<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Merve ÇANAKCI on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Merve ÇANAKCI on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mervecanakci9?source=rss-27f9b8a57054------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*smIZjVAcIdMS4r96cmOkQw.png</url>
            <title>Stories by Merve ÇANAKCI on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mervecanakci9?source=rss-27f9b8a57054------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 22:16:49 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mervecanakci9/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Kuantum Bilişim Sistemleri]]></title>
            <link>https://medium.com/@mervecanakci9/kuantum-bili%C5%9Fim-sistemleri-47066222cb77?source=rss-27f9b8a57054------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/47066222cb77</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Merve ÇANAKCI]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 01 Jun 2023 18:03:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-06-01T18:03:04.023Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Teknolojilerin gelişmesiyle hayatımızdaki hacminin artması doğru orantıdadır. Bu duruma bağlı olarak veriler de eskiye oranla her geçen gün artmakta olup daha fazlalarına da ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüzde verilerin işlenmesi klasik bilgisayar dediğimiz çoğunlukta bulunan cihazlarla yapılmaktadır. Fakat gün geçtikte klasik bilgisayarların, bazı özel problemlerin çözümü için yetersiz veya yavaş kaldığı gözlemlenmiştir. Bu sorunun çözümü olarak da 1982 yılında fizikçi Richard Feynman’ın kuramlaştırdığı kuantum bilgisayarların var olabileceği fikri ortaya çıkmıştır. Kuantum bilgisayarlar diğer bilgisayarların yüklenemediği iş yükünü kolaylıkla yapabilirler. Bu bağlamda kuantum bilişim adı verilen olgu; kuantum fiziği kurallarına göre çalışan bilgisayarların inşa edilip kullanılmasını kapsamaktadır. Bu bilgisayarlar, klasik bilgisayarlardan daha hızlı ve doğru sonuçlar elde etmeyi amaçlar. Kuantum mekaniği, kuantum fiziğinin bir alt dalıdır ve küçük ölçekteki (yani atom ve molekül boyutlarındaki) fiziksel sistemlerin davranışlarını açıklar. Kuantum mekaniğinin özgün özelliği, klasik fizik kurallarından farklı olarak, kuantum sistemlerinin aynı anda birden fazla durumda bulunabileceğidir. Kuantum bilgisayarlarda, veriler kuantum bitlerine (qubit’ler) kodlanır ve bu bitlerin çoklu durumları kullanılarak paralel işlemler gerçekleştirilir. Bu sayede klasik bilgisayarlara göre çok daha hızlı bir şekilde işlem yapılabilir. IBM, Intel, Google, Microsoft, MIT, Yale gibi önemli kuruluşlar kuantum teknolojisinin gelişmesi için birçok araştırma ve çalışmalar yapmakta olup aynı zamanda bunlardan bazıları da çeşitli geliştirme ortamları sunmaktadır.</p><p>Kuantum bilişim, kuantum mekaniği prensipleri üzerine inşa edilmiş bir bilgisayar türüdür. Kuantum mekaniği, mikroskobik ölçekteki parçacıkların davranışını açıklamaya yönelik bir fizik teorisi olarak bilinir. Kuantum mekaniği, klasik fiziğin yaptığı varsayımların çok ötesinde bir teori olması nedeniyle, kuantum bilişimde kullanılan bilgisayarların çalışma prensipleri de klasik bilgisayarlardan farklıdır. Kuantum bilişimde, veri işleme işlemleri için kuantum bitleri (qubits) kullanılır. Qubitler, ikili (klasik) bitlerden daha geniş bir veri saklama kapasitesine sahiptirler ve kuantum mekaniğinin özel özelliklerinden yararlanarak, birden çok bit değerini aynı anda saklayabilirler. Bu özellik, kuantum bilişimde veri işleme işlemlerinin hızını arttırmaktadır.</p><p>Kuantum bilişim, çok büyük veri setlerinin analizi ve sınıflandırılması, çok boyutlu optimizasyon problemlerinin çözümü, sınırları zorlayan hesaplamaların yapılması gibi zor problemleri çözmeye yönelik olarak tasarlanmıştır. Örneğin, Google tarafından geliştirilen ilk kuantum bilgisayar, veri setlerini hızlıca sınıflandırmak için kullanılmıştır. Ayrıca, kuantum bilişim kullanılarak, birçok kimyasal reaksiyon ve moleküler yapı tasarımı gibi problemler de çözülebilir. Örnek olarak kuantum bilgisayarların uygulanabileceği alanlar şunlardır;</p><p><strong>·</strong> Finansal piyasalar: Kuantum bilişim, finansal piyasalarda yapılan tahminleri doğrulamak ve piyasa koşullarını tahmin etmek için kullanılabilir. JPMorgan Chase tarafından geliştirilen bir kuantum algoritması, finansal piyasalardaki volatiliteyi tahmin etmek için kullanılmıştır.