<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ömer Zeybek on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ömer Zeybek on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@merzeybek?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*Lz_sKTXwC2ss6WlKHvojFg.jpeg</url>
            <title>Stories by Ömer Zeybek on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 07:11:20 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@merzeybek/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Perakende Sektöründe toparlanma Haziran ayında da devam etti, ancak henüz yaraların sarıldığını…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/perakende-sekt%C3%B6r%C3%BCnde-toparlanma-haziran-ay%C4%B1nda-da-devam-etti-ancak-hen%C3%BCz-yaralar%C4%B1n-sar%C4%B1ld%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1-f65e660c8e87?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f65e660c8e87</guid>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[covid]]></category>
            <category><![CDATA[perakende]]></category>
            <category><![CDATA[satış]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 16 Aug 2020 10:26:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-16T10:26:27.991Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Perakende Sektöründe toparlanma Haziran ayında da devam etti, ancak henüz yaraların sarıldığını söylemek için erken</h3><p>Haziran ayı Perakende Sektörü Satış istatistikleri TÜİK tarafından bugün açıklandı. Daha önce belirttiğimiz gibi endekslerin hesaplanmasında kullanılan veriler şirketler tarafından verilen KDV beyannameleri doğrultusunda hesaplandığı için sektörel satış istatistikleri 60 gün gecikmeli yayınlanıyor.</p><p>Covid-19 salgını sonrasında alınan önemlerin önemli bir kısmının kaldırıldığı Haziran ayının verileri Perakende Sektörü toplam cirosunun Haziran ayında bir önceki yıl aynı döneme göre %9.3 arttığını gösterirken (aynı dönemde yıllık enflasyon 11.76), birim satış hacminin yıllık bazda %0.8 arttığı gözlendi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/545/1*ZznDwN7j3u9fsxKdLjGDlw.png" /></figure><p>Haziran ayından bakıldığında bu verilerin toparlanmaya işaret ettiği ancak Covid etkisini olmadığı geçtiğimiz sene yaz aylarının performansına henüz ulaşılamadığını söyleyebiliriz. Öte yandan Perakende Satışlar verisinin bir öncü göstergesi olan haftalık Kredi Kartı Harcamalarının, Ağustos’un ilk haftasında bayram tatilinin market ve gıda alışverişleri üzerindeki etkisine bağlı olarak geçtiğimiz sene aynı haftaya göre %1.5 gerileme kaydettiği görüldü.</p><p>Temmuz sonu aylık rakamlarına göre ise kredi kartı cirolarında Kurban Bayramı tatili etkisiyle özellikle Seyahat Harcamaları, Konaklama ve Eğlence sektörlerinde ivmenin arttığını ve yılın yedinci ayında yıllık bazda kredi kartı harcamalarını %15 oranında yükseldiğini görüyoruz. Yılın ilk 32 haftasında gerçekleşen toplam Kredi Kartı Harcaması ise geçtiğimiz sene aynı dönemde gerçekleşen harcamaya göre %6 artış kaydetti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/441/1*g8SaAlkpGl9lQGiyDqaU1g.png" /><figcaption>Sektörlere Göre Aylık ve Yıllık Değişimler</figcaption></figure><p>Tekrar Perakende Satış Endekslerine dönersek, Haziran ayında enflasyon etkisi içermeyen satış hacmi verileri ile yıllık bazda en iyi performans gösteren sektörler sırasıyla %3 ve %2.5 artış ile Gıda ve Bilgisayar / Kitap ve İletişim Aygıtları Perakendesi sektörleri olurken, Covid-19 Salgını ile ilgili önemlerin yoğunlaştığı aylarda önemli gerileme gösteren Tekstil ve Giyim Perakendesi olumsuz görünümünü Haziran ayında da koruyarak geçtiğimiz seneye göre satış hacminde %19.5’lik bir daralma kaydetti.</p><p>Geçtiğimiz ay Posta ve İnternet üzerinden yapılan satışların hacmi ise yıllık bazda rekor bir artış gösterek %99.4 seviyesinde gerçekleşti. Ülkemizde salgın öncesi dahi payı sürekli artan ve yıllık bazda her ay %40–45 arasında artış kaydeden bir kanal olan e-ticaret kanalı Mart ayından itibaren girdiği olumlu trendi devam ettiriyor. Elde edilen ciro açısından baktığımızda ise e-ticaretteki ciro büyümesinin yıllık %113’ler seviyesinde olduğunu görüyoruz. E-ticaret dışında yıllık ciro büyümesi enflasyon oranın üzerinde kalan diğer sektörler ise Gıda, İçecek, Tütün ve Bilgisayar / Kitap / İletişim araçları sektörleri oldu.</p><p>Türkiye tüketim sepetlerinde %19 gibi önemli bir payı olan ulaştırma harcamalarının ana kalemi otomotiv yakıtı satış cirosu ise Haziran ayında %6.2 oranında geriledi. Fiyatları petrol fiyatlarına endeksli olarak belirlenen bu kalemin Haziran 2020 küçülme kaydetmesi, Covid Salgının tepe noktasının geride kalmasına rağmen dışarıdaki aktivitenin henüz geçtiğimiz sene seviyelerine gelemediğini gösteriyor.</p><h3>Tüketici Güven Endeksi Haziran ayındaki toparlanma sonrası Temmuz ayında sınırlı bir gerileme kaydetti..</h3><p>Yazın ilk ayında Perakende Satış verileri daralmanın geride kaldığını ancak toparlanmanın devam ettiğini gösterse de tüketicilerin gelecek ile ilgili algılarını Temmuz ayı sonunda yapılan Tüketici Güven Endeksi Araştırması verilerinden inceleyebiliriz. Nisan ayında verilerin açıklanmaya başladığı 2012 yılından itibaren en düşük seviyesine gerileyen Tüketici Güveni Haziran, ayında 65.6 seviyesine kadar toparlanmıştı. Ancak Temmuz ayında tüketicilerin şimdiyi algısı ve gelecek ile ilgili beklentileri zayıfladı. Mevsimsel etkilerden arındırılmış Tüketici Güveni Temmuz ayında 60.9 seviyesine kadar geriledi. Tüketici Güvenindeki bu bozulmanın arkasındaki en önemli nedenin önümüzdeki 12 aylık dönemde ekonomik durumda iyileşme beklentisinde gözlenen %4’lük gerileme olduğunu söyleyebiliriz.</p><p>Tüketici Güven Endeksi aylık olarak rastgele seçilmiş 1000 civarında tüketiciye sorulan sorular üzerinden hesaplanan birkaç alt-endeksin birleştirilmesi ile hesaplanıyor. Bu endekslerin değerleri metodoloji gereği 0–200 arasında değişiyor, herhangi bir endeksin 100 değerini alması tüketicilerin o konuda ilgili ayda nötr olduğunu, 100’ün altında olması ise kötümser olduklarını gösteriyor. Verilerin yayınlanmaya başladığı 2012 yılından itibaren genel endeks sadece bir kez Mart 2012 döneminde, 80 puan seviyesine ulaştı. Geri kalan sekiz senelik dönemde genelde Tüketicinin kötümserliğinin azaldığı veya arttığı bir seyir izledik.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/551/1*H5-_cRnoBNyYJsXAo8yxIA.png" /></figure><p>Temmuz ayında tüketicinin kötümserliğinin az olduğu alt endekslere baktığımızda gelecek 12 aylık dönemde yarı-dayanıklı / dayanıklı tüketim malı satın alma ve ücretlerde beklenen artış alt kalemlerini görüyoruz. Bu kalemlerin hepsinde seviye 95’in biraz üzerinde gerçekleşti. Temmuz 2020 itibariyle beklentilerin diplerde olduğu görülen son iki alt endeks ise bir sene içerisinde otomobil ve konut satın alma ihtimali grupları.</p><h3>Perakende Yöneticileri Güven Endeksi</h3><p>Temmuz ayında Perakende Sektörünün makro durumunu incelemek için en son başvuracağımız veri Perakende Sektörü Yöneticileri Güven Endeksi. Bu endeks bir önceki bölümde değindiğimiz Tüketici Güven Endeksine benzer şekilde Perakende Sektörü Yöneticilerinin şimdiyi algısı ve gelecek ile ilgili beklentilerini ölçüyor. Yukarıda bahsettiğimiz 0–200 ölçeği bu endeks içinde geçerli.</p><p>Geçtiğimiz yıl 100’lü seviyelerde dalgalanan Yönetici Güveni, Covid 19 Salgınının en yoğun olduğu dönemde 75’li seviyelere gerilemişti. Mayıs ayından itibaren toparlanmaya başlayan yönetici beklentileri Temmuz ayı sonu itibariyle 2019 yılı ortasındaki 90’lı seviyelerdeki ortalamasına geri yükselmiş görünüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/540/1*zQ9ru6UGt1qQ3oZtCwxkYw.png" /></figure><p>Bu endeksin alt endekslerine baktığımızda ise Perakendecilerin en olumlu beklentilerinin Mevcut Mal Stoku ile ilgili olduğunu, en olumsuz algının ise beklenilen gibi son üç aylık iş hacmi ile ilgili olduğunu görüyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/558/1*D-wwrGQxJrorkvG0-jWhdw.png" /></figure><p><strong><em>Özet olarak Temmuz ayı Perakende İstatistikleri Covid Salgını ile ilgili kısıtlamaların kalkmasından sonra sektördeki toparlanmanın devam ettiğini ancak trend teorisinin prensiplerine bağlı olarak açılmanın ilk ayına göre yavaşladığını gösteriyor. Önümüzdeki ay inceleyeceğimiz Temmuz ayı satışları Kurban Bayramı etkisi ile farklı bir duruma işaret edebilir.</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/719/1*atF-x48eofqTviyYaIRVkA.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f65e660c8e87" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Haziran ayında, ekonominin açılması sonrası Perakende Sektöründe beklentiler düzelirken…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/haziran-ay%C4%B1nda-ekonominin-a%C3%A7%C4%B1lmas%C4%B1-sonras%C4%B1-perakende-sekt%C3%B6r%C3%BCnde-beklentiler-d%C3%BCzelirken-2d58683659fb?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2d58683659fb</guid>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[süpermarket]]></category>
