<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mesut GUVEN on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mesut GUVEN on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mesutguven?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*6AZG1JDQ2feW6rWt.jpg</url>
            <title>Stories by Mesut GUVEN on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mesutguven?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 18:25:02 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mesutguven/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Kendi Evinde Yabancı Dilde Konuşmak: Türkiye’de İngilizce Blog Yazmanın Anatomisi]]></title>
            <link>https://medium.com/@mesutguven/kendi-evinde-yabanc%C4%B1-dilde-konu%C5%9Fmak-t%C3%BCrkiyede-i%CC%87ngilizce-blog-yazman%C4%B1n-anatomisi-a66d2d4d0804?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a66d2d4d0804</guid>
            <category><![CDATA[blog-yazmak]]></category>
            <category><![CDATA[i̇ngilizce-öğrenmek]]></category>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[açık-kaynak]]></category>
            <category><![CDATA[eğitim-teknolojileri]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mesut GUVEN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 19 Apr 2026 08:33:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-19T08:33:34.276Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Medium akışında şöyle bir turlayın. Profilinde “İstanbul” yazan, muhtemelen sabah metrobüste dirsek savaşı vermiş ya da üçüncü nesil kahvecide “flat white”ını yudumlayan bir dostumuzun, teknoloji üzerine harika bir yazısını görüyorsunuz. Ama yazı İngilizce.</p><p>İnsan sormadan edemiyor: “Hayırdır dostum, mahallede İngiliz işgali mi var?” Tabii ki olay o kadar basit değil. “Global kitleye sesleniyorum,” “LinkedIn’de parlamam lazım,” “Markamı dünya standartlarına çekiyorum” gibi argümanlar havada uçuşuyor. Peki, gerçekten bir Elon Musk olma hayali mi bu, yoksa kendi evimizde kendimize ördüğümüz tuhaf bir duvar mı?</p><p>Gelin, neden kendi dilimize bazen “spam” muamelesi yaptığımızı, bu işin altındaki o hem komik hem de biraz düşündürücü psikolojiyi beraber deşelim.</p><h3>Faydacılık mı, Yoksa LinkedIn Estetiği mi?</h3><p>Teknoloji dünyasında çalışıyorsanız, hayatınızın %90’ı zaten “Error 404” ve İngilizce dokümantasyon okumakla geçiyor. Ancak Türkiye’de yaşayan bir fani olarak bazen öyle bir “vaka” ile karşılaşırsınız ki; yerel bir çözüm, bir tecrübe ararsınız. Tam o sırada karşınıza bir makale çıkar. Başlık “How to Scale SQL for…” diye başlar, yazarın ismi ise bildiğiniz bizden biri. “Oh be,” dersiniz, “Bir Türk arkadaşımız bu acıyı çekmiş, şimdi bana kendi dilimde, en samimi haliyle anlatacak.”</p><blockquote>Tıklarsınız ve… “<em>Welcome guys, today we are talking about…</em>”</blockquote><p>Bir dakika, ne oluyor burada? Eğer okuyucunun İngilizcesi “I can understand but I can’t speak” seviyesindeyse (ki bu bizim milli sporumuzdur), o kıymetli bilgi havada asılı kalıyor. Bilgi paylaşımının asıl amacı karşı tarafa geçmesi değil miydi? Yoksa amaç, bilgiyi paylaşmaktan ziyade “Bakın ben ne kadar yetkinim, teknik terimleri sular seller gibi yutmuşum” vitrini mi yapmak? Mahalle yanarken saçını global şampuanla taramak tam olarak böyle bir şey.</p><h3>“Sanal Göçmenlik”: Pasaportsuz Hicret</h3><p>Özellikle genç arkadaşlarımızda bu durumun bir “ispat” meselesine dönüştüğünü görüyoruz. İngilizce yazmak, kişiye bir nevi “zihinsel pasaport” veriyor. Kadıköy’de oturup Londra’daki bir tartışma grubunun parçasıymış gibi hissetmek…</p><p>Buna bir nevi “sanal göçmenlik” diyebiliriz. Fiziksel sınırları aşamayanın, klavye üzerinden gerçekleştirdiği bir firar hikayesi bu. “Ben bu dar çevrenin dertlerinin üstündeyim, ben dünyaya aitim” demenin en havalı (ama bazen en anlamsız) yolu. Kendi dilinde yazmak bazen kişiye “sıradan” hissettiriyor sanki. Oysa asıl ustalık, o karmaşık teknik konuları yurdum insanının en yalın haliyle anlayacağı şekilde anlatabilmekte.</p><h3>Okuyucunun “Aha! — Oh…” Döngüsü</h3><p>İngilizce bilmeyen ya da teknik detaylarda boğulan yerel okuyucu, kendi milletinden birinin İngilizce yazdığını gördüğünde ne hisseder? Burası tam bir duygusal lunapark:</p><ol><li><strong>Vay be Etkisi:</strong> “Bak bizim çocuk dünyayla konuşuyor, helal olsun” diyerek bir nevi gıpta etme.</li><li><strong>Dışlanmışlık:</strong> “Yahu bu adam beni neden anlamıyor da, hiç tanımadığı bir Amerikalıya anlatıyor?” kırgınlığı.</li><li><strong>Tetiklenme:</strong> “Lanet olsun, gidip şu İngilizceyi artık sökmem lazım” motivasyonu (ki bu genellikle 3 gün sürer).</li></ol><p>Eğer amacımız gerçekten birilerine fayda sağlamaksa, yerel okuyucunun elinden tutup onu o çukurdan çıkarmak varken, neden üzerine bir de dil barajı ekliyoruz? Kendi insanımıza bir “el uzatmak”, binlerce “like”dan daha büyük bir haz vermez mi?</p><h3>Sonuç: Global mi, Mahalli mi?</h3><p>Her şey globalleşmek, her şey “daha fazla izlenme” değil. Bir Türk profesyonel olarak, tecrübelerini kendi dilinde, kendi insanıyla paylaşmanın o manevi tatmini hiçbir algoritma ile ölçülemez. Kendi dilimizde kaynak bulmak çölde su bulmak gibiyken, o suyu global bir denize boşaltmak biraz ironik kaçıyor.</p><p>Tabii ki İngilizce yazılmalı, dünyaya açılmalıyız; ona lafımız yok. Ama “Türkçe kaynak yok” diye şikayet edip, kaynağı yaratabilecek yetkinlikte olup da yabancı dilde ısrar etmek, kendi evinde yabancı dil konuşup komşusunun aç kalmasına seyirci kalmaya benziyor.</p><p>Gerçekten pragmatik olan, globalin imkanlarını yerelin dertlerine derman etmek için kullanmaktır. Çünkü bilgi, süslü bir vitrinde durduğu kadar değil, birinin zihninde bir “ışık” yaktığı kadar değerlidir.</p><h3>Sizce de o “Publish” butonuna basmadan önce, kimin için yazdığımızı bir kez daha düşünmemiz gerekmiyor mu?</h3><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a66d2d4d0804" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[SQL Server’da Sınırları Zorlamak: Uçtan Uca Modernizasyon Rehberi]]></title>
            <link>https://medium.com/@mesutguven/sql-serverda-s%C4%B1n%C4%B1rlar%C4%B1-zorlamak-u%C3%A7tan-uca-modernizasyon-rehberi-26b1680b228e?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/26b1680b228e</guid>