</p><p><strong>·</strong> Güvenlik: Kuantum bilişim, güvenlik sistemlerinde kullanılabilir. Örneğin, bir kuantum bilişim sistemi, bir şifreleme sisteminde kullanılabilir ve bu sayede, sistemlerin güvenliğini artırılmış olur.</p><p><strong>· </strong>Sağlık: Kuantum bilişim, sağlık alanında da kullanılabilir. Örneğin, bir kuantum bilişim sistemi, bir hastalığın tedavisinde kullanılabilir ve bu sayede, tedavi seçeneklerinin optimize edilmesine yardımcı olabilir.</p><p>Bunlar sadece birkaç örnek olup, kuantum bilişimin kullanılabileceği diğer alanlar da olabilir. Ancak, kuantum bilişim hala çok yeni bir teknolojidir ve şu anda ancak belirli özel problemlerin çözümünde kullanılmaktadır<a href="http://[1]	H. Yetis and M. Karakoes, &quot;Investigation of Noise Effects for Different Quantum Computing Architectures in IBM-Q at NISQ Level,&quot; 2021 25th International Conference on Information Technology (IT), 2021, pp. 1-4, doi: 10.1109/IT51528.2021.9390130.">[1]</a>. Gelecekteki gelişmelere göre, kuantum bilişimin kullanım alanı genişleyebilir ve daha fazla problem için kullanılabilir hale gelebilir. Kuantum bilişimin gelecekteki gelişmelerine ilişkin olarak, çeşitli öngörüler yapılmaktadır fakat ne zaman ve hangi problemleri çözebileceği konusunda kesin bir öngörü yapmak zor olabilir.</p><h3>Kuantum Fizik</h3><p>Kuantum fiziği, birçok farklı bilim insanı tarafından keşfedilmiştir ve bu keşifler zaman içinde bir araya gelerek kuantum fiziği teorisini oluşturmuştur. 1900 yılında Max Planck; kuantum mekaniğinin temel ilkelerinden olan “Planck sabiti”ni keşfetmiştir. Planck sabiti; sabit bir sistemdeki enerjinin kuantize edildiğini göstermektedir. Albert Einstein ise 1905 yılında fotonların varlığını keşfetmiş olup “foton teorisini” ortaya koymuştur. Bu keşifleri takip eden yıllarda ise Niels Bohr, atomun yapısı hakkında önemli keşifler yaparak yine kuantumun temel ilkelerinden biri olan “Bohr modelini” duyurmuştur.</p><p>Kuantum fizik, küçük ölçekteki sistemlerin davranışını anlamaya yönelik bir fizik dalıdır. Kuantum fiziği, klasik fiziğin aksine, özellikle küçük ölçeklerde gözlemlenebilen davranışları açıklamaya çalışır. Bu davranışlar, klasik fiziğin kurallarıyla açıklanamayabilir ve bu nedenle kuantum fiziği ilkelerine dayanan açıklamalar gerekebilmektedir. Kuantum fiziği, özellikle kuantum mekaniği adı verilen bir teoriyle açıklanır. Kuantum mekaniği, birçok ilkeye dayanır ve bunların bazıları şunlardır:</p><p><strong>a.</strong> Süperpozisyon: Kuantum mekaniğine göre, bir sistem birden fazla durumda (örneğin, yukarı ve aşağı) aynı anda bulunabilir. Bu durum, “süperpozisyon” olarak adlandırılır.</p><p><strong>b.</strong> Dolanıklık (Entanglement): Kuantum mekaniğine göre, bir sistemdeki parçalar arasında bir bağlantı oluşabilir. Bu bağlantı, parçalar arasında mesafe ne olursa olsun, anında etkileşim sağlar. Bu duruma dolanıklık adı verilmiştir.</p><p><strong>c.</strong> Heisenberg belirsizlik ilkesi: Kuantum mekaniğine göre, bir sistemdeki bazı özelliklerin (örneğin, konum ve momentum) aynı anda tam olarak ölçülemeyeceği belirtilir. Bu durum, “Heisenberg belirsizlik ilkesi” olarak adlandırılmaktadır.</p><p>Kuantum fiziği, günümüzde birçok farklı alanda kullanılmaktadır. Örneğin, kuantum fiziği, bilgisayar teknolojisi, fizik ve kimya gibi alanlarda önemli rol oynar. Ayrıca, kuantum fiziği, ileride çok daha fazla keşif ve ilerleme için potansiyel olarak çok önemlidir.