            <category><![CDATA[perakende]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 28 Jun 2020 10:46:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-06-29T14:30:47.149Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Haziran ayında, ekonominin açılması sonrası Perakende Sektöründe beklentiler düzelirken, satışlarda Mart — Nisan aylarında yaşanan hasarın boyutu netleşmeye başladı…</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*HtY3sICcGJK6fl0EtBQ-Ng.jpeg" /></figure><p>Türkiye İstatistik Kurumu geçtiğimiz hafta, Türkiye’de Perakende sektörünün Haziran ayı itibariyle genel eğilimini ve beklentilerini gösteren istatistikleri açıkladı. Daha önceki aylarda olduğu gibi perakende satış ve ciro hacmi verisi ile sektörde yaşanan gelişmeleri inceleyemeye başlayabiliriz. Güncel gelişmeleri yorumlamadan önce her ay yaptığımız bir hatırlatmanın bir kez daha altını çizmekte yarar var. Aylık perakende sektörü satış istatistikleri Vergi Dairesine verilen KDV matrahlarından yola çıkılarak hesaplandığından iki ay gecikmeli olarak yayınlanıyor. Bu nedenle Haziran ayında Nisan ayı perakende cirolarını yorumlayacağız.</p><figure><img alt="Çizim TUIK haber bülteninden alınmıştır." src="https://cdn-images-1.medium.com/max/704/0*qCjpygeyxK-5_59t.jpg" /><figcaption>Perakende Sektörü Ciro Endeksi — Yıllık Değişim (Kaynak : TUIK Perakende Satış Endeksleri Haber Bülteni)</figcaption></figure><p>Perakende sektörünün 2018 yılının ikinci yarısında yaşanan kur şoku sonrası, bozulan görünümü özellikle 2019 Ağustos’undan itibaren hızla toparlanmış, ay bazında yıllık ciro büyümeleri %20–25’ler gibi enflasyonun önemli düzeyde üzerinde büyümeler kaydetmeye başlamıştı. Yaklaşık 20 günlük bir kısmı salgın sonrası döneme giren ve AVM’lerin kapatılması ile marketlere kontrollü sayıda kişi alınması dışında herhangi bir kısıtlamanın devrede olmadığı Mart ayında bu hızlı büyüme trendi ciddi bir şekilde bozulmuş ve perakende sektörü ciroları Mart ayında yıllık bazda ancak %6 seviyesinde artış kaydetmişti (ayno dönemde enflasyonun yıllık %12 seviyesinde oldugu düşünüldüğünde gerçek anlamda bu rakamın bir daralmaya işaret ettiği anlaşılacaktır.) Nisan ayında ise perakende sektörü cirolarındaki bozulma daha da derinleşirken yılın dördüncü ayında ciro yıllık bazda %19.3 daralma kaydetti. Eğer bu hesaba yıllık enflasyon seviyesini de eklersek daralmanın ne büyük olduğu daha rahat görülebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/730/0*AzSSZYqhj0uOADBn.jpg" /><figcaption>Perakende satış hacmi sektörlere göre yıllık ve aylık değişim oranları (%), Nisan 2020 (Kaynak : TUIK Haber Bülteni)</figcaption></figure><p>Satış hacmi açısından sektör detaylarına baktığımızda ise salgın hastalık nedeniyle ekonominin hızla kapandığı Nisan ayında en büyük bozulmanın Giyim, Ayakkabı ve Aksesuar Perakendesi alanında yaşandığını görüyoruz. Giyim sektörü satış hacmi Nisan ayında aylık bazda %68 gerilerken, yıllık bazda %77’lik bir gerileme kaydetti. Öte yandan, Gıda ve Tıbbi ürünler dışında tüm perakende alt gruplarında satış hacminin yıllık bazda %30’un üzerinde gerileme kaydettiğini gördük. Yıllık olarak satış hacmi %1.9 gerileme ile neredeyse aynı kalan Tıbbi Malzeme ve yıllık %12.5 seviyesinde artan Gıda Perakendesi satış hacmi sosyal hayatın tamamen kapatıldığı Nisan ayında ayakta kalan iki sektör oldular.</p><p>Daha önceki bültenlerimizde de belirttiğimiz üzere aylık perakende istatistikleri içerisinde takip edilen uzaktan yapılan satışlar grubu, uzun aylardır Türkiye’de bu sektörün ciddi bir geleceği olduğunu gösterir şekilde yıllık bazda önemli artışlar kaydetmekteydi. Genellikle yıllık %40–50 civarında büyüme kaydeden bu sektör Nisan ayında yıllık bazda %105’lik bir artış kaydetmiş oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/669/0*epHlFvJW_VLPAfEG.jpg" /><figcaption>Mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi, Haziran 2020 (Kaynak : TUIK Tüketici Güven Endeksi Haber Bülteni)</figcaption></figure><p>Mart — Mayıs döneminde tarihi düşük seviyeleri olan 55 bandına doğru geri çekilen Tüketici Güven Endeksi Haziran ayında belirgin bir toparlanma göstererek 62 seviyesi ile Covid-19 Salgını öncesi değerlerine geri döndü. Öte yandan hesaplanma metodu gereği tüketici güveninin 100 seviyesinin üzerinde olmasının tüketicinin piyasa ile ilgili algılarının olumlu olması anlamına geldiğini belirtmekte fayda var. Farklı bir ifade ile anlatmak gerekirse, Haziran ayında yaşadığımız hareket sadece olumsuz beklentilerin biraz daha hafiflemesi. Haziran ayının ilk günü başlayan normalleşme sürecinin önümüzdeki 12 ayda işsizlik oranını düşüreceği ile ilişkili tüketici beklentileri alt endeksindeki toparlanmanın bu ay tüketici güvenindeki toparlamanın ana hızlandırıcısı olduğunu görüyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/873/0*4rHYVtzPBKLvYfN-.jpg" /><figcaption>Mevsim etkilerinden arındırılmış perakende ticaret sektörü güven ve eğilim endeksleri, Haziran 2020 (Kaynak: TUIK Sektörel Güven Endeksleri)</figcaption></figure><p>Son olarak sektörün durumuna perakende yöneticilerinin perspektifinden baktığımızda Nisan ayında alınan önlemlerle 100 seviyesinden 75 seviyesine gerileyen Perakende Yöneticileri Güveninin, Haziran ayında 86 seviyesine geldiğini görüyoruz. Perakende Yöneticilerinin normalleşme süreci ile ilgili endişelerinin devam ettiğini söyleyebiliriz, endeks halen salgın öncesine göre 14 puan aşağıda ve iyimserlik eşiği olan 100 seviyesinin altında. Bu araştırmanında alt endekslerine baktığımızda perakendecilerin önümüzdeki 3 ay içerisinde satış fiyatlarının artacağı ve stokların azalacağı ile ilgili beklentilerinin bu ay endekste kaydedilen 7 puanlık artışın kaynağı olduğu görülüyor.</p><p>Sonuç olarak elimizdeki verilerle özellikle Gıda Dışı Perakende alt gruplarının salgın hastalığın tepe noktasına ulaştığı Nisan ayında önemli yara aldığını gösterirken, Tüketici ve Perakendecilerin beklentilerin Haziran ayı başı itibariyle hızla artmaya başladığını gösteriyor. Ancak tüketici güveni ile ilgili dikkat edilmesi gereken bir nokta var, bu endeks şu an için işsizliğin azalacağı ile ilgili olumlu beklentilerle yükseliyor, harcamaların yeniden eski seviyesine gelmesi istihdamın artacağı ile beklentilerin gerçekleşmesi sonrasını bulacaktır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HoyQhZszOO0XXY4IA8UvjQ.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2d58683659fb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Salgın sonrasının ilk verileri Mart ayında Perakende Satışlarında bozulmaya işaret ederken…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/salg%C4%B1n-sonras%C4%B1n%C4%B1n-ilk-verileri-mart-ay%C4%B1nda-perakende-sat%C4%B1%C5%9Flar%C4%B1nda-bozulmaya-i%C5%9Faret-ederken-e451e4b695a3?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e451e4b695a3</guid>
            <category><![CDATA[perakende]]></category>
            <category><![CDATA[perakende-güven-endeksi]]></category>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[medium-turkce]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 31 May 2020 12:53:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-31T14:17:39.734Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Salgın sonrasının ilk verileri Mart ayında Perakende Satışlarında bozulmaya işaret ederken, gelecek ile ilgili beklentiler güçlendi…</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/970/0*iYr4Aa8wrCYEek21.jpg" /></figure><p>Mayıs ayı sonunda açıklanan Perakende Yönetici Güven Endeksi ile içinde bulunduğumuz ayın Perakende Sektörü istatistiklerinin tamamı açıklanmış oldu. Bu ayki analizimizde henüz Cuma günü açıklanan 2020 Birinci Çeyrek Dönemsel Gayri Safi Hasılası’nın Hane Halklarının tüketimi ile ilgili kalemlerini de göz önüne alarak Mayıs ayı sonu itibariyle Türkiye’de Perakende’nin durumunu özetlemeye çalışacağız.</p><blockquote>Yorumlarımıza geçmeden ufak bir açıklama yapmakta fayda olduğunu düşünüyorum.</blockquote><blockquote>Ekonomide yakın gelecekteki gelişmeler ile ilgili bize öngörü veren istatistik göstergeleri gerçekleşmeleri içeren hasılat göstergeleri ve gelecekle ile ilgili beklentileri gösteren güven endeksleri olarak sınıflayabiliriz.</blockquote><blockquote>Bu bültenlerde incelediğimiz;</blockquote><blockquote>- Perakende Sektörü Yöneticileri ve Tüketici Güven Endeksleri anketle derlenen beklenti endeksleri iken,</blockquote><blockquote>- Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ve Perakende Satış Endeksleri hasılar üzerinden hesaplanan gerçekleşme endeksleridir.</blockquote><p>Ülkemizde Perakende Sektörü Satış verileri yaklaşık iki aylık bir gecikme ile yayınlanıyor. Bu nedenle Mart ayında başlayan Covid-19 etkisini temsil eden verileri ancak inceleyebiliyoruz.</p><p>Perakende Satış verileri gerçek durumu yansıtması için Gelir İdaresine verilen aylık KDV beyannamelerinden hesaplanıyor, bu nedenle TÜİK beyanname dönemi bitmeden verileri derleyemiyor. Covid-19 nedeniyle vergi süreçlerinde sarkmalar yaşandığından bugün üzerinde konuştuğumuz verilerin yakın gelecekte bir miktar revizyona uğrayabileceğini söyleyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/883/1*oyqq2-2QzrNr7k4lY97aCQ.png" /><figcaption>Kaynak : TÜİK Perakende Satış Endeksleri Haber Bülteni — Mart</figcaption></figure><p>Verilerin detayına indiğimizde bir süredir 2018 yılında yaşanan kur şoku sonrası kayıplarını kapatmaya başlayan ve 2019 yılının ikinci yarısından itibaren her ay düzenli bir iyileşme içerisinde olan Perakende Miktar Satış ve Ciro Hacminin Mart ayında adeta çakıldığını görüyoruz. Son beş aydır yıllık %10’nun üzerinde bir büyüme ile toparlanma sürecinde olan Perakende Satış Hacmi Mart ayında yıllık olarak %0.2 gerileme kaydetti. Mevsimsel etkilerden arındırılmış veriler ile Şubat ayına göre gerileme ise %8.1 oldu.