            <category><![CDATA[bakım-planları]]></category>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <category><![CDATA[sql-performance-tuning]]></category>
            <category><![CDATA[sql-server]]></category>
            <category><![CDATA[veritabanı-yönetimi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mesut GUVEN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 19 Apr 2026 08:11:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-19T08:11:02.313Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Sistem ve Veritabanı Mühendisliği • 10 Dakikalık Okuma</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*XLco7UE9Cjfx13EI" /></figure><p>Her sistem yöneticisinin veya DBA’in hayatında o sinir bozucu an mutlaka gelir. Altınızda devasa sunucular, yüzlerce gigabayt RAM, uçan diskler vardır ama kullanıcılar hala “Uygulama çok yavaş, raporlar geç geliyor” diye şikayet eder. <strong>Neden mi? Çünkü mesele sadece donanım yığmak değil, o kas gücünü asfalta nasıl aktardığınızdır.</strong></p><p>Bugün, laboratuvarımızda gerçek bir vaka var. Mevcut ortamımız: <strong>Windows Server 2019</strong> üzerinde çalışan <strong>SQL Server 2019 Standard Edition</strong>. Sistemimizde <strong>C:</strong> sürücüsünde İşletim Sistemi ve SQL Server motoru kurulu. Veritabanlarımız <strong>D:</strong> sürücüsünde, SQL’in geçici çalışma alanı olan TempDB <strong>T:</strong> sürücüsünde, yedeklerimiz ise <strong>B:</strong> sürücüsünde tutuluyor.</p><p>Güzel bir ayrım yapılmış gibi görünse de, asıl mesele bu disklerin alt yapısı! Hedefimiz bu yapıyı alıp; donanımı sömürmeyen, kendi kendine yeten, güvenli ve <em>Enterprise (Kurumsal)</em> standartlarda bir canavara dönüştürmek. Hazırsanız kahvenizi alın; çünkü bu yazıdan sonra doğrudan kendi sunucunuza bağlanıp işe koyulmak isteyeceksiniz. Üstelik anlatacağımız her adım, <strong>herhangi bir Windows/SQL Server altyapısına birebir uyarlanabilir!</strong></p><h3>1. Verinin Anatomisi: İşlemler Aslında Nasıl Gerçekleşir?</h3><p>Optimizasyona başlamadan önce kaputun altına bakmalıyız. Kullandığınız ERP veya CRM uygulamasında “Kaydet” butonuna bastığınızda, veri doğrudan diskinizdeki .MDF (Ana Veri Dosyası) dosyasına <strong>yazılmaz!</strong> <br>Evet, yanlış duymadınız. Verinin milisaniyeler süren destansı yolculuğu şöyledir:</p><pre>[İstemci] SQL komutu (INSERT/UPDATE/DELETE)<br>        │<br>        ▼<br>┌───────────────────┐<br>│   SQL Server      │<br>│   (TDS Protokolü) │<br>└───────┬───────────┘<br>        │<br>        ▼<br>┌───────────────────┐<br>│   Kilitleme (Lock)│<br>└───────┬───────────┘<br>        │<br>        ▼<br>┌─────────────────────────────────────────┐<br>│  RAM (Buffer Pool)                      │<br>│  ┌─────────────────────────────────┐    │<br>│  │ Veri sayfası yoksa Disk&#39;ten oku │    │<br>│  │ RAM&#39;de değiştir (Dirty Page)    │    │<br>│  └─────────────────────────────────┘    │<br>└───────┬─────────────────────────────────┘<br>        │ (WAL - Write-Ahead Logging: Önce Log&#39;a yaz!)<br>        ▼<br>┌─────────────────────────────────────────┐<br>│  Transaction Log (.LDF)                 │<br>│  Değişiklik senkron olarak diske yazılır│<br>│  (WRITELOG beklemesi burada olur)       │<br>└───────┬─────────────────────────────────┘<br>        │<br>        ▼<br>┌─────────────────────────────────────────┐<br>│  COMMIT onayı istemciye döner           │<br>│  (Kullanıcı &quot;Başarılı&quot; mesajını görür)  │<br>└───────┬─────────────────────────────────┘<br>        │ (Arka planda asenkron çalışır)<br>        ▼<br>┌─────────────────────────────────────────┐<br>│  Checkpoint / Lazy Writer               │<br>│  RAM&#39;deki kirli (Dirty) sayfaları       │<br>│  asıl veri dosyasına (.MDF) yazar       │<br>└─────────────────────────────────────────┘</pre><pre>════════════════════════════════════════════<br>Ayrıca: tempdb bu süreçte devreye girer:<br>┌──────────────────────────────────────────┐<br>│  tempdb (temp.mdf)                       │<br>│  - Sıralama, hash join, geçici tablolar  │<br>│  - Her yeniden başlatışta sıfırlanır     │<br>│  - Çoklu dosya, hızlı disk önerilir      │<br>└──────────────────────────────────────────┘</pre><p>Gördüğünüz gibi, hızın gerçek sırrı <strong>RAM (Buffer Pool)</strong> ve <strong>Transaction Log (.LDF)</strong>’dur. Log dosyasına sürekli ve ardışık (sequential) bir veri akışı varken, .MDF dosyasına dağınık (random) okuma/yazma yapılır. Eğer ikisini aynı diske koyarsanız, disk kafası pinpon topu gibi bir o yana bir bu yana gider ve “Disk Queue” (Kuyruk) oluşur.</p><h3>2. Donanım Türleri ve 64K Efsanesi</h3><p>Herkesin altında uçan bir NVMe disk olmayabilir. İmkânlara göre doğru diski doğru işe atamak mimarinin temelidir:</p><ul><li><strong>HDD (Mekanik Diskler):</strong> Saniyede 100–200 işlem (IOPS) yapabilir. <em>Yedekleme ve arşiv için harikadır. Asla aktif veritabanı koyulmamalıdır.</em></li><li><strong>SSD (Solid State Drive):</strong> Flaş bellek kullanır. HDD’den ortalama <strong>500 kat daha hızlıdır</strong> (~50.000 IOPS). <em>Ana veri dosyaları (.MDF) için idealdir.</em></li><li><strong>NVMe:</strong> Doğrudan anakarta (PCIe) bağlanır. SSD’den <strong>10 kat</strong>, HDD’den <strong>5000 kat</strong> daha hızlıdır! <em>Sürekli yazılan Log (.LDF) ve aşırı yoğun TempDB dosyaları için mükemmeldir.</em></li></ul><h3>Diskin Diliyle Konuşmak: Neden 64K?</h3><p><strong>Buna şöyle anlaşılır bir örnek verirsek;</strong> altınızda Ferrari (NVMe) de olsa, eğer o arabayı çamurlu, taşlık bir köy yoluna (Yanlış yapılandırılmış disk formatı) sokarsanız, bir traktörden daha hızlı gidemezsiniz. Çoğu Windows sunucu kurulurken diskler varsayılan <strong>4K (4096 bytes)</strong> Allocation Unit Size (Sektör Boyutu) ile formatlanır.</p><p>SQL Server, verilerini 8 KB’lık sayfalar (Pages) halinde tutar. Sekiz adet sayfa birleştiğinde SQL’in asıl okuma/yazma birimi olan <strong>Extent (64 KB)</strong> oluşur. Eğer diskiniz 4K ise, SQL 64K’lık tek bir paketi yazmak için Windows’a “Bana 16 farklı kutu ver” der. Diskiniz 64K formatlıysa, SQL tek bir dev blok atar ve işini bitirir.</p><p>Sunucunuzu test etmek için CMD’yi Yönetici olarak açın ve yazın:</p><p>Command Prompt (CMD)</p><pre>fsutil fsinfo ntfsinfo D:</pre><p><em>Not: Buradaki </em><em>D: test etmek istediğiniz sürücünün harfidir. Verileriniz hangi diskteyse onu yazmalısınız.