</p><h3>Kuantum Bilişim</h3><p>Kuantum bilişim; fizik ve bilgisayar teknolojisinin katkılarıyla ortak gelişen bir alan olarak tanımlanabilir. Klasik işlemciler, işlemlerini gerçekleştirmek için bitleri kullanırlar. Bu duruma karşılık kuantum bilgisayarlar da qubit adı verilen kuantum bitlerini kullanmaktadırlar. Kuantum Bilişim klasik hesaplamanın çözemediği problemlerin çözümünde kullanılır. Kuantum bilgisayarlar normal bilgisayarlardan çok daha farklı bir bilgi işlem gücüne sahiptirler. Kuantum bilgisayarlar, bu farklı işlemleri; süperpozisyon, dolanıklık gibi özelliklerle kubit paralelliği yolunu kullanarak yüksek performans elde ederler. Klasik bilgisayarların 0 veya 1 olmak üzere iki olası durumu mevcuttur. Klasik bilgisayarların aksine kuantum bilgisayarların aynı anda birden fazla durumda bulunabilen kuantum bitlerini veya qubitleri kullanır; bu durum süperpozisyon olarak adlandırılmaktadır. Süperpozisyon; “Schrödinger’in kedisi” deneyiyle de örneklenebilir. Basit bir deyimle söz konusu düşünce deneyinde kutunun içerisine bir kedi; bir şişe zehir ve radyoaktif atomla birlikte konur. Radyoaktif bir atom kendi halinde iken bozunmuş ve bozunmamaış durumlarının üst üste gelmesiyle oluşan bir duruma girer. Her iki seçenek için de %50 ihtimal bulunmaktadır. Yani deney kedinin, kutu açılıp gözlem yapılmadan zehirlenerek ölmesi veya yaşıyor olması ihtimallerini aynı anda barındırıyor Kuantum kuramında da her iki olasılık birlikte var olabilir aynı durum qubitler için de geçerlidir. .Süperpozisyon olarak bilinen bu özellik, kuantum bilgisayarların belirli hesaplamaları klasik bilgisayarlardan çok daha hızlı ve daha verimli bir şekilde gerçekleştirmelerini sağlar. Kuantum bitleri, | 0&gt; ve | 1&gt; olarak gösterilen temel vektörlerle temsil edilirler. Matematiksel olarak belirtilen | 0&gt; ve |1&gt; durumları sütun vektörlerini yazmanın bir yoludur. 0 ve 1 qubitlerini temsil eden matrislerin gösterimi aşağıda belirtildiği gibi verilebilir;</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/460/1*WI-AszXtVd6-gyFqaJML8g.png" /></figure><p>Teorik fizikte adını duyurmuş önemli fizikçilerden biri olan Paul Dirac kullanılan gösterimin sahibidir. Bra-ket notasyonu veya Dirac notasyonu olarak adlandırılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/507/1*SKFcVMCuzbRKly8YwJ0qvg.png" /><figcaption><a href="http://Wikipedia contributors. (2022, August 11). Hadamard matrix. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 10:24, September 21, 2022."><strong>Şekil 1</strong></a></figcaption></figure><p>Kuantum mekaniğine dayanan kuantum bilgisayarlar, kuantum şifreleme ve kriptografide de kendine yer bulmaktadır. Bu teknolojiler, güvenli bir şekilde verilerin iletimini ve saklanmasını sağlarlar. Kuantum bilgisayarlar ve kuantum bilişim, hala gelişmekte olan teknolojilerdir ve bu teknolojilerin potansiyel kullanım alanları hala araştırılmaktadır.</p><p>Kuantum hesaplamadaki anahtar işlemlerden biri, bir qubitin kuantum durumunu manipüle etmek için kullanılan kuantum kapısı işlemleridir<a href="http://[3]	H. Yetiş and M. Karaköse &quot;Quantum Circuits for Binary Convolution&quot; International Conference on Data Analytics for Business and Industry: Way Towards a Sustainable Economy (ICDABI) Oct. 2020.">[3]</a>. Bu işlemler tipik olarak, qubitin dalga fonksiyonunun genliğini ve fazını değiştiren bir qubite üniter dönüşümler dizisi uygulanarak gerçekleştirilir. Kuantum hesaplamadaki bir diğer önemli işlem, bir sistemin kuantum durumu hakkında bilgi edinmek için kullanılan kuantum ölçümüdür. Kuantum ölçümü olasılıksal bir süreçtir ve bir ölçümün sonucu genellikle rastgeledir. Bununla birlikte, ölçümü birden çok kez tekrarlayarak, ölçüm sonuçlarının istatistiksel bir dağılımını elde etmek mümkündür, bu da sistemin kuantum durumu hakkında bilgi çıkarmak için kullanılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*DPqwBDioGavRM-0jhX8unw.png" /><figcaption><strong>Şekil 2</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/466/1*_2vpFwCJqlczoSv3BMbOzA.png" /><figcaption><strong>Şekil 3</strong></figcaption></figure><p><em>(Aynı devre “ibmq_manila” bilgisayarında farklı zamanlarda iki kere çalıştırılarak farklı sonuçlar elde edilmiştir.)</em></p><p>Kuantum bilgisayarlar, dolaşıklık adı verilen bir fenomeni kullanıp, aynı anda birden fazla qubit üzerinde kuantum işlemleri de gerçekleştirebilir. Dolaşık sistemlerde, bir qubitin kuantum durumu, büyük mesafelerle ayrıldıklarında bile, diğerinin kuantum durumuyla ilişkilidir. Bu, kuantum bilgisayarların aynı anda birden fazla qubit üzerinde işlem yapmasına izin verir, bu da klasik bilgisayarlarla mümkün değildir.