</p><blockquote>Perakende Satış Hacmi endeksinin bir miktar endeksi olduğunu ve bu nedenle enflasyon etkilerini içermediğini belirtmekte fayda var.</blockquote><p>Öte yandan endeksin alt detaylarına baktığımızda yaklaşık 20 günlük bir dönemi Türkiye’de Covid-19’un etkili olmaya başladığı döneme denk gelen Mart ayında, Gıda Perakendesi alt grubunun satış hacminin mevsimsel etkilerden arındırılmış yıllık büyümesi %8.9 seviyesinde gerçekleşirken, yıllık büyüme %17 seviyesine fırladı. Bu alt grubun son 6 aylık büyümesinin aylık ortalama %6.9 olması (ki bu oran kriz sonrası toparlanma döneminin oldukça olumlu performansını yansıtmakta) göz önüne alındığında Mart ayındaki sıçrayışın büyüklüğü daha iyi kavranabilir. Ciro tarafında baktığımızda ise Gıda Perakendesi cirosunun aynı dönemde yıllık %32 oranında arttığını görüyoruz, bütün Perakende Sektörü cirosu ise Mart ayında yıllık %8.1 geriledi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/908/1*ICNA_9eqhgm71o--6QJ2sg.png" /><figcaption>Kaynak: TÜİK Perakende Satış Endeksi Haber Bülteni — Mart</figcaption></figure><p>Gıda Perakendesindeki olumlu havaya rağmen, Covid-19 salgını nedeniyle tamamen durma noktasına gelen diğer Perakende alt grupları manşet verilerdeki bu önemli bozulmanın nedeni oldular. Teksil, Giyim ve Ayakkabı Perakendesi satış hacmi yıllık %24.5 oranında geriler iken, Bilgisayar-İletişim Cihazları kategorisinde gerileme %6.5 seviyesinde gerçekleşti. Elektrikli Ev Aletleri ve Mobilya sektörü ise satış hacminde yıllık %4 daralma kaydetti. Aylık değişimlere bakıldığında giyim sektörü satış performansının Şubat ayına göre %40 seviyesinde gerileme kaydettiğini görüyoruz.</p><p>Son olarak E-Ticaret satış hacmindeki düzenli büyüme Mart ayında da devam etti. E-Ticaret satış hacmi geçtiğimiz seneye göre yaklaşık %50 büyüme kayıt ederken, aylık büyüme sadece %0.3 seviyesinde kaldı. Veriler Mart ayında internet üzerinde satışların güçlü kalmaya devam ederken, ivmesinde sınırlı bir yavaşlama sinyali verdiğini gösteriyor. Pandeminin daha yaygınlaştığı Nisan ve Mayıs aylarında bu kolun performansının nasıl etkilendiği yakından takip edilecek.</p><p>Mart ayı verileri Türkiye’de salgının perakende sektörü üzerinde yarattığı baskıyı izleyebilmemiz için gelen ilk veri. Aynı dönemde gelen Birinci Çeyrek Milli Gelir verileri de Türkiye’nin Mart 2020 sonu itibariyle yıllık sabit fiyatlarla %4.6 büyüdüğüne işaret etti. Bu hesabın tüketim ile ilgili alt gruplarına baktığımızda yılın ilk üç ayında Hane Halklarının tüketimi yıllık bazda %5.1 artar iken 2019’un son çeyreğinde bu rakam yıllık %6.8 gerçekleşmişti. İlk 70 günlük verisi kur şoku sonrası toparlanan bir Türkiye’yi , son 20 günü ise küresel bir felakete dönüşen bir salgını içeren Birinci Çeyrek verileri Covid-19 krizi sonrası alınan önlemlere bağlı olarak ekonomik büyüme üzerinde başlayacak baskının ilk sinyallerini verdi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/911/1*lexXCbyAqlshdSkceFpJ-Q.png" /><figcaption>Kaynak: TÜİK Dönemsel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla Haber Bülteni — 1Ç2020</figcaption></figure><p>Bu ay perakende sektöründe satış gerçekleşmeleri ile ilgili verilere ağırlık verdiğimiz için beklentileri yansıtan öncü göstergelere biraz daha az yer vereceğiz.</p><p>Mart ayında, Covid-19’un ortaya çıktığı dönemde dahi tarihi düşük seviyelerde olan Tüketici Güven Endeksi, aylık bazda sınırlı bir büyüme ile Mayıs ayında 59.5 seviyesinde gerçekleşirken, olumlu beklenti eşiği olan 100 seviyesinin oldukça altında kalmaya devam etti. Mayıs ayında tüketicinin beklentilerindeki bu düzelmenin ana katalizörü en kötüsünün geride kaldığı düşüncesi ile toparlanan önümüzdeki 12 ay ile ilgili tüketici beklentiler oldu. Konunun işletmeci tarafına baktığımızda ise Perakende Yöneticileri Güven Endeksinin Nisan ayına göre %5 güçlenerek 79 seviyesine geldiğini görüyoruz. Perakende Yöneticilerini önümüzdeki üç ay ile ilgili ciro beklentisinin geçtiğimiz aya göre yaklaşık 25 puan yükselerek 75 seviyesine ulaşması Mayıs ayında beklentilerde kaydedilen iyileşmenin ana nedeni denebilir. Bu arada işletmecilerin son üç ay cirosu ile ilgili algıları 41 ile veriler yayınlanmaya başladığından itibaren en dip seviyesinde kaldı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/896/1*aHCNT37W5f64jSRvoKBqCw.png" /><figcaption>Kaynak: TUIK Sektörel Güven Endeksleri Haber Bülteni — Mayıs 2020</figcaption></figure><blockquote><strong>Sonuç olarak Mayıs ayında yayınlanan veriler Gıda Perakendesi dışındaki alt gruplarda Perakende Satış Hacimlerinin ciddi şekilde daraldığını gösteriyor. Büyük ihtimalle Gıda dışındaki bu hareket önümüzdeki iki ayda da devam edecek. Her ne kadar diğer perakende sektörü Mart ayının sonu itibariyle kapanmış olsa da yeni gelecek veriler, Nisan ayı sokağa çıkma ve seyahat yasaklarının Gıda Perakendesi üzerinde etkilerini gözlememizi sağlayacak.</strong></blockquote><blockquote><strong>Gıda Perakendesi verilerinin içerisine lokanta ve kafe verilerinin girmediğini belirtmekte fayda var. Bu alt gruplar hizmet sektörü içerisinde sayılıyorlar. Son olarak hasılattaki olumsuz gerçekleşmelere rağmen satış verisinin iki ay önünde giden güven verilerinin hem tüketici hem de işletmeci tarafında olumlu beklentileri satın almaya başladığını söyleyebiliri</strong>z.</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e451e4b695a3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Nisan ayı verileri ile Covid-19 salgınının Perakende Sektörü üzerindeki baskısı derinleşti…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/nisan-ay%C4%B1-verileri-ile-covid-19-salg%C4%B1n%C4%B1n%C4%B1n-perakende-sekt%C3%B6r%C3%BC-%C3%BCzerindeki-bask%C4%B1s%C4%B1-derinle%C5%9Fti-362f55b59aea?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/362f55b59aea</guid>
            <category><![CDATA[perakende-güven-endeksi]]></category>
            <category><![CDATA[tüketim]]></category>
            <category><![CDATA[tüketici]]></category>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 03 May 2020 05:57:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-03T09:56:07.236Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SVIzTxLeWWVv3GXkSZ48hw.jpeg" /></figure><p>Cuma günü itibariyle perakende sektörü öncü göstergelerinin Nisan ayı gerçekleşmeleri TUIK tarafından açıklandı. Öte yandan gecikmeli olarak açıklanan satış ciro ve hacimleri henüz salgın etkilerini yansıtmamakta. TUIK tarafından 13 Nisan tarihinde açıklanan son satış endeksi verileri Şubat ayı değerlerini içermekte.</p><p>Ülkemizde perakende sektöründeki gerçekleşmeleri takip etmek için, Türkiye İstatistik Kurumu her ay üç farklı endeks sonucu paylaşmakta. Bunların ikisi sektör güvenini ölçme amaçlı anket aracılığı ile derlenen öncü göstergeler iken, sonuncusu ise yaklaşık 2 ay gecikme ile açıklanan Perakende Ciro ve Satış Hacmi endeksleri. Perakende satışlarındaki gerçekleşmeleri takip eden bu son endeks, bu sektörde faaliyet gösteren firmaların verdikleri KDV beyannameleri üzerinden idari kayıtlar kullanılarak açıklanıyor.</p><p>Verilerin açıklanmaya başladığı 2012 yılından itibaren takvim ile verinin açıklanması arasındaki iki aylık gecikmede beyanname teslim süreçlerinin vakit almasından kaynaklanıyor. Covid-19 hastalığının Mart ayında Türkiye’ye girmesi nedeniyle Şubat ayı KDV bildirgesi verme süresi uzatıldığından bu ay açıklanan verilerinin ileride güncellenebileceğini belirtmekte fayda var.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/706/1*27kBfD8OZnKaEg8aVCrXcQ.jpeg" /><figcaption>Kaynak: TUIK Perakende Satış Endeksleri Haber Bülteni (13 Nisan 2020) — Yıllık Perakende Ciro Büyümeleri</figcaption></figure><p>Henüz Covid-19 sonrası dönemin etkisini içermeyen Perakende Ciro Endeksi, şubat ayında yıllık %21,8&#39;lik büyüme gösterdi. Aynı dönemde yıllık TÜFE artışının %12,4 olduğu düşünülürse, perakende sektörü cirosundaki yıllık büyümenin enflasyonun üzerine çıkması ile 2019 Ağustos ayında başlayan olumlu eğilimin Şubat ayında da devam ettiğini söyleyebiliriz.</p><p>Aynı dönemde enflasyon etkisi içermeyen birim satış hacmi endeksi ise yıllık bazda %10,6 artarken, Şubat ayında bir önceki aya göre büyümesi %1,4 seviyesinde gerçekleşti. Perakende Satış Endeksi’nin şubat ayında, 2018 Eylül’ünden 2019 Ağustos’una kadar süren yıllık bazda daralma sonrasında yeni yeni toparlanırken salgın hastalık şoku ile karşılaştığını söyleyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/619/1*KCSbJk0uVFzbglesodPh9g.jpeg" /><figcaption>Kaynak: TUIK Perakende Satış Endeksi Haber Bülteni (13 Nisan 2020) — Alt gruplar bazında perakende sektörü birim satış hacmi büyümeleri</figcaption></figure><p>Alt grup detaylarına bakıldığında, 2019 senesini, yıllık ortalamalar cinsinden %0.05 daralma ile tamamlayan gıda harcamalarında, Eylül ayında başlayan toparlanmanın ivmesini arttırarak devam ettiğini ve yıllık satış hacmi büyümesinin %9,6 seviyesine ulaştığını görüyoruz. Perakende sektörü satışlarında Covid-19 salgını sonrası bozulmanın en düşük olmasını bekleyeceğimiz alt grubun Gıda Perakendesi olacağını söyleyebiliriz.