;;<br>  }<br>}<br><br>/* Bu akıllı kontratımızda Cuberium isimli bir fonksiyonumuz bulunmaktadır.<br>Bu fonksiyon çalıştırıldığında &quot;Cuberium&#39;dan Selamlar&quot; çıktısı verir. */</pre><p>Yukarıda gördüğümüz kodu adım adım incelemeye başlayalım:</p><p><strong>1- // SPDX-License-Identifier: MIT:</strong> Bu ifade, kaynak kodunun hangi lisans adı altında kullanılabileceğini belirleyen bir SPDX lisans belirtecidir. “MIT” lisansı, kaynak kodunun özgürce kullanılmasına, değiştirilmesine ve dağıtılmasına izin veren bir lisans türüdür.</p><p><strong>2- Pragma: </strong>Bu ifade, akıllı sözleşmenin derleme sürecinde hangi özellikleri ve denetlemeleri etkinleştireceğini belirtir.</p><p>Pragma ifadesi, derleyiciye derleme sürecinde belirli ayarları yapma talimatı verir ve sözleşmenin derleme davranışını etkiler. Bu ön işlemci yönergesi, “pragma” anahtar kelimesiyle başlar ve derleyiciye çeşitli parametreler içerebilir.</p><p>Örneğin, “pragma solidity 0.8.0“ ifadesi, sözleşmenin Solidity dilinin 0.8.0 sürümüyle uyumlu olarak derlenmesini belirtir. Bu, sözleşmenin Solidity 0.8.0 sürümündeki dil özelliklerini kullanabileceği anlamına gelir.</p><p>Pragma ifadesi ayrıca başka önemli talimatları da içerebilir, örneğin ^ sembolüyle birlikte kullanılan “pragma solidity ^0.8.0” ifadesi, 0.8.0 sürümünden daha yüksek ancak 0.9.0 sürümünden düşük olan Solidity sürümleriyle uyumlu derleme yapılacağını belirtir.</p><p><strong>3- Contract: </strong>Bu ifadeyi şöyle tanımlamak daha doğru olur. Solidity’de Akıllı Kontratlar “contract” anahtar kelimesiyle tanımlanır. Yani bir “contract” yapısı, bir sözleşmenin işlevlerini, değişkenlerini ve durumunu içeren bir kod bloğunu oluşturur. Vermiş olduğumuz örnekte “Selamlar” adına sahip bir Solidity sözleşmesi yer almaktadır. Sözleşme ile alakalı yapılacak tüm işlemler bu kod bloğu içerisinde tanımlanır.</p><p><strong>4- Function:</strong> Solidity’de fonksiyonlar bir sözleşme içinde belirli bir görevi yerine getiren kod bloklarını temsil etmektedirler. Vermiş olduğumuz örnekte Cuberium isimli bir fonksiyonumuz bulunmaktadır. Bu fonksiyon çalıştırıldığında “Cuberium’dan Selamlar” şeklinde bir çıktı verir.</p><p>Örnekte yer <strong>“public pure returns(string memory)”</strong> kısımlarına açıklık getirmek istiyorum:</p><ul><li>Bu kısımda “public”, işlevin erişim düzeyini belirtir. “public”, işlevin herkes tarafından çağrılabilir olduğunu ifade eder. Yani, bu işlev sözleşmenin dışından da çağrılabilir.</li><li><strong>“pure”:</strong> İşlevin saf (pure) olduğunu belirtir. Saf bir işlev, sözleşmenin durumunu değiştirmeyen ve dış verilere erişmeyen bir işlevdir. Bu işlevde, saf bir işlev olarak tanımlandığı için, sözleşmenin durumunu değiştiremez veya veriye erişemez.</li><li><strong>“returns(string memory)”:</strong> İşlevin döndüreceği değerin türünü ve bellekteki konumunu belirtir. Böylelikle, işlev bir string değerini döndürecek ve bellekte memory bölgesinde saklanacak. Memory kelimesi, değerin işlev çağrısı tamamlandıktan sonra bellekten temizleneceğini gösterir.</li><li>İşlevin içeriği, “Cuberium’dan Selamlar” ifadesini döndürmektedir. Yani, işlev çağrıldığında bu metin geri döndürülür.</li></ul><p>Tüm bunlara ek olarak aşağıda bir fonksiyon örneği yer almaktadır:</p><pre>// SPDX-License-Identifier: MIT<br>pragma solidity 0.8.0;<br><br>contract loops{<br>    <br>    function _while(uint _value) public returns(uint){<br>        while(_value &lt; 100){<br>            _value += 1;<br>        }<br>        return _value;<br>    }<br><br>    function for_loop() public returns(uint){<br>        uint sum = 0;<br><br>        for(uint i = 0; i &lt; 20; i++){<br>            sum += 2;<br>        }<br>        return sum;<br>    }<br>  <br>    function do_while(uint number1, uint number2) public pure returns (uint) {<br>    uint sum = 0;<br><br>    do {<br>        sum = number1 + number2;<br>    } while (sum != 100);<br>        return sum;<br>    }<br>}<br><br>// Bu kod loops adında bir sözleşmenin içerisinde fonksiyonlar ile yapılmış bazı örnekleri kapsamaktadır.//</pre><ul><li>Bunlara ek olarak Solidity dilinde kullanılan “view” anahtar kelimesini de dile getirmek istiyorum. view anahtar kelimesi, bir fonksiyonun hiçbir durumu değiştirmemesini ve dış dünyayla etkileşimde bulunmamasını ifade eder. Ancak, view fonksiyonlar diğer akıllı sözleşmeleri veya dış veritabanlarını okuyabilir. Yani, view fonksiyonlar sadece okuma işlemlerini yapabilir, yazma veya değiştirme işlemlerini gerçekleştiremez. Aşağıda bir örnek yer almaktadır:</li></ul><pre>pragma solidity ^0.8.0;<br><br>contract MathOperations {<br>    function add(uint256 a, uint256 b) public view returns (uint256) {<br>        return a + b;<br>    }<br>}<br><br>/* Bu örnekte, MathOperations adında bir akıllı sözleşme (smart contract) tanımlıyoruz. <br>add fonksiyonu, a ve b adında iki tamsayı parametre alır ve bu parametrelerin toplamını geri döndürür. <br>add fonksiyonu view olarak işaretlendiğinden, hiçbir durumu değiştiremez ve sadece okuma işlemi yapar.<br><br>Bu şekilde, view fonksiyonlarının diğer akıllı sözleşmelerle veya dış veritabanlarıyla etkileşimde bulunmadan hesaplamalar yapmasını sağlanması mümkündür..<br>*/</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/630/1*0UN-_eLrNnZKYcVoQQFKig.png" /></figure><blockquote><strong><em>Solidity’de Bulunan Tipler ve Değişkenler</em></strong></blockquote><p>Solidity’de kullanılan bazı tipler ve değişkenler şunlardır:</p><ul><li><strong>bool:</strong> Boolean değerlerini (“true” ve “false”) temsil eder.</li><li><strong>uint:</strong> İşaretli olmayan (Sadece pozitif değerleri temsil eder.) tam sayıları temsil etmektedir. Örneğin, “uint256” 256 bit uzunluğunda bir tam sayıdır.</li><li><strong>int:</strong> İşaretli (Negatif ve pozitif değerleri temsil edebilir.) tam sayıları temsil etmektedir. Örneğin “int8” 8 bit uzunluğunda bir işaretli tam sayıdır.</li><li><strong>address:</strong> Ethereum hesaplarının adreslerini temsil eder.</li><li><strong>string:</strong> Metin dizilerini temsil eder.</li><li><strong>bytes:</strong> Dizi şeklindeki verileri temsil eder.</li><li><strong>uint[]: </strong>İşaretli olmayan tam sayıların dizisini temsil eder.</li><li><strong>address[]:</strong> Ethereum hesaplarının adreslerinin dizisini temsil eder.</li><li><strong>struct: </strong>Solidity’de kendi özel veri yapılarımızı oluşturmak için “struct” yapısından yararlanırız. Örneğin:</li></ul><pre>struct Person {<br>    string name;<br>    uint age;<br>}</pre><ul><li><strong>Enum(Numarasyon):</strong> Belirli bir küme değerini temsil eder. Örneğin:</li></ul><pre>enum Day { Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday, Sunday }</pre><ul><li><strong>Mapping(Eşleme): </strong>Anahtar — Değer çiftlerini temsil eder. Örneğin:</li></ul><pre>mapping(uint =&gt; address) balances;</pre><p>Tüm bunların yanı sıra Solidity dilinde, bir akıllı sözleşme içinde gerçekleşen bir işlemi temsil etmek için kullanılan bazı önemli değişkenler vardır. Aşağıda yaygın kullanılan bazı değişkenler bulunmaktadır:</p><ul><li><strong>msg.sender:</strong> işlemi başlatan kullanıcının Ethereum adresini temsil eder. Bu değişken, bir işlemi başlatan kullanıcının kimlik bilgilerini almak için kullanılabilir. Örneğin, msg.sender’ı kullanarak kullanıcının adresine bağlı işlemleri izleyebilir veya işlemi başlatan kişiye özel bazı kontroller gerçekleştirebiliriz. Örneğin:</li></ul><pre>function getMsgSender() public view returns (address) {<br>    return msg.sender;<br>}</pre><ul><li><strong>msg.value:</strong> bir işlemle birlikte gönderilen Ether miktarını temsil eder. Bu değişken, işlemde gönderilen Ether miktarını almak için kullanılır. Örneğin, bir ödeme kabul etmek veya belirli bir miktar Ether gerektiren bir işlem gerçekleştirmek için msg.value&#39; yu kullanabiliriz. Örneğin:</li></ul><pre>function getMsgValue() public payable {<br>    // msg.value ile gönderilen Ether miktarını kullanabilirsiniz<br>    // Örneğin, bir ödeme kabul etmek için kullanılabilir<br>}</pre><ul><li><strong>msg.data:</strong> bir işlemle birlikte gönderilen veriyi (byte dizisi) temsil eder. Bu değişken, işlemle birlikte gönderilen ek verilere erişmek için kullanılır. Örneğin, belirli bir işlem için özel parametreler geçmek veya verileri analiz etmek için msg.data’ yı kullanabiliriz. Örneğin:</li></ul><pre>function getMsgData() public view returns (bytes memory) {<br>    return msg.data;<br>}</pre><ul><li><strong>msg.gas:</strong> bir işlem için ayrılan gaz miktarını temsil eder. Gaz, işlemleri gerçekleştirmek için gereken hesaplama kaynaklarının ölçüsüdür. Bu değişken, işlem sırasında kullanılan gaz miktarını kontrol etmek veya işlem süresince kalan gaz miktarını izlemek için kullanılabiliriz. Örneğin:</li></ul><pre>function getMsgGas() public view returns (uint256) { <br>    return msg.gas;<br>}</pre><ul><li><strong>msg.sig:</strong> bir fonksiyon çağrısının dört baytlık imzasını temsil eden bir bytes4 değeridir. İmza, bir fonksiyonun adını ve parametre tiplerini içeren bir değerdir. Bu, fonksiyon çağrılarını belirlemek ve eşleştirmek için kullanılabiliriz. Örneğin:</li></ul><pre>function getMsgSig() public view returns (bytes4) {<br>    return msg.sig;<br>}</pre><ul><li><strong>block.difficulty (uint):</strong> o anki bloğun zorluk seviyesini temsil eden bir uint değeridir. Zorluk seviyesi, madencilik sürecinde bir bloğun oluşturulması için gereken hesaplama gücünü ifade eder. Yani zorluk seviyesi ne kadar yüksekse, bir bloğun oluşturulması o kadar zorlaşır. Örneğin:</li></ul><pre>function getBlockDifficulty() public view returns (uint256) {<br>    return block.difficulty;<br>}</pre><ul><li><strong>block.gaslimit (uint): </strong>o anki bloğun gaz limitini temsil eden bir uint değeridir. Gaz limiti, bir blok içindeki toplam gaz miktarını sınırlayan bir değerdir. Bu limiti aşan işlemler reddedilir. Örneğin:</li></ul><pre>function getBlockGasLimit() public view returns (uint256) {<br>    return block.gaslimit;<br>}</pre><ul><li><strong>block.number (uint):</strong> o anki bloğun numarasını temsil eden bir uint değeridir. Blok numarası, Ethereum blok zincirindeki bir bloğun benzersiz kimliğini ifade eder. Yani her yeni blok oluşturulduğunda numarası bir artar. Örneğin:</li></ul><pre>function getBlockNumber() public view returns (uint256) {<br>    return block.number;<br>}</pre><ul><li><strong>block.timestamp:</strong> o anki bloğun zaman damgasını (timestamp) temsil eden bir uint değeridir. Zaman damgası, Unix zamanına (Epoch) dayalı olarak bloğun oluşturulma zamanını ifade eder. Örneğin:</li></ul><pre>function getBlockTimestamp() public view returns (uint256) {<br>    