<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mehmet Mutlu on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mehmet Mutlu on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mhmetmtlu?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*6zr2zeEq3vS60GtZat6uyA.jpeg</url>
            <title>Stories by Mehmet Mutlu on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mhmetmtlu?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 17:27:28 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mhmetmtlu/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[İlk JavaScript Kütüphanenizi Geliştirip Yayına Alın]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/i%CC%87lk-javascript-k%C3%BCt%C3%BCphanenizi-geli%C5%9Ftirip-yay%C4%B1na-al%C4%B1n-2cc68bae1cba?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2cc68bae1cba</guid>
            <category><![CDATA[javascript]]></category>
            <category><![CDATA[npm]]></category>
            <category><![CDATA[validator]]></category>
            <category><![CDATA[js]]></category>
            <category><![CDATA[js-libraries]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Mutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 21 Jan 2025 06:29:14 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-01-21T06:29:14.143Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>JavaScript kütüphanesi geliştirmek ve bunu yayına almak, hem teknik becerilerinizi geliştirmek hem de açık kaynak dünyasına katkıda bulunmak için harika bir fırsattır. Bu yazımda, bir JavaScript kütüphanesini geliştirip npm üzerinden nasıl yayına alabileceğinizi, geliştirmiş olduğum <a href="https://www.npmjs.com/package/tckn-vkn-validator?activeTab=readme">tckn-vkn-validator</a> kütüphanem üzerinden adım adım anlatacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fO327crHL_2E-3s7f_DS0A.png" /></figure><h4>Üzerine Geliştirme Yapacağınız Kütüphaneyi Belirlemek</h4><p>Hem açık dünyaya katkıda bulunabileceğiniz hem de teknik olarak da size desteği olabilecek bir konu üzerinde çalışmak faydalı olabilir.</p><p>Benim örneğimde, Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası (TCKN) ve Vergi Kimlik Numarası (VKN) doğrulama ihtiyacını ele aldım. Bu tür doğrulama işlemlerine farklı projelerde ihtiyaç duyulacağından dolayı bir kütüphane ile çözmek işlerimizi kolaylaştıracaktır.</p><h4>Kütüphaneyi Oluşturup Hazırlamak</h4><p><strong>Projeyi oluşturma</strong></p><p>Proje klasörünü oluşturarak işe başlayabiliriz. Bu yazıda, kütüphanenin hem JavaScript hem de TypeScript’i desteklemesini hedeflediğim için TypeScript kullanarak ilerleyeceğim.</p><pre>mkdir tckn-vkn-validator<br>cd tckn-vkn-validator</pre><p><strong>package.json dosyasını oluşturma</strong></p><p>Aşağıdaki komut ile birlikte klasörümüz içerisinde package.json dosyasını oluşturabiliriz.</p><pre>npm init -y</pre><p><strong>Genel klasör yapısını oluşturma</strong></p><p>Proje için kullanacağımız dosyaları aşağıdaki şekilde oluşturabiliriz.</p><blockquote>Sadece JavaScript destekleyen bir kütüphane hazırlamak istiyorsanız bu şekilde yeterli olacaktır.</blockquote><pre>tckn-vkn-validator/<br>├── src/<br>│   └── index.js<br>├── __test__/<br>│   └── index.test.js<br>├── .gitignore<br>├── package.json<br>├── babel.config.json<br>└── README.md</pre><p>TypeScript desteklemek için tsconfig.json dosyasını oluşturmanız gerekmektedir. Ayrıca src altındaki dosyanızın uzantısını da .ts olarak güncellemelisiniz.</p><pre>tckn-vkn-validator/<br>├── src/<br>│   └── index.ts<br>├── __test__/<br>│   └── index.test.js<br>├── .gitignore<br>├── package.json<br>├── babel.config.json<br>├── tsconfig.json<br>└── README.md</pre><p>Sırasıyla dosyalarımızın içerisini doldurmak gerekirse;</p><p><strong>Kütüphane kodu için test yazma</strong></p><p>Kütüphane kodumuzu yazmadan önce nasıl girdiler alıp çıktılar sunacağımızı kararlaştırabilir, kodumuzun amacını ortaya çıkarmak ve çerçevesini belirmek için testimizi yazabiliriz. İsterseniz bu adımı hiç uygulamayıp test aşamasını geçebilirsiniz.</p><p>Bu adımda kütüphanemin içereceği basit testleri örnek olması adına yazacağım. Tckn kontrolünü yapacak olan fonksiyonumun adını validateTckn, vkn kontrolünü yapacak olan fonksiyonumun adını da validateVkn olarak vereceğim. Fonksiyonları yazmadan önce kullanacağımız <a href="https://jestjs.io/">Jest</a> kütüphanesini projemize indirip package.json’a gerekli eklemeyi yapmalıyız.</p><pre>npm install --save-dev jest | yarn add --dev jest</pre><pre>// package.json<br>&quot;scripts&quot;: {<br>  &quot;test&quot;: &quot;jest&quot;,<br>  // diğer scriptler...<br>}</pre><pre>describe(&quot;Validation Functions&quot;, () =&gt; {<br>  describe(&quot;validateTckn&quot;, () =&gt; {<br>    it(&quot;should return true for a valid TCKN&quot;, () =&gt; {<br>      expect(validateTckn(&quot;11111111110&quot;)).toBe(true);<br>    });<br><br>    it(&quot;should return false for an invalid TCKN&quot;, () =&gt; {<br>      expect(validateTckn(&quot;12345678902&quot;)).toBe(false);<br>    });<br>  });<br><br>  describe(&quot;validateVkn&quot;, () =&gt; {<br>    it(&quot;should return true for a valid VKN&quot;, () =&gt; {<br>      expect(validateVkn(&quot;1430466081&quot;)).toBe(true);<br>    });<br><br>    it(&quot;should return false for an invalid VKN&quot;, () =&gt; {<br>      expect(validateVkn(&quot;1234567891&quot;)).toBe(false);<br>    });<br>  });<br>});</pre><p>Öncelikle testi yazıp fonksiyonlarımızı yazmadığımız için testin hata vereceğini tahmin edebilirsiniz. Burada fonksiyonlarımızın alacağı parametreleri ve çıktıları belirledik. validateTckn fonksiyonumun string bir tckn değeri alıp gerekli işlemleri yaptıktan sonra boolean bir değer dönmesini amaçladım. Benzer şekilde validateVkn fonksiyonunu da string bir vkn değerine karşılık boolean bir sonuç döneceğini gözlemleyebilirsiniz. Kodumuzu da buraya uygun bir şekilde yazıp sonrasında testlerimiz ile kontrol edeceğiz. Bu şekildeki ilerleyişimiz de basit bir <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Test-driven_development">TDD (Test Driven Development)</a> olarak düşünülebilir.</p><p><strong>Kütüphane kodunu yazma</strong></p><p>Yukarıdaki adımı direkt geçtiyseniz buradan kütüphanemizin kodlarını inceleyebilir ve nasıl bir yapı oluşturulabileceğinizi gözlemleyebilirsiniz. Test adımını tamamlayarak geldiyseniz burada testlerimize uygun kodları nasıl yazabileceğimizi gözlemleyeceksiniz.</p><pre>/**<br> * T.C. Kimlik No doğrulama fonksiyonu.<br> * @param {string} tckn - T.C. Kimlik Numarası (11 haneli).<br> * @returns {boolean} - Doğrulama sonucu (true/false).<br> */<br>function validateTckn(tckn: string): boolean {<br>  if (!/^\d{11}$/.test(tckn) || tckn[0] === &quot;0&quot;) {<br>    return false;<br>  }<br><br>  const digits: number[] = tckn.split(&quot;&quot;).map(Number);<br>  const sumOfFirst10: number = digits<br>    .slice(0, 10)<br>    .reduce((sum, digit) =&gt; sum + digit, 0);<br>  if (sumOfFirst10 % 10 !== digits[10]) {<br>    return false;<br>  }<br><br>  const oddSum: number =<br>    digits[0] + digits[2] + digits[4] + digits[6] + digits[8];<br>  const evenSum: number = digits[1] + digits[3] + digits[5] + digits[7];<br>  if ((oddSum * 7 - evenSum) % 10 !== digits[9]) {<br>    return false;<br>  }<br><br>  return true;<br>}<br><br>/**<br> * Vergi kimlik numarası doğrulama fonksiyonu.<br> * @param {string} vkn - Vergi Kimlik Numarası (10 haneli).<br> * @returns {boolean} - Doğrulama sonucu (true/false).<br> */<br>function validateVkn(vkn: string): boolean {<br>  if (vkn.length !== 10) {<br>    return false;<br>  }<br><br>  const stepOfVkn: number[] = [];<br>  const lastDigit = Number(vkn.charAt(9));<br>  for (let i = 0; i &lt; 9; i++) {<br>    const tmp: number = (Number(vkn.charAt(i)) + (9 - i)) % 10;<br>    stepOfVkn[i] = (tmp * 2 ** (9 - i)) % 9;<br>    if (tmp !== 0 &amp;&amp; stepOfVkn[i] === 0) stepOfVkn[i] = 9;<br>  }<br>  const sum: number = stepOfVkn.reduce((a, b) =&gt; a + b, 0) % 10;<br>  return (10 - (sum % 10)) % 10 === lastDigit;<br>}<br><br>export { validateTckn, validateVkn };</pre><p>Kütüphane kodu yazarken açıklayıcı ve bilgi verici bir şekilde yazmak açık dünya ve katkıda bulunmak isteyenler için faydalı olacaktır. Bunu sağlamak için <a href="https://jsdoc.app/">JSDoc</a> kullanmak son derece önemlidir. Bu sayede fonksiyonumuzun amacını, girdi ve çıktıları açıkça belirtebiliriz.</p><p>Testini yazdığımız şekilde validateTckn fonksiyonu string bir tckn parametresi alıp boolean bir sonuç dönmektedir. Aynı şekilde validateVkn fonksiyonu da string bir vkn parametresi alıp boolean bir sonuç dönmektedir. Fonksiyonları yazıp en sonunda export ettikten sonra testlerimizi çalıştırmaya hazır hale geldik. Testlerimizi çalıştırıp fonksiyonlarımızın beklediğimiz gibi çalışıp çalışmadığını kontrol edebiliriz.</p><pre>npm run test | yarn test<br><br>------------------------------------------------------<br><br> PASS  __tests__/index.test.js<br>  Validation Functions<br>    validateTckn<br>      ✓ should return true for a valid TCKN (1 ms)<br>      ✓ should return false for an invalid TCKN<br>    validateVkn<br>      ✓ should return true for a valid VKN<br>      ✓ should return false for an invalid VKN<br><br>Test Suites: 1 passed, 1 total<br>Tests:       4 passed, 4 total<br>Snapshots:   0 total<br>Time:        0.309 s, estimated 1 s<br>Ran all test suites.<br>✨  Done in 1.02s.<br></pre><p><strong>Ek kütüphaneler ve config dosyalarını düzenleme</strong></p><p>Yazmış olduğum örnek projede gerekli olmamasına rağmen Babel’e değinmek istiyorum. Babel genel olarak eski browserları desteklemeye, yeni JavaScript özelliklerini rahatça kullanmaya, geniş plugin ağına sahip olmaya ve özel syntaxlar oluşturmaya yarar. Bu nedenle oluşturacağınız kütüphanenin karmaşıklığına göre Babel’i (ve gerekli pluginlerini) projenize ekleyebilirsiniz. Detaylı bilgi için <a href="https://babeljs.io/">Babel’in kendi websitesine</a> göz atabilirsiniz. Örnek olması adına projeme eklediğim yapıyı gözlemleyebilirsiniz.</p><pre>npm install --save-dev @babel/cli @babel/core @babel/preset-env <br>@babel/preset-typescript babel-jest<br><br>yarn add --dev @babel/cli @babel/core @babel/preset-env <br>@babel/preset-typescript babel-jest</pre><pre>// babel.config.json<br>{<br>    &quot;presets&quot;: [<br>        &quot;@babel/preset-typescript&quot;,<br>        [&quot;@babel/preset-env&quot;, {<br>        &quot;targets&quot;: {<br>            &quot;node&quot;: &quot;14&quot;,<br>            &quot;browsers&quot;: &quot;&gt; 0.25%, not dead&quot;<br>        }<br>        }]<br>  ]<br>}<br><br>// package.json<br>&quot;scripts&quot;: {<br>  &quot;build&quot;: &quot;tsc &amp;&amp; babel src --extensions \&quot;.ts,.tsx\&quot; --out-dir dist&quot;,<br>  // diğer scriptler...<br>}</pre><p>Ayrıca yazımın başlarında da bahsettiğim gibi projenizde TypeScript kullanıyorsanız projenizin gereksinimlere göre <a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/tsconfig-json.html">tsconfig.json</a> dosyasını oluşturup özelleştirebilirsiniz.