</em> Çıktıda Bytes Per Cluster : 4096 görüyorsanız, performansı masada bırakıyorsunuz demektir.</p><h3>Adım Adım 64K Geçişi ve Güvenli Veri Taşıma</h3><p>İçinde veri olan bir diski uçarken 64K yapamazsınız (Eğer yaparsanız tüm veriniz silinir). Stratejimiz şu: Sunucuya yeni diskler ekleyeceğiz, onları 64K formatlayacağız ve verileri taşıyıp eski 4K diskleri çöpe atacağız. Geçiş için yeni disklerimize <strong>N: (TempDB için)</strong>, <strong>M: (Data için)</strong> ve <strong>L: (Log için)</strong> harflerini vereceğiz. <em>(Eğer bu sürücü harfleri sisteminizde doluysa, siz kendinize göre X, Y, Z gibi harflerle uyarlayabilirsiniz.)</em></p><blockquote><strong><em>⚠️ Kural 1: Yedeksiz İşlem Yapılmaz!</em></strong><em><br> Herhangi bir taşıma veya disk işleminden önce, sisteminizdeki tüm veritabanlarının (Master dahil) mutlaka bir FULL yedeğini alın. B: sürücümüz bunun için var. Veri kaybı endişesini ancak böyle yok edersiniz.</em></blockquote><ol><li>Windows’ta diskmgmt.msc (Disk Yönetimi) açın. Yeni disklere sağ tıklayıp <strong>Yeni Basit Birim</strong> deyin.</li><li><strong>Kritik Adım:</strong> Format ekranında “Ayırma Birimi Boyutu” (Allocation Unit Size) kısmını Varsayılan yerine <strong>64K (65536)</strong> olarak seçin ve formatlayın. fsutil komutuyla 65536 olduğunu doğrulayın.</li><li><strong>Servisleri Durdurun:</strong> Açık dosyalar kopyalanamaz. Powershell’i Yönetici olarak açıp şu komutla SQL’in fişini kontrollüce çekin:</li></ol><p>PowerShell (Yönetici) — SQL Durdurma</p><pre># Önce Agent&#39;ı, sonra ana Motoru durduruyoruz (Zorla kapatma parametresi -Force ile)<br>Stop-Service SQLSERVERAGENT -Force<br>Stop-Service MSSQLSERVER -Force</pre><p>Şimdi veriyi taşıyacağız. <strong>Ama asla farenizle kopyala/yapıştır yapmayın!</strong> Fareyle kopyalamak sadece dosyayı kopyalar, dosyanın NTFS güvenlik yetkilerini kopyalamaz. SQL Server yeni diski gördüğünde “Access Denied” hatasıyla çöker. İşin ustası Robocopy aracıdır.</p><p>Command Prompt (Yönetici) — Robocopy</p><pre># Eski 4K olan D sürücüsündeki Data&#39;ları, Yeni 64K olan M sürücüsüne tam yetkiyle taşıyoruz:<br>robocopy D:\ M:\ /E /COPYALL /XD &quot;System Volume Information&quot; &quot;$RECYCLE.BIN&quot; /R:1 /W:1</pre><p><strong>Komutun Şifreleri:</strong> /E (Alt klasörleri al), /COPYALL (Güvenlik yetkilerini ve sahipliği birebir kopyala - En önemlisi bu!), /XD (Sistem çöp dosyalarını atla).</p><p>İşlem bittiğinde Robocopy size mükemmel bir özet tablosu sunar. Eğer <strong>FAILED</strong> kolonunda 0 görüyorsanız, her şey kusursuz taşınmış demektir:</p><p>Robocopy Çıktı Örneği</p><pre>------------------------------------------------------------------------------<br>           Total    Copied   Skipped  Mismatch    FAILED    Extras<br>Dirs :         5         5         0         0         0         0<br>Files:        12        12         0         0         0         0<br>Bytes:   50.2  g   50.2  g         0         0         0         0<br>Times:   0:02:15   0:02:10                       0:00:00   0:00:05<br>------------------------------------------------------------------------------</pre><p>Artık her şey yeni evinde! Disk Yönetiminden eski 4K olan D sürücüsünü sistemden tamamen kaldırabilir (veya harfini silebilir), yeni M sürücüsünü D yapabilirsiniz. Son olarak servisleri başlatın:</p><p>PowerShell (Yönetici) — SQL Başlatma</p><pre>Start-Service MSSQLSERVER<br>Start-Service SQLSERVERAGENT</pre><h3>4. RAM ve CPU: Çok Vermek Çözüm mü? (MAXDOP &amp; Memory)</h3><p>Sistem yavaşladığında ilk refleks RAM veya CPU eklemektir. Oysa SQL Server, önünde limit yoksa sunucudaki tüm RAM’i yutar. Windows nefes alamaz, diski RAM gibi kullanmaya (Paging) başlar ve sistem donar.</p><h3>Max Server Memory: SQL’i Dizginlemek</h3><p>Sunucunun toplam RAM’inin en az 4–8 GB’ını Windows’a bırakıp, kalanını SQL Server’a kısıtlamalısınız. 32 GB RAM’li bir sunucuda SQL’e 26 GB vermek idealdir.</p><p><em>GUI Yöntemi:</em> SSMS’te Sunucu adına sağ tıkla -&gt; Properties -&gt; Memory -&gt; Maximum server memory (in MB).</p><h3>MAXDOP ve Cost Threshold: Çekirdekleri Verimli Kullanmak</h3><p>Bir sorgu geldiğinde SQL onu parçalara bölüp farklı işlemcilere dağıtabilir. Ama çok ufak bir sorguyu 16 çekirdeğe bölmek, çekirdeklerin birbiriyle haberleşmesi nedeniyle sorguyu yavaşlatır!</p><p><em>GUI Yöntemi:</em> Sunucuya sağ tıkla -&gt; Properties -&gt; Advanced sekmesi.</p><p>T-SQL — Performans (RAM ve CPU) Ayarları</p><pre>EXEC sp_configure &#39;show advanced options&#39;, 1;<br>RECONFIGURE;<br>GO<br>-- 1. RAM Sınırı (Örn: 26000 MB = ~26GB)<br>EXEC sp_configure &#39;max server memory (MB)&#39;, 26000;<br>-- 2. MAXDOP: Paralellik Derecesi (Fiziksel çekirdek sayınıza veya max 8&#39;e sabitleyin)<br>EXEC sp_configure &#39;max degree of parallelism&#39;, 4;<br>-- 3. Cost Threshold: Sadece &quot;Maliyeti 50&#39;den büyük&quot; ağır sorguları çekirdeklere dağıt!<br>EXEC sp_configure &#39;cost threshold for parallelism&#39;, 50;<br>RECONFIGURE WITH OVERRIDE;<br>GO</pre><p>Bu ufak dokunuş, işlemcinizin “Context Switching” (Gereksiz görev değiştirme) krizine girmesini engeller.</p><h3>5. Mutfağın Sırrı: TempDB ve Proportional Fill Algoritması</h3><p>TempDB, SQL Server’ın geçici çalışma tezgahıdır. Büyük sıralamalar (ORDER BY) ve geçici tablolar burada yaşar. Varsayalım 4 çekirdekli bir sunucunuz var ama TempDB’nizde 1 tane dosya var. 4 çekirdek aynı anda tek dosyaya yazmaya kalkarsa “PAGELATCH” kuyruğu oluşur.</p><p><strong>Altın Kural:</strong> Çekirdek sayınız kadar (8&#39;e kadar) TempDB dosyası oluşturun ve hepsi <strong>MİLİMETRİK OLARAK EŞİT</strong> boyutta olsun. Biri 10GB diğeri 1GB olursa, SQL Server “Orantılı Doldurma” mantığıyla hep büyük olana yüklenir ve yine tıkanır.</p><p><em>GUI Kontrolü:</em> SSMS’te Databases -&gt; System Databases -&gt; tempdb -&gt; Sağ Tık -&gt; Properties -&gt; Files yolundan mevcut durumu görebilirsiniz.</p><p>T-SQL — TempDB’yi Mükemmelleştirmek</p><pre>USE [master];<br>GO<br>-- Elimizde 3GB boş alan olsun. 4&#39;e bölüyoruz = 768MB. Sabit 128MB büyüme (Yüzde yok!)