</p><p>Öte yandan şubat ayında Tekstil ve Bilgisayar / İletişim cihazları endeksi sırasıyla yıllık %19,8 ve %15.8 oranında büyüme kaydederken, 2018 yılındaki bulanım sonrası en hızlı toparlanan alt-sektörler oldular. Hükümet tarafından ciddi teşviklerle desteklenen Elektrikli Eşya ve Mobilya grubu ise %6.7 büyüme ile performansı en düşük alt endeks oldu. Yıllık satış hacmi büyümesi 2019 yılı sonunda daha yıllık %60 seviyesinde olan e-ticaret satışları ise Şubat 2020&#39;de bir önceki sene aynı döneme göre %48 oranında büyüdü.</p><p>Genel olarak toparlamak gerekirse perakende sektörünün Mart ayındaki Covid-19 krizine 2018–2019 döneminde yaşanan daralmanın etkilerini atlatmaya çalışırken yakalandığını söyleyebiliriz. Gıda dışındaki sektörlerde bozulmanın daha derin olacağını, uzun bir süredir güçlü bir performans gösteren e-ticaret endeksinin ise pandemi sonrası alınan sosyal mesafe kararlarının etkisi ile dikkate değer bir artış trendine gireceğini tahmin edebiliriz.</p><p>Nisan ayında açıklanan öncü göstergeler olan, Tüketici ve Perakende Yöneticileri Güven Endeksleri ise yaşanan pandemi krizinin derinliğini açıkça ortaya koyuyor. Nisan ayında Tüketici Güven’inin Mart ayındaki 58.2 seviyesinden sınırlı bir gerileme ile 54.9 seviyesine düştüğünü görüyoruz. Ancak hemen eklemekte yarar var, Tüketici Güveni uzun süredir, yeni serilerin açıklanmaya başlandığı 2012 yılından beri en düşük seviyelerinde yatay hareket etmekteydi. İlk bölümde değindiğimiz satış ve ciro toparlanması dahi Tüketici Güvenen’inin toparlanmasına ortam yaratmamıştı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/668/1*NRp9NqCLebAFw3nfd4hUXA.jpeg" /><figcaption>Kaynak: TUIK Tüketici Güven Endeksi Haber Bülteni (22 Nisan 2020) — Genel Tüketici Güven Endeksi Verileri</figcaption></figure><p>Bu noktada 54,9 seviyesini yorumlamak için aşağıdaki açıklamayı rehber alabiliriz.</p><blockquote>TUIK güven endekslileri 0–200 arasında rakamlar alırlar. Eğer herhangi bir ay için 100&#39;den düşük bir değer söz konusu ise tüketicinin o dönemde beklentilerinin olumsuz olduğunu söyleyebiliriz.</blockquote><p>Tüketici güveninin alt endekslerine baktığımızda geçtiğimiz sene olumlu olan gelecekte maddi durum beklentisi endeksinin Nisan’da aylık %7.8 seviyesinde bozulduğunu görüyoruz. Maddi durum beklentisini takiben en fazla kötüleşen bir diğer gösterge işsiz sayısı beklentisi oldu.</p><p>Covid -19 sürecinde yaşanan bozulmanın anatomisini daha iyi anlayabilmek için Mart-Nisan 2020 için tüketicilere sorulan soruların detaylarına inersek, son iki ayda en fazla bozulmanın gelecek 12 ayda otomobil, konut ve dayanıklı tüketim malı satın alma ihtimali ile tasarruf edebilme ihtimalinde kaydedildiğini görüyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/669/1*TjnUd8ttfici58Av4cDQKQ.jpeg" /><figcaption>Kaynak: TUIK Tüketici Güven Endeksi Haber Bülteni (22 Nisan 2020)</figcaption></figure><p>Peki perakende sektörünün firma bacağında beklentiler ne durumda? Perkanede yöneticilerini sektörün bu grubunun problemlerini incelemek için kullanabiliriz. Covid-19 salgını öncesi iyimser bölgedeki tek sektör güven endeksi olan perakende güven endeksinin hızlı bir gerileme ile 75.2 seviyesine geldiğini görüyoruz. Bu verilerin derlenmesinde kullanılan anketin AVM lerin, kafe ve restoranların kapanması ve marketlere sınırlamalar getirilmesi kararlarının etkilerini tümden yakaladığı, sokağa çıkma yasaklarının etkilerinin ise sadece 10 Nisan tarihinde ilan edilen ilk sokağa çıkma kısıtlaması ile yansıttığını not edelim.</p><p>Öte yandan hizmet ve inşaat sektörlerinin beklentilerindeki bozulmaların perakende sektörüne göre oldukça derin bir seviyede gerçekleştiği görülüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/864/1*-K20SY-oeLmN0hfyK2hSVg.png" /><figcaption>Kaynak : TUIK Sektörel Güven Endeksleri Haber Bülteni (29.04.2020)</figcaption></figure><p>Perakende sektörü yöneticileri endeksinin detaylarına baktığımızda, ise gelecek üç ay içerisinde karşılaşılacak satış seviyesi ve tedarikçilere verilecek siparişler alt-kalemleri önemli derecede gerileyerek 50&#39;li seviyelere otururduğunu görüyoruz. Son olarak, önümüzdeki 3 ay içerisinde çalışan sayısı beklentisinin ise ciddi şekilde gerilemesi tüketici güveninde işsiz sayısı ile ilgili bozulan beklentilerin işveren tarafına da yansıdığını gösteriyor.</p><p>Sonuç olarak ekonomik istatistikleri çok genel bir ayırım ile öncü(soft) ve gerçekleşme (hard) göstergeler olarak ikiye ayırabiliriz. Henüz ülkemizde salgının etkileri perkende sektörü için piyasada gözlenen gerçekleşmeler cinsinden ölçülebilir değil. Mayıs ayı ortasında gelecek olan Mart Ayı Perakende Satış Endeksi verileri bu anlamda covid-19 krizinin etkilerini somut olarak gösteren ilk veriler olacak. Öte yandan tüketici ve perakende hizmet üreticilerine uygulanan anketlerden beklentilerini ölçen güven endeksi verileri tüketicinin sadece uzun bir dönemdir dibe vurmuş olan güveninin aynı seviyelerde demir attığını gösteriyor. Arz tarafının beklentilerinin ise Mart ayı ile beraber hızla bozulduğunu görüyoruz.</p><p>Mart 2019&#39;dan başlayarak, 2018–2019 kur şoku sonrası perakende satışlarında, özellikle mobilya ve elektrikli eşya gibi ikincil derecede zaruri alt gruplarda başlayan düzelmenin tekrar yönünü aşağıya çevireceğini göreceğiz. Önümüzdeki aylardaki makalelerde muhtemelen dibin görülüp görülmediği, U tipi mi yoksa V tipi mi ? Bir toparlanmanın mı gündemde olduğu sorularının üzerinde duracağız. Ancak bu analizi yaparken ekonomik değişkenlerden çok, salgın rakamları ve sosyal mesafe önlemi politikaları bizim için belirleyici olacak.</p><p><em>Analizde kullanılan tüm tablo ve grafikler Türkiye İstatistik Kurumu haber bültenlerinden değiştirilmeden alınmıştır. </em><a href="http://www.tuik.gov.te/"><em>www.tuik.gov.t</em></a><em>r adresinden makalede tam olarak verilen isimleri ile bu bültenlere ulaşılabilir.</em></p><p><em>TUIK tarafından derlenen güvenilir bilgilerden, yazarın ekonomik istatistiklerle ilgili tecrübesi aracılığı çıkardığı yorumlar sadece kendisini bağlamaktadır.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=362f55b59aea" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Perakende Sektörü’nde Şubat Ayı……]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/perakende-sekt%C3%B6r%C3%BCnde-%C5%9Fubat-ay%C4%B1-64c41550d2f?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/64c41550d2f</guid>
            <category><![CDATA[perakende]]></category>
            <category><![CDATA[türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[tüketici]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 08 Mar 2020 19:24:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-03-08T19:24:01.728Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>TUIK aylık olarak açıkladığı üç veri seti ile Türkiye’de perakende sektöründe aylık gelişmelerinin fotografını çekmeye çalışıyor. Bu not içerisinde Şubat ayında açıklanan verileri inceleyerek Türkiye’de perakende sektöründe mevcut görünümü yorumlamaya çalışacağız….</blockquote><p>Analizimizi dayandıracağımız verileri aşağıda paylaşıyorum…</p><p>· Tüketici Güveni (Ayın 20. Günü — Şubat /2020 verisi)</p><p>· Perakende Satış Hacmi Endeksi ( Ayın 25. İş günü, Aralık /2019 verisi)</p><p>· Perakende Ciro Endeksi ( Ayın 25. İş günü, Aralık / 2019 verisi)</p><p>· Perakende Yöneticileri Güven Endeksi (Ayın son iş günü — Şubat ayı)</p><blockquote>Bu dört veri perakendenin tüketici, şirket ve piyasa bacağının aynı anda takip edilebilmesini sağlasa da, satış verilerinin iki ay gecikmeli geldiğini gözden kaçırmamak gerekir. Bu ay tüketici güveni içi Şubat verileri yorumlarken, perakende şirketler açısında Aralık verilerini raporluyor olacağız.</blockquote><p>Geçtiğimiz hafta açıklanan verilere göre <strong><em>Türkiye’de perakende sektörü satış ciroları Aralık 2019’da geçmiş yılın aynı ayına göre %22, aylık bazda ise %1.8 oranında arttı.</em></strong> Aralık 2019 döneminde yıllık enflasyonun %11.8, aylık enflasyonun ise %0.74 seviyesinde gerçekleştiğini dikkate alırsak, <strong><em>perakende sektörünün</em> <em>Aralık ayında ciro boyutunda enflasyonun oldukça üzerinde bir performans gösterdiğini görüyoruz.</em></strong></p><p>Kasım — Aralık ayındaki bu olumlu seyirin tek başına nedenin Kara Cuma ve Yılbaşı kampanyaları olup olmadığını (Kasım — Ekim — Eylül) ayları ortalama büyümelerini karşılaştırarak inceleyebiliriz. Buna göre 2019 yılının son iki ayında Perakende Sektörü cirolarındaki ortalama yıllık büyüme %22 seviyesinde iken aynı yılın Eylül — Kasım döneminde sektörün ortalama artış oranı %15 seviyesinde kaldı. Kısaca geçtiğimiz senenin sonuna doğru perakende cirolarının yıllık büyümesinin ivmesinin arttığını söyleyebiliriz.</p><p>Bu rakamların bir önceki sene aynı döneme göre artışı temsil ettiğini unutmamak lazım, yani yıl sonuna doğru artan tüketim eğiliminden bahsederken geçtiğimiz sene aynı dönem ile karşılaştırma yapıp takvim etkisi tuzağına düşmeden analiz yapmaya çalışıyoruz.