return block.timestamp;<br>}</pre><ul><li><strong>tx.gasprice (uint): </strong>bir işlemi gerçekleştiren kullanıcının belirlediği gaz fiyatını temsil eden bir uint değeridir. Gaz fiyatı, kullanıcının işlemi işletmek için ödemeyi kabul ettiği fiyatı ifade eder. Örneğin:</li></ul><pre>function getTxGasPrice() public view returns (uint256) {<br>    return tx.gasprice;<br>}</pre><ul><li><strong>tx.origin (address payable):</strong> bir işlemi başlatan orijinal (köken) kullanıcının Ethereum adresini temsil eden bir address payable değeridir. Bu, işlemi başlatan kullanıcının kimlik bilgilerini elde etmek için kullanılabiliriz. Örneğin:</li></ul><pre>function getTxOrigin() public view returns (address payable) {<br>    return tx.origin;<br>}</pre><ul><li><strong>block.coinbase (address payable):</strong> o anki bloğu oluşturan madenciye ait Ethereum adresini temsil eden bir address payable değeridir. Bu adres, bloğun madencisine yönlendirilen ödülleri almak için kullanılabilir. Örneğin:</li></ul><pre>function getBlockCoinbase() public view returns (address payable) {<br>    return block.coinbase;<br>}</pre><blockquote><strong><em>Dönüşümler</em></strong></blockquote><p>Solidity dilinde, veri tipleri arasında dönüşümler yapmak için bazı dönüşüm operatörleri ve dönüşüm fonksiyonları bulunmaktadır. Örnek olarak Solidity’de kullanılan bazı dönüşüm yöntemleri ve örnekler aşağıda yer almaktadır:</p><ul><li><strong>Implicit Dönüşüm (Bilinçsiz Dönüşüm):</strong> Solidity, bazı durumlarda otomatik olarak veri tiplerini dönüştürebilmekteyiz. Örneğin, küçük bir veri tipini daha büyük bir veri tipine atadığımızda, otomatik dönüşüm gerçekleşir. Örneğin:</li></ul><pre>uint8 smallNumber = 10;<br>uint256 bigNumber = smallNumber;  // uint8 -&gt; uint256 otomatik dönüşümü</pre><ul><li><strong>Explicit Dönüşüm (Bilinçli Dönüşüm): </strong>Veri tipleri arasında açık bir şekilde dönüşüm yapmak için dönüşüm operatörleri veya dönüşüm fonksiyonları kullanılır. Örneğin:</li></ul><pre>uint256 number = 123;<br>uint8 convertedNumber = uint8(number);  // uint256 -&gt; uint8 açık dönüşümü</pre><ul><li><strong>String Dönüşümü:</strong> Sayısal değerleri string olarak dönüştürmek için toString fonksiyonunu kullanabiliriz. Bu fonksiyon Solidity standart kütüphanesine aittir. Örneğin:</li></ul><pre>import &quot;@openzeppelin/contracts/utils/Strings.sol&quot;;<br><br>function convertToString(uint256 number) public pure returns (string memory) {<br>    return Strings.toString(number);<br>}</pre><ul><li><strong>Tip Dönüşümü: </strong>Solidity, bazı özel durumlarda tipler arasında otomatik dönüşümler yapabilir. Örneğin, uint tipinden address tipine otomatik dönüşüm gerçekleşebilir. Örneğin:</li></ul><pre>uint256 number = 123;<br>address convertedAddress = address(number);  // uint256 -&gt; address otomatik dönüşümü</pre><p>Dönüşümler, veri tipi uyumluluğunu sağlamak veya veri manipülasyonu için kullanışlıdır. Dönüşümleri dikkatli bir şekilde kullanmalı ve gerektiğinde tip uyumluluğunu kontrol etmekte her zaman fayda vardır.</p><blockquote><strong><em>Bazı dönüşüm isimleri:</em></strong></blockquote><p><em>1- Sayısal Veri Tipleri Arasında Dönüşümler:</em></p><ul><li><strong>uint → int: </strong>İşaretli tam sayıya dönüşüm.</li><li><strong>int → uint: </strong>İşaretsiz tam sayıya dönüşüm.</li><li><strong>uintx → uinty:</strong> Sayısal veri tipleri arasında genişleme veya daraltma dönüşümü.</li><li><strong>intx → inty: </strong>Sayısal veri tipleri arasında genişleme veya daraltma dönüşümü.</li><li><strong>address → uint:</strong> Adresteki Ethereum adresinin sayısal değere dönüşümü.</li><li><strong>uint → address:</strong> Sayısal değerin Ethereum adresine dönüşümü.</li></ul><p><em>2- String Dönüşümleri:</em></p><ul><li><strong>uint256 → string: </strong>Sayıyı stringe dönüşüm.</li><li><strong>int256 → string:</strong> Sayıyı stringe dönüşüm.</li><li><strong>address → string:</strong> Ethereum adresini stringe dönüşüm.</li><li><strong>bytes → string:</strong> Bytes dizisini stringe dönüşüm.</li></ul><p><em>3- Bytes Dönüşümleri:</em></p><ul><li><strong>uint256 → bytes:</strong> Sayıyı bytes dizisine dönüşüm.</li><li><strong>int256 → bytes:</strong> Sayıyı bytes dizisine dönüşüm.</li><li><strong>address → bytes:</strong> Ethereum adresini bytes dizisine dönüşüm.</li><li><strong>string → bytes: </strong>Stringi bytes dizisine dönüşüm.</li></ul><p><em>4- Adres Dönüşümleri:</em></p><ul><li><strong>address → payable address:</strong> Adresin &quot;payable&quot; adres tipine dönüşümü.</li></ul><p>Solidity hakkında olan çalışmalarıma <a href="https://github.com/MuhammedAkinci/Solidity-Ethereum">buradan </a>ulaşabilirsiniz. Teşekkürler.</p><p>👨‍💻 github: <a href="https://github.com/MuhammedAkinci">MuhammedAkinci</a></p><p>💻linkedin: <a href="https://www.linkedin.com/in/muhammedakinci/">muhammedakinci</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=941190a89119" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Solidity — Akıllı Kontratlar]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/solidity-ak%C4%B1ll%C4%B1-kontratlar-9f16798e5fb?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9f16798e5fb</guid>
            <category><![CDATA[smart-contracts]]></category>
            <category><![CDATA[solidity]]></category>
            <category><![CDATA[akıllı-sözleşmeler]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 03 Jul 2023 17:19:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-18T11:41:04.652Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong><em>Solidity — Akıllı Kontratlar</em></strong></p><p><em>Bu yazımda Solidity programlama dilinden yola çıkarak Akıllı Kontratlar hakkında bilgiler vereceğim. İyi okumalar dilerim…</em></p><blockquote><strong><em>Solidity</em></strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/630/1*0UN-_eLrNnZKYcVoQQFKig.png" /></figure><p>Solidity, Ethereum platformunda akıllı kontratlar ve merkezi olmayan uygulamalar (DApps) geliştirmek için kullanılan bir programlama dilidir. Solidity, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) tarafından desteklenen bir dil olarak tasarlanmıştır.</p><p><strong>Kısaca Ethereum Sanal Makinesi (EVM) </strong>hakkında bilgi verecek olursak, Ethereum Blockchain’inin temel bileşinidir. EVM, akıllı kontratların çalıştığı bir sanal makine ortamıdır. Milyonlarca yürütülebilir projeye sahip merkeziyetsiz bilgisayar gibi davranan hesaplama motorudur.</p><p>EVM’nin temel işlevi, akıllı kontratların bytecode olarak adlandırılan özel bir formatta ifade edilen talimatlarını yürütmektir. Bu bytecode, akıllı kontratın iş mantığını, koşullarını ve işlemlerini içerir. EVM, bu talimatları adım adım çalıştırarak akıllı kontratın sonuçlarını hesaplar. EVM, blokzincirde merkezi olmayan ve güvenli bir hesaplama ortamı sağlar. Bu, akıllı kontratların güvenilir ve şeffaf bir şekilde çalışmasını sağlar. Aynı zamanda, geliştiricilerin çeşitli işlevler ve akıllı kontratlar oluşturmasına olanak tanır.</p><p>EVM hakkında bilgi verdikten sonra tekrardan Solidity’ye dönecek olursak. <strong>Solidity</strong>, akıllı kontratların oluşturulmasını sağlayan nesne yönelimli (OOL), yüksek seviyeli (HLL) ve curly-bracket bir programlama dilidir. C++, Python, Javascript gibi dillerden örnek alınarak oluşturulmuş bir programlama dilidir. Kalıtım(Inheritance), kütüphaneler ve daha karmaşık kullanıcı tanımlı kodları destekleyen statik yazımlı bir dildir.</p><p>Solidity dilinde yazılan akıllı kontratlar, Ethereum blokzincirine dağıtılabilir ve taraflar arasındaki işlemleri gerçekleştirebilir. Solidity dilini kullanarak, kripto para birimlerinin transferi, token oluşturma, oy kullanma mekanizmaları, merkezi olmayan borsalar, oyunlar ve daha birçok uygulama geliştirmek mümkündür. Solidity dökümantasyonu ve çevrimiçi kaynaklar, geliştiricilere dilin kullanımı ve akıllı kontratlarının geliştirilmesi konusunda rehberlik sağlar.</p><pre>pragma solidity ^0.8.0;<br>contract Selamlar{<br>  function Cuberium() public pure returns(string memory) {<br>    return &quot;Cuberium&#39;dan Selamlar&quot;;<br>  }<br>}<br><br><strong>/* Bu akıllı kontratımızda Cuberium isimli bir fonksiyonumuz bulunmaktadır.<br>Bu fonksiyon çalıştırıldığında &quot;Cuberium&#39;dan Selamlar&quot; çıktısı verir. */</strong></pre><blockquote><strong><em>Bytecode ve Opcode</em></strong></blockquote><p>Bytecode, bir programın düşük seviyeli, makine diline yakın temsilidir. Solidity veya başka bir yüksek seviye programlama diliyle yazılan akıllı sözleşmeler, derlendikten sonra bytecode olarak ifade edilir. Solidity dilinde, bytecode, akıllı sözleşmenin EVM (Ethereum Virtual Machine) tarafından anlaşılabilen makine kodudur.</p><p>Solidity ile bytecode ve opcode’ları kullanmak için genellikle derleyiciler ve ilgili araçlar kullanılır. Solidity derleyicisi, Solidity kaynak kodunu bytecode’a dönüştürür. Bu bytecode, akıllı sözleşmeyi Ethereum ağına dağıtmak veya başka bir akıllı sözleşmeyle etkileşimde bulunmak için kullanılabilir.</p><p>Örnek olarak, Solidity kaynak kodunun bytecode’a dönüştürülmesi için popüler bir derleyici olan solc (Solidity Compiler) kullanılabilir. Aşağıda, basit bir Solidity sözleşmesinin bytecode’una nasıl ulaşabileceğinizi gösteren bir örnek bulunmaktadır:</p><pre>pragma solidity ^0.8.0;<br><br>contract SimpleContract {<br>    uint256 public value;<br><br>    constructor() {<br>        value = 42;<br>    }<br>}</pre><p><em>bytecode çıktısı:</em></p><pre>608060405234801561001057600080fd5b5061014c806100206000396000f3fe608060405260043610610041576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff1680633fa4f24514610046575b600080fd5b34801561005257600080fd5b5061005b6100f1565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561009b578082015181840152602081019050610080565b50505050905090810190601f1680156100c85780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b6100dc610111565b6040518082815260200191505060405180910390f35b6100f461014d565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60008060009050600081111561013757fe5b90506000816001016000396000f35b60008060009050600081111561015657fe5b905060008160010160005b5080600181600082825401925050819055505050565b60008054905081101561018e5782600082815260200191505060405180910390f35b60016000808282540192505081905550565b60006020820190506101aa6000830184600083116101f157fe5b50900390565b60008160008190555060056020526000908152604090205481565b600060208201905081810360008301526001811061020f57fe5b90506000830152600160008181548183558181111561022d57fe5b906000526020600020906001600160a01b03821661010000000081111561025157fe5b90506000830152600160008181548183558281111561026957fe5b906020019060200201518151602091820191508151935181516020918201918190526020810190506020830392506102c4565b919050565b6000604051806060016040528060156102f257600080fd5b810190808051906020019092919050505090506102f5565b9056fea26469706673582212208d82e7ea3a1932ab6a9a88f605cd14f12e1e19169c8b87f9c6c68b5eefc2d2f764736f6c63430006000033</pre><blockquote><strong><em>ABI (Application Binary Interface)</em></strong></blockquote><p>ABI, yazılan akıllı kontratlar içindeki aksiyonların diğer uygulamalar tarafından anlaşılabilmesi için ve iletişim kurabilmek için kullanılan bir arayüzdür. ABI, programlama dilleri, kütüphaneler veya sistemler arasındaki etkileşimi tanımlayan bir sözleşme ve veri yapısıdır.