</p><pre>{<br>    &quot;compilerOptions&quot;: {<br>      &quot;target&quot;: &quot;es2018&quot;, // Ecmascript versiyonunu belirlemek<br>      &quot;module&quot;: &quot;commonjs&quot;, // Modül yapısını belirlemek<br>      &quot;moduleResolution&quot;: &quot;node&quot;, // Modüllerin nasıl çözümleneceği<br>      &quot;declaration&quot;: true, // .d.ts uzantılı dosya oluşturulması<br>      &quot;outDir&quot;: &quot;./dist&quot;, // Kodun compile çıktısı<br>      &quot;strict&quot;: true, // Sıkı tip kontrolü<br>      &quot;esModuleInterop&quot;: true, // Default import edilmesine izin<br>      &quot;skipLibCheck&quot;: true, // node_modules gibi dosyalardaki tip kontrolünü es geçmek<br>      &quot;forceConsistentCasingInFileNames&quot;: true // Tutarlı dosya isimlendirmesi<br>    },<br>    &quot;include&quot;: [&quot;src/**/*&quot;], // Compile edilecek dosyaların lokasyonu<br>    &quot;exclude&quot;: [&quot;node_modules&quot;, &quot;dist&quot;] // Compile edilmeyecek dosyaların lokasyonu<br>}</pre><p>Son olarak package.json üzerinde projenize özgü eklemeleri yapabilirsiniz. Benim oluşturduğum örnek projedeki yapıyı gözlemleyebilirsiniz.</p><pre>{<br>  &quot;name&quot;: &quot;tckn-vkn-validator&quot;,<br>  &quot;version&quot;: &quot;0.0.1&quot;,<br>  &quot;description&quot;: &quot;A library for validating Turkish Identification Numbers (TCKN) and Tax Identification Numbers (VKN).&quot;,<br>  &quot;main&quot;: &quot;./dist/index.js&quot;,<br>  &quot;module&quot;: &quot;./dist/index.js&quot;,<br>  &quot;types&quot;: &quot;./dist/index.d.ts&quot;,<br>  &quot;exports&quot;: {<br>    &quot;types&quot;: &quot;./dist/index.d.ts&quot;,<br>    &quot;import&quot;: &quot;./dist/index.js&quot;<br>  },<br>  &quot;keywords&quot;: [<br>    &quot;tckn&quot;,<br>    &quot;vkn&quot;,<br>    &quot;tckn validation&quot;,<br>    &quot;vkn validation&quot;,<br>    &quot;turkey&quot;,<br>    &quot;tax id&quot;,<br>    &quot;identity&quot;<br>  ],<br>  &quot;author&quot;: &quot;MhmtMutlu&quot;,<br>  &quot;license&quot;: &quot;MIT&quot;,<br>  &quot;repository&quot;: {<br>    &quot;type&quot;: &quot;git&quot;,<br>    &quot;url&quot;: &quot;https://github.com/MhmtMutlu/tckn-vkn-validator.git&quot;<br>  },<br>  &quot;bugs&quot;: {<br>    &quot;url&quot;: &quot;https://github.com/MhmtMutlu/tckn-vkn-validator/issues&quot;<br>  },<br>  &quot;homepage&quot;: &quot;https://github.com/MhmtMutlu/tckn-vkn-validator#readme&quot;,<br>  &quot;files&quot;: [<br>    &quot;dist&quot;,<br>    &quot;README.md&quot;<br>  ],<br>  &quot;devDependencies&quot;: {<br>    &quot;@babel/cli&quot;: &quot;^7.26.4&quot;,<br>    &quot;@babel/core&quot;: &quot;^7.26.0&quot;,<br>    &quot;@babel/preset-env&quot;: &quot;^7.26.0&quot;,<br>    &quot;@babel/preset-typescript&quot;: &quot;^7.26.0&quot;,<br>    &quot;@types/node&quot;: &quot;^22.10.2&quot;,<br>    &quot;babel-jest&quot;: &quot;^29.7.0&quot;,<br>    &quot;jest&quot;: &quot;^29.7.0&quot;,<br>    &quot;typescript&quot;: &quot;^5.7.2&quot;<br>  },<br>  &quot;scripts&quot;: {<br>    &quot;test&quot;: &quot;jest&quot;,<br>    &quot;build&quot;: &quot;tsc &amp;&amp; babel src --extensions \&quot;.ts,.tsx\&quot; --out-dir dist&quot;<br>  }<br>}</pre><p>Buradaki en önemli ayarlar main, module, types ve exports diyebilirim. Sırasıyla bunların anlamları aşağıdaki gibidir.</p><blockquote><strong>main</strong> -&gt; Commonjs kullanımındaki require için gerekli yol gösterimi</blockquote><blockquote><strong>module</strong> -&gt; ES modüllerindeki import için gerekli yol gösterimi</blockquote><blockquote><strong>types</strong> -&gt; TypeScript tipleri için tip belirtimi</blockquote><blockquote><strong>exports</strong> -&gt; <strong>types</strong>: modern TypeScript tip belirtimi, <strong>imports</strong>: modern import için gerekli yol gösterimi</blockquote><p><strong>README.md dosyasını hazırlama</strong></p><p>Açık kaynak ve kullanıcılar için düzenli ve açıklayıcı bir şekilde yazılmış README dosyası önemlidir. Kütüphanenizin nasıl indirileceğinden ve nasıl kullanılacağından bahsetmeniz faydalı olacaktır. Yazmış olduğum kütüphanedeki README dosyasını gözlemeyebilirsiniz.</p><pre># Tckn &amp; Vkn Validator<br><br>Includes validateTckn and validateVkn functions to validate Turkish Identification Number (Tckn) and Tax Identification Number (Vkn)<br><br>[![NPM](https://img.shields.io/npm/v/tckn-vkn-validator.svg)](https://www.npmjs.com/package/tckn-vkn-validator) [![JavaScript Style Guide](https://img.shields.io/badge/code_style-standard-brightgreen.svg)](https://standardjs.com)<br><br>## Install<br><br>```bash<br>npm install tckn-vkn-validator<br>```<br><br>## Usages<br><br>&gt; validateTckn function gets tckn (string) as a parameter and returns boolean as a result. It only checks tckn in accordance with its rules.<br><br>```ts<br>import { validateTckn } from &quot;tckn-vkn-validator&quot;;<br><br>const tckn: string = &quot;11111111110&quot;;<br><br>const result: boolean = validateTckn(tckn);<br>```<br><br>&gt; validateVkn function gets vkn (string) as a parameter and returns boolean as a result. It only checks vkn in accordance with its rules.<br><br>```ts<br>import { validateVkn } from &quot;tckn-vkn-validator&quot;;<br><br>const vkn: string = &quot;1430466081&quot;;<br><br>const result: boolean = validateVkn(vkn);<br>```<br><br>## License<br><br>MIT</pre><h4>Kütüphaneyi Yayına Almak</h4><p>Kütüphanenizi yayınlamak için <a href="https://www.npmjs.com/">NPM’e</a> giriş yapın. Eğer hesabınız yoksa hızlı bir şekilde oluşturabilirsiniz.</p><p>Yaptığınız her değişiklik sonrasında package.json üzerinden version artırmayı unutmayınız.</p><pre>npm login<br>// login işlemleri<br><br>npm publish<br>// yayınlama işlemleri</pre><h4>Kütüphaneyi Kullanmak</h4><p>NPM üzerinde yayınladıktan sonra kullanmak istediğiniz projede kütüphanenizi indirip kullanmaya başlayabilirsiniz.</p><pre>npm install tckn-vkn-validator</pre><pre>import { validateTckn, validateVkn } from &quot;tckn-vkn-validator&quot;;<br><br>const tckn: string = &quot;11111111110&quot;;<br>const vkn: string = &quot;1430466081&quot;;<br><br>const result: boolean = validateTckn(tckn); // true<br>const result: boolean = validateVkn(vkn); // true</pre><h4>Sonuç</h4><p>Bir JavaScript kütüphanesi geliştirmek ve bunu npm gibi bir platformda yayımlamak, yalnızca teknik becerilerinizi artırmakla kalmaz, aynı zamanda açık kaynak dünyasına değerli bir katkı sağlar. Bu süreçte, doğru araçları kullanmak, iyi bir yapı oluşturmak ve test odaklı bir yaklaşım benimsemek sizlere yardımcı olacaktır.</p><p>Yukarıda paylaştığım adımları takip ederek, kendi kütüphanenizi oluşturabilir ve yayınlayabilirsiniz. Eğer yazım hakkında soru veya yorumlarınız varsa paylaşmaktan çekinmeyin. Kendi kütüphanenizi geliştirme yolculuğunuzda başarılar!</p><ul><li><a href="https://www.npmjs.com/package/tckn-vkn-validator?activeTab=readme">https://www.npmjs.com/package/tckn-vkn-validator</a></li><li><a href="https://github.com/MhmtMutlu/tckn-vkn-validator">https://github.com/MhmtMutlu/tckn-vkn-validator</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2cc68bae1cba" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/i%CC%87lk-javascript-k%C3%BCt%C3%BCphanenizi-geli%C5%9Ftirip-yay%C4%B1na-al%C4%B1n-2cc68bae1cba">İlk JavaScript Kütüphanenizi Geliştirip Yayına Alın</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[JavaScript’te Side Effects, Pure ve Impure Functions]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/javascriptte-side-effects-pure-ve-impure-functions-87cc0b707809?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/87cc0b707809</guid>
            <category><![CDATA[side-effects]]></category>
            <category><![CDATA[javascript]]></category>
            <category><![CDATA[javascript-development]]></category>
            <category><![CDATA[impure-function]]></category>
            <category><![CDATA[pure-function]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Mutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 17 Jul 2024 11:25:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-24T07:02:59.713Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>JavaScript ekosisteminde temel olarak bilinmesi gereken Side Effects, Pure ve Impure Functions kavramlarından bahsetmek istiyorum. Pure ve Impure Functions kavramları sürdürülebilirliği, yeniden kullanılabilirliği ve kod güvenirliğini sağlama konusunda önemli rol oynar. Bu yazımda da kavramların anlamlarını, farklarını ve oluşturabileceği etkileri örneklerle açıklamayı planlamaktayım. Öncelikle Side Effects kavramına değinip sonrasında Pure ve Impure Functions’tan bahsedeceğim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9403B62J45-cCyk6NmSXug.png" /><figcaption>JS’te Side Effects, Pure ve Impure Functions</figcaption></figure><h4>Side Effects</h4><p>Yazmış olduğunuz fonksiyonun kendi kapsamı dışındaki kodlara dokunması veya etki etmesi “Side Effects (yan etki)” doğurabilir. Bu nedenle de kodunuzun işlevini yerine getirme görevi etkilenebilir veya beklenmedik sonuçlara neden olabilir. Bir örnek ile açıklamak gerekirse:</p><pre>let baseNumber = 5;<br><br>function addNumber(newNumber) {<br>  return baseNumber += newNumber;<br>}</pre><p>Örnekte olduğu gibi addNumber fonksiyonu içerisinde baseNumber değişkeninin kullanılması side effect’e neden olabilir. Olası side effect’leri ise şu şekilde değerlendirebiliriz:</p><p><strong>Dependency issue (Bağımlılık sorunu):</strong></p><p>Yukarıdaki örnekte addNumber fonksiyonu baseNumber’a bağımlıdır. Örneğin baseNumber gibi bir değişken olmadığı veya silindiği zaman addNumber fonksiyonu hata fırlatacaktır.</p><p><strong>Modifying external code (Harici kod değiştirme):</strong></p><p>addNumber fonksiyonu, kapsamı içerisinde tanımlanmayan baseNumber değişkenini değiştirdiği için side effect oluşturmaktadır. Bu değişim addNumber fonksiyonu dışındaki kodlarda beklenmeyen etkiler yaratabilir ve kodun takibi zor olabilir.</p><p><strong>Becoming non-deterministic function (Deterministik olmayan fonksiyon haline gelme):</strong></p><p>addNumber fonksiyonunun kendi kapsamı dışındaki bir değişkeni kullanması, onu deterministik olmayan bir fonksiyon haline getirir. Yani addNumber’ın çıktısı sadece o fonksiyonu okuyarak belirlenemez. Kullanmış olduğu kapsam dışı değişkene dışarıdan nasıl müdahaleler olduğunu kontrol etme zorunluluğu doğurur.</p><h4>Pure Functions</h4><p>Basitçe side effect’i olmayan fonksiyonlara “Pure Functions (saf fonksiyonlar)” diyebiliriz. Yani girdi olarak aldığı değerler ile öngörülebilir çıktı üreten ve dış kapsamda bulunan değişkenlere müdahale etmeyerek side effect üretmeyen fonksiyonlara verilen bir isimdir. Başka bir deyişle de her zaman aynı girdiler için aynı sonucu veren bir fonksiyondur diyebiliriz.</p><pre>function addNumberPureFunc(baseNumber, newNumber) {<br>  return baseNumber + newNumber;<br>}<br><br>addNumberPureFunc(1, 2); // 3</pre><p>Örnekten de anlaşılacağı üzere addNumberPureFunc aldığı argümanlar ile side effect’e neden olmadan çıktı üretmektedir. Yani 1 ve 2 değerlerini argüman olarak alıp kapsam dışında bulunan herhangi bir koda müdahale etmeden 3 çıktısını vermektedir.</p><p><strong>Pure Function’lar,</strong></p><ol><li>Öngörülebilir davranışa sahiptirler. Başka bir deyişle her zaman aynı girdiler için aynı çıktıyı verirler.</li><li>Kendi kapsamları dışındaki kodlara müdahalede bulunmazlar. Yani side effect oluşturmazlar. Bunun sayesinde de okunmaları, test ve debug edilmeleri kolaydır.