</p><p><strong><em>Şekil 1: Perakende Satış Ciroları (Yıllık büyüme rakamları, Perakende Sektörü / Türkiye)</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/939/1*vypv8Partc6brJiNQjt5BQ.png" /></figure><p>Öte yandan 2019 Aralık itibariyle Türkiye’de sadece Gıda Sektörü Perakendesi ciroları yıllık olarak %19 oranında artarken, yılın son ayı artış trendinin kesintisiz devam ettiği dördüncü ay oldu. Öte yandan, Gıda-Dışı kategorisinde ise perakende sektörü toplam cirosu yıllık %24.3 oranında büyüdü. Böylece, Gıda-Dışı grubu Eylül 2019 ‘da girdiği yüksek performanslı büyüme trendini yılın son ayında da korumuş oldu.</p><p>Türkiye Perakende Sektöründe, İnternet ve Posta üzerinden yapılan satışların cirosunun yıllık büyüme oranı ise son 24 aylık trendini bozmayarak Kasım ayında da %20’nin üzerinde kaldı (YoY %67). Rakamlar ülkemizde perakende sektörü açısından dijital göçün büyük bir hız ile devam ettiğini gösteriyor. Mevcut ekonomik koşullarda sanal kanallarda bu şiddette bir büyüme ancak çevrimdışı kanallardaki bir gerileme ile mümkün olabilir.</p><p>Satış hacmi tarafına baktığımızda ise Aralık ayında perakende ticaretin geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre %11 büyüme gösterdiğini, aylık büyümenin ise %1.1’de kaldığını görüyoruz. Bu gösterge sabit fiyatlarla hesaplanan bir miktar endeksi oldugundan yorumlarken enflasyon düzeltmesi yapmamıza gerek yok. Direkt ticarette miktarsal genişleme performansını vermektedir.</p><p>Satış Hacmi Endeksinin alt endeks verilerine baktığımız gıda ve ev eşyası sektörlerindeki hareketler dikkat çekiyor. Geçtiğimiz sene yaşanan kur şoku sonrası gıda miktar endeksindeki yıllık büyüme uzun süre negatif gelmişti. Türkiye gibi nispeten genç nüfusa sahip gelişmekte olan bir ülkede gıda harcamalarının azalması normalde beklenecek bir durumda değildir.</p><p>Geçmişte de çok kısa aralıklarla yıllık bazda gıda harcamalarında gerileme görülmüş olsa bile 2019 yılı krizi, bu zorunlu ihtiyac kategorisinde Türkiye’de yaşanan önemli sıkışmalardan birine neden oldu. Ancak son üç aydır en kötünün geride kaldığını perakende sektörü gıda kalemleri satış hacmindeki büyümenin tekrar pozitife döndüğünü görüyoruz. Aralık ayında gıda grubunda yıllık satış hacmi %5.7 oranında arttı.</p><p>Öte yandan Ağustos 2019’dan beri her ay çift haneli rakamlarda gerileme kaydeden, Ocak 2019’dan itibaren ise satış hacmi bazında hiç yıllık büyüme kaydedemeyen, Elektrikli Ev Aletleri ve Mobilya sektörünün br yıllık kötü performans sonrası baz etkisininde etkisiyle Aralık ayında yıllık %5.7 artış kaydetmesi bu sektörde bozulmadan çıkışın ilk sinyali olarak kabul edilebilir.</p><p><strong>Şekil 2: Gıda Sektörü Perakende Satış Hacmi (Yıllık büyüme rakamları, Sabit Fiyatlarla)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/939/1*ph935x1oGK9wnC9G7rZ64A.png" /></figure><p>Satış verilerini detaylı olarak inceledikten sonra mevcut durum algıları ve gelecek beklentilerini yansıtan güven endekslerine geçersek, 2020 yılının ilk ayında Tüketici Güveninin son bir senedir takıldığı tarihi dip seviyeleri olan (2012’den beri) 55 -60 puan aralığından çıkamadığını görüyoruz.</p><p>Tüketici Güveni 0–200 arasında bir ölçek ile hesaplanıyor ve 100’ün üzerinde olması Tüketici’nin harcamaları açısından olumlu bir algıda oldugunu gösteriyor. Yaklaşık 15 sene önce AB ile ortaklık görüşmelerinin başladığı dönemden beri bu göstergenin 90’lar seviyesine çıktığı bir dönem görülmedi.</p><p>Ağustos 2018 kur krizi sonrasında da, ülkemizde Tüketici Güven halen 2004 yılında verilerin yayınlanmaya başlamasından itibaren en düşük seviyelerinde bulunuyor. Ancak endeksin aşağıdaki tabloda görülen detaylarına baktığımızda daha çok hanelerin ev, araba ve dayanıklı mal satın alma ve kredi kullanabilme ile ilgili algı ve beklentilerinin endeksi aşağıya çektiğini görüyoruz.</p><p>Alt endekslere bakıldığında hanelerin kendi genel ekonomik durumları ile ilgili algı ve beklentilerinin mevcut güven verisinin biraz daha üzerinden 70’ler seviyesinde olduğu okunuyor. Tüketici Güveni sosyal ve ekonomik gündeme aşırı duyarlıdır, bu nedenle Mart ayındaki gerçekleşmeler tüketici güvenindeki bozulmanın devam edip etmeyeceğine ışık tutacak.</p><p><strong>Şekil 3 : TUIK tarafından üretilen Şubat -2020 Tüketici Güven Anketi Sonuç Tabloları</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/939/1*N52bsXH_j8QYYVh7cuWKSg.png" /></figure><p>Şubat ayı için bakacağımız son perakende sektörü verisi ise “Perakende Yöneticileri Güven Endeksi”. Bu endekste bir önceki endeks gibi 0–200 arasında değişiyor ve 100’ün üzerinde olması Perakende Sektörü Yöneticilerinin olumlu algı ve beklenti seviyesinde olduğunu gösteriyor. Sektör temsilcilerinin tüketicilere göre algı ve beklentilerinin daha olumlu olduğunu görüyoruz. Perakendecilerin Eylül ayında toparlanmaya başlayan beklentileri, aralıksız üç ay iyileştikten sonra Kasım ayı itibariyle olumlu beklentiler seviyesine gelmişti. Ancak Şubat ayında mevsimsel etkilerden arındırılmış rakamlarda sınırlı bir gerileme izlendi. Ancak perakende yöneticileri güveninde Şubat 2019&#39;da başlayan düzelme döneminin sonuna gelindiğini söylemek için henüz çok erken.</p><p><strong>Şekil 4 : TUIK tarafından üretilen Şubat -2020 Perakende Yöneticileri Güven Anketi Sonuç Tabloları</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/939/1*oyqPd_nCJSLIqWx3R6aHZg.png" /></figure><p>Sonuç olarak Şubat ayında yayınlanan veriler perakende sektöründe 2019&#39;un ortasına kadar gecikmeli etkileri süren 2018 kur şokunun, yavaş yavaş atlatılmaya başladığını ancak henüz tüketici güveninin kriz öncesi seviyelerine dönmediğini gösteriyor.</p><p>1: Aylık bazda verilen değerler mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış değerlerdir.</p><p>3: Gıda Dışı Grubunda Otomotiv yakıtı dışarıda bırakılmıştır.</p><p>4: Satış hacmi enflasyondan arındırılmış reel verilerdir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=64c41550d2f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Şerefiye Sarnıcı…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/%C5%9Ferefiye-sarn%C4%B1c%C4%B1-5ba934e7402e?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5ba934e7402e</guid>
            <category><![CDATA[istanbul]]></category>
            <category><![CDATA[bizans]]></category>
            <category><![CDATA[tarih]]></category>
            <category><![CDATA[çemberlitaş]]></category>
            <category><![CDATA[sarnıç]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 01 Sep 2019 15:59:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-01T18:36:41.605Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong>Bu haftaki konumuz, İstanbul Büyükşehir Belediye’sinin bu sene başında ziyarete açtığı İstanbul’un en eski su sarnıçlarından biri olan Şerefiye (Theodossios) Sarnıcı…</strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GFavKjm5K9EuKYYXfHiQkg.jpeg" /><figcaption>Şerefiye Sarnıcı Girişi — Piyer Loti Caddesi</figcaption></figure><p>İstanbul’un su ihtiyacının karşılanması Roma döneminden başlayarak, Osmanlı’ya kadar hep sorunlu bir kamusal hizmet olmuştur. Henüz daha MS 1.YY’de İmparator Hadrian’nın inşaa ettirdiği, yaklaşık 250 yıl sonra yeni başkentin artan su ihtiyacı nedeniyle İmparator Valens tarafından genişletiletilen Bozdoğan Su Kemerleri, Belgrad Ormanı kaynağından şehre su taşımaktadır. Bizans tarihçilerinin kayıtlarına göre, Valens Kemerileri tamamlandığında şehre yaklaşık olarak günde 6000 kova su verilmekteydi.</p><p>Ancak ormanlardaki kaynaklardan ve Terkos Göl’ünden getirilen bu suyun depolanıp, kamuya dağıtımı da çetrefilli bir sorun olarak Doğu Romalı yöneticilerin karşısına çıkmıştır. İşte bu nedenle özellikle MS 5.YY’de İmparator II.Theodossios zamanında önemli kamu binalarının yakınlarına açık veya üstü kapalı yeraltı rezervuarları yapılmaya başlandığını görüyoruz. İmparator Theodossios aynı zamanda şehri Bin sene süreyle her türlü saldıraya karşı koruyan surlarında banisidir. Kendisinin MS 5.YY’de yaptırdığı surlar 28 Mayıs 1453 günü Edirnekapı’da onarılmaz derecede yıkılana ve yıkıntılar arasından Yeniçeriler şehre akana kadar Doğu Roma’yı sayısız kuşatmadan korumuşlardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FxZ9m0JnUHq8AQcrxVo5eg.jpeg" /></figure><p>Bugün bir çok İstanbullu sarnıç kelimesini duyduğunda aklına Yerebatan Sarnıcı olarak bilinen Bazilika Sarnıcı gelmektedir. Oysa bu yapı Roma İmparatorluğu’nun egemenliğini tekrar İberya’dan Afrika’ya ve İtalya’ya kadar genişleten muzaffer imparator Justinyanus tarafından antik dönemin sonlarına doğru 550&#39;li yıllarda yaptırılmıştır. Bu yazıda tanıtacağımız Şerefiye (Theodossios) Sarnıcı ise, hemen 50 metre ilerisindeki Binbirdirek Sarnıcı ile beraber MS 5.YY’nin ilk yarısında Yerebatan’dan yaklaşık 120 yıl önce inşaa edilmiştir. Bu açıdan bu yapının MS 532&#39;de Justinyanus tarafından inşaa ettirilen Ayasofya Müze’sinden dahi eski olduğunu söyleyebiliriz.