</p><p>ABI, akıllı kontratın fonksiyonlarını, parametrelerini, dönüş değerlerini ve veri yapısını tanımlayan bir sözleşme formatıdır. Akıllı kontratların dış dünyayla etkileşimde bulunabilmesi için ABI’ya uygun bir şekilde tasarlanmaları gerekir. ABI, akıllı kontratların dış dünyayla standartlaştırılmış bir iletişim kurmasını sağlar.</p><p><strong><em>ABI, iki temel bileşenden oluşur:</em></strong></p><ul><li>Fonksiyon Tanımları: Akıllı kontratın hangi fonksiyonlarına erişilebileceğini, fonksiyonların adını, parametrelerini ve dönüş değerlerini tanımlar.</li><li>Veri Yapısı Tanımları: Akıllı kontratta kullanılan veri yapılarını, değişkenleri ve bunların türlerini tanımlar.</li></ul><p>ABI, akıllı kontratın bytecode’una dayanarak, harici uygulamaların akıllı kontratla iletişim kurabilmesini sağlar.</p><p>Mesela aşağıda Solidity kullanılarak yazılmış bir kod ve ABI çıktısı bulunmaktadır.</p><p>Solidity Kodu:</p><pre>pragma solidity ^0.8.7;<br>contract SolidityTest {<br>   constructor() public{<br>   }<br>   function getResult() public view returns(uint){<br>      uint a = 1;<br>      uint b = 2;<br>      uint result = a + b;<br>      return result;<br>   }<br>}</pre><p>ABI çıktısı:</p><pre>[<br>  {<br>    &quot;inputs&quot;: [],<br>    &quot;stateMutability&quot;: &quot;nonpayable&quot;,<br>    &quot;type&quot;: &quot;constructor&quot;<br>  },<br>  {<br>    &quot;inputs&quot;: [],<br>    &quot;name&quot;: &quot;getResult&quot;,<br>    &quot;outputs&quot;: [<br>      {<br>        &quot;internalType&quot;: &quot;uint256&quot;,<br>        &quot;name&quot;: &quot;&quot;,<br>        &quot;type&quot;: &quot;uint256&quot;<br>      }<br>    ],<br>    &quot;stateMutability&quot;: &quot;view&quot;,<br>    &quot;type&quot;: &quot;function&quot;<br>  }<br>]</pre><p>Bu örnekte, SolidityTest adlı bir sözleşme tanımlanmıştır. Sözleşme, getResult adında bir işlevi içerir. Bu işlev, yerel değişkenler a ve b üzerinde basit bir toplama işlemi yapar ve sonucu döndürür.</p><p>ABI çıktısı, sözleşmenin yapıcı fonksiyonunu (constructor) ve getResult işlevini içerir. getResult işlevinin dönüş değeri uint256 türünde olduğu belirtilir.</p><blockquote><strong><em>Akıllı Kontratlar(Smart Contracts)</em></strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*fvC6vOnWoseh_lZ_wo9Rgw.png" /></figure><p>Akıllı kontrat ya da akıllı sözleşme, blokzincir teknolojisi üzerine inşa edilen ve otomatik olarak yürütülen sözleşmedir. Akıllı kontratları, taraflar arasında belirlenen koşullara bağlı olarak işlemler geliştiren, uygulayan ve denetleyen bir protokol olarak da tanımlayabiliriz.</p><p>Akıllı Kontratlar geleneksel sözleşmelerden farklı olarak fiziksel bir iş gücü veya aracı olmadan çalışır. Bu kontratlar, blokzincirdeki dağıtık bir ağ üzerinde çalışır ve işlemlerin gerçekleşmesi için blokzincirdeki tüm düğümler tarafından onaylanması gerekmektedir. Bu sayede, güvenilirlik, şeffaflık ve işlemlerin otomatik bir şekilde devam etmesi gibi avantajlar sağlar. Akıllı kontratlar merkeziyetsizdir ve kullanıcılar arasında gerçekleştirilen sözleşmeler, herhangi bir otorite tarafından denetlenemez ve değiştirilemez.</p><blockquote><strong><em>Akıllı Kontratların Çalışma Prensibi</em></strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*yUSccrV53gheHqkA6D6cqQ.png" /></figure><p>Akıllı Kontratlar, bir takım şart ve koşulların yerine getirilmesi ile otomatik olarak çalışır. Akıllı bir sözleşmenin çalışması için taraflar arasında belirli şartlar ve koşullar belirlenir. Bu şartlar, sözleşmenin amacına, yapısına ve taraflar arasındaki anlaşmaya bağlı olarak değişebilir.</p><p>Akıllı sözleşme, bu şartları ve koşulları programlama dili kullanarak bir yazılım şeklinde ifade eder. Blokzincir tabanlı platformlarda, genellikle Solidity gibi özel bir programlama dili kullanılır. Sözleşme, blokzincirde çalışan bir akıllı kontrat olarak kodlanır. : Akıllı sözleşme, blokzincir üzerinde çalışır ve belirlenen şartlar gerçekleştiğinde otomatik olarak yürütülür.</p><p>Akıllı sözleşmeler, işlemlerin gerçekleşmesi için blokzincir ağındaki düğümler tarafından onaylanmalıdır. Blokzincirdeki düğümler, sözleşme tarafından gerçekleştirilen işlemleri doğrular ve blokzincirde kalıcı bir şekilde kaydeder. Bu, güvenilirlik ve şeffaflık sağlar.</p><p>Örnek verecek olursak, internet üzerinden satın alım yaptığınız zaman kullanıcı bilgileriniz ile bir ürün satın almak için işlem gerçekleştirirsiniz. Bu işlemin gerçekleşmesi için alıcı ve satıcı arasında belirli koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir. Mesela alıcı ürünü aldıktan sonra platform ürün ücretini satıcıya hemen göndermez. Bu tutar blokzincir de tutulur ve alıcı ürünü aldıktan sonra bu ürünü kullanırsa ve herhangi bir durumdan dolayı geri göndermez ise platform satıcıya ürün ücretini gönderir. Bu ve bunun gibi durumlar akıllı kontratlarda programlanır ve işlemler, tarafların bu koşulları yerine getirmesi halinde otomatik olarak gerçekleşir.</p><blockquote><strong><em>EOA (Externally Owned Accounts)</em></strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1009/1*NE7iU2vGJ9XxKF51Y8_5eQ.png" /></figure><p>Harici olarak sahip olunan hesaplar (Externally Owned Accounts — EOA’lar), Ethereum blokzinciri üzerinde bireysel kullanıcılar tarafından kontrol edilen hesaplardır. Bir EOA ile ilişkili özel anahtarı elinde tutuyorsanız, Ethereum blok zincir üzerinde işlem ve mesajlar gönderebilirsiniz. En genel anlatım ile EOA’lar normal bir kullanıcının açık ve özel anahtarı ile açtığı hesaplara verilen genel isimdir.</p><p>EOA’lar, Ethereum’un merkezi olmayan ve güvenli yapısında önemli bir rol oynar. Kullanıcılar, EOA’ları aracılığıyla Ethereum ağına katılabilir, varlıklarını saklayabilir ve akıllı kontratlarla etkileşime geçebilir. EOA’lar, blokzincirin demokratik doğasına katkıda bulunur ve kullanıcıların kendi varlıklarını doğrudan kontrol etmelerini sağlar.</p><p><em>EOA’ların temel özellikleri şunlardır:</em></p><ul><li><strong>Adresler</strong>: Her EOA, Ethereum ağında benzeri olmayan bir adresle temsil edilir. Bu adresler, 40 karakterlik Hexadecimal (onaltılık) formatta yazılır. Örneğin, “01Ab77Ma2141562M” gibi bir adres şeklinde görülür.</li><li><strong>Özel Anahtarlar:</strong> EOA’lara erişim sağlamak için özel anahtarlar kullanılır. Özel anahtarlar, 256 bitlik gizli kriptografik anahtar çiftleridir. Bir EOA’ya ait özel anahtar, hesabın sahibine özgü gizli bir bilgidir. Özel anahtar, işlemlerin imzalanması ve kimlik doğrulaması için kullanılır. Özel anahtarın güvenli bir şekilde saklanması önemlidir, çünkü kötü niyetli kişilerin erişimi durumunda hesabın kontrolünü ele geçirebilirler.</li><li><strong>İşlemler:</strong> EOA’lar, Ethereum ağındaki işlemleri gerçekleştirmek için kullanılır. EOA sahipleri, hesaplarında bulunan Ether’i başka hesaplara gönderebilir, akıllı kontratlarla etkileşime geçebilir, veri gönderebilir ve diğer işlemleri gerçekleştirebilir. İşlemler, EOA’nın özel anahtarıyla imzalanır ve ağa yayılır. İşlemler, blokzincirde doğrulanır ve blokzincirde kalıcı olarak kaydedilir.</li><li><strong>GAS ve Ücretler:</strong> İşlemlerin gerçekleştirilmesi için GAS adı verilen birim kullanılır. GAS, işlemlerin blokzincirde işlenmesi ve hesaplardaki hesaplamaların yapılması için gereken kaynakları temsil eder. Her işlem, belirli bir GAS miktarına ihtiyaç duyar ve işlem ücreti olarak adlandırılan Ether miktarıyla ödenir. İşlem ücreti, işlemi gerçekleştiren EOA tarafından ödenir.</li></ul><blockquote><strong><em>Transaction</em></strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*h-u86IydgEBKMkfu8TLM7g.png" /></figure><p>Öncesinde Akıllı Kontratların belirli şart ve koşullara bağlı olarak çalıştığını, bu durumların sağlanması halinde işlemlerin otomatik olarak çalıştığını dile getirmiştik. İşlemler(transaction), akıllı kontratların çalışması için gerekli uygulamalardır.</p><p>Blokzincir ağı üzerinde birçok işlem yapabiliriz. Akıllı Kontratlar ile etkileşime geçmek için kullanıcılar bazı işlemler uygularlar. İşlemler, şart ve koşullara göre blokzincirdeki düğümlerde doğrulanırlar, onaylanır ve kaydedilir. Aksiyonun devam etmesi için şart ve koşullar yerine getirilmelidir. Yapılan her işlem, blokzincire kalıcı olarak kaydedilir.</p><p>İşlemler, akıllı kontratlarla etkileşimde bulunmanın yanı sıra, hesaplara fon göndermek, veri kaydetmek, sözleşmeleri tetiklemek ve diğer birçok eylemi gerçekleştirmek için de kullanılır. Her işlem, işlem ücreti olarak adlandırılan bir miktar kaynak (genellikle Ether) gerektirir ve işlem ücreti, işlemi gerçekleştiren tarafından ödenir.</p><p><strong>Transaction neden kullanmalıyız?</strong></p><ul><li>Bir hesaptan diğerine transfer işlemleri için.</li><li>Akıllı Kontrat yaratma işlemleri için. Transaction “to” adres değerine sıfır verilirse kontrat yaratan bir transaction işlemi anlamına gelir.</li><li>Akıllı Kontrat çalıştırma işlemleri için.</li></ul><blockquote><strong><em>Akıllı Kontrat Nereden Oluşturulur?</em></strong></blockquote><p>Etherum akıllı sözleşmelerinin oluşturulması, geliştirilmesi, test edilmesi ve dağıtılması için çevrimiçi entegre geliştirme ortamı olan REMIX IDE kullanılabilir. Remix IDE, web tabanlı bir araç olup, kullanıcıların Solidity veya Vyper gibi Ethereum akıllı sözleşme dilleriyle sözleşme yazmalarına, sözleşmeleri derlemelerine, test etmelerine, hata ayıklamalarına ve Ethereum ağına dağıtmalarına olanak sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KNHUsSsH2tAdbOeAoG1XGw.jpeg" /></figure><p>Remix IDE’ye girdikten sonra soldaki “Solidity Compailer” kısmına girerek pragma version seçimini yapıyoruz ve sonrasında çalışmalarımıza başlıyoruz.</p><p>Solidity-Ethereum ile alakalı bazı çalışmalarıma <a href="https://github.com/MuhammedAkinci/Solidity-Ethereum">buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p><p>Teşekkürler…</p><p>👨‍💻 github: <a href="https://github.com/MuhammedAkinci">MuhammedAkinci</a></p><p>💻linkedin: muhammedakinci</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9f16798e5fb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yapay Zeka, Makine Öğrenimi ve Derin Öğrenme Nedir? Farkları Nelerdir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/yapay-zeka-makine-%C3%B6%C4%9Frenimi-ve-derin-%C3%B6%C4%9Frenme-nedir-farklar%C4%B1-nelerdir-d290f5b15243?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d290f5b15243</guid>
            <category><![CDATA[machine-learning]]></category>
            <category><![CDATA[deep-learning]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[yapayzekateknolojisi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 13 Apr 2023 07:39:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-04-13T07:39:30.821Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yapay Zeka, Makine Öğrenimi ve Derin Öğrenme konumları itibariyle günümüzde çokça birbirleri ile karıştırılmaktadırlar. Bu konular geneli itibari ile birbirleri yerine kullanılan sözcükler olarak algılansa da bu sözcükler önemli farklılıklar içermektedir. Bu yazımda olabildiğince Yapay Zeka, Makine Öğrenimi ve Derin Öğrenme arasındaki farkları inceledim. Faydalı olması dileğiyle, iyi okumalar…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/780/0*GhwppOmYJ0UBgP3F.jpg" /></figure><p>Teknolojinin gelişimiyle bağlantılı olarak bu alanlarda kendi içlerinde gelişmekte ve şekillenmektedir. Bundan dolayı bu alanlarda çalışan uzmanlar, bu sözcükler ilgili genel bir fikir birliğine varabilmiş değillerdir. Gün geçtikçe hayatımızın içinde yer alıyor ve bir parçamız haline geliyorlar. Genel tabiri ve tarihine bakacak olursak yapay zeka, makine öğreniminden daha eski bir kavram olmak ile beraber makine öğrenimi de yapay zekanın bir alt kolu gibi görülüyor. Biraz daha detaya inerek bu alanları tanıyalım ve aralarındaki farklar hakkında biraz daha detaylıca konuşalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1007/0*6tEDXAciZx35q-2c.jpg" /></figure><blockquote><strong><em>Yapay Zeka Nedir?</em></strong></blockquote><p>Yapay Zeka, insan beyninin işleyişini taklit ederek, bilgisayarların öğrenme, çıkarım yapma, problem çözme gibi görevleri yerine getirebilmesi için kullanılan bir teknolojidir. Yapay Zeka, genellikle “güçlü” veya “zayıf” olarak gruplandırılır. Güçlü Yapay Zeka, nerdeyse her görevi eksiksiz yerine getirebilir. Hatta öyle ki, verilen görevi insanlarla aynı veya daha iyi bir şekilde yerine getirebilmek için tasarlanmıştır. Zayıf Yapay Zeka ise, sadece belirli görevleri yerine getirebilmek için tasarlanmıştır.</p><p>Gelişmekte olan Yapay Zeka Teknolojisi, genellikle üç ana bileşenle ilgilidir: öğrenme, çıkarım ve karar verme. Bu bileşenler kişinin yapay zekanın işleyişi hakkında bilgi sahibi olmasında yardımcı olacaktır.</p><ul><li><strong><em>Öğrenme:</em></strong> Yapay Zeka, veri tabanı içerisinde yer alan verileri kullanarak öğrenir. Bu kısımda iki tür öğrenme vardır: denetimli ve denetimsiz öğrenme.<strong> Denetimli Öğrenme</strong>, bir yapay zekanın, verilen bir girdiye sadece doğru bir çıktı üretmesi için eğitilmesidir. <strong>Denetimsiz Öğrenme</strong> ise, sistemin veriler arasındaki yapıları ve ilişkileri kendiliğinden öğrenmesidir.</li><li><strong><em>Çıkarım: </em></strong>Yapay zeka, öğrendiği bilgileri kullanarak, yeni verilerden sonuçlar çıkarabilir. Örneğin, bir yapay zeka sistemi, bir resimdeki nesneleri tanımlayabilir.</li><li><strong><em>Karar Verme:</em></strong> Yapay zeka, verileri kullanarak kararlar verebilir. Karar verme, öğrenme ve çıkarım bileşenlerine dayanarak gerçekleştirilir. Örneğin, bir yapay zeka sistemi, bir kişinin sigara içip içmediğini belirleyebilir.</li></ul><p>Yapay zeka teknolojisi, bir dizi matematiksel ve algoritmik teknik kullanır, özellikle derin öğrenme teknikleri son yıllarda oldukça popüler hale geldi. Derin öğrenme, yapay sinir ağları kullanarak öğrenme işlemini gerçekleştirir ve görsel tanıma, doğal dil işleme ve ses tanıma gibi pek çok uygulama için kullanılabilir.</p><p>Sonuç olarak, yapay zeka, insan beyninin işleyişini taklit ederek, bilgisayarların öğrenme, çıkarım yapma ve karar verme gibi görevleri yerine getirerek hayatın pek çok alanında kullanılmaktadır. Örneğin, otomatik sürüş teknolojisi, sesli asistanlar, akıllı ev sistemleri, sağlık hizmetleri ve finansal hizmetler gibi birçok sektörde yapay zeka teknolojisi kullanılmaktadır. Yapay zeka teknolojisi, gelecekte de hayatımızın birçok alanında büyük bir rol oynayacak ve geliştikçe daha fazla kullanım alanı bulacaktır. Bundan dolayı bu alanda yapılacak atılımlar ve girişimler, ileride çok büyük geri dönüşlere yol açabilir.</p><blockquote><strong><em>Makine Öğrenimi Nedir?</em></strong></blockquote><p>Makine Öğrenimi, bilgisayarların bir görevi gerçekleştirmek ve belirli bir program veya talimat kümesi yerine, örnek verilerle beslenerek deneyimlerini kullanarak öğrenmelere izin veren bir Yapay Zeka alt dalıdır. Öyleki 1959 yılında<strong> Arthur Samuel</strong> makine öğrenimini: “<strong>makinelerin bilhassa programlanmadığı sonuçları öğrenebilme kabiliyeti</strong>” olarak tanımlamıştır. Arthur Samuel, bilgisayar ortamında çalışabilen, kendi hatalarından ders alan ve böylece kendini geliştiren bir dama oyunu yapmıştır.</p><p>Makine Öğrenimi, genellikle aşağıdaki kategorilere ayrılmaktadır: denetimli öğrenme, denetimsiz öğrenme, yarı denetimli öğrenme, pekiştirmeli öğrenme ve yoğun öğrenme.</p><p><strong><em>Denetimli Öğrenme,</em></strong> girdilerin doğru çıktılarla eşleştirildiği bir öğrenme yöntemidir. Veriler bir eğitim seti olarak kullanılır ve makine öğrenimi modeli, girdileri doğru çıktılara dönüştüren bir fonksiyonu öğrenir.</p><p>Makine öğrenimin popüler olmasını sağlayan uygulamalardan bir tanesi resim tanımadır. Bu uygulamanın ilk önce eğitilmesi gerekiyor. Başka bir değişle, ilgili resmin ne olduğunu makinenin öğrenebilmesi için binlerce kez benzer resimler gösterilmesi gerekiyor. Böylece makine benzer dizileri, benzer motifleri, benzer pikselleri tanıyarak artık o resimlerin ne olduğunu tanımlayabiliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/472/0*fuXn4QKANFqH-Tg8.png" /></figure><p><strong><em>Denetimsiz Öğrenme, </em></strong>Denetimsiz öğrenme, girdilerin etiketlenmemiş olduğu bir öğrenme yöntemidir. Verileri kullanarak yapısal kalıplar ve ilişkiler öğrenir ve verileri gruplara ayırabilir. Örneğin, müşterilerin alışveriş alışkanlıklarını analiz etmek ve benzerliklere göre müşteri segmentlerini belirlemek için kullanılabilir.</p><p><strong><em>Yarı Denetimli Öğrenme:</em></strong> Bu öğrenme yöntemi, hem etiketlenmiş hem de etiketlenmemiş verilerin kullanılmasıyla gerçekleştirilir. Etiketlenmiş veriler, belirli bir çıktı değeri ile eşleştirilmiş girdi verileridir. Etiketlenmemiş veriler ise çıktı değerleri olmadan yalnızca girdi verileridir. Yarı denetimli öğrenme, etiketlenmemiş verilerden öğrendiği kalıpları etiketlenmiş verilerdeki çıktı değerleriyle ilişkilendirerek öğrenir. Bu sayede verilerin etiketlenmesinde zaman ve maliyet tasarrufu sağlanabilir.</p><p><strong><em>Pekiştirmeli öğrenme,</em></strong> bir modelin ödüller ve cezalar aracılığıyla davranışlarını şekillendiren bir öğrenme yöntemidir. Model, çevresiyle etkileşime girerek belirli bir görevi gerçekleştirmek için öğrenir. Örneğin, bir robotun bir labirenti çözmek için bir yol bulması gibi bir görevde kullanılabilir.</p><p><strong><em>Yoğun Öğrenme:</em></strong> Bu öğrenme yöntemi, bir karar ağacının (agent) bir ortamda belirli bir hedefe ulaşmak için trial and error (dene yanıl) yöntemiyle davranışlarını optimize etmeye çalışmasıdır. Karar ağacı, bir durumda (state) bulunur, bir eylem (action) seçer, ortamda bir sonuç (reward) alır ve sonucu kullanarak stratejisini günceller. Bu süreç, karar ağacının hedefe ulaşmak için en uygun stratejiyi öğrenmesini sağlar. Yoğun öğrenme, özellikle robotik, oyun ve otomasyon gibi alanlarda kullanılır.</p><p>Makine öğrenimi, birçok uygulama alanında kullanılır. Örneğin, doğal dil işleme, görüntü ve video işleme, otomatik sürüş, spam filtreleme ve finansal tahminler gibi pek çok alanda kullanılabilir. Makine öğrenimi modelleri genellikle büyük veri setleri üzerinde eğitilir ve daha doğru sonuçlar elde etmek için sürekli olarak geliştirilir.</p><p>Sonuç olarak, makine öğrenimi, deneyimlerini kullanarak verileri analiz eden ve çıktıları öngören bir yapay zeka yöntemidir. Bu teknoloji, günümüzde pek çok alanda kullanılmakta ve gelecekte de daha fazla kullanım alanı bulacağı öngörülmektedir.</p><blockquote><strong>Derin Öğrenme Nedir?</strong></blockquote><p>Derin Öğrenme ise, Makine Öğreniminin bir alt dalı olarak kabul edilir ve doğrudan yapay sinir ağları ile ilgilidir. Derin öğrenme teknikleri, karmaşık yapıdaki verileri analiz etmek ve bunları anlamak için kullanılır.</p><p>Derin öğrenme, yapay sinir ağları adı verilen çok katmanlı bir model kullanır. Bu katmanlar, verilerin farklı özelliklerini temsil eder ve bu özellikler, bir sonraki katmana geçirilerek daha yüksek düzeyde bir özellik öğrenilir. Böylece, derin öğrenme modelleri, çok sayıda katman içeren bir yapay sinir ağı kullanarak, verilerdeki daha karmaşık yapıları keşfedebilir.</p><p>Derin öğrenme teknikleri, özellikle görüntü ve ses gibi büyük veri setleri üzerinde uygulandığında oldukça etkili olabilir. Örneğin, bir derin öğrenme modeli, bir fotoğraftaki nesneleri tanımlayabilir veya bir ses kaydındaki konuşmacıyı tanımlayabilir.</p><p>Derin öğrenme, makine öğrenimi alanında son yıllarda oldukça popüler hale gelmiştir ve pek çok uygulama için kullanılmaktadır. Örneğin, doğal dil işleme, robotik, görüntü işleme, tıp ve otomatik sürüş gibi birçok alanda derin öğrenme teknikleri kullanılmaktadır.</p><p>Sonuç olarak, derin öğrenme, yapay sinir ağları kullanarak karmaşık veri yapılarını analiz etmek ve anlamak için kullanılan bir makine öğrenimi alt dalıdır. Büyük veri setleri üzerinde oldukça etkili olabilen derin öğrenme teknikleri, pek çok alanda uygulanabilir ve doğal olarak gelecekte daha yaygın bir şekilde kullanılması beklenmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/850/0*YMNBMkMj_Q4z-ELx.jpg" /></figure><p>Sonuç olarak bir açıklama yapacak olursak, benzerlik ve farklılıklarının başka bir bakış açısıyla gözlenebilmesi için bunlarda söylenebilir.</p><p>Benzerliklerine gelince, yapay zeka, makine öğrenimi ve derin öğrenme teknolojileri, bilgisayarların verilerden öğrenme ve kendi kendine geliştirme yeteneğini artırmayı hedefleyen bir dizi teknik ve algoritma kullanır. Bu teknolojiler, büyük veri kümelerinin işlenmesi, karmaşık problemlerin çözülmesi, tahminlerin yapılması ve kararların verilmesi gibi birçok alanda kullanılabilir.</p><p>Farklılıklarına gelince, yapay zeka, genel bir terimken makine öğrenimi ve derin öğrenme, yapay zeka alanının alt kategorileridir. Makine öğrenimi, verilerden öğrenme sürecinde kullanılan algoritmaların bir koleksiyonudur. Derin öğrenme, makine öğreniminin bir alt kategorisi olup, yapay sinir ağları kullanarak daha karmaşık problemleri çözmeyi hedefler.</p><p>Gün geçtikçe teknoloji gelişmektedir. Bunun neticesinde sorunlara yeni cevaplar bulabilmek, yeni buluşlara imza atmak, yaşamı kolaylaştırmak gibi birçok konu için bu teknolojik girişimlerden yararlanmaktayız. Lakin bunları yaparken dikkat edilmesi gereken hususlardan bir tanesi de bu olabilir: geçmişten günümüze baktığımız zaman, kişilerin veya devletlerin kendi çıkarları doğrultusunda yaptığı teknolojik, askeri veya siyasi girişimler birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bu gibi sorunlar sonucunda karşılığı pekte iyi sayılmayan geri dönüşler aldık. Hepimizin belirli bir zamana kadar yaşam sürdüğü bu evrende asıl yapmamız gereken vicdanlı bir insan olabilmek ve bunun doğrultusunda hareket etmektir. Yapılan çalışmalar ve teknolojik gelişmeler menfi durumlar için değil insanlık adına keşfedilmeli ve kullanılmalıdır.</p><p>Teknolojinin çok geliştiği ve çok daha gelişeceği yakın zamanda bizleri nelerin beklediğini tam olarak bilemeyecek olsak bile tahmin edebilmek mümkün. Hatta bunun ile alakalı birçok çalışma ve düşünce de gün yüzüne çıkmakta ve gelişmeye devam etmektedir.</p><h4><strong><em>KAYNAKÇA</em></strong></h4><ul><li><a href="https://www.endustri40.com/yapay-zeka-makine-ogrenimi-ve-derin-ogrenme-arasindaki-farklar/">https://www.endustri40.com/yapay-zeka-makine-ogrenimi-ve-derin-ogrenme-arasindaki-farklar/</a></li><li><a href="https://www.endustri40.com/makine-ogrenimi-nedir/">https://www.endustri40.com/makine-ogrenimi-nedir/</a></li><li><a href="https://dergipark.org.tr/en/pub/eyad/issue/65425/1009536">https://dergipark.org.tr/en/pub/eyad/issue/65425/1009536</a></li><li><a href="https://www.matematiksel.org/yapay-zeka-makine-ogrenmesi-ve-derin-ogrenme-fark-nedir/">https://www.matematiksel.org/yapay-zeka-makine-ogrenmesi-ve-derin-ogrenme-fark-nedir/</a></li><li><a href="https://bilginc.com/az/blog/deep-learning-and-machine-learning-5427/#:~:text=Deep%20learning%20ve%20machine%20learning%20aras%C4%B1ndaki%20temel%20fark%2C%20verinin%20sisteme,yapay%20sinir%20a%C4%9Flar%C4%B1n%C4%B1n%20d%C3%BCzeylerine%20dayan%C4%B1r">https://bilginc.com/az/blog/deep-learning-and-machine-learning-5427/#:~:text=Deep%20learning%20ve%20machine%20learning%20aras%C4%B1ndaki%20temel%20fark%2C%20verinin%20sisteme,yapay%20sinir%20a%C4%9Flar%C4%B1n%C4%B1n%20d%C3%BCzeylerine%20dayan%C4%B1r</a>.</li><li><a href="https://bulutistan.com/blog/derin-ogrenme-nedir/#:~:text=Makine%20%C3%B6%C4%9Frenimi%2C%20karar%20vermek%20i%C3%A7in,i%C3%A7in%20derin%20sinir%20a%C4%9Flar%C4%B1n%C4%B1%20kullan%C4%B1r">https://bulutistan.com/blog/derin-ogrenme-nedir/#:~:text=Makine%20%C3%B6%C4%9Frenimi%2C%20karar%20vermek%20i%C3%A7in,i%C3%A7in%20derin%20sinir%20a%C4%9Flar%C4%B1n%C4%B1%20kullan%C4%B1r</a>.</li><li><a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Derin_%C3%B6%C4%9Frenme">https://tr.wikipedia.org/wiki/Derin_%C3%B6%C4%9Frenme</a></li><li><a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Makine_%C3%B6%C4%9Frenimi">https://tr.wikipedia.org/wiki/Makine_%C3%B6%C4%9Frenimi</a></li><li><a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Yapay_zek%C3%A2">https://tr.wikipedia.org/wiki/Yapay_zek%C3%A2</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d290f5b15243" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Silahlı — İnsansız Hava Araçları Nedir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/silahl%C4%B1-i%CC%87nsans%C4%B1z-hava-ara%C3%A7lar%C4%B1-nedir-28d442c57e7f?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/28d442c57e7f</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 16 Jan 2023 13:31:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-16T14:37:53.713Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong><em>Silahlı \ İnsansız Hava Araçları Nedir?</em></strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XlH4-Tj69UEcd1pntHClJA.jpeg" /></figure><p>Hava araçları yıllardır insanlığın işini kolaylaştırmak için kullanılmakta. Lakin zamanın ilerlemesi ve teknolojinin gelişmesi ile beraber bu hava araçları her ülke için ulusal güvenliğin sağlanması noktasında çok önemli bir rol almaya başladı. Hatta aldı desek yeridir. Geçtiğimiz asırlarda savaş topları teknolojide gelinen son noktaydı. Sonrasında teknolojinin gelişmesi ile ortaya çıkan; silahlar, gemiler, tanklar, füzeler ve füzeleri taşıyan uçaklar ve uçak gemileri ortaya çıkmış ve savaş araçlarına başka bir boyut kazandırmıştır.</p><blockquote><strong>Anahtar Kelimeler</strong>; İnsansız Hava Aracı, İHA,SİHA, Otomasyon.</blockquote><p>Ülkelerin ulusal güvenlikleri, teknolojinin ilerlemesi ile beraber her geçen gün tehlike altına girmektedir. Toplumun düzenini sağlamak ve refah seviyelerini artırmak için iç güvenlik şarttır. İç güvenliğin sağlanması için önemli bir istihbarat gereklidir. Bu istihbaratın sağlanmasında gelişen yüksek teknoloji ürünlerinden biri olan insansız hava araçları bu ihtiyacı karşılayabilecek önemli araçlardandır. Bu araçların yüksek çözünürlüklü kameraları, termal kameraları ve gece görüş kameraları gibi önemli özelliklerinin yanı sıra, yüksek irtifalara çıkabilmeleri, havada uzun süre kalabilmeleri, kabiliyet ve manevra yetenekleri, sessiz çalışma ve radara daha az yakalanabilme özellikleriyle ülkelerin ulusal güvenlikleri için hem iç güvenlik hem de dış güvenlikleri için vazgeçilmez araçlar haline gelmişlerdir. Bu özelliklere sahip insansız hava araçlarının belki de en önemli özellikleri insan gücünün kullanılmasını minimuma indirmesi ve istenilen durumlarda görevini eksiksiz yerine getirebilmesi.</p><p>İHA’lar, geliştirmenin düşük olmasından dolayı hızlı gelişen bir sanayidir. İHA’lar şu anda keşif, gözlem, karmaşık hedef tespiti ve hassas askeri operasyonlarda kullanılmaktadırlar. Bu araçlar aynı zamanda günümüzde kargo, organ nakli vb. alanlarda da kullanılmaktadır. Ülkeler ordularını güçlendirmek adına İHA’ların yakıt ihmali, hava muharebe, arama-kurtarma gibi diğer alanlarda da kullanımı için çalışmalar yapmaktadırlar.</p><p>İnsansız hava araçları farklı isimler de tanınmaktadır. Bunlardan bazıları pilotlu araçlar, pilotsuz araçlar, pilotsuz hava araçlarıdır. Bu hava araçları uzaktan kontrol edilerek veya Küresel Konumlama Sistemi (GPS) ile entegre edilmiş yazılım sistemleri aracılığıyla oluşturulan uçuş planlarıyla bağımsız olarak uçabilirler. İHA’ların keşif, gözlem, arama-kurtarma gibi faaliyet gösterdiği alanlardaki istihdamı git gide artmakta ve daha önemli hale gelmektedir.</p><blockquote><strong><em>İnsansız Hava Araçları ve Kullanım Alanları</em></strong></blockquote><p>İnsansız hava araçlarının yakın tarihe baktığımızda ilk örneklerini 1.Dünya Savaşı’nda görebiliriz. Archibald Montgomery Low tarafından 1914&#39;te çalışmalarına başlanılan AerialTarget, yani Uçak Hedef Füzesi olarak kabul edilmektedir. Low, ilk olarak TeleVista olarak adlandırmış olduğu televizyon tasarımıyla tanınmış ve “radyo güdümlü sistemlerin babası” olarak anılmakta olan İngiliz bir araştırmacıdır. 1917’de gerçekleştirmiş olduğu test uçuşunda ise başarısız olmuş ve inişe geçtikten kısa bir süre sonra çakılmıştır.</p><p>21. yüzyıla damgasını vuran insansız hava araçları, bir teknolojik gelişme olarak insanlığın hayatında kalıcı olarak yerini almaya başlamıştır. Sunmuş olduğu teknik kolaylıklarla, hayati risk taşıyan geçmişte yapılması zor olan ve riskli operasyonları sıfır asker kaybı ve zayiatla, sessiz bir şekilde ve neredeyse görünmeden gerçekleştirerek insanlığın hizmetinde kullanılmaya başlanmıştır. Her teknolojik gelişme gibi bu teknolojide güvenlik alanlarında çalışmalarda bulunan mühendisler tarafından geliştirilmiş ve askeri stratejik bir üstünlük olarak kullanılmaya başlanmıştır. İHA’lara genel olarak şu sebeplerden dolayı ihtiyaç duyulmuştur:</p><ul><li>Pilotların hayati risklerini ortadan kaldırmak,</li><li>Uzun süreli görevlerin pilotlar üzerindeki olumsuz etkilerini gidermektir.</li></ul><p>İnsansız hava araçları şu şekilde tanımlanabilir: Kendi güç kaynağı olan harp gücüne sahip olan ya da olmayan otonom sistemlerle çalışan ya da uzaktan kumandayla kontrol edilen, faydalı yük özelliğine sahip olan ya da olmayan insansız uçan araçlar insansız hava aracı (İHA)’dır.</p><p>Başka bir tanım yapacak olursak: İnsansız Hava Aracı (İHA); içinde pilotu ve yolcusu olmayan, sadece amaca uygun ekipman (video kamera, fotoğraf makinesi, GNSS, lazer tarama cihazı, vb.) taşıyan, uzaktan kumandalı ve/veya otomatik olarak görevini icra edebilen bir çeşit uçaktır.</p><p>İnsansız hava araçlarının kullanım alanları ve detaylı bilgiler aşağıdaki gibidir;</p><p><strong><em>Keşif ve Gözetleme:</em></strong></p><p>İHA’lar keşif ve gözetleme alanlarında çok önemlidirler. Özellikle askeri alanlardaki kullanımları büyük ölçüde yararlıdır. Oluşabilecek zor durumlarda dahi faydalı görevler yapabileceği gerçeği ile bu alanda tercih edilmeye ve kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan her görevde ne kadar önemli ve faydalı olduğunu gözler önüne sermiştir.</p><p><strong><em>Doğal Afet, Kaza ve Yangınla Mücadele:</em></strong></p><p>İnsansız hava araçları doğal afet, kaza ve yangınla mücadele gibi önemli olaylarda faydalı görev yapabilecek özelliklere sahiptirler. Doğal afet bölgelerinde ve kazalarda arama-kurtarmada önemli rol oynaması, hasar görmüş ve acil müdahale gerektiren yerlerin tespiti konusunda sağladığı kolaylıklar hayati önem taşımaktadır. Sivil savunmada bilgi boşluğunu azaltmak maksadıyla İHA’lar fırtına, sel, çığ, deprem gibi doğal afetler esnasında veya sonrasında gözlemlemek ve durum analizi yapmak için kullanılabilirler.</p><p>2010 Ocak ayında Haiti’deki şiddetli depremden iki gün sonra Global Hawk İHA’sı, felaketin kapsamı ile ilgili bilgi toplamak maksadıyla bölgede tam 14 saat kullanılmış ve yardım için bölgeye gidecek hava araçları için iniş alanı belirlemiştir.</p><p><strong><em>Çevresel Denetim:</em></strong></p><p>Çevre kirliliği, deniz, hava ve su kirliliği, küresel iklim değişimlerinin gözlenmesi gibi çevresel konularda İHA’lar üzerlerine monte edilen kameralar ve hassas sensörler aracılığıyla görevlerini yerine getirmektedirler. Özellikle izinsiz avlanma, izinsiz ağaç kesimi, fabrikalardan oluşabilecek kirlilik kullanım alanlarının belirgin örnekleri arasında yer almaktadır.</p><p><strong><em>Ziraat ve Ormancılık:</em></strong></p><p>Tarım alanında ilaçlama, tohumlama, ekin ve hasat durumu izleme gibi durumlarda çiftçinin ve emekçinin işini kolaylaştırmasının yanı sıra, istilacı tür ve otların kontrolü, vahşi yaşam takibi gibi farklı görevlerde de kullanılmaktadır.</p><p><strong><em>Haberleşme:</em></strong></p><p>İHA’lar doğal afetlerde telefon hatlarının kesilmesi veya olimpiyat, fuar ve önemli maçlar gibi sebeplerle anlık telefon trafiğinin yoğunlaşacağı durumlarda iletişim rölesi görevi yaparak kapsama alanını genişletmek amacıyla kullanılmaktadırlar.</p><p><strong><em>Medya:</em></strong></p><p>Seyahat ve belgesel çekimi, film endüstrisinde kullanımı, trafik raporlarının hazırlanması, fotoğrafçılık gibi alanlarda yapılan çekimler örnek gösterilebilir.</p><p><strong><em>Ticaret:</em></strong></p><p>İHA’ların bir diğer kullanım alanlarından biri de ticaret alanıdır. Kargo taşımacılığı, reklamcılık, maden arama, haritacılık, hava fotoğrafçılığı ve film çekimi gibi alanlarda kullanılması büyük kolaylık sağlamaktadır.</p><p>Tüm bu yukarıdaki alanların yanı sıra İHA’lar şu görevleri de yapbilmektedirler:</p><ul><li>Özel operasyonlar,</li><li>Mayın arama ve imha,</li><li>Kaçakçılık ile mücadele,</li><li>Sağlık ve askeri malzeme bütünleme ikmali,</li><li>Sınırların kontrolü ve korunması,</li><li>Muharebe arama ve kurtarma,</li><li>Hava durumu veri toplama,</li><li>Noktadan noktaya kargo teslimi.</li></ul><blockquote><strong><em>Silahlı İnsansız Hava Araçları</em></strong></blockquote><p>SİHA’ların gelişimi, İHA’ların gelişimi ile doğru orantılıdır. Birbirini takip eden, temelde aynı olsa da birbirinden farklı görev ve işleyişlere sahip olan araçlardır. Her ne kadar İHA’lar bahsedildiği üzere büyük önem arz etse de, SİHA’larda bir o kadar önem arz etmektedir. Hatta İHA’ların son zamanlardaki başarıları SİHA’ların neler yapabileceğini gözler önüne sermiştir.</p><p>Bu güce sahip olmak isteyen bir çok ülke, ulusun iç ve dış güvenliğini sağlamak adına çalışmalar yapmaktadırlar. Özellikle ülkelerin güvenliği sağlaması adına terör olarak nitelendirdikleri tehditlere karşı daha az zafiyet ve daha fazla hasar adına SİHA’ları kullanması örnek olarak gösterilebilir. Sadece saldırı ile kalmayıp aynı zamanda işlevsel savunma araçları haline gelmişlerdir.</p><p>Ülkemizde bu alanda bir çok başarıya imza atmıştır. Geliştirilen S\İHA’lar bir çok alanda bilhassa askeri alanda faydalı olmuştur. Öyle ki başka ülkelerden de beğeni ve talep görmüştür. S\İHA’ların önemi git gide artmaktadır ve önemini hiç kaybedeceğe benzemiyor.</p><blockquote><strong><em>İnsansız Hava Araçları Uçuş Kontrol Sistemleri</em></strong></blockquote><p>Uçuş Kontrol Sistemleri (UKS), kullanıldıkları İHA’lara göre tasarım yöntemi, donanımı ve yazılımı bakımından farklılıklar içermektedir. İnsansız Hava Araçları (İHA) ağırlıkları, uçuş irtifaları ve süreleri, itki sistemleri, taşıdıkları faydalı yükler ve kullanım alanları gibi pek çok açıdan sınıflandırılabilir. Sabit kanatlı orta irtifada uzun uçuş kabiliyetine sahip askeri keşif ve gözlem amaçlı geliştirilen İHA’ların ağırlıkları yarım tona kadar çıksa da, günümüzde yarım kilogramın altına düşmüş herkesin erişimine açık ve genelde havadan video çekimi için kullanılan otonomi seviyesi yüksek çok rotorlu hava araçları da İHA olarak kabul edilebilir. Bu sebeplerle Uçuş Kontrol Sistemleri (UKS) de kullanıldıkları İHA’lara göre çeşitlilik göstermektedir.</p><p>Otonom uçuş sistemlerinde sensörlerden gelen verilerin doğrulu kritiktir. Ancak sensörler, doğaları gereği her zaman doğru veriler üretmez, bunun yanında işleyişleri sırasında kalibrasyonları da bozulabilir (ki bu uçuşlarda sıkça yaşanır). Bu nedenle hem sensörlerden gelen yanlış verileri filtrelemek, hem de sensörlerin olası kalibrasyon bozulmalarını tespit edip dengelemek amacıyla bir dizi kontrol algoritması bulunur.</p><blockquote><strong><em>İnsansız Hava Araçlarının Avantajları ve Dezavantajları</em></strong></blockquote><p><strong>Avantajları:</strong></p><ul><li><strong>İHA’ların riskli ortamlarda ve görevlerde yer alması</strong>, olası ani bir durumda araçların ya da silah sistemlerinin riske edilmemesi adına hasarı minimize etmek adına kullanılması.</li><li><strong>Havada uzun süre kalabilmesi</strong>, özellikle keşif, gözlem, arama-kurtarma gibi görevlerde İHA’ların havada uzun süre kalabilmesi iş yükünü hafifletmesine karşın verimliliği artırarak olası unsuları daha iyi tespit etmektedir.</li><li><strong>İnsan gücünden tasarruf</strong>, aşağı yukarıda artık bu araçların olası can kaybı, yaralanma gibi insani durumları ortadan kaldırarak aynı işi yapabildiğini anlamışızdır.</li><li><strong>Görev esneklikleri</strong>, gerek yapısı gerek ise de bulunduğu ortama göre bu araçlar bir çok alanda farklı roller üstelenebildikleri aşikardır.</li></ul><p><strong>Dezavantajları:</strong></p><ul><li><strong>Manevra ve hız, </strong>düşük olmaları sebebiyle savaş uçakları veya hava savunma sistemleri tarafından kolayca düşürülebilirler. Savaş uçaklarının yakın mesafeden bir top atışı yapmasıyla bile kolayca düşürebilir.</li><li><strong>Yetenekleri sınırlıdır,</strong> her ne kadar yapısına göre farklı roller altında çalışabilseler de yetenekleri sınırlıdır.</li><li><strong>Veri linklerine bağımlı olması, </strong>var olan koşullar altında İHA sistemleri üzerinde en çok etkili olan kısıtlama ise İHA’ların veri linkleri üzerinde yönetilmesidir. Geliştirilen birçok İHA’nın önceden programlanmış görevler icra edebilmesine karşılık, görevlerin ve sistemlerin izlenmesi ile birlikte uçakların manuel olarak kontrol edilmesi adına veri linklerinin kullanılması gerekmektedir.</li><li><strong>Mühimmat eksikliği</strong>, mevcut İHA’ların hava-hava muharebe yetenekleri radar ve mühimmatları yoktur ya da çok kısıtlıdır.</li></ul><blockquote><strong><em>SONUÇ</em></strong></blockquote><p>İHA’ların kullanım alanlarını genel olarak askeri, sivil ve kolluk kuvvetlerinin kullanımı olarak düşündüğümüzde her alanın ihtiyaçlarına göre farklı özellikler ön plana çıkmaktadır. Bu anlamda silahlı insansız hava araçları (SİHA) askeri amaçlı olarak geliştirilmiş bir İHA’dır.</p><p>Türk İHA ve SİHA’ları başarılarıyla tüm dünya basınında gündeme gelmiştir. Böylece Türkiye askeri alanda kullandığı İHA’ları ve SİHA’ları bir anlamda ihracat kalemi haline dönüştürmüş ve ülke ekonomisine önemli ölçüde destek olur hale gelmiştir. Bu gelişmeler Türkiye’nin ekonomisine katkı sağlamış; hem de ülke imajının ve ordusunun güçlenmesine neden olmuştur.</p><p><strong><em>Teşekkürler.</em></strong></p><p><strong><em>KAYNAKÇA</em></strong></p><ul><li><a href="https://www.thk.org.tr/iha">https://www.thk.org.tr/iha</a></li><li><a href="https://ibrahimcahitozdemir.com/2021/09/23/otopilot-ile-otonom-ucus-arasindaki-farklar-algoritma/#:~:text=Otopilotlar%20statik%20sistemlerdir.,en%20iyi%20%C5%9Fekilde%20u%C3%A7a%C4%9F%C4%B1%20u%C3%A7urmakt%C4%B1r">https://ibrahimcahitozdemir.com/2021/09/23/otopilot-ile-otonom-ucus-arasindaki-farklar-algoritma/#:~:text=Otopilotlar%20statik%20sistemlerdir.,en%20iyi%20%C5%9Fekilde%20u%C3%A7a%C4%9F%C4%B1%20u%C3%A7urmakt%C4%B1r</a>.</li><li><a href="https://www.aselsan.com.tr/tr/inovasyon/haber-detay/insansiz-hava-araci-ucus-kontrol-sistemleri-3433">https://www.aselsan.com.tr/tr/inovasyon/haber-detay/insansiz-hava-araci-ucus-kontrol-sistemleri-3433</a></li><li><a href="https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2020585">https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2020585</a></li><li><a href="https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1755805">https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1755805</a></li><li><a href="https://www.enesbalci.com/post/iha-degerlendirmesi#:~:text=%2D%20Yetenekleri%20s%C4%B1n%C4%B1rl%C4%B1d%C4%B1r.,yoktur%20ya%20da%20%C3%A7ok%20k%C4%B1s%C4%B1tl%C4%B1d%C4%B1r">https://www.enesbalci.com/post/iha-degerlendirmesi#:~:text=%2D%20Yetenekleri%20s%C4%B1n%C4%B1rl%C4%B1d%C4%B1r.,yoktur%20ya%20da%20%C3%A7ok%20k%C4%B1s%C4%B1tl%C4%B1d%C4%B1r</a>.</li><li>“İHA ve SİHA’lar Dünya Basınında: Türk Drone’ları Pençelerini Gösterdi”, NTV, <a href="https://www.ntv.com.tr/galeri/dunya/iha-ve-sihalar-dunya-basinindaturk-dronelari-pencelerini-gosterdi,W3687S__qUSpHRA8yStALw/">https://www.ntv.com.tr/galeri/dunya/iha-ve-sihalar-dunya-basinindaturk-dronelari-pencelerini-gosterdi,W3687S__qUSpHRA8yStALw/</a> ffGxoGCB9kutWfLFpG8LVg, (Erişim Tarihi: 11.04.2021).</li><li>“Türkiye İHA Sistemleri Yol Haritası 2011–2030”, Savunma Sanayi Müsteşarlığı, <a href="http://www.ssm.gov.tr/_layouts/images/iha_ekatalog_web/">http://www.ssm.gov.tr/_layouts/images/iha_ekatalog_web/</a> files/assets/seo/toc.html, (Erişim Tarihi: 22.03.2021).</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=28d442c57e7f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Görüntü İşleme Nedir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@makinci473/g%C3%B6r%C3%BCnt%C3%BC-i%CC%87%C5%9Fleme-70a10750868a?source=rss-926f02a7f8ce------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/70a10750868a</guid>
            <category><![CDATA[görüntü-i̇şleme]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhammed Akıncı]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 06 Dec 2022 16:57:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-16T14:39:04.151Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bugün sizlere hayatımızın birçok noktasında karşımıza çıkan başlıktan da görüldüğü üzere Görüntü İşleme (Image Processing) anlatacağım. Görüntü İşleme; Güvenlik (Nesne takibi, hareket algılama, yüz tanıma), Trafik (Trafik kontrol, plaka tanıma, trafik ışığı ve işareti tanıma), Askeri (Hedef tanıma, izleme), Astronomi (uydu görüntüleri ile hava tahmini),Endüstri (Nesne sayma, kalite kontrol, robotik uygulamalar) gibi birçok alanda kullanılmaktır Aslında konuya biraz derinden başlamakta fayda var. Yani konunun biraz geçmişine odaklanalım.</p><p>Anahtar kelimeler: Biyometrik, Yüz Tanıma, Parmak İzi Tanıma, Öz Yüz</p><p>Görüntü, yaratılıştan gelen görme organları ile başlamıştır ve bu organların evrimi ile görüntüleme başlamıştır. İnsanların sözel olarak gelişmesi de sözlü tarih kavramının temelleri atılmıştır. Buna bağlı olarak kalıcılık değeri yüksek olan ilk görüntülüme mağara resimleri ile başlamıştır diyebiliriz. Tarih boyunca dil ve mağaradan başlayarak oluşturulan resimler günümüze kadar gelişmeye devam ederken değişmeyen tek unsur insanın gözü ve beyni ile yorumlaması olmuştur.</p><p>Tarih boyunca gelişen görüntülüme kavramı fotoğraf makinesi gibi önemli bir icadı ile daha önemli bir konuma gelmiştir. Fotoğraf makinesinin atasına bakacak olursa; İngilizcede <strong>iğne deliği (pinhole)</strong>, fotoğrafçılıkta ise <strong>camera obscura</strong> olarak adlandırılan<strong> Karanlık Kutu</strong> -karanlık oda olarakta bilinir- fotoğraf makinesinin en eski ve basit hali olarak kabul görmektedir. Makineni nasıl işleyeceğini ele almak istersek; Delikten süzülen ışık kutunun karşı tarafında ters bir görüntü oluşturur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-s6GhlV_Pz2rGrUJVHWoAQ.jpeg" /></figure><p>Tarihte birçok mucidin konu ile alakalı ismi geçse de tarihin ilk fotoğraf makinesi Fransız fizikçi <strong>Joseph Niepce</strong> tarafından kara kutu kullanılarak bir kalay, kurşun alaşımı levha üzerine kopyalanması ile icat edildiği kabul edilmektedir. İcat edilen fotoğraf makinesi de zamanla evrim geçirmiş ve farklı özellikler kazanmıştır. İlk renkli fotoğraf <strong>James Clerk Maxwell</strong> tarafından 1861&#39;de çekilmiştir. Buna bağlı olarak ilk dijital fotoğraf makinesi ise 1975 yılında <strong>Steve Sasson</strong> adlı mühendis tarafından <strong>Kodak</strong> bünyesinde tasarlanmıştır. Ağırlığı 3.6 kg olan ve 23 saniyede 0.01 megapiksel çözünürlüğe sahip renksiz fotoğraflar çekebilen bir makinedir. Daha sonrasında 1973 yılında üretilmiş <strong>Charge Coupled Device (CCD)</strong> algılayıcı kullanılmıştır.</p><p>Hareketli görüntü veya tanınan adıyla video, temelinde hızlı bir çekim ile çerçeve (frame) adı verilen fotoğrafların ardı ardına dizilmesi ile elde edilmektedir. Bir rivayete göre 1872 yılında, eski Kaliforniya valisi <strong>Leland Stanford</strong> yaptığı çalışmalar ile ün salmış olan meşhur İngiliz fotoğrafçı <strong>Eadweard Muybridge</strong>’den “hareketli görüntünün babası olarak kabul edilen” bir olayı çözmesini istemiştir. Aynı zamanda bir yarış atı meraklısı olan vali<strong> Stanford</strong>, atın koşma hareketinin bir noktasında, dört bacağının da tamamen yerden kesilerek atın havada kalabildiğini desteklemiştir. Bunu İngiliz fotoğrafçının kanıtlamasını istemiştir. <strong>Muybridge </strong>bunun bir delilik olduğunu dile getirmiş-ki soracak olursanız gerçekten büyük bir delilik çünkü o zamana kadar icat edilen hiçbir fotoğraf makinesi bu işi kanıtlayacak kadar hızlı değildi- ancak daha sonradan bunu kanıtlayacak bir makine yapmayı kabul etmiştir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yGU_nsCMWcO1l-z9c6cI7g.jpeg" /><figcaption>Eadweard Muybridge, Horses Galloping and Jumping-from Animal Locomotion, Plate 645, 1887</figcaption></figure><p>Fotoğrafçı uzun soluklu bir çalışmanın ardından durumu kanıtlamayı başarmıştır ; ancak 1878&#39;e kadar değil. Bu durum sonrasında fotoğrafçılık tarihinde bir çığır açarak konunun filme ve sinemaya doğru ilk adımını atmasına yol açmıştır…</p><p>Fotoğraf teknolojisinin bu bağlamda gelişmesi ile 1950&#39;lerde çekilen üç boyutlu filmlerde oluşan ağır masraflar azalmış ve renk kaybı olmayan sistemler ortaya çıkmıştır.</p><p><strong>Analog ve Dijital Kavramları</strong></p><p>Analog, insanlığın var olduğu günden beri kullanılmakta ve pek çok yeniliğe önderlik etmektedir. Gözlerimizin gördüğünü algılaması, kulaklarımızın işitmesi ve burnumuzun kokuyu algılaması gibi birçok duyu ve his mekanizmaları analog olarak çalışmaktadır. Analog, bize her değişimin olduğu gibi yansıtılmasını sağlar. Görüntüyü oluşturan f(x,y) değişkenleri reel değer alıyor ise bu görüntü analog görüntüdür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/1*b6F3aHW0u30NMcNG8dRrRA.jpeg" /><figcaption>analog kısmında, ok yönünde sonsuz sayıda değer alınabilir.</figcaption></figure><p>Dijital ise sayısallaştırılmış bir sinyal formatıdır. Dijitalsinyali iki farklı şekilde ele alabiliriz. Bunlardan ilki analog dijital dönüştürücüler aracılığıyla (ADC, analog digital converter) analog sinyalin hassasiyet üstünlüğü, dijital ortama aktarılmaktadır. Bir diğeri ise aynı şekilde dijital sinyalin üstün yanlarından (sinyal işleme, sinyali kaydedebilme gibi) istifade edilerek tekrar dijital analog dönüştürücüler aracılığıyla (DAC, digital analog converter) sinyaller analog forma dönüştürerek kullanılabilir. Yukarıdaki resme tekrardan bakacak olursak dijital kısmında 0 olan noktalarda herhangi bir elektriksel sinyal bulunmamaktadır. Ortalama parlaklık seviyeleri 0–255 aralığında ölçeklenir ve sonuçta elde edilen reel sayıların kendilerine en yakın tamsayıya yuvarlanması ile dijital görüntü elde edilir.</p><p>Renkli görüntü için de durum çok farklı değildir. Son teknolojide en çok kullanılan ve anlaşılması en kolay kodlama yöntemi RBG’dir (Red, Blue, Green). Renkli resmin piksel alanının içinde kalan kırmızı, yeşil ve mavi temel renk tonları ayrı renk kanallarına bölünür ve her renk için ayrı birer parlaklık seviyesi hesaplanır. Yani RGB ile kodlanmış ve sıkıştırılmamış renkli bir resim aynı boydaki üç gri resim kadar yer kaplar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/907/0*CQXJpReNihT9LfdK.png" /><figcaption>resimlerin farklı renk çözünürlüklerindeki değişimleri</figcaption></figure><p>Görüntüyü oluşturan piksellerin büyüklüğü ile görüntünün toplam büyüklüğü çözünürlüğünü belirlerken çözünürlük çoğunlukla bir görüntünün yatay ve düşeydeki toplam piksel sayısı ile ifade edilir. Örneğin 640×480 çözünürlüğündeki bir görüntüde yatayda 640, düşeyde ise 480 piksel vardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/349/1*A1gUhHBfb2Xf3UnNni8Ukw.jpeg" /></figure><p>Görüntü işlemenin bu kadar popüler oluşu kendisi ile beraber “Neden görüntü işleme?” sorusunu da beraberinde getiriyor. Bu sorunun en güzel cevabı görüntü işlemeden dijital bir fotoğrafın çekilmesinin bile mümkün olmamasıdır.</p><ul><li><strong>1-Görüntü İyileştirme:</strong> Elde ettiğimiz görüntüler bazen istediğimiz kalitede olmayabilir. Buna yol açan etkenler (karlı görüntü, keskinlik, bulanıklık, parlaklık ve karanlık) yüzünden iyileştirme yapmak durumunda kalırız.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/0*6KP0Bc-d096vgIsD.png" /><figcaption>resimdeki bulanıklık ve bozukluların giderilmesi</figcaption></figure><ul><li><strong>2-Görüntü Sıkıştırma:</strong> Gelişmiş bir fotoğraf makinesi ile 12 megapiksel çözünürlüğünde çekilmiş bir görüntü, her temel renk 8-bit ile kodlandığında ham olarak 288 MB (3×8×12×106) yer kaplar.</li><li><strong>3-Biyometrik Tanıma: </strong>1990&#39;larda olağanüstü olarak kabul edilen parmak izi tanıma sistemleri artık dizüstü bilgisayarlarda, telefonlarda ve birçok yerde standartlaşmış bir özellikle olmuştur. Retina, yüz, parmak damarı ve el tanıma sistemleri diğer bazı biyometrik tanıma sistemleridir. Biyometrik tanıma için uygulanan aşamalar şu şekilde sıralanabilir: Taranan görüntünün iyileştirilmesi, otomatik ortalama ve döndürme işlemleri, gereksiz bilgilerin ayıklanarak görüntünün özelliklerinin çıkartılması (feature extraction), sonuçta kalan özelliklerden bir imza elde edilmesi ve veri tabanı ile elde edilen imzanın karşılaştırılması.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*byHyXQ7nX3tU_shs-6o3qA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/456/1*vHDqZgqC6kk9jW2Yly4QoA.jpeg" /><figcaption>yüz çevresini ve gözleri algılama kodu ve çıktısı</figcaption></figure><p><strong>Parmak izi tanıma,</strong> parmak izi sisteminin bulunuşu çok eski tarihlere dayanır, fakat bu izden istifade etmek oldukça yenidir. Eski literatürde parmak izi konusunda bazı kayıtlar varsa da bu kayıtlarda parmak izinin kullanılması hususunda herhangi bir bilgiye rastlanmamaktadır. İlk önce, <a href="https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Nehemiah_Grew&amp;action=edit&amp;redlink=1"><strong>Nehemiah Grew</strong></a><strong> (1684)</strong>, <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Marcello_Malpighi"><strong>Marcello Malpighi</strong></a><strong> (1686)</strong> ve <a href="https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Evangelista_Purkinje&amp;action=edit&amp;redlink=1"><strong>J. E. Purkinje</strong></a><strong> (1823)</strong> gibi anatomistler insanların parmaklarındaki kıvrımların bazı özellikleri bulunduğuna dikkat çekmekle beraber, bu izlerden faydalanma metotlarını belirtmemişlerdir.</p><p>Modern manada parmak izi tespiti ve faydalanma konusunda ilk adım 1880&#39;de atılmıştır. Bu tarihte İngiliz bilgini olan <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Henry_Faulds"><strong>Henry Faulds</strong></a> ve <a href="https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Wiliam_James_Herschel&amp;action=edit&amp;redlink=1"><strong>Wiliam James Herschel</strong></a> adlı iki İngiliz, <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Nature_(dergi)"><strong>Nature</strong></a><strong> </strong>adlı bir ilmi mecmuada parmak izi hakkında makale yazmışlardır. Parmak izi konusunda daha sonra çalışan <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Francis_Galton"><strong>Galton</strong></a><strong> </strong>da, kalıtım yolu ile geçen parmak izi olmadığını açıkladı. Her insanın parmak izinin birbirinden farklı olduğunu kaydetti.</p><p>Konu çok dağılmadan dönecek olursak, biyometrik teknik; yüz tanıma, el geometrisi tanıma kullanılmasına rağmen günümüzde en çok yüksek güvenlik gerektiren alanlarda kullanılmaktadır. Güvenliği ve performansı bakımından kullanım kolaylığı sebebiyle çok sık kullanılan teknik parmak izi tanımadır. Normal şartlarda tek bir parmağın iz tanıma için yeterli olmasına rağmen güvenlik ve daha düzgün çalışabilmek adına iki parmaktan iz alınmaktadır.</p><p>Kriminal olarak <strong>parmak</strong> Türkiye’ye Avrupa ile birlikte 1910 yılında Yusuf CEMIL tarafından getirilmiştir. İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nde “<strong>Parmak İzi</strong> Dairesi” kurularak çalışmaya başlanmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/258/1*xDta8FJInkOaeDR0Bi5dEw.jpeg" /><figcaption>normal parmak izi</figcaption></figure><p>Parmak uçları dikkatlice incelendiğinde birbirinden farklı birçok çizgi görülmektedir. Derinin epidermis tabakasında yer alan bu kavisli çizgilere tepe ve çizgilerin arasında kalan boşluklar ise vadi olarak tanımlanmaktadır. Tepe çizgilerinin bazıları aniden sonlanırken bazıları ikiye ayrılarak devam etmektedir. Tepe çizgisindeki bu ani sonlanan noktaya uç, ikiye ayrılarak devam eden noktaya ise çatal nokta adı verilmektedir. Bu noktalar parmak izinin öznitelik noktalarıdır ve her bireyin parmak izinde farklı dizilişleri ve yönleri vardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/382/1*KwbllBQ1yh0uurkDrnEqLw.jpeg" /><figcaption>üç nokta ve çatal noktalar</figcaption></figure><p>Parmak izi sisteminin avantajları:</p><ul><li>Parmak izi okuyucu ile geçiş işlemleri 1 saniye gibi kısa bir sürede yapılabilmektedir. Kişinin bilgileri sistemde yer aldığı için parmak izi okutulduğunda anında veri tabanında bulunan bilgiler ile eşleştirme yapılır ve geçişe izin verilir. Bu sayede zamandan tasarruf edilmiş olur.</li><li>Parmak izleri kişiye özeldir. Bundan dolayı taklit edilemezler. Bu durumda parmak izlerinin ne kadar güvenilir olduğunu ortaya çıkarır.</li><li>Kartlı geçiş sistemlerinde, kartın olmadığı zamanlarda giriş yapmakta sorun yaşayabiliriz. Fakat bu durum parmak izi okuma sistemlerinde geçerli değildir.</li></ul><p>Parmak izi sisteminin dezavantajları:</p><ul><li>Önceden alınmış olan bir parmak izi zarar görmesi halinde eskisi gibi tespit etmekte zorluk çıkarır.</li><li>Kişinin parmak izi başkaları tarafında kullanılma tehlikesi vardır.</li><li><strong>4-Otomatik yüz, araç, vb. obje tanıma ve takip etme: </strong>Birçok durumda kameraların ilgilenilen objeyi otomatik olarak algılayıp uygun tepkiyi vermesi istenir. Örneğin yurtdışında birçok ülkede suçlular kameralar ile tespit edilerek tüm şehrin sokak kamera görüntülerinin otomatik taranması ile yakalanmaktadır. Farklı birörnek verecek olursak, tarafikteki araç sayısını sayıp, akış hızlarını ölçerek hem trafik yoğunluğunu otomotik olarak yansıtan, hem de aşırız hız ve kaza benzeri durumları algılayıp bildiren sistemler söylenebilir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*L5-Z5FkUUW2CjPF7.png" /></figure><p><strong>Yüz tanıma: </strong>Yüz tanıma, kişinin yüzünü otomatik olarak algılayan ve analiz eden bilgisayar tabanlı bir güvenlik sistemidir. Bu sistem en az düzeyde hata çıkaran ve en hızlı biyometrik yöntemdir. Dolayısıyla geçmişten günümüze kadar yüz bulma ve yüz tanıma birçok araştırmacının çalışma konusu olmuştur. Yüz tanıma alanında 2B’den 3B’ye hatta hızlı ve en az hatalı yüz tanıma beklentisi nedeniyle 4B’ye doğru çalışmalar sürdürülmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/313/0*erHpzln6q0nFrxf7" /></figure><p>Yüz tanıma algoritmasının hızlı çalışması için renkli görüntüler yerine gri görüntüler üzerinde aramalar yapılmaktadır. Görüntüdeki yüz algılandıktan sonra, o yüzün kime ait olduğu tespit edilmeye çalışılır. Yüz tanıma olarak adlandırılan bu işlemin gerçekleştirilmesinde çok sayıda algoritma kullanılmaktadır.</p><p><strong>Yüz Tanıma Algoritmaları:</strong> Yüz tanıma algoritmaları çalışma şekline göre 4 farklı başlık altında incelenebilir, farklı kaynaklarda 5 veya 6 başlık altında ele alındığını da görebilirsiniz.</p><ul><li>Öz Yüzler</li><li>Bütünsel Eşleme (Holistic Matching)</li><li>Öznitelik Tabanlı (Feature Based)</li><li>Hibrit Yaklaşım</li></ul><p><strong>Öz Yüzler: </strong>Bu teknoloji MIT (Massachusetts Institute of Technology) tarafından geliştirilmiştir. Yüz görüntüleri şeklinde olan bu vektörlere öz yüz adı verilir. Öz yüzler(vektörel) belirledikleri temel özellikler doğrultusunda gri değerlerden sapmalar gösterirler. Öz yüz tabanlı tanıma yöntemleri ışığa ve yüz ifadelerine karşı az değişken olmasına rağmen, yüzün büyüklüğüne karşı oldukça duyarlıdır.</p><p><strong>Bütünsel Eşleme (Holistic Matching)</strong></p><p>Bu yöntemde girdi olarak kullanılacak yüz verisi tek bir bütün parça halinde algoritmaya girdi verisi olarak sunulur. 2D (iki boyutlu) görüntüler üzerinde yüz tanıma için oldukça popüler bir yöntemdir. Opencv içerisinde de yer alan Eigenface bu yönteme bir örnektir.</p><p><strong>Öznitelik Tabanlı (Feature Based)</strong></p><p>Öznitelik tabanlı algoritmalar, öznitelik çıkarımı kullanarak yüzün önemli noktalarını referans alarak çalışır. Bu önemli noktalar göz, ağız, burun, yüz genişliği, ağız genişliği, alın genişliği veya göz bebekleri arası mesafe olabilir. Bu algoritmalar yüz tespiti için bilinen öz nitelikleri kullanır. Örneğin; Yüz burnun tam ortasından ikiye bölündüğünde oluşan iki parça neredeyse bir birinin simetriğidir, burun iki gözün altında yer alır, iki adet göz bulunur, burun ağız ile 2 gözün ortasındadır gibi bir çok temel öznitelikten ve bilinenden yararlanılır. OpenCV içerisinde yer alan ve nesne tanıma bölümünde işlenilen Haar-Cascade algoritması buna bir örnektir, bu algoritma ile görüntü içerisindeki yüzler tespit edilebilir, yine OpenCV içerisinde yeralan SIFT bu yönteme örnek gösterilebilir. İki boyutlu verileri için oldukça sık kullanılan bu yöntem üç boyutlu veriler içinde uygulanabilmektedir. Sinir Ağları ile yüz tanımayı da bu kategoride ele alabiliriz.</p><p><strong>Hibrit Yaklaşım</strong></p><p>Hibrit algoritmalar adında anlaşılacağı üzere bütünsel eşleme ve öznitelik çıkarımını birlikte kullanarak daha iyi sonuçlar elde etmeyi amaçlar. Bazı uygulamalarda kamera karşısında gerçekten bir insan mı yoksa bir fotoğraf mı var bilmek istersiniz, Apple Face Id örneğinde olduğu gibi. Bu durumlarda yapmanız gereken en doğru yaklaşım, bir donanım ile (nokta bulut tarama yöntemi olabilir) yüzün üç boyutlu görüntüsünü çıkarmaktır, üç boyutlu görüntü üzerinde doğrudan bütünsel eşleme yaparak doğru yüz verisini elde etmeye çalışabilirsiniz ve ardından eşleştirme için öznitelik çıkarımını kullanabilirsiniz.</p><p>Avantajları:</p><ul><li>Bir yüz tanıma örneği için sadece kamera yeterlidir.</li><li>Kartlı takip sistemlerinde, kart basma işlemi hem zahmetli hem de zaman kaybına sebep olmaktadır. Kartlı takip sistemlerinde yanlış beyan yani kartın başkası tarafından okutulması da diğer bir problemdir.r. Bunun için bu çalışmada önerilen yüz tanıma tabanlı takip sistemi biyometrik özellikleri kullanması sebebiyle güvenilir bir yöntemdir.</li><li>Diğer parmak izi gibi tanıma yöntemlerine göre daha zor bir yöntemdir</li></ul><p>Dezavantajları:</p><ul><li>Yüzdeki ufak mimikler ve değişiklikler tespit etme anlamında sorunlar yaşatabilir.</li><li>Diğer yöntemlere göre daha zordur.</li></ul><p><strong>İris Tanıma: </strong>İris, göz bebeğimizin etrafında yer alan renkli halkaya verilen isimdir. Genellikle retina ile karıştırılır. Halk arasında göz tanıma sistemleri dendiğinde “retina ve göz bebeği” akla gelmesine rağmen iris, gözün bu sayılanlardan farklı bir kısmını ifade eder.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/260/1*HJbFuJkp_7Jg4L87-HsAsA.jpeg" /><figcaption>göz ve iris farkı</figcaption></figure><p>Göz İrisinin biyometrik teknolojilerden biri olarak kullanılmasının sebepleri olarak şunlar sayılabilir;</p><ul><li>Dünya üzerinde bulunan her insan gözü eşsizdir.</li><li>Dünyada aynı irisin olma olasılığı 1/1078 ‘dir.</li><li>Tek yumurta ikizleri aynı DNA yapısına fakat farklı iris yapısına sahiptir.</li><li>Irk, cinsiyet, renk gibi demografik özellikler irisi etkilemez.</li><li>Gözle görülebilen ve hassasiyet ile ölçülebilen bir organdır.</li><li>Ömür boyu değişmeyen tek organdır.</li><li>Göz, insanın yaşamını yitirmesinin ardından canlılığını en çabuk (3 sn) kaybeden organdır.</li></ul><p>Iris tanıma sistemi kamerası insan gözü irisinin siyah-beyaz bir resmini çeker. Bu resim en son dünya standartlarına uygun ve günlük hayatta kullanılan video teknolojileri ile aynı teknoloji kullanılarak çekilir. Kullanıcının izni olmadan çalışmayan bu sistem, kullanıcının kendi isteği ile kameraya bakmasını gerektirir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/170/1*94HD01GsUGbhYUbotZrsOw.jpeg" /><figcaption>şekil 1</figcaption></figure><p>Çekilen resim bir yazılım yardımı ile işlenir. İris bölgesi seçildikten sonra, bu bölge üzerinden dokuya dayalı olarak özellik çıkarma işlemleri yapılır. Bu işlem esnasında çekilen resimden iris ayırt edilerek sağlıklı bir analizin yapılabileceği kısımlar haricinde kalan kısımlar çıkartılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/170/1*q44T7f-GV20SmDmBGte2tg.jpeg" /><figcaption>şekil 2</figcaption></figure><p>Avantajları:</p><ul><li>Tanıtım kartı, anahtar gibi kaybolma, çalınma, bozulma riski olan araçlara gerek yoktur.</li><li>Tek yumurta ikizlerinde bile iris yapıları farklıdır. Yani iris dokusu tamamen kişiye özel bir yapıdadır. Çünkü doğumdan sonra gelişir.</li><li>Gözlük, lens ve hatta güneş gözlüğü ile kullanılabilir.</li><li>Ulusal çapta, çok sayıda kullanıcının kayıtlı olacağı, yüksek güvenliğin söz konusu olduğu uygulamalarda kullanılabilecek bir biyometrik teknolojidir.</li><li>Diğer biyometrik sistemler ile karşılaştırıldığında doğrudan temas olmadığı için hijyeniktir.</li></ul><p>Dezavantajları:</p><ul><li>Normal bir kamera kullanılamaz; IR ışık kaynağı ve sensör gerektirir. Arama için gereken en yüksek doğruluk için görünür ışık en aza indirilmelidir</li><li>Genellikle kameraya yakınlık gerektirir, bu da bazıları için rahatsızlığa neden olabilir.</li></ul><p>Geçmişten günümüze bakıldığı zaman anlayacağımız üzere hayatımızın zaten bir parçası olan görüntülemenin bir ihtiyaçtan çok daha fazlası olduğu anlaşılmaktadır. Görüntü işleme ile birçok alanda yenilikler yapılması uzun ömürlü bir uğraşım olduğunu da göstermektedir. Gelecekte de hız kesecek gibi görünmeyen bu alanda mühendislerin, akademisyenlerin, destek kuruluşlarının ve şirket yöneticilerinin konuya önem verip tasarım, eğitim ve yatırım çalışmalarına hız vermeleri, gelişmiş ülkelerle aynı seviyeye ulaşarak yeni ufuklarda söz sahibi olmamızı sağlayacak önemli bir adımdır.</p><p>Teşekkürler…</p><p><strong>Kaynakça:</strong></p><ul><li><a href="https://www.emo.org.tr/ekler/a9604e461daae88_ek.pdf?dergi=625">https://www.emo.org.tr/ekler/a9604e461daae88_ek.pdf?dergi=625</a></li><li><a href="https://www.dudigan.com/2015/12/analog-ve-dijital-kavramlari/">https://www.dudigan.com/2015/12/analog-ve-dijital-kavramlari/</a></li><li><a href="https://www.webtekno.com/fotografin-kesfini-saglayan-karanlik-kutu-nun-hikayesi-h116289.html">https://www.webtekno.com/fotografin-kesfini-saglayan-karanlik-kutu-nun-hikayesi-h116289.html</a></li><li><a href="https://www.bilgiustam.com/analog-ve-dijital-devreler-arasindaki-fark-nedir/">https://www.bilgiustam.com/analog-ve-dijital-devreler-arasindaki-fark-nedir/</a></li><li><a href="https://tekrei.gitlab.io/presentations/2003-Goruntu-Isleme-Sunum.pdf">https://tekrei.gitlab.io/presentations/2003-Goruntu-Isleme-Sunum.pdf</a></li><li><a href="https://www.tzv.org.tr/#/haber/5822">https://www.tzv.org.tr/#/haber/5822</a></li><li><a href="https://docplayer.biz.tr/1394287-Parmak-izi-kullanarak-goruntu-sifreleme.html">https://docplayer.biz.tr/1394287-Parmak-izi-kullanarak-goruntu-sifreleme.html</a></li><li><a href="https://arxiv.org/pdf/1503.03832.pdf">https://arxiv.org/pdf/1503.03832.pdf</a></li><li><a href="https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1155638">https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1155638</a></li><li><a href="https://www.infomet.com.tr/Blog/Article/7">https://www.infomet.com.tr/Blog/Article/7</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=70a10750868a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>