</li><li>Dış kapsamda bulunan değişkenin pure function içerisinde klonlanması, pure function’ı impure function yapmaz. Alttaki örnek bu madde içindir.</li></ol><pre>const baseArray = [&quot;base&quot;, &quot;array&quot;];<br><br>function changeFirstItemOfArray(item, array) {<br>  const clonedArray = [...array];<br>  clonedArray[0] = item;<br>  return clonedArray;<br>}<br><br>changeFirstItemOfArray(&quot;cloned&quot;, baseArray); // [&quot;cloned&quot;, &quot;array&quot;]</pre><h4>Impure Functions</h4><p>Bir veya birden fazla side effect içeren fonksiyonlara “Impure Functions (saf olmayan fonksiyon)” denir. Yani kendi kapsamları dışındaki kodlara müdahalede bulunup aynı girdiler için öngörülemeyen farklı çıktılar üretirler.</p><pre>let baseNumber = 5;<br><br>function addNumberImpureFunc(firstNewNumber, secondNewNumber) {<br>  baseNumber = 10;<br>  return firstNewNumber + secondNewNumber + baseNumber;<br>}</pre><p>Yukarıda da gözüktüğü gibi baseNumber değişkeni addNumberImpureFunc fonksiyonu dışında tanımlanmış bir değişken olmasına rağmen addNumberImpureFunc içerisinde değiştirilmekte ve bu durum da bir side effect’e neden olmaktadır.</p><p><strong>Impure Function’lar</strong></p><ol><li>Kendi kapsamları dışındaki değişkenlere müdahalede bulunup beklenmeyen etkiler yaratırlar.</li><li>Kapsamları dışında tanımlanmış değişkenleri kullandıkları için aynı girdilerin sonucu olarak beklenmeyen farklı çıktılar üretirler.</li><li>Kodu daha karmaşık hale getirerek anlaşılmasını, test ve debug edilmesini zorlaştırırlar.</li></ol><p>JavaScript’in bazı build-in fonksiyonları da yapıları gereği impure function’dır. Bunlar:</p><ul><li>Math.random(): Math.random fonksiyonu her çağrıldığında Math objesi içerisindeki internal state’i değiştirdiği ve her zaman farklı sonuçlar vereceği için impure bir function’dır.</li><li>console.log(): console.log fonksiyonu kullanıldığında console nesnesini state’ini değiştirdiğinden ve bir fonksiyon içerisinde kullanıldığında console nesnesine bağımlılık oluşturacağından dolayı impure function’dir.</li><li>alert()</li><li>Date.now()</li><li>Array.splice()</li><li>Array.push()</li><li>Array.sort()</li></ul><h4>Sonuç</h4><p>Pure ve impure function’ların anlamlarını ve farklarını bilmek verimli ve sürdürülebilir kod yazmak için önemlidir. Genel olarak side effect üretip üretmediğine dikkat etmek bu ayrımı yapabilmek adına belirleyici olacaktır.</p><p>Genellikle pure function’ları kullanmak kodumuzu daha okunabilir kılmak adına önemlidir fakat sadece pure function’lardan oluşan kodlar yazmak pek mümkün değildir. Bu nedenle gerektiği (api calls, dom manipulation vs.) durumlarda impure function’lardan da faydalanmamız gerekir.</p><h4>Referanslar</h4><ol><li><a href="https://thejs.dev/jmitchell/what-are-side-effects-and-what-you-can-do-about-them-jws">https://thejs.dev/jmitchell/what-are-side-effects-and-what-you-can-do-about-them-jws</a></li><li><a href="https://blog.greenroots.info/what-are-pure-functions-and-side-effects-in-javascript">https://blog.greenroots.info/what-are-pure-functions-and-side-effects-in-javascript</a></li><li><a href="https://www.syncfusion.com/blogs/post/pure-impure-functions-javascript">https://www.syncfusion.com/blogs/post/pure-impure-functions-javascript</a></li><li><a href="https://www.freecodecamp.org/news/pure-function-vs-impure-function/">https://www.freecodecamp.org/news/pure-function-vs-impure-function/</a></li><li><a href="https://dev.to/sanspanic/pure-vs-impure-functions-50aj">https://dev.to/sanspanic/pure-vs-impure-functions-50aj</a></li><li><a href="https://www.freecodecamp.org/news/what-is-a-pure-function-in-javascript-acb887375dfe/">https://www.freecodecamp.org/news/what-is-a-pure-function-in-javascript-acb887375dfe/</a></li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=87cc0b707809" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/javascriptte-side-effects-pure-ve-impure-functions-87cc0b707809">JavaScript’te Side Effects, Pure ve Impure Functions</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Type ve Interface: Nedir ve farkları nelerdir?]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/type-ve-interface-nedir-ve-farklar%C4%B1-nelerdir-c2b30a63b6b3?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c2b30a63b6b3</guid>
            <category><![CDATA[union-types]]></category>
            <category><![CDATA[interfaces]]></category>
            <category><![CDATA[typescript]]></category>
            <category><![CDATA[type]]></category>
            <category><![CDATA[typealias]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Mutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 27 Feb 2024 12:56:45 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-27T12:56:45.389Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>JavaScript ekosisteminde type safe bir kod yazmak istediğimiz zaman akla ilk gelen seçenek genelde TypeScript olmaktadır. Bir kez deneyimledikten sonra da çoğumuz için bir vazgeçilmez olmaktadır. TypeScript içerisinde de doğal olarak en çok kullanılan anahtar sözcüklere “interface” ve “type” diyebiliriz. Bu nedenle ikisinin detaylarını ve farklarını araştırıp hem kendimi geliştirmek hem de paylaşmak istedim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NiCiZnfTCjAHg4l06hiPxQ.png" /></figure><p>Yazımın başında type olarak adlandırdığım yapıya Type Aliases (Tür Takma Adları) demek daha doğru olacaktır. Çünkü number, string, boolean vb. isimlendirmeler aslında dataya şeklini veren birer type’tır. Burada bahsedeceğimiz yapı ise bu type’ların adlandırılması olarak düşünebileceğimiz <a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/2/everyday-types.html#type-aliases">Type Aliases</a> yapısıdır.</p><h4>Type Aliases ve Interface’in Kısaca Farkları</h4><ul><li>Interface’ler başka type veya interface’leri “extends” kullanımı ile extend edebilirken type aliases’lar “intersection (&amp;)” kullanmak zorundadır.</li><li>Interface’ler yeni alanlar eklemek için birleştirilebilirken (merge) type aliases’lar birleştirilemez.</li><li>Interface’ler primitive, union, mapped veya conditional type’lar ile kullanılamazken type aliases’lar kullanılabilir.</li></ul><h4>Type ve Type Aliases</h4><p>Yukarıda da kısaca bahsettiğim şekilde type, TypeScript’te dataların şeklini belirleyen bir anahtar sözcüktür. Type’a örnek olarak her birinin farklı özellikleri olan string, number, undefined, boolean, any vb. verilebilir. Type aliases ise kelime anlamı olarak herhangi bir type veya type’ların takma adı olarak düşünülebilir ve yeni bir type yaratmaz. Type aliases oluşturmak için “type” anahtar sözcüğü kullanılır.</p><pre>type NewNumberType = number;<br><br>type NewType = {<br>  id: number;<br>  text: string;<br>}</pre><h4>Interface</h4><p>Interface de aslında type aliases gibi bir object type’ını adlandırmanın farklı bir yoludur ve “interface” anahtar sözcüğünü kullanarak oluşturulur. Ayrıca TypeScript’in ilk sürümünden beri var olup nesne yönelimli programlamadan (OOP) ilham alır. Bununla birlikte object type’ları oluşturmak için kalıtımdan faydalanmanıza olanak tanır.</p><pre>interface NewInterface {<br>  id: number;<br>  text: string;<br>}</pre><h4>Type Aliases ve Interface Arasındaki Detaylı Farklar</h4><p>İlk başlık altında bahsetmiş olduğum önemli farklarını ve detaylarını bu başlık altında açıklayacağım.</p><p><strong>Interface ve Type Aliases’ların Genişletilmesi (Extends — Intersection)</strong></p><p>Interface’leri genişletmek için “extends” anahtar sözcüğünü kullanabiliriz. Bu şekilde oluşturacağımız yeni interface, var olan bir interface veya type’ın özelliklerine sahip olacaktır. Bu durum da daha önce bahsetmiş olduğum kalıtıma bir örnek olarak düşünülebilir.</p><pre>interface FirstInterface {<br>  id: number;<br>}<br><br>interface SecondInterface extends FirstInterface {<br>  name: string;<br>  surname: string;<br>}<br><br>const User: SecondInterface = {<br>  id: 1,<br>  name: &quot;Mehmet&quot;,<br>  surname: &quot;Mutlu&quot;,<br>}<br><br>type FirstType = {<br>  phone: string;<br>}<br><br>interface ThirdInterface extends FirstType {<br>  address: string;<br>}<br><br>const UserInfo: ThirdInterface = {<br>  phone: &quot;555 444 33 22&quot;,<br>  address: &quot;Street, City, Country&quot;<br>} </pre><p>Örnekten de anlaşılacağı üzere interface’ler type’ları çoğullayabilirken type aliases’ların böyle bir yeteneği bulunmamaktadır fakat kendilerine özgü “intersection” adı verilen bir genişletme yöntemine sahiptirler.</p><pre>type FirstType = {<br>  name: string;<br>  surname: string;<br>}<br><br>type SecondType = {<br>  id: number;<br>  phone: string;<br>}<br><br>type ThirdType = FirstType &amp; SecondType;<br><br>const User: ThirdType = {<br>  id: 1,<br>  name: &quot;Mehmet&quot;,<br>  surname: &quot;Mutlu&quot;,<br>  phone: &quot;555 444 33 22&quot;,<br>}</pre><p>Bu kullanımlarda eğer conflict oluştursa interface’ler hata verirken type aliases’lar bunu union type olarak kullanacaktır ve hata vermeyecektir.</p><pre>interface INumberToStringArray {<br>  getId: (number[]) =&gt; string[];<br>}<br><br>interface INumberToString extends INumberToStringArray {<br>  getId: (number) =&gt; string;<br>}<br>// Interface &#39;INumberToString&#39; incorrectly <br>// extends interface &#39;INumberToStringArray&#39;.<br><br>type NumberToStringArray = {<br>  getId: (number[]) =&gt; string[];<br>}<br><br>type NumberToString = NumberToStringArray &amp; {<br>  getId: (number) =&gt; string;<br>}<br><br>const Identities: NumberToString = {<br>  getId: (id: number | number[]) =&gt; <br>    return typeof id === &#39;number&#39; ? `ID-${id}`: id.map(item =&gt; `ID-${item}`);<br>};</pre><p><strong>Birleştirilebilme (Merge Edilebilme)</strong></p><p>Interface’ler aynı ad ile tekrar tekrar oluşturulabilir ve oluşturulan bu interface’lerin özellikleri o ad altında birleştirilir. Fakat bu özellik type aliases’larda bulunmamaktadır ve aynı isimler tekrar tanımlanırlarsa “Duplicate identifier” uyarısı alınacaktır. Bu kullanım türü interface’ler için fayda sunabilirken karmaşıklığa da neden olabileceği unutulmamalıdır.</p><pre>interface NewInterface {<br>  name: string;<br>}<br><br>interface NewInterface {<br>  surname: string;<br>}<br><br>const User: NewInterface = {<br>  name: &quot;Mehmet&quot;,<br>  surname: &quot;Mutlu&quot;<br>}<br><br>// Duplicate identifier &#39;NewType&#39;.<br>type NewType = {<br>  age: number;<br>}<br><br>// Duplicate identifier &#39;NewType&#39;.<br>type NewType = {<br>  address: string;<br>}</pre><p>Bu kullanım şekli dilin istenen ve beklenen bir özelliğidir. Fakat hazırlıksız olmak sorunlar doğurabileceği için eslint’in <a href="https://typescript-eslint.io/rules/no-redeclare/">no-redeclare</a> özelliğinden yararlanılabilir.</p><p><strong>Farklı Type’lar ile Kullanılabilirlik</strong></p><p>Interface’i açıklarken de bahsetmiş olduğum gibi interface sadece object type tanımlamak için kullanılırken type aliases’lar primitive, union, mapped, conditional vb. type’lar için kullanılabilir.</p><ul><li><a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/2/everyday-types.html#the-primitives-string-number-and-boolean">Primitive Types</a></li></ul><p>TypeScript’in build-in type’larıdır. Bunlara örnek olarak string, number, undefined, boolean, null vb. gösterilebilir.