</p><p>Sarnıç, Doğan Hasol’un 1975 yılında yayınlanan Mimarlık Terimleri Sözlüğü’nde “yağmur sularının biriktirilerek, daha sonra kullanılması için yapılan büyük rezervuar” olarak tanımlanmaktadır. İnşaa edildiğinde etrafındaki, Beyazıt Camii’nin şimdiki yerinde bulunan Büyük Doğu Roma Sarayı (İmparatorlugun en görkemli döneminde kullanılan saray), Zeuksippos Banyoları (Beyazıt Kütüphanesi civarında bulunan) ve Nymphaeum’a (çeşme) su sağlayan Şerefiye Sarnıcı’nın aynı zamanda Bozdoğan Kemeri ile bağlantısı olduğu da bilinmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vcfi_KnidzUDadtOXxLCJA.jpeg" /></figure><p>Freely ve Çakmak 2015 tarihli İstanbul’da Doğu Roma Anıtları isimli kitaplarında Divanyolu Caddesi üzerinde, büyük inkilapçı İkinci Mahmut’un türbesinin bir blok Güney’inde bulunan Piyerloti Caddesi girişindeki Şerefiye Sarnıcı’nın 9 metre yükseklikli 32 adet Korinth sütunundan ibaret olduğunu ve sarnıcın yaklaşık 1000 metrekarelik bir alan kapladığı belirtiyor. Öte yandan, 38 senede 7000 kölelinin çalıştırılması ile inşaa edilen Yerebatan Sarnıcı ise 336 sütun içermektedir. Bu karşılaştırmadan yola çıkarak Şerefiye’nin büyüklüğü konusunda bir tahmin yürütebilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SPsBuA9PmDVv8LlnvcOgTg.jpeg" /><figcaption>Korint Tipi Sütun — Süslemeli taç yapı özelliği ile ön plana çıkar</figcaption></figure><p>Osmanlıların duran sudan hoşlanmaması nedeniyle, fetih sonrası kamusal amaçlarını yitiren sarnıçlar hızla kaybolmaya başlamıştır. Açık sarnıçlar bostan yapılırken, örneğin Fatih-Çarşamba’daki Çukurbostan Semt Pazarı (Aspar Sarnıcı), kapalı sarnıçlar ise Binbirdirek sarnıcı gibi atölye olarak kullanılmaya başlanmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OCq3230NXloQ3jUUYYhOCg.png" /><figcaption>Arif Paşa Konağı</figcaption></figure><p>Şerefiye Sarnıcı’nın ise üzerine ise 1850&#39;lerde o dönemde sarayın emlak işleri ile ilgilenen kurumun başındaki Arif Paşa’nın konağı yapılmış ancak bu konak Büyük Hoca Paşa yangınında harap olmuştur. Daha sonra 1912&#39;de binayı satın alan Şehremaneti onarım yaptırdıktan sonra yapıyı uzun süre idare binası olarak kullanmış, 1984&#39;de ise Eminönü Belediyesi bu binada hizmete başlamıştı.</p><p>Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’nin kurulması sonrası ihtiyaç olmadığına karar verilen, Eminönü Belediyesi’nin kapatılması sonrası daha önce unutulmuş olan sarnıcın ayrı bir yapı olarak ortaya çıkarılması için bir proje hazırlanmış ve 1950&#39;lerde yapılan ek bina 2010 senesinde İBB tarafından yıkılmıştır. Nihayet 2018 yılı sonunda tamamlanan restorasyon sonrası, bu değerli tarihi yapı, ücretsiz ziyaret edilebilecek bir müze olarak tekrar kapılarını açtı. Işıklandırmanın yanı sıra, engelli vatandaşların rahat erişimi için projeye bir asansörde eklendi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-DIQU_wPoORxkg9YkDGSjg.jpeg" /></figure><p>Şansıma yeni açılan müzeyi ilk ziyaretimde Dinçer Güngörür isimli heykeltraşın “Taşın Perileri” isimli sergisi de devam etmekteydi. Fotograflarda gördüğünüz mermer heykeller bu sergiye aittir.</p><p>Çemberlitaş Tramvay İstasyonu’na çok yakın olan Şerefiye Sanrıcı, Kapalıçarşı gezileriniz sonrası, Çorlulu Külliyesinde kahvelerinizi yudumlamadan önce hızlıca ziyaret etmek için güzel bir müze. Bu işlev kazandırmada görev yapan bütün İBB ekiplerine teşekkür etmek lazım.</p><p>Yazımızı burada sonlandırırken, yakaladığım çok ilginç bir kareyi sizin ile paylaşmak istiyorum. Aynı karede Tramway, Gazi Atik Ali Camii, Çemberlitaş, Tarihi Hamam ve 19.YY sonunda yapılan Basın Müzesini birleştiren bu fotograf aynı karede 1000 senelik bir döneme yayılan binaları içeriyor. Böyle bir imkan ne Berlin’de ne Londra’da ne de Roma’da var, İstanbulumuzu kollayalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IxQSMrS9Tu1ywLlgAhsYqQ.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5ba934e7402e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Tekfur Sarayı müzesi ziyarete açıldı…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/tekfur-saray%C4%B1-m%C3%BCzesi-ziyarete-a%C3%A7%C4%B1ld%C4%B1-cc1056488882?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cc1056488882</guid>
            <category><![CDATA[tarih]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe-yayın]]></category>
            <category><![CDATA[bizans]]></category>
            <category><![CDATA[i̇stanbul]]></category>
            <category><![CDATA[medium-turkce]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 28 Jul 2019 14:06:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-07-28T14:06:53.294Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*guKN1Z6dLDq0FmeIq8QA-g.jpeg" /><figcaption>Tekfur Sarayı’nın üzerinde bulunduğu Şişhane Caddesi / Edirnekapı</figcaption></figure><p>Edirnekapı semtinin geçmişi neredeyse Büyük Konstantin’inin Byzantion’ı Roma İmparatorluğu’nun yeni merkezi olarak tekrar imar etmesine kadar dayanmaktadır. Konstantin dönemi surlarının dışında bulunması nedeniyle Eski Yunancada kent dışı anlamına gelen “Khora” ismi ile anılan bölge, MS. 400’lü yıllarda inşa edilen bugün Kariye Müzesi olarak bildiğimiz Khora Kilisesine ’de ismini vermektedir. Ancak içindeki freskler ve mozaiklerle Ayasofya’nın ardından İstanbul’da Doğu Roma sanatının en güzel örneklerini içeren günümüzün Kariye Müzesi burada bahsedilen yapı değildir. Bugünkü kilise Komenos Hanedanı tarafında 12.yy’de inşa ettirilmiştir.</p><p>Kariye müzesi tamamen ayrı bir yazının tek başına içeriğini oluşturabileceği için bugünlük çok fazla detaya girmeden hemen yakınındaki Tekfur Sarayına geçmek istiyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*D2IRTKDB91j6s3p5D4axgQ.jpeg" /></figure><p>Aslında “Tekfur Sarayı” Edirnekapı’dan Ayvansaray — Balat yönüne doğru inen hat üzerinde 12–14.yy arasında inşaat eden Geç Doğu Roma dönemi sarayı, Blachernica’nın bir eklentisi. Anemas zindanları ile beraber bu saray kompleksinin ayakta kalan son binası olan Tekfur Sarayı uzun süren bir restorasyon çalışmasının ardından Haziran ayından itibaren müze olarak faaliyete geçti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XJyLxyPwlM2jYSP3l-jxhA.jpeg" /></figure><p>Tekfur kelimesi Osmanlı’nın kuruluş döneminde Türklerin Doğu Roma İmparatoruna verdikleri isim. Ahmet Faik Özbilge bölgenin tarihi atmosferini eksiksiz olarak yansıttığı kitabında bu kelimenin büyük olasılıkla Pers Dilinde sultan anlamına gelen “tacver” veya Ermenice ’de kral anlamına gelen “takavor” kelimesinden geldiğini iddia etmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*V5PZ_8P2eGGnA65NEnbNyQ.jpeg" /><figcaption>Avlu</figcaption></figure><p>Tekfur sarayını ilk olarak kimin yaptırdığı konusunda henüz bir fikir birliği yok. Ancak bazı kaynaklar sarayın tarihini İstanbul’un bin sene dayanan surlarını inşa ettiren Theodious dönemine kadar götürüyor. Başlangıçta kuşatmalar sırasında imparatorun düşmanların hareketlerini izleyebilmesi için yaptırılan bir sur köşkü olarak kullanılan binanın zaman içerisinde fonksiyonun değiştiği düşünülüyor.</p><p>Binanın inşası konusunda çeşitli uzmanlarca üzerinde anlaşılan en eski tarih 12.yy’de Makedonyalı Komenos Hanedanı döneminde, eski büyük sarayın tamamen terk edilip, Ayvansaray’da yeni saray kompleksinin inşa edildiği döneme denk geliyor. Maalesef 13.yy’de yaşanan Latin Katolik yağması sırasında bütün zenginliğini kaybeden Tekfur Sarayı’nın etrafındaki altın rengi sırmalı süslemelerinde kazındığını ve bir yıkıntıya dönüştüğünü görüyoruz. Rivayetler aynı dönemde Roma İmparatoru’nun meşhur altından yapılmış, mücevherler ile süslenmiş tahtının da buradan kaybolduğuna işaret etmektedir. Üzerinden 800 sene geçmesine rağmen taht halen bulunamamıştır. Bir başka rivayette Topkapı Sarayı’nda sergilenen ünlü Kaşıkçı Elmas’ının bu binanın molozları arasında bulunduğu yönündedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*W4F_unkkN62bJexLiuKL3g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Y2ZJ9k6wZ5u-DqHYcX7y5Q.jpeg" /></figure><p>Latin istilasının sonrasında onarılıp Paleogos Hanedanı tarafından ikamet olarak kullanılmaya devam eden Tekfur Sarayı’nın kentin gerisi gibi eski ihtişamından uzak olduğunu görüyoruz. Fetihe kadar Doğu Roma Sarayı olarak fonksiyonunu devam ettiren bu binaların 2000 yıllık tüm dünya kültürüne damga vurmuş bir devrin bitişinin önemli bir tanığı olduğunu söyleyebiliriz. Tekfur Sarayı şu anda dünya üzerinde ayakta duran tek Roma Sarayıdır.</p><p>Fetih sonrası Fatih, İstanbul’u tekrar canlandırmaya çalışırken Ayvansaray-Balat çevrisine Selanikli Yahudileri yerleştirir. Fetih sırasında zarar gören saray, hemen sonrasında tamir edilir. John Freely “Strolling Through İstanbul” kitabında binanın 1597’den sonra sultana Afrika’dan hediye edilmiş egzotik hayvanlar için bir çeşit ahır olarak kullanıldığını anlatmaktadır. O dönemde bu bir çeşit erken dönem hayvanat bahçesini ziyaret eden gezgin Fynes Moryson o günlerde Avrupalılar tarafından bilinmeyen zürafayı, “bütün canavarların anası” olarak isimlendirmektedir. Evliya Çelebi ise kendine has abartılı üslubu ile Tekfur Sarayı’nın avlusunda tılsımlı bir sütun olduğunu ve bunun yılda bir kez alevler saçtığını aktarmaktadır. Bu alev ile evindeki ocağı yakan bir kişinin asla yokluk çekmeyeceği rivayet edilirmiş. Evliya’nın gerçek üstü anlatımını bir kenara bırakıp gerçeklere ger dönersek, egzotik hayvan ahırının kaldırılmasının ardından bina sanayi amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır. 18.yy’nin başında Damat İbrahim Paşa İznik’den getirttiği ustalarla sarayda bir çinicilik atölyesi kurmuştur. Bu dönemde klasik dönem Osmanlı Mimarisinin güzel örnekleri olan Hekimoğlu Camii, III.Ahmed Çeşmesi, Kandilli Camii gibi yapıların süslemelerinde burada üretilen karo çiniler kullanılmıştır. Kısa bir süre sonra çini atölyesinin kapanması sonrası, bina şişe fabrikası olarak kullanılmaya başlamıştır. Bu nedenle de halen üzerinde bulunduğu caddenin adı şişhane caddesidir. Yeni yapılan müzenin sergi alanlarında binanın çinicilik ve cam üretimi dönemleri ile ilgili çok detaylı ve güzel görselleştirilmiş bilgilere ulaşmanız mümkün.