<br>ALTER DATABASE tempdb MODIFY FILE (NAME = N&#39;tempdev&#39;,  SIZE = 768MB, FILEGROWTH = 128MB);<br>ALTER DATABASE tempdb MODIFY FILE (NAME = N&#39;tempdev2&#39;, SIZE = 768MB, FILEGROWTH = 128MB);<br>ALTER DATABASE tempdb MODIFY FILE (NAME = N&#39;tempdev3&#39;, SIZE = 768MB, FILEGROWTH = 128MB);<br>ALTER DATABASE tempdb MODIFY FILE (NAME = N&#39;tempdev4&#39;, SIZE = 768MB, FILEGROWTH = 128MB);<br>GO</pre><pre>-- Yaptığımız İşlemi Kontrol Edelim: Hedefe ulaştık mı?<br>SELECT name, physical_name, size * 8 / 1024 AS SizeMB, growth * 8 / 1024 AS GrowthMB<br>FROM sys.master_files WHERE database_id = DB_ID(&#39;tempdb&#39;);</pre><h3>6. Endüstri Standardı Bakım Planı: Ola Hallengren</h3><p>SQL Server’ın kendi “Maintenance Plan” sihirbazı kördür. İndeks bozuk mu değil mi bakmadan her pazar tüm veritabanını baştan aşağı yıkar (Rebuild), diskinizi ve CPU’nuzu sabaha kadar ağlatır.</p><p>Ola Hallengren, dünyanın en büyük kurumlarının kullandığı ücretsiz bir bakım script setidir (<a href="https://ola.hallengren.com/">ola.hallengren.com</a>). İndeks %5&#39;ten az parçalanmışsa <strong>dokunmaz.</strong> %5 ile %30 arasındaysa sistemi yormadan hafifçe toparlar (<strong>REORGANIZE</strong>). Sadece %30&#39;u geçenleri baştan yapar (<strong>REBUILD</strong>).</p><h3>Kurulum, Çalışma Mantığı ve Manuel Alternatif</h3><ol><li>Siteden MaintenanceSolution.sql dosyasını indirin ve SSMS&#39;te açın.</li><li>En üstte USE [master] yerine (dilerseniz) USE [DBA] yazın. @CreateJobs = &#39;Y&#39; ve @BackupDirectory = &#39;B:\Backup&#39; yapın. F5&#39;e basın.</li><li><strong>SQL Server Agent -&gt; Jobs</strong> altında görevleriniz oluşacaktır.</li></ol><p><strong>Zamanlama (Schedule) Neden Önemli?</strong><br> FULL yedeklemeyi gece 02:00&#39;ye ayarlayın (Kimse sistemi kullanmıyorken). LOG yedeğini her 15 dakikada bire ayarlayın (Sistem saat 14:12&#39;de çökerse, 14:11&#39;e geri dönebilmek için). İndeks Bakımını Pazar gece 04:00&#39;e ayarlayın (Sistemi en çok yoran işlem budur).</p><blockquote><strong><em>💡 Manuel Yapmak İsterseniz:</em></strong><em> Ola’yı kurmak istemiyorsanız, SSMS’te </em><em>Management -&gt; Maintenance Plans yolundan kendiniz bir plan çizebilirsiniz. Ancak burada Rebuild vs Reorganize kararlarını dinamik almak zordur. Ola bu yüzden vazgeçilmezdir. Detaylı dökümantasyon için </em><a href="https://ola.hallengren.com/sql-server-index-and-statistics-maintenance.html"><em>resmi rehberi</em></a><em> inceleyebilirsiniz.</em></blockquote><h3>7. Güvenlik Katmanı ve Kara Kutu (Audit)</h3><p>Bir uygulamayı veritabanına bağlarken sa kullanıcısını kullanmak, evinizin anahtarını sokağa bırakmak demektir. Şifreler <strong>Windows Authentication (Active Directory)</strong> ile yönetilmelidir. Ancak SQL hesapları kullanıyorsak <strong>En Az Ayrıcalık (Least Privilege)</strong> kuralını uygulamalıyız.</p><p>Raporlama ekibi geldi diyelim. Onlara sadece okuma yetkisi (db_datareader) verin. Dahası, diğer şirketlerin veritabanlarını <strong>görmelerini bile</strong> engelleyin!</p><p>T-SQL — Güvenlik İzolasyonu</p><pre>-- Rapor Kullanıcısının, sunucudaki diğer DB&#39;leri listelemesini tamamen yasaklıyoruz.<br>DENY VIEW ANY DATABASE TO [RaporKullanicisi];</pre><h3>Sunucunun Kara Kutusu: Audit Log</h3><p>Gece biri gelip müşteri tablosunu silmiş. SQL Server bunu varsayılan olarak kaydetmez! “Kim, Nereden (IP), Hangi Saatte, Neyi Değiştirdi?” sorularının cevabını silinemez dosyalara yazdırmalıyız.</p><p>T-SQL — Audit Kurulumu ve Okunması</p><pre>USE [master];<br>GO<br>-- 1. ADIM: Kara Kutuyu Kuruyoruz (Nereye yazılacak?)<br>-- Dosyaların atılacağı fiziksel bir klasör gösteriyoruz (Örn: B sürücüsünde bir Audit klasörü)<br>CREATE SERVER AUDIT [Sistem_Guvenlik_Denetimi]<br>TO FILE (FILEPATH = N&#39;B:\SQL_Audits\&#39;)  <br>WITH (ON_FAILURE = CONTINUE);<br>ALTER SERVER AUDIT [Sistem_Guvenlik_Denetimi] WITH (STATE = ON);<br>-- 2. ADIM: Neleri Takip Edeceğiz? (Başarısız girişler ve Şema değişiklikleri)<br>CREATE SERVER AUDIT SPECIFICATION [Sistem_Guvenlik_Kurallari]<br>FOR SERVER AUDIT [Sistem_Guvenlik_Denetimi]<br>ADD (FAILED_LOGIN_GROUP),<br>ADD (SCHEMA_OBJECT_CHANGE_GROUP)<br>WITH (STATE = ON);<br>GO<br>-- 3. ADIM: GEÇMİŞİ OKUMAK (Bu okunamaz logları SQL ile tablo gibi okuruz)<br>SELECT <br>    event_time AS IslemZamani, <br>    server_principal_name AS KullaniciAdi, <br>    action_id AS OlayTipi, <br>    statement AS CalistirilanKomut,<br>    client_ip AS Gelen_IP_Adresi<br>FROM sys.fn_get_audit_file(&#39;B:\SQL_Audits\*&#39;, DEFAULT, DEFAULT)<br>ORDER BY event_time DESC;</pre><p>Sorguyu çalıştırdığınızda şöyle bir tablo görürsünüz:</p><pre>IslemZamani KullaniciAdi OlayTipi CalistirilanKomut Gelen_IP_Adresi<br>2026-04-18 14:05:12.120 AhmetUser LGIF Login failed for user &#39;AhmetUser&#39;. 192.168.1.55<br>2026-04-18 10:15:33.400 sa DR DROP TABLE dbo.Musteriler 10.0.0.12</pre><p>İşte bu kadar! Artık sunucunuzun görünmez, silinemez ve her şeyi kaydeden bir güvenlik kamerası var.</p><h3>8. Mühendislik Pratiği: İyileştirmeyi Ölçmek</h3><p>Teknik ekiplerde sık yapılan bir hata şudur: iyileştirme yapılır ama etkisi ölçülmez. Oysa iyi bir mühendislik pratiği, değişiklik sonrası gözlem yapmayı şart koşar. 64K NVMe disklerimiz ve TempDB ayarımız işe yaradı mı? Bunu <strong>I/O Stall</strong> (Gecikme) ve <strong>Wait Stats</strong> (Bekleme İstatistikleri) sorgularıyla anlarız.</p><p>T-SQL — Disk Gecikmesi (I/O Latency) Ölçümü</p><pre>SELECT<br>    DB_NAME(vfs.database_id) AS database_name,<br>    mf.physical_name,<br>    mf.type_desc,<br>    CASE WHEN vfs.num_of_reads = 0 THEN 0<br>         ELSE vfs.io_stall_read_ms / vfs.num_of_reads END AS avg_read_ms,<br>    CASE WHEN vfs.num_of_writes = 0 THEN 0<br>         ELSE vfs.io_stall_write_ms / vfs.num_of_writes END AS avg_write_ms<br>FROM sys.dm_io_virtual_file_stats(NULL, NULL) vfs<br>JOIN sys.master_files mf<br>  ON vfs.database_id = mf.database_id<br> AND vfs.file_id = mf.file_id<br>ORDER BY avg_read_ms DESC, avg_write_ms DESC;<br></pre><p>Burada avg_read_ms ve avg_write_ms değerleri (milisaniye cinsinden gecikme) <strong>10-15 ms&#39;nin altındaysa</strong> harika bir iş çıkardınız demektir! NVMe ve 64K ile bu rakamların 1-2 ms&#39;lere düştüğünü göreceksiniz.