</p><pre>type NewPrimitiveNumberType = number;</pre><ul><li><a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/2/everyday-types.html#union-types">Union Types</a></li></ul><p>Birçok farklı type aliases’tan, farklı primitive type’lardan, karmaşık type’lardan veya interface’lerden oluşabilir.</p><pre>type FirstUnionType = number | string;<br><br>type NewType = {<br>  name: string;<br>  surname: string;<br>}<br><br>interface NewInterface {<br>  name: string;<br>  surname: string;<br>  phone: string;<br>}<br><br>type SecondUnionType = NewType | NewInterface;</pre><ul><li><a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/2/mapped-types.html">Mapped Types</a></li></ul><p>TypeScript’te tekrarı azaltmak adına union type’ları map ederek yeni type aliases’lar yaratmamıza olanak tanıyan bir özelliktir.</p><pre>type NewUnionType = &quot;blue&quot; | &quot;yellow&quot; | &quot;orange&quot;;<br><br>type NewType = {<br>  [T in NewUnionType]: {<br>    name: T;<br>  };<br>};<br><br>//  {<br>//    blue: { name: &quot;blue&quot; };<br>//    yellow: { name: &quot;yellow&quot; };<br>//    orange: { name: &quot;orange&quot; };<br>//  }</pre><p>Keyof anahtar sözcüğü ile var olan bir type aliases veya interface’ten kolay bir şekilde yeni bir type aliases yaratılabilir.</p><pre>interface NewInterface {<br>  name: string;<br>  age: number;<br>}<br><br>type NewType = {<br>  [T in keyof NewInterface]: NewInterface[T] | null;<br>};<br><br>//  {<br>//    name: string | null;<br>//    age: number | null;<br>//  }</pre><ul><li><a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/2/conditional-types.html">Conditional Types</a></li></ul><p>Bir koşula göre type aliases’ları deterministik bir şekilde tanımlamıza imkan sağlar. Bu duruma type düzeyinde uygulanan bir ternary operatör kullanımı diyebiliriz.</p><pre>type NewConditionalType = SomeType extends OtherType ? TrueType : FalseType</pre><p>Buradaki “extends” anahtar sözcüğünü OtherType’ın SomeType’daki type’lara sahip olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır. Eğer sahipse TrueType atanırken sahip olmadığı durumda FalseType atanacaktır.</p><h4>Sonuç</h4><p>Bu yazımda interface ve type aliases’ların kullanılabilecek alanlarından ziyade farklılıklarına dikkat çekmeyi amaçladım. Bu amacımı yerine getirirken de birçok okuma yaptım ve bu okumalar sonucunda özellikle developerların “type” kullanımını, sunduğu esnekliklerden dolayı daha çok önerdiğini gözlemlemiş oldum. Fakat TypeScript resmi dokümanlarında ise “interface” kullanımının önceliklendirildiğini gözlemledim. Buradaki tercihin kullanılacak alana göre belirlenip iki kullanım türünün de güçlü yanlarından faydalanılması gerekir. Güçlü yanlarını daha derinlemesine araştırmak ve TypeScript hakkında detaylı bilgi edinmek için <a href="https://www.typescriptlang.org/docs/handbook/2/everyday-types.html#type-aliases">typescriptlang.org</a> faydalı ve açıklayıcı bir kaynak olacaktır.</p><h4>Referanslar</h4><ul><li><a href="https://www.typescriptlang.org/docs/">https://www.typescriptlang.org/docs/</a></li><li><a href="https://www.totaltypescript.com/type-vs-interface-which-should-you-use">https://www.totaltypescript.com/type-vs-interface-which-should-you-use</a></li><li><a href="https://dev.to/smpnjn/the-difference-between-typescript-interfaces-and-types-2p02">https://dev.to/smpnjn/the-difference-between-typescript-interfaces-and-types-2p02</a></li><li><a href="https://blog.logrocket.com/types-vs-interfaces-typescript/">https://blog.logrocket.com/types-vs-interfaces-typescript/</a></li><li><a href="https://www.w3schools.com/typescript/typescript_intro.php">https://www.w3schools.com/typescript/typescript_intro.php</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c2b30a63b6b3" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/type-ve-interface-nedir-ve-farklar%C4%B1-nelerdir-c2b30a63b6b3">Type ve Interface: Nedir ve farkları nelerdir?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Next.js ile React-Leaflet Kullanımı]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/next-js-ile-react-leaflet-kullan%C4%B1m%C4%B1-6561b6b04e6c?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6561b6b04e6c</guid>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[react-leaflet]]></category>
            <category><![CDATA[leaflet]]></category>
            <category><![CDATA[nextjs]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Mutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 21 Nov 2023 08:39:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-11-21T08:39:31.163Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MzCxPUuvpb0-PFKVbgoCkQ.png" /></figure><p>Günümüzün popüler framework’lerinden Next.js üzerinde JavaScript ekosisteminin önde gelen açık kaynak kütüphanelerinden olan Leaflet’in kullanımını örneklerle açıklamak ve sürdürülebilir bir proje yapısı kurabilmek için bu yazıyı ele aldım. Burada incelemiş olduğum projeler ve kendi deneyimlerim ile edinmiş olduğum bilgilerimi paylaşarak faydalı olabilmeyi amaçlamaktayım. Yazımın devamında öncelikle Next.js ve react-leaflet’i tanıyıp kurulumları yapacağız. Sonrasında ise küçük örnekler üzerinden kullanım detaylarını gözlemleyeceğiz.</p><h4>Next.js ve Kurulumu</h4><p><a href="https://nextjs.org/">Next.js</a>, bilindiği üzere React’ın modern framework’lerinden biridir ve güncel <a href="https://react.dev/learn/start-a-new-react-project">React dokümanlarında</a> kullanılması tavsiye edilen ilk framework’tür. Bunun yanı sıra server-side rendering yetenekleri ile React’ın en büyük zorluklarından olan SEO optimizasyonuna kolaylık sağlar. Hibrit mimarisi, geliştiricilere static generation (SSG) ve server-side rendering (SSR) arasında seçim imkanı sunarak muazzam bir esneklik sağlar. Ayrıca, build-in routing, API routes ve otomatik code splitting ile hem geliştirici hem de son kullanıcı deneyimini optimize eder.</p><p><a href="https://nextjs.org/docs/getting-started/installation">Next.js’in dokümanında</a> kurulum için detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz. Ben bu bölümde otomatik kurulum hakkında özet bir bilgi vereceğim.</p><blockquote>Next.js kurmadan önce bilgisayarımızdaki kurulu Node.js versiyonunun 16.14 veya daha ileride bir versiyon olduğundan emin olmamız gerekir.</blockquote><p>Next.js’in de önerdiği gibi <a href="https://www.npmjs.com/package/create-next-app">create-next-app</a> ile hızlı bir şekilde kurulumu yapabilirsiniz. Kurulumu başlatmak için:</p><pre>npx create-next-app@latest</pre><p>Daha sonra karşınıza çıkacak olan sorulara vereceğiniz cevaplar ile projenizi özelleştirip kurulumu tamamlayabilirsiniz. (Aşağıdaki cevaplar örnek amaçlıdır projeyi istediğiniz ayarlar ile ayağa kaldırabilirsiniz.)</p><pre>What is your project named? <strong>my-app</strong><br>Would you like to use TypeScript? No / <strong>Yes</strong><br>Would you like to use ESLint? No / <strong>Yes</strong><br>Would you like to use Tailwind CSS? <strong>No</strong> / Yes<br>Would you like to use `src/` directory? <strong>No</strong> / Yes<br>Would you like to use App Router? (recommended) No / <strong>Yes</strong><br>Would you like to customize the default import alias (@/*)? No / <strong>Yes</strong><br>What import alias would you like configured? <strong>@/*</strong></pre><p>Bu aşamadan sonra Next.js projemiz kurulmuş olacak ve oluşturduğumuz projemize react-leaflet kütüphanesini kurarak devam edeceğiz.</p><h4>React-leaflet ve Kurulumu</h4><p><a href="https://react-leaflet.js.org/">React-leaflet</a>, popüler harita kütüphanesi olan Leaflet’in kullanımı daha basit ve React dostu haline getirilmiş bir versiyonudur. React-leaflet ile geliştiriciler component tabanlı mimarinin React paradigmasına bağlı kalarak Leaflet’in kapsamlı özelliklerinden faydalanabilirler.</p><p>React-leaflet’in kurulumunu yapmak için projemiz içerisinde aşağıdaki scripti çalışmamız gerekmektedir.</p><pre>npm install leaflet react-leaflet<br>yarn add leaflet react-leaflet</pre><h4>React-leaflet Kullanımı</h4><p>Paketlerin indirilmesi tamamlandıktan sonra düzgün bir klasör yapısı (folder-structure) kurmak adına “app” klasörü altında “component” adında bir klasör oluşturalım. Oluşturmuş olduğumuz “component” klasörü altına ise “Map” adında bir folder oluşturalım ve içerisine “DynamicMap.tsx” şeklinde ilk component’imizi oluşturalım.</p><pre><br>import { MapOptions } from &quot;leaflet&quot;;<br>import { memo, ReactNode } from &quot;react&quot;;<br>import * as ReactLeaflet from &quot;react-leaflet&quot;;<br><br>interface MapProps extends MapOptions {<br>  children: ReactNode;<br>}<br><br>const DynamicMap = ({ children, ...other}: MapProps) =&gt; {<br><br>  return (<br>    &lt;ReactLeaflet.MapContainer style={{width: &quot;100%&quot;, height: &quot;100%&quot;}} {...other}&gt;<br>      {children}<br>    &lt;/ReactLeaflet.MapContainer&gt;<br>  );<br>};<br><br>export default memo(DynamicMap);</pre><blockquote>Projeniz eğer leaflet’i görmezse aşağıdaki scripti çalıştırabilirsiniz.</blockquote><blockquote>npm i --save-dev @types/leaflet</blockquote><blockquote>yarn add --dev @types/leaflet</blockquote><p>Burada kullanmış olduğumuz MapContainer ile birlikte haritamızın temellerini atmış oluyoruz. İçerisinde vermiş olduğumuz “{children}” ile yazımızın ilerleyen kısımlarında marker, layer vb. component’leri ekleyebileceğiz. Ayrıca burada MapContainer’a özel CSS kodlarımızı verebilir (className) veya “Leaflet.Icon.Default” üzerinden iconUrl değişikliği gibi ekstra işlerimizi yapabiliriz. (Marker’ınız gözükmezse veya custom bir marker kullanmak isterseniz aşağıdaki kodlardan faydalanabilirsiniz.)</p><pre>useEffect(() =&gt; {<br>    if (typeof window !== &quot;undefined&quot;) {<br>      (async function init() {<br>          // @ts-ignore<br>          delete Leaflet.Icon.Default.prototype._getIconUrl;<br>          Leaflet.Icon.Default.mergeOptions({<br>            iconSize: [&lt;width&gt;, &lt;height&gt;],<br>            iconAnchor: [&lt;width&gt;, &lt;height&gt;],<br>            iconRetinaUrl: &quot;&lt;icon-url&gt;&quot;,<br>            iconUrl: &quot;&lt;icon-url&gt;&quot;,<br>          });<br>      })();<br>    }<br>  }, []);</pre><blockquote>Yukarıdaki örnekte de olduğu gibi useEffect, useState vb. hooklar veya client-side çalışacan yapılar kullanılması gerekirse componentimizin en üstüne <a href="https://nextjs.org/docs/app/building-your-application/rendering/client-components#using-client-components-in-nextjs">“use client”</a> bilgisini eklememiz gerekmektedir.</blockquote><p>Sıradaki adımımızda “MapContent.tsx” adında bir component oluşturacağız. Daha önce oluşturmuş olduğumuz “DynamicMap.tsx”i burada kullanıp içerisine de TileLayer, Marker vb. component’leri geçerek haritamızın ve marker’ımızın gözükmesini sağlayacağız.