</p><p>Kuantum bilgisayarlar, büyük sayıları hesaba katmak ve kuantum sistemlerini simüle etmek gibi klasik bilgisayarlar için zor olan belirli problemleri çözme potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte, kuantum bilgisayarları oluşturmak ve kullanmak için birçok zorluk vardır. En büyük zorluklardan biri, çevre ile etkileşimler nedeniyle kuantum özelliklerinin kaybını ifade eden tutarsızlıktır. Tutarsızlık, kuantum durumlarının çökmesine neden olabilir ve kuantum hesaplama için gereken kırılgan kuantum durumlarının korunmasını zorlaştırır (Örneğin; süperpozisyon). Diğer bir zorluk, kuantum sistemleri üzerinde hassas kontrol ihtiyacıdır. Kuantum bilgisayarlar, yüksek kontrollü ortamlara ve bireysel qubitleri aşırı hassasiyetle koruma yeteneğine ihtiyaç duyar. Bu, kuantum sensörleri ve kuantum hata düzeltme algoritmaları gibi ileri teknolojilerin geliştirilmesini gerektirir. Bu zorluklara rağmen, son yıllarda kuantum hesaplama alanında önemli ilerlemeler kaydedilmiştir ve birçok uzman, bilgisayar bilimi, kimya ve malzeme bilimi gibi alanlarda devrim yaratma potansiyeline sahip olduğuna inanmaktadır.</p><h3>Kuantum Kapıları</h3><p>Mantıksal devre tasarımından kullanılan kapıların bir alternatifidirler. Amaç devrelerin karar mekanizmalarında kuantum teknolojilerinin kullanılmasıdır. Kuantum kapılarını diğerler klasik kapılardan ayıran bir özellik, geri döndürülebilir olmalarıdır; bir girdinin sonucu, girdi olarak verildiğinde ilk girdi elde edilebilmektedir. Ancak bunun sağlanabilmesi için giriş ve çıkış bitlerinin sayısı eşit olmak zorundadır. Yani K kapısı için;</p><p>K(x) = y ise K’(y) = x</p><p>olmalıdır. Tersi alınabilir bir kapı şekille gösterilecek olunursa, Tablo 1’deki gibi özetlenebilir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/340/1*09jwYdNzn9QhFPq7itc-_Q.png" /><figcaption><strong>Tablo 1</strong></figcaption></figure><p>Teoride sınırsız kuantum kapısı üretilebilir. Bunun yanı sıra literatürde en çok kullanılan kapılardan bazıları şu şekildedir:</p><blockquote><em>A. Hadamard Kapısı</em></blockquote><p>Değil kapılarının karekökü olarak da açıklanabilir. <strong>[4]</strong> Tek qubitlik bir sistemde şu dönüşümleri gerçekleştirir;</p><p>|0&gt; değerini ( |0&gt; + |1&gt; ) / √2 olarak,</p><p>|1&gt; değerini ise ( |0&gt; - |1&gt; ) / √2 olarak dönüştürmekte olup matris görünümü şekildeki gibidir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/131/1*5meHjwLSzIFpzZbUpEb9vw.png" /></figure><p>IBM’in kuantum bilgisayarlarından olan 7 qubitlik “ibmq_jakarta” bilgisayarında 7 qubitlik bir devre için Hadamard Kapısı eklenmeden ve eklendikten sonra işlemlerinin sonucu şekillerde verilmiştir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/507/1*YvdObFj-6WH5IvZidFAfHg.png" /><figcaption>Şekil 4 (7 qubitlik ‘0000000’ girişlerine sahip devre)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/507/1*Werubco7rdk5T6F4AbZG_A.png" /><figcaption>Şekil 5 (Şekil 4’ de verilen devrenin işlemlerinin sonucu)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/526/1*Cp8Z3U802YZy5yWHjB6hHw.png" /><figcaption>Şekil 6 (7 qubitlik Şekil 4’ de verilen devrenin Hadamard Kapıları eklenmiş hali)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/506/1*SCOz-a8iCH5izXcB_Yjjqg.png" /><figcaption>Şekil 7 (Şekil 6’ de verilen devrenin sonuçları)</figcaption></figure><blockquote><em>B. Pauli X kapısı</em></blockquote><p>Daha önce bahsedilen girdinin sonucunu girdi olarak verdiğimizde ilk girdiyi vermeye yarayan kapılardır. X ekseninde 𝜋 radyan kadar dönüp |0&gt; değerini |1&gt; , |1&gt; değerini |0&gt; yapar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/84/1*tPu39XGvhBXppTh0nTvmBA.png" /></figure><blockquote><em>C. Pauli Y kapısı</em></blockquote><p>X kapısına benzer olmakla birlikte Pauli y kapısı, y ekseninde döndürülür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/99/1*9JCJ29SZybA4Qndo0bzFHg.png" /></figure><blockquote><em>D. Pauli Z kapısı</em></blockquote><p>Pauli X ve Y kapılarına benzemektedir. Bu kez de Z ekseni üzerinden döndürme yapılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/98/1*Rwdvde5E3-v0WnE9SmmxNw.png" /></figure><blockquote><em>E. Faz kaydırma kapısı</em></blockquote><p>Faz kaydırma kapının özelliği ise; 01, 10 ve 00 için değişiklik yapmamasıdır. Ancak durum 11 için |1&gt; girdisinin |1&gt; girdisine dönüştürmektedir.