</p><p>T-SQL — Neyi Bekliyoruz? (Wait Stats)</p><pre>SELECT TOP 20<br>    wait_type,<br>    waiting_tasks_count,<br>    wait_time_ms,<br>    signal_wait_time_ms<br>FROM sys.dm_os_wait_stats<br>WHERE wait_type NOT LIKE &#39;SLEEP%&#39;<br>ORDER BY wait_time_ms DESC;</pre><p>Özellikle PAGEIOLATCH_* (Veri dosyası okuma beklemesi), WRITELOG (Log yazma beklemesi) ve IO_COMPLETION gibi wait’ler, depolama (storage) ve I/O davranışı hakkında çok şey söyler. Yaptığımız iyileştirmelerden sonra bu beklemelerin dramatik şekilde düşmesi gerekir.</p><h3>Kapanış ve Geleceğe Bakış</h3><p>Derin bir nefes alalım. Bu yazıda sadece “Şunu yap, tıkla geç” demedik. Donanım sıkıntılarının sadece para harcayıp yeni donanım alarak çözülmeyeceğini; mimarinin, 64K blokların, RAM limitlerinin, dengeli TempDB’nin ve otomatik bakımın gücünü gördük.</p><p>Bilirsiniz, ister uygulamanızın adı ERP olsun, ister CRM, isterse kurumunuza özel yazılmış yepyeni bir portal… Altındaki veritabanı “Best Practice” kurallarına göre yapılandırılmamışsa, dünyanın en iyi yazılımı da olsa kullanıcılar “Sistem yine dondu” diyecektir. Sorun kodda değil, yoldadır!</p><p><strong>Peki bitti mi? Hayır!</strong> Bu makalede devasa bir gökdelenin “Altyapısını” (Sunucu, Disk, Memory, Güvenlik) kusursuzlaştırdık. Bir sonraki aşamada, SQL veritabanının olmazsa olmazları olan ve yazılımcıların kalbini oluşturan asıl objeleri ele alacağız. Bir sonraki makalemizde neleri mi konuşacağız?</p><ul><li><strong>Tüm Stored Procedure’ler (Saklı Yordamlar) ve Parametreleri</strong></li><li><strong>Stored Procedure Kodları, Bağımlılıkları ve Hangi Tabloya Bağlı Oldukları</strong></li><li><strong>Sütunlar, Veri Tipleri, Primary Key (Birincil Anahtar) Bilgisi</strong></li><li><strong>Trigger’lar (Tetikleyiciler) ve Tüm Kısıtlamalar (PK, FK, Unique, Check, Default)</strong></li><li><strong>Tüm Fonksiyonlar (Skaler, Tablo Değerli, Inline) ve Görünümler (Views)</strong></li></ul><p>Kötü yazılmış bir Stored Procedure’ün veya yanlış tanımlanmış bir Trigger’ın en iyi NVMe donanımını bile nasıl çökerteceğini bir sonraki serimizde inceleyeceğiz.</p><blockquote><strong><em>Şimdi sahne sizin. Sunucunuza bağlanın, o sınırları zorlayın ve 1 ms’nin altındaki hızların keyfini çıkarın!</em></strong></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=26b1680b228e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Retrieval-Augmented Generation (RAG) Nedir? Yeni Başlayanlar İçin Basit Anlatım]]></title>
            <link>https://medium.com/@mesutguven/retrieval-augmented-generation-rag-nedir-yeni-ba%C5%9Flayanlar-i%CC%87%C3%A7in-basit-anlat%C4%B1m-19bf6cc5ad72?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/19bf6cc5ad72</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Mesut GUVEN]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 May 2025 10:34:32 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-05-29T11:10:43.550Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yapay zeka dünyası her geçen gün bizi şaşırtmaya devam ediyor. Metin yazabilen, sorulara cevap verebilen sistemler artık hayatımızın bir parçası. Bu alanda son zamanlarda sıkça duyulan bir terim var: Retrieval-Augmented Generation, yani kısaca RAG. Peki, RAG tam olarak nedir, neden bu kadar önemli ve nasıl işler? Bu yazıda, karmaşık terimlerden uzak durarak, günlük hayattan örneklerle RAG’ı açıklayacağım.</p><p><strong>RAG ile Tanışalım</strong><br>Büyük Dil Modelleri, yani LLM’ler, yapay zekanın yıldız oyuncuları. İnternetteki tonlarca metinle eğitiliyorlar ve bu bilgilerle bize cevaplar üretiyorlar. Ama bir sorun var: Bu modellerin bildikleri, eğitim aldıkları verilerle sınırlı. Mesela, 2023’te eğitilmiş bir model, 2024’teki gelişmeleri bilemez. Üstelik bazen yanlış veya eksik bilgi verebiliyorlar, çünkü yalnızca hafızalarındaki verilere dayanıyorlar.</p><blockquote>“İşte RAG burada devreye giriyor. Bu teknoloji, yapay zekaya sabit bilgilerle yetinmek yerine, dışarıdan güncel ve güvenilir verilerle kendini zenginleştirme şansı veriyor.”</blockquote><p><strong>Neden RAG’a İhtiyacımız Var?</strong><br>RAG, yapay zekanın sadece geçmişte öğrendiklerine bağlı kalmasını engelliyor. Harici kaynaklardan bilgi çekerek cevaplarını daha güncel ve doğru hale getiriyor. Şöyle düşünün: Bir sohbet botuna “2025’te hangi telefon en iyisi olacak?” diye sorduğunuzda, klasik bir model size boş bir cevap verir, çünkü o 2025’i bilmez. Ama RAG kullanan bir sistem, bir veri tabanına ya da güncel bir kaynağa bakar ve size mantıklı bir yanıt sunar.<br>Bu, yapay zekayı statik bir bilgi kutusundan dinamik bir yardımcıya dönüştürüyor.</p><p><strong>RAG’ın Çalışma Mantığı</strong><br><br>RAG’ın nasıl çalıştığını anlamak için süreci bir Gümrük Müşavirliği bağlamında basitçe hayal edelim. <br>Diyelim ki bir müşteri size şu soruyu soruyor: <strong><em>“Çin’den ithal edilen elektronik ürünler için güncel gümrük vergisi nedir?”</em></strong> Sistem, bu soruyu nasıl yanıtlar?</p><p><em>Adım adım inceleyelim:</em><br><br> <strong>Sorunun Sayısal Koda Çevrilmesi:</strong> İlk olarak, sistem sorunuzu alır ve bunu bir tür sayısal temsile, yani bir &quot;<strong>embedding</strong>&quot;e çevirir. Bu, sorunun anlamını makinelerin anlayabileceği bir forma sokar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vOVEtrriWp9kYJM2UMD-KQ.png" /></figure><p><strong>Veri Havuzunda Arama: </strong>Ardından, bu sayısal kod kullanılarak firmanın veri havuzunda—örneğin, gümrük mevzuatları, tarife tabloları, ithalat/ihracat kanunları gibi belgelerde—en alakalı bilgiler aranır. Bu veri havuzu, firmanın sahip olduğu tüm güncel dokümanlar ve veritabanları olabilir.</p><p><strong>Bilgilerin Toplanması:</strong> Sistem, soruya en uygun bilgileri bulur. Mesela, Çin’den elektronik ithalatına dair son tarife değişiklikleri, ilgili gümrük yasaları veya istisnai durumlar hakkında belgeler seçilir.</p><p><strong>Yanıtın Oluşturulması:</strong> Bulunan bu bilgiler, sistemin dil modeline eklenir. Model, bu verileri kullanarak size özel, anlaşılır ve güncel bir cevap hazırlar. Örneğin: <strong><em>“Son düzenlemelere göre, Çin’den ithal edilen elektronik ürünler için gümrük vergisi %5’tir, ancak belirli ürün kategorileri için istisnalar bulunmaktadır.”</em></strong><br><br>Sonuçta, elinizde hem güncel hem de soruya tam anlamıyla uygun bir yanıt olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*0etwDb90HZyzJCL0_PSktw.jpeg" /></figure><p><strong>Neden Bu Yöntem Önemli?