</p><pre>&quot;use client&quot;;<br><br>import { LatLngBounds, LatLngTuple, latLng, latLngBounds } from &quot;leaflet&quot;;<br>import React from &quot;react&quot;;<br>import { Marker, Popup, TileLayer } from &quot;react-leaflet&quot;;<br>import DynamicMap from &quot;./DynamicMap&quot;;<br><br>import &quot;leaflet/dist/leaflet.css&quot;;<br><br>const MapContent = () =&gt; {<br>  const centerLocation: LatLngTuple = [40.9610678, 29.1104779];<br>  const zoom: number = 10;<br>  const mapBoundaries = {<br>    southWest: latLng(34.025514, 25.584519),<br>    northEast: latLng(42.211024, 44.823563),<br>  };<br>  const bounds = latLngBounds(mapBoundaries.southWest, mapBoundaries.northEast);<br><br>  return (<br>    &lt;DynamicMap<br>      zoomControl={true}<br>      center={centerLocation}<br>      zoom={zoom}<br>      minZoom={7}<br>      maxBounds={bounds}<br>      maxZoom={18}<br>    &gt;<br>      &lt;TileLayer<br>        attribution=&#39;&amp;copy; &lt;a href=&quot;https://www.openstreetmap.org/copyright&quot;&gt;OpenStreetMap&lt;/a&gt; contributors&#39;<br>        url=&quot;https://{s}.tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png&quot;<br>      /&gt;<br>      &lt;Marker position={centerLocation}&gt;<br>        &lt;Popup&gt;<br>          A pretty CSS3 popup. &lt;br /&gt; Easily customizable.<br>        &lt;/Popup&gt;<br>      &lt;/Marker&gt;<br>    &lt;/DynamicMap&gt;<br>  );<br>};<br><br>export default MapContent;</pre><p>MapContent.tsx içerisinde özellikle react-leaflet kütüphanesinden component’ler kullandığımız için “use client” bilgisini eklememiz gerekiyor (component’ler içerisinde useState, useRef gibi hook’lar kullanılıyor). Ardından haritamızın görüntüsünde sorunlar olmaması adına Leaflet’in CSS kütüphanesini import etmemiz gerekiyor.</p><p>Kullanmış olduğumuz “centerLocation” değerini örnek olması için şirketim <a href="https://www.sahibinden.com/"><strong>sahibinden.com</strong></a><strong>’un</strong> lokasyon bilgisi ile doldurdum. Bu değeri hem marker’ımızın olduğu konumu göstermek hem de haritamızın ortalanması için kullanıyoruz. Buradaki değer istenirse browser yardımı ile kullanıcıdan alınarak dinamik bir şekilde kullanılabilir. Bu kullanım için aşağıda bir custom hook örneği paylaşıyorum.</p><pre>import { useState, useEffect } from &quot;react&quot;;<br><br>function useUserLocation() {<br>    const [location, setLocation] = useState&lt;[number, number] | null&gt;(null);<br>    const [error, setError] = useState&lt;string | null&gt;(null);<br>    const [loading, setLoading] = useState&lt;boolean&gt;(true);<br><br>    useEffect(() =&gt; {<br>        if (!navigator.geolocation) {<br>            setError(&quot;Geolocation is not supported by this browser.&quot;);<br>            setLoading(false);<br>            return;<br>        }<br><br>        navigator.geolocation.getCurrentPosition((position) =&gt; {<br>            const { latitude, longitude } = position.coords;<br>            setLocation([latitude, longitude]);<br>            setLoading(false);<br>        }, (err) =&gt; {<br>            setError(err.message);<br>            setLoading(false);<br>        });<br>    }, []);<br><br>    return { location, error, loading };<br>}<br><br>export default useUserLocation;</pre><p>Kullanmış olduğumuz diğer bir değer olan “zoom”a örnek olması adına 10 değeri verilmiştir. Bu değer adından da anlaşıldığı üzere harita yüklendiği esnada hangi oranda zoomlanmış bir şekilde gözükeceğinin bilgisi tutmaktadır. Haritanın kullanım amacına göre dinamik bir değer verilirse zoom oranını dinamik olarak değiştirme imkanı sunar. Bu değerle bağlantı olarak “minZoom” ve “maxZoom” attribute’ları ile yapılacak minimum ve maksimum zoom oranlarını belirleyebiliriz. Ek olarak da “zoomControl” attribute’u ile birlikte zoom yapmak için “+” ve “—” butonlarını UI’a ekleyebiliriz.</p><p>Son olarak ise “maxBounds” attribute’una verdiğimiz değer ile haritanın hangi sınırlar içerisinde kalmasını gerektiğini belirliyoruz. Şu anki değerler ile haritamız Türkiye sınırları içerisinde kalmaktadır. Bu attribute’ları <a href="https://react-leaflet.js.org/">react-leaflet</a>’in dokümanında detaylı olarak inceleyebilir ekstra attribute’lar ekleyebilir veya kullanmak istemediklerinizi çıkarabilirsiniz.</p><p>“TileLayer” component’ini “MapContent.tsx” içerisine vererek kullanacağımız harita sağlayıcısını belirliyoruz. Şu an react-leaflet’in de önerdiği şekilde Open Street Map’i kullandık fakat google gibi farklı harita sağlayıcıları da kullanılabilir.</p><p>Google Map Haritası için kullanılabilecek “TileLayer”:</p><pre>&lt;TileLayer<br>  attribution=&quot;Google Maps&quot;<br>  url=&quot;https://www.google.cn/maps/vt?lyrs=m@189&amp;gl=cn&amp;x={x}&amp;y={y}&amp;z={z}&quot;<br>/&gt;</pre><p>“Marker” component’i ve position attribute’u ile marker’ımızı harita üzerinde istediğimiz lokasyona yerleştiriyoruz. Birden fazla marker göstermek istersek elimizdeki datayı map’leyebiliriz fakat çok fazla marker’ımız olacak ise bunu cluster yapısı kurarak yapmamız hem performans hem de görüntü açısından daha sağlıklı olacaktır. Ayrıca “Popup” component’i yardımıyla da marker’lara tıklayınca üzerine açılacak popup’ları kolayca yönetebiliriz.</p><pre>const markerData = [<br>  [40.9610678, 29.1104779],<br>  [40.28323, 30],<br>  [39.9610678, 28.1104779],<br>];<br><br>{markerData.map((item, index) =&gt; (<br>  &lt;Marker position={item as LatLngTuple}&gt;<br>    &lt;Popup&gt;<br>      {index}. Popup<br>    &lt;/Popup&gt;<br>  &lt;/Marker&gt;<br>))}</pre><h4>Cluster Yapısının Kurulması</h4><p>Cluster yapısı aslında marker’ların hepsini tek tek göstermek yerine belirli bölgelerde gruplayarak göstermeye verilen addır. Bu yapıyı kurmak için öncelikle app/components altına “Cluster” adında bir klasör oluşturarak başlayabiliriz. Kuracağımız yapı altında, “<a href="https://www.npmjs.com/package/use-supercluster">use-supercluster</a>” kütüphanesinden cluster’larımızı kolay bir şekilde oluşturmak amacıyla faydalanacağız. Ayrıca Leaflet’in markercluster kütüphanesini kurmamız da gerekecek. Bu kütüphaneleri aşağıdaki script ile birlikte projemize kurabiliriz.</p><pre>npm install supercluster use-supercluster<br>yarn add supercluster use-supercluster<br><br>npm i leaflet.markercluster<br>yarn add leaflet.markercluster</pre><p>Kurulumdan sonra “Cluster” klasörümüz altına “style.scss” adında style dosyamızı oluşturarak başlayabiliriz.</p><pre>.custom-cluster {<br>    &amp;-inner {<br>      border-radius: 100px;<br>      color: #212121;<br>      width: 36px;<br>      height: 36px;<br>      opacity: 0.9;<br>      display: flex;<br>      align-items: center;<br>      justify-content: center;<br>      font-size: 16px;<br>      font-weight: bold;<br><br>        &amp;-safe {<br>            background-color: #ffff00;<br>            border: #ffff00 2px solid;<br>        }<br><br>        &amp;-low {<br>            background-color: #ffd700;<br>            border: #ffd700 2px solid;<br>        }<br><br>        &amp;-mid-low {<br>            background-color: #ffaf00;<br>            border: #ffaf00 2px solid;<br>        }<br><br>        &amp;-mid {<br>            background-color: #ff8700;<br>            border: #ff8700 2px solid;<br>        }<br><br>        &amp;-mid-high {<br>            background-color: #ff5f00;<br>            border: #ff5f00 2px solid;<br>        }<br><br>        &amp;-high {<br>            background-color: #eb2f2f;<br>            border: #eb2f2f 2px solid;<br>        }<br>    }<br>  }</pre><p>Burada, oluşturacağımız cluster’larımızın stillerini oluşturduk. Anlaşıldığı üzere farklı classlar vererek farklı yoğunluktaki cluster’ları ayırt edeceğiz. Hemen ardından tiplerimizi ve cluster’ın yapısını oluşturacağımız “ClusterData.ts” dosyamızı oluşturabiliriz.</p><pre>export type ClusterDataType = {<br>  id: number;<br>  intensity: string;<br>  minClus: number;<br>  maxClus?: number;<br>};<br><br>export interface IClusterData {<br>  [key: string]: ClusterDataType;<br>}<br><br>export const ClusterData: IClusterData = {<br>  safe: {<br>    id: 1,<br>    intensity: &quot;safe&quot;,<br>    minClus: 0,<br>    maxClus: 0<br>  },<br>  low: {<br>    id: 2,<br>    intensity: &quot;low&quot;,<br>    minClus: 1,<br>    maxClus: 15<br>  },<br>  &quot;mid-low&quot;: {<br>    id: 3,<br>    intensity: &quot;mid-low&quot;,<br>    minClus: 16,<br>    maxClus: 35<br>  },<br>  mid: {<br>    id: 4,<br>    intensity: &quot;mid&quot;,<br>    minClus: 36,<br>    maxClus: 65<br>  },<br>  &quot;mid-high&quot;: {<br>    id: 5,<br>    intensity: &quot;mid-high&quot;,<br>    minClus: 66,<br>    maxClus: 85<br>  },<br>  high: {<br>    id: 6,<br>    intensity: &quot;high&quot;,<br>    minClus: 86<br>  }<br>};<br><br>export function findClusterData(clusterCount: number): ClusterDataType {<br>  const data = Object.values(ClusterData).find(<br>    (item) =&gt;<br>      clusterCount &gt;= item.minClus &amp;&amp; clusterCount &lt;= (item.maxClus ?? Number.MAX_SAFE_INTEGER)<br>  );<br><br>  return data || ClusterData.safe;<br>}</pre><p>Burada ise gerekli tiplerimizi belirleyerek oluşturacağımız cluster yapısının hatlarını da belirlemiş olduk. “minClus” ve “maxClus” ile birlikte içinde barındıracağı marker aralığını belirleyip buna uygun yoğunluğu temsil edecek “intensity” değerini oluşturduk.</p><p>Ardından “Cluster.tsx” componentimizi oluşturup cluster’larımızı uygulamamıza entegre edebilecek duruma gelebiliriz.</p><pre>import L from &quot;leaflet&quot;;<br>import { Marker, useMap } from &quot;react-leaflet&quot;;<br>import useSupercluster from &quot;use-supercluster&quot;;<br>import { findClusterData } from &quot;./ClusterData&quot;;<br><br>import &quot;./style.scss&quot;;<br><br>const getIcon = (count: number) =&gt; {<br>  const data = findClusterData(count);<br><br>  return L.divIcon({<br>    html: `&lt;div class=&quot;custom-cluster-inner-${data.intensity}&quot;&gt;&lt;span&gt;${count}&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;`,<br>    className: `leaflet-marker-icon marker-cluster leaflet-interactive custom-cluster`,<br>  });<br>};<br><br>type Props = {<br>  data: &lt;data-response-interface&gt; | null;<br>};<br><br>const Cluster = ({ data }: Props) =&gt; {<br>  const map = useMap();<br>  const bounds = map.getBounds();<br><br>  const geoJSON = data<br>    ?.filter(item =&gt; item?.location?.lat &amp;&amp; item?.location?.lon)<br>    ?.map((item) =&gt; {<br>      return {<br>        type: &quot;Feature&quot;,<br>        geometry: {<br>          type: &quot;Point&quot;,<br>          coordinates: [item.location.lon, item.location.lat],<br>        },<br>        item,<br>        properties: { cluster: false, id: item.id, category: item.category },<br>      };<br>    }) ?? [];<br><br>  const { clusters, supercluster } = useSupercluster({<br>    points: geoJSON,<br>    bounds: [<br>      bounds.getSouthWest().lng,<br>      bounds.getSouthWest().lat,<br>      bounds.getNorthEast().lng,<br>      bounds.getNorthEast().lat,<br>    ],<br>    zoom: map.getZoom(),<br>    options: { radius: 300, maxZoom: 17 },<br>  });<br><br>  return (<br>    &lt;&gt;<br>      {clusters.map((cluster) =&gt; {<br>        const [longitude, latitude] = cluster.geometry.coordinates;<br>        const { cluster: isCluster, point_count: pointCount, id } = cluster.properties;<br>        <br>        if (isCluster) {<br>          return (<br>            &lt;Marker<br>              key={`cluster-${cluster.id}`}<br>              position={[latitude, longitude]}<br>              icon={getIcon(pointCount)}<br>              eventHandlers={{<br>                click: () =&gt; {<br>                  const expansionZoom = Math.min(<br>                    supercluster.getClusterExpansionZoom(cluster.id),<br>                    18<br>                  );<br>                  map.setView([latitude, longitude], expansionZoom, {<br>                    animate: true,<br>                  });<br>                },<br>              }}<br>            /&gt;<br>          );<br>        }<br><br>        return (<br>            &lt;Marker key={`cluster-${cluster.properties.id}`} position={[latitude, longitude]} /&gt;<br>        );<br>      })}<br>    &lt;/&gt;<br>  );<br>};<br><br>export default Cluster;</pre><blockquote>“Cluster.tsx” component’ini oluştururken data’dan dönecek bilgiler dummy olarak düşünülmüştür. Entegre edeceğiniz yere göre datanın tipi ile kullanım yerlerini değiştirip ilerleyebiliriz.