</p><h3><strong>IBM Kuantum Bilgisayarlarında Devre Düzenleme</strong></h3><p>IBM Quantum Experience platformundaki Circuit Composer, bir devre düzenleyicidir ve IBM’in kuantum bilgisayarlarında kullanılmak üzere tasarlanmış bir araçtır. IBM’ in sunmuş olduğu Circuit Composer’ da hesaplamalar yapabilmek için temel öğelerin işlevleri bilinmelidir. Bu temel öğeler farklı kombinasyonla veya tek başlarına kullanılarak devreleri oluşturmaktadır. Circuit Composer’da bulunan bazı öğeler:</p><p><em>Kuantum bitleri;</em> birer kutucuk olarak gözükmekte olup bilgiler bu qubitlerin içinde depolanır. Circuit Composer’da, qubitlerin varsayılan durumu |0&gt; ‘dır. Ancak diğer durumlarda da kullanılabilirler. Örneğin, bir qubitin durumunu |1&gt; olarak ayarlamak için, qubit kutucuğuna çift tıklamak ve durumunu değiştirmek için açılan menüden “1” seçmek gerekmektedir.</p><p><em>Kapılar; </em>kuantum bitlerinin üzerinde işlem yapmak için kullanılırlar. Kapıların çalışma mantıkları, klasik kapılarınkine benzerdir, ancak kuantum kapıları kuantum mekaniği yasalarına göre çalışırlar. Örneğin, X kapısı, bir qubitin durumunu değiştirir, yani |0&gt; durumundaki bir qubiti |1&gt; durumuna dönüştürür veya |1&gt; durumundaki bir qubiti |0&gt; durumuna dönüştürebilir.</p><p><em>Ölçüm Kapısı;</em> Qubitlerdeki bilgiyi ölçmek için kullanılırlar. Ölçüm yapılan qubitlerin durumları, sonuçların okunabileceği klasik bilgisayarlarda görüntülenebilir.</p><p><em>Qubit Bağlantıları;</em> qubitler arasında bilgi aktarımı yapmak için kullanılmaktadır. Qubit kutucuklarını birbirine bağlar. Bağlantılar qubitlerin arasında bulunan çizgiler olarak görünürler. Örneğin CNOT kapısı.</p><p>Circuit Composer, bir kuantum devresinin simülasyonunu gerçekleştirmek için de kullanılabilir. Simülasyon, gerçek bir kuantum bilgisayarda çalıştırmadan önce devrenin performansını ve sonuçlarını tahmin etmek için önemlidir. Circuit Composer, Qiskit ile entegre edildiği için, simülasyonlar gerçekçi sonuçlar sağlar ve gerçek bir kuantum bilgisayarın davranışını modelleyebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/233/1*6oVSqs9LzW-VUiZdS686Tw.png" /><figcaption><strong>Şekil 8</strong></figcaption></figure><p>Şekil 8’de verilen örnek devre 5 qubitlik bir devredir. Devrede bulunan herbir yatay çizgi bir qubiti temsil etmektedir. Her qubite yerleştirilen kapılar devrede farklı hesaplama ve durumları gerçekleştirmek için kullanılır. Şekil 8 de verilen Hadamard Kapısı (H); bir qubiti 0 ve 1’lik superpozisyon durumuna getirir. Sonda ve herbir satırda bulunan kapıya ise Ölçüm Kapısı (Measurement Gate) adı verilmektedir. Bu kapı verilen bilgiyi ölçüp sonuç olınabilmesini sağlar. Hadamard Kapıları sayesinde superpozisyon durumunda olan qubitler ölçüm kapısının sonucunda en son çıktı olarak tek bir değer olarak görünmek zorundadır. Bu da devrede superpozisyon durumunda gözüken qubitlerin yarı yarıya bir sonuçla 0 veya 1 sonucu elde edeceği anlamıına gelmektedir. “ibmq_lima” kuantum bilgisayarında çalıştırıldığında Şekil 9’ da verilen sonuçlar elde edilmiş olup birçok olasılık içermektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/506/1*I3Wt3rWaa-1GgGSagg7hUQ.png" /><figcaption><strong>Şekil 9</strong></figcaption></figure><p>IBM, dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinden biridir ve kuantum bilgisayarların geliştirilmesi alanında öncü konumdadır. IBM Quantum Experience (IBMQE) adlı platformu, kullanıcıların kuantum bilgisayarlarını çalıştırmalarına olanak tanır. IBMQE, IBM’in önde gelen kuantum bilgisayarlarından bazılarını içerir ve kullanıcıların bu cihazlarla çeşitli deneyler yapmalarına olanak tanır. Bu deneyler sırasında, kullanıcılar farklı bilgisayarlar arasında seçim yapabilirler. Bu bilgisayarlar, kullanıcıların çözmek istedikleri problem türüne ve bilgisayarın özelliklerine bağlı olarak farklı avantajlara sahiptir. Bu nedenle, kullanıcıların doğru bilgisayarı seçmeleri önemlidir. Tablo 2’de IBMQE’de bulunan bazı kuantum bilgisayarlarının özelliklerine odaklanarak, hangi bilgisayarın hangi koşullarda en uygun seçim olduğunu belirlemek için bir tablo hazırlanmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/710/1*sAKmYAt8lQ-Tg8SSX-X53w.png" /><figcaption><strong>Tablo 2</strong></figcaption></figure><p>Tabloda verilen kavramlar; (Qubits, QV, CLOPS, Processor type, Basis Gates, Median CNOT Error, Median Readout Error, Median T1, Median T2) bir kuantum bilgisayarın özelliklerini oluşturur.</p><p>Qubits, bilindiği üzere kuantum bilgisayarlarının barındırdığı kuantum bit sayısını ifade eder. Bir kuantum bilgisayarın daha fazla qubite sahip olması, daha karmaşık hesaplamaların yapılmasına olanak tanır.</p><p>QV, “Quantum Volume” kelimesinin kısaltmasıdır. Quantum Volume, bir kuantum bilgisayarın aynı anda işleyebileceği en karmaşık bilgi miktarını ölçmek için kullanılan bir ölçüttür. Bu ölçüt, kuantum bilgisayarın aynı anda işleyebildiği en büyük devre boyutunu ve gürültü toleransını dikkate alır. Genel olarak, daha yüksek bir Quantum Volume, daha güçlü bir kuantum bilgisayarın olduğunu gösterir.</p><p>CLOPS (Circuit Layer Operations Per Second), bir kuantum devresinin bir saniyede kaç adet temel işleme sahip olduğunu gösteren bir ölçüttür. Bu ölçüt, bir kuantum devresinin ne kadar hızlı işlenebileceği hakkında bir fikir verir ve genellikle hesaplama kapasitesinin bir göstergesi olarak kullanılır. Bir kuantum bilgisayarın CLOPS değeri ne kadar yüksekse, o kadar hızlı işlem yapabilir ve daha büyük ve karmaşık problemleri daha kısa sürede çözebilir.</p><p>“Processor type” ifadesi, ilgili kuantum bilgisayarın hangi işlemci ailesine sahip olduğunu belirtir. IBM Quantum sistemleri genellikle IBM’in kendi geliştirdiği işlemci teknolojileri kullanılarak üretilir.</p><p>Basis Gates, belirli bir kuantum bilgisayarın işlemlerinde kullanılabilen temel (basic) kuantum kapılarının setini ifade eder. Bu kapılar, Qiskit dilinde de kullanılan standartkapılardır ve kuantum devreleri tasarlamak için temel bir yapı taşıdır. Örnek olarak, X, Y, Z, H, S, T, CNOT kapıları, bazı kuantum bilgisayarlarının temel kapılarıdır ve bu kapılar üzerinden daha karmaşık kuantum devreleri oluşturulabilir.</p><p>Median CNOT Error, bir kuantum bilgisayarın en önemli temel yapı taşı olan CNOT kapısının uygulanması sırasında yapılan hata oranını ifade eder. CNOT kapısı, bir qubit üzerinde kontrol ve hedef qubitlerinin uygulandığı ve bilginin işlenmesi için kullanılan bir kapıdır. Median CNOT Error, CNOT kapısının doğru bir şekilde çalıştığı durumların ortalamasını verir. Yani, düşük bir Median CNOT Error değeri, daha doğru bir işlem yapabilen bir kuantum bilgisayarına işaret eder.</p><p>Median Readout Error, bir kuantum bilgisayarının ölçüm hatalarını ölçmek için kullanılan bir metriktir. Bu değer, ölçülen bitlerin doğru şekilde belirlenememe olasılığındaki ortalama hatayı ifade eder. Ölçülen bitlerin doğru şekilde belirlenememe olasılığı, özellikle büyük kuantum devreleri için önemli bir faktördür, çünkü bir hata, sonuçları önemli ölçüde değiştirebilir. Median Readout Error değeri, daha düşük olması tercih edilen bir değerdir ve bir kuantum bilgisayarının performansını etkileyebilir.</p><p>Median T1 ise bir grup kuantum bitinin T1 sürelerinin ortalamasıdır ve bu süreler, kuantum bitlerinin istikrarlı çalışması için önemlidir. Daha yüksek bir Median T1 değeri, daha istikrarlı bir kuantum bilgisayarına işaret eder.</p><p>Median T2, kuantum bitlerinin (qubitlerin) T2 zaman sabiti değerinin ortalamasını ifade eder. T2 zaman sabiti, bir qubitin hafızasındaki bilgiyi ne kadar süre boyunca koruyabildiğini belirleyen bir ölçüttür. Daha yüksek T2 değeri, qubitlerin hafızasındaki bilgiyi daha uzun süre koruyabildiği anlamına gelir.</p><p>IBM Q Experience platformunda yer alan Circuit Composer, kuantum devrelerini oluşturmak için sürükle bırak işlemi veya istenilen kapıları kodla yazabilme imkanı tanır. Kullanıcılara kuantum kapılarını, ölçüm operatörlerini, kontrol uygulamalarını ve diğer öğeleri eklemek için bir araç kutusu sunmaktadır. Circuit Composer’ın araç kutusu, Hadamard kapısı, CNOT kapısı, Z kapısı, T kapısı, ölçüm operatörü ve daha birçok kuantum kapısı içermekte olup kullanıcı özel kapılar da oluşturabilmektedir. Circuit Composer, kuantum devrelerini simüle etmek için farklı araçlar da sunar. Kullanıcılar, kuantum devrelerini simüle etmek için IBM’in kuantum simülatörlerini veya gerçek bir IBM kuantum bilgisayarını kullanabilirler. Circuit Composer, kuantum devrelerinin tasarımında ve simülasyonunda kullanılan matematiksel ifadelerin kolayca uygulanabilmesini sağlar. Örneğin, iki qubit arasındaki CNOT kapısının matematiksel ifadesi aşağıdaki gibidir:</p><p><strong>∣00⟩→∣00⟩</strong></p><p><strong>∣01⟩→∣01⟩</strong></p><p><strong>∣10⟩→∣11⟩</strong></p><p><strong>∣11⟩→∣10⟩</strong></p><p>Burada, “|” sembolü qubit’in durumunu belirtir ve “→” sembolü de qubit’in bir durumdan diğerine nasıl geçtiğini gösterir. Circuit Composer ayrıca, matematiksel ifadelerin daha karmaşık kuantum devreleri için kullanımını da kolaylaştırır. Örneğin, üç qubitli bir devre için matematiksel ifadeler aşağıdaki gibi olabilir:</p><p><strong>∣<em>ψ</em>0​⟩=∣000⟩</strong></p><p><strong><em>H</em>0​=<em>H</em>1​=<em>H</em>2​=<em>H</em></strong></p><p><strong><em>U</em>=<em>CX</em>1,0​<em>CX</em>2,1​<em>H</em>0​<em>H</em>1​<em>H</em>2</strong></p><p><strong>​ ∣<em>ψ</em>1​⟩=<em>U</em>∣<em>ψ</em>0​⟩</strong></p><p>Burada, H qubitler için Hadamard kapısını belirtir, CX iki qubit arasındaki CNOT kapısını belirtir ve U, devrenin tamamını ifade eden bir birim çevrim matrisini belirtir.</p><p>Sonuç olarak Circuit Composer, kuantum hesaplama için gerekli olan matematiksel ifadeleri ve diğer araçları kolayca erişilebilir şekilde kullanıcıya sunar. Kuantum hesaplama hakkında daha önce teknik bilgiye sahip olunmasa bile bu platform sayesinde kolayca kuantum devreler oluşturulup, optimize edilebilir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=47066222cb77" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ÜRETİMDE VE YAŞAMDA TEKNOLOJİ]]></title>
            <link>https://medium.com/@mervecanakci9/%C3%BCreti%CC%87mde-ve-ya%C5%9Famda-teknoloji%CC%87-7671cc56cddb?source=rss-27f9b8a57054------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7671cc56cddb</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Merve ÇANAKCI]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 16 Jul 2022 17:06:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-07-16T17:06:18.460Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Sanayi devrimleri toplum yaşamını köklü bir değişime sokmuştur. İlk defa 1700’lü yıllarda İngiltere’de uygulanmış ve beden gücünün yerini yavaş yavaş makinelere bırakma süreci başlamıştır. Zamanla insanlığın ihtiyaçlarına ve gelişmekte olan toplumla birlikte sanayi, günümüze kadar ilerlemeye devam etmiş ve edecektir. “Ortada bir problem varsa, ortada bir ihtiyaç varsa ürün ya da teknoloji gelişir.” Diyerek bu süreçten bahseden Bursa Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aytaç Yıldız’ın da belirttiği üzere endüstride teknolojinin bu düzeyde kalmayıp çağın ihtiyaç ve gereksinimlerine göre artacağı öngörülür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/443/1*N7bjOaeynF1hNIal2C-s1g.png" /><figcaption><strong>Ek 1</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/487/1*bPczDT0KHpMrkl-7GCCB2g.png" /><figcaption><strong>Ek 1.1</strong></figcaption></figure><p><strong>Endüstri 1.0</strong></p><p>1760–1820 yılları arasında buharlı makinaların icadıyla başlamıştır.</p><p><strong>Endüstri 2.0</strong></p><p>1820–1970 yılları arasında elektriğin ve otomasyonun imalatta kullanılmasıyla gerçekleşmiştir. İlk üretim hattı 2.0 ile oluşturulmuştur. Elektrik ve seri üretim öne çıkmaya başlamıştır.</p><p><strong>Endüstri 3.0</strong></p><p>1970–2011 yıllarında bilgisayarların yani elektroniğin ve internetin imalatta kullanılmasıyla tanımlanabilir. Bilgisayar çağının başlangıcı olarak görülmektedir.