</strong><br><br>Bu yöntem, <em>bilgiyi bulma</em> (<strong>retrieval</strong>) ve <em>o bilgiyi yaratıcı bir şekilde kullanma</em> (<strong>generation</strong>) süreçlerini birleştiriyor. Gümrük Müşavirliği firmaları için bu özellikle değerli çünkü:<br><br><strong> Güncellik</strong>: Gümrük mevzuatları ve tarifeler değişebilir. RAG, her zaman en son bilgilere dayalı yanıtlar sunar.<br><strong> Özelleştirme</strong>: Sadece ham bilgi değil, müşterinin sorusuna özel, net ve kullanışlı bir cevap üretilir.<br><br>Örneğin, bir müşteri <strong><em>“Yeni bir makine ithal etmek için süreç nedir?”</em></strong> diye sorduğunda, sistem ilgili düzenlemeleri, son değişiklikleri ve hatta benzer ithalat örneklerini toplayıp, bunları birleştirerek kapsamlı bir yanıt oluşturabilir. Böylece firma, müşterilerine her zaman doğru ve güncel danışmanlık hizmeti sunar.</p><p>ChatGPT’nin hayatımıza girmesiyle birlikte uzun yıllar sorulan sorulara yanıt üretirken 2022 yılına kadar olan veriler ile eğitildim, dahası bende yok benzeri döndüğü yanıtı hatırlayanlar vardır. Sonraki dönemlerde gelen özellikler ile internet başta olmak üzere farklı kaynaklara erişimle güncel bilgileri sunma özelliğini kazandıran temel RAG dersek daha iyi anlaşılacaktır. RAG, LLM’lere dış veri kaynaklarından “anlık bağlam” ekleyerek cevap üretmesini sağlayan bir mimari desendir. RAG yöntemi, modelin kendisini değiştirmeye gerek kalmadan yeni bilgilere erişmesini sağlar: sorulan soruya benzer içeriği belge havuzundan arar, bulduğu ilgili parçaları alır ve bu bilgileri modelin cevap oluşturma prompt’una ekler</p><p><strong>Günlük Hayattan Basit Bir Örnek Daha</strong><br>RAG’ı anlamak için bir kütüphanede olduğunuzu düşünün. <br>Bir soru soruyorsunuz, ama cevap kütüphanedeki kitaplarda yok! Klasik bir yardımcı, “<strong>Bilmiyorum</strong>” der ve geçer. RAG ise raflara koşar, en uygun kaynakları bulur ve bu bilgileri size derleyip anlatır. <br>İşte bu, RAG’ın farkı: Bilgiyi arayıp bulması ve onu sizin için anlamlı hale getirmesi.</p><p><strong>RAG Hangi Alanlarda Parlıyor?</strong><br>RAG, pratikliğiyle birçok alanda kendine yer buluyor. Sanal asistanlar güncel haberleri veya ürün bilgilerini sizinle paylaşabilir. Müşteri hizmetlerinde, anında dokümanlara ulaşıp hızlı çözümler sunabilir. Eğitimde, öğrencilerin sorularına derinlemesine yanıtlar verebilir. Hukukta, en son yasaları dikkate alarak önerilerde bulunabilir. Sağlıkta ise tıbbi kaynaklardan yararlanarak destek olabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3ubb0hSDjhhovxntl7wUJw.png" /></figure><p><strong>RAG’ın Getirdiği Kolaylıklar</strong><br>Bu teknoloji, yapay zekaya birkaç önemli artı katıyor. Birincisi,<em> doğruluk</em>: Güvenilir kaynaklardan bilgi çektiği için hata riski azalıyor. İkincisi, <em>esneklik</em>: Farklı veri kaynaklarıyla uyum sağlayabiliyor. Üçüncüsü, <em>bağlam</em>: Sorunuza en uygun bilgileri bulup size özel cevaplar üretiyor. Son olarak, <em>güncellik</em>: Eski verilere takılıp kalmıyor, dünyayla birlikte nefes alıyor.</p><p><strong>Kendi İşinizde RAG’ı Kullanmak</strong><br>RAG’ı projelerinize dahil etmek istiyorsanız, birkaç temel adım yeterli. Önce bir bilgi kaynağı belirleyin; bu dokümanlar, bir veritabanı ya da web siteleri olabilir. Sonra, bu bilgileri aramak için vektör tabanlı bir sistem kurabilirsiniz; mesela FAISS gibi araçlar işinizi görür. Ardından, bir dil modeli seçip entegre edersiniz; GPT veya Llama gibi modeller popüler seçenekler. Son olarak, bunu Streamlit gibi araçlar kullanarak bir arayüzle kullanıcıya sunarsınız; bir chatbot veya uygulama gayet uygun olur.</p><p><strong>Son Sözler</strong><br><em>Retrieval-Augmented Generation (RAG), yapay zekanın hem öğrendiği bilgiler hem de gerçek zamanlı veri kaynaklarıyla desteklenerek çok daha doğru ve bağlamsal cevaplar üretmesini sağlayan güçlü bir teknolojidir. Özellikle güncelliğin ve doğruluğun kritik olduğu alanlarda RAG, yapay zekanın gerçek potansiyelini ortaya çıkarır.<br><br>Yeni başlayan biri olarak, RAG&#39;ı anlamak ve kullanmak için önce temel yapay zeka modellerine hakim olmak, sonra da veri erişimi ve vektör arama tekniklerini öğrenmek faydalı olacaktır…</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=19bf6cc5ad72" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[VMware Üzerinde Çalışan Linux Sunucuda Disk Genişletme]]></title>
            <link>https://medium.com/@mesutguven/vmware-%C3%BCzerinde-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fan-linux-sunucuda-disk-geni%C5%9Fletme-8125ec6134b3?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8125ec6134b3</guid>
            <category><![CDATA[disk-extension]]></category>
            <category><![CDATA[ubuntu-server]]></category>
            <category><![CDATA[linux]]></category>
            <category><![CDATA[vmware]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mesut GUVEN]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 06 Nov 2024 07:57:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-06T07:59:50.485Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Giriş:</strong></p><p>Sanal sunucunuzda mevcut diskinizin kapasitesi dolduğunda, yeni disk ekleyerek veya mevcut diski genişleterek kapasiteyi artırabilirsiniz. Bu yazıda, VMware üzerinde çalışan bir Linux sunucusunda, mevcut diske ek alan ekleyerek nasıl disk genişletmesi yapabileceğinizi anlatacağım. Bizim örneğimizde başlangıçta diskin boyutu 50GB ve 30GB’lik ek bir disk alanı ekleyeceğiz.