</blockquote><p>Bu component’in içerisinde öncelikle “getIcon” fonksiyonunu oluşturduk ve bu fonksiyon ile oluşturacağımız cluster’ın rengi, içerdiği marker sayısı gibi değerler ile yapısına karar vermiş olduk. Hemen ardından react-leaflet’in içerisinden almış olduğumuz “useMap” ile birlikte, göreceğimiz ekrandaki haritanın sınırlarını belirledik ve bu değerleri “useSupercluster” metodu içerisinde kullandık. Sonrasında gelen data’mızın “useSupercluster” metoduna uygun olması için map’leme işleminden geçirdik (bu durum sizin kullanacağınız data için gerekli olmayabilir veya farklı bir map’leme işlemine tabi tutulabilir). Ardından “useSupercluster” metodu ile birlikte cluster’larımızı oluşturup component’in return kısmında kullandık. Son durumda “isCluster” değeri true dönen data için cluster’ımızı render ederken false dönenler için ise normal marker’ımızı render ettik.</p><p>Kurmuş olduğumuz yapıyı projemizde görmek için app/components/Map/MapContent.tsx içerisindeki “Marker” component’ini kaldırıp “Cluster” component’ini eklememiz gerekir.</p><pre>&quot;use client&quot;;<br><br>import { LatLngBounds, LatLngTuple, latLng, latLngBounds } from &quot;leaflet&quot;;<br>import React from &quot;react&quot;;<br>import { TileLayer } from &quot;react-leaflet&quot;;<br>import DynamicMap from &quot;./DynamicMap&quot;;<br>import Cluster from &quot;../Cluster/Cluster&quot;;<br><br>import &quot;leaflet/dist/leaflet.css&quot;;<br><br>const MapContent = () =&gt; {<br>  const centerLocation: LatLngTuple = [40.9610678, 29.1104779];<br>  const zoom: number = 10;<br>  const mapBoundaries = {<br>    southWest: latLng(34.025514, 25.584519),<br>    northEast: latLng(42.211024, 44.823563),<br>  };<br>  const bounds = latLngBounds(mapBoundaries.southWest, mapBoundaries.northEast);<br><br>  return (<br>    &lt;DynamicMap<br>      zoomControl={true}<br>      center={centerLocation}<br>      zoom={zoom}<br>      minZoom={7}<br>      maxBounds={bounds}<br>      maxZoom={18}<br>    &gt;<br>      &lt;TileLayer<br>        attribution=&#39;&amp;copy; &lt;a href=&quot;https://www.openstreetmap.org/copyright&quot;&gt;OpenStreetMap&lt;/a&gt; contributors&#39;<br>        url=&quot;https://{s}.tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png&quot;<br>      /&gt;<br>      &lt;Cluster data={&lt;your-data&gt;} /&gt;<br>    &lt;/DynamicMap&gt;<br>  );<br>};<br><br>export default MapContent;</pre><p>Bu kullanımı uyguladıktan sonra clusterlarınıza tıkladığınızda veya sayfa hareketleriniz sonrasında clusterların yeniden hesaplanmadığını fark edebilirsiniz. Bu durumu çözmenin temel mantığı DynamicMap component’indeki zoom değerini dinamik tutmak olacaktır. Benim uygulamış olduğum çözüm yöntemini görmek için bir sonraki konuyu takip edebilirsiniz.</p><h4>useMapEvents Çözümü</h4><p>Bu durumun çözümü için birçok farklı çözüm uygulanabilir fakat ben burada önce <a href="https://zustand-demo.pmnd.rs/">“Zustand”</a> kütüphanesini kullanarak zoom bilgilerini global state’te (evrensel değişken) tutacağım. Ardından bir custom hook oluşturup react-leaflet’in useMapEvents metodundan faydalanarak harita üzerindeki hareketleri global state’lere kaydedeceğim. Son olarak da global state’lerde tuttuğumuz bu değeri “MapContent” componentinde kullanarak sorunu çözmüş olacağız.</p><blockquote>Burada Zustand kullanmamın ve custom bir hook oluşturmamın amacı projenin ileri aşamalarında kullanılabilir ve sürdürülebilir yapılar kurmak istememden dolayıdır.</blockquote><p>Bu işlerimleri yaparken kullanacağımız kütüphaneleri (Zustand, use-debounce ve lodash) projemize indirerek başlayabiliriz.</p><pre>npm i zustand<br>yarn add zustand<br><br>npm i --save use-debounce <br>yarn add use-debounce<br><br>npm i --save lodash<br>yarn add lodash</pre><p>Ardından “app” klasörü altına “store” adında bir klasör oluşturup içerisinde Zustand ile ilgili yapılarımızı oluşturacağız. İlk olarak “mapGeoStore.ts” adında bir dosya oluşturup başlayabiliriz.</p><pre>import omit from &quot;lodash.omit&quot;;<br>import { create } from &quot;zustand&quot;;<br>import { persist } from &quot;zustand/middleware&quot;;<br>import { getHashStorage } from &quot;../utils/zustand&quot;;<br><br>interface State {<br>  zoom: number;<br>  actions: {<br>    setZoom: (_zoom: number) =&gt; void;<br>  };<br>}<br><br>export const useMapGeoStore = create&lt;State&gt;()(<br>  persist(<br>    (set) =&gt; ({<br>      zoom: 8,<br>      actions: {<br>        setZoom: (zoom) =&gt; set(() =&gt; ({ zoom })),<br>      },<br>    }),<br>    {<br>      name: &quot;mg&quot;,<br>      getStorage: () =&gt; getHashStorage(),<br>      partialize: (state) =&gt; ({ ...omit(state, &quot;actions&quot;) }),<br>    }<br>  )<br>);</pre><p>Kısaca burada kullanacağımız global state’leri belirleyip bunların kayıt edilmesi için gerekli olan action metodunu oluşturduk. Şimdi app/hooks altına “useMapEvents.ts” adı ile custom hook oluşturacağız.</p><pre>import { useMapEvents as useLeafletMapEvents } from &quot;react-leaflet&quot;;<br>import { useDebouncedCallback } from &quot;use-debounce&quot;;<br>import { useMapGeoStore } from &quot;../stores/mapGeographyStore&quot;;<br><br>export const useMapEvents = () =&gt; {<br>  const { actions } = useMapGeoStore();<br><br>  const debouncedZoom = useDebouncedCallback(() =&gt; {<br>    const zoom = map.getZoom();<br>    actions.setZoom(zoom);<br>  }, 100);<br><br>  const map = useLeafletMapEvents({<br>    moveend: () =&gt; {<br>      debouncedZoom();<br>    },<br>    zoomend: () =&gt; {<br>      debouncedZoom();<br>    }<br>  });<br><br>  return map;<br>};</pre><p>Oluşturmuş olduğumuz “useMapEvents” hook’u ile birlikte harita üzerinde yapılan aksiyonları global state’e kayıt ederek “MapContent” component’inde kullanacağız.</p><pre>&quot;use client&quot;;<br><br>import { LatLngBounds, LatLngTuple, latLng, latLngBounds } from &quot;leaflet&quot;;<br>import React from &quot;react&quot;;<br>import { TileLayer } from &quot;react-leaflet&quot;;<br>import DynamicMap from &quot;./DynamicMap&quot;;<br>import Cluster from &quot;../Cluster/Cluster&quot;;<br>import { useMapEvents } from &quot;@/app/hooks/useMapEvents&quot;;<br>import { useMapGeoStore } from &quot;@/app/store/mapGeoStore&quot;;<br><br>import &quot;leaflet.markercluster/dist/MarkerCluster.css&quot;;<br>import &quot;leaflet.markercluster/dist/MarkerCluster.Default.css&quot;;<br>import &quot;leaflet/dist/leaflet.css&quot;;<br><br>const MapEvents = () =&gt; {<br>  useMapEvents();<br>  return null;<br>};<br><br>const MapContent = () =&gt; {<br>  const centerLocation: LatLngTuple = [40.9610678, 29.1104779];<br>  const { zoom } = useMapGeoStore();<br>  const mapBoundaries = {<br>    southWest: latLng(34.025514, 25.584519),<br>    northEast: latLng(42.211024, 44.823563),<br>  };<br>  const bounds = latLngBounds(mapBoundaries.southWest, mapBoundaries.northEast);<br><br>  return (<br>    &lt;DynamicMap<br>      zoomControl={true}<br>      center={centerLocation}<br>      zoom={zoom}<br>      minZoom={7}<br>      maxBounds={bounds}<br>      maxZoom={18}<br>    &gt;<br>      &lt;TileLayer<br>        attribution=&#39;&amp;copy; &lt;a href=&quot;https://www.openstreetmap.org/copyright&quot;&gt;OpenStreetMap&lt;/a&gt; contributors&#39;<br>        url=&quot;https://{s}.tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png&quot;<br>      /&gt;<br>      &lt;MapEvents /&gt;<br>      &lt;Cluster data={&lt;your-data&gt;} /&gt;<br>    &lt;/DynamicMap&gt;<br>  );<br>};<br><br>export default MapContent;</pre><p>Son durumda haritamız üzerindeki yapılan hareketlerin cluster’larımız ile düzgün bir şekilde çalışmasını sağlamak adına “zoom” değerini “useMapGeoStore”dan alarak kullandık. Yaptığımız son işlemler ile birlikte react-leaflet’in cluster ve marker yapılarını Next.js üzerinde nasıl kullanabileceğimize dair örneklerimi tamamlamış oldum.</p><h4>Sonuç</h4><p>Burada uygulamış olduğum yapı ve kullanmış olduğum kütüphaneler, uygulayacağınız çözümlerde farklılık gösterebilir. İncelemiş olduğum projeler ile kendi deneyimlerim sonucunda sürdürülebilir ve kolay entegre edilebilir olduğunu düşündüğüm çözümleri paylaşmak istedim. Yazımda eksik olduğunu veya düzeltilmesi gerektiği düşündüğünüz kısımları paylaşabilirsiniz. Hem kendimi geliştirmek hem de topluluğa daha faydalı olabilmek adına her türlü geri bildirime açık olduğumu bilmenizi isterim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6561b6b04e6c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/next-js-ile-react-leaflet-kullan%C4%B1m%C4%B1-6561b6b04e6c">Next.js ile React-Leaflet Kullanımı</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[React Uygulamalarında SEO]]></title>
            <link>https://medium.com/@mhmetmtlu/react-uygulamalar%C4%B1nda-seo-1ba0a31c71a7?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1ba0a31c71a7</guid>
            <category><![CDATA[pre-rendering]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <category><![CDATA[react-helmet]]></category>
            <category><![CDATA[react-seo]]></category>
            <category><![CDATA[seo]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Mutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 16 Jan 2023 07:01:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-18T19:05:41.462Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Medium’daki ikinci yazımı, birçok araştırma yaptığım ve Türkçe kaynak eksikliğini gördüğüm bir konu olan React uygulamalarındaki SEO (Search Engine Optimization) hakkında yazmak istedim. Bu yazımda vereceğim tavsiyeler profesyonel projelerden daha ziyade kişisel (blog, portfolyo, vb.) projeler için olacaktır. Çünkü ben de kendi kişisel projelerimde kullanmış olduğum ve faydasını gördüğüm etkenlerden bahsedeceğim. Öncelikle SEO için dikkat edilmesi gereken konulardan bahsedip ardından React uygulamalarımızda SEO için kullanabileceğimiz kütüphanelere değineceğim.</p><figure><img alt="React SEO" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5FqwQJmp8bePbUv8QeN_9A.png" /></figure><h3><strong>Google Sitelerimizi Nasıl İşler?</strong></h3><figure><img alt="Google indexing schema" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/999/1*VRf17ZADtKdXRBp3fvVabg.png" /></figure><p>React uygulamalarındaki SEO pratiklerine geçmeden önce Google’in sitelerimizi nasıl işlediği hakkında bilgi sahibi olmamız yerinde olacaktır.</p><ol><li><strong><em>Tarama (Crawling): </em></strong>Googlebot, bir HTTP isteğinde bulunarak tarama sırasından bir URL çağırır ve önce robots.txt dosyasını okuyarak izin verilip verilmediğini kontrol eder. İzin verilmediyse bu URL’i atlar. İzin verildiği durumlarda ise dönen cevabı kaydedip sonraki aşamaya geçer.