</p><p><strong>Endüstri 4.0</strong></p><p>Endüstri 4.0 ilk olarak Almanya’da Hannover Fuar’ında adını duyurmuştur. Bu kavramın ortaya çıkma nedenini birçok uzman; Çin’in yükselen üretim gücüyle rekabet edebilmek adına ortaya çıktığını düşünmektedir. Endüstri 4.0’a bakıldığında bazı teknolojileri barındırdığı görülmektedir:</p><p>Bulut bilişim (depolanan büyük veriler, bulutla daha verimli ve uygun maliyetli bir şekilde işlenebilir), nesnelerin interneti (akıllı cihazlar/IoT), siber fiziksel sistemler, otonom robotlar, 3D yazıcılar, gibi teknolojiler hem hizmet hem de imalat sektöründe üretimin çok önemli bir belirleyicisi haline gelmiştir. Canlı-cansız her nesnenin internet bağlantılarıyla diğer nesnelerle iletişime ve etkileşime geçebileceği akıllı üretim dönemi olarak tanımlanmaktadır. Otomasyon ve bilgisayar kontrollü sistemleri aşmış; birbiri ile haberleşen makinalar, fabrikalar artık etrafı sarmaktadır. Bunlar günümüzde tamamen olmasa da ileride herkesin deneyimleyecek, görecek olduğu teknolojilerdir.</p><p>Akıllı fabrikalar Endüstri 4.0’ın temel alanlarındandır. Bir fabrikanın robotlarla 7/24 üretim yapabilmesi, bu süreçlerdeki birbirine bağlı cihazların; veri analizinin ve yapay zekanın kullanılması, dijitalleşme ve kalite yönetimi gibi konular Endüstri 4.0 da karşımıza çıkıyor. Fabrikalar göz önüne alındığında; daha üretken hale getirmek için robotları, birbirine bağlı cihazları ve online networkleri bir araya getirerek rutin işleri insanlar değil, robotlar tarafından yapılması sağlanıyor. Çıkan yeni teknolojiler doğrultusunda elbette insanların bazı kaygıları bulunabilir. Örneğin Endüstri 4.0 ile birlikte akıllı fabrikalara geçilmesi, işsizliği artacağı yönünde söylentiler ortaya koymuştur. Fakat geçmiş yıllara bakıldığında aynı kaygıların Endüstri 1.0’da da oluştuğu görülmüştür. Geçmişe dönüldüğünde yaşanan bu kaygıların; çıkan teknolojilerle birlikte üretilen cihazlarda işsizliğin aksine yeni iş olanaklarına kapı açtığı görülmektedir. Gelişen ve yenilenen çağın elbette ihtiyaçların fazlalığı gibi geri dönüşleri olacaktır. Bu ihtiyaç fazlalığı da sadece yok olan mesleklerin yerine gelen, iş alanlarında yine aynı işçilerin daha farklı alanlarda istihdam sağlamalarına neden olur. Bilinmelidir ki yeni teknolojiler, insan gücünü hafife almak ya da yok saymak için değil; daha refah, daha verimli bir yaşam içindir bu nedenle yapay zeka insanlığın yerinde değil, yanında bir konuma sahip olur.</p><p><strong>Endüstri 5.0 Nedir?</strong></p><p>İlk defa 2017’ de Japonya’nın 5. Bilim ve Teknoloji Temel Planı’nda Endüstri 5.0 dan bahsedilmiştir. 5.0’ın temelinde sürdürülebilirlik; yani üretilen ve tüketilen her kaynak; yenilebilir enerji, yeraltı kaynaklarının bilinçli kullanımı, gelecek nesillerin kaynaklarını tüketmeden kitlesel üretimleri gerçekleştirmek üzerine kurulu bir dönüşümdür. Dünyanın küresel ısınma problemleri, fosil yakıtların tükenmeleri gibi problemleri göz önüne alındığında bu dönüşüme hem bizim hem de gelecek nesillerin ihtiyacı olduğu söylenebilir.</p><p>Endüstri 5.0 süper akıllı toplum olarak da tanımlanabilir. İnsanlar ve makineler arasındaki etkileşime odaklanan yeni üretim modelidir. Hedefi insan beynini yapay zekayla birleştirip kusursuz bir mükemmele ulaşmaktır. Endüstri 4.0’dan farkı ise daha bilinçli makinelerle üretimin söz konusu olmasıdır. Burada kullandığımız Endüstri 5.0 kavramı Toplum 5.0 olarak da kullanılabilir. Bunun nedeni artık kişiselleştirilmiş, büyük veri, nesnelerin interneti ve robotlar gibi insanlığın hayatını kolaylaştırıp ve sıfıra yakın hatayla yaşaması yeni bir toplumu oluşturmaktadır. İnsan zekasının, bilişsel yetenekler kazandırılmış bilgisayarlarla uyum içerisinde çalışması durumu, Toplum 5.0’ın temelini oluşturur. Örnek olarak; sürücüsüz arabaların oluşu verilebilir ki bu kaza oranını azaltan iyi bir örnektir. Bu ve bunun gibi birçok örnek yakın gelecekte ve günlük yaşantımızda bizi beklemektedir.Oluşacak yeni toplum daha rahat ve gelişmiş bir şekilde yaşayıp bu devrimleri ilerletecektir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7671cc56cddb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>