</p><p><strong>Adım 1: Mevcut Disk Durumunu Kontrol Edin</strong></p><p>Disk işlemlerine başlamadan önce, mevcut diskin durumu hakkında bilgi edinmek ve genişletme sonrası değişiklikleri kontrol edebilmek için şu komutları çalıştırabilirsiniz:</p><pre>df -h        # Disk alanı kullanımını görüntüler<br>lsblk        # Disk ve bağlı blok cihazlarını listeler<br>vgdisplay    # Hacim grupları hakkında bilgi verir<br>lvdisplay    # Mantıksal hacimleri gösterir</pre><p>Bu komutların çıktısını gözden geçirin; mevcut diskin 50GB olduğunu ve yeni eklenen alanı kullanabileceğimizi göreceksiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3NhZaXWbLNPN67To5Yrubw.jpeg" /><figcaption>df -h</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uIq1t1JM1R1r19WosyokKA.jpeg" /><figcaption>lsblk</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/930/1*JOMRx2WoanU3uZDK7-67_A.jpeg" /><figcaption>vgdisplay</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ilZMd2Q0KBpTmKXMLzU6jA.jpeg" /><figcaption>lvdisplay</figcaption></figure><p><strong>Adım 2: Yeni Diski Tanıtın</strong></p><p>Yeni diskinizi tanıtmak için, diskin yeniden taranmasını sağlayan aşağıdaki komutu çalıştırın:</p><pre>echo 1 &gt; /sys/class/block/sda/device/rescan</pre><p>Bu işlem tamamlandığında, boş alanın tanındığını doğrulamak için <strong>cfdisk</strong> komutunu kullanın. Eğer boş alan gözüküyorsa, artık bu alanı mevcut diskinizle birleştirip genişletme işlemine geçebilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CMPpPJwHmvNrZhAJ5TztHg.jpeg" /><figcaption>cfdisk</figcaption></figure><p><strong>Adım 3: Disk Genişletme İşlemi</strong></p><p>Şimdi cfdisk aracında aşağı ve yukarı ok tuşlarıyla mevcut alanın üzerine gelip, genişletme için <strong>Resize</strong> seçeneğini seçin. Toplam alanı görebildiğinizde <strong>Enter</strong> ile doğrulayın ve ardından <strong>Write</strong> seçeneği ile işlemi kaydedin. Kaydetme sırasında, onay sorusuna &quot;<strong>yes</strong>&quot; yazarak işlemi tamamlayabilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sLoHHW8qrMMY_ZmWvF8EwQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CsuSmieIVlOGWUHZMLn5cg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*o427dQtwV25p7p5Urli_Jw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Bj8e_Oo70BQb7zXGHeYxfg.jpeg" /></figure><p><strong>Adım 4: LVM (Mantıksal Hacim Yöneticisi) Genişletme</strong></p><p>Yeni alanı tanımladığımıza göre, şimdi LVM üzerinden bu alanı genişletme işlemine geçiyoruz.</p><ol><li><strong>Fiziksel Hacmi Genişletin:</strong> İlk olarak fiziksel hacmi genişletmek için aşağıdaki komutu çalıştırın:</li></ol><pre>pvresize /dev/sda3</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UIktnGVjH7zvkZsh1sestw.jpeg" /></figure><p><strong>2. Hacim Grubunu Kontrol Edin:</strong> Genişletilen alanın doğruluğunu kontrol etmek için:</p><pre>pvdisplay    # Fiziksel hacmin yeni boyutunu kontrol edin<br>vgdisplay    # Hacim grubundaki boş alanı kontrol edin</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/958/1*mO6dJjb1KcE6mBjsnVyG3A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1002/1*uYIuUTejehKqUfsrv8WoMQ.jpeg" /></figure><p><strong>3. Mantıksal Hacmi Genişletin:</strong> Tüm boş alanı kullanacak şekilde mantıksal hacmi genişletmek için:</p><pre>lvextend -l +100%FREE /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XqrU6FwHduNJdLKeIC4bDw.jpeg" /></figure><p><strong>Adım 5: Dosya Sistemini Yeniden Boyutlandırma</strong></p><p>Son adımda, dosya sisteminin yeni disk alanına uygun hale gelmesi için yeniden boyutlandırma yapacağız:</p><pre>resize2fs /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv</pre><p>Sonrasında, yeni dosya sistemi alanını doğrulamak için tekrar <strong>df -h</strong> komutunu çalıştırarak genişletme işleminin başarılı olduğunu görebilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VYAPFF2ZTs7zSO5wovQuLg.jpeg" /></figure><p><strong>Son Kontroller:</strong></p><p>Disk genişletme işleminin başarıyla tamamlandığından emin olmak için aşağıdaki komutlarla tüm çıktıları kontrol edin:</p><pre>lsblk<br>vgdisplay<br>lvdisplay</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kOC657tFRQnZe3qVR69V9g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/953/1*agxOVd5Z6Bhl72zdNcGyZA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/993/1*ZspwRK1ADIuxq9ZH1o53Dw.jpeg" /></figure><p>Bu adımlar tamamlandığında, disk kapasiteniz artmış olacak ve ek disk alanını kullanmaya hazır hale geleceksiniz. Yazıda geçen komutların her biri disk durumu ve genişletme adımlarını kontrol amaçlıdır; <strong><em>kendi sisteminize göre uyarlamanız gerekebilir.</em></strong></p><p><em>Bu işlemler sırasında dikkat edilmesi gereken bazı kritik değişkenler şunlardır:</em></p><p><strong><em>Disk Cihaz İsmi (Örneğin, </em></strong><strong><em>/dev/sda)</em></strong><em>:</em></p><p><em>Disk işlemleri sırasında doğru cihaz ismini kullanmalısınız. Cihaz ismini yanlış girerseniz, başka bir diske müdahale edebilir veya veri kaybına yol açabilirsiniz. </em><em>lsblk komutuyla doğru cihaz ismini teyit edebilirsiniz.</em></p><p><strong><em>2. Bölüm İsmi (Örneğin, </em></strong><strong><em>/dev/sda3)</em></strong><em>:</em></p><p><em>Bölüm genişletmesi yaparken doğru bölümü seçmek önemlidir. Genişletmek istediğiniz bölüm, diskinizdeki mevcut diğer bölümlerden farklı olabilir. Yanlış bölümü seçerseniz, işlemler başarısız olabilir veya başka bölümlere zarar verebilirsiniz.</em></p><p><strong><em>3. Hacim Grubu İsmi (Örneğin, </em></strong><strong><em>ubuntu-vg)</em></strong><em>:</em></p><p><em>Hacim grubu adı, LVM yapılandırmalarında sıkça kullanılır ve sistemden sisteme değişiklik gösterebilir. Bu adı doğrulamak için </em><em>vgdisplay komutunu kullanın ve uygun değişiklikleri yapın.</em></p><p><strong><em>4. Mantıksal Hacim İsmi (Örneğin, </em></strong><strong><em>ubuntu-lv)</em></strong><em>:</em></p><p><em>Mantıksal hacim adı, dosya sisteminin bağlı olduğu LVM birimidir. </em><em>lvdisplay komutuyla doğrulayıp, </em><em>lvextend ve </em><em>resize2fs gibi komutlarda doğru yolu belirlemek önemlidir.</em></p><p><strong><em>5. Dosya Sistemi Tipi</em></strong><em>:</em></p><p><em>Disk bölümü genişletirken dosya sisteminin türü önemlidir. </em><em>resize2fs komutu, genellikle </em><em>ext4 dosya sistemi ile kullanılır. Farklı dosya sistemleri kullanıyorsanız, uygun yeniden boyutlandırma komutunu seçmelisiniz.</em></p><p>Yeni bir konuda tekrar görüşmek üzere…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8125ec6134b3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Günlük Google Aramalarınızda Şuna da Bakın!”]]></title>