</li><li><strong><em>İşleme (Processing): </em></strong>Burada, taranan ve cevap olarak dönen HTML’ler incelenir. İçerilerindeki anchor etiketlerinin href özelliklerine (attribute) bakılır ve bulunan URL’ler “Tarama Sırası (Crawl Queue)” kademesine eklenir. Eğer Googlebot, buradaki anchor etiketinin rel özelliğinde nofollow gibi bir değer ile karşılaşırsa buradaki URL’leri es geçer.</li><li><strong><em>Oluşturma (Rendering): </em></strong>Bu aşamada Googlebot gerekli görürse DOM içerisinde ek içerik bulmak için bir <a href="https://chromium.googlesource.com/chromium/src/+/lkgr/headless/README.md">Gözetimsiz Chromium</a> (Headless Chromium) ile JavaScript kodunu yürütür. Bu işlemi bütün HTML’ler için yapar ve oluşturulan (rendered) HTML’leri tekrar “İşleniyor (Processing)” kademesine gönderir.</li><li><strong><em>Dizine Ekleme (Indexing): </em></strong>Bu aşamada ise oluşturulan (rendered) HTML için bazı arama sıralama değerleri önceden hazır hale getirilmek maksadıyla hesaplanır ve dizine (indexing) eklenir.</li></ol><blockquote>Burada İşleniyor (Processing) ve Oluşturucu (Renderer) kademeleri arasında net bir ayrım olduğunu bilmek önemlidir. Googlebot’un çok ciddi sayıda web sayfasına bakması gerektiği için ve JavaScript’i çalıştırmanın pahalı olmasından dolayı Googlebot, HTML’i hemen işler, JavaScript’i daha sonra çalıştırmak üzere kuyruğa alır. Bu kuyrukta bekleme süresi için Google, birkaç saniye veya biraz daha uzun zaman alabileceğini belirtmektedir.</blockquote><h3><strong>React’ta SEO Zorluğunun Nedenleri</strong></h3><p>React, JavaScript dilini temel alan bir kütüphane olduğu için arama motorları ile sorun yaşayabiliyor. Bunun nedeni ise JavaScript’in ilk HTML’in asıl içeriği barındırmayan <a href="https://web.dev/learn/pwa/architecture/">Uygulama Kabuk Modelini</a> (App Shell Model) kullanmasıdır. İlk HTML’in herhangi anlamlı bir içerik içermemesi nedeniyle kullanıcı veya bot sayfanın içeriğini görmek için JavaScript’i çalıştırmalıdır.</p><p>Bu da Googlebot’un ilk başta boş bir sayfa algıladığı anlamına gelir. JavaScript çalıştırılıp içerik oluştuğunda asıl sayfa Google tarafından görülecektir. Fakat bu işlem gerçekleşirken Googlebot farklı binlerce sayfa ile de ilgilendiği için içeriğin dizine eklenmesi gecikebilmektedir.</p><p>Ayrıca JavaScript’in fetching, parsing ve executing işlemlerinin zaman alması kullanıcı deneyimi de etkilediği için Google, siteyi bu konuya dikkat ederek puanlamaktadır. Daha detaylı bilgi için Google’ın yayınlamış olduğu, kullanıcı deneyimini etkileyen unsurları detaylandıran <a href="https://support.google.com/webmasters/answer/9205520">Önemli Web Verileri Raporu</a> (Core Web Vitals) incelenebilir.</p><p>Bahsetmiş olduğum sorun bir nevi CSR’nin (Client Side Rendering) çalışma şekli diyebiliriz. Bu sorunun da en optimum çözümü SSR (Server Side Rendering) veya SSG (Server Site Generation) gibi pre-rendering imkanları sunan Next.js gibi frameworklerle çalışmak olacaktır (<a href="https://tsh.io/blog/ssr-vs-ssg-in-nextjs/">SSR vs SSG in Next.js</a>). Fakat React uygulamalarımızda da pre-rendering yapmamıza olanak sağlayan kütüphane (yazımın ilerleyen kısımlarında detaylı bir şekilde yer vereceğim) veya 3. parti uygulamalar (<a href="http://prerender.io/">prerender.io</a>) bulunmaktadır.</p><h3><strong>SEO İçin Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar</strong></h3><h4><strong>1. Önemli HTML Etiketleri (Meta Tags)</strong></h4><p>Meta etiketlerini kullanmak SEO için en önemli etkenlerin başında gelmektedir. Bu etiketleri doğru bir şekilde kullanmak arama motorlarına; sayfamızın ne ile ilgili olduğu, nasıl okuyabileceği ve nasıl görüneceği gibi bilgileri aktarmamızı sağlar. (<a href="https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/special-tags">Detaylı bilgi için tıklayınız</a>)</p><ul><li><strong>Title (Başlık) Etiketi:</strong> Title etiketi içeriğimizin başlığını belirten ve kullanıcının SERP’lerde (Search Engine Result Page) ilk karşılaştığı alandır. Arama sonuçlarında gözüktüğü için son derece önemlidir. Ayrıca sosyal paylaşımlarda bağlantı metni ve başlık olarak görünmesi için de çekilir. Title etiketinizin net, açıklayıcı ve 60 karakteri geçmemesi tavsiye edilir. Kullanım şekli ise aşağıdaki gibidir:</li></ul><pre>&lt;title&gt;Örnek Başlık Alanı&lt;/title&gt;</pre><ul><li><strong>Meta Description (Açıklama) Etiketi:</strong> Meta description etiketi de title etiketi kadar öneme sahiptir. Arama sonuç sayfasında title altında gözüken açıklama kısmı oluşturur. Meta açıklaması, sayfanızın içeriğinin doğru bir açıklamasını sunmalıdır. Bu alan için önerilen karakter sınırı ise 160 karakterdir.</li></ul><pre>&lt;meta name=&quot;description&quot; content=&quot;Web sayfamızın harika açıklama alanı.&quot;&gt;</pre><ul><li><strong>Meta Robots Etiketi:</strong> Robots meta etiketi, arama motorlarına sitenizdeki hangi sayfaların dizine eklenmesi gerektiğini bildirir. Bu meta etiket, robots.txt ile benzer bir amaca hizmet eder; genellikle bir arama motorunun tek tek sayfaları dizine eklemesini engellemek için kullanılırken, robots.txt tüm siteyi veya sitenin bir bölümünü dizine eklemesini engeller.</li></ul><pre>&lt;meta name=&quot;robots&quot; content=&quot;noindex, nofollow&quot; /&gt;<br>&lt;meta name=&quot;robots&quot; content=&quot;index, follow&quot; /&gt;</pre><ul><li><strong>Canonical Etiketi:</strong> Sitenizde benzer içeriğe sahip farklı sayfalarınız veya farklı bir yerden yeniden yayınlanmış ortak içerikleriniz var ise arama motorlarına hangisine öncelik vereceğini bildirmeniz gerekebilir. Aksi takdirde yinelenen (kopyalanan) içerik cezasına maruz kalıp Google sıralamanız olumsuz etkilenebilir.</li></ul><pre>&lt;link rel=&quot;canonical&quot; href=&quot;http://websitesi.com/&quot; /&gt;</pre><ul><li><strong>Meta Viewport Etiketi:</strong> Viewport meta etiketi, bir sayfanın herhangi bir cihazda nasıl ölçekleneceğini ve görüntüleneceğini yapılandırmanıza olanak tanır. <em>“width=device-width”</em>, sayfanın cihazdan bağımsız piksel cinsinden ekran genişliğiyle eşleşmesini sağlar ve <em>“initial-scale=1”</em>, ekran yönünü hesaba katarak CSS pikselleri ile cihazdan bağımsız pikseller arasında 1:1 ilişki kurar.</li></ul><pre>&lt;meta name=&quot;viewport&quot; content=&quot;width=device-width, initial-scale=1&quot;/&gt;</pre><ul><li><strong>Sosyal Medya Meta Etiketleri:</strong> Facebook ve Twitter gibi uygulamaların title, description gibi alanları okumak için kullandıkları meta etiketlerdir. Sitenizin linkinin Facebook ve Twitter gibi uygulamalar üzerinde paylaşılması senaryosunda başlık ve açıklama alanlarının düzgün bir şekilde gözükmesini amaçlıyorsanız bu etiketleri kullanmanız gerekmektedir.</li><li><em>Facebook Meta Etiketleri:</em> OG (Open Graph) etiketleri olarak da bilinir. Kullanımları şu şekildedir: (<a href="https://ogp.me/">Detaylı bilgi için tıklayınız</a>.)</li></ul><pre>&lt;meta property=&quot;og:title&quot; content=&quot;The Rock&quot; /&gt;<br>&lt;meta property=&quot;og:description&quot; content=&quot;The Rock movie description&quot; /&gt;<br>&lt;meta property=&quot;og:type&quot; content=&quot;video.movie&quot; /&gt;<br>&lt;meta property=&quot;og:url&quot; content=&quot;https://www.imdb.com/title/tt0117500/&quot; /&gt;<br>&lt;meta property=&quot;og:image&quot; content=&quot;https://ia.media-imdb.com/images/rock.jpg&quot; /&gt;</pre><ul><li><em>Twitter Meta Etiketleri: </em>Twitter og yerine kendi meta etiketi olan “twitter”ı kullanır ve og ile benzer kullanıma sahiptir. (<a href="https://developer.twitter.com/en/docs/twitter-for-websites/cards/overview/markup">Detaylı bilgi için tıklayınız</a>.)</li></ul><pre>&lt;meta name=&quot;twitter:title&quot; content=&quot;European Travel Destinations &quot;&gt;<br>&lt;meta name=&quot;twitter:description&quot; content=&quot; Offering tour packages for individuals or groups.&quot;&gt;<br>&lt;meta name=&quot;twitter:image&quot; content=&quot; http://euro-travel-example.com/thumbnail.jpg&quot;&gt;<br>&lt;meta name=&quot;twitter:card&quot; content=&quot;summary_large_image&quot;&gt;</pre><h4>2. Img Kullanımı</h4><p>Image kullanımları SEO için önemli yer tutan bir diğer unsurdur. Özellikle büyük boyutlu resimler kullanmak sitelerimizin performansını olumsuz yönde ciddi bir şekilde etkilemektedir. Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken noktalar şu şekildedir:</p><ul><li>Alt attribute’unu doğru ve açıklayıcı şekilde kullanmak hem görme engelli bireyler için büyük fayda sağlarken hem de SEO için önemli artılar getirmektedir.</li><li>Büyük boyutlu resimler yüklemekten kaçınmak faydamıza olacaktır.</li><li>PNG, JPG veya WEBP formatlarını tercih etmek bizlere SEO için fayda sağlayacaktır.</li><li>Resimlerinizi lazy load yüklemek de performans açısından faydalı olacaktır. (Nasıl yapılabileceğini öğrenmek için <a href="https://www.freecodecamp.org/news/how-to-lazy-load-images-in-react/">tıklayınız.</a>)</li></ul><pre>&lt;img src=”chocolate-bar.webp” alt=”dark chocolate coffee flavored bar”/&gt;</pre><h4>3. Robots.txt</h4><p>Robots.txt dosyaları bir nevi arama motorlarının siteniz üzerinde sınırlarını belirlediğiniz bir dosyadır. Bu dosya içerisinde kullanıcı belirleme, dizin veya sayfa izni verme, gecikme belirtme gibi işlemleri yapabilirsiniz. Dosya içerisinde kullanılan komutlar şu şekildedir:</p><ul><li>User-agent: Hangi botun engelleneceğini burada belirtebiliriz. Hepsine izin vermek istiyorsak yıldız işaretini “*” kullanabiliriz.</li><li>Allow: Taranmasına izin vereceğimiz sayfa URL’lerini bu alanda belirtebiliriz.</li><li>Disallow: Taranmasına izin vermeyeceğimiz sayfa URL’lerini bu alanda belirtebiliriz.</li><li>crawl-delay: Burada ise web sunucusuna yüklenmemek için bir gecikme belirtebiliriz fakat Google bu direktifi desteklememektedir.</li><li>Sitemap: Sitenizin sitemap url’ini burasına ekleyerek arama motoruna bildirmiş olursunuz.</li></ul><pre>User-agent: *  (bütün botlara izin verir)<br>Disallow: /iletisim/ (iletişim URL&#39;i altındaki sayfaların taranmasını engeller)<br>Allow: /iletisim/sosyal.html (iletişim URL&#39;i altındaki sayfaları engellemesine<br>               sosyal.html sayfasının taranmasına izin verir)</pre><h4>4. Sitemap.xml</h4><p>Sitemap (Site Haritası) web sitenizde yer alan bütün URL’lerin bir arada bulunmaları ve arama motoru botları tarafından görüntülenerek sitenizin eksiksiz bir şekilde taranmasını sağlamak amacıyla oluşturulur. Sitemap oluşturmak için <a href="https://www.xml-sitemaps.com/">xml-sitemaps</a> sitesini kullanabilirsiniz.</p><h4>5. URL Yapıları</h4><p>Sitenizde kullandığınız URL’ler sitenizin bir nevi kimliğidir. Ayrıca hem kullanıcılar hem de arama motoru botları tarafından ilk fark edilen alandır. Bu yüzden de SEO uyumlu olması son derece önemlidir. URL’lerimiz içerisinde düzensiz veya anlamsız rakamlar ve hash işareti (#) içermemesi tavsiye edilir.</p><ul><li>Önerilmeyen: <a href="https://www.websitesi.com/#/dosyalar/123123">https://www.websitesi.com/#/dosyalar/123123</a></li><li>Önerilen: <a href="https://www.websitesi.com/dosyalar/arama-motoru-iyilestirmeleri">https://www.websitesi.com/dosyalar/arama-motoru-iyilestirmeleri</a></li></ul><blockquote>Bu etkenler dışında <a href="https://search.google.com/search-console/about">Google Search Console</a>’a kayıt olup düzenli bir şekilde verileri takip etmeniz SEO dostu bir site olmanız konusunda ciddi fayda sağlayacaktır. (<a href="https://ahrefs.com/blog/google-search-console/#:~:text=What%20is%20Google%20Search%20Console,%2C%20see%20backlinks%2C%20and%20more.">How to Use Google Search Console to Improve SEO</a> yazısını okumanızı tavsiye ederim.)