<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mehmet Efe Çaman on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mehmet Efe Çaman on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mehmetefecaman?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*dmbNkD5D-u45r44go_cf0g.png</url>
            <title>Stories by Mehmet Efe Çaman on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mehmetefecaman?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 12:58:36 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mehmetefecaman/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Sakıncalı Vatandaş (2)]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/sak%C4%B1ncal%C4%B1-vatanda%C5%9F-2-122c6bb2439a?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/122c6bb2439a</guid>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <category><![CDATA[mehmet-efe-çaman]]></category>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 19 Jan 2020 23:34:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-05T11:22:49.290Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*Y7hr7vXlF9gOTxiB.jpeg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Bu yazı <a href="https://buff.ly/2swJpw8"><strong>Sakıncalı Vatandaş yazısının ikinci bölümü</strong></a> olarak okunmalı. Zor günlerden geçiyoruz, yurtdışındaki Türkiye kökenliler ve rejim boyunduruğu altındaki Türkiyeliler olarak, bu kesin. Türkiye’dekiler zaten normal bir yaşama devam etme olanağına sahip değil. Susmak ve düşük profilde, binbir zorluk, cadı avı, sosyal soykırımla mücadele etmek durumunda. Yurtdışındakiler, Türkiye’nin toksik etkisini iliklerine kadar hissediyor. Sosyal medyada neler olup bittiğini öğrenirken, sanal dünyadan yansıyan o tüm negatif atmosferi teneffüs ediyor. Hem Türkiye’deki mazlumlar, hem de yurtdışında olanlar kimler? Kimlerden bahsediyorum bu yazıyı yazarken? Gelin önce bu konuyu netleştirelim isterseniz. Çünkü meselenin temellerinden biri bu!</p><p>Bu benim <a href="https://www.tr724.com/author/mehmetefecaman/"><strong>TR724&#39;teki 410&#39;uncu yazım! Dile kolay. </strong></a>1000 sayfadan fazla yazdım şu ana dek. Bu yazılarıma gazetenin herhangi bir müdahalesi yok. Şunu yaz, bunu yazma ya da şu kısmı değiştir, bundan bahset, şundan bahsetme gibi direktif veya telkin gelmiş değil şu ana kadar. Yani yazdıklarım benim düşüncelerim. Bazılarına katılır, bazılarına katılmazsınız. Siz de ben de özgürüz yani. Bu bir platformdur. Dokuz yüz binden fazla takipçisi olan bir online gazetede yazmak, hem de düzenli olarak, benim gibi tekil-bağımsız olmayı seçen biri için azımsanacak bir şey değil. TR724&#39;te yazma teklifi geldiğinde, Gülen Cemaati’ne yakın bir platform olduğunu elbette biliyordum. Fakat bununla zerre kadar ilgilenmedim. Bana başka bir platform “bizde yazsana!” dese, onlarda da yazardım. Çünkü akademisyen olarak, akademik yayınlarla geniş bir okur kitlesine ulaşmak zor. Oysa kısa makalelerle düşüncelerimi, akademik bakışımı ya da kişisel görüşlerimi, çok sayıda insana aktarma olanağına kavuşacaktım. Bu özellikle Türkiye’de basının ve medyanın büyük baskılar sonucu havlu attığı bir dönemde çok önemliydi. TR724&#39;te yazmayı bu nedenle çok önemsiyorum. Bugün başka gazeteler de “bizde yaz” dese, onlarda da yazarım. Kürt siyasetine yakın ya da AGOS, sol bir yayın organı veya bir havuz gazetesi fark etmez. Koşulum: ne yazarsam onu yayınlayacaklar. Bunları neden yazıyorum? Çünkü insanlar TR724&#39;te yazmayı Cemaat sözcülüğü olarak algılıyor da ondan. Hayır, şu var ki Cemaat’le herhangi bir bağım olmuş olsa, hiçbir sorun değil. Ben bunu hayatta saklamam, neysem o olur, devam ederdim. Bu günlerde takdir edersiniz ki Cemaat fazla popüler bir çevre değil. Daha önce Cemaat’ten olan birçok kişi Cemaat’le aralarına mesafe koymak istiyor. İnsanların tercihlerine saygı duymak lazım, hatta onların — varsa — eleştiri ve sorularından gocunmamak gerek. Bunları söyleyince hemen “bak işte sözcü gibi konuştun!” demeyin sakın. Tam aksine, hiçbir kinaye veya ironi yapmaksızın, son derece naif bir biçimde, tenkit ve soruları kınamamak, art niyet aramaksızın, şeffaflık ve anlayışla diyalog kapılarını açık tutmak gerektiği kanısındayım. Benim yazmamdaki önemli nedenlerin başında, bu diyaloğa katkıda bulunmak geliyor.</p><p>Şimdi toparlayayım, sonra daha detaya gireyim. Diyorum ki: ben bireyim kardeşim. İslamcı veya İslami bir gelenekten gelmiyorum. Dinle diyanetle de alakam olmadı. Babası Yeşilçam’da erotik film çevirmiş biriyim. Türkiye’de bohem bir aile atmosferinde, seküler ve biraz da uçuk bir çevrede büyüdüm. Çocukluğum yazılan-çizilen ortamlarda, tiyatro kulislerinde, bu yazıyı okuyanların yüzde doksanının “yok artık” diyeceği insanlarla beraber geçti. Haldun Dormen’li sofralarda, Nejat Uygur’un oğullarıyla ailece İzmir turnelerinde, Füsun Önal’ın evinde onun kedileri ve piyanosu ile vakit geçirerek, Tevfik Gelembe, Ali Poyrazoğlu ile beraber şamata gırgır ortamlarda onların komplekssiz ve zeki esprileriyle, 7 yaşında Altan Erbulak’tan karikatür dersi alarak — yani İslamcı-İslami ortamların tam tersi bir ortama doğdum ben. Şimdi ben nasıl olup da “Cemaat’in sözcülüğüne” terfi ettim? Bu nasıl bir dönüşümdür böyle?</p><p>Bizim ülke Ortadoğu. Bu evet son derece pejoratif bir şey! Kimse kalkıp da bu çok oryantalist bir tutum, değerlerinden kopmuşsun, asimile olmuşsun falan demesin. Ya da desin, umurumda bile değil! Çünkü vurgulamak istediğim, kampçılık, kutuplaşma, nefret söylemi, ya hep ya hiççilik, toleranssızlık. Paramparça olmuş bir toplumsal yapıdan bahsediyorum. Bu tür yapılarda herkes birbirini hainlikle suçlar. Kimse eleştiriye tahammül etmez. Herkes birilerinin ajanıdır. Herkesin esas gündemi başkadır. Bir tür paranoyak ortam mevcuttur. İnsanlar devamlı diğerlerini “çek eder”, ona veya onlara göre pozisyon belirler. Kısacası burası bir çoğulluklar diyarıdır. Tekilliklere yer yoktur burada. Herkes bir gruba sığınır, o grubun himayesine girer. Bireyler hep bir yerlere kategorize edilir. Olmadı, en kötü ihtimalle Batı ajanı der geçersiniz!</p><p>Sanırım ne çektiysem en çok tek olmaktan çektim. Lise ikide Orhan hoca diye bir matematik öğretmenimiz vardı. Ders anlatmak yerine kendisini öven, Galatasaray Fenerbahçe muhabbeti yapan, dersi kaynatıp, sınav öncesinde soruları cevaplarıyla dağıtan ve “ezberleyin geçin” diyen bir öğretmen müsveddesiydi. Bir gün ben söz aldım ve Orhan Hoca’yı eleştirerek, bu tutumu nedeniyle üniversite sınavlarında başarısız olacağımızı söyledim. Tüm sınıf hocadan yana tutum aldı ve beni linç etti. Çünkü güçten yana pozisyon almayı, grup aidiyeti dışına çıkmamayı, düzene itiraz etmemeyi ve daha bilimum “değere” programlanmışlardı. O dönemden beri hep tek olmayı seçtim. Liseli Dev Genç’e sempati duyarken veya Gülünün Solduğu Akşam’ı okuyup Deniz Gezmiş’lere öykünürken de, asla onların o arkaik grup aidiyeti, bireyi topluma kurban veren pozisyonlarını, bireysel özgürlükleri eşitlik uğruna değersiz addeden Leninist hayat felsefelerini eleştirdim. Hiç benimseyemedim. Ve sanat daima sanat için olmalıydı, toplum için değil! Birey olmak karakterimin en birincil öğesi oldu. Arkadaşlarım olsa da, ben onların seçimlerini izleyen bir kopyacı olmadı, kendi tercihlerimi yaptım. Hata yapmadım mı? O kadar çok hata yaptım ki sayısını hatırlamıyorum. Ama! Hepsi benim kendi hatalarımdı. Ve onlardan çok şey öğrendim. Bugün de hiçbir gruba ait değilim.</p><p>Şimdi birileri kalkmış bana “sen filanca grubun sözcüsü oldun” diyorsa, ya yazılarımı okumuyorlar, ya da okuyup anlamıyorlar. Veya anlasalar da bir şekilde beni itibarsızlaştırarak yazılarımı değersizleştireceklerini zannediyorlar. Bakın, ben burada bu yazıları okuyan geniş kitlenin yüz seksen derece farklı bir ortamdan geldiğimi, onlardan çok farklı bir yaşam tarzına sahip olduğumu yazdım, oldu mu? Şimdi beni lütfen rahat bırakın da işimi yapayım. O ne midir? Hah, bak bu iyi soru! Gelin izah edeyim.</p><p>Ben, insanların Cemaatçi, Kürt, LGBT, Alevi, komünist, feminist, Ermeni, Rum, köylü, kentli vs. olduğuna bakmaksızın, önce insan olmalarından hareketle, insan hak ve özgürlüklerine ilişkin evrensel standartlara ve bu şartları içselleştirmiş olan vicdanıma göre, hak, hukuk, adalet, eşitlik savunurum. <strong>Bunu TR724&#39;te de, New York Times ya da Frankfurter Algemeine’de de yapsam, hiçbir şey değişmez. Ben Cemaat avukatı değilim. Ama insan hakları savunucusuyum</strong>.<strong> Kendi çocukları da bu cadı avında ceberut bir rejimin zulmüne uğramış bir baba olarak, bir Barış Akademisyeni olarak, yahu bunları falan geçelim de, sadece yalın bir İNSAN olarak bugün yapılan zulümleri gündeme taşımayacak, onları tarihe not olarak düşmeyecek, eleştirmeyecek, azıcık da olsa bir şeyleri değiştirmeye çalışmayacaksak, ne işe yararız biz!</strong></p><p>Şimdi, şunu söyleyeyim. Cemaat’in geçmişte Türkiye’de yaptığı hataları Cemaat dile getirsin mi diye sorarsa biri, yanıtım net: evet, özeleştiri her zaman iyidir arkadaş! Veya bundan daha önemli olmak üzere, insanların 15 Temmuz’a ilişkin insanların anlamadıkları veya anlayamadıkları birtakım ilişkiler falan varsa, mesela Ahmet Dönmez’in yazısında Adil Öksüz’ün Gülen’i 15 Temmuz öncesi ziyaret etmesine ilişkin veya iddia ettiği üzere, yine 15 Temmuz’da polise atılan mesajlara ilişkin, ya da mesela yine Dönmez’in iddia ettiği üzere 15 Temmuz’da askeri helikopterle Dijitürk’e, Telekom’a vs. götürülen kişilere ilişkin sorular varsa, bunların konuşulup tartışılması, soruların mantıklı ve şeffaf biçimde yanıtlanmaya çalışılması gereklidir, iyidir, hatta zorunludur. Ancak, bu soruları soranların da açık yüreklilikle şunları sorması gerekir: Adil Öksüz nasıl oldu da serbest bırakıldı? 15 Temmuz’a karıştığı ileri sürülen birçok başka isim nasıl oldu da takip edilmedi? Nasıl oldu da Ergenekoncu bir klik 15 Temmuz ertesinde orduda bu denli etkin bir konuma geldi? Neden NATO’cu üst komuta tümden tasfiye edildi? Bu olayları hep beraber bütüncül bir perspektiften değerlendirmeyecek, Türk dış politikasına yansımalarını görmeyecek miyiz? Cemaat’in kadrolaşması eleştirilirken, Cumhuriyet döneminde çok partili yaşamla beraber birçok siyasi parti, hareket ve grubun (ideolojik, dindar vs.) aynı davranış şemasına göre hareket ettiklerini, herkesin devlete adamlarını sokmak istediğini görmezden mi geleceğiz? Şimdi ben buraya Cemaat devlette yapılanmada sui-jeneris (kendi nevi şahsına münhasır) bir durumu haiz değildir yazsam, yine Cemaat sözcülüğü ile suçlanır mıyım?</p><p>Bakın bu bir Cemaat savunması değil, tekrar yazayım buraya! Fakat benim eleştirel düşüncem gereği, ele alınan görüngüleri (fenomenleri) onlara benzeyenleriyle beraber ele almak bilimsel bir yaklaşım gereğidir. Cemaat’i bürokraside kadrolaşıyor diye eleştirmek normaldir. Fakat! Eğer Gülen Cemaati gibi, onlarca siyasal parti, siyasal hareket, ideolojik odak, etnik grup, sınıf, zümre, hizip, diğer İslamcı Cemaatler ve tarikatlar bürokrasiye oluk-oluk adam sokmuşsa, bu sistematik bir şeydir. Burada sadece Gülencilere has bir yanlış vardır diyebilir miyiz? Bunları Gülen Cemaati (ya da Hizmet Hareketi) ile sıfır bağlantısı olan biri yazıyorsa, lütfen düşünün derim. Tekrar ediyorum. Bence bu devlete adam sokma işi son derece yanlış bir şeydir. Devlet tarafsız, partiler üstü, meritokratik, kapsayıcı olmalıdır. Herkes için anayasa ve yasalar bağlayıcıdır. Ama! Türkiye Cumhuriyeti hangi dönemde bu özelliklere sahipti, lütfen bir düşünür müsünüz? Tüm siyasal, dini, ideolojik vs. odaklar bürokrasiye kendilerinden olanları sokmaya çalıştılarsa, bunun nedenlerini sorgulamamak olur mu? Haklı çıkartmak için değil tabi! Ama anlamak için. Neden durup dururken devlete kendi sempatizanlarını sokmaya çabaladılar? Bence bunun nedeni, Türkiye devletinin hakka hukuka bağlı olmayan, ayrımcı, seleksiyoncu, ideal vatandaşçı (homo respublikus) tutumudur. Devlet dışlayıcı olunca, herkes onu içerden dönüştürmeye çalışır. Katı ideolojik devletlerde bu hep olur. Olsun mu? Olmasa daha iyi olurdu. Ama bu refleks bir tepkidir. Haklı olmasa da, anlaşılırdır.</p><p>Ben şunu söylüyorum: Herkes Cemaat’i eleştirmelidir. Herkes herkesi eleştirmelidir. Ve fakat bunu yaparken adil olmak yükümlülüğü vardır. Bir grubun ideolojisini benimsememek, o gruba karşı adil olmamayı gerektirmez. Özellikle faşizan ve ceberut bir rejimce cadı avına uğratılan bir gruba karşı daha hassas davranılmalıdır. Şimdi bu, yineleyeyim de, Cemaat kendisini şeffaflaştırmasın demek değildir. Sanırım sorunların başında a) kurumsal kimlik olmaması (tüzel kişilik olmamak), b) bundan dolayı iç demokratik bir yapının olmaması, c) 15 Temmuz sonrası yaşanmakta olan şokun hala atlatılamamış olması, d) İslamcı geleneksel sosyal örgütlenme biçimi (abilik-ablalık vs.), e) tüm bunlardan dolayı objektif öz denetleme olanaklarının sınırlı olması geliyor. Şeffaflık ve hesap verebilirlik, sadece devlet yönetimleri için olan kıstaslar değil. Her sosyal grup, eğer formelleşecekse, bu gerekiyor. Şunu unutmayın ama, sosyal yapıların koşulların değişimine adapte olmaları zaman alır. Sivil toplum hareketine dönüşmek, haydi yapalım oldu demekle olmaz. Bu tartışmaların, eleştirilerin, diyaloğun, hatta bazen de sınırları çok zorlamamak kaydıyla kavgaların yaşanması kaçınılmaz. Yine söylüyorum, bunlar, bu tür dini yapılarla hiçbir deneyimi olmayan dışarıdan bakan birinin naçizane düşünceleridir. Katılırsınız veya katılmazsınız. O sizi ilgilendirir.