            <link>https://medium.com/@mesutguven/g%C3%BCnl%C3%BCk-google-aramalar%C4%B1n%C4%B1zda-%C5%9Funa-da-bak%C4%B1n-a58355759bfb?source=rss-9ea8dc529d5d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a58355759bfb</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Mesut GUVEN]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 30 Oct 2024 09:07:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-10-30T09:18:04.584Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Google Trends: Veriyle Güçlenen İçgörüler Elde Etmenin Yolu</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*H3TdBdY5BG0MDoC-ifAOgg.jpeg" /></figure><p><strong>Google Trends’in Sunduğu Yenilikçi Bakış Açıları</strong></p><p><strong>Google Trends</strong> sadece bir arama aracı olmanın ötesinde, stratejik kararlar almak için güçlü bir yol gösterici olabilir. İşte daha sıra dışı ve farklı alanlara dokunan kullanım örnekleri:</p><ol><li><strong>Haberlerin Arasında Kaybolmak Yerine Gündemi Yakalamak</strong></li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GJ1zeYp5zqKQwixx3pB8Xw.jpeg" /></figure><p>Haber sitelerinde eski ve yeni yüzlerce haberin arasında gezinmek zorunda kalmak yerine, Google Trends’i kullanarak sadece <strong>gündemdeki önemli konulara</strong> odaklanabilirsiniz. Belirli bir bölge veya ülkeye göre filtreleme yaparak, hangi konuların popüler olduğunu kolayca öğrenebilir ve zamanınızı boşa harcamadan en güncel haberlere ulaşabilirsiniz. Bu, özellikle gazeteciler, içerik üreticileri ve araştırmacılar için oldukça faydalıdır, çünkü <strong>trendlere göre hızlı reaksiyon alarak</strong> yeni içerik oluşturabilirler.</p><p><strong>2. Bölgesel ve Zamansal Analizlerle Strateji Geliştirme</strong></p><p>Özellikle <strong>iş dünyası ve yatırım</strong> kararlarında, Google Trends oldukça işe yarar bir araç olabilir. Örneğin, belirli bir şehirde veya ülkede hangi ürün veya hizmetlerin popüler olduğunu görebilir, bu bölgedeki talepleri analiz edebilirsiniz. Böylece, yerel pazar dinamiklerine uygun ürün geliştirme veya yatırım kararları alabilirsiniz. Örneğin:</p><ul><li><strong>Yatırım Kararları:</strong> Hangi alanlarda yatırımların daha popüler olduğunu öğrenmek ve gelecekte hangi sektörlerin ilgi göreceğini tahmin etmek için Google Trends’teki verileri analiz edebilirsiniz.</li><li><strong>İş Geliştirme:</strong> Yeni bir pazara girmek isteyen şirketler, bölgesel trendleri takip ederek en uygun pazarlama stratejilerini geliştirebilirler.</li></ul><p><strong>3. Küresel Salgınlar veya Doğal Afetlerde Öngörü ve Tedbir Alma</strong></p><p>Özellikle <strong>doğal afetler</strong>, <strong>salgınlar</strong> veya diğer kriz dönemlerinde Google Trends, kullanıcıların artan arama trendleriyle erken sinyaller verebilir. Örneğin, belirli bir bölgede “grip semptomları” veya “deprem anında yapılacaklar” gibi aramaların hızla arttığını fark ettiğinizde, önceden tedbir alabilirsiniz. Bu tür veriler, acil durum yönetimi ve kriz müdahalesi için oldukça değerlidir.</p><p><strong>4. Moda, Sanat ve Eğlencede Yükselen Trendleri Keşfetmek</strong></p><p>Google Trends, aynı zamanda <strong>sanat</strong>, <strong>moda</strong> ve <strong>eğlence</strong> dünyasındaki trendleri takip etmek için de kullanılabilir. Örneğin:</p><ul><li><strong>Moda dünyasında:</strong> Hangi renklerin veya kıyafet türlerinin popüler olduğunu takip edebilir ve yeni koleksiyonlarınızı bu doğrultuda tasarlayabilirsiniz.</li><li><strong>Sanat ve eğlencede:</strong> Hangi filmlerin, müzik türlerinin veya TV şovlarının yükselişte olduğunu görebilir ve içeriklerinizi bu eğilimlere göre şekillendirebilirsiniz.</li></ul><p><strong>5. Ülkeler Arası Karşılaştırmalar ile Kültürel Trendleri Anlamak</strong></p><p>Google Trends, farklı ülkelerdeki kullanıcıların arama davranışlarını karşılaştırmanıza olanak tanır. Bu, ülkeler arası farklılıkları ve benzerlikleri ortaya çıkarır. Örneğin:</p><ul><li><strong>Uluslararası markalar</strong>, ürünlerini veya kampanyalarını farklı kültürel eğilimlere göre adapte edebilir.</li><li><strong>Turizm şirketleri</strong>, farklı ülkelerden gelen turistlerin ilgi alanlarını ve beklentilerini daha iyi anlayabilir ve böylece daha etkili kampanyalar geliştirebilir.</li></ul><p><strong>6. Seçim Öncesi Kamuoyu Nabzını Tutma</strong></p><p>Seçim dönemlerinde politikacıların hangi konuların halk arasında daha fazla ilgi gördüğünü anlamak için Google Trends’ten faydalanabilirler. Seçmenlerin ilgisini çeken konular hakkında daha fazla bilgi edinebilir ve seçim kampanyalarını buna göre şekillendirebilirler. Bu, aynı zamanda kamuoyu araştırmaları yapan firmalar için de çok önemli bir veri kaynağıdır.</p><p><strong>7. E-Ticaret Stratejileri: Stok Yönetiminden Ürün Lansmanına</strong></p><p>Google Trends, e-ticaret işletmeleri için <strong>stok yönetimi</strong> ve <strong>ürün lansmanlarını</strong> planlamakta kritik bir rol oynayabilir. Örneğin:</p><ul><li><strong>Sezonluk ürünlerin</strong> ne zaman zirveye ulaştığını görebilir ve stoklarınızı buna göre ayarlayabilirsiniz.</li><li>Yeni bir ürün piyasaya sürmeden önce, o ürün veya kategori ile ilgili arama trendlerini analiz ederek en uygun lansman zamanını belirleyebilirsiniz.</li></ul><p><strong>8. Sosyal Medya Stratejilerinde Etkileşimi Artırma</strong></p><p>Sosyal medya stratejilerini optimize etmek isteyenler için Google Trends verileri harika bir başlangıç noktasıdır. Özellikle:</p><ul><li><strong>Gündemdeki konular</strong> ile ilgili içerikler paylaşarak daha fazla etkileşim elde edebilir ve markanızı trendlere uyumlu hale getirebilirsiniz.</li><li>Yeni kampanyalarınızı veya içeriklerinizi, kullanıcıların yoğun ilgi gösterdiği anahtar kelimeler etrafında şekillendirebilirsiniz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*7ltLZLgrocr28aC0qZ3H0Q.jpeg" /></figure><h3>Sonuç: Google Trends ile Veri Odaklı Stratejiler Geliştirin</h3><p>Google Trends, yalnızca arama verilerini analiz etmekle kalmaz, aynı zamanda etkili bir içerik ve pazarlama stratejisi oluşturmanıza yardımcı olur. Trend verilerini sürekli takip ederek, değişen kullanıcı davranışlarına hızla adapte olabilir ve içeriklerinizi optimize edebilirsiniz. Bu sayede, hedef kitlenizle daha etkili bir bağ kurarak, marka bilinirliğinizi artırabilir ve daha fazla trafik elde edebilirsiniz.</p><p>Google Trends’i düzenli olarak kullanarak, daha güçlü ve veri odaklı kararlar verebilirsiniz.</p><p><a href="https://trends.google.com/trends/">https://trends.google.com/trends/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a58355759bfb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>