</blockquote><h3>SEO İçin Yararlı React Kütüphaneleri</h3><h4>1. React Helmet Async</h4><p>react-helmet-async kütüphanesi herkesçe bilinen react-helmet kütüphanesi ile aynı amaca hizmet etmekte ve benzer bir kullanıma sahiptir. Ayrıca günümüzde daha çok tercih edilmektedir. react-helmet’in react-helmet-async’e oranla az tercih edilmesinin nedeni ise react-helmet’in uzun süredir desteklenmiyor olması ve memory leak’lere (bellek sızıntısı) neden olmasıdır diyebiliriz.</p><p>Kısa bir bilgilendirmeden sonra react-helmet-async kullanmamızın bize olan yararından bahsetmek istiyorum. SPA’lerde (Single Page Application) yapısı gereği tek bir html sayfası bulunduğundan sadece bir sayfa için meta etiketlerini eklememize olanak sağlamaktadır. Fakat projemizde birden fazla sayfa bulunabileceği için bizim her sayfaya özgü meta etiketi yerleştirmemiz SEO açısından son derece önemlidir. Tam bu noktada bize yardımcı olmak için react-helmet-async kütüphanesi karşımıza çıkıyor ve oluşturduğumuz sayfalar için meta etiketleri eklememize olanak sağlıyor. Üstelik kurulumu ve kullanımı da oldukça anlaşılır ve basit.</p><p>Öncelikle kurmak için aşağıdaki kod bloğunda yer alan scriptleri kullanmamız gerekiyor.</p><pre>yarn add react-helmet-async<br>npm i react-helmet-async</pre><p>Ardından bilmemiz ve kullanmamız gereken iki önemli komponentimiz var. Bunlardan biri HelmetProvider ikincisi de Helmet’tir.</p><ul><li>HelmetProvider: Bu komponentimiz ile React uygulamamızı sarmalayarak bir context oluşturuyor ve memory leak’lere karşı önlem almış oluyoruz. Ayrıca uygulamayı sarmalamak için index veya app dosyalarınızda kullanmanız mantıklı olacaktır.</li><li>Helmet: Bu komponentimizi ise meta etiketlerini kullanmak istediğimiz komponentlerimiz veya sayfalarımız içerisinde import edip kullanabiliriz.</li></ul><p>React uygulamanızdaki ana dosyanızı (index, app, route, vs.) aşağıdaki şekilde yapılandırabilirsiniz:</p><pre>import React from &#39;react&#39;;<br>import ReactDOM from &#39;react-dom&#39;;<br>import { HelmetProvider } from &#39;react-helmet-async&#39;;<br>import App from &#39;./App&#39;;<br><br>ReactDOM.hydrate(<br>  (<br>   &lt;HelmetProvider&gt;<br>     &lt;App /&gt;<br>   &lt;/HelmetProvider&gt;<br> ),<br>  document.getElementById(‘app’)<br>);</pre><p>Yukarıdaki örnekten devam edecek olursak App komponentimizi de aşağı da şekilde düzenleyip meta etiketlerimizi ekleyebiliriz.</p><pre>import React from &#39;react&#39;;<br>import { Helmet } from &#39;react-helmet-async&#39;;<br><br>export default function App() {<br> return (<br>  &lt;div&gt;<br>   &lt;Helmet&gt;<br>    &lt;title&gt;React Helmet!&lt;/title&gt;<br>    &lt;meta name=&#39;description&#39; content=&#39;React helmet kullanımı!&#39; /&gt;<br>   &lt;/Helmet&gt;<br>   &lt;h1&gt;React Helmet App Komponenti!&lt;/h1&gt;<br>  &lt;/div&gt;<br> );<br>}</pre><p>Temel olarak kullanımı yukarıda gösterdiğim şekildedir. Meta etiketi eklemek istediğiniz sayfalara Helmet komponentini import ederek meta etiketlerinizi ekleyebilirsiniz. Ayrıca üst tarafta da belirttiğim bütün meta etiketlerini uygun bir şekilde kullanmanız yararınıza olacaktır. react-helmet-async kütüphanesi üzerine detaylı bir inceleme yapmak için <a href="https://github.com/staylor/react-helmet-async">dokümanını</a> ve <a href="https://www.freecodecamp.org/news/react-helmet-examples/">how to use react helmet</a> yazısını okuyabilirsiniz.</p><h4>2. React Snap</h4><p>react-snap kütüphanesi React uygulamalarımızı pre-render etmemize olanak sağlayan kullanışlı bir kütüphanedir. Bu kütüphaneyi kullanarak uygulamalarımızdaki first paint (ilk boyama) süresini iyileştirebiliriz.</p><p>Üst kısımlarda da bahsettiğim gibi CSR (Client Side Rendering) yapan uygulamalarda kullanıcı içeriği görmeden önce gerekli JavaScript dosyaların indirip çalıştırılması gerekmektedir ve bu da kullanıcının içeriği görmesini geciktirmektedir. Bu sorunun önüne geçmek için SSR (Server Side Rendering) gibi metotlar seçilebilir fakat react-snap’in sunduğu pre-rendering özelliği ile de bu sorunun önüne geçebiliriz.</p><p>Pre-rendering ise SSR’dan daha az karmaşık olan ve aynı zamanda first paint hızını artırmaya yardımcı bir tekniktir. Çalışma mantığını basit bir anlatım ile açıklamak gerekirse routing yapısında oluşturmuş olduğunuz sayfalarınızı build esnasında okuyup HTML formatına çeviren ve build dosyası içerisine yazarak kullanıcıya daha hızlı bir şekilde görüntü sunmayı hedefleyen bir tekniktir.</p><p>Build esnasında çalıştığı için kurulumu ve kullanımı gayet basittir fakat burada önemli bir nokta bulunmaktadır: react-snap kütüphanesi bir süredir geliştirilmeye devam etmediği için şu an React’ın v18 sürümlerini desteklememektedir.</p><pre>yarn add --dev react-snap<br>npm install --save-dev react-snap</pre><p>Yukarıda şekilde kurulumu yaptıktan sonra package.json içerisine bir script ekliyoruz.</p><pre>&quot;scripts&quot;: {<br> // ...<br>  &quot;postbuild&quot;: &quot;react-snap&quot;<br>}</pre><p>Hemen ardından index dosyamız üzerinde de bir değişiklik yapmamız gerekmektedir.</p><pre>import React from &#39;react&#39;;<br>import { hydrate, render } from &quot;react-dom&quot;;<br>import { HelmetProvider } from &#39;react-helmet-async&#39;;<br>import App from &#39;./App&#39;;<br><br>const rootElement = document.getElementById(&quot;root&quot;);<br><br>const app = (<br>   &lt;HelmetProvider&gt;<br>     &lt;App /&gt;<br>   &lt;/HelmetProvider&gt;<br> );<br><br>if (rootElement.hasChildNodes()) {<br>  hydrate(app , rootElement);<br>} else {<br>  render(app , rootElement);<br>}</pre><p>Yukarıdaki düzenlemeyi yapmamızın nedeni ise direkt rootElement içerisine uygulamamızı render etmek yerine HTML içeriğinin önceden oluşturulmuş olup olmadığını kontrol etmektir. Eğer rootElement’in child node’u var ise yani önceden oluşturulmuş HTML içerikleri var ise tekrar render etmek yerine bu oluşturulmuş HTML’leri hydrate eder. Böylece kullanıcının bekleme süresini yani first paint süresini azaltmış oluruz.</p><h4>Sonuç</h4><p>SEO dostu React uygulamaları yapmak için bu yöntemlerin faydasını göreceğinizi umuyorum fakat sadece bu yazı ile sınırlı kalmayıp detaylı bir araştırma yapmak önem taşımaktadır. Bu yazımı başlangıç seviye bilgisi olarak düşünebilirsiniz. Çünkü SEO konusu başlı başına bir çalışma alanı olup bu kadar kısa bir yazının konuyu tamamen kapsaması çok zordur. Yazımda değinmiş olduğum konuların hepsi kendi araştırmalarım ve denemelerim sonucunda edindiğim bilgilerin sonucudur. Bir SEO uzmanı olmadığım için eksiklerim kesinlikle olabilir. Eklemek veya düzeltmek istediğiniz kısımlar için yorum yazmaktan veya bana ulaşmaktan lütfen çekinmeyin.</p><p>Umarım faydalı bir yazı olmuştur. :)</p><h4>Faydalı Linkler</h4><ul><li><a href="https://beta.reactjs.org/">https://beta.reactjs.org/</a></li><li><a href="https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing">https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing</a></li><li><a href="https://ahrefs.com/blog/react-seo/">https://ahrefs.com/blog/react-seo/</a></li><li><a href="https://www.npmjs.com/package/react-snap">https://www.npmjs.com/package/react-snap</a></li><li><a href="https://www.npmjs.com/package/react-helmet-async">https://www.npmjs.com/package/react-helmet-async</a></li><li><a href="https://www.toptal.com/react/react-seo-best-practices">https://www.toptal.com/react/react-seo-best-practices</a></li><li><a href="https://open.nytimes.com/the-future-of-meta-tag-management-for-modern-react-development-ec26a7dc9183">https://open.nytimes.com/the-future-of-meta-tag-management-for-modern-react-development-ec26a7dc9183</a></li><li><a href="https://www.freecodecamp.org/news/react-helmet-examples/">https://www.freecodecamp.org/news/react-helmet-examples/</a></li><li><a href="https://web.dev/prerender-with-react-snap/">https://web.dev/prerender-with-react-snap/</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1ba0a31c71a7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[useMemo ve useCallback]]></title>
            <link>https://medium.com/innovance-company-blog/usememo-ve-usecallback-2ce2fc978b7a?source=rss-492e305ec5cc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2ce2fc978b7a</guid>
            <category><![CDATA[memoization]]></category>
            <category><![CDATA[usememo]]></category>
            <category><![CDATA[reactjs]]></category>
            <category><![CDATA[usecallback]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Mutlu]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Jul 2022 21:18:08 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-10T20:03:14.664Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>İlk paylaşımım olan bu yazımda React’ın memoization hooklarından useMemo ve useCallback’i ele almak istedim. Birçok kişide kafa karışıklığına neden olan, nerede ve nasıl kullanılması gerektiğinden emin olunamayan bu hookları örnekleri ile birlikte açıklayacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*n3FLAM_eCrR2Sku0FPorrQ.jpeg" /></figure><p>Eğer orta veya büyük ölçekli React projelerinde görev alıyorsanız bu hooklar ile büyük ihtimalle karşılaşmışsınızdır. Hatta tam olarak işlevlerini bilmeden projede kullanılıyor diye kullanmış da olabilirsiniz fakat bu kullanımların çoğunun gereksiz ve memory leak’lere neden olduğunu söylemem gerekir. Lafı daha fazla uzatmadan useMemo ile useCallback’ten ve asıl kullanım amaçlarından bahsedelim.</p><blockquote>Memory Leak: Kodların kullanmış olduğu hafıza bloğu ile işinin sona ermesine rağmen o hafıza bloğunu bırakmamasına denir.</blockquote><h3>useMemo</h3><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/45631c873d51b7e4bf20d8d766a33b34/href">https://medium.com/media/45631c873d51b7e4bf20d8d766a33b34/href</a></iframe><p>Örnekte de gözüktüğü şekilde useMemo, bir “create” fonksiyonu ile dependency array (bağımlı değişkenler dizisi) alır ve bir memoized value (hafızaya alınmış değer) dönüşü yapar. Örnekteki isimlendirmelerle devam edecek olursak memoizedValue değişkeni, dependency array içerisindeki a veya b değerleri değişmediği sürece aynı değeri hafızada tutacaktır. Eğer a veya b değerlerinden en az birisi değişirse “create” fonksiyonu çalışıp yeni bir değer dönüşü yapacaktır. Hesaplanması zaman alabilecek ve performans sorunlarına neden olacak değerleri hesaplamak için kullanılır (computationally expensive calculations).</p><h3>useCallback</h3><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/93788bcc4bf279ec773c4cbc9eb10ef9/href">https://medium.com/media/93788bcc4bf279ec773c4cbc9eb10ef9/href</a></iframe><p>useCallback ise argüman olarak inline callback ile dependency array alır ve dönüş değeri olarak da memoized callback (hafızaya alınmış callback fonksiyonu) dönüşü yapar. useMemo’da da olduğu gibi memoizedCallback değişkeninin tutuğu callback sadece dependency array içerisindeki a veya b değişkenleri değiştiği zaman değişir. Ayrıca useCallback, gereksiz render etme işlemlerini önlemek için reference equality yöntemine göre optimize edilmiş alt componentlere callback fonksiyