<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mavi’den on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mavi’den on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@maviatik11?source=rss-94b3d4479855------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*YbZXEvONubLgkMtMu-atrA.png</url>
            <title>Stories by Mavi’den on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@maviatik11?source=rss-94b3d4479855------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 02:37:36 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@maviatik11/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ IV]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-iv-f3c83e08f38b?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f3c83e08f38b</guid>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[şiddet]]></category>
            <category><![CDATA[istismar]]></category>
            <category><![CDATA[deneme]]></category>
            <category><![CDATA[kadın]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 20 Mar 2024 16:09:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-20T23:56:03.274Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ IV</h3><p><a href="https://youtu.be/OmLNs6zQIHo?si=_DaSXSIvpqU9Gfu4">Dördüncü Bölüm</a></p><p>Güzel bir rüya görüp, 15 dakikalık uyanma evresindeki o tatlı hissi çok severim. Bu his beni kucaklayıp, kırmızı saçlarımı okşayarak avutur. Günümün her anına etki eder. İlahi bir destek gibi beni sarıp sarmalar. Aynı hisleri, gördüğüm kötü rüyalarda da yaşarım. Gerçekleşeceğinden korkar, negatif duyguların gölge olup beni takip ettiğini düşünürüm. Bazı zamanlar gerçek mi yoksa rüya mı olduğunu tahayyül edemem. Bu seferki uyanışım, büyük bir dilemmaydı.</p><p>Keskin iyodoform kokusuyla açtım gözlerimi. Ara koridordaki loş ışık, odayı aydınlatıyordu. Cemre, yatağımın yanındaki kanepeye kıvrılmış küçük bir kedi gibi yatıyordu. Tam karşımdaki duvara baktığımda, saat sabaha karşı dörde gelmek üzereydi. Üzerimde, günler süren bir uykunun ağırlığı var gibiydi. Ağzımın içinin kuruluğuyla Cemre’ye seslenmeye çalıştım. İsmini bir türlü ağzımdan çıkaramadım. Yapamadığım için sinirlenip, elimin üstüne bağlı olan serumun askısını düşürerek kendimi ona duyurdum.</p><p>İrkilmeyle ‘Canım… İçim geçmiş, özür dilerim. Ne oldu kuzum, ne istiyorsun?’ dedi Cemre. Sesinde telaş, kaygı ve merhamet üçlüsünden oluşan bir acı tını vardı. İki harfi birleştirme gücü bulup, kısık bir sesle su istediğimi anlatabildim. ‘Hemen bebeğim, hemen kantine gidip alıp geliyorum. Başka bir şey ister misin?’ dedi. Hayır anlamında başımı salladım. Odadan çıktıktan sonra yaşadıklarımı hatırlamaya çalıştım. Kulaklarımın uğultusuyla elimi zor bela hareket ettirip, karnıma götürdüm. Hamileliğin verdiği sertlik, yerini boş bir balonun sönüklüğüne bırakmıştı. O an bir balyoz başıma indi ve rüya görmediğimi, yaşadığım her şeyin gerçek olduğunu anladım.</p><p><em>‘Kızım… Neredesin Almila Deniz?’</em></p><p><strong>‘Gürkan! Yeter! Yapma! Bırak beni! Kızıma gelecek, bırak beni! Yardım edin bana! Bırak!’</strong></p><p><strong>‘Kes sesini! Hadi tükür şimdi de, tükür!’</strong></p><p>İçinde biriktirdiği tüm duyguları ellerinden, ayaklarından vücudumun çeşitli yerlerine boşaltıyordu. Kızıma bir şey olacak korkusuyla sırtımı döndüğüm halde, gücünü şiddetle birleştirmeyi seçerek beni kendine çevirdi. Üzerimde olan ne varsa çıkarmaya çalışıyor, aynı anda tükürüp vurmaya devam ediyordu. Direnmeye çalışıyor, elinden kurtulamıyordum. Ben hapsedildiğim odadan, Buğra ve Burhan koridordan yapmaması için bağırıyorduk.</p><p><em>‘Kızıma gelecek, ne olur bırak beni!’</em></p><p>Beni tüm gücüyle yerden kaldırıp, yatağın üstüne bıraktı. Ağzımdan ve burnumdan kan geliyordu fakat asla fiziksel bir acı hissetmiyordum. İnsan karnında canını taşıdığında, kendi vücuduna olan hiçbir şiddeti hissetmiyormuş. Tek düşündüğüm kızımdı. Bütün hırsını alıp, benimle işini bitirmesini bekliyordum. İğrenç ve daha önce hiç görmediğim çirkin bir gülümsemeyle yüzüme bakıp ‘Şimdi de emir verebilecek misin bakalım, ben senin kocanım kocan! Benden altta olacaksın lan! Yine altımda olacaksın! Hatta herkesin altında! Pislik bir böcek gibi!’ dedi. Kemerini açtığını gördüğüm an ‘Burhan polisi arayın ne olur!’ diye haykırdığımda ‘İstersen onlar da eşlik etsinler, ne dersin?’ dedi.</p><blockquote>Ben kiminle evliydim?</blockquote><p>Bana dokunmaması için her direnişimde, daha çok hırslanıp şiddetini daha çok arttırıyordu. Burhan’la Buğra’ya seslenip yardım çığlığı atmaktan başka bir şey yapamıyordum. Ağzımı kapattıkça nefes alamıyordum. Gözyaşlarımın kanıma karışmasını izliyor ve bundan zevk alıyordu. ‘Seni sevmeye kıyamıyorum’ diyen insanın, yüzüme vurup dudaklarımı ısırarak kanatması tezatlığıyla başka çaremin kalmadığını düşünüp kendimi bırakmıştım. Son attığı tekmeyle nefesimi kesmeyi başarmıştı. Bacaklarımın arasından geriye çekildiğinde kan ve su geldiğini gördüm. İdrak edebiliyor fakat yaşadığım fiziksel şiddetin ağırlığıyla parmaklarımı dahi kımıldatamıyordum. Kızıma bir şey olmuştu. Küfrederek kapıyı açtığı an Burhan ve Buğra’nın ağlayarak bana bakıp ‘Gürkan, sen ne yaptın?’ cümlesi duyduğum ve gördüğüm son şey oldu.</p><p>Sonrasında olan şeyleri hayal meyal hatırlıyorum. Hastaneye geldiğimi, Cemre’nin elimi tuttuğunu, ‘Annemleri arama sakın’ dediğimi, ameliyata aldıklarını, doğumhanede çalan şarkıyı, Almila Deniz’in dünyaya gelişini… Bunların hepsinin gördüğüm bir rüyadan ibaret olduğunu zannediyordum. Gözlerimi açana dek…</p><p>Gözlerimden yaş boşandığında Cemre odaya geldi. ‘Bebeğim…’ deyip sarıldı bana. Saçlarımı okşarken, boynuma gözyaşı düştü. Kolumu kaldırıp ona sarılamadım. Sanki bir şırıngayla vücudumdaki tüm güç çekilip alınmıştı. Nefes alan bir ceset gibi hissettim kendimi. ‘Gördün mü?’ diye sordum Cemre’ye, ‘Deniz’i gördün mü? Nerde şimdi? Söyle, götürsünler beni yanına.’ Gözlerindeki yaşı sildikten sonra ‘Birazdan doktor gelecek, ben uyandığını söyledim’ dedi. ‘Biraz su iç kuzum, hadi. Ben tekrar söyleyeyim hemşireye. Serumun da bitmiş.’ Deyip odadan çıktı. Ufacık, büyük bir kuvvet gerektirmeyen şişeyi açıp suyu içemedim. Ama kızıma gidip görebileceğimi söylediklerinde, Allah’ın ‘Hadi Müjgan!’ dediğini hissedip ayağa kalkabildim. <em>Annelik</em>… Bu bir kadın için çok büyük bir güç.</p><p>Sezaryen ağrılarımın, içimdeki kavuşma heyecanına karıştığını o yol bana bir ömür gibi geldi. Minik fakat aceleci adımlarla yaklaşıyordum kızıma. Yenidoğan servisinin kapısında, cennetin kokusunu duyabiliyorsunuz. Bir sürü meleğin aynı oda içinde uyuduğunu gördüğümde ‘Hangisi Deniz?’ dedim hemşireye. ‘Demek ismi Deniz. Deniz’iniz bakın, şurada.’ O kadar küçüktü ki… O kadar beyazdı ki… O kadar güzeldi ki… Gözlerimden yaşlar yeniden akmaya başladı. Hıçkırıkla karışık ‘Dokunmak istiyorum.’ Dedim. Hemşire içimi rahatlatarak bunun şu an için mümkün olmayacağını, uzun bir yoldan geldiğini ve henüz dinlenmesi gerektiğini söyledi. ‘Gözlerinde neden bant var?’ diye sorduğumda kavuşmaya acele edip erken doğduğu için gelişmekte olan gözlerinde herhangi bir görme problemi yaşanmaması için yapıldığını ifade etti. ‘Hadi bakalım, şimdilik bu kadar yeter. Sen de Deniz de biraz dinlenmelisiniz. Ben tekrar görebileceğin zaman yanına geleceğim’ dedi ve odama yürümemde yardım etti. Gözlerimle, Almila Deniz’in ilk fotoğrafını çekmiştim.</p><p>Odama geldiğimde Cemre, Deniz’in nasıl olduğunu sordu. Çok güzel, küçük bir pamuk tutamı kadar beyaz ve minik olduğunu söyledim. Henüz çok küçük olduğu için anne ve baba haricinde kimsenin göremeyeceğini söylediğimde üzüldü fakat nasıl olsa <em>hep beraber</em> olacağımızı söyleyip kendi telkinini verip teselli buldu. Hemşire gelip, kızım için süt sağmam gerektiğini söyledi. Bir sürü aparatı önüme koyup, nasıl yapacağımı anlatıp çıktı. Cemre, ‘Aman bunlarda sanki hep yaptığımız bir şeymiş gibi söyleyip gidiyor. İnsan gösterir de öyle gider. Ay bunlar pek vicdansız yaaa…’ dedi sitemle. Cevap vermeden aparatları ayarlamaya çalıştım. İlk başta bocalasak da acılı fakat tuhaf bir rahatlatma sağlayan sağma işine başladık. ‘Şifa olsun teyzesinin pamuğuna’ diyordu Cemre. Anne sütü hakkında duyduğu tüm gerekli gereksiz bilgileri bana anlatıyordu. Bunu neden yaptığını biliyordum fakat susmanın benim için daha iyi bir ilaç olduğunu düşünüyordum. Onun da susmayı başarabildiği beşinci dakikada bana döndü, elimi tuttu, derin bir nefes aldı ve henüz duymaya hazır olmadığım o soruyu sordu:</p><p><strong><em>‘Şimdi ne yapacaksın Müjgan?’</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XB-Hz1xn1KfCGKdOFur_6Q.jpeg" /><figcaption>Stephen Andrews — Unsplash</figcaption></figure><blockquote>Bu bölümle ilgili yorumlarınızı benimle paylaşırsanız çok memnun olurum. Beğendiyseniz ‘Alkışla’ butonuna tıklamayı unutmayın.</blockquote><blockquote>-Mavi*</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f3c83e08f38b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-iv-f3c83e08f38b">Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ IV</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ III]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-iii-0dc48478e09b?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/0dc48478e09b</guid>
            <category><![CDATA[deneme]]></category>
            <category><![CDATA[hüzün]]></category>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[öykü]]></category>
            <category><![CDATA[öfke]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 10 Mar 2024 17:01:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-10T17:11:27.909Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ III</h3><p><a href="https://youtu.be/dGR-a8nyTWs?si=GtRuMWemKY-3vqw4">Üçüncü Bölüm</a></p><p>‘Anneciğim sen merak etme. Ben iyiyim, kendimi de iyi hissediyorum. Çalışmak beni daha da rahatlatıyor. Korkma, yorulduğumda dinleniyorum ofiste. Haydi, sen beni düşünme. Öpüyorum, babacığıma da selam söyle.’</p><p>Nasıl geçtiğini anlayamadığım, doya doya annelik heyecanını yaşadığım ve sağlıkla devam eden hamileliğimde beşinci ayın son günlerindeyim. <em>Kızım, </em>gün geçtikçe büyüyor. Tabi onunla ben de büyüyorum. Bu ‘büyüme’ her kadın gibi benim de çok hoşuma gitmiyor. Bazı günler aynaya bakıp ‘Bu göbek, daha ne kadar büyüyecek?’ demekten kendimi alamıyorum.</p><p>Yeni bir hayata ‘Evet!’ demek için gün sayan gelin ve damat adayları, en güzel anlarını fotoğraflamam için ofisime gelir. Aşk’a aşık bir insan olarak, yaptığım işten büyük keyif alıyorum. Birbirlerine aşk dolu bakan bakışları görmek, heyecanlı hallerine şahit olmak, en ufak şeyden gerilen çiftlerimi yumuşatmaya çalışmak, ihtiyaçları olabilecek en ince ayrıntıyı düşünmek ve gün sonunda ‘Müjgan Hanım emekleriniz için çok teşekkür ederiz, sayenizde çok rahattık’ cümlesini duymak, psikolojik olarak tatmin ediyor. Hamile olduğumu gören gelinlerin, kızımı sevmesi de ayrıca hoşuma gidiyor.</p><p>Safranbolu’nun nüfus bakımından küçük olması ve ‘Kadın Düğün Dış Çekim Fotoğrafçısı’ ünvanının ‘Müjgan’ ismiyle anılması, maddi ve manevi açıdan beni işime daha bağlı hale getirdi. Gürkan’ın, evlenmeden önce amatör bir şekilde sürdürdüğü ve ilerde tamamen bu işe odaklanmak istediği <em>hayalini, </em>bir sene içerisinde çok büyük yerlere getirmiştim. Küçük ailemizin, gelin ve damatlarımızla büyümesi beni mutlu ediyordu. Yeni insanlar tanımak ve onlarla farklı bağ kurmayı kim sevmez? Maddi yönden feraha ermemiz neticesinde, önce arabamızı daha sonra da evimizi almıştık. Ben, bu <em>güce</em> ikimizin sahip olduğunu düşünüyordum. Fakat durum öyle değilmiş.</p><p>İçten içe benim ondan daha çok para kazanmam, içindeki şeytanın fitnelemesine yol açmıştı. Söylediğim her cümlenin onu rahatsız etmesi, aramızdaki ilişkiyi etkiliyordu. İçimde büyük bir dağ oluşmasını sağlayan ‘Neden?’ sorusu, cevaplanmadıkça beni korkutuyordu. Bambaşka bir sorun olduğunu, hatta <em>aldatıldığımı</em> zannederek kendimce cevaplar arıyordum. Sevilmediğimi ve kalbinin artık benim için atmadığını söylese bu kadar üzülmeyecektim. Kendi işiyle alakalı olsa, bırakıp beraber omuzlanabileceğimizi biliyordu. Ailemizle çok güzel bir muhabbete sahiptik.</p><blockquote>Ne olmuştu? Bizim aramızdaki bu uçurum neden vardı?</blockquote><p>Hamilikte 29 hafta dördüncü günümdeyim. Giydiğim kabanımın artık göbeğimi saklayamadığımı fark ettim. Eşyalarımı toplayıp ofisimden, Gürkan’ın iş yerine geçmek için hazırlandım. İş ortağım İsmail abime selam vermek için odasına girdiğim sırada, içeride yeni gelin ve damadın kahve içtiğini gördüm. ‘Ben de tam senden bahsediyordum Müjgan. Çiftimiz düğün paketini bizden alıyor. 24 Temmuz senin için boş mu bir bakar mısın?’ dedi tüm kibarlığıyla. Çiftlerin yanında İsmail abimin böyle kibar konuşması, beni içten içe güldürmüştü. Normalde kendisine has şivesiyle konuşan adam, müşteri geldiğinde bambaşka birine dönüşüyordu. Çiftimizle tanışıp, hemen İsmail abinin yanında duran sandalyeye oturdum.</p><p>Gürkan’ın yanına gideceğim için alelacele çiftimizle tanışıp, gün için mutabık kaldıktan sonra hızlı hızlı ofisten çıktım. Çok güzel kar yağıyordu. Soğuk vardı fakat dondurucu değildi. ‘Kar yağsa hava yumuşayacak,’ diyenler demek ki haklıydı. Gürkan’ın iş yerinin önüne geldiğimde kepenkler kapalıydı. Bazen kasa sayımından dolayı bunu yapıyorlardı. Kepenklerin yanındaki cam boşluktan baktığımda içeride kimse yoktu. Beni aradığını fakat duymadığımı düşünerek telefonuma baktım. Arama veya mesaj yoktu. Beni beklemeden gitmek gibi bir huyu yoktu, önemli bir şey var ve hamileyim diye bana söylemediğini düşünüp telaşla onu aradım. üçüncü aramamda telefonu açtı.</p><p>Ciddi bir ses tonuyla ‘Efendim Müjgan,’ dedi. Telaşlı fakat ne olduğunu anlamaya çalışarak ‘Hayatım neredesin? Ben iş yerinin önündeyim de kepenkler falan hep kapalı…’ Cümlemi bitirmeme izin vermeden ‘Ben çıktım, çocuklarlayım, geç gelirim biraz içeceğiz sen işine bak,’ dedi. Afallamıştım. Sakin ve durumu aklıma takmak istemediğim için ‘Tamam, ben eve geçiyorum o halde. Hava soğuk, isterseniz eve gelin. Evsizler gibi ne o öyle aşkım, mutfakta takılırsınız. Benim de işlerim var zaten,’ dedim. ‘Ne zaman yok ki! Neyse… Bakarız Müjgan Hanım, hadi kapatıyorum,’ deyip cevabımı beklemeden telefonu suratıma kapattı.</p><p>‘Hanım mı? Neyi var böyle?’ diye düşünerek arabaya doğru ilerledim. İşimin uzayacağını bildiren bir mesaj atıp ona haber verdiğim için, buna takılmamıştır diye düşündüm. Arabaya bindiğimde şu ara dilimden düşmeyen <a href="https://youtu.be/suxJynVkByU?si=Jkp-Oz-Y6LpwswEJ">şarkıyı</a> açıp, eve gitmek için yola koyuldum. Kapının önüne geldiğimde Gürkan ve arkadaşlarının evde olduğunu gördüm. Demek ki yakın bir yerlerdeydiler ve hemen eve geçmişlerdi. Geldiğimi anlamaları için ‘Ben geldiiiim!’ diye seslendim. Montumu çıkarıp, hemen lavaboya gittim. Elimi yüzümü yıkayıp, üzerimi değiştirdikten sonra selam verip kendime bitki çayı yapmak için mutfağa geçtim. ‘Hoş geldiniz gençler,’ dedim gülümseyerek. Gürkan haricindeki herkes aynı tebessümle karşılık verdi.</p><p>Burhan yüksek doz alkolün verdiği mahcubiyet ve kaygılı ses tonuyla ‘Yengem mutfağı da işgal ettik ama’ dedi. ‘Sorun yok, iyi ki eve geldiniz. Bu soğukta dışarıda ne işiniz var? Sevmiyorum bu halinizi ama kocamı, hamile eşinin yanından ayırmayın’ dedim yarı ciddi yarı neşeyle. ‘Aynen’ dedi Gürkan içkisinden bir yudum alıp, ‘Hep kocasını düşünür, çok bağlıdır hiç ihmal etmez,’ dedi kinayeli bir şekilde. Bu anlamsız cümlesine arkadaşlarının yanında cevap vermek istemediğim için Buğra’ya dönüp ‘Eee düğün işini ne yaptınız Buğra? Belli mi tarih?’ dedim. Nişanlısının babası, düğünü önümüzdeki Nisan ayında yapmak istediğini fakat kendi durumlarının ancak 1 sene sonrasına uygun olacağını söyledi üzüntüyle.</p><p>Teselli edici birkaç cümle söyledikten sonra çayımı alıp çalışma odama gidecektim ki, sarhoş olmasına az kalan Burhan, Buğra’ya dönüp ‘Lan senin fotoğraflarını Allah’tan yengem çekecek, ben ne yapayım?’ dedi. ‘Aaaa! Senin niye fotoğraflarını çekemiyorum ben? Yoksa başka fotoğrafçılara mı gideceksin sen, hı?’ dedim şaşkınlıkla. ‘Yav ne başka fotoğrafçısı yenge, sen o zamana çok büyütürsün işi. Rezervasyon yaptıramayız valla,’ dedi. Ruhumu okşayan bu cümleye gülümseyerek cevap verecektim ki Gürkan söze atladı. ‘Oğlum… Yengeniz zaten büyüttü. O herkesin tanıdığı <em>fotoğrafçı Müjgan</em>. Bakın, şimdiden paraya para demiyor. O zaman gelsin daha çok para kazanacak. Rezervasyon problem olmaz ki, direkt sizi tanımaz,’ dedi.</p><p>‘Ne alakası var Gürkan?’ dedim gerilmiş bir halde. ‘Ne demek istediğini anlamıyorum fakat hepinizin zurna olmasına az kalmış. Bence artık içmeyin çünkü ne dediğinizi bilmiyorsunuz’ diyerek elindeki şişeyi alıp tezgâha koydum. ‘Ne yapıyorsun sen ya?’ diyerek sinirle ayağa kalktı. Uzun boylu ve geniş omuzları, alkolle beraber daha çok uzamıştı sanki. Öfkeyle gözlerime bakıyordu. ‘Şu an seninle bunu konuşmak istemiyorum Gürkan. Daha fazla saçmalamadan tadında bırakın’ deyip mutfaktan çıkacakken kolumdan tuttu. ‘Ne bu emirler? Sana mı soracağım neyi ne zaman yapacağımı?’ dedi. Buğra ve Burhan ‘Ne yapıyorsun ya, bırak’ deseler de Gürkan onlara sağır olmuştu. Gözlerini gözümden ayırmadan bakıyordu.</p><p>Çay bardağını eline dokundurup can acısıyla beni bırakmasını sağladıktan sonra ‘Size afiyet olsun’ deyip kapıyı çarpıp çıktım. Gürkan da peşimden çıktı. ‘Sen girsene şuraya’ deyip beni yatak odasına soktu. ‘İtmesene beni, elimde çay var, yanacağım,’ dedim sinirle. Kapıyı kapatıp elimdeki bardağı yere fırlattı. Anından kaskatı oldum. ‘Artık yakacak bir çayın yok. Korkma, ben seni yakacağım,’ dedi öfkeyle. Sakinleşmek ve sakinleştirmek isteyen bir ses tonuyla ‘Gürkan… Bak, iyi değilsin. Ne olduğunu ve neden olduğunu da anlamıyorum. Ama lütfen! Korkuyorum, çık odadan. Sabah konuşuruz ayıldığında,’ dedim. Yüzüme yaklaşıp ‘Ben gayet ayık bir kafayla konuşuyorum Müjgan. Her şey çok net benim için,’ dedi bağırarak. Alkol kokulu iğrenç nefesi ve tükürükleri yüzüme çarptıkça hem daha çok korkuyor hem de sinirleniyordum. ‘Sustun? Neden sustun Müjgan? Söylediklerim zoruna mı gitti? Benden daha çok para kazandığın için kendini bir şey zannedip, insanların içinde yermek seni mutlu etmiyor mu?’ Dedi kollarımdan tutup. ‘Söylesene lan, söylesene!’ diyerek sarsmaya başladı. ‘Ne yapıyorsun bırak beni!’ deyip bacaklarına tekme atarak kurtulmaya çalıştım ama o kadar güçlü ve heybetliydi ki bunu yapamadım. ‘Emir verme lan bana! Ben senin altındaki çalışanın değilim. Ama sen benim hep altımda olacaksın!’ dedi bağırarak. Korkuyla işe yaramasını dileyerek yüzüne tükürdüm.</p><p><em>Mutfaktaki bakışlarından daha korkunç, öfkeli ve boğucu gözlerle bana baktı, kendine çekip, pis nefesini yüzüme verdi.</em></p><p><strong>‘Şimdi senin ağzına tüküreceğim!’</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5Dmnuh5511iMXkWZkW4ZeA.jpeg" /><figcaption>Amber Kipp — Unsplash</figcaption></figure><blockquote><em>Bu bölümle ilgili yorumlarınızı benimle paylaşırsanız çok memnun olurum. Beğendiyseniz ‘Alkışla’ butonuna tıklamayı unutmayın.</em></blockquote><blockquote><em>-Mavi*</em></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=0dc48478e09b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-iii-0dc48478e09b">Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ III</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Akran Zorbalığı]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/akran-zorbal%C4%B1%C4%9F%C4%B1-350bea996234?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/350bea996234</guid>
            <category><![CDATA[akran-zorbalığı]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[psikoloji]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk]]></category>
            <category><![CDATA[aile]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 03 Mar 2024 16:37:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-04T11:43:52.507Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Akran zorbalığı, okul çağındaki çocukların duygusal ve psikolojik sağlıklarını oldukça kötü etkilemektedir. Üstelik akranlarına zorbalık uygulayan çocuklar da buna maruz kalanlar kadar risk altındadır. Bu yazımda Akran zorbalığı nedir, nedenleri, türleri nelerdir ve akran çatışması arasındaki farktan bahsettim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Axs0OG1d3_4uADEosESLpg.jpeg" /><figcaption>Morgan Basham — Unsplash</figcaption></figure><blockquote><strong>Akran Zorbalığı Nedir?</strong></blockquote><p>Zorbalık, sürekli ve kasıtlı olarak başka bir kişiye ya da bir grup insana karşı fiziksel, sosyal, psikolojik zarar verme niyetiyle tekrarlanan sözel, fiziksel veya sosyal davranışlara verilen addır. Bu eylemler genellikle başka biri üzerinde daha fazla güce sahip olan ya da başka birini güçsüz veya çaresiz hissettirmek isteyen kişiler tarafından uygulanır.</p><blockquote>Akran Çatışması Nedir?</blockquote><p>Akran çatışması durumsaldır ve akranlar arasında yaşanması olağandır. Taraflar arasında arkadaşlık ilişkisi, çatışmadan dolayı pişmanlık ve yaşanan problemi çözmeye yönelik bir çaba vardır. Çocukların/ gençlerin problem çözme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Çatışma yaşayan iki akran arasında zorbalıkta olduğunun aksine güç dengesi, problem çözme çabası, sorumluluk alma ve pişmanlık duygusu vardır. İki taraf da belirli bir kazanç arayışında değildir ve yaşanan çatışmaya eşit duygusal tepkiler verirler</p><blockquote><strong>Akran Zorbalığı Olarak Değerlendirilen Davranışlar</strong></blockquote><p><strong><em>· Birinin ismi ile alay etmek veya rencide edici bir takma adla seslenmek</em></strong></p><p><strong><em>· Tehdit etmek</em></strong></p><p><strong><em>· Bir şeyler yaptırmak için baskı altında tutmak</em></strong></p><p><strong><em>· Sosyal aktivitelere davet etmemek ve sosyal gruplarda dışlamak</em></strong></p><p><strong><em>· İtmek, çelme takmak, omuz atmak gibi zarar veren fiziksel davranışlar göstermek</em></strong></p><blockquote>Zorbalığın Türleri Nelerdir?</blockquote><p><strong>Sözel Zorbalık</strong></p><p>Sözel zorbalık, birine kasıtlı bir şekilde yaralayıcı sözler söylemek veya tehdit etmektir.</p><blockquote>İsim takmak</blockquote><blockquote>Alay etmek</blockquote><blockquote>Sataşmak</blockquote><blockquote>Zarar vermek, tehdit etmek</blockquote><blockquote>Uygunsuz yorum yapmak sözel zorbalığa örnektir.</blockquote><p><strong>Fiziksel Zorbalık</strong></p><p>Fiziksel zorbalık, kişilere veya eşyalara temas yoluyla zarar verilmesidir.</p><blockquote>Birine vurmak, tekmelemek veya tükürmek</blockquote><blockquote>Çelme takmak veya itmek,</blockquote><blockquote>Birinin eşyalarını izinsiz şekilde almak veya kırmak</blockquote><blockquote>Kaba veya uygunsuz hareketlerde bulunmak fiziksel zorbalığa örnektir.</blockquote><p><strong>Sosyal Zorbalık</strong></p><p>Sosyal zorbalık yapan kişi, karşı tarafın itibarını ve kurduğu insan ilişkilerini hedef alır. Mobbing bunlardan birisi olarak söylenebilir.</p><blockquote>Birini dışlamak,</blockquote><blockquote>Hakkında konuşmak veya asılsız bir söylenti çıkarmak,</blockquote><blockquote>Diğer insanların önünde utandırmak,</blockquote><blockquote>Başkalarına o kişi ile etkileşime girmemelerini veya arkadaşlık etmemelerini söylemek sosyal zorbalık türüne girer.</blockquote><p><strong>Siber Zorbalık</strong></p><p>Hayatımıza teknoloji aracılığı ile girmiş olan siber zorbalık, çevrimiçi varlık gösterdiğimiz bir sosyal medya platformunda uygulanmaya çalışan baskının bir tanımıdır.</p><blockquote>Rahatsız edici mesajlar/metinler almak,</blockquote><blockquote>Sosyal medyada olumsuz, kaba yorumların hedefi olmak,</blockquote><blockquote>Bir kişiyi incitmek veya utandırmak suretiyle onunla ilgili kişisel bilgileri başkalarına göndermek veya yayınlamak,</blockquote><blockquote>Sohbet uygulamaları üzerinden birini tehdit etmek veya orada zorbalık yapmak siber zorbalığa örnektir.</blockquote><p><strong>Cinsel Zorbalık</strong></p><p>Bir kişiye gösterilen rıza dışı her türlü cinsel muamele, kurulan iletişim bu kategoride değerlendirilebilir.</p><blockquote>Müstehcen fotoğraflar, mesajlar veya videolar göndermek veya yayınlamak,</blockquote><blockquote>Uygunsuz cinsel yorumlar, şakalar veya el hareketleri yapmak,</blockquote><blockquote>Cinsel içerikli söylentiler yaymak,</blockquote><blockquote>Birine cinsel birliktelik veya müstehcen fotoğraflar için baskı yapmak,</blockquote><blockquote>El yordamıyla bedeni kavrama veya özel bölgelere dokunmak cinsel zorbalık türüne girer.</blockquote><p><strong>Irkçı Zorbalık</strong></p><p>Etnik azınlıktaki bir kimsenin, varoluşundan ötürü gördüğü baskı türüdür. Bu durum, sosyal zorbalık, siber zorbalık, sözel zorbalık dahil olmak üzere birçok akran zorbalık türünü bir arada bulundurabilir. Zorbalığa uğrayan kişi, ırkı dışında cinsel yönelimi, dini inancı, görünüşündeki belirgin farklılıklar nedeniyle de yargılanabilir.</p><blockquote>Birini ırkı nedeniyle küçümsemek, alay etmek veya korkutmak,</blockquote><blockquote>Birinin ırkına ait tarihini değersizleştirmek,</blockquote><blockquote>Bir kişinin konuşmasını, giyimini veya adetlerini aşağılamak veya küçük düşürmek,</blockquote><blockquote>Birinin dini pratiklerini veya kalıplaşmış kültürel uygulamalarını itibarsızlaştırmak gibi davranışlar içerir.</blockquote><blockquote>Bir Çocuk Neden Zorbalık Yapar?</blockquote><p>Çocukların zorbalığının nedenlerini saptamak zor olabilir. Bunun nedeni ise belirli bir neden ya da birkaç farklı nedene bağlı gelişiyor olmasıdır.</p><p><strong>Evde yeterince ilgi görmemek</strong></p><p>Çocuklar, bir aile evinde olup biten her şeyden düşündüğünden çok daha fazla etkilenirler ve atlatmaları daha uzun sürebilir. Örneğin, anne-baba boşanıyorsa veya sürekli tartışıyorlarsa, çocuk kendini ihmal edilmiş hissedebilir. Çocuk için ayrılıkla başa çıkmak zorlayıcıdır. Bu nedenle, farklı ortamlarda dikkat çekmeye çalışabilir. Öfkesini, kalp kırıklığını yansıtırken zorbalık içeren davranışlarda bulunabilir.</p><p><strong>Kontrol etme ihtiyacı</strong></p><p>Bu genellikle okulda popüler hissetme ihtiyacından kaynaklanır. Akranlarına zorbalık yapan bazı çocuklar sınıflarına hâkim olmak ve grubun lideri gibi hissetmek isterler.</p><p><strong>Domino etkisi</strong></p><p>Etraflarında zorbalık gören veya belki de akran zorbalığı kurbanı olan çocuklar saldırgan hale gelebilir. Zorbalık öğrenilen bir davranıştır ve çocuklar gördüklerini taklit edebilir. Bazı gençler akran gruplarına uyum sağlamak ve o grubun bir parçası olmak için zorbalık yapabilir.</p><p><strong>Kardeşler</strong></p><p>Kardeşlerin evde birbirlerine nasıl davrandıkları önemli bir rol oynar. Kardeşler arasında istenmeyen, saldırgan davranışlar varsa bu da bir çocuğun akranlarına davranış biçimini etkileyebilir. Sınıfa taşınan öğrenilmiş bir davranış haline gelir.</p><p><strong>Akranlarının farklılıklarını bilmemek veya kabul etmemek</strong></p><p>Öğrenciler tarafından en sık belirtilen zorbalık nedenleri fiziksel görünüm, ırk, cinsiyet, engellilik, din ve cinsel yönelimdir. Bazı gençler, geçmişleri, kültürleri ve diğer kimlik belirleyicileri arasındaki farklılıkları anlamadıkları için zorbalık davranışları sergileyebilirler.</p><blockquote>Çocuğumun Zorbalığa Uğradığını Nasıl Anlayabilirim?</blockquote><p>Akran zorbalığı çocukluk döneminin en zorlayıcı deneyimlerinden biridir. Alanında uzman bir pedagog çocuğu yaşanması muhtemel bir travmadan korumak için destekler. Bunun yanı sıra, akran zorbalığı nedir anlamak ve süreci en iyi şekilde yönetmek için anne ve babalara da yardımcı olur.</p><p><strong>Okula Gitmekten Kaçınma</strong></p><p>İşe veya okula gitmekte zorlandığın zamanlar olabilir. Ancak küçük çocuklarda fiziksel ağrı veya iyi hissetmeme bahaneleriyle sürekli şekilde okuldan kaçınmak, zorbalığa maruz kaldığına dair bir işaret olabilir. Bir kişi gideceği yerde kendini güvende hissetmiyorsa oraya gitmeyi reddeder.</p><p><strong>Kaygı</strong></p><p>Kaygı (anksiyete), özellikle sosyal anksiyete zorbalığa uğramış çocuklarda çok sık görülen bir belirtidir. Okula gitmekten kaçınma, baş ve karın ağrısı gibi şikayetler psikolojik olabilir. Bunun psikolojik durumun nedeni, vücudunuzun sinir hücrelerinin sinyal göndermek için kullandığı bir nörotransmitter veya kimyasal olan serotoninin hem beyni hem de bağırsağı etkilemesidir. Düşük serotonin seviyeleri kaygı, baş ağrısı ve hassas bağırsak sendromu gibi bağırsak problemleriyle bağlantılıdır.</p><p><strong>Depresyon</strong></p><p>Akran zorbalığı yaşayan çocuklar depresyona karşı daha eğilimli olabilirler. Çocuklardaki depresyon belirtileri yetişkinlere göre farklılık gösterebilir. Yetişkinlerde görülen depresyon kişiler genellikle üzgün ve bıkkın görünebilir. Çocuklarda daha çok öfke ve kızgınlık gözlemlenir. Ergenlikte görülen tipik öfkeli ruh hali de bunun bir parçasıdır.</p><p><strong>Davranış Değişiklikleri</strong></p><p>Çocuğun sosyal hayatında genel tutumlarına göre farklı davranırsa veya akademik performansında bir sebebe dayanmayan birtakım bir düşüş meydana gelirse, bu akran zorbalığına uğradığının işareti olabilir. Yaşanılan konsantrasyon düşüklüğü, özgüven kaybı da ebeveynin gözlemlemesi ve tedbirli olmasını gerektiren psikolojik unsurlardandır.</p><p>Akran zorbalığı ile mücadele eden çocuğun özgüveninin zedelenmesi oldukça olasıdır. Özgüvenini yeniden inşa etmek için, çocuklar üzerinde olumlu etkisi olan arkadaş grupları ile etkileşimde olunmalıdır. Farklı alanlarda faaliyet gösteren öğrenci kulüplerine, spora ve keyif alacakları aktivitelerin kurslarına katılmaları, güçlü dostluklar kurmalarına imkân sağlar.</p><blockquote>Zorbalığa Maruz Kalan Çocuklarda Görülebilecek Davranışlar</blockquote><p>Çocukluk döneminde akran zorbalığına uğrayan yetişkinlerin depresyon, anksiyete bozukluğu ve antisosyal kişilik bozukluğu gibi psikolojik sağlık sorunları olması muhtemeldir.</p><p>Bununla beraber;</p><blockquote>Düşük özgüven</blockquote><blockquote>Yeme bozuklukları</blockquote><blockquote>Kabus görme, uyku bozuklukları yaşama</blockquote><blockquote>Sosyal aktivitelere karşı ilgi kaybı</blockquote><blockquote>Okula karşı ilgi kaybı</blockquote><blockquote>Öğrenmede, odaklanmada zorluk,</blockquote><blockquote>Devamsızlık problemi</blockquote><blockquote>Düşen not ortalaması</blockquote><blockquote>Okulu bırakma ihtimalinin yükselmesi</blockquote><blockquote>Kendine zarar verme ve intihar düşünceleri</blockquote><blockquote>Çocuklar Üzerindeki Etkileri Nelerdir?</blockquote><p>Bu durum çocuklar üzerinde duygusal, psikolojik ve fiziksel yıkıcı etkilere sahiptir.</p><p><strong>Sosyal ve Duygusal Etki</strong></p><p>Akran zorbalığı çocuklar için hem duygusal hem de sosyal yönden psikolojik olarak zedeleyicidir. Sadece arkadaş edinmekte zorlanmazlar aynı zamanda sağlıklı dostlukları sürdürmeleri de zorlaşır. Bu süreçteki en önemli etkilerden biri de düşük öz benlik saygısıdır. Çocuklar, akran zorbalığı yapan diğer çocuklardan onları incitici şeyler duyduklarında, bunlara inanmaya başlayabilirler.</p><p>Akran zorbalığı yaşayan kişiler yalnızlık, kızgınlık, çaresizlik gibi çok çeşitli duygular yaşamaya eğilimlidirler. Herhangi bir müdahale yapılmazsa yetişkinlikte bile etkileri görülebilecek bu durum, onlarda öğrenilmiş çaresizlik duygusunu geliştirebilir.</p><p>Bunun sonucunda ise akran zorbalığına maruz kalan çocuk, yapabileceği hiçbir şey yokmuş gibi hissedebilir. Bu çaresizlik süreci depresyona dönebilir ve umutsuzluk duygusu onlarda çıkış yolu olmadığı inancını yaratır.</p><p><strong>Fiziksel Etki</strong></p><p>Fiziksel zorbalık sırasında meydana gelen çarpma ve morlukların yanı sıra kaygıya bağlı rahatsızlıklar da ortaya çıkabilir. Akran zorbalığı deneyimleyen çocuklar genellikle kaygı problemi yaşarlar. Vücutta yaşanan bu stres duygusu daha sık hasta olmaya, ülsere ve kaygıya bağlı birçok sağlık sorunun yaşanmasına sebebiyet verebilir.</p><p>Akran zorbalığına uğrayan çocuklar ayrıca karın ağrısı ve baş ağrısından şikayet edebilirler. Yaşadıkları akran zorbalığı, egzama gibi önceden var olan diğer koşulları ağırlaştırabilir. Stresle şiddetlenen cilt rahatsızlıkları, mide sorunları ve kalp rahatsızlıklarının tümü, bir çocuk zorbalığa uğradığında daha da kötüleşir.</p><p><strong>Okul Hayatı Üzerindeki Etkisi</strong></p><p>Akran zorbalığı ile mücadele eden çocuklar, akademik olarak da zorluk yaşayabilirler. Bununla beraber okula gitmek istememelerinden ötürü devamsızlık problemi yaşamaları da olasıdır. Odaklanma problemi yaşamaları ve akademik başarılarında düşüş görülmesinin akran zorbalığının belirtilerinden biri olabilir. Ek olarak, akademik başarıdaki düşüş de çocuklarda stres düzeyini de yükseltir.</p><p><strong>Aile Hayatı Üzerindeki Etkisi</strong></p><p>Bir çocuğun akran zorbalığına maruz kalması halinde ebeveynler ve kardeşler de bu süreçten olumsuz olarak etkilenir. Böyle bir durumla karşı karşıya kalan anne-baba, kendilerini çaresiz ve güçsüz hissedebilir.</p><p>Kendi sağlıkları ve huzurlarını etkileyecek şekilde takıntı haline getirebilir ve ebeveynlik konusunda kendilerini yetersiz hissedebilirler. Bu durumların yaşanmaması ya da yaşandığında en iyi şekilde yönetilebilmesi için uzman pedagog ardımı ile çocuğa destek olunması gerekir.</p><blockquote>Akran Zorbalığı ile Nasıl Baş Edilir?</blockquote><p>Akran zorbalığı yapan kişiler, diğer kişilerden tepki alarak kontrolü ve gücü ellerinde tutmaya çalışırlar. Bu tepkinin kaynağı zorbanın yaptığı kızdırıcı, küçültücü, tehditkâr ve korkutucu eylemler olabilir. Akran zorbalığına yapılabilecek ilk şey bir pedagog ile çalışmaktır.</p><p>Fiziksel, sözel ve psikolojik zorbalığa veya tehditlere karşı savunmasız kalmak çocuğun psikolojik ve duygusal problemler yaşamasına neden olabilir. Bu nedenle duygusal tepki göstermekten kaçınıp sakince iletişim kurmak kontrolün çocuğunuzun elinde kalmasını sağlayabilir. O anda imkânı varsa ortamdan uzaklaşması da zorbaya istediği tepkiyi vermemesi için iyi bir yöntemdir.</p><p>Ancak, önce anne babaların neler yapılabileceği konusunda bilinçli olması gerekir. Daha sonra çocuğun yaşına, duygusal ve psikolojik gelişimine göre yönlendirmelerde bulunulmalıdır. Tüm bunlar ise ancak alanında uzman bir pedagog tarafından sağlanabilir.</p><blockquote>Mağdur Olan Çocuğun Ebeveyni Olarak Ne Yapmalı?</blockquote><p>Akran zorbalığına uğrayan bir çocuğunun ebeveyninin yapması gereken en önemli şey, çocuklarına rahatça konuşabilecekleri güvenli bir ortam yaratmaktır. Çocuğunla her gün sağlıklı bir sohbet geliştirmen çok önemlidir. Böylece, ilgi alanlarını, arkadaşlarını ve nelerden etkilenebileceğini anlaman kolaylaşır.</p><p>Bu sayede, böyle bir durumla karşılaştığında çocuk yaşadıklarını daha rahat anlatır, sen de zamanında müdahale edebilirsin. Bir çocuğun güvenle başvurabileceği en az bir yetişkinin olması, akran zorbalığında sahip olabileceği en güçlü korunma yöntemlerinden biridir.</p><p>Ona inandığını ve herhangi bir zorbalığa karşı elinden geleni yapacağını bilmesi, bu konuda güvende hissetmesine yardımcı olur. Böyle bir zorbalık duyumu aldığında mümkün olan en kısa sürede okul ile görüşmelisin. Bu sayede öğretmenler ya da okuldaki uzman rehber öğretmenler bu konuda daha dikkatli şekilde çocukları gözlemler.</p><p>Çeşitli pedagojik önlemler ile çocukların daha güvende hissetmelerini sağlayabilirler. Çocuğun uzun süreli depresyon veya anksiyete belirtileri gösterdiğinde veya akran zorbalığına dair bir şeyler duyduğunda hemen bir psikolog ile görüşülmelisin.</p><blockquote>Zorba Olan Çocuğun Ebeveyni Olarak Ne Yapmalı?</blockquote><p>Bu durumdan emin olmak için öncelikle belirtilerle ilgili gözlemlerinizi not etmelisin:</p><p>Başkalarına çeşitli isimler takıyor mu?</p><p>Kilolu, zayıf, gözlüklü hatta sakin olması gibi çeşitli sebeplerle başka kişiler ile dalga geçiyor ve onlara kötü yorumlar yapıyor mu?</p><p>Kendi arkadaşları arasında veya sosyal medyada bir akranı hakkında kötü şekilde konuşuyor, yorum yapıyor veya paylaşım yapıyor mu?</p><p>Gözlem notlarınızla birlikte psikolojik destek alabileceğin bir yetkiliye danışmalısın. Bu süreçte ona karşı ceza verme, tehdit etme, saldırgan davranışlar, dalga geçme ve aşağılama gibi davranışlardan kaçınmalısın.</p><p><em>Kaynakça:</em></p><p><em>Bullying: Everything You Need to Know, Verywell Health, 2022</em></p><p><em>What Is Bullying, StopBullying.gov., 2022</em></p><p><em>What Is Bullying?: Violence, Harassment and Bullying Fact Sheet, Australian Human Rights Commission</em></p><p><em>What Is Bullying?, Bullying Free NZ</em></p><p><em>5 Reasons Children Bully and How Parents Can Help, KVC Health Systems, 2021</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=350bea996234" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/akran-zorbal%C4%B1%C4%9F%C4%B1-350bea996234">Akran Zorbalığı</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ II]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-ii-783a2a3af8e0?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/783a2a3af8e0</guid>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[hüzün]]></category>
            <category><![CDATA[deneme]]></category>
            <category><![CDATA[öfke]]></category>
            <category><![CDATA[öykü]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 Feb 2024 13:04:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-29T13:04:54.854Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ II</h3><p><a href="https://youtu.be/uyeQZMRFob0?si=-jkceQC4B0mypgdX"><strong>İkinci Bölüm</strong></a></p><p>‘Cemre, ben binanın önündeyim. Acil arabaya gelmen gerek, sana söylemem gereken önemli bir şey var.’</p><p>Cemre, benim üniversiteden dostum. Birbirinden bağımsız şehir ve arkadaşlıklardan sadece ikimiz kalmıştık. Öyle bir dosttuk ki, aldığım <em>en güzel</em> kararda bana şahit olmuştu. Mezun olarak ayrıldığım Safranbolu’ya evlenerek geldiğimde, dostum son sınıftaydı. Evlerimiz çok yakındı ve biz hemen hemen her gün bir aradaydık. Yaşadığım bu güzelliği önce onunla paylaşmak istediğim için hastaneden çıkar çıkmaz, soluğu kapısında aldım. Arabanın sağ koltuğunun üstüne test çubuğunu ve ultrason fotoğrafını bıraktım.</p><p>Merdivenlerden biraz telaşlı biraz da şaşkın bir şekilde hızlı hızlı indi. Arabaya binmeden dışardan ‘Müjgaaaaaan!’ dedi uzatarak, ‘Kız korktum ne oluyor, vallahi saçım başım dağınık çıktım. Şimdiden söylüyorum ha, ben bir yere gelemem.’ Söylediklerine gülümseyerek, kapıyı açmasını bekledim. Telaşından olacak, hiç koltuğun üzerine bakmadan direkt oturdu. ‘Cemre, dur dur. Çocuğumun ilk fotoğrafı yırtılacak!’ dedim heyecanlı bir gülüşle. ‘Ne çocuğu be?’ deyip koltuktan indi.</p><p>Ellerini ağzına götürüp, kapının önünde küçük bir çocuk gibi zıplamaya başladı. ‘Müjgaaaan, ayyyyy, Müjgan!’ dedi yalnızca. Biraz utangaç biraz heyecanla kahkaha attım sevinç gösterisine. ‘Bin arabaya, haydi teyze.’ dedim. Biner binmez boynuma sarıldı. Temas sevmeyen biri olarak bana o kadar sıkı ve içten sarıldı ki, istemsiz bir şekilde gözyaşlarımı tutamadım. Ben rahatlayıp, sakinleşene kadar sessizce sarılmaya devam etti. ‘İnanmıyorum Müjgan ya. Çok mutluyum. Ayy nasıl oldu bu senin yoğun iş temponda? Tövbe estağfurullah, bendeki soruya bak! Ne zaman öğrendin? Sabah mı? Ha sen ondan beni aramadın o zaman. Gürkan’a haber verdin mi? Ne dedi? Annenlere söyledin mi?’ diye aklına gelen bütün sorularını sıraladı. Tatlı heyecanı o kadar güzel görünüyordu ki, onun bu halini izlemek çok hoşuma gitti. ‘Dur Cemre, bir nefes al. Hemen cevap vereyim sorularına, ben de bilmiyorum ne ara olduğunu. Evet, sabah öğrendim. Bu yüzden seni arayamadım. Gürkan’ın haberi yok. İlk sana söyledim. Annemleri de aramadım. Başka sorun var mıydı heyecanlı teyze?’ dedim gülerek. Kahkahalarımızın da sarılmasını sağlayarak ‘Şimdilik yok,’ dedi.</p><p>Arabayı park edip, evine çıktık. Sürekli ultrason fotoğrafına bakıp inanamadığını söyleyip durdu. Müstakbel <em>babaya </em>nasıl söyleyeceğimizi düşünüp, fikir alışverişi yaptık. Karnımdaki haşhaş tohumuna, kavuştuğumuzda giyebilmesi için kıyafet ve bir çift ayakkabı almaya karar verdim. Hepsini masanın üzerine koyacak, hiçbir şey söylemeyecek, anlamasını bekleyecektim. Sosyal medyada gördüğüm şaşalı ve sırf ‘Desinler!’ mantığıyla yapılan videoların gereksizliğini düşününce, vereceğim bu haberin kendi aramızda ve sade olması daha güzeldi. Sürprizleri saklayamamak konusundaki becerisizliğimi de düşününce, benim için klasik ve gayet mantıklı bir karardı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*89veyEL2_j_S7rJ1DAI1sA.jpeg" /><figcaption>Müjgan’ın aldığı eşyalar ve haşhaş tanesinin ilk fotoğrafı</figcaption></figure><p>Aldıklarımla beraber eve geçtim. Önce kendi yavrusuna kavuşmak için gün sayan ablamı görüntülü arayıp artık onun da <em>teyze</em> sıfatı aldığının haberini verdim. Hormonların bize verdiği yetkiye dayanarak, birbirimize kalplerimizle sarılıp karşılıklı ağlaştık. Ardından telefonumdaki uygulama üzerinden çok güzel bir papatya buketi siparişi vermeye geçtim. Bu papatyalar, hasretlerinden burnumun direğini sızım sızım sızlatan anne ve babam içindi.</p><p><strong><em>‘Anneanneciğim ve Dedeciğim;</em></strong></p><p><strong><em>Daha 9 aylık bir yolum var. Şimdilik bu papatyaları, Safranbolu’dan size göndererek mutlu etmek istedim.</em></strong></p><p><strong><em>Annem ve ben sizi çok öpüyoruz!’</em></strong></p><p>45 dakika sonra annem ve babamla hem neşeli hem de duygusal telefon görüşmesi yaptık. Onlar için çifte mutluluk vardı. İki kızları da anne oluyordu, her ebeveynin beklediği hayali yaşıyorlardı. Annemin cıvıltılı tavsiyeleri, babamın duaları eşliğinde telefonu kapattık. Gürkan’ın eve gelmesine yaklaşık bir saat vardı. Onu beklerken, uzun süre yapamayacağım ve çok özleyeceğim <em>kahve-sigara</em> ikilisiyle son kez buluşmaya karar verdim.</p><blockquote>Bu buluşmayla beraber gelecek güzel günlerin hayalini kurdu. Doruk Ali mi gelecekti yoksa Almila Deniz mi? Gözleri mavi mi olurdu yoksa Gürkan gibi çekik ve kahverengi mi? Kendisi gibi atılgan mı olurdu yoksa Gürkan kadar çekingen mi? Ne olursa olsun, sağlıklı olmasından başka bir dileği yoktu. Huzurlu bir evde dünyaya geleceğinden dolayı mutluydu. Anne ve babası birbirini çok seviyordu, şimdi de bu sevginin en güzel şahidi aralarına katılacaktı. Bu düşünceler içinde kelebekler uçurmaya sebep olmuştu<em>.</em></blockquote><p>‘Ne huzurlu bir ev ama ha!’ dedi içinden üçüncü sigarasını yakarken. Duvarlarda kurduğu hayallerin kırıkları, çaydanlıkta taşan sabrı, dolaplarda kalbindeki boşluk, kolilerde geçmişinin yükü, kilerde çürümeye yüz tutmuş ümidi vardı. Gözlerinin bu denli kör olmasına ve kendisine acıdı. Zamanın her daim önemli olduğunu düşündüğü için kimine kısa kimine uzun gelen 4 senesine dönmek istedi. Hayatının en önemli <em>‘Evet’ini</em> söylediğini zannetmişti. Doğruydu. Bu evet bambaşka bir hayata, bambaşka bir tecrübeye, bambaşka bir Müjgan’ın doğuşuna açılan bir anahtardı.</p><p>Sigarasını bitirdikten sonra, yatak odasına gitmek için kapıdan çıktı. Koridordan geçerken sahte mutluluklarının sergilendiği çerçevelerin önünden geçerken bir an durdu. Birinci çerçeveye baktı. Gürkan’la yeni tanıştıklarında çekilen fotoğraftı. Gelecekte yaşanacaklardan bihaber gülümsemişlerdi. Çerçeveyi büyük bir hırsla duvardan alıp, yere fırlattı. ‘Şimdi de gülüyor musun bari?’ diye söylendi. Sonra teker teker bütün çerçeveleri yere attı. Dördüncü çerçevede durdu. Fotoğrafta 6 aylık hamileydi. O an gözlerinin önüne geldi. Yaşadıkları, hissettikleri, görüp duydukları…</p><p><em>Kocaman gülüşlerinden geriye taşlaşmış bir kalp kalmıştı geriye.‘Ne kadar sonraydı?’ diye düşündü.</em></p><p><strong><em>Sahi hafızasının silip atmak istediği o korkunç gece ne zamandı?</em></strong></p><blockquote>Bu bölümle ilgili yorumlarınızı benimle paylaşırsanız çok memnun olurum. Beğendiyseniz ‘Alkışla’ butonuna tıklamayı unutmayın.</blockquote><blockquote>-Mavi*</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=783a2a3af8e0" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-ii-783a2a3af8e0">Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’ II</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-8478035c4052?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8478035c4052</guid>
            <category><![CDATA[hamile]]></category>
            <category><![CDATA[öykü]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[deneme]]></category>
            <category><![CDATA[anne]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 27 Feb 2024 19:52:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-27T19:52:07.040Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’</h3><p><a href="https://youtu.be/Cxu7nNRyhd4?si=tOj0kyIOOcLQlCwo">Birinci Bölüm</a></p><p>Şarkının tam ortasında sesin kesilmesiyle anladı, telefonunun şarjının bittiğini. Uzun süredir yalnızca müzik dinlemek için kullanıyordu telefonunu. Bazen de uzakta yaşayan ailesiyle iletişim halinde olabilmek için. Saate baktığında 8,5 saattir durmadan eşyaları topladığını fark etti. Aklının içindeki dağınıklığı, sabahın erken saatinde eşyalarını da toparlamaya başlayarak düzenlemek istedi. Elleri, gazete kağıtlarının mürekkebinden simsiyah olmuştu. Etrafa göz attıktan sonra salon ve mutfak eşyalarının hepsini topladığını görmek içini rahatlattı. Kişisel eşyaları ve kıyafetleri kalmıştı. Onları da akşama kadar toplayabilirdi.</p><p>Sigara içmek için berjere oturdu. Külünü yanlışlıkla berjerin sol koluna düşürdü. Hemen bez alıp silmeye başladı. Su yeşili, büyük krem kırlentleri olan bu koltuk takımını çok severek aldığını düşündü. Doğru düzgün oturmak nasip olmamıştı. Geleneklerin dayattığı ‘Misafir gelince temiz temiz oturulur,’ mantığıyla açmadığı salon kapısını, denildiği gibi kalabalık misafirleri geldiğinde açabilmişti. Rengini seçerken hissettiği heyecanı duyumsadı. İlk yere girip görür görmez karar verdiğini, eve geldiği günü, istediği rengin olmadığını görünce sorun çıkarmamak için üzülse de ‘Rengin çok bir önemi yok, yeter ki seninle oturalım,’ dediğini hatırladı.</p><blockquote>Tam 4 sene olmuştu. Bir insan, 4 seneye ne kadar hayal kırıklığı sığdırabilirdi? Bir insan, 4 senede ne kadar büyüyebilirdi? Bir insan, 4 senede ne kadar acı çekebilirdi?</blockquote><blockquote>‘O gördüğüm çift çizgi mi? Gözlerim heyecandan titriyor sanırım. Gözler titrer mi? Titrer… Titriyor olmalı… Ama çamaşır makinesi tek görünüyor. Aynadan kendime baktığımda da tek görünüyorum. Aman Allah’ım! O zaman, gerçekten, şimdi ben anne mi oluyorum?’</blockquote><p>Yaklaşık yarım saat boyunca tuvalette ağladıktan sonra ancak idrak edebilmiştim. Sudan çıkmış balık ‘Benden daha beterleri varmış,’ deyip halime şaşırırdı. Ev terliklerimle dışarı çıktığımı, sedyede kan vermeyi beklediğim sırada ayaklarıma hastanenin serinliği gelince fark edebildim. Tahlil sonuçlarını beklemek için, kimine iyi kimine kötü haberlerin veriliş ağırlığından aşınmış olan deri koltuğa oturdum. ‘Heveslenme Müjgan, hemen hayale kapılma. Belki yanlıştır, olamaz mı? Olabilir… Azıcık sakin ol kızım. Yeme tırnaklarının etlerini de. Yakışıyor mu sana? Daha 3 dakika geçmiş, off… Ya doğruysa? Ayy, ya doğruysa? Dua et Müjgan, kendini kaptırmadan dua et.’</p><p>Telkin ve dualardan yaptığım tesbihim, ismimin söylenmesiyle yarıda kaldı. Sarı oklarla gösterilen acil müşahede doktorunun yanına hızlıca girdim. ‘Müjgan Hanım, Beta HCG değerleriniz hamile olmayan kadınların üstünde. Hemen Kadın Doğum uzmanımıza görünün. İkinci katta odası,’ dedi. ‘Anlamadım Doktor Bey, hamile değil miyim? Bir hastalığım mı var?’ diyebildim korku içerisinde. Söylediği hormondan bihaber olduğumu anlamış kırık ve mecalsiz bir tebessümle ‘Hayır hayır, korkmayın. Tahliller hamile olduğunuzu gösteriyor ama biz yine…’ Doktorun cümlesinin nasıl bittiğini duymadım.</p><p>Titreye titreye asansörle ikinci kata çıktım. ‘Müjgan Hanım, buyurun’ dedi 35’lerindeki zarif asistan hanım. Odaya girdiğimde doktor henüz yoktu. Masasının arkasında doğumlarına şahitlik ettiği bir sürü bebek fotoğrafının asılı olduğu mantar bir pano ve bilgisayarının kenarında yeni tomurcuklanmış iki dallı lila bir orkide karşıladı. Kısa süre içinde, güleç bir yüzle Doktor Hanım girdi içeriye. ‘Müjgan Hanım, hoş geldiniz. Tebrik ederim, değerlerinize göre tahmini 6 haftalık gebe görünüyorsunuz. Bir de ultrasonda bakalım. Sonra tekrar konuşalım. Arkadaş size hazırlanmak yardımcı olsun,’ dedi. Hazırlanıp, sedyeye yattıktan sonra Doktor Hanım yüzünden düşürmediği gülümsemesiyle yanıma geldi. ‘Bu ilk gebeliğiniz mi?’ dedi. Heyecandan çatallaşıp kısılmış sesimle ‘Evet’ dedim.</p><p>‘Küçük duruyorsunuz, kaç yaşındasınız?’</p><p>’23… Aslında Eylül’de 24 olacağım,’ diyerek genelde çok heyecanlandığımda verdiğim gereksiz ince detayı unutmadım.</p><p>‘Çok gençmişsin… Genç anne olmak çok keyif vericidir. Şimdi sürdüğüm jelden biraz ürperebilirsin, görmek için baskı uygulayacağım korkma,’ dedi Doktor Hanım.</p><p><em>Ekrana bakamıyordum. İçimden dua tesbihimi çekiyordum.</em></p><p>‘Evet… Keseyi görüyorum. Bak burada,’ diyerek ultrason ekranını bana çevirdi. Aynı hızda çevirdiğim boynumun sesini, diğer odadaki asistan hanım bile duymuştur, eminim. Ekranda gördüğüm, minik yuvarlak bir karaltı.</p><p>‘Kese boyu 3mm, daha çok çok küçük Müjgan Hanım. Şimdilik bir sıkıntı görünmüyor. 2 hafta sonraya gün veriyorum. Kalp atışları için geleceksin. Sigara kullanıyorsan, hemen bırakmanı istiyorum. Sana demir ve vitamin takviyesi yazıyorum. Düzenli olarak bunları kullan. Ultrason fotoğrafını da vereyim şöyle,’ deyip elime içinde kese dediği şeyin göründüğü dikdörtgen bir kâğıt verdi. ‘Tekrar tebrik ederim, 2 hafta sonra görüşürüz.’</p><p>Hastanenin kapısına indiğimde, elimdeki kâğıda baktım. Gözlerime buğudan bir perde indi o an. İstemsiz bir hareketle, o küçük kâğıdı kalbime götürdüm. Artık daha net idrak edebiliyordum.</p><p><strong><em>Hamile. Ben hamileyim!</em></strong></p><p><strong><em>Ben anne oluyorum, duydunuz mu?</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*G9HfSX631-BlqskQFcCvKg.jpeg" /><figcaption>freestocks — unsplash</figcaption></figure><blockquote>Şu an okuduğunuz, yazdığım ikinci deneme öykümün ilk bölümü. Bu bölümle ilgili yorumlarınızı benimle paylaşırsanız çok memnun olurum. Beğendiyseniz ‘Alkışla’ butonuna tıklamayı unutmayın.</blockquote><blockquote>-Mavi*</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8478035c4052" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/hiss-i-h%C3%BCzn-%C3%BC-gamdar-m%C3%BCjgan-8478035c4052">Hiss-i Hüzn-ü Gamdar — ‘Müjgan’</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Boşanma Evresinde Çocuk]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/bo%C5%9Fanma-evresinde-%C3%A7ocuk-faeaed21af4e?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/faeaed21af4e</guid>
            <category><![CDATA[boşanma]]></category>
            <category><![CDATA[psikoloji]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[aile]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 26 Feb 2024 11:55:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-27T09:24:58.273Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Boşanma süreci her iki tarafın isteği ile olsa dahi bu süreçte insanlar bir takım zorlayıcı duygularla baş etme durumunda kalabilmektedir. Kişinin kendine yönelik güven kaybı ya da yaşamına yönelik yalnızlık duygusu hissetmesi sık görülebilen durumlardır.</p><blockquote>Peki ya çocuklar?</blockquote><p>Bu yazımda çocuklar için boşanma evresini ve nasıl bir yol izlenebileceği hakkında tavsiyelerde bulunacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VEk7th2M7_NPRHhJ7hDYzg.jpeg" /><figcaption><a href="https://unsplash.com/@mparzuchowski">Michał Parzuchowski</a> — Unsplash</figcaption></figure><blockquote>Boşanma</blockquote><p>Boşanma tanım olarak evlilik birliğinin sona ermesi, evliliğin yasal olarak sona ermesidir. Son yıllarda, boşanma oranlarının giderek arttığına tanık olmaktayız. 2022 verilerine göre boşanan çiftlerin sayısı 2021 yılında 175 bin 779 iken 2022 yılında 180 bin 954 oldu. Bin nüfus başına düşen boşanma sayısını ifade eden kaba boşanma hızı 2022 yılında binde 2,13 olarak gerçekleşti.</p><p>En az bir kez boşanmış bireylerin (görüşme sırasındaki medeni durumuna bakılmaksızın ve birden fazla boşanmış bireylerin son boşanma olayına göre) boşanma nedenleri incelendiğinde, %32,2 ile sorumsuz ve ilgisiz davranma ilk sırada yer aldı. Bu boşanma nedenini %14,1 ile aldatma, %9,8 ile evin ekonomik olarak geçimini sağlayamama ve %8,1 ile dayak/kötü muamele izledi.</p><p>Boşanma nedenleri cinsiyete göre incelendiğinde, boşanmış erkeklere ve kadınlara göre en önemli boşanma nedeni eşlerinin sorumsuz ve ilgisiz davranması oldu. Bu oran, erkeklere göre %41,2, kadınlara göre %24,2 oldu. Erkeklere göre sorumsuz ve ilgisiz davranmadan sonra en önemli boşanma nedenleri %11,0 ile aile büyüklerinin aile içi ilişkilere karışması ve %9,7 ile evin ekonomik olarak geçimini sağlayamama oldu. Kadınlara göre sorumsuz ve ilgisiz davranmadan sonra en önemli boşanma nedenleri ise %19,3 ile aldatma ve %14,6 ile dayak/kötü muamele oldu.</p><blockquote>Boşanma ve Çocuğa Söyleme</blockquote><p>Boşanma durumu çiftin hayatında kaçınılmaz olduğu noktada olabilecek en sağlıklı şekilde boşanma süreci bazen hem çiftler için hem de çocuklar için minimum düzeyde hasarla geçirilebiliyor. <br>Çocukların hayatların değişim ve belirsizlik büyük hassasiyete sahiptir. Bu sebeple boşanan eşlerin iletişimlerini korumaları büyük bir öneme sahiptir.</p><p>Boşanma sürecine dair yapılan çalışmaların da ışığında, anne ve babası boşanmış çocukların gelişimle alakalı psikolojik sorunlar yaşamak açısından diğer çocuklara oranla daha fazla risk altında olduğu bildirilmiştir. Bu durum da anne ve babaları ailenin dağılmasının doğru olup olmayacağı yönündeki sorgulamalara götürmektedir.</p><p>Bazı çiftler en azından çocuklar büyüyene kadar kişisel sorunlarını bir kenara bırakarak evliliğe devam etme kararı almaktadır. Gerçek duruma baktığımızda ise araştırmalar bize, sadece çocuk için bir arada kalmanın çok nadir işe yaradığını göstermiştir. Bazen ise bir arada kalmaya devam etmek, boşanma sürecinden daha zarar verici sonuçlar doğurmaktadır.</p><p>Boşanmaların çocukları üzerindeki yıkıcı etkilerini hafifletebilmek adına madde halinde yazılı önerileri uygulayabilirler ve bunlara uygun davranabilirler.</p><blockquote>Doğru ve açık olunmalı</blockquote><p>Özellikle onun hayatını, rutinini etkileyecek konularda bilgilenmeleri onları belirsizlik psikolojisinden uzaklaştıracaktır.</p><blockquote>Keskin rutin değişimlerinden kaçınmalı</blockquote><p>Günlük rutinlerinde meydana gelecek keskin değişimler çocuklar için yaralayıcı olabilir. Bu sebeple adım adım değişimler gerçekleştirilmeli.</p><blockquote>Net ve basit sözcükler kullanılmalı</blockquote><p>Neler olduğu hakkında basit detaydan uzak bilgiler verebilirsiniz. Ancak konuşma öncesinde hayatınızla ilgili belirli kararları vermiş olmanız çocuğa karşı vereceğiniz bilgi, tepki için ideal olacaktır. Çünkü bu konu ile ilgili size bir çok soru sorabilirler.</p><blockquote>Duygularını ifade etmesine izin verilmeli</blockquote><p>Çocuklarınızın duygularını anlamaya çalışın ve onlara da duygularını ifade edebilmeleri için fırsat oluşturun. İfade edilmeyen, bastırılan duygular ilerleyen zamanlarda psikolojik olarak onları zorlamaya başlayacaktır. İfade etmek ise kişilerin barındırdıkları gerilimi azaltıcı etki gösterebilmektedir.</p><blockquote>Boşanma Evresi</blockquote><p>Yetişkinler için zorlayıcı bir süreç olan boşanma evresinde zaman zaman tartışmalar kızgınlıklar meydana gelebilmektedir. Ancak bu süreçte uzlaşmacı tavırlar her zaman çocuğunuzun ruh sağlığı açısından daha yerinde olacaktır.</p><p>Kişilerin arasında geçen tartışmalara, çocukların bir şekilde tanık olması ya da çocukların yanında bu gibi durumları büyük aile bireylerinin anlatması yanlış bir durumdur.</p><blockquote>Boşanma Sonrası</blockquote><p>Boşanma evresinde ve özellikle sonrasında eski eş ile ilgili olumsuz söylemler çocuklar için örseleyici olabiliyor. Diğer eşle görüş günleri sonrasında söylediğiniz olumsuz söylemler çocuğun kendisini suçlamasına sebep olabilmektedir. Bu sebeple çocuklar bu konuda tarafsız alan olarak kalmalılar. Onları bir taraf olmaya dolaylı ya da dolaysız zorlamak, kişilik gelişimleri için sağlıksızdır. <br> <br>Çocuklar için yarının belirsizliği psikolojik olarak zorlayıcıdır. Bu sebeple günlük rutinlerde oluşan ufak değişikliklerde dahil çocuğunuzu bilgilendirin.</p><blockquote>Örneğin; boşanma durumu yetişkinler içinde zorlayıcı olduğu için kendi destek çevreleri ile sık iletişim halinde olabilirler. Bu süreçte kendi evlerinde ailelerini misafir edebilirler ya da kendileri de aile evlerinde kalabilirler. Ancak çocuklar için günlük rutindeki bu hareketlilik, değişiklik huzursuzluk yaratabilir. Bu gibi durumlarda önceden bilgi vermek onlar için daha sağlıklı olacaktır.</blockquote><p>Ayrılık sonrasında çocukları daha fazla mutlu etme isteği onların eğitiminde ve kişilik gelişiminde problemlere sebep olabilmektedir. Şöyle ki ayrılık durumunun verdiği ruh halinden çocukları uzaklaştırmak için ebeveyn çocuğun her isteğini yapma eğilimi gösterebilmektedir. Ancak bu durum çocuklar için bir avantaj değildir. Bunun yerine aynı rutinde, kuralları belirli bir ev hayatı çocuklar için daha huzurlu olacaktır.</p><blockquote><strong>Çocukların Yaş Gruplarına Göre Boşanmaya Tepkileri</strong></blockquote><p>Boşanma çocuklarda üzüntü, kaygı, kayıp ve bir çok duyguyu beraberinde getirmektedir. Öncelikle bu dönemde çocuğun yaşı ve bu yaş grubunun özellikleri göz önüne alınmalı. Çünkü çocuklar yaş gruplarına göre ve kişisel farklılıklarına göre çeşitli tepkiler verebilmekteler.</p><blockquote><strong>3–5 Yaş Arası</strong></blockquote><p>• Terk edilme korkusu,<br>• Suçluluk hissetme,<br>• Özgüven kaybı yaşama,<br>• Agresiflik.</p><blockquote><strong>5–6 Yaş Arası</strong></blockquote><p>• Cezalandırılması gerektiğini düşünme, kendini suçlu hissetme.<br>• Depresyon.<br>• Uyku bozuklukları, yeme bozuklukları,<br>• Kaygı <br>• Agresif duygu durumu,</p><blockquote><strong>6–8 Yaş Arası</strong></blockquote><p>• Depresyon duyguları,<br>• Kızgınlık,<br>• Güvenli hissedememe,<br>• Gelecek kaygısı,<br>• Akademik başarıda düşüş,<br>• Çevre ile iletişimin bozulması,<br>• Ağlama <br>• Yeme bozuklukları <br>• Uyku bozukluğu<br>• Günlük rutinde bozulmalar</p><blockquote>9–12 Yaş Arası</blockquote><p>• Kızgınlık, öfke gibi duyguları gösterebilme.<br>• Üzüntü ve utanç duyguları yaşama<br>• Gelecek kaygısı yaşama, <br>• Terk edilmiş hissetme,<br>• Kendini korunmasız hissetme,<br>• Akademik başarıda düşüş ve odaklanma güçlüğü<br>• Akran ilişkilerinde katı tavır sergileme <br>• Boşanmanın sebebi olarak gördüğü ebeveyne karşı sert tavırlar.</p><blockquote>12–18 Yaş Arası</blockquote><p>• Asi, isyankar davranışlar, <br>• Ebeveynleri tarafından terk edilmişlik hissi,<br>• Sosyal çevreden uzaklaşma,<br>• Depresyon ve kaygı duyguları,<br>• Aile için kaygılanma.</p><p><em>Kaynakça:</em></p><ol><li><em>TÜRKARSLAN, N. Boşanmanın Çocuklar Üzerine Olumsuz Etkileri ve Bunlarla Başetme Yollar›. Danışma Kurulu, 99.</em></li><li><em>Erdim, L., &amp; Ergün, A. (2016). Boşanmanın ebeveyn ve çocuk üzerindeki etkileri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 3(1), 78–84.</em></li><li><em>Amato PR. Reconciling divergent perspectives: Judith Wallerstein, quantitative family research, and children of divorce. Family Relations 2003;52(4): 332–339.</em></li><li><em>Hockenberry MJ. Family, social, cultural, and religious influences on child health 5. Yavuzer H. Çocuk Eğitimi El Kitabı. 29. Baskı, İstanbul, Remzi Kitabevi, 2013.</em></li><li><em>Aydın RŞ. Yaşam Becerileri Psikoeğitim Programının Boşanmış Aile Çocuklarının Uyum Düzeylerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2013.</em></li><li><em>Yavuzer H. Çocuk Eğitimi El Kitabı. 29. Baskı, İstanbul, Remzi Kitabevi, 2013.</em></li><li><em>Kyle T. Factors influencing child health. Essentials of Pediatric Nursing. China: Lippincott Williams &amp; Wilkins; 2008. p. 21–46.</em></li><li><em>Yavuzer H. Ana-Baba ve Çocuk. 17. Baskı, İstanbul, Remzi Kitabevi, 2004.</em></li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=faeaed21af4e" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/bo%C5%9Fanma-evresinde-%C3%A7ocuk-faeaed21af4e">Boşanma Evresinde Çocuk</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kızıma…]]></title>
            <link>https://mediumturkiye.com/k%C4%B1z%C4%B1ma-90412f58b38c?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/90412f58b38c</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 09 Dec 2023 17:00:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-25T12:15:51.140Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>Çok soğuk vardı o akşam.</blockquote><p>Öyle soğuktu ki, kucağımın üşüyeceğini hiç düşünmemiştim. Hatta senin böyle dünyaya geleceğinin hayali bile yoktu zihnimde. Bakma, ben de küçüktüm aslında. Yaşımın artması, büyüdüğüm anlamını taşımıyordu. Bir sayının yanına yenisi geliyordu yalnızca. Ben kendimi seninle büyüteceğime inanmıştım. Buna öyle çok inanmış olmalıyım ki, beni 3 günde büyüttün.</p><blockquote>Korku kelimesi bedenimde vücut bulmuştu o akşam.</blockquote><p>Seni hissetmeye başladığım ilk andan itibaren korkuyordum aslında. Tek sebebi, sana güzel bir gelecek sunamamaktı. Yetebilir miyim, mutlu edebilir miyim, her şeyden koruyup kollayabilir miyim? Hayır… O akşam, gelişinle öğrendim seni koruyamadığımı.</p><blockquote>Gözyaşım yağmur olmuştu o akşam.</blockquote><p>Çığlığın çığlığıma karışmıştı. Ne tuhaftı, ikimizin de nefes almaya çalışması. Senin ‘ilk’, benim ‘devam edebilmek’ içindi ciğerimize aldığımız hava. Sen susmuştun da beni susturamamıştı kimse. Böyle değildi düşlediğim, böyle olmamalıydı.</p><blockquote>Küçük bir kıza âşık olmuştum o akşam.</blockquote><p>Camdan bir fanustaydın sen. Gözlerim ayrılmadı saçlarından, kirpiklerinden, minik ellerinden. ‘Benim,’ dedim defalarca, ‘Bu küçük kız benim.’ Hastanenin yoğun kokusunu bastırmıştı güzel kokun. O fanusun içinden yayılmıştı her yere. Sabrımla imtihan ediliyordum seni gördükçe. Bedenimdeki bekleyişin bu denli zor değildi. Alıp, gitmek istiyordum seni. Seninle olduğum her yeri çoktan evim diye kabul etmiştim. Ama o fanusu değil. Sana sarılamadığım, göğsümde uyutamadığım o odayı değil.</p><p><strong>Dua ettim, bekledim. Sustum, bekledim. Ağladım, bekledim.</strong></p><p>Soğuk dediğim o akşamdan daha soğuk bir gece de varmış. Bedenim korkuya ait değilmiş. Yağmur yağmamış gözlerimden.</p><p>Etraf karanlıktı geldiğinde, gidişinde karanlık oldu. Yanmaya çalışan sokak lambası gibiydim ve artık tamamen sönmüştüm. 50 yaş alıp büyüdüm bir an da. Ben seni büyütecekken, nasıl bunu başardın? Daha ismin kulağına okunmadan, nasıl namazın kılındı? Daha yeni bedenimden ayrılmıştın, nasıl kalbimde yaşamaya başladın?</p><p>Benimle olduğunu anladığım ilk andan itibaren, seni ‘kelebeğim’ diye sevdiğim için mi 3 gün sürdü bu rüya?</p><p><strong><em>09.12–22.14 * 12.12–01.03</em></strong></p><p><strong>Kelebeğim, iyi ki doğdun.</strong></p><p><strong>Cennette beni bekle, az kaldı.</strong></p><p><strong><em>Annen</em></strong></p><figure><img alt="Almila Deniz’in Eşyaları" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tHscHxGlehmbdFu8PhObAQ.jpeg" /><figcaption>Source: Taken by Author — Almila Deniz’in Kullanamadığı Eşyaları</figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=90412f58b38c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://mediumturkiye.com/k%C4%B1z%C4%B1ma-90412f58b38c">Kızıma…</a> was originally published in <a href="https://mediumturkiye.com/">Türkiye Yayını</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Çocuklarda Ekran Süresi]]></title>
            <link>https://medium.com/@maviatik11/%C3%A7ocuklarda-ekran-s%C3%BCresi-ee2461a9f89b?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ee2461a9f89b</guid>
            <category><![CDATA[çocuk]]></category>
            <category><![CDATA[ekran-süresi]]></category>
            <category><![CDATA[aile]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk-gelişimi]]></category>
            <category><![CDATA[tutum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 30 Sep 2023 16:39:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-30T16:39:11.558Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Mart 2020’de hayatımıza aniden giren COVID-19 pandemisi tüm dünyayı hazırlıksız yakaladı. Kısıtlanmış hayat koşullarında bir yandan belirsizliğin getirdiği kaygıya, diğer yandan sağlığımızın tehlike altında olduğu gerçekliğine katlanabilmek için eğlence, sosyal hayat, eğitim, alışveriş sanal ortama taşındı. İnternet bağlantısı, cep telefonu, tablet, bilgisayar ve televizyon hayatı sürdürebilmemiz için birer sığınak haline geldi.</p><p>Pandemi öncesinde 0–3 yaş grubunun kesinlikle ekrandan uzak tutulması önerilirken, kreşler ve okul öncesi eğitim kurumları bile çocuklara ulaşabilmek için çocukları ekran karşısında tutmaya çalıştı. Örgün eğitimin aksamaması için bir çare olarak sunulan dijital toplantı uygulamaları birçok öğrencinin günlük yaşamının bir parçası oldu. Sağlıklı bir gelişim için tavsiye edilen ekran süreleri aşıldı. Hem çocuklar hem de yetişkinler, ekrana daha fazla maruz kalmanın gündelik hayat üzerindeki yan etkilerini deneyimlemeye başladılar.</p><p>Farklı yaş grupları için ideal ekran sürelerini ele almadan önce ekran süresinin neleri kapsadığını tanımlayalım. Ekran süresi; televizyon, bilgisayar, oyun konsolu, akıllı telefon, tablet, dijital oyun cihazları gibi ekranlara bakarak kullanılan teknolojilerde harcanan süreyi ifade eder. İnternette gezinti yapmak, sosyal medya siteleri veya WhatsApp gibi yazılı iletişim araçlarının kullanılması da bu ekran süresine dahildir. Telefonda konuşmak, ekranlı bir cihaz kullanarak müzik dinlemek gibi sadece işitsel olarak yapılan eylemler ise ekran süresi olarak değerlendirilmez.</p><p>Bu yazımda çocuklar için ekran süresi ve sürenin nasıl belirleneceği hakkında tavsiyelerde bulunacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/626/1*dyf2iX5yCnzaPcAWtqbVDQ.jpeg" /></figure><blockquote>YAŞA GÖRE EKRAN SÜRESİ NASIL OLMALI?</blockquote><p>·<strong> 0–18 AY</strong></p><p>Bu yaş grubunda yer alan çocukların ekran karşısına geçmeleri kesinlikle önerilmez. Ancak istisna olarak uzaktaki aile üyeleri ya da akrabalarla görüntülü konuşma yaparken kısa süreliğine ekran karşısına geçebilirler. Yaşamlarının henüz başında olan bu yaş grubundaki çocuklar, becerileri en iyi serbest oyun oynayarak ve sosyal çevreleriyle etkileşime geçerek kazanırlar. Bu nedenle aktif olarak kullanılmadıkları sürece dikkati çekebilecek her türlü ekranın tamamen kapalı tutulması ve çocuğun etkileşimli ortamlara yönlendirilmesi gerekir. Örneğin, evde sadece ses olsun diye açık bırakılan televizyonlar, çocukların dikkatini çekecek ve ekrana maruz kalmalarına neden olacaktır. Bu yaş aralığındaki çocuklar herhangi bir yetişkin kontrolü olmaksızın, tek başına, ekranı olan bir dijital araca hiçbir şekilde erişmemelidir.</p><p>· <strong>18–24 AY</strong></p><p>Bu yaş aralığındaki çocukların, eğitsel amaçlı olarak ve yapılacak eğitim, etkinliğin odağı değil sadece bir parçası olmak koşuluyla haftada birkaç saat ekran kullanmaları kabul edilebilir. Ekranlarda kullanılan içeriğin gelişim düzeylerine uygun ve dikkat sürelerini aşmayacak şekilde olmasına da özen gösterilmelidir. Özellikle bu dönemdeki çocukları susturmak ya da rahatsız etmelerini engellemek için emzik işlevi görür gibi onları oyalamak amacıyla ekranlara başvurulmaması gerekir.</p><p>· <strong>2–5 YAŞ</strong></p><p>Bu yaş grubundaki çocukların, kavramları tanıma, eşleştirme, sayı sayma, hafıza oyunları, yap-boz gibi özellikle bilişsel gelişimlerini destekleyici eğitsel oyunları oynamak için ekran kullanmaları desteklenmektedir. Eğitim dışı ekran süresi için hafta içi günde toplam 1 saati, hafta sonunda ise sürenin günde üç saati aşmaması gerekir. Ancak, bu kullanımdaki en önemli nokta, çocukların her zaman bir yetişkin gözetiminde bulunmalarının gerekliliğidir. Bu yaş grubundaki çocukların zaman algıları yetişkinlerdeki kadar gelişmediği için süreleri bittiğinde eğlenceleri yarım kaldığı için öfkelenebilir ve oynamayı bırakmayı reddedebilirler. Bu durumu aza indirgemek için kum saati gibi çocukların anlayabileceği, dijital olmayan görsel zamanlayıcılar kullanılabilir ve sürelerinin bitmesine 10 dakika ve 5 dakika kala uyarı verilebilir. Çizgi film ya da kısa video izlemek için kullanılacak ekran süresinde ise “en fazla 10–15 dakikalık iki videoyu izleyebilirsin” diyerek somut bir sınır koyulabilir.</p><p>· <strong>6 ve SONRASI YAŞLAR</strong></p><p>Bu gruptaki çocuklar, önergenler ve ergenler ise dijital yerliler olarak dünyaya geldikleri için bu yaşlara ulaşana kadar zaten teknolojiyi etkin ve aktif şekilde kullanmayı öğrendikleri varsayılır. Dijital teknolojiler ve ekranlar bu yaş grubundakiler için sadece eğlence ve eğitim aracı değildir. Aynı zamanda sosyalleşme, arkadaşlıkları sürdürme, arkadaş gruplarına ait olma gibi birçok ihtiyacı da karşılarlar. Bu nedenle bu yaş grubuna teknoloji ve ekran kullanımını yasaklamak yarardan çok zarar getirecektir. Ekran süresiyle ilgili sınırlar, ebeveynlerle çocukların ortak kararı olarak belirlenmeli ve dönemsel ihtiyaçlar doğrultusunda zaman zaman esnetilebilmelidir.</p><p>Bu yaş grubu için uygun olan sınırlamalardan bazıları şunlardır:</p><p>- Yatma saati gelmeden bir saat önce ekran kullanımı sona ermeli.</p><p>- Yatak odasında ekran kullanılmamalı.</p><p>- Yemek sırasında kimse ekran kullanmamalı, televizyon dahil.</p><p>- Günlük ekran süresi net olarak belirlenmeli; örneğin günde 2 ya da 3 kere 1er saat gibi.</p><p>- Ekran süresi eğitim, eğlence ve sosyal etkileşim için dengeli kullanılmalı. Örneğin 1 saat ders için kullanılıyorsa, 1 saat arkadaşlarla oyun, 1 saat video için kullanılmalı.</p><p>-Uygun filtreler kullanılarak yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan dijital içerikler engellenmeli.</p><p>- Ekranlar her zaman bir yetişkinin de denetleyebileceği yerlerde bulunmalı.</p><p>-Ekran kullanımı sırasında hep pasif kalınmamalı, arada mutlaka hareketi destekleyici uygulamalar için de kullanılmalı.</p><blockquote>EKRAN SÜRESİNİ ÇOCUKLARA NASIL ÖĞRETEBİLİRİZ?</blockquote><p>İçinde bulunduğumuz teknoloji çağında, çocukları korkutarak teknoloji kullanımından uzak tutmak yerine onlara kendilerini denetleme ve kontrol etme becerilerini geliştirmeyi, ekran sürelerini faydalı olarak nasıl değerlendirebilecekleri konusunda bilgilendirmeyi tercih etmeliyiz.</p><p>Küçük yaşlardaki çocuklar ebeveyn kontrolüne daha çok ihtiyaç duyarlar. Ancak ilkokul ve sonrası yaş grubu çocuklar için ebeveyn kontrolü ne kadar sıkı olursa, çocukların kendilerini kontrol becerileri o kadar zor gelişecektir. Bu nedenle, çocukları korkutmak yerine ne kadar erken yaşlarda bilgilendirirsek o kadar çok sağlıklı ekran kullanımı alışkanlığı edinirler. Ekran süresinin giderek artması ve ekrandan uzak kalınca beliren yoksunluk belirtileriyle karşımıza çıkan ekran bağımlılığı ise genelde aile dinamiklerinden, zaman zaman da arkadaş çevrelerinden kaynaklanan sorunların bir dışavurumu olarak değerlendirilmelidir.</p><p>Yetişkinler bile kendi ekran sürelerini yönetemezken çocukların ve ergenlerin kendilerini kontrol edip ekranı belirlenen zaman sınırlaması dahilinde kullanmalarını beklemek pek gerçekçi olmayacaktır. Ebeveynlerinin tüm gün instagramda fotoğraflara baktığını gören küçük bir çocuğun instagram hesabı açma isteğini yadırgamamak gerekiyor. Veya yemeğe cep telefonu olmadan oturamayan anne-babanın ergen çocuğundan telefonunu bırakıp masaya oturmasını istemesinin çatışmaya yol açması sürpriz olmaz. Bu nedenle, çocuktan beklediğimiz davranışlar için önce kendimiz iyi bir model oluşturmalıyız.</p><p>Yanı sıra çocuklara anlayabilecekleri bir şekilde beynin işlevlerini ve fazla ekran kullanımının bu işlevleri nasıl etkilediğini anlatabiliriz. Bunun için çocukların gelişimlerine uygun, beyin ve sinir sistemini anlatan kitaplardan faydalanabilirsiniz.</p><p>3–8 yaş grubu için bir jeton sistemi oluşturabilirsiniz. TV, tablet, cep telefonu, oyun, video gibi kullanımlar için farklı sayıda jetonlar belirleyip, hangi etkinliğin kaç jeton olduğuna ve çocuğun günde kaç jeton harcayabileceğine karar verin. Çocuğunuza her gün, kullanabilecekleri kadar jeton verip, haklarını kullandıkça jetonları geri alın. Kalan jetonlar bir sonraki güne aktarılmamalı, her gün jeton sayısı standart sayıya geri dönmeli. Burada önemli bir uyarı yapmak yerinde olacaktır; günlük standart jeton hakları bir ödül olarak değil, doğal kullanım hakkı olarak verilmeli. Ceza olarak da bu hak edilmiş jetonları geri almak yerine bonus jeton hakkından muaf tutulabilir. Bu jeton sistemi, çocuğun ekran süresini günün hangi saatinde ne için kullandığını somutlaştırmasına destek olarak kendilerini denetlemelerini sağlayacaktır. Ancak jetonlar ödül-ceza olarak kullanılırsa asıl amacına ulaşmayacaktır.</p><p>Dijital dünyaya alternatif etkinlikler oluşturarak, çocuğunuzu ekrandan uzaklaştırabilecek her türlü sosyal faaliyet için alternatif öneriler hazırlayabilirsiniz. Arkadaşlarıyla WhatsApp’tan mesajlaşmak yerine onlarla telefonda ya da yüz yüze konuşabileceklerini hatırlatabilirsiniz. Çocuklarınızla günlük rutin aile oyun zamanı oluşturabilirsiniz. Doğada daha çok zaman geçirmelerini destekleyebilirsiniz. Birçok çocuğun sıkılmamak için ekranı alternatif olarak algıladıkları ve diğer seçeneklerin farkında olmadıkları için ekran bağımlısı olma yolunda ilerledikleri unutulmamalı.</p><p><em>Kaynakça:</em></p><p><em>1. American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, (2020). Screen time and children.</em></p><p><a href="https://www.aacap.org/AACAP/Families_and_Youth/Facts_for_Families/FFF-Guide/Children-And-Watching-TV-054.aspx"><em>https://www.aacap.org/AACAP/Families_and_Youth/Facts_for_Families/FFF-Guide/Children-And-Watching-TV-054.aspx</em></a></p><p><em>2. Milyan, A., (2021). Recommended screen time by age: here’s what the experts say.</em></p><p><a href="https://screentimelabs.com/recommended-screen-time-by-age-heres-what-the-experts-say/"><em>https://screentimelabs.com/recommended-screen-time-by-age-heres-what-the-experts-say/</em></a></p><p><em>3. Ratini, M., (2021). How much screen time should kids have? Age by age guide.</em></p><p><a href="https://www.medicinenet.com/how_much_screen_time_should_kids_have_age_by_age/article.htm"><em>https://www.medicinenet.com/how_much_screen_time_should_kids_have_age_by_age/article.htm</em></a></p><p><em>4. Soderlund, A (2021). Teach your kids to manage their own screen time.</em></p><p><a href="https://nurtureandthriveblog.com/screen-time-limits-for-kids"><em>https://nurtureandthriveblog.com/screen-time-limits-for-kids</em></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ee2461a9f89b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Okul Öncesi Eğitim ve Oryantasyon]]></title>
            <link>https://medium.com/@maviatik11/okul-%C3%B6ncesi-e%C4%9Fitim-ve-oryantasyon-7a854282eb06?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7a854282eb06</guid>
            <category><![CDATA[tutum]]></category>
            <category><![CDATA[oryantasyon]]></category>
            <category><![CDATA[aile]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk]]></category>
            <category><![CDATA[okul-öncesi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 23 Sep 2023 18:10:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-23T18:11:45.548Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Okul öncesi eğitimi, ilköğretim yıllarına kadar çocukların bedensel, duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimlerini sistematik bir ortam içerisinde destekleyen, olumlu davranışlar kazandırmayı hedefleyen ve ilkokula hazır oluşlarına yardım eden bir eğitim dönemi olarak tanımlanabilir. En önemli amacı; çocuklarda öğrenmeyi teşvik etmek ve sahip olunan yetenekleri görünür hale getirmektir. Okul öncesi dönem, çocuğun gelişiminin hızlı olduğu yıllardır. Bu dönemde verilen eğitim çocuğun geleceğine yön vereceği için okul öncesi eğitimin niteliği önem kazanmaktadır. Anaokulu oryantasyon süreci de çocuklar için sancılı bir dönem olabilmektedir.</p><p>Bu yazımda okula başlayacak olan çocukların ve ailelerin sağlıklı bir oryantasyon yaşayabilmeleri için küçük tavsiyelerde bulunacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*K7qKJdruV9I5D8PR6G9UqQ.jpeg" /></figure><blockquote>Okul Öncesi Eğitimin Katkıları Nelerdir?</blockquote><p>· Okul öncesi eğitim sayesinde çocuğun, kendi bedenini daha iyi tanımasına, öz bakım ihtiyaçlarını karşılayabilmesine, bireysel yeteneklerini keşfetmesine, duygu ve düşüncelerini diğer bireylere daha rahat ifade edebilmesine, evrensel değerleri öğrenmesine, gruba katılmasına ve sosyal becerilerini geliştirmesine olanak sağlanmış olur.</p><p>· Okul öncesi eğitim; sağlıklı bir ortam hazırlayarak çocukların yaşıtları ve diğer çocuklarla birlikte olmasını, bağımsız bir kişilik kazanıp bireyselleşmesini, kendisini tanımasını, başkalarının haklarından haberdar olmasını, paylaşmayı ve iş birliği yapmasını öğrenmesini sağlamış olur.</p><p>· Okul öncesi, kuralları en etkili biçimde öğretebilen bir kurumdur. Çocuk, yaşıtları ve diğer çocuklarla etkileşime girerek birlikte zaman geçirmeyi, oyun oynamayı, yemek yemeyi, uyumayı ve yaşamayı öğrenir. Akranlarıyla ilişkilerinde ortaya çıkan çatışma ve sorunları çözümlemeyi, kendi haklarını korumayı ve başkalarının haklarına saygı duymayı da öğrenirler.</p><p>· Aile içi desteğin tek başına yetmeyeceği unutulmamalıdır. Sosyal olarak çocuk, oyuncakları paylaşmayı öğrenmesinin yanında diğer yetişkinlerin ilgisini de paylaşmayı öğrenir.</p><p>· Okul öncesi kurumda belirli zaman dilimleri içerisinde, belirli sıra ve düzen işleyişinde olan faaliyetler, çocuğun zaman kavramını öğrenmesine yardımcı olur.</p><p>· Anne-babadan ayrı kalmak, çocuğun duygusal gelişimine katkı sağlayarak özgüvenini artırır.</p><p>· Okul öncesi eğitimin önemli bir katkısı da çocukta oluşabilecek herhangi bir gelişimsel sorunun erken keşfedilmesine olanak sağlamasıdır.</p><p>· Okul öncesi eğitimde, veli-öğretmen-öğrenci üçgenindeki birliktelik ne kadar sağlıklı ve bilinçli olursa, çocuklarda o oranda sağlam bir kişilik geliştirir.</p><p>· Okul öncesi eğitim, çocuğun bireysel özelliklerine ve gelişimsel düzeyine uygun zengin uyarıcı çevre imkânı sağladığı, aynı zamanda tüm gelişimlerini toplumun kültürel değerleri ve özellikleri doğrultusunda en iyi şekilde yönlendiği için zorunlu ve gereklidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/620/1*E8CkgR8p05ZY2BdVPbck8g.jpeg" /></figure><blockquote>Okul Öncesi Eğitiminde Oryantasyon Neden Önemlidir?</blockquote><p>Çocukların okul öncesi kuruma alışabilmeleri için oryantasyon süreci çok önemlidir. Öncelikle anne-baba olarak, çocuğunuzdan bir süreliğine fiziksel ve ruhsal olarak ayrılmaya hazır olmalısınız. Her çocuk birbirinden farklı yaşlarda okul öncesine başlasa da anne-babadan ayrılarak ilk sosyal ortamlarına adım atmış olurlar.</p><p>Çocuğun anne ile güvenli bağ kurmasının yanı sıra anneden sağlıklı bir şekilde ayrışabilmesi de anaokulu oryantasyon sürecinde önem taşımaktadır. Aile olarak destek olmanız, çocuğunuzun okul ortamına güvenmesi için gereklidir. Bu önemli süreçte olumlu katkıda bulunmanız, çocuğunuzun ileri yaşamındaki tüm okul hayatını etkileyecektir.</p><p>Okullar arası program farklılıkları olmasına rağmen, yaklaşık olarak bir hafta kademeli geçişlerle oryantasyon uygulanmaktadır. Bireysel farklılıkları göz önünde bulundurursak, çocuğunuzun okul öncesi kuruma uyum sağlaması yaklaşık bir ay sürmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/736/1*j3VJ-Jl1JKHFq7HR4W0seQ.jpeg" /></figure><blockquote>Oryantasyon Sürecinde Uygulamanız Gereken Adımlar;</blockquote><p>· Uyum sürecinde, çocuğunuzun okula başlamasını tüm aile üyelerinin desteklemesini sağlayın.</p><p>· Aile olarak kararlı ve net olun.</p><p>· Çocuğunuzu, bilişsel ve davranışsal açıdan mutlaka önceden hazırlayın. Okul öncesine başlamadan önce, okul ve orada karşılaşacağı durumlarla ilgili bilgilendirme yapın.</p><p>· Uyum sürecinin zarar görmemesi açısından çocuğunuza, onu bırakıp gideceğiniz duygusunu yaşatmayın. Bu yüzden “Sen artık büyüdün, seni okuluna bırakmaya gideceğiz,” ifadelerini kullanmak yerine “Oyun oynayacağın yere gideceğiz,” ifadesi kullanmanız yararlı olacaktır.</p><p>· Çocuğunuzun kişilik özellikleri, hassas olduğu durumlar, sevdiği oyunlar hakkında öğretmenini bilgilendirin. Bu şekilde öğretmeni, çocuğunuzla daha hızlı iletişim kuracaktır.</p><p>· Çocuğunuzun okulla ilgili, yemek yedirilen ya da uyutulan bir yer düşüncesine sahip olmaması için oryantasyon sürecinde yemek ve uyku gibi aktiviteler ertelenmelidir.</p><p>· Ev ortamında, öğretmenin ismini ve yapılan aktiviteleri çocuğunuza hatırlatın.</p><p>· Giyeceği kıyafetleri seçmesine müsaade ederek okul çantasını birlikte hazırlayın.</p><p>· Çocuğunuz anneye çok bağlıysa, uyum sürecinde başka bir aile ferdi görev almalıdır.</p><p>· Çocuğunuzun kendini güvende hissetmesi için ilk günlerinde, okula getirmek istediği oyuncağa veya fotoğrafa izin verin.</p><p>· Oryantasyon döneminde ev ortamındaki rutinlerde değişiklikler yapmayın.</p><p>· Çocuğunuz okuldayken gideceğiniz yerleri, onun yanındayken anlatmayın.</p><p>· Uyum sürecinde; birkaç hafta süren davranış değişiklikleri, uykusuzluk ve beslenme düzensizliği yaşayabilir. Gece, korkulu rüyalar görebilir. Bu davranış değişiklikleri, çocuğunuzun verdiği doğal tepkilerdir. Çocuğunuz, tam olarak uyum sağladığında bu tepkilerin ortadan kalkacağı unutulmamalıdır. Sorunların uzun süre devam etmesi halinde uzman desteği alın.</p><p>· Uyum sürecinde yaşanılan zorluklar karşısında, çocuğunuzun okula devam edip etmemesi gibi konuları yanında konuşmayın.</p><p>· Uyum sürecinde empati kurarak çocuğunuzun duygularını anlamaya çalışın ve sabır gösterin.</p><p>· Çocuğunuz eve geldiğinde kaygı yaratacak sorular sormayın.</p><p>· Evde yaptırılamayan durumlar için, okulu tehdit aracı olarak kullanmayın. “Şunu yapmazsan öğretmenine söylerim,” gibi.</p><p>· Çocuğunuz okula gitmemek için pazarlık yapıyorsa, net ve kararlı bir ifade ile “Anne-babalar işe gider, çocuklar okula gider,’’ cümlesini sık sık söyleyin.</p><p>· Kaygılarınızı çocuğunuza yansıtmadan okul psikoloğu, yönetim ve öğretmen ile paylaşın. Bu şekilde çözüm olasılıkları artacaktır.</p><p>· Çocuğunuzu emanet ettiğiniz kuruma güven duyun ki çocuğunuz da kendisini güvende hissetsin.</p><blockquote>Uyum sürecinde iş birliğinizin ne kadar önemli olduğunu ve çocuğunuzun tüm okul hayatını etkileyeceğini unutmayın. Bu süreçte her çocuğun alışma süresi farklı olabildiği gibi önemli olan, çocuğa karşı aile ve okulun nasıl bir yaklaşım sergilediğidir.</blockquote><p><em>Kaynakça</em></p><p><em>· Dinkmeyer, D., &amp; MacKay D. (2007). Biz Bir Aileyiz. YKY. İstanbul</em></p><p><em>· Ersay, E. (2000). Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılım çalışmaları. F. Temel (Ed). Ankara: Anı Yayıncılık</em></p><p><em>· Akalın A.(2003). Kundaktan okula çocuklarımız. Ankara: Pegem A Yayıncılık.</em></p><p><em>· Aydoğan, Y. (2010). Okul öncesi eğitim programlarında aile katılımı. (Ed: T. Güler). Annebaba eğitimi. Ankara : Pegem A Akademi</em></p><p><em>· Başaran, S., Gökmen, B. ve Akdağ, B. (2014). Okul öncesi öğrencilerinin okula uyum sürecinde öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 197–223</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7a854282eb06" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Çocuklarda Öfke Kontrolü]]></title>
            <link>https://medium.com/@maviatik11/%C3%A7ocuklarda-%C3%B6fke-kontrol%C3%BC-1ddc5cd74bf?source=rss-94b3d4479855------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1ddc5cd74bf</guid>
            <category><![CDATA[cocukgelisimi]]></category>
            <category><![CDATA[öfke]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk]]></category>
            <category><![CDATA[aile]]></category>
            <category><![CDATA[öfke-kontrolü]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mavi’den]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 16 Sep 2023 14:26:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-16T14:27:26.379Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Öfke, diğer duygularımız kadar doğal ve insanidir. İletişimde düzenleyici bir etkiye sahip olan, kişiye güç ve kontrol etme duygusu veren öfke; kontrol edilemediğinde ise bu işlevlerini bir kenara bırakır ve kişinin kendine zarar vermesine neden olur. Öfkenin yaşı ve cinsiyeti yoktur. Ancak çocukluk dönemlerinde geçirilen öfke nöbetleri, çocuğun psikolojisi üzerinde kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu nedenle bu yazımda çocuklarda öfke kontrolünün nasıl sağlanacağına dair önerilerden bahsedeceğim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pI6r9mQhHPj4xKV4E_G9pg.jpeg" /></figure><p>Öfke, bireyin zorluklarla başa çıkabilmeyi öğrenirken uyguladığı bir savunma mekanizması olarak tanımlanabilir. Tüm duygularımız gibi öfke duygusu da doğal, herkeste görülen ve sağlıklı bir duygudur. Psikolojinin tarihine baktığımızda Freud saldırganlığı; doğuştan gelen, bütün canlılarda ortak olan, öğrenmeyle değişmeyen, evrensel bir içgüdü olarak düşünmüş ve cinsel içgüdüye bağlı olduğunu kabul etmiştir.</p><p>Yetişkinlerde de çocuklarda da öfke duygusu farklı oranlarda ve zamanlarda görülebilir. Bu noktada öfkeyi doğru biçimde, doğru yerde ve zamanda kullanmayı öğrenen ve uygulayan bireyler öfke kontrolünü sağlamış olur. Bu uygulama yetişkinler için bile zorlayıcıyken çocukların zorlanması son derece doğaldır. Önemli olan çocuklarımıza öfkeyi nasıl kullanacaklarını öğretmektir.</p><p>Bebeklerin duygu ve davranışları; çevre, aile, sosyal yaşantılar etkisiyle gelişir. Bu gelişim içinde insan büyüdükçe öfkesini gösterme şekli de büyür, olgunlaşır ve şekillenir. Bebekler fiziksel ihtiyaçlarının zamanında karşılanmasını bekler. Bu dönemlerde güven duygusunun temelleri atılmaya başlanır. Burada annelere düşen görev, bebeğin sevgi ve şefkatle karşılanması ve ihtiyaçlarının giderilmesidir. Çocuk büyüdükçe bir yandan destek olunmalı, bir yandan da kendi yaşamsal deneyimlerini oluşturmasına, keşfetmesine fırsat verilmelidir.</p><p>Ev ortamında aile içi görev ve sorumlulukların karışmasıyla ipleri eline alan çocuk, dışarıdaki yaşantısında aynı kabulü bekler; ancak bunun tersiyle karşılaştığında öfkesine engel olamaz ve saldırganca tutum sergileyebilir. Bu noktada öfke nöbeti görülmüş olur. Öfke nöbeti, çocukların istediklerinin gerçekleşmediği, engellendiklerini hissettiklerinde gösterdikleri güçlü kızgınlık halidir. Çocuklar bu durumu kontrol edemezler. Sinir ve kızgınlık patlaması yaşarlar. Ağlama, tekme atma, etrafa vurma, ısırma şeklinde davranışlar gösterirler.</p><p>Sağlıklı öfke nöbetleri en fazla 1,5 ve 2,5 yaş civarında kendini gösterir. 2 yaş sendromu ve 3 yaş sendromunda olan çocuklarda bu özelliğe oldukça rastlarız. Ağlama, bağırma, kendini yerlere atma, ısırma gibi birçok davranış bir arada görülebilir. Çocuklar gelişim aşamalarını tamamladıkça da öfke nöbeti şekilleri değişiklik gösterir. Bu yaşlarda çocuklar kendilerini ve ne istediklerini ifade etmekte zorlanırlar. Bir yandan özgürleşmek, bir yandan da çok fazla şey yapmak isterler. Kendini ifade edemeyip, istediklerini yapamadıklarında da bu durum öfkeye dönüşür. Bu noktada anne baba tutumları çok önemlidir. Öfkelendiğinde istediğini elde eden çocuk zamanla bu durumu sürekli hale getirmeye başlar. Talebinin yerine getirilmediği her anda, sevgi görmediğinde ya da fiziksel ihtiyaçları karşılanmadığında da bu yönteme başvurmayı alışkanlık haline getirebilir.</p><p>Öfkenin normal dışı kabul edilebilmesi için de bazı kriterler vardır. Öfkenin şiddeti, sıklığı ve süresine dikkat etmek gerekir. İnsanlara zarar verme, şiddet uygulama, kendine zarar verme gibi davranışlar görüldüğünde, sebepleri araştırılmalı ve gerektiğinde psikolojik destek alınmalıdır.</p><blockquote>Öfke Nöbetinin Nedenleri</blockquote><p>Çocuklar kendini korumak için öfkelenirler. Bu durumu tedavi etmek için ise öfkenin neden kaynaklandığını bilmek çok önemlidir. Çocuklarının öfkesine birçok şey sebep olabilir. Bunlar;</p><ul><li>Zeka geriliği, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu, asperger sendromu, beyin zarı iltihabı gibi hastalıklar</li><li>Yıkıcı davranış bozuklukları, duygu durum bozuklukları, kaygı bozuklukları, psikoz</li><li>Dürtüsellik seviyesinin yüksek olması</li><li>Anne ve babaların yanlış ödül/ceza tutumları, aynı dili konuşmamaları, “evet” ve “hayır”larının ortak olmaması, yanlış model olmaları</li><li>Çocuğunun fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanmaması</li><li>Aile içi iletişimin kötü olması, aile içi şiddet davranışları</li><li>Çocuğunun özgürlüğünü ve bağımsızlığını elde etme ihtiyacı</li><li>Dil becerisinin yeteri düzeyde olmaması</li><li>Fazla teknoloji kullanımı</li><li>Hayal kırıklıkları, tacize uğramak, şiddete maruz kalmak, travmalar yaşamak</li><li>Saldırgan davranışların hoş görülmesi, desteklenmesi</li><li>Akran zorbalığına maruz kalmak</li><li>Yanlış öğretmen tutumları</li><li>Öfkeli diye etiketlenmesi</li><li>Öfke duygusu sonucu istediğini elde etmesi</li><li>Engellenmişlik hissi, istediklerinin olmaması</li><li>Artan sorumluluk, verilen görevler</li><li>Ergenlik dönemindeki hormonal değişiklikler</li></ul><p>Bu noktada baktığımızda çocuklarımızın öfkelenmek için bunlara benzer birçok sebebi olabilir. Çocuklar model alma yoluyla, taklit ederek öğrenirler. Öfkeyi de kendini ifade etme şekli, bir savunma mekanizması olarak görürler. Sonrasında ise bu şiddetli, sinirli duruma alışmaya başlarlar ve bunu normal olarak görürler. Empati yeteneklerini kaybederler. Kızgınlık, nefret gibi kötü duygu ve düşünceleri daha çok duymaya başlarlar.</p><p>Öfke nöbeti geçiren çocuklar genelde sinirli, geçimsiz ve kavgacı olurlar. İlişkilerinde problem yaşarlar. Seslerini çabuk yükseltirler ve kavgaya hazırdırlar. Okul ve ev ortamında kurallara uymakta zorlanırlar. Kuralları uygulamazlar. Cezalardan çok fazla etkilenmezler. Olaylar karşısında olması gerekenden fazla tepki gösterirler. Sürekli haklı olmak isterler.</p><blockquote>Öfke Nöbeti Tedavisi</blockquote><p>Öfkeyi kendisine ve etrafındaki insanlara zarar vermeden, duruma uygun şekilde ifade edebilme yetisine öfke kontrolü denir. Aile, okul ve psikologlar eşliğinde öfkeyi kontrol etme öğrenilebilir.</p><p>Öfke nöbeti tedavisi için öncelikle öfkenin altında yatan nedenleri bulmak ve ortaya çıkarmak çok önemlidir. Bunun için ne zaman, ne sıklıkla, öncesi ve sonrasında yaşananlar nelerdir, nerede, kiminle birlikteyken gerçekleşiyor gibi sorulara cevap bulmak gerekir. Bunun için iyi bir gözlemci olunmalıdır. Sonrasında çocuk sakinleştiğinde bu durumu konuşmak, birlikte çözüm yolları aramak etkili olacaktır. Psikolog, anne, baba ve okul iş birliğiyle süreç birlikte yönetilmelidir. Çocuğa öfkeyle başa çıkma yöntemleri öğretilmelidir. Çatışma, problem çözme konusunda destek olunmalıdır. Bir yandan da akran ilişkileriyle ilgili çalışmalar yapılmalıdır. Öfke yönetimi, öfkeyle başa çıkma yöntemleri konusunda destek verilmelidir. Kişiler arası ilişki ve sosyal beceriler konusunda çalışılmalıdır. Bilişsel davranışçı terapiden destek alarak, olumsuz düşüncelerinin yerine olumlu düşüncelerini koyma çalışmaları yapılabilir. Çocuğun uyumlu davranışları sergilemeyi öğrenmesi ve topluma kazandırma çalışmaları da yapılmalıdır.</p><blockquote>Anne Babalara Öneriler</blockquote><p>Anne babaların çocuklara tutarlı, ilgili ve sevecen yaklaşmaları çok önemlidir. Onların bir taraftan bağımsız olmaları sağlanmalı, bir taraftan da destek olunmalıdır. Fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarının zamanında karşılanıyor olması da çok önemlidir. Çocuğa iyi yönde model olunmalı, öfkeye öfkeyle karşılık verilmemelidir. Başarabileceği, yaşına uygun sorumluluklar verilmelidir. Bir spora ya da sevdiği bir alana yönlendirmek de faydalı olabilir. Öfke nöbeti sırasında çocuğa özel ilgili gösterilmemelidir. Net ve kararlı bir tutum içinde olunmalıdır. Öfkesi bastırılmaya çalışılmamalıdır. Kızma ve bağırma şeklinde tepki vermek öfkesinin artmasına sebep olacağından bu tutumlardan kaçınılmalıdır. Bir yandan da kendisine ve çevresine zarar vermemesi için güvenlik önlemleri alınmalıdır. Öfke sonrasında istediği hemen yerine getirilmemelidir. Yaptığı davranışın dezavantajları gösterilmelidir. Öfke nöbeti sonrasında nedenleri konuşulmalıdır. Öfkenin olağan bir duygu olduğu ama fazlasının zarar verdiği anlatılmalı, sorun birlikte iş birliğiyle çözülmeye çalışılmalıdır. Teknoloji sınırlandırılmalıdır. Eğer çocuğunuz bir günde çok fazla öfke nöbeti yaşıyorsa, kendi kendine öfkesini yatıştırmakta zorlanıyorsa, sonrasında üzgün ve depresif bir ruh haline bürünüyorsa, kendisine ve çevresindekilere zarar veriyorsa, aile ve akran ortamında olumsuz durumlara sebep oluyorsa bir uzmandan destek alınmalıdır. Anne baba olarak sizler de öfke sırasında nasıl başa çıkacağınızı, neler yapacağınızı bilmiyorsanız aynı şekilde sizlerin de bir uzmandan destek alması doğru olacaktır.</p><h3>Kaynakça</h3><p><a href="https://www.cadempsikoloji.com/calisma-alani/1-bireysel-danismanlik/90-ofke-kontrolu"><em>https://www.cadempsikoloji.com/calisma-alani/1-bireysel-danismanlik/90-ofke-kontrolu</em></a></p><p><a href="https://www.dbe.com.tr/tr/yetiskin-ve-aile/3/ofke-ve-bas-etme-yollari"><em>https://www.dbe.com.tr/tr/yetiskin-ve-aile/3/ofke-ve-bas-etme-yollari</em></a></p><p><em>Jerry Wilde Çev: Ahmet ÖZMEN*Öfke Sorunu Yaşayan Çocuklara Yönelik Uygulamalar Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences, year: 2006, vol: 39, no: 1, 135-</em></p><p><em>ÇOCUKLARDA ÖFKE KONTROLÜ ÇANKAYA REHBERLİK ARAŞTIRMA MERKEZİ Çeviren: Şermin Pınar YOGEV</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1ddc5cd74bf" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>