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SLsLcci84EJDsBw8yegPRQ.jpeg" /></figure><p>Edirnekapı Yahudi mahallesinin 1864’de geçirdiği yangın sonrası kullanılmaz hale gelen cam atölyesi 1894 depreminde de ciddi hasar görmesi sonrası uzun süre harap kalmıştır. Fetihin 500.yılı sebebi ile 1953’de başlatılan şehir çapındaki restorasyon sırasında onarılan bina, uzun süre âtıl kaldıktan sonra 1995’te özellikle sarayın Doğu Roma dönemi kalıntılarının ortaya çıkarılması için ayrıntılı bir kazı çalışması yapılmış, yine aynı dönemde Fatih Belediye Başkanı olan Saadettin Tantan binanın kültürel amaçlarla kullanılması için çalışmalar başlatmıştır. Tantananın belediye başkanlığından istifası sonrası kesintiye uğrayan çalışmalar 2005’de tekrar başlar ve en ancak geçtiğimiz ay itibariyle binaya modern bir fonksiyon verilmesi ile tamamlanır.</p><p>Fotoğraflardan ortaya çıkan yapıyı görüyorsunuz, restorasyonun amaca uygun ve binayı yaşama kazandıracak şekilde yapılıp yapılmadığı benim uzmanlığım olmadığı için yanıtlayabileceğim bir soru değil ama Zeyrek Camii restorasyonu sonrası İstanbul’da böyle bir bina modernleştirmesi trendi başladı. Binanın tamamen çöken ikinci ve üçüncü katı için ahşap yer döşemeleri yapılırken, ziyaretçilerin galerilere ulaşması için merdivenlerde yapıya eklendi. Avludaki molozlar da temizlenerek güzel bir sosyal tesis projeye eklenmiş oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rgGLB2TGirWt4WzP_OBf7Q.jpeg" /></figure><p>Saraya Marmaray / Yenikapı İstasyonu — Atatürk Havalimanı Metrosu /Ulubatlı İstasyonu — Topkapı Tramvay Hattı — Edirnekapı İstasyonu rotası izleyerek toplu taşıma ile rahatlıkla ulaşabiliyorsunuz. Yaklaşık 45 dakikada gezilebilecek saray çok yakınındaki Kariye Müzesi, Anemas Zindanları ve Mimar Sinan’nın muhteşem eseri Mihribah Sultan Külliyesi ile yarım günlük kısa bir turun parçası olabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Kzy69rzTylLDzrWCOxsyGw.jpeg" /></figure><p>Son olarak bu yazıyı Dukas’ın kroniklerine göre 29 Mayıs 1453’de Tekfur Sarayı’nın hemen 300 metre ilerisindeki Eğri Kapı önünde son nefesini veren talihsiz Son Roma İmparatoru XI. Konstaninos Paleogos’un Fatih’e şehri savunacağı ve teslim olmayacağını bildirdiği mektubunun son cümlesi ile kapatmak istiyorum;</p><blockquote>“…Şehri sana teslim etmek ne benim ne de şehirde bulunanlardan diğer birinin elindedir. Hepimiz kendi canavarını esirgemeye ve istediğimizle ölmeye karar verdik”</blockquote><p>Aslında mesele ne Fatih’in muzaffer olması ne de Konstantinos yenilmesi idi. Tarih boyunca her şey öyle olması gerektiği, koşullar göz önüne alındığında başka türlü olmayacağı için bir devrin bitmesi gerekiyordu ve öyle oldu…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cc1056488882" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Nisan ayı fiyat gelişmeleri..]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/nisan-ay%C4%B1-fiyat-geli%C5%9Fmeleri-8b42d2e62148?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8b42d2e62148</guid>
            <category><![CDATA[enflasyon]]></category>
            <category><![CDATA[tüi̇k]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <category><![CDATA[fiyat]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 05 May 2019 18:50:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-05-05T18:50:07.042Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Nisan ayı fiyat gelişmeleri…..</h3><p>Nisan ayı enflasyon gerçekleşmeleri, 3 Mayıs Cuma günü açıklandı. Nisan ayında, tüketici fiyatları %1.69 oranında artarken, bir önceki yılın aynı ayına göre fiyatlardaki artış %19.50 seviyesinde kaldı ve üç aylık yatay hareketini devam ettirdi. Böylece geçtiğimiz yılın Ekim ayında, %25.2 ile son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaşan yıllık enflasyonun, Şubat 2019’da %19.7 seviyesine gerilemesinden sonra başlayan yatay hareketi, Nisan ayında da devam etmiş oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/627/1*i1QzybfP-_1SJbEcQzoAIQ.png" /></figure><p><strong><em>Enflasyonun Ana Kaynakları,</em></strong></p><p>Geçtiğimiz Haziran ayından beri, son beş yıllık ortalama olan, %11.8’in oldukça üzerinde seyreden yıllık gıda ve alkolsüz içecek enflasyonundaki (%31.9) artış aylık %1.40’lık yükseliş ile Nisan ayında da devam etti. Geçmiş beş yıllık Nisan ayı rakamlarına baktığımızda sadece üç yıl için gıda fiyatlarının Nisan ayında artış gösterdiğini görüyoruz. Öte yandan, tütün ürünleri fiyatlarının Nisan’da, aylık %5.6 oranında artması ve (endekste sadece sigara ürünlerinin ağırlığı %3.87 seviyesinde), sezon geçişi nedeniyle giyimde %5.6, ayakkabıda ise %4.65 seviyesinde gözlenen fiyat artışı (son 6 senenin en düşük sezon açılışı artışları olmalarına rağmen) enflasyonda olası bir gerilemeyi geciktiren faktörler oldu.</p><p><strong><em>Gıda Alt Grubu,</em></strong></p><p>Enflasyonu arttıran kalemleri yorumlarken özellikle gıda tarafının derinlemesine incelenmesi gerekiyor. Nisan ayında Türkiye’nin enflasyon probleminin benzin fiyatları ile beraber en önemli aktörü olan taze meyve sebze grubunda fiyatlar, aylık %3.62 gerilerken, bu oran -%5.75 olan son 6 yıllık Nisan ortalamasının (artış olan iki sene verisi çıkarıldığında) önemli derecede üzerinde gerçekleşti. Buna rağmen diğer işlenmemiş gıda gruplarında aylık %6.1 seviyesinde gerçekleşen artışın etkisiyle işlenmemiş gıda fiyat endeksi Nisan ayında da geçtiğimiz aya göre %1.8 artış kaydederek, yıllık %45.7 seviyesinde kaldı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*4QihBsTpMXv_E4a2VoKONw.png" /></figure><p>İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon yıl başından bu yana sürekli %40 seviyesinin üzerinde seyrediyor ve bu durum şu anda %31.9 seviyesine ulaşmış olan gıda enflasyonun en önemli nedeni. İşlenmiş gıda tarafında ise, yıllık enflasyon %19.2 seviyesinde, öte yandan bu grubun en önemli alt kalemi olan ekmek ve diğer tahıllar kaleminde bu ay artış %1’in altında kaldı. Temel gıda tarafında ise Nisan ayında fiyatlar %2.3 seviyesinde artarken, bu grupta yıllık enflasyon %17 seviyesinde seyretmekte.</p><p><strong><em>Enflasyonu Dengeleyen Alt Gruplar,</em></strong></p><p>Öte yandan enflasyonda gıdanın ardından, ağırlığı en yüksek iki grubu olan konut harcamaları ve ulaşım harcama gruplarında yılbaşından bu yana uzun dönem ortalamalarla örtüşen şekilde devam eden aylık fiyat artışları, yukarıda verilen sektörlerdeki olumsuz görünümün, endeksin geneline yayılmasını engelledi. Böylece yıllık enflasyondaki yatay hareket devam etti. Daha detaya girmek gerekirse, En son Eylül-Ekim aylarında elektriğe yapılan zam sonrası yıllık %25’ler seviyesine çıkan konut harcamaları grubundaki yıllık enflasyonun baz etkisi desteği ile %15 seviyesine gerilemesi ve Ekim ayından itibaren fiyat artış hızının yavaşladığı ulaştırma sektörünün yıllık %12.5 seviyesindeki olumlu enflasyon görünümü TÜFE endeksindeki artışı dengeleyen faktörler oldu.</p><p><strong><em>Katkısı Düşük Kalemler,</em></strong></p><p>Buraya kadar aylık fiyat hareketlerini değerlendirdiğimiz gruplar 2019 yılı itibariyle endeksin yaklaşık %70’inin hesaplanmasında kullanılıyor. Kalan kalemlerin hareketlerine baktığımızda ise, sadece endekste ağırlığı %8 civarında olan ev eşyası grubunda bir önceki aya göre fiyatların %2.65 oranında arttığını görüyoruz. Bu grubun en önemli bileşeni olan mobilya fiyatlarında, son önemli hareket Kasım 2018’de ÖTV teşviklerinin devreye alınmasıyla olmuş, sonrasında da 4 ay boyunca fiyatlar değişmeden kalmıştı. Her ne kadar seçim öncesi mobilya sektörü için vergi avantajı kaldırılmamış olsa da bu ay mobilya ve halılar grubunda aylık %5.8’lik bir fiyat artışı gözlendi.</p><p><strong><em>Bölgesel Fiyat Gelişmeleri</em></strong>,</p><p>Bölgesel fiyat artışlarını incelediğimizde Nisan 2019 döneminde İzmir’de aylık fiyat artışı %2.01 olarak gerçekleşirken, İstanbul’da fiyatlar %1.92, Ankara’da ise %1.82 oranında arttı. Yılın dördüncü ayında ülkemizin enflasyon şampiyonu yöresi aylık %2.28 artış ile Zonguldak-Karabük-Bartın bölgesi olurken, fiyatlar en az aylık %0.56 artış ile Diyarbakır-Şanlıurfa bölgesinde arttı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/841/1*_2FC8S86YT6WsTPxEWEz7g.png" /></figure><p>Bölgesel fiyatların detayına bakarken son günlerde sıklıkla gündeme getirilen bir konuya değinmek gerekebilir. TÜİK’in yanı sıra ülkemizde bir enflasyon sepetinin daha sonuçları aylık olarak paylaşılmakta. Bu endeks İTO’nun 1995 baz yıllı Ücretliler Geçinme Endeksi, bu endeks Nisan ayında aylık %2.85 ile beş yılın en yüksek Nisan ayı artışını kaydetti. Birçok yorumcu İTO endeksi %2.85 artarken, TÜİK enflasyon verisinin aylık %1.69 artmasının soru işaretlerine neden olduğu yönünde açıklamalar yapsa dahi, aslında İTO’nun bu endeksi ile karşılaştırılması gereken rakam, tüm Türkiye ortalaması değil, yukarıda İstanbul için verdiğimiz %1.92 rakamıdır. Öte yandan TÜİK endeksi tüm nüfusun harcama dinamiklerine uygun bir fiyat endeksi ölçmeye odaklanırken, İTO adı üzerinde ücretliler için bir geçinme endeksidir. Bu nedenle ben bu iki endeksin karşılaştırılmasını doğru bulmuyorum.