</p><p>Beni eleştiren hatta beni Gülen Cemaati sözcüsü gibi davranmakla suçlayanların hepsi geçmişte bu cemaatten olan insanlar. Bir kısmı eleştirdikleri noktaların yeteri kadar rezonans alamamasından dolayı cemaatleriyle araya mesafe koyuyorlar anladığım kadarıyla. Bunu Cemaat’le yolunu ayırmayanlar bir tür ihanet gibi algılıyor. Yapmayın. Bu yapıcı değil. Cemaat’le araya mesafe koyanlar da daha yapıcı eleştirilerde bulunsunlar. Bence her iki taraf da, onların dışında kalan Türkiye toplumu da, bir suça veya darbeye bulaşmış insanları korumak gibi bir şeye sempatik bakmaz, bunu tolere etmez. Kim suç işlediyse, kim darbeye bir şekilde bulaştıysa kanun önünde hesap verir. Tabi bir parantez açarak, o kanunun bugün uygulanmadığını, çünkü bağımsız bir yargı olmadığını hatırlatmakta yarar var. Ama bu konuda bence çok ama çok büyük bir çoğunluk, Cemaat’le bağı olsun veya olmasın, ortak bir çizgide birleşebilir, birleşmelidir de. Demek ki diyalog ve şeffaflıkla, bir güven inşa edilebilir. Bu “biz bize yeteriz” mantığı dışında, çok ama çok mühim bir mevzu. Yani rejimin propagandasına karşı koyarken a) sabırla yapılan hukuksuzlukları dillendirmek, ve ama b) kendi içinde hata yapan kim varsa, onları da şeffafça ve açıkça eleştirmek lazım.</p><p>Bunları söyledikten sonra, tekrar edeyim. Benim önceliğim ne Cemaat, ne onun eleştirisini yapan ex-Cemaat, ne de başka bir gruptur! Benim önceliğim, hangi gruba ait olup olmadığına bakmaksızın, hukuksuzluğa uğrayan insanların sorunlarını ele almak, bunlara neden olan sistemi eleştirmek, hakkın, hukukun, anayasanın, evrensel insan haklarının yanında yer almak, onları herkes, AMA HERKES İÇİN talep etmektir.</p><p>Eleştiri ve özeleştiri, diyalog, şeffaflık, tolerans, demokratik kültür!</p><p><strong>Yazan: Bir sakıncalı vatandaş</strong></p><p><em>İlk olarak 19 Ocak 2020&#39;de </em><a href="https://www.tr724.com/sakincali-vatandas-2/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> adresinde yayınlandı .</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=122c6bb2439a" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/sak%C4%B1ncal%C4%B1-vatanda%C5%9F-2-122c6bb2439a">Sakıncalı Vatandaş (2)</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Fırtına]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/f%C4%B1rt%C4%B1na-4bcafa192236?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4bcafa192236</guid>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 18 Jan 2020 23:11:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-04T22:49:52.141Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*U0tikM1GeZsB-dC1ha2fNA.jpeg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Bir kar fırtınası esnasında yazının başlığını fırtına koymak acaba bilinçaltının bir oyunu mudur, bilemem. Ama bir ipucu: genelde yazılarımın başlığına yazıyı bitirdikten sonra karar veririm. Bu kez tersini yaptım ve önce yazının başlığını yazdım.</p><p>Dışarıda büyük bir fırtına var. Doğa. Ama esas büyük fırtınalar, insan tarafından çıkartılanlarıdır. İnsan her zaman doğadan daha tehlikeli ola geldi. Kimilerine göre çiğ süt emmiş olan, kimilerine göreyse de birbirinin kurdu olan insan, insana zulmetmeyi sever. Biz o zulümlerde alınan notlara tarih demiyor muyuz?</p><p>Francis Fukuyama 1989&#39;da yazdığı Tarihin Sonu (The End of History) makalesinde, komünizmin çökmesiyle beraber liberal demokrasinin dünyaya yayılacağını müjdeliyordu. Artık liberal demokrasinin insana ve insanlığa en uygun yönetim biçimi olduğunun tescillendiğini, bu sisteme ciddi bir alternatifin kalmadığını muştuluyordu. Komünizm oysa idealde ne güzel şeyler vaat ediyordu! Hep böyledir. Hansel ve Gretel’e de cadı eve girdiklerinde daha fazla şekerleme vaat etmemiş miydi? Ama Marks’ın vaat ettiği cennette eşitlik vardı, insanın insana kulluğunun sonlandırılması vardı, herkesin karnının doyması vardı. Oysa Lenin’in ve onun ardından gelen Stalin’in Sovyetler Birliği, eşitlikle özgürlüğü karşı karşıya koymuş ve eşitliğin ancak özgürlüğün kurban edilmesiyle gerçekleşeceği bir sistem inşa etmişti. İşte 1989&#39;da Berlin Duvarı yıkıldığında 1991&#39;de Sovyetlerin yıkılmasıyla kopacak fırtınanın ilk emareleri ortaya çıkmıştı. Fukuyama özgürlüğün eşitlikten daha mühim olduğunu biliyor muydu? Oysa hiç baskı ve zulüm görmemişti. Oysa biz gördük.</p><p>Fukuyama’nın liberal demokrasi dediği yönetim biçiminin iki ana sütunu var. Biri elbette özgür ve adil seçimler. Ancak bu tek başına yeterli değil. İkinci sütun daha önemli: bireysel haklar ve özgürlükler, azınlık hakları, bağımsız ve tarafsız yargı, güçler ayrılığı ve birbirini dengeleyecek yürütme, yasama ve yargı erklerinden kurulu bir devlet gibi. Seçimlerin önündeki iki sıfatı hatırladığınızda bu ikinci sütunun neden yaşamsal önemde olduğunu kavrarsınız hemen: adil ve özgür. Seçimlerin adil ve özgür olması nasıl mümkün olacak?</p><p><a href="https://youtu.be/wQwEwJnZr0A"><strong>BU YAZIYI YOUTUBE’TA İZLEYEBİLİRSİNİZ</strong></a><a href="https://youtu.be/5LXeC9pKF40"></a> ⤵️</p><p>Ben 2010&#39;da Kazakistan’da bulundum bir yıllığına. Orada o dönem seçimler gerçekleşiyordu ve kimse başkan Nursultan Nazarbayev’den başka hiçbir adayın adını bile bilmiyordu! Bırakın TV’de konuşan ve tartışan liderleri, adayların adları bile belli değildi. Kazakistan tabi ki oldukça yerleşmiş bir otoriter sistem. Daha sofistike otoriter sistemler, hibrit rejimler. Bunlarda vitrin demokrasisi — seçimler — oluyor ve alternatif siyasi partiler de ciddi muhalefet yapıyor izlenimi veriyor. Fakat muhalefetleri genelde sisteme ilişkin olmuyor. Yüzeysel muhalefet var ve daha tehlikesiz sularda varlıklarını devam ettiriyorlar. Türkiye’de olduğu gibi! Sistemin esas unsuru olan diskuru (yani rejimin meşrulaştırıcı öyküsü) bu tür rejimlerde muhalefetçe sorgulan(a)maz. Bu mesela Suriye’de yapılan askeri operasyonlara ilişkin bir alan olabilir. Veya Kürtler. Veya “FETÖ”. Rusya’da da mesela Kırım’ın işgalini eleştiren muhalefet olmaz. Ya da Avrasyacılığı!</p><p>Adil ve özgür seçimler için insan haklarına ve özgürlüklerine tam riayet eden bir devlet şart. Bu hukuk devletidir. Liberal demokrasiler hukuk devletleridir. Fukuyama’nın bahsettiği liberal demokrasilerin hukuk devletlerinden oluşması gerekiyor. Ancak bugün liberal demokrasilerin sayısının arttığını söyleyemiyoruz. Fareed Zakaria, illiberal (özgürlükçü olmayan) demokrasilerin arttığını, ama özgürlükçü (liberal) demokrasilerin artmadığını söylüyor. Levitzky ve Way rekabetçi otoriter rejimlerin popülarite kazandığını tespit ediyor. Bunların özelliği, göstermelik demokratik özellikleri olsa da Levitzky ve Way bu rejimlerin ileri demokrasilerden (liberal demokrasilerden) önemli ölçüde farklı olduklarını ortaya koyuyor. Zakaria da çok benzer tespitlerde bulunuyor. Türkiye bir liberal demokrasi değil. 2006&#39;da eriştiği demokrasi düzeyiyle liberal demokrasi olma yolunda önemli aşama kat etmişti. Fakat 2013&#39;te yaşanan 17 Aralık yolsuzluk soruşturmalarının anayasaya ve yasalara aykırı olarak, sivil darbeyle kapatılması ve sonrasında 15 Temmuz 2016&#39;ya kadar bu sivil darbenin seri adımlarla bir kanserli doku yayılması gibi devleti ele geçirmesi sonucunda, bugün illiberal demokrasilerin en alt seviyesine, pür otoriter rejimin birkaç adım önüne kadar geriledi.</p><p>Bu dönem bir fırtınadır Türkiye tarihinde.</p><p>Türkiye bu fırtınada içindeki tüm potansiyel iyiyi yitirdi. Devletten değil halktan bahsediyorum. Kan görmeye alışan kasap misali, kalbi katılaştı, acı eşiği iyice dibe vurdu. Ne Ege ve Meriç’te sonsuzluğa göçen minikler, ne hapishanelerdeki hamile kadınlar, ne beton duvarların mahpusunda büyüyen çocuklar, ne işini sudan gerekçelerle kaybeden yığınlar, ne işkencelerde iç organları cisimle parçalanan garibanlar, Türkiye toplumunu ırgalıyor. Ne kapatılan gazeteler ve okullar, ne havadan ve karadan bombalanan karanlık ve gri Kürt mahallelerinde yaşanan dram, ne sınır ötesi askeri operasyon veya işgallerin yol açtığı büyük trajediler, toplumu uyandırmıyor. İnsanlar. İnsan esas değil midir her şeyde? İnsana büyük bir zulüm var. Bunu bu Türkiye yapıyor. Buna tepki göstermek, Türkiye’yi sevmenin gereğiyken, bugün bunu eleştirenler hain ilan edilmiş ve toplum bunu alkışlıyor. Ağzından köpükler saçarak insanların başlarına geleni amalı fakatlı cümlelerle sağda solda dillendiren şarlatanlara yanıt veren bir mahalleli ağabey, bir teyze, bir esnaf, bir baba yiğit çıkmıyor. Çıksa da o kadar ender oluyor ki bu, İran’da rejimi protesto eden binlerce öğrenciyi gördükten sonra, gerçekten utanıyorum! Korku argümanı işlemiyor artık cidden. Çünkü bu fırtınanın yıkıcılığı, bu yığınların sessizliğinden besleniyor.</p><p><strong>Fırtına dinmeyecek…</strong></p><p>Hava iyice bozdu. Kar fırtınası azdıkça azıyor. Oradan oraya savrulan kar taneleri. Yurdum insanları da oradan oraya onlar gibi savruldu. Savrulanlar ellerinden geldikçe seslerini duyurmaya çabalıyor. Hepsinde fırtınanın dinmesine dair bir umut, içten içe narin bir mum gibi yanıyor. Özgürlüklerin alternatifi komünizm değil artık. Hem o daha asil bir rakipti. En azından eşitlik ideali onu bazılarına meşru kılıyordu. Bugün Fukuyama’nın liberal demokrasisinin önündeki en büyük rakip, liberal demokrasilerin özgürlük ve haklarının sadece bazı toplumlar için geçerli olan, evrensel olmayan özgürlük ve haklar olduğuna sizi ikna etmeye çalışan her şey! Bunu bazen karşınıza milliyetçilik, bazen din, bazen jeopolitik, bazen sınıf mücadelesi, bazen de anti emperyalizm olarak çıkaracaklar. Ve fırtına dinmeyecek.</p><p>Ve fırtına dinmek bilmiyor. Bu fırtına yarın falan diner. Sonra sokaklar temizlenir, karlar kürenir, hasarlar onarılır, güneş doğar pırıl pırıl ve her yeri aydınlatır yine. Oysa biz insanın dersi olan fırtına dinmez. Siyasetteki bittiğinde daha yıkıcısı meydana çıkacak. O gün insanlar, içlerinde kopan fırtınanın farkına varacaklar. Ve asıl büyük fırtınanın o olduğunu anlayacaklar. Sizin yitirdiğiniz güven, yitirdiğiniz gelecek, yitirdiğiniz memleket ve hatta inanç — çetin bir fırtına kopmuş, kopacak. Kendimize sorup kendimiz cevaplamaya çalışacağız. Veya çocuklarımız soracak bir gün. Ne oldu bize? Ne oldu ülkemize? Dedim ya, bir kar fırtınası esnasında yazının başlığını fırtına koymak acaba bilinçaltının bir oyunu mudur, bilemem.</p><p><em>İlk olarak 18 Ocak 2020&#39;de </em><a href="http://www.tr724.com/firtina"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> adresinde yayınlandı .</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4bcafa192236" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/f%C4%B1rt%C4%B1na-4bcafa192236">Fırtına</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cumhuriyet]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/cumhuriyet-102cf78fb6a0?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/102cf78fb6a0</guid>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 30 Oct 2019 00:49:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-30T02:16:46.567Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*strJ-wyqEh-kPMv-.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Cumhuriyet Bayramıdır 29 Ekim. Fakat bu 29 Ekim günü ben ve benim gibi yüz binlerce insanın kutlayacak bir bayramı yok. Bir burukluk, bir kırılmışlık değil bu asla. Gayet rasyonel, oldukça anlaşılır, şüphesiz ki objektif bir değerlendirme, bilakis!</p><p>Cumhuriyet aslında 1923 yılında resmiyet kazanan bir devleti temsil ediyor. Her ne kadar demokrasiyle eş anlamlı kullanılmasa da, siyaset bilimi literatüründe tüm demokrasi tartışmalarında cumhuriyet ve demokrasi ortak bir bağlamda algılana geldi. Kant’tan Rousseau’ya birçok düşünür, cumhuriyetle demokrasiyi benzer anlamlarda kullandı. Türkiye elitleri de cumhuriyetten halk egemenliğini anladılar. Halk adına bazen halkın beklentilerine aykırı hareket etmiş olmaları, bu gerçeği değiştirmiyor. Esasında dünyada özellikle yeni devletlerin kuruluşu sırasında halk adına halkı karşısına alarak yapılan birçok reform görmek mümkün. Tapılan yanlışları haklı çıkartmak art düşüncesine sahip olmadan, yakın dönem Türkiye siyasi tarihinin tarihsel bağlamı içinde değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu bakımdan 1919&#39;da başlayan Milli Mücadele ve Kurtuluş Savaşı’nın küçümsenmemesi gerektiği kanısındayım. Ayrıca 1923–1938 yılları arasında yapılan birçok reformun da, bugünkü siyasal kültüre çok derin etkilerde bulunduğu gerçeğini yadsımamak gerektiği kanaatindeyim. Her ne kadar tek partili olarak başladıysa da, çok partili ve çok sesli bir demokrasiye evrilmesi bakımından, Cumhuriyet deneyiminin salt ak veya salt kara türü değerlendirmelerden uzak, nesnel, analitik ve tarihsel bir duruşla anlaşılması gerekiyor. Bu bakımdan Cumhuriyet ve onun kurucu kadroları, sonrasında onun gelişimine ve nevi şahsına münhasır evrimine etki eden siyasi düşünce akımları, Türkiye’nin siyasi düşünce zenginliğidir. Her türlü olumsuzluğa karşın, sekülerlik, İslamcılık, Kürtçülük, nasyonalizm, sosyalizm, muhafazakârlık, zayıf liberal ve komünist akımlar gibi siyasal düşünce ve ideolojiler, Cumhuriyet’in evrimine etki etti. Bugün Cumhuriyet’in bu siyasal akımların meşru rekabetçiliğini ve çok sesliliğini özümseyememiş olması onun başarısızlığı olsa da, Cumhuriyet, elimizdeki tek deneyimdir. Osmanlı dönemi sonrasının bu deneyimi dışında bir başka gerçekliğimiz yok. O halde bu Cumhuriyet’in demokratikleşememesi, kapsayıcılaşamaması, modernleşememesi gibi sorunları ele alırken, toptan reddedici, tümüyle var olan geçmişi yerden yere vuran bir bakış dışında bir başka pozisyona, yapıcı bir yoruma ihtiyacımızı var düşüncesindeyim.