</p><p><strong>Sonuç,</strong></p><p>Sonuç olarak, Nisan rakamları enflasyonun özellikle gıda fiyatlarında işlenmemiş gıda ürünleri nedeniyle yaşanan yüksek fiyat artışları dengelenmedikçe %20’li seviyelerin altına gerileyemeyeceği görülüyor. Bu sene giyim sektörünün fiyat artışlarını daha ılımlı olarak yansıtması bir avantaj olurken, Eylül-Ekim aylarında yapılan zamlar sonrasında yıllık %19 seviyesine oturan elektrik-gaz ve diğer yakıtlar grubu ve yıllık %12.6 seviyesinde bulunan ulaştırma grubu enflasyonunda gözlenebilecek herhangi bir olumsuz hareket yıllık enflasyonu tekrar %20’ler seviyesinin üzerine taşıyacaktır.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8b42d2e62148" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Perakende sektörü göstergeleri arasında en sınırlı bozulmayı gösteren veri olan perakende sektörü…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/perakende-sekt%C3%B6r%C3%BC-g%C3%B6stergeleri-aras%C4%B1nda-en-s%C4%B1n%C4%B1rl%C4%B1-bozulmay%C4%B1-g%C3%B6steren-veri-olan-perakende-sekt%C3%B6r%C3%BC-b36c45fce7b0?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b36c45fce7b0</guid>
            <category><![CDATA[perakende]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <category><![CDATA[tüketici]]></category>
            <category><![CDATA[ticaret]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 Mar 2019 23:43:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-03-25T23:43:36.885Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Perakende sektörü göstergeleri arasında en sınırlı bozulmayı gösteren veri olan perakende sektörü güven endeksi, Mart ayında yatay bir seyir izledi…</h3><p>TUIK’in çeşitli sektör yöneticilerin iş aktivitesinin o ayki hareketine göre sektörün durumu hakkında algılarını ölçmek için hesapladığı sektörel güven endekslerinin Mart ayı verileri açıklandı. Bu endekste Tüketici Güven Endeksi gibi 0 ile 200 arasında bir değer alıyor ve değerinin 100 seviyesinin üzerinde olması yöneticilerin o dönemde sektörün gidişiyle ilgili olumlu fikirler taşıdıklarını gösteriyor. Mart ayı rakamlarına baktığımızda sırasıyla 54,1 ve 81 seviyelerinde olan İnşaat ve Hizmet sektörlerine göre, Perakende sektörü yöneticileri endeksinin 90,7 ile olumlu beklenti hattına en yakın sektör olduğu görülüyor. Her ne kadar endeks Ağustos ayından beri %3&#39;e yakın bir gerileme kaydetmiş olsada Perakende yöneticilerin beklentilerindeki bozulmanın diğer sektörlere göre sınırlı kaldığını izliyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/906/1*zdiMqg7hP0TXx2zweXt11w.jpeg" /><figcaption>Perakende Yöneticileri Güven Endeksi</figcaption></figure><p>Öte yandan endeksin detaylarına bakarsak son 3 aylık dönemde iş hacmi algısının iki aylık gerileme sonrası bu ay %4&#39;lük önemli bir artış kaydettiği görülüyor. Öte yandan stoklardaki artış algısı geçmiş aya göre neredeyse aynı kalırken, önümüzdeki üç ayla ilgili beklentilerde ise geçtiğimiz aya göre %3.9 bir gerileme olduğu gözleniyor. Önümüzdeki üç ay iş hacmi beklentisi Temmuz ayından beri 100 seviyesinin altında hareket ediyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/906/1*r5TQFcHGFzOJqxOX4-zq-A.jpeg" /></figure><p>Sektörün istihdam ile ilgili beklentileri ise Ağustos ayındaki büyük bozulma sonrası neredeyse 6 aydır çok dar bir aralıkta neredeyse değişmeden dalgalanıyor. Öte yandan fiyatlar genel seviyesindeki artış beklentisi en güçlü artan alt endeks olarak dikkat çekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/906/1*-bZAJM8q1B4elvHzqreQ3A.jpeg" /></figure><p>Kısaca Perakende Yöneticileri Güven Endeksi, Ağustos ayı sonrası piyasalarda gözlenen bozulma sonrası gerilemiş olsa da, 2019 yılı başından ilk anda gerilediği seviyelerde tutulmuş görülüyor, tüketici tarafından bakan güven endekslerindeki kadar hızlı bir bozulmayı bu tarafda gözlemleyemiyoruz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b36c45fce7b0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Tüketici Güvenin’deki zayıf duruş Mart ayında da devam etti…]]></title>
            <link>https://medium.com/@merzeybek/t%C3%BCketici-g%C3%BCvenindeki-zay%C4%B1f-duru%C5%9F-mart-ay%C4%B1nda-da-devam-etti-83a5be9e0095?source=rss-f99c636f4eca------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/83a5be9e0095</guid>
            <category><![CDATA[istatistik]]></category>
            <category><![CDATA[perakende]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <category><![CDATA[medium-turkce]]></category>
            <category><![CDATA[tüketim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Zeybek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 24 Mar 2019 16:39:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-03-25T04:43:06.685Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Tüketicinin mevcut algıları ve gelecek ile ilgili beklentilerini ölçen en zamanlı (en güncel gecikme ile açıklanan) veri olan Mart ayı Tüketici Güveni verileri yayınlandı. Mart ayı rakamları Temmuz ayındaki 72,2 seviyesinden hızla 57,6 seviyesine kadar gerileyen endeksin, içinde bulunduğumuz ayda 59,4 ile güçsüz seyrini devam ettirdiği gösteriyor. Her ne kadar geçtiğimiz aya göre cılız bir toparlanma görülse de endeks halen uzun dönemli ortalamalara göre dip seviyelerde kalmaya devam etti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/906/1*HeohsYg2HqWBbEFkvkpzjg.jpeg" /></figure><p>Daha önceki yazılarımızı okuyanlar hatırlayacaktır güven endeksinin tüketicilerin gelecek ile ilgili olumlu beklentiler içerisinde olduğuna işaret etmesi için değerinin 100 seviyesinin üzerine çıkması gerekiyor. Mart’ın ilk yarısında yayınlanan Miili Gelir verileri, 2018 4.Çeyrekte hanelerin tüketiminin yıllık bazda %8.9 gerilediğine işaret ederken, aynı dönemde Tüketici Güveni 70 seviyelerinden 58 dip seviyesine kadar gerilemişti. Aynı dönemde tüketimi canlandırmak için alınan önlemlerin etkisiyle yıllık kümüle bütçe açığı 56 Milyar TL’den 72 Milyar TL seviyesine çıkarken, tüketici güvenindeki kan kaybı durdurulamamıştı. Sadece Şubat ayında merkezi yönetim bütçesinin 16 Milyar TL açık vermiş olmasına rağmen (desteklenen ürünlerden kaynaklanan bir önceki seneye göre 800 Milyon TL’lik ÖTV kaybı ve geçen seneye göre 2 Milyar TL artan hane halkına sosyal transferler kalemleri dikkat çekiyor.), Tüketici Güveninin Mart ayında aylık bazda sadece iki puan artmış olması bütün çabalara rağmen tüketimin uyarılamadığını gösteriyor.</p><p>Yukarıda bahsettiğimiz mali önlemlere rağmen tüketimin halen hızlanmamasının arkasında, Mart ayı istihdam verilerinin tarım dışı istihdamda geçtiğimiz seneye göre 420 Bin kişilik bir azalamaya işaret etmesinin yanısıra Tüketici Güveni Endeksi’nin gelecek seneki işsizlik beklentisini sorgulayan alt endeksinin geçtiğimiz Ekim ayından beri yaklaşık %8 oranında bozulmuş olması olabilir. İşsizlik endişesi içerisindeki tüketiciler olabildiğince harcamalarını kısmaya çalışıyorlarmış gibi görünüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/906/1*imxqvkuZ3zRhsU0tKNZzRQ.jpeg" /><figcaption>İşsizlik Beklentisi ters ölçek ile takip edilmektedir. Düşmesi işsiz sayısının artacağının beklendiği anlamına gelir.</figcaption></figure><p>Tekrar Tüketici Güven Endeksi’nin detaylarına dönersek, mevcut dönemin dayanıklı tüketim malı satın almak için uygunluğunu ölçen alt endekste sınırlı bir toparlanma gözlenirken, önümüzdeki 12 ayda dayanıksız mamül (yiyecek -içecek benzeri) harcamanızın artacağını düşünenlerin sayısında da %1&#39;lik sınırlı bir artış olduğu görülüyor. Öte yandan hanenin ekonomik durumunun önümüzdeki 12 ayda daha iyi olacağı beklentisi %4&#39;lük bir düzelmeye işaret ediyor. Ancak geçen sene ile kaşılaştırıldığında ekonomik durum açısından halkın beklentileri kötüleşmeye devam ediyor. Öte yadan önümüzdeki 12 ayın ev ve araba satın almaya uygunluğu endeksindeki bozulma Mart ayında da devam ettiğini görüyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/906/1*qrphAUTnRGS7FrWq_bJrVg.jpeg" /></figure><p>Mart ayı verilerine göre, hanelerin beklentileri yavaş yavaş en kötüsünün geride kaldığı ve artık düzelmenin başlayacağı yönünde ayrışıyor. Ancak bu beklentiler henüz Tüketici Güvenini gerilemiş olduğu dip noktasından yukarıya taşıyabilecek güçte değil. Belki bu cılız toparlanma, seçim öncesi hakim olan olumlu hava ve kurlardaki dengelenmeye bağlı olabilir. Bu anketin uygulaması 18 Mart civarında tamamlanmış olduğundan, geçtiğimiz haftanın son günlerinde piyasalarda yaşanan dalgalanma bu ayın verisine yansımamış durumda.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=83a5be9e0095" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>