</p><p>Cumhuriyet’e yaklaşırken, onun anayasal devlet geleneğinin güçlü bir ifadesi olduğunu vurgulamak zorundayız. Anayasasıyla örtüşmeyen düşünceleriniz olabilir. Fakat en kötü anayasal rejim bile, anayasasız bir rejimden daha yeğ tutulmalıdır. Cumhuriyet döneminde ara rejimler de dâhil, anayasanın tümüyle işlevsiz kaldığı bir kaotik keyfi despotizm hiç olmadı. 12 Eylül 1980 darbesi de, 28 Şubat’ın takibat politikaları da, 1990&#39;ların köy boşaltmacı, yargısız infazcı uygulamaları da, 1920&#39;lerin İstiklal Mahkemeleri de, daima yaptıklarını meşrulaştırıcı bir hukuk sistemine gerek duydu. 1915&#39;lerin Ermeni Soykırımı’nı yapan İttihatçı nasyonalist rejim ve 15 Temmuz sonrası ortaya çıkan rejim İslamofaşist Avrasyacı Türk-İslam sentezi rejimi, Türk anayasal rejimler sürekliliğinde iki anomalidir. Bu anomaliler, geçmişin gelişmeye açık, ilerleyici dinamik grafik eğrisinden ciddi sapma gösterir. 1960 darbesi, 1971m, 1980 darbesi, 28 Şubat muhtırası gibi rejimler bile, anayasal kopuş ve gelişigüzel yönetim rejimi olamadılar. 1915 dönemi, Osmanlı anayasal rejiminin fiilen rafta olduğu bir dönemdi. 2016 sonrası dönem de, anayasal rejimin ortadan kalkmış olması ve olağanüstü kararnamelerle keyfi yönetime geçilmesi bakımından 1915 dönemiyle büyük benzerlikler gösteriyor. Bu anomalilerin birincisi, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünü hızlandırdı. Bugün yaşanan anomali, Osmanlı döneminin son yıllarında olduğu gibi, geniş çaplı bir dejenerasyon, yapısal çöküntü, mikro-sosyolojik çözülme, kimliksel bozulma, aidiyete ilişkin erozyon yaşanan bir dönemdir. Yapısal bakımdan, her iki dönem de, devletin anayasal omurgasının parçalandığı, değişik bir güç ve karar alıcı merkezin ülke ve halkın kaderini ellerine aldığı, uluslararası ve bölgesel ilişkilerdeki savrulmadan içerideki majör sorunların ayyuka çıkmasına kadar devletin varlık sorunuyla yüzyüze kaldığı vakalardır.</p><p>Anayasal olmak, cumhuriyetin gereğidir. Anayasal olmayan cumhuriyet olmaz. Adını cumhuriyet koyabilirsiniz. Fakat anayasal devlet mimarisiyle çelişen bir devletin adı cumhuriyet de olsa, bu onu cumhuriyet yapmaz. Bakın, cumhuriyetin demokrasiye dönüşümünden çok daha geriye düşmüş bir evredeyiz. İki adım ileri bir adım geri giden cumhuriyet dönemi demokratikleşmesi sona erdi. Yüz adım geriye gidilen, 1930&#39;ların çok daha gerisinde, 1915&#39;lerin koşullarına ışınlanmış bir ülke bugün Türkiye. Bu bakımdan iktidar sahiplerinin Osmanlı sevdasını anlamak gerekiyor. Öykündükleri, Osmanlı’nın yayılmacı ve gücü sınırlandırılmamış yönüdür. Bu bakımdan 1915&#39;lerdeki Türkçü ve Turancı, maceracı üç paşalar dönemi gibi, bugün de birkaç güç merkezinin retorik ve fiili siyaset bakımından üzerinde anlaştıkları bir nasyonalist cephe ile karşı karşıyayız. Bu cephede elbette AKP ve MHP var. Fakat, hem diskursal hem de uygulama alanında CHP ve İYİ Parti de, Suriye işgalinde veya “FETÖ” ile mücadele denen takibat politikasında iktidarla aynı frekansta bulunuyor. Bu koalisyonun nasyonalist bir cephe olduğuna şüphe yok. Gökhan Bacık’ın da benim de defalarca vurguladığımız üzere, nasyonalizmin (ulusalcılık veya milliyetçilik) tüm siyasal akımların ortak öğesi olduğu bir mutabakat mevcut. Bu mutabakatın ötekileri, Batılı değerler, NATO, liberal demokrasi, insan ve azınlık hakları, Gülen Cemaati, Kürt siyasal hareketi, Suriye Kürtleri, Kıbrıslı Rumlar, içeride gayrı Müslim azınlıklar vs. Bunları çoğaltmak olanaklı. Süryanileri, Alevileri, AB yanlılarını, NATO’cu subayları, daha birçok grubu bu nasyonalist cephenin ötekileri olarak nitelemek yanlış olmaz. Bu ötekileştirilen gruplar, toplumun dikkate değer bir kesimini oluştursa da, çoğunluk değiller. Çoğunluğu dengeleyecek bir güç veya oransal ağırlığa da sahip değiller. Nasyonalist cephenin bu ötekileri içeride ezmek hususunda, dışarıda ise Türkiye’yi içe kapatarak dış etkileri sıfıra indirgemek konusunda en büyük dayanağı, devletin anayasal mimarisinin çökmüş olması oluşturmaktır. Yani Cumhuriyet’i cumhuriyet yapan asgari koşulların ortadan kaldırılmış olması!</p><p>İşte bugün, bu 29 Ekim 2019&#39;da kutlanan Cumhuriyet Bayramı, bu grotesk ortamda gerçekleşiyor. İmamoğlu ve eşinin resminin yanına, Erdoğan ve eşinin resmini koyarak “cumhuriyet elden gitti” mesajı veren zihniyetin, Cumhuriyet’i ortadan kaldıran koalisyonun öğesi olduğunu unutmamak lazım. Bugün yazılı anayasanın sağladığı özgürlüklere ve haklara aykırı uygulamalar yapan Erdoğan rejiminin kukla bir parlamentoya indirgenmiş TBMM’deki milletvekillerince eleştirilmiyor olması, rejimin ana diskurunun, gayrı kanuni ve anayasaya tümüyle ters uygulamaların ana zeminini oluşturuyor olduğunu daha ne kadar görmezden gelebilir insanlar? Bu bakımdan bugün yaşanan 29 Ekim bir müsameredir! Bir vodvildir! Gerçekleri gizleyen bir kamuflajdır! Göz boyamadır! En asgari hukukun bile olmadığı bir ortamda, “uyumlu olan vatandaşa”, net biçimde “benimle ters düşmedikten sonra kimse sana dokunmuyor” deniliyor. Bu kendisine dokunulmaması için susan vatandaşların “cumhuriyetidir” artık, elde kalan enkaz.</p><p>İçeride seçilmiş siyasiler, belediye başkanları, gazeteciler, kadınlar, bebekler, üniversitelerden atılmış binlerce akademisyen, okuluyla ilişiği kesilen on binlerce öğretmen, kamudan ihraç edilmiş yüz binlerce kamu personeli, tasfiye edilmiş bir ordu, kapatılan üniversiteler ve okullar, el konan medya, gasp edilen özel mülkler, ülkeden kaçan yüz binler — Türkiye, yıkılan enkazın da üzerinden buldozerle geçilen bir deprem yeri görünümündedir!</p><p>29 Ekim 1923&#39;te kurulan Cumhuriyet, demokratik değildi. Fakat ileride gerçekleşebilecek bir demokrasiye kapıları tümden kapatan bir diktatörlük de değildi. İlerlemeci-özgürleştirici öğelerinin yanında, baskıcı-diktatoryal unsurların da mevcut olduğu bir rejimdi. 1923 rejimi, devamlı daha fazla demokratikleşen, daha fazla modernleştiren, daha fazla insan haklarını beraberinde getiren, daha fazla sosyal mobiliteye imkân yaratan bir rejimdi. Oysa bugünkü mevcut enkaz, demokrasiyi buldozerle terle bir etmiş, modernleşme dinamiklerini tersine çevirmiş, insan hakları karnesini en alt seviyelerin de dibine, Çin-Kuzey Kore-İran ligine düşürmüş, sosyal mobiliteyi bırakın, sosyal varoluşun baş düşmanı bir rejimdir! 1923&#39;lerden sonra insanların umutları devam etti. 1950&#39;ler, 1920&#39;lerden daha iyiydi. 1970&#39;le 1950&#39;lerden daha iyiydi. 2000&#39;lere kadar devam eden iki adım ileri bir adım geri Türkiye demokratikleşmesi ve modernleşmesi macerası, 2005&#39;te AB’nin Kopenhag demokrasi kriterlerini asgari ölçülerde de olsa karşılamış olan, 21. yüzyıla bu motivasyonla girmiş bir ülke yarattı. Yüksek irtifaya çıkan bir uçak gibi, Türkiye o seviyeden en dibe sadece birkaç yılda çakıldı. Kalan enkaz, hukuken Cumhuriyet de olsa, artık cumhuriyet yıkılmıştır.</p><p>Kutlanacak değil, yas tutulacak bir 29 Ekimdir bu.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/cumhuriyet-2/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 30, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=102cf78fb6a0" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/cumhuriyet-102cf78fb6a0">Cumhuriyet</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Abu Bakr al-Baghdadi sonrası Müslümanların İslamcılıkla imtihanı]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/abu-bakr-al-baghdadi-sonras%C4%B1-m%C3%BCsl%C3%BCmanlar%C4%B1n-i%CC%87slamc%C4%B1l%C4%B1kla-imtihan%C4%B1-af193a28dcf3?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/af193a28dcf3</guid>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 27 Oct 2019 23:11:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-28T01:35:22.015Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*dTtF5vy0C_XEHbVt.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | PROF. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Abu Bakr al-Baghdadi (İbrahim Awad Ali al-Badri Samarrai) denilen aşağılık cihatçı terörist, ABD’nin yaptığı bir askeri operasyonla öldürüldü. Kimdi Baghdadi? IŞİD’in beyni olan ve binlerce masumun ölümünden sorumlu olan Baghdadi, 21. yüzyıl türü bir İslamcı fanatikti. Irak’ta doğdu, Bağdat Üniversitesi’nde İslam Hukuku ve Kuran eğitimi aldı. Bu alanda yüksek lisans ve doktora dereceleri vardı. IŞİD ve El-Kaide türü şiddet yanlısı İslamcı ideolojilere eğilim gösteren birçokları gibi, Baghdadi de sanıldığının aksine iyi eğitimli, zekâ ve entelektüel seviye bakımından yaşadığı toplumun üst eğitim gruplarına dâhil biriydi. Yine sanılanın aksine, bu tür profiller psikolojik sorunları olan canavarlar değil. İdeolojik olarak endoktrine edilen veya kendilerini endoktrine eden, savundukları ideolojiyi inandıkları dinin kaynakları temelinde inşa eden ve geniş kitleleri bu ideolojik yorumun doğruluğuna ikna edebilen normal insanlar.</p><p>Nasıl oluyor da, bu normal insanlar Baghdadi gibi cani, sadist, acımasız, barbar teröristlere dönüşüyorlar? Nasıl oluyor da, canice eylemlerini birincil kaynak kutsal metinleri veya güvenilir ikincil kaynak yorumları referans göstererek meşrulaştırıyorlar? Ve nasıl oluyor da, sıradan Müslümanlar bu fanatiklere inanıyor? Onların peşinden gidiyor? Taliban, El-Kaide, IŞİD, El-Nusra, El-Şabab gibi örgütler, ideolojilerini çok geniş kitlelere yaydılar ve adeta kitleselleştiler. Elbette bu ideolojilere inanan her Müslüman, terörist olmadı. Fakat radikalleşti, şiddet eşiği azaldı, Hristiyan ve Yahudileri nefret objesi olarak algılamaya başladı, diğer dinlerden olanları veya ateistleri yok edilmeleri gereken insanlar olarak tasnif etti.</p><p>İşin tehlikeli yanı şu ki, bunları yaparken diğer modern ideolojilerde olduğu gibi, rasyonel aklı kullanarak bir meşrulaştırma stratejisi izlemediler. İslam teolojisini, orijinal kaynaklarıyla kullanarak ve tarihsel-sosyolojik İslam toplumlarının uygulamalarını emsal alarak, izledikleri şiddet metodunu meşrulaştırdılar. Ötekileştirdikleri grupları ideolojik olarak “kendileriyle aynı değerde olmayan” insanlar olarak betimleyip, bu algıyı takipçilerine yaydılar. Aynı nasyonal sosyalistlerin (NAZİ) iki savaş arası dönemde ve İkinci Dünya Savaşı sırasında izlediği strateji gibi, karşıt görüş ve ideolojilerden olanları veya tasvip etmedikleri yaşam biçimlerini kategorize ederek hedefe aldılar. Rasyonel akıl yerine teolojik söylemleri (vahiye dayalı dini metinleri ve “Tanrısal kelamı”) ideolojik söylem ve eylemlerine temel aldıklarından dolayı, diğer modern ideolojilerden çok daha geniş kitlelere ulaştılar, insanları daha kolay etki alanlarına almayı başardılar.</p><p>Biz-öteki şeması, dost-düşman şemasına kolaylıkla evrildi. Ötekileştirilen grupların kendileriyle eşit olmayan insanlar olduklarına ilişkin dini retorik, bu hedef gruplara yönelik tedhiş eylemlerini kolaylaştırdı. İlahi otoriteye dayanan diskurları sayesinde, şiddet eşiğini en dibe indirerek, geniş kitlelerin faşizan ideolojilerine katılımını kolaylaştırdılar. Kendi söylemlerini benimsemeyen Müslümanları da hedefe aldılar. Baskı-şiddet-terör sayesinde, kendi yaşadıkları topluluklarda diskur tekeli kurdular. Bir başka ifadeyle, ana anlatıyı kendi ideolojik çizgilerine çektiler. Kendi versiyonlarını tek diskur haline getirdiler. İslamcılıkta çok kullanılan bir metot olan “farklı yorumların din dışı addedilmesi”, Türkiye’deki İslamcı akımlarca da sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Seçim dönemlerinde Türkiye’de “Müslümanların oy davranışlarını” izah etmeye çalışan birçok meslektaşıma bu yaptıkları kategorinin yanlışlığını anlatmaya çalışsam da başarılı olamadım. Örneğin CHP’ye oy veren bir seçmenin Müslüman olduğu ampirik gerçeğini bir türlü kabul etmiyorlardı. Onlara göre yalnıza İslamcı siyasi partilere oy veren biri Müslüman olabilirdi. Böylece Müslüman olanlar ve olmayanlar, İslamcılar tarafından kolayca kategorize edilerek, kendi ideolojilerinden olanların inandıkları değerlerin İslami değerler olduğu diskuru, kitlelerine kabul ettirilebiliyordu. Biz-öteki ayrımı üzerinden paralel toplumlaşıyorlar, yani kendilerini ana akımdan ayırarak, alt bir kimlik inşa ediyorlardı. İşte IŞİD türü şiddet yanlısı İslamcılarla, şiddeti — şimdilik — reddetse de ötekileştirme bağlamında aynı yöntemi kullanan AKP gibi İslamcı hareketler ve partiler, bu nedenlerden dolayı aynı akımın temsilcileri olarak görülmelidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*CHivo5UAbkaBRoFf.jpg" /></figure><p>Bugün Türkiye’de din, en önemli kültürel temellerden biridir. Kimlik inşasında ve “biz duygusunda” en önde gelen kaynakların başında gelen din, yukarıda ifade etmeye çalıştığım İslamcı strateji üzerinden, bir ayrışma ve kutuplaştırma aracı haline gelmiş bulunuyor. Tıpkı IŞİD’in kendisi gibi düşünmeyen Müslümanları ötekileştirmesi gibi, Ortadoğu ve diğer bölgelerdeki İslamcı hareketler, ılımlı ve rasyonel grupları dışlıyor, ötekileştiriyor, düşmanlaştırıyor. Bunu sadece Müslümanların çoğunlukta olduğu ülkelerde değil, diasporada da gözlemliyoruz. Sembollerin enstrüman olarak kullanıldığı bu strateji, çok efektif işliyor. Bireysel yorumunu veya kimliksel farklılığını koruyabilen az sayıdaki Müslüman dışında kalan ana akım çok büyük bir çoğunluk, Müslümanlıkla İslamcılığın eş anlamlı olduğu bir ideolojiye inanıyor artık. Örneğin başörtüsü veya hicap gibi semboller üzerinden, kültürel fay hatları somutlaştırılıyor. Kapalılar ve açıkların Müslümanlar ve Müslüman olmayanlar şeklinde algılandığı bu ideolojik strateji, dindarları radikallerin kontrolüne sokuyor. Buna kadının konumu, fiziksel ceza, ataerkil sosyal kurumlar, dar-ül Harp ve dar-ül İslam konseptleri gibi enstrümanlar eklenebilir. Bu araçlar sayesinde, İslam’ın ideolojileştirilmesi hızla ilerliyor.</p><p>Ben bu ideolojik dinin din olmadığını, bir ideoloji olarak ele alınması gerektiğini düşünüyorum. Faşizm veya komünizm gibi, bu ideolojinin de eleştirel bir okumasının yapılması gerektiği kanısındayım. Özellikle yukarıda adı geçen ideolojilerin totaliter ve otoriter eğilimlerinden hareketle, İslamcılığın şiddete ve insan hakları ihlallerine eğilimli ideolojik öznesinin, faşist ve totaliterleşme eğiliminde olan tehlikeli bir ideoloji olduğu görüşündeyim. Bu bağlamda Müslümanlarla İslamcıların ayrımı çok önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü Müslümanlar bir dine inanırken, İslamcılar bir ideolojiye inanıyor. Bu ideolojinin iktidar ilişkileri, uluslararası ilişkileri algılayışı, hukuk nosyonu, özellikle “ötekilerin hukukuna ilişkin” bakışı gibi birçok objektif alanın analiz edilmesini ve çözümlenmesini gerekli görmekteyim.</p><p>İslamcıların temel tarih okumaları, İslam ve inanmayanlar arasındaki “savaş durumu” yorumuna dayanıyor. Buna göre Müslümanların görevi, inanmayanlarla — şiddeti reddetmeyen — mücadeledir. İslam’ın doğuşundan 19. yüzyıla kadar kayıt altına alınmış siyasi tarih, bu ideolojik okumanın İslam ilahiyatına dayandığı düşüncesine oldukça inandırıcı bir argüman sunuyor. Haçlı Savaşları, İslam fetihleri, Hz. Muhammed’e atfedilen birçok — sağlamlığı konusunda güçlü bir ana akım inanış olan — hadisler gibi tarihsel kanıtlarla, bugünkü İslamcı mücadelelerini meşrulaştırıyorlar. Taliban ve IŞİD gibi fanatik örgütler intihar saldırıları, cariyelik — kadının köle olarak alınıp satılması — gibi korkunç uygulamaları, savaş hukukuna aykırı tecavüz ve katil uygulamaları gibi barbarlıkları meşrulaştırıyor. Bugünün uluslararası ilişkilerinin temel dayanağı olan ulus devletleri ve onların küresel politikalarını yine aynı tarihsel-dinsel çatışma anlatısı bağlamında okuyarak, mesela ABD gibi aktörlerin Ortadoğu’da olmalarını İslam-Hristiyanlık çatışması bağlamında okuyorlar. Bunu, cihatları için dayanak kabul ediyorlar. Ya da İsrail devletinin politikalarını Müslüman-Yahudi ilişkileri bağlamında okuyarak, yine bağlamından çıkartılmış bir ulus-devlet sorununu dini bağlama çekip, “davaları için” meşruiyet devşiriyorlar. Bu örneklerde, İŞİD ve AKP nasıl aynı İslamcı kulvarda hareket etmekte, göstermek istedim. Örnekler çoğaltılabilir. Mesela Boko Haram örgütünün Kuran dışındaki tüm kitaplara düşman olması (Boko Haram, books are haram, yani kitaplar haramdır demek) ve eğitimin İslam’ın altını oyduğu felsefesi gibi örnekler, somut olarak neyle mücadele edilmesi gerektiğini dosdoğru işaret etmiyor mu?</p><p>İslamcı ideolojiler, ister tedhiş kullansın, isterse kullanmasın, özünde şiddete açık, bireyin gruba indirgenmesini savunan, “bireysel tercih” hakkını gaspa eğilim gösteren, kısacası dibi olanın kamusal alanlarda dayatılmasını (bir öncü devlet veya parti aracılığı ile) talep eden tehlikeli totaliter düşünce akımlarıdır. Tıpkı sınıf çatışmasını ve işçi sınıfı diktatörlüğüne öncü parti devrimi yoluyla ulaşmaya çalışan komünizm veya sosyal Darvinci tarih okumasıyla bir grup insanın diğer grupları tahakkümü altına almasını savunan faşizm gibi, İslamcılık da kendi doğrularını tüm dünyaya yaymak isteyen bir siyasi fikirdir. Siyasi fikirler din kalkanı altında kendilerini savunamaz. Dinlerin siyasallaşması, onların sonunu getirir. Her dinin kendi doğruları vardır ve bu doğrular bireysel tercihler doğrultusunda kabul edilir veya edilmez. Dinleri devletlerin anayasası haline getirmek, dinlerin bu bireye olan mesajını ve bireysel tercihi ortadan kaldırır, bir ideolojinin zor kullanarak diğerlerine dayatılması sonucunu doğurur. Taliban’ın veya IŞİD’in yaptığı budur. Dünyaya ve kendi toplumlarına verdikleri zarar ortada! Diğer İslamcı akımların ana felsefeleri, metot ve stratejileri, bu örgütlerle benzerlik gösteriyor. Ötekileştirme ve “kimin hangi kimlikte olduğuna karar verme tekeline sahip olduklarına inanma” durumu, ortak zeminleridir.</p><p>Bu zihniyetlerle mücadele etmek için, dine sosyolojik bir bakış geliştirmek zorunludur. Diğer bir ifadeyle, dinlerin sürekli bir dönüşüm içinde oldukları, coğrafyanın, yerel kültürlerin, farklı etnik grupların, değişik felsefi meydan okuyuşların, pozitif bilimlerin, sosyal bilimlerdeki tartışmaların, insan hakları hukukundaki ilerlemelerin, cinsiyetler arası eşitliklerin artmasının vs. birçok sosyolojik, politik, ekonomik ve kültürel değişimin varlığının kabul edilmesi gerekiyor. Kaynakların değil, uygulamaların ve yorumların değişiminden söz ediyorum. Örneğin kafa kesmek veya uzuv kesmek gibi, kamçılamak gibi vücutsal cezaların uygulanması, miras hakkı gibi konularda yedinci yüzyıl yerel miras hakkı uygulamalarının 21. yüzyılda uygulanmaya çalışılması, kredilendirme olgusunun yüzdecilik olarak nitelenmesi — ama alternatif olarak üretilen sistemin ne tesadüfse aynı faiz oranlarında “kar payı” dağıtması — gibi fenomenler, sosyolojik din yorumuyla nelerin değişmesi gerektiğini, adaptasyon zorunluluğunu, modernleşme dinamiğinin baskısını ortaya koymuyor mu? Ya da kadınların sosyal yaşamda eşit partnerler olarak yer alması gerçeğine uyum sağlamak zorunlu değil mi? Müslümanların herhangi bir Batı başkentinde yerel insanlara İslam’ı anlatırken, bugünkü birçok uygulamada kadının sorunlu eşit olmayan konumunun, Müslüman olmayan kadınlar üzerinde nasıl bir etkide bulunduğunu görmüyor muyuz? Din, toplumsal olana ilişkin bir kurumsa, toplum değiştiğinde sosyolojik dinin de değişiminin doğan kabul edilmesi gerekmez mi? Bu konulara eğilmek salt ilahiyatçıların görevi ve sorumluluğu olamaz. Toplumun her kesimi, bu soru ve sorunlarla ilgilenmelidir, bunları tartışmalıdır, çözümler üretmeye gayret etmelidir.</p><p>Değişimden kaçmak olanaksız. Kafamızı kuma gömmek, İslam’ı İslamcıların inisiyatifine terk etmek sonucunu beraberinde getiriyor. Müslümanlar, IŞİD ve türevi islamofaşizmlere karşı koymak için, eleştirel düşünceden kaçmamalı. Baghdadi gibi ideologların etkisinin kırılması için, onların zihin yapılarıyla mücadele etmek, onları ortadan kaldıran askeri operasyonlardan çok daha önemlidir.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/abu-bakr-al-baghdadi-sonrasi-muslumanlarin-islamcilikla-imtihani/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 27, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=af193a28dcf3" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/abu-bakr-al-baghdadi-sonras%C4%B1-m%C3%BCsl%C3%BCmanlar%C4%B1n-i%CC%87slamc%C4%B1l%C4%B1kla-imtihan%C4%B1-af193a28dcf3">Abu Bakr al-Baghdadi sonrası Müslümanların İslamcılıkla imtihanı</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yaşadığımız sürecin düşündürdükleri]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/ya%C5%9Fad%C4%B1%C4%9F%C4%B1m%C4%B1z-s%C3%BCrecin-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnd%C3%BCrd%C3%BCkleri-ad64780ab36e?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ad64780ab36e</guid>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 25 Oct 2019 22:29:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-26T02:43:18.965Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*czKjPKPiLeujvMxE.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>İnsanlar değişiyor. İnsanların algıları değişiyor. İnsanların doğrulara ve yanlışlara ilişkin temel görüşleri değişiyor. Bu değişmelerin tümü, daha iyiye, güzele ve doğruya doğru değil; daha kötüye, çirkine ve yanlışa doğru oluyor. Türkiye ve Türkiye toplumu, kapıldığı bu kontrolsüz ve debisi yüksek nehrin akışı içinde, nereye gittiğini ve bu gidişin sonunda neler olacağını düşünmeden gün tüketmekle meşgul. Oysa doğrular önemlidir. Moral değerler önemlidir. Hukuk önemlidir. Gelenekler önemlidir. Türkiye, pusulasını kaybetmiş bir halde, her geçen gün biraz daha birbirine yabancılaşan, içeride aşırılıkların normalleştiği, ayrımcılığın gündelik hale geldiği, devletin biraz daha fetişleştirildiği ve acının biraz daha arttığı bir ülke olarak oradan oraya savruluyor.</p><p>İçeride de dışarıda da dünyanın en kötüler listelerinde başa oynayan Türkiye, hem insan hakları ve hukuk devleti standartlarında, hem de bölgesinde ve küresel sistemde üstlendiği rolde, bir istikrarsızlık ve belirsizlik adası. İç siyasetle dış siyasetin sonuçları bakımından ortak noktaları, zulüm. İçeride yüz binlerce insan, anayasa ve yasalara aykırı, fabrikasyon gerekçelerle kötü muamele, işkence, hapis, ihraç, fişlenme, Sippenhaft (aile boyu) takibat, bilimum ayrımcılık ve ırkçılık, şiddet, çürümüşlük ve yozlaşmışlık gibi sorunlarla boğuşuyor. Dışarıda, özellikle Suriye’de yüz binlerce Suriyeli Kürt, Türkiye’nin irredentist ve statüko karşıtı askeri saldırılarıyla kitlesel yer değiştirme sorunuyla yüzyüze, yerinden-yurdundan edilerek, büyük insani kayıplar vererek, perişan halde güneye ve güneybatıya doğru kaçıyor. Yıllarca Suriye’de cihatçıların değirmenine su taşıyan “laik Türkiye Cumhuriyeti”, yine Osmanlı-İttihatçı atalarından ve Cumhuriyet’in kurucularından miras kalan etnik milliyetçilik üzerinden etno-demografik mühendislik yapmaya çalışıyor. 1915&#39;te Ermenilere yapılanların izinde içeride ve dışarıda yeni soykırımlara neden olan bugünkü hukuksuz rejim, maalesef Realpolitik — var olan siyasi ve stratejik durum — nedeniyle küresel güçler tarafından müsamaha görüyor. En azından şimdilik, zulüm makinesini durduran çıkmadı. Ermeni soykırımında olduğu gibi, dur diyen kimse yok.</p><p>Bunlar oluyor. Engel olamayız. Tekiz. Güçsüzüz. Fakat bir noktayı vurgulamadan geçmek mümkün değil! Ülkede önemli birikimi olan, iyi okullarda okumuş, dünya görmüş, uluslararası bağlantıları ve deneyimleri olan, küresel gerçekleri bilen, başını gömdüğü kumdan çıkartabilmiş binlerce aydın var — ya da ben öyle zannediyordum! Bu insanların en azından bir bölümünün bu yaşanan büyük çürümeye, frenlenemez amok koşusuna, toplumsal hezeyana, kitlesel hipnoza, yakalanılmış olunan sosyolojik kansere uzundan da olsa bir eleştirel pozisyon geliştirmesini, kendilerini hızın şehvetine kaptırmış bilinçsiz kitlelerden ayırmalarını, biraz olsun aydın refleksiyle hareket etmelerini, olmadı susmalarını beklerdim! Suriye’ye giren orduya “fethe çıkmanın coşkusu” ile yaklaşan, ihraç edilen nitelikli insanlara ve onların anayasal tüm haklarına tecavüz edilen aile bireylerine “devlet temizleniyor” söylemiyle faşist bir pencereden bakan aydınlar ve entelektüellerin nasıl boşa çıktığını, nasıl ilkokul andımız türü bir müsamere edebiyatına yenik düştüklerini görüyoruz. Daha çok ayırtına varıyoruz ve idrak ediyoruz ki, savundukları değerlerle aralarında gerçek bir bağ kuramamış sahteci bir zümreymiş meğer bunlar.</p><p>İlkelerin ne kadar önemli olduğunu gördük — görüyoruz! İlkeler, kâğıtta durdukları gibi durmuyormuş hayatın akışı içinde. Türkiye’de solcuların faşistleşme eğilimlerini, liberallerin özgürlük düşmanı olduğunu, hümanistlerin işkenceci, Müslümanların putperest, Milliyetçilerin NAZİ, merkez sağcıların İslamcı, laiklerin giyim fetişisti, dindarların derdinin bizim adam gelsin çamurdan olsun olduğunu gördük. Anayasanın bir kâğıt parçası, imzalanan uluslararası antlaşmaların şekil, demokrasi nutuklarının kendi gibi olanların iktidarı için düzülen güzellemeler olduğunu öğrendik, kafamıza vurulurken ve haklarımız gasp edilirken. Feministlerin başörtülü hemcinslerini kadından saymadığını, çocuk hakları savunucularının dincilerin Kuran kursu tecavüzleri dışındaki olaylarla, mesela hapishanelerdeki yüzlerce bebek ve çocukla ilgilenmediğini ağlayarak anladık. Türk ordusunun en candan savunucularının hapislerdeki işkenceyle onurları ayaklar altına alınmış rütbeli rütbesiz, yetişkin-çocuk TSK personeliyle ilgilenmediğini, 1950&#39;lerden beri üyesi olunan askeri ittifakın aslında “Türkiye’yi bölmek isteyen dış güçler” (!) olduğunu, tek adamlığa fit milyonların bu cumhuriyetin ana akımını oluşturduğunu da idrak ettik.</p><p>Sonuçta bu mevcut enkazla baş başayız işte. Toplumun fay hatlarında birleştirici tutkal olarak nasyonalizm ve İslamcılık kullanılıyor. 1980&#39;lerin aksine, bu kez militarist bir nasyonalizm — saldırganlaşan bir milliyetçilik — söz konusu olan! Hayat standartlarıyla, eğitim düzeyleriyle, sosyo-ekonomik koşullarıyla, rekabet güçleriyle, insani gelişmişlik seviyeleriyle dünya ortalamasının vasat alt grubunda olan ve giderek bu şekilde küresel algıya oturan Türkiye, ucuz retorik ve nutuklarla, TV dizileri ve filmlerle, çarpıtılmış ve tahrif edilmiş tarihin üzerine inşa edilen endoktrinizasyonla, birleştirilip yeknesaklaştırılmaya çalışılıyor. Adına muhalefet denmesinin zor olduğu CHP ve İYİ Parti gibi oluşumlar, bu sistemi kabullenmiş durumdalar. Suriye toprakları da, Kıbrıs’ın karasuları da, Ege’deki Yunan adaları da, Kafkaslar, Ortadoğu ve Balkanların “kadim toprakları da”, ihtiraslı ve kem gözlü bir Osmanlıcılık neo-faşizmi üzerinden siyasi spektrumu birleştiriyor. Büyük Türkiye’nin neden büyük olması gerektiğini kimse sormuyor. Herkes büyük olanın daha iyi olduğunda hemfikir! Bunu eleştirenler vatan haini! Ve enkaz, bu çarpık algıya karşın olduğu yeder duruyor işte! Dünyayla hiçbir bağı-bağlantısı olmayan, uluslararası arenada hiçbir deneyimi bulunmayan kitleler, bu masalları satın alıyor. Dünyanın en güzel ülkesi, dünyanın en barışçıl milleti, âleme nizam veren, herkesin korktuğu ve gıpta ettiği Türkler ve Türkiye diskuru, kimseyi rahatsız etmiyor. Yeni havaalanını Almanların kıskanması veya ABD’nin Türk ordusundan korkması gibi anlatılarla kitlelerin gururları okşanırken, karınlarından gelen açlık gurultuları mehterler ve Erdoğan’a yakılan ağıtımsı türkülerle bastırılmaya çalışılıyor. Ve bu ortamda, Suriye’de bedenleri yanmış çocukların, cesetlerine basılan kadın Kürt milislerinin ve bombalanmış kentlerin fotoğrafları internete düşüyor!</p><p>Bu ortamda, aklıselim birkaç kişi dışında kimse yok. Ağır bir hava üstümüze sinen! Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye’yi Suriye işgali nedeniyle kınamasını, AKP, CHP, MHP ve İYİ Parti ortak bildiriyle kınıyor! Yani herkes her şeyi biliyor, herkes olanlardan memnun, herkes rejimi desteliyor, herkes rejim!</p><p>Aydınların görevi devletleri gibi düşünmek değildir oysa. Evrensel olan, lokal olana baskındır. Baskın olmalıdır. İdealler, olması gerekenler, normlar, etik değerler! İnsanlık kendi milletimizden daha büyüktür, daha önemlidir. Dünya, Türkiye’nin de parçası olduğu bir gezegense eğer, büyük insanlık da Türklerin üyesi olduğu bir ortak platformdur. Suça bulaşanları koruyan, onlara yataklık eden, onlara mazeret üreten, onların konumlarına güzelleme yapan, onların avukatlığına soyunan bir pozisyonu benimsemek, 1915&#39;te yaşanan faciaya susmak bir kenara, yok edilenlerin malına mülküne konanları yaptığı gibi, aslında suç ortaklığından başka bir şey değildir! Aydın duruşu bu olabilir mi! Büyük bir şok yaşıyorum. Doğrular önemli olduğu, moral değerlerin önemli olduğu, hukukun önemli olduğu bir Türkiye hayal ediyorum.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/yasadigimiz-surecin-dusundurdukleri/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 25, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ad64780ab36e" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/ya%C5%9Fad%C4%B1%C4%9F%C4%B1m%C4%B1z-s%C3%BCrecin-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnd%C3%BCrd%C3%BCkleri-ad64780ab36e">Yaşadığımız sürecin düşündürdükleri</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Soçi’de tescillenen son]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/so%C3%A7ide-tescillenen-son-d82a06f7df0c?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d82a06f7df0c</guid>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 22 Oct 2019 23:21:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-24T02:29:56.584Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*gcy2ArlPTcupyyaW.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Türkiye 2011&#39;den beri istikrarlı biçimde Suriye’yi istikrarsızlaştırdı! Esad rejimini yıkmak ve Esad’ı devirmek için İslamcıların her türlüsüyle el ele, IŞİD’ten El Kaide türevi El Nusra’ya, Özgür Suriye Ordusu adı verilen gaddar ve cihatçı fanatiklere, aklınıza gelen hangi grup varsa, Erdoğan yönetimiyle bir şekilde yolları kesişti.</p><p>Dün Rusya’nın Soçi kentine giden Recep Tayyip Erdoğan, tam altı saat görüştükten sonra, bir mutabakata vardı. Bu mutabakatı tek bir cümleyle özetlemek gerekirse, Türkiye fiilen Esad rejimini tanıma noktasına gelerek, 2011 öncesi statükoya geri dönmek istediğini, yani ricat ettiğini ortaya koydu. 2011&#39;de ve vardı? Esad yönetimi Suriye’nin tamamını kontrol ediyordu. Suriye’den Türkiye’ye herhangi bir tehdit yoktu. Bugünkü Soçi mutabakatında, Ankara Adana Mutabakatı’na atıfta bulunarak, mutabakatı Soçi Mutabakatı’na eklemleyerek, 2011 öncesi statükoya dönmek için çırpındığını dünyaya diplomasi diliyle ilan etti. Sınırlarını güneyde garanti altına almak istemek dışında Suriye’den bir beklentisi olmadığını ifade etti. Adana Mutabakatı, 1990&#39;larda ve öncesinde PKK ve diğer terörist örgütlere topraklarını kullandıran ve onları himayesine alan Suriye yönetiminin, artık Türkiye’yi istikrarsızlaştırıcı hamlelerden kaçınacağının belgesiydi. Bugün Adana Mutabakatı Soçi belgesine sokularak, Ankara’nın en büyük korkusu dışa vuruyor aslında. O da, Esad’ın artık “sıra bende!” demesi, ve var gücüyle Türkiye’yi karıştırmak için tüm kartlarını ve enstrümanlarını seferber etmesidir. Bunun olmaması için Erdoğan Putin’e sığınıyor. Onun için apar topar Rusya’ya gitti. Ve Putin’den “gerekli ilgiyi” gördü!</p><p>Özetle 32 kilometrelik bir derinlikte Suriye Kürtleri olmayacak. Rus askerleriyle Türk askerleri bu bölgenin bazı alanlarını beraber devriye gezerek denetleyecek. Hemen şuna bakalım: burada kim kimden bir şey talep ediyor? Erdoğan Putin’den bir talepte bulunuyor. Yani ABD’nin bölgeyi boşaltmasından sonra ortaya çıkan güç boşluğunu Rusya’nın doldurduğunu tescil ediyor. Oysa Türkiye’deki resmi rejim diskuruna ve kanalizasyon medyasında estirilen havaya bakacak olursak, zannedersiniz ki Kanuni Sultan Süleyman sefere çıkmış ve binlerce kilometrekare toprak fethedilmiş! İçeride “Osmanlı” masalları anlatılıyor, dışarıda “dünya lideri” Putin’den icazet alarak, 32 kilometrelik bir derinliği Kürtlerden arındırma arzusunu — şimdilik — hamisine kabul ettirmiş gibi görünüyor. Karşılığında ne veriyor? Türkiye’nin Batı’dan kopuşu, NATO’dan kademeli olarak uzaklaşması, ABD düşman olarak bir defa daha tescillenirken, Rusya’nın stratejik ortaklık mertebesine yükselmesi! Tabi esasında Rusya’nın stratejik ortağı olmadığı gerçeğini burada okura doğrudan belirtmek lazımdır. Zira Moskova’nın stratejik ortağı yoktur, “yakın bölgesi” vardır. O bölgede güdümüne aldığı devletleri yörüngesinde tutar. Bir lider veya rejimle beraber çalışır, maharetle dondurulmuş krizleri zaman-zaman ısıtmak suretiyle dirilterek, ölümle korkutur, sıtmaya razı eder. Ve her daim istediklerini elde eder. Suriye’ye, Gürcistan’a, Ukrayna’ya bakmak yeterlidir. Yetmediyse, Ermenistan’a, Azerbaycan’a, Kazakistan’a bakalım isterseniz. Bir yazımda belirttiğim üzere, Türkiye Cumhuriyeti artık bir Türkiye Respublikası olmuş durumda.</p><p>Esasında Türkiye’deki Avrasyacı ekip, 15 Temmuz 2016&#39;dan beri Türkiye’nin Rusya ile “beraber hareket etmesi gerektiğini” söylüyordu. Perinçek defalarca Esad rejimiyle işbirliği yapılması hedefini dillendirdi. CHP’de de bu minvalde görüşleri ifade eden demeçler var. Hâlihazırda Türkiye kamuoyu rejimin Batı karşıtlığı diskurunu benimsemiş durumda. Suriye krizinde de, 15 Temmuz sonrası ABD’yi ve Batı’yı kontrollü darbe girişiminin planlayıcısı olarak niteleyen dilde de, Erdoğan rejimi gayet başarılı oldu. Ve Türkiye kamuoyuna bu yönde algıyı sağlam olarak yerleştirdi. Trump’ın Suriye’den çekilme kararını bu çerçevede Erdoğan rejimi iç politikada bir “başarı hikâyesi” olarak güzelce pazarladı. ABD karşısında en başından beri Ankara’nın Moskova’yı bir dengeleme unsuru olarak kullanmak istemesi sır değil. Türkiye ve Rusya arasındaki “derin” bağlar, Batı başkentlerini uzunca süredir hem meşgul, hem de rahatsız etmekte zaten. Yani ez cümle, dünya dönen dolapların farkında. Bir jeopolitik kopuş yaşanıyor. Ve Trump’ın yaptığı hamle, Rusya’yı Ortadoğu’da çok etkin bir konuma taşıyor. Bugün Soçi’de bu durum bir kez daha güçlü biçimde tescil edildi.</p><p>Rusya 2011&#39;de Suriye iç savaşı başladığından bu yana hep tek çizgide durdu. Hiç çizgisinden sapmadı. Esad rejimini destekledi ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü savundu. Esad’a karşı ayaklanan grupları doğru tespit etti, bu İslamcı cihatçı fanatiklerin diskur olarak da fiilen de karşısında yer aldı. ABD ve Türkiye farklı beklentilerle bu grupları destekledi. ABD, bu gruplardan bir “demokratik Suriye cephesi” çıkacağına cidden inandı mı? Bugün yaşanan amatörlüğe bakılacak olursa, ABD akademisi de bürokrasisi de, sanılandan çok daha naif bir takım algılara sahipti. Ve anlaşıldığı kadarıyla, tepedeki güç zafiyeti ortaya çıkınca, bu naiflikten dolayı boşalan güç alanları Rusya tarafından dolduruldu. Türkiye ise, Davutoğlu patentli İslamcı-neo-Osmanlıcı politikalarıyla girdiği Suriye batağında her gün yeni bir dünyaya gözlerini açan şaşkın ördek misali, sadece büyük oyuncuların değil, orta ve küçük oyuncularla sahadaki İslamcı grupların oyuncağı oldu. Dolayısıyla kazanan şu an itibarıyla Rusya. Onun ardından, saha hâkimiyetini ele geçiren Esad. ABD, oyunu Rusya’nın kazandığını görünce, zarar telafisine girişti. Rasyonel hareket etti. Ama tutumu etik miydi? Ne önemi var? Uluslararası siyaset hayırseverlik ruhunda hareket edilecek bir oyun alanı değil! ABD Kürtleri sattı ve zaten sahayı kontrol eden Rusya’yı engelleme şansı kalmadığı için, taktiksel geri çekilme hamlesi yaptı. Boşalan güç sahasını Rusya doldurdu. Türkiye anlamsızca bölgeye girerek hem taktiksel hem de moral olarak oyunun en büyük kaybedeni oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*-vUw96-XqRtXjJ4i.jpg" /></figure><p>Rusya ne diyor? Putin’in adamı Yuri Uşakov’a kulak verecek olursak, Türkiye’nin Suriye’nin egemenliğini kabul etmesi gerektiğini söylüyor. Rusya’nın Suriye Özel Temsilcisi Alexandr Lavrentiyev ise Erdoğan Putin’le görüşürken Türkiye’nin askeri harekâtını “kabul edilemez” olarak niteliyor! Dahası, Erdoğan rejiminin bölgede demografiyi değiştirmeye çalıştığını ima ederek, Arapların bölgeye yerleştirilmesine karşı duruyor. TSK’nın Suriye’nin kuzeyinde kalıcı olamayacağının altını çiziyor. Yani oyunun kurallarını Rusya açıkça Erdoğan’a anlayacağı dilden söylüyor. Trump’ın “aptal olma!” dediği Erdoğan’a Rusya daha farklı bir üslupla “aman ha, ayağını denk al, yerini bil!” diyor. Erdoğan, beden diliyle, Putin karşısında son derece farklıydı. ABD heyetinin karşısında asık suratla poz veren Erdoğan ve adamları, Rusların şakası olmadığını 15 Temmuz’da ve sonrasında birçok kez yaşayarak öğrenmek durumunda kaldı. Dolayısıyla Rusya, oyunu belirledi, Türkiye’yi dümen suyuna aldı. Erdoğan’ı hizaya getirdi. Çünkü Erdoğan’ın anladığı tek şey güç! ABD ve AB, bunu fark edene kadar, Putin önsezileriyle ve mesleki kariyerinden gelen donanım ve formasyonla Erdoğan’ı çözdü. Dahası, Ankara’daki ortaklarıyla beraber TSK’daki tasfiye hareketini keyifle izlemiş olmalı. Zira Rus Avrasyacılık stratejisinin mimarı Dugin, Türkiye’nin Atlantik dünyasından kopartılmasını en temel stratejik hamlelerden biri olarak görüyordu! Soçi’de Avrasyacı bir Türkiye’nin Rusya’ya nasıl munis yaklaşacağı, nasıl Rus çıkarlarını önceleyeceği, yeni yörünge işlevini nasıl can-ı gönülden benimsemiş olduğu gözler önüne serildi.</p><p>Bu arada Soçi’de gözlerden kaçmaması gereken bir şey daha vardı. Erdoğan da Putin de, IŞİD’çilerin durumundan bahsetmedi. Oysa IŞİD’çi tutsakların akıbeti, küresel güvenliğin üzerinde en çok durduğu konuydu! Bunun anlamı neydi? İki olasılık var. Ya Rusya ve Esad yönetimi IŞİD ve türevi cihatçıları Irak’a sürecek, ya da Türkiye’ye. Veya bir üçüncü olasılık, her ikisine de! Dördüncü bir olasılık yok. Bu sayede ABD güdümündeki Irak’ta dengeleri değiştirebilir mi? Bunu bekleyip göreceğiz. Putin çok ağır ve oturaklı, dahası uzun vadeli stratejilerle hareket eden bir lider. Uluslararası ilişkiler satrancının büyük ustası. ABD’nin içinde bulunduğu liderlik zafiyetini sonuna kadar kullanarak, Rusya’ya daha fazla operasyonel faaliyet alanı açabilir. Hem zaten Irak petrolleri ve İran’la olan yakınlığı, Rusya’nın Irak kuşağı üzerinden çemberi İran ve Kafkasya’yla birleştirip tamamlamasıyla sonuçlanabilir. Türkiye bu çemberin tam ortasındadır. İşine gelirse, Rusya — ABD’yi ve Batı’nın bazı diğer güçlerini de yanına çekerek, Türkiye topraklarını da içine alan bir Kürdistan’a yönelebilir mi? Bu soruyu sormamız bile, bunun en azından ihtimaller bazında Rusya’nın gücüyle gerçekleştirilebilecek bir şey olduğunu göstermekte. İran’ın Suudi Arabistan’la olan sorunu ve Suudi Arabistan’ın ABD ile olan yakınlığı, Ortadoğu’da Rusların yeni bir denge unsuru olmalarıyla beraber, oyunu yeniden kurabilir. Tüm bunları Rusya ve Putin Suriye sayesinde elde etti. Rusya’nın bunları yapıp yapmayacağından ziyade, Rus varlığının Ortadoğu’da artık sağlam durduğunu belirtmekle yetinelim.</p><p>Türkiye’yi bu yeni oyunda istikrarsızlıklar, belirsizlikler ve kötü sürprizler bekliyor. Tıpkı Osmanlı’nın son yılları gibi, Türkiye masada bir meze konumunda, büyük güçlerin denklemlerindeki bir X veya Y gibi, edilgen, istikrarsız, kararsız, hata üzerine hata yapan, bir o kadar da hayalci ve açgözlü yöneticiler tarafından yönetilen ülke görünümünde. Bu ortamı kendisi oluşturdu. Kendi düşen ağlamaz.</p><p>Haydi, şimdi bu analizleri bırakalım. Türkiye’deki havaya girelim. Oradan biri müziği başlatsın. Biraz Osmanlı nostaljisi, hafif Orta Asya ezgili gaz verici pro-faşist tempolu ezgiler, birkaç okulda öğrencilere asker selamı verdirilsin, üzerine birkaç okkalı edebi nutuk. Ucundan az irredentist ve ırkçı şiir. İslam sosunu da boca ettin mi, oh! Oy oranı yükseliyor mu? Gündemi kontrol edebiliyor muyuz? Muhalefet dümen suyumuzda mı hala? Ona bakalım biz!</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/socide-tescillenen-son/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 22, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d82a06f7df0c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/so%C3%A7ide-tescillenen-son-d82a06f7df0c">Soçi’de tescillenen son</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Soçi’de tescillenen son]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/so%C3%A7ide-tescillenen-son-9d7ab15735ab?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9d7ab15735ab</guid>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 22 Oct 2019 23:21:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-23T04:26:05.556Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*9ldiZ35Jba_MKCHv.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Türkiye 2011&#39;den beri istikrarlı biçimde Suriye’yi istikrarsızlaştırdı! Esad rejimini yıkmak ve Esad’ı devirmek için İslamcıların her türlüsüyle el ele, IŞİD’ten El Kaide türevi El Nusra’ya, Özgür Suriye Ordusu adı verilen gaddar ve cihatçı fanatiklere, aklınıza gelen hangi grup varsa, Erdoğan yönetimiyle bir şekilde yolları kesişti.</p><p>Dün Rusya’nın Soçi kentine giden Recep Tayyip Erdoğan, tam altı saat görüştükten sonra, bir mutabakata vardı. Bu mutabakatı tek bir cümleyle özetlemek gerekirse, Türkiye fiilen Esad rejimini tanıma noktasına gelerek, 2011 öncesi statükoya geri dönmek istediğini, yani ricat ettiğini ortaya koydu. 2011&#39;de ve vardı? Esad yönetimi Suriye’nin tamamını kontrol ediyordu. Suriye’den Türkiye’ye herhangi bir tehdit yoktu. Bugünkü Soçi mutabakatında, Ankara Adana Mutabakatı’na atıfta bulunarak, mutabakatı Soçi Mutabakatı’na eklemleyerek, 2011 öncesi statükoya dönmek için çırpındığını dünyaya diplomasi diliyle ilan etti. Sınırlarını güneyde garanti altına almak istemek dışında Suriye’den bir beklentisi olmadığını ifade etti. Adana Mutabakatı, 1990&#39;larda ve öncesinde PKK ve diğer terörist örgütlere topraklarını kullandıran ve onları himayesine alan Suriye yönetiminin, artık Türkiye’yi istikrarsızlaştırıcı hamlelerden kaçınacağının belgesiydi. Bugün Adana Mutabakatı Soçi belgesine sokularak, Ankara’nın en büyük korkusu dışa vuruyor aslında. O da, Esad’ın artık “sıra bende!” demesi, ve var gücüyle Türkiye’yi karıştırmak için tüm kartlarını ve enstrümanlarını seferber etmesidir. Bunun olmaması için Erdoğan Putin’e sığınıyor. Onun için apar topar Rusya’ya gitti. Ve Putin’den “gerekli ilgiyi” gördü!</p><p>Özetle 32 kilometrelik bir derinlikte Suriye Kürtleri olmayacak. Rus askerleriyle Türk askerleri bu bölgenin bazı alanlarını beraber devriye gezerek denetleyecek. Hemen şuna bakalım: burada kim kimden bir şey talep ediyor? Erdoğan Putin’den bir talepte bulunuyor. Yani ABD’nin bölgeyi boşaltmasından sonra ortaya çıkan güç boşluğunu Rusya’nın doldurduğunu tescil ediyor. Oysa Türkiye’deki resmi rejim diskuruna ve kanalizasyon medyasında estirilen havaya bakacak olursak, zannedersiniz ki Kanuni Sultan Süleyman sefere çıkmış ve binlerce kilometrekare toprak fethedilmiş! İçeride “Osmanlı” masalları anlatılıyor, dışarıda “dünya lideri” Putin’den icazet alarak, 32 kilometrelik bir derinliği Kürtlerden arındırma arzusunu — şimdilik — hamisine kabul ettirmiş gibi görünüyor. Karşılığında ne veriyor? Türkiye’nin Batı’dan kopuşu, NATO’dan kademeli olarak uzaklaşması, ABD düşman olarak bir defa daha tescillenirken, Rusya’nın stratejik ortaklık mertebesine yükselmesi! Tabi esasında Rusya’nın stratejik ortağı olmadığı gerçeğini burada okura doğrudan belirtmek lazımdır. Zira Moskova’nın stratejik ortağı yoktur, “yakın bölgesi” vardır. O bölgede güdümüne aldığı devletleri yörüngesinde tutar. Bir lider veya rejimle beraber çalışır, maharetle dondurulmuş krizleri zaman-zaman ısıtmak suretiyle dirilterek, ölümle korkutur, sıtmaya razı eder. Ve her daim istediklerini elde eder. Suriye’ye, Gürcistan’a, Ukrayna’ya bakmak yeterlidir. Yetmediyse, Ermenistan’a, Azerbaycan’a, Kazakistan’a bakalım isterseniz. Bir yazımda belirttiğim üzere, Türkiye Cumhuriyeti artık bir Türkiye Respublikası olmuş durumda.</p><p>Esasında Türkiye’deki Avrasyacı ekip, 15 Temmuz 2016&#39;dan beri Türkiye’nin Rusya ile “beraber hareket etmesi gerektiğini” söylüyordu. Perinçek defalarca Esad rejimiyle işbirliği yapılması hedefini dillendirdi. CHP’de de bu minvalde görüşleri ifade eden demeçler var. Hâlihazırda Türkiye kamuoyu rejimin Batı karşıtlığı diskurunu benimsemiş durumda. Suriye krizinde de, 15 Temmuz sonrası ABD’yi ve Batı’yı kontrollü darbe girişiminin planlayıcısı olarak niteleyen dilde de, Erdoğan rejimi gayet başarılı oldu. Ve Türkiye kamuoyuna bu yönde algıyı sağlam olarak yerleştirdi. Trump’ın Suriye’den çekilme kararını bu çerçevede Erdoğan rejimi iç politikada bir “başarı hikâyesi” olarak güzelce pazarladı. ABD karşısında en başından beri Ankara’nın Moskova’yı bir dengeleme unsuru olarak kullanmak istemesi sır değil. Türkiye ve Rusya arasındaki “derin” bağlar, Batı başkentlerini uzunca süredir hem meşgul, hem de rahatsız etmekte zaten. Yani ez cümle, dünya dönen dolapların farkında. Bir jeopolitik kopuş yaşanıyor. Ve Trump’ın yaptığı hamle, Rusya’yı Ortadoğu’da çok etkin bir konuma taşıyor. Bugün Soçi’de bu durum bir kez daha güçlü biçimde tescil edildi.</p><p>Rusya 2011&#39;de Suriye iç savaşı başladığından bu yana hep tek çizgide durdu. Hiç çizgisinden sapmadı. Esad rejimini destekledi ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü savundu. Esad’a karşı ayaklanan grupları doğru tespit etti, bu İslamcı cihatçı fanatiklerin diskur olarak da fiilen de karşısında yer aldı. ABD ve Türkiye farklı beklentilerle bu grupları destekledi. ABD, bu gruplardan bir “demokratik Suriye cephesi” çıkacağına cidden inandı mı? Bugün yaşanan amatörlüğe bakılacak olursa, ABD akademisi de bürokrasisi de, sanılandan çok daha naif bir takım algılara sahipti. Ve anlaşıldığı kadarıyla, tepedeki güç zafiyeti ortaya çıkınca, bu naiflikten dolayı boşalan güç alanları Rusya tarafından dolduruldu. Türkiye ise, Davutoğlu patentli İslamcı-neo-Osmanlıcı politikalarıyla girdiği Suriye batağında her gün yeni bir dünyaya gözlerini açan şaşkın ördek misali, sadece büyük oyuncuların değil, orta ve küçük oyuncularla sahadaki İslamcı grupların oyuncağı oldu. Dolayısıyla kazanan şu an itibarıyla Rusya. Onun ardından, saha hâkimiyetini ele geçiren Esad. ABD, oyunu Rusya’nın kazandığını görünce, zarar telafisine girişti. Rasyonel hareket etti. Ama tutumu etik miydi? Ne önemi var? Uluslararası siyaset hayırseverlik ruhunda hareket edilecek bir oyun alanı değil! ABD Kürtleri sattı ve zaten sahayı kontrol eden Rusya’yı engelleme şansı kalmadığı için, taktiksel geri çekilme hamlesi yaptı. Boşalan güç sahasını Rusya doldurdu. Türkiye anlamsızca bölgeye girerek hem taktiksel hem de moral olarak oyunun en büyük kaybedeni oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*rYrEXN3D_jtCuUco.jpg" /></figure><p>Rusya ne diyor? Putin’in adamı Yuri Uşakov’a kulak verecek olursak, Türkiye’nin Suriye’nin egemenliğini kabul etmesi gerektiğini söylüyor. Rusya’nın Suriye Özel Temsilcisi Alexandr Lavrentiyev ise Erdoğan Putin’le görüşürken Türkiye’nin askeri harekâtını “kabul edilemez” olarak niteliyor! Dahası, Erdoğan rejiminin bölgede demografiyi değiştirmeye çalıştığını ima ederek, Arapların bölgeye yerleştirilmesine karşı duruyor. TSK’nın Suriye’nin kuzeyinde kalıcı olamayacağının altını çiziyor. Yani oyunun kurallarını Rusya açıkça Erdoğan’a anlayacağı dilden söylüyor. Trump’ın “aptal olma!” dediği Erdoğan’a Rusya daha farklı bir üslupla “aman ha, ayağını denk al, yerini bil!” diyor. Erdoğan, beden diliyle, Putin karşısında son derece farklıydı. ABD heyetinin karşısında asık suratla poz veren Erdoğan ve adamları, Rusların şakası olmadığını 15 Temmuz’da ve sonrasında birçok kez yaşayarak öğrenmek durumunda kaldı. Dolayısıyla Rusya, oyunu belirledi, Türkiye’yi dümen suyuna aldı. Erdoğan’ı hizaya getirdi. Çünkü Erdoğan’ın anladığı tek şey güç! ABD ve AB, bunu fark edene kadar, Putin önsezileriyle ve mesleki kariyerinden gelen donanım ve formasyonla Erdoğan’ı çözdü. Dahası, Ankara’daki ortaklarıyla beraber TSK’daki tasfiye hareketini keyifle izlemiş olmalı. Zira Rus Avrasyacılık stratejisinin mimarı Dugin, Türkiye’nin Atlantik dünyasından kopartılmasını en temel stratejik hamlelerden biri olarak görüyordu! Soçi’de Avrasyacı bir Türkiye’nin Rusya’ya nasıl munis yaklaşacağı, nasıl Rus çıkarlarını önceleyeceği, yeni yörünge işlevini nasıl can-ı gönülden benimsemiş olduğu gözler önüne serildi.</p><p>Bu arada Soçi’de gözlerden kaçmaması gereken bir şey daha vardı. Erdoğan da Putin de, IŞİD’çilerin durumundan bahsetmedi. Oysa IŞİD’çi tutsakların akıbeti, küresel güvenliğin üzerinde en çok durduğu konuydu! Bunun anlamı neydi? İki olasılık var. Ya Rusya ve Esad yönetimi IŞİD ve türevi cihatçıları Irak’a sürecek, ya da Türkiye’ye. Veya bir üçüncü olasılık, her ikisine de! Dördüncü bir olasılık yok. Bu sayede ABD güdümündeki Irak’ta dengeleri değiştirebilir mi? Bunu bekleyip göreceğiz. Putin çok ağır ve oturaklı, dahası uzun vadeli stratejilerle hareket eden bir lider. Uluslararası ilişkiler satrancının büyük ustası. ABD’nin içinde bulunduğu liderlik zafiyetini sonuna kadar kullanarak, Rusya’ya daha fazla operasyonel faaliyet alanı açabilir. Hem zaten Irak petrolleri ve İran’la olan yakınlığı, Rusya’nın Irak kuşağı üzerinden çemberi İran ve Kafkasya’yla birleştirip tamamlamasıyla sonuçlanabilir. Türkiye bu çemberin tam ortasındadır. İşine gelirse, Rusya — ABD’yi ve Batı’nın bazı diğer güçlerini de yanına çekerek, Türkiye topraklarını da içine alan bir Kürdistan’a yönelebilir mi? Bu soruyu sormamız bile, bunun en azından ihtimaller bazında Rusya’nın gücüyle gerçekleştirilebilecek bir şey olduğunu göstermekte. İran’ın Suudi Arabistan’la olan sorunu ve Suudi Arabistan’ın ABD ile olan yakınlığı, Ortadoğu’da Rusların yeni bir denge unsuru olmalarıyla beraber, oyunu yeniden kurabilir. Tüm bunları Rusya ve Putin Suriye sayesinde elde etti. Rusya’nın bunları yapıp yapmayacağından ziyade, Rus varlığının Ortadoğu’da artık sağlam durduğunu belirtmekle yetinelim.</p><p>Türkiye’yi bu yeni oyunda istikrarsızlıklar, belirsizlikler ve kötü sürprizler bekliyor. Tıpkı Osmanlı’nın son yılları gibi, Türkiye masada bir meze konumunda, büyük güçlerin denklemlerindeki bir X veya Y gibi, edilgen, istikrarsız, kararsız, hata üzerine hata yapan, bir o kadar da hayalci ve açgözlü yöneticiler tarafından yönetilen ülke görünümünde. Bu ortamı kendisi oluşturdu. Kendi düşen ağlamaz.</p><p>Haydi, şimdi bu analizleri bırakalım. Türkiye’deki havaya girelim. Oradan biri müziği başlatsın. Biraz Osmanlı nostaljisi, hafif Orta Asya ezgili gaz verici pro-faşist tempolu ezgiler, birkaç okulda öğrencilere asker selamı verdirilsin, üzerine birkaç okkalı edebi nutuk. Ucundan az irredentist ve ırkçı şiir. İslam sosunu da boca ettin mi, oh! Oy oranı yükseliyor mu? Gündemi kontrol edebiliyor muyuz? Muhalefet dümen suyumuzda mı hala? Ona bakalım biz!</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/socide-tescillenen-son/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 22, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9d7ab15735ab" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/so%C3%A7ide-tescillenen-son-9d7ab15735ab">Soçi’de tescillenen son</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Doğu sorunu]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/do%C4%9Fu-sorunu-8f943178f7b6?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8f943178f7b6</guid>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 20 Oct 2019 22:45:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-21T00:30:09.418Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*CvLl1pefTihfcf64.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Suriye’ye girme kararı verilirken en büyük hayal kırıklığı CHP ve İYİ Parti’nin tezkereye onay vermeleri oldu benim için. Belki saflıkla suçlayacaklar beni, olsun! Ben her şeye rağmen, en azından iki “muhalefet” partisinin gruplarını serbest bırakacaklarını beklerdim. Bir tek kişi çıkıp “Türk ordusunun ne işi var Suriye’de” demedi. Aksine, toplumda nefret söylemleri ayyuka çıktı. Bir Kürt vatandaş bu nefret ortamında linç edilerek öldürüldü. Bir diğeri, yaşlı bir yurttaş, hem de bir hastanede sırf karısıyla Kürtçe konuştuğu için saldırıya uğradı. Kuzey Kıbrıs’ta cumhurbaşkanının barış temennisi Türkiye’de toksik bir nefretle karşılandı. Kendisine sanatçı diyenler topluca militarist şarkı söylediler; kimileri askeri kamuflaj giymişti! Türkiye milli futbol takımındaki sporcular, çıktıkları iki resmi karşılaşmada asker selamı vererek Suriye işgaline destek oldular. Barış talep eden akademisyenler, basın mensupları, sivil toplum, aydın-sanatçı, bir avuç insan, linç edildi sosyal medya ve medyada. Ve polis baskınlarıyla gece yarıları gözaltına alındı, apar topar.</p><p>Bazen düşünüyorum da, bu ne nefretmiş, ne kinmiş, anlamak mümkün değil! Sorsan hiç kimse ırkçı değildir. Ama Kürtlerin deneyimleri bize başka bir hikâye anlatıyor. Çocuğuna vermek istediği isim nüfus memuru tarafından reddedilen, köylerinin veya kasabalarının, hatta şehirlerinin adı değiştirilen, dilleri, millet oluşları, hatta varlıkları reddedilen Kürtlerden söz ediyorum. 1980&#39;lerde “karda yürürken çıkan kart-kurt sesleri” ile açıklanan Kürt teriminden! Kürtlere “Türk” soyadı verilen, fiili apartheit rejimi uygulanan, bir sürü aşağılayıcı pejoratif kirli kelimelerle hakaret edilen, çocukları devletle ilk tanışmalarını ilkokulda yedikleri dayakla yapan Kürtlerden! Bu ne kinmiş, bu ne nefretmiş, bu ne öfkeymiş, bitmeyen, bitmek bilmeyen!</p><p>İçeride zulmettikleri Kürtlere, Türkiye dışında da nefes aldırmak istemiyorlar. Diskur terör tehdidi sözde, ama tek bir terör saldırısı yok, Kuzey Suriye’den Türk topraklarına! Ayrıca bölgenin önemli bölümü psikopat ruhlu cihatçı teröristler tarafından kontrol edilirken, hiç de terörden ve teröristten rahatsız değildi Türkiye rejimi. Bu nasıl bir çelişkidir diye sormayalım mı? IŞİD ve El Kaide ideolojisinden rahatsız olmayan, ama Kürtlerden alerji kapan İttihatçı kafasının İslamo-faşist ve nasyonalist mutant kafa yapısıdır bahsettiğim. Milli Görüş’ten Ülkücü Harekete, CHP’den merkez sağa, Türkiye demografisinin yüzde doksanını kapsayan bir Kürt fobisinden bahsediyorum. Kürt, Kürt olduğu ve Kürt kaldığı sürece Kürt’ten nefret eden bir kafa yapısı! Kürdü ancak Türkleştiği zaman kabul eden, ama o şartlarda bile aksanından veya ten renginden, doğum yerinden veya atasının memleketinden, bir gerekçe bulup ötekileştiren zihniyet! Kimlik reddini dayatan, bunu okul sistemi aracılığı ile kurumsal biçimde siyasete döken, uygulayan asimilasyoncu, soykırımcı bakış açısı; budur işte bugün Suriye çöllerinde tankla-topla, uçakla-helikopterle, özel birlikleri ve komandosuyla milis-sivil ayrımı yapmadan, savaş suçu işleme bahasına, dünyaya meydan okuyarak fütuhat yapan rejim. Ve bu rejimi alkışlıyorlar. Ve onu destekliyorlar. Ve onu her gün, bıkmadan-usanmadan yeniden üretiyorlar. Ne aydınından ses çıkıyor, ne oğlunu savaşa gönderen anne-babadan! Bir milli dava yarattılar, ona tapıyor, tapmakla da kalmıyor, adak adıyorlar. Öldürülen Kürtlerin sayısı, haddi-hesabı falan, bunu geçtim, hayatını kaybeden askerlerin üzerine bir şahadet miti üretiliyor. Oğullarını askere göndermemek için yasa çıkartan, olmadı başka abrakadabralar yapan bir siyasetçi sınıfı, gariban emekçi sınıfların çocuklarını ürettikleri İslamcı-nasyonalist jargonla efsunlayarak, dedelerinin çıkarken perişan olduğu çöllerde sahaya sürüyor onları, satranç oyunundaki piyonlar gibi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*9rjx-MA6qQfbKEGC.jpg" /></figure><p>Suriye’de istikrarsızlıktan yakınmaya sanırım en az hakkı olan ülke Türkiye’dir. Çünkü 2011&#39;de başlayan Suriye iç savaşının patlamasında en ciddi istikrarsızlaştırıcı etkiyi Ankara yaptı. Esad’ın gitmesine odaklanan bir siyaset izledi. İslamcıların anladığı anlamda, seçim prosedürünü demokrasi olarak gören Ankara, her ne bahasına olursa olsun Esad’ın devrilmesini istiyordu. “Kardeşim Esad” bir anda Nusayri diktatörlüğünün lideri bir diktatör oluvermişti. Erdoğan, kendi ülkesindeki demokrasi sorunlarına bakmadan, Suriye’de rejim değişikliği politikalarına yeşil ışık yaktı. Suriye’de Esad’a isyan eden tüm İslamcı fraksiyonlara sempati duyan Ankara, sahada inanılmaz barbarca katliamlar yapan bu İslamcıları bağrına bastı. Petrol ticaretinden sağlık hizmetine, MİT tırları ile paylayan kirli bağlantılar ve ortaya saçılan berbat ilişkiler, Türkiye’nin uygar dünyada hızla irtifa kaybetmesiyle sonuçlandı.</p><p>Türkiye elbette “Şam’da Emevi Camii’nde namaz” düşlerini gerçekleştiremeyecekti. Fakat bunun yerine güney sınırlarını istikrarsızlaştıracaktı. Durduk yerde canavar İslamcı fanatiklerle sınırdaş olmanın yanında, bölgenin doğusunda Kürtlerin siyasi varlık kazanmalarına neden olacaktı. Sahada katliama uğratılmak istenen Kürtler, IŞİD ve diğer psikopat dincilere karşı direniyorlardı. ABD ise Türkiye’nin bu dincilerle ideolojik yakınlıklarını gördü, Ankara’nın IŞİD ile mücadelede bir partner olmadığını kavradı. Her ne kadar bu diplomatik dile yansımasa da, NATO ve Atlantik topluluğu Ankara’yı istihbarat ağından ustalıkla soyutladı. 15 Temmuz ile beraber TSK’daki basiretli ve aklı başında ne kadar kurmay varsa apar topar hapse tıkılınca, kontrol maceracı Avrasyacılara geçti. Bunlar Suriye’ye girilsin diye yanıp tutuşuyorlardı. Ne de olsa geldikleri ekol İttihat ve Terakki’ci damardı. Bölgesel-küresel büyük oynamak isteği, akıllarını başlarından almıştı. İslamcı ve Türkçü tabanda bu işler çok prim yapıyordu. Bunun bilincindeydiler. Erdoğan ve çevresi, halifelik miti üzerinden kendi eğitimsiz ve lümpen kitlelerini uyuturken, Avrasyacı-Ergenekon’cu derin yapılar, AB sürecinde zarar görmüş olan vesayet sisteminin tahrip edilerek demokratikleştirilen kanallarını onarıyorlardı. Rusya’yı arkasına alarak — Enver vari bir macera hevesiyle — Avrasya steplerini ve Ortadoğu’yu hedefe alan bu güç, MHP ve büyük oranda CHP ile İYİ Parti’den de destek görüyordu. 15 Temmuz’un faturası ABD’ye — ve küreselleşmeye kapalı olmayan Cemaat’e — kesilince, iş kolaylaştı. NATO ittifakını savunmak vatan hainliği olarak algılanmaya başlandı!</p><p>Bu arada Rusya Suriye’de Esad rejimini rehabilite etti ve ona saha hâkimiyetini seri adımlarla sağlamaya başladı. Tabi asıl hedefi olan Akdeniz’e inmeyi cebine koyarak! Böylece ABD’den uzaklaşan Türkiye, sahada Rusya’nın dizlerinin dibinden içeride giderek artan Batı karşıtlığı ve Avrasya cengâverliğine girişti. Putin için harika bir stratejik fırsattı bu! 15 Temmuz sonrasında Atlantik kurumsal yapısından çıkan Ankara, kurumsal olmayan Rus güdümüne girerek a) hem içeride Batı demokrasi ve insan haklarından bağımsız bir tür otoriter rejime kaydı, b) hem de bu ortamda derin devlet yeniden devletin kontrolünü sağladı. Fakat Suriye’de ciddi manevralara ihtiyaç doğdu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*rT0_uK7_2pKAw5Xl.jpg" /></figure><p>Artık Suriye’de Esad rejimi değil, Kürtler hedef olmuştu. İçeride Çözüm Süreci nasıl bitirildiyse, Suriye’de de YPG güçleri aynen öyle terörist ilan edildiler. Hem içeride hem de dışarıda Kürt karşıtlığı ana siyaset halini aldı. İç politikada Kürtler nasıl sistemin tüm partilerini birleştiriyorsa, dış politikada da aynı şekilde, hatta son tezkerede görüldüğü gibi, daha da efektif biçimde rejime iktidar devşiriyordu. Ve işte bu ortamda, Türkiye Suriye’ye giriyordu. Sonunda o girdiği yerleri Esad ve Rusya’ya bırakacağını bilerek girdi! ABD’nin çıkışıyla Kürtlerin Esad’a mecbur kalacağını görmemiş olabilirler miydi? Böylece Ankara, Suriye politikasında hedef küçülterek ve sonra daha da hedef küçülterek, “güney sınırlarında Kürtler olmasın, başka bir şey istemem!” noktasına gelmişti! İyi de o zaman sormazlar mı: “madem buna fittin, neden durup dururken Esad’ı devireceğim diye Suriye’yi istikrarsızlaştırdın?” diye!</p><p>Şimdi durum şudur: Tıpkı 1920&#39;ler gibi, güney sınırlarında Rusya olacak! Hem de inanılmaz biçimde Türkiye’ye diş bileyen bir Esad rejimi! Bu iki güçten birincisi, Ankara ile kedinin fareyle oynaması gibi oynayacak. Arada istemediği bir gelişme olursa Kürt kartını kullanacak. Hem Suriye’de, hem de Türkiye’de Kürtler artık Türk devletinin kâbusu olacak. İçeride Türk devletiyle olan tüm bağlarını kaybeden, “düz ovada siyasetten” umudu kesen Kürtler, ayrılıkçı damarı güçlenmiş olarak sahneye çıkacak. Suriye’de ise Rusya’nın elindeki bir joker olarak, Ankara’nın yumuşak karnını oluşturacak. Her halükarda 2019&#39;daki bu durum, 2011&#39;deki durumdan çok, ama çok daha güvensiz ve risklidir. Suriye’de gereksiz riskler alan bugünkü lider kadronun tümü, yarın bir gün olası olumsuz gelişmelerde hıyanet-i vataniye ile yargılanabilir. Suriye’de işledikleri savaş suçlarından dolayı yurtdışına da kaçamaz. Yakında bu sürecin başladığına şahit olacağız.</p><p>Türkiye artık Kürtlerle birlikte çağdaş, insan ve azınlık haklarını en geniş ölçüde sağlamış, demokratik bir devlet haline gelemez. Bu üniter rüyanın sonudur. Artık bu üniter yapının bir federal formata dönüşme şansı da çok azalmıştır. 2019 itibarıyla Türkiye’yi yönetenler Sevr sendromunu yeniden gündeme taşımıştır, hortlatmıştır. Bir kısmı Osmanlıcılık oynarken ve diğer bir kısmı Avrasya’da büyük güç olma hayalleri kurarken, bu ahmakça politikaların bocalamakla geçen son birkaç yılında artık koskocaman bir doğu sorunu ortaya çıkmıştır.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/dogu-sorunu/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 20, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8f943178f7b6" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/do%C4%9Fu-sorunu-8f943178f7b6">Doğu sorunu</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dünyadan kopuk Türkiye ile yola devam]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/d%C3%BCnyadan-kopuk-t%C3%BCrkiye-ile-yola-devam-2d4a58fb7605?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2d4a58fb7605</guid>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 18 Oct 2019 22:50:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-19T02:56:59.330Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*sOywU1jTSb9PsIZi.jpg" /></figure><p><strong>ANALİZ | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Ankara ile Washington’ın Türkiye ve Kürtler arasında ateşkes konusunda anlaşmış olmaları, sorunların bittiği anlamına gelmiyor. Türkiye anlamsız bir askeri macera sonucunda, demokrasisi ve anayasası olmayan, gazeteci hapseden, yüz binleri tasfiye ve takibat politikalarıyla sosyal soykırıma tabi tutan bir aktör imajına sahip olmasının yanı sıra, dünya kamuoyunda işgalci bir Ortadoğu ülkesi olarak algılanmaya başladı. Kısa süre içinde sivillerin katledildiği, savaş suçlarının işlendiği, en aşırı uç İslamcı ve nasyonalist imgelerin kol gezdiği askeri harekât, dünden itibaren beş günlük sürenin ardından sona erecek. 30 Kilometre derinliğinde bir hattan Kürtlerin güneye doğru çekileceği şeklinde lanse olan bu ateşkes planı, aslında tüm sınır boyunca geçerli değil. Fakat zaten mesele bundan daha büyük! Bu bölgeye — uzunluğu veya kısalığı fark etmez — çok yakında Rusya destekli Suriye ordusu girecek zaten. Türkiye’nin Suriye’ye girişi, Esad rejiminin Fırat’ın doğusuna doğru merkezi hükümetin kontrol ettiği toprakların genişletilmesi anlamına geliyor. Dolayısıyla Rusya bölgeye tümüyle hâkim olacak. Türkiye ise, iç savaş öncesi durumun tesisi için elinde ne var ne yok hepsini heba etmiş bir durumda masadan kalkıyor. ABD için reel politik ve stratejik anlamda Suriye batağından çıkmak, zararın neresinden dönülse kardır misali, olumlu olarak değerlendirilebilir. Her ne kadar bu onursuzca çıkış Trump yönetimine siyasi kredi kaybettirse de, ABD reel olarak Rusya karşısında oyunu zaten kazanamıyordu. Suriye’de varlık sürdürmesi, uzun vadede olanaksızdı. Dahası IŞİD sonrası konjonktürde ABD çıkarları bakımından gerekli de değildi zaten. Rusya Suriye’ye yerleşmiş, Akdeniz’e inmeyi başarmıştı. ABD bunu engelleyememişti, Suriye’de bir süre daha kalsa da engelleyemeyecekti. Tıpkı Kırım meselesinde olduğu gibi, Ruslarla poker değil Rus ruleti oynanacağını anladı. Geri çekildi.</p><p>Türkiye bu krizde en fazla kaybeden oyuncudur. Suriye’de rejimin tasfiyesi ve Sünni devlet dizayn etmek için çıkılan yolda, bu amacın yanından bile geçemedi. Esad oyunu akıllı kurdu, Rusya ile hem ABD’yi hem de onun piyonu Türkiye’yi dengeledi. ABD’yi ve Kürtleri Sünni cihatçılarla çarpıştırdı. Esasında Rusya da ABD de havadan girdikleri bu savaşta, esas işi Kürtlere havale etti. ABD’nin kullandığı Kürtler, binlerce kayıp vererek Sünni cihatçıları yenmeyi başardı. Fırat’ın batısında ise Rusya kontrolündeki Esad güçleri saha hâkimiyetini önemli oranda tesis etti. ABD için Kürtlerin bir işlevi kalmamıştı. Onları Türkiye karşısında korumak da ABD çıkarları açısından hem olumlu olmayacaktı, hem de riskliydi. Türkiye’ye işgal için yeşil ışık yakarak Türkiye’deki olumsuz imajını telafi etmeyi seçen Trump, stratejik hata yaparak ülkesinde ve dünyada Kürtlerin inanılmaz ölçüde gündem olmasına yol açtı. Yaptığı açıklamalarda kullandığı dille de güvenlik çevreleri tarafından ABD çıkarlarına büyük zarar vermekle suçlanıyor. ABD kamuoyunda Kürtlere destek yüzde altmışlara ulaştı. AB nezdinde Kürtler siyasi gündemin belirleyicisi oldu. Ankara alenen işgale yeltenmekle suçlandı.</p><p>Bu arada Türkiye beş gün daha zaman kazanmış oldu. Sahadaki korkunç katliamlar devam edecek. Türkiye’nin ileride savaş suçları nedeniyle başı çok derde girecek. Bu rejimin her bir mümessili Türkiye dışına çıkamaz olacak, hatta oldu bile. ABD tarafından Erdoğan’ın yurt dışı mal varlığının araştırılması sürecine girilmesi, tehlike çanlarının ilki. Türk bakanların ABD’ye giriş yapamamaları demek, Türkiye dışına her çıktıklarında tedirgin olmaları demek. Bu yaptırımlar, aynı zamanda Türkiye devleti için hiçbir dönemde yaşanmadığı kadar aşağılayıcı. Bir haydut devletin, bir diktatörlüğün, bir muz cumhuriyetinin yöneticilerinin yaşadıkları, bugün Türkiye yöneticilerinin başına geliyor. Ufukta daha kötü gelişmeler var!</p><p>Kürtler ateşkese sadece belirli bölgelerde uyacaklarının, sınır hattında büyük oranda ateşkesi tanımayacaklarının sinyalini veriyor. Zaten ABD de ateşkes anlaşmasını aynı minvalde algılıyor. Ki zaten Erdoğan rejimine bu ateşkesi dikte eden ABD oldu. Yani bu bir anlaşma değil, bir kesin uyarı. Yaptırım sopasıyla Türkiye’nin ümüğünü yakalayan ABD, Trump’ın “aptal olma!” diye Erdoğan’ı uyarmasının hemen ardından Erdoğan’dan istediğini aldı. Aldığı, Türkiye’nin ABD iç kamuoyuna pazarlanabilecek türden “ateşkes sağladık işte!” mesajıdır. Nitekim Trump “kavga eden iki çocuğun bir süre boğuşmasına izin verip sonra ayırmak gerek” metaforuyla, Türkiye ve YPG’yi aynı tarafa koydu, Erdoğan rejimini bir kez daha aşağıladı. Bunlar hep Türkiye’nin ileride on yıllarca telafi etmeye gayret edeceği şeyler. Şu an halk ve kurgulu “elitler” anlamasa da — veya anlamazdan da gelse — cumhuriyet tarihinde de Osmanlı döneminde de Türkiye’nin bu kadar paçoz bir konuma düştüğü hiç görülmemişti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*lj58uybDD2Sucbvt.jpg" /></figure><p>Bir önemli sonuç da, ABD tarafından — mevcut — TSK’nın artık güvenilir muhatap olarak kabul edilmemesi. Sahada vandal ve vahşi cihatçılarla, en aşağılık ve askerlik onurundan uzak hareket eden gruplarla işbirliği yapan, askerleri neo-faşist selam veren ve sivilleri bombalayan bir profil çizen TSK, bir NATO ordusu olmayı hak etmeyen ve uygar davranmayan üçüncü dünya ordusu görünümünde. Bu bakımdan büyük prestij kaybetti. ABD Kongresi’nin yaptırımlarına tabi olacağı kesin gibi. Her ne kadar Türkiye rejimi kendi silahını ürettiğini söylese de, hiçbir silahı tamamen yerli olarak üretemiyor. Bu üretildiği söylenen silahların patentleri, elektronik parçaları, beyin kısımları diğer NATO üyelerinden alınıyor. Şu an Türkiye’ye neredeyse tüm NATO ambargo uyguluyor. Silah satmıyor. Başta ABD ve Almanya olmak üzere, silah alınan ülkeler uzun yıllar ne silah satacak, ne modernizasyon yapacak. Türkiye bu konuda giderek Rusya’ya bağımlı hale gelecek.</p><p>Çok yakın zamanda Erdoğan ve Esad’ın görüşmek durumunda kalacağını düşünüyorum. Kanımca Ankara’nın eli Esad’a karşı zayıfladı. Esad kuzey doğu Suriye’yi Rusya ile beraber kontrol edince, Ankara’ya başka opsiyon kalmıyor. Bu durum, Türkiye’deki Avrasyacıların başından beri istedikleri noktaya sonunda Erdoğan’ın da gelmesi anlamına gelecek. Bu durumu Erdoğan tabanına nasıl izah edecek diye sormuyorum. Çünkü tabanı her şeyi kabul edebileceğini gösterdi bu güne kadarki performansıyla zaten! Dolayısıyla Avrasyacıların güç kullanarak Erdoğan’ı devirmeleri durumunda bile bunu kabullenecektir kanımca. Ki bu şu an için olmaz. Çünkü Erdoğan zaten denileni yapıyor. Suriye’ye askeri müdahaleyle beraber bir süre daha soluk alabilir. Hem zaten muhalefet de bu konuda haddinden fazla kredi açmış durumda. Erdoğan, mağazada pazarlama yapan satıcı gibi. En akla yatmayan projeleri bile tabana güzel lanse ediyor. Türkiye kamuoyu daha farklı bir beklenti veya arayış halinde değil gibi. Dolayısıyla Erdoğan’ı bir süre daha görmeye alışalım. Zaten gitse de bir şey değişmeyecek. Dünyadan kopuk Türkiye ile durmak yok, yola devam.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/dunyadan-kopuk-turkiye-ile-yola-devam/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 18, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2d4a58fb7605" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/d%C3%BCnyadan-kopuk-t%C3%BCrkiye-ile-yola-devam-2d4a58fb7605">Dünyadan kopuk Türkiye ile yola devam</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Savaşın ağır siyasi maliyeti]]></title>
            <link>https://medium.com/tr724/sava%C5%9F%C4%B1n-a%C4%9F%C4%B1r-siyasi-maliyeti-a5fe51f591d?source=rss-628fb2c9ad71------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a5fe51f591d</guid>
            <category><![CDATA[tr724-yorum]]></category>
            <category><![CDATA[tr724]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Efe Çaman]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Oct 2019 22:21:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-16T02:34:42.334Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/696/0*LiwQGqYy7Y7q0Zk7.jpg" /></figure><p><strong>YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN</strong></p><p>Savaşın en ciddi zararı, şüphesiz ki yarattığı jeopolitik etki olacak. Suriye’de ABD’nin neden olduğu domino etkisi sonunda, daha önceki yazılarımda vurguladığım üzere, güç boşluğunu kademeli olarak Rusya doldurmaya başladı. Türkiye’nin tümüyle iç siyasi dengelere yönelik olarak gerçekleştirdiği irrasyonel ve plansız işgal, sonunda Kürtlerin Moskova (ve Şam) güdümüne girmeyi kabul etmeleri sonucunu beraberinde getirdi.</p><p>Bir diğer önemli sonuç, Ankara’nın küresel ve bölgesel uluslararası güvenliği hiçe sayarak sorumsuzca hareket etmesi, çünkü bu işgalin sahada yarattığı en tehlikeli etki, cihatçı fanatik teröristlerin yeniden toparlanmaya başlaması. Türkiye müdahalesiyle beraber IŞİD’in yeniden canlanmasına neden oldu. IŞİD’in hapishanedeki birçok tehlikeli militanı Kürtlerin denetimi kaybetmesi sonucu hapisten kaçtı — veya bırakıldı! Orta ve uzun vadede küresel güvenlik bakımından bu durum ciddi problemlere neden olabilir. Uygar dünya ve uluslararası toplum, Avrupa ve diğer coğrafyalarda IŞİD veya diğer cihatçı teröristlerin kanlı eylemleriyle yüzyüze kalabilir. Bu durumun tüm sorumluluğu Türkiye’deki hukuksuz rejimin üzerindedir. Elbette Türkiye bunun bedelini ödeyecek. En basitinden dünya Ankara’yı artık tüm dünyada güvenilmez ve cihatçıları destekleyen bir rejim olarak algılamakta.</p><p>Kuzeydoğu Suriye’deki işgal girişimi, Türkiye’yi ABD’nin yaptırımlarının hedefi haline getirdi. Türkiye tıpkı İran ve Kuzey Kore gibi artık ABD tarafından istikrarsızlaştırıcı bir aktör olarak algılanıyor. Trump’ın 14 Ekim’de açıkladığı yaptırımlar, Senato tarafından yetersiz bulunabilir. Yaptırımlar muhtemelen artarak ve ağırlaştırılarak devam edecek. Türkiye, son derece kırılgan bir ekonomi. Zaten bu kriz olmasa da yapısal sorunları nedeniyle ağır ekonomik sorunlarla boğuşmakta olan Türkiye halkı, bu anlamsız savaşın yol açtığı ekonomik olumsuzlukların üzerine bir de ABD ve diğer Batılı ülkelerin ambargo ve ekonomik yaptırımları sonucu, tarihinin en derin ve onarılması güç ekonomik kriziyle karşılaşabilir.</p><p>Elbette diğer bir etki, Türkiye-Rusya ilişkileri bağlamında gerçekleşiyor. Bu stratejik planlama özürlü olduğu anlaşılan uluslararası hukuka aykırı işgalin akabinde, Türkiye Rusya’ya daha fazla bağımlı hale geldi. Kürtler, bölgenin demografisini değiştirmeyi ve etnik temizlik yapmayı hedefleyen saldırı sonrasında, mecburen Moskova-Şam güdümüne girmeyi seçti. Türkiye’nin kontrolsüzce güneye doğru cepheyi genişletme girişimi, böylece başlamadan sönülmendi. Ankara’da bu askeri saldırıyı planlayan Genelkurmay, acaba nasıl bir sonuç hayal ediyordu? Rusya’nın ABD’nin bölgeden çıkmasından sonra oluşan güç boşluğunu Ankara’nın doldurmasına göz yumacağını mı hesaplamışlardı? Bu paçoz ve sığ temenni üzerine mi kurdular yani tüm denklemi? Öyleyse zaten çok yazık! Şu an gelinen noktadan görüldüğü kadarıyla, Türkiye muhtemelen Rusya’nın direktifi veya baskısıyla sahayı onursuzca terk etmek durumunda kalacak.</p><p>Ankara’daki “stratejik akıl” (!) yaptığı inanılmaz hesap hatasıyla, Esad rejimine can suyu oldu. İşgal girişimi olmasaydı Esad’ın bu bölgeyi kontrol etmesi yıllar alacaktı. Çünkü Kürtler ve ABD, Esad-Rusya ikilisinin karşısında bir denge unsuruydu. Eğer Türkiye ABD ile anlaştığı gibi, ABD askerleri ile beraber 30 kilometrelik bir hat boyunca Kürt birliklerinden arındırılmış bir güvenlik kuşağına razı olsaydı, daha rasyonel hareket etmiş olurdu. Fakat bu anlaşmayı bir “zafer” olarak iç politikada pazarlamak mümkün değildi. ABD ile anlaşmak, Avrasyacıların da razı gelmedikleri bir durumdu zaten. Dolayısıyla TSK’daki ve bürokratik aparattaki şahinler, Erdoğan’ın yakın çevresinin ideolojik zafiyetlerini de kullanarak Türkiye’yi bir maceraya sürüklediler. Sonunda Şam yönetiminin güdümüne girmeyi kabul eden Kürtler, Esad’a Suriye’yi topyekûn kontrol etme olanağını verdi. Tüm bunlara neden olan, Türkiye’nin işgal girişimiydi. Türkiye bindiği dalı kesti!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*QsuLPTFOGOy3FCl1.jpg" /></figure><p>Dahası, Türkiye, sahada Cihatçı fanatik teröristlerle işbirliği yaptığını dünyanın gözleri önünde göstermiş oldu. TSK ve cihatçı terörist müttefikleri Suriye’de insan hakları ihlalleri ve savaş suçları işlediler. Bu durum Türkiye’deki rejimin karar alıcıları bakımından uzun vadede ciddi sorunlara yol açacak. Zaten IŞİD’le mücadele etmediği gayet iyi bilinen Ankara rejimi, bir de zaten Özgür Suriye Ordusu denilen cihatçı hırpani teröristleri desteklemekten geriş durmadı. En barbarca suçları işleyen bu güruhla yan yana bir TSK ve Türkiye imajı, on yıllarca Türkiye’nin peşini bırakmayacak. Türkiye bu işgal girişiminden sonra dünyadaki imajını tümüyle sıfırladı. Zaten içeride dünyanın en anti demokratik rejimlerinden biri haline gelen, anayasasız yönetilen, hapishanede en fazla gazeteci olan ülke konumunda bulunan Türkiye, uluslararası kamuoyu nezdinde Suriye’yi işgale kalkan, neo-Osmanlıcı, pro-faşist ve savaş suçları işleyen bir aktör konumuna gerilemiş durumda. Seküler ve Batılı Türkiye imajını yerle bir eden bu rezalet, Türkiye’ye çok ağır bedeller ödetecek.</p><p>Bir diğer önemli etki, Türkiye’deki Kürtler ile rejime sadakat korelasyonu bağlamında ön plana çıkıyor. Türkiye Kürtleri, Suriye’deki soydaşlarına yönelik izlenen tutumdan dolayı Türkiye devletine olan bağlılıklarını daha da azaltacak. Kürtlerin Türkiye’deki durumu, Suriye’deki politikalarla birleşince, orta ve uzun vadede ayrılıkçı Kürt hareketinin çok daha ciddi bir sorun haline gelmesi kaçınılmaz.</p><p>Önemli sonuçlardan biri de Türk ordusunun çürümüşlüğünün iyice ortaya saçılması oldu. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Suriye’de çizdiği profille “seküler ve sorumluluk sahibi” bir aktör olma konumuna onarılması çok zor bir zarar verdi. Bu durum Türkiye’de devlet mimarisinin nasıl tahrip edildiğini bir kez daha gözler önüne serdi. General ve amirallerinin yüzde ellisini terörist olarak görevden alan bir ordunun, aslında kimlerin eline kaldığını bundan daha güzel ne ortaya koyabilirdi? Yapılan korkunç tasfiyenin en büyük artçı şoku, şüphesiz ki profesyonellikten uzak, sahada teröristlerle yan yana, sivil katliamlarına neden olan, askerleri Ülkücü kurt selamı veren ve İslami-milliyetçi fütuhat referanslarıyla demeçler veren bir ordu ile karşı karşıya kalınmış olması durumudur. Camilerinde Fetih Suresi okutulan, adeta Yeniçeri’lerin sefere çıkması gibi bir hava estirilen, işgal edilen bölgeleri “alınan,”, yani fethedilen bir toprak olarak algılayan bir Türkiye var! Bu ülke halen bir NATO üyesi! Bu bir fiyaskodur! Ayrıca bu fiyaskoya destek çıkan muhalefet (CHP ve İYİ Parti), Türkiye rejiminin sadece Erdoğan ve AKP’den ibaret olarak anlaşılmaması gerektiğini somut olarak gösteriyor. İktidarı ve muhalefetiyle, bir otoriter rejim inşa edilmek istendi. Bu rejimin içeride yaptığı tahribatı yıllardır yazıyorum. Fakat dışarıdaki tahribat, rejimin tüm karakteristiğini ortaya koydu! Şu an için Türkiye’yi düzlüğe çıkartacak, çürümeyi durduracak, normalleşmeyi sağlayacak bir siyasi alternatif yok.</p><p>Bu özetlediğim şartlar altında, TSK geri çekilse bile, artık bu rejim sertleşmeden ve daha çok otoriterleşme eğilimine girmeden varlığını sürdüremez. İç dinamikler, otoriterleşmeyi durdurmuyor. Çünkü çok zayıflar. Dış dinamikler, her biri Türkiye üzerinde ayrı öncelik ve stratejilere sahip olarak, hasta adamın yere düşmesini bekliyor. Ekonomik tahribattan sonra, Türkiye topraklarının bütünlüğünü tartışmaya açmak da dâhil, uluslararası toplum bu “doğu sorununu” çözmeye girişecek. Yaşanan son yüzyılın en zayıf anında, Türkiye en büyük travmayla, en korkutucu kâbusuyla karşı karşıya kalacak.</p><p><em>Originally published at </em><a href="https://www.tr724.com/savasin-agir-siyasi-maliyeti/"><em>https://www.tr724.com</em></a><em> on October 15, 2019.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a5fe51f591d" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/tr724/sava%C5%9F%C4%B1n-a%C4%9F%C4%B1r-siyasi-maliyeti-a5fe51f591d">Savaşın ağır siyasi maliyeti</a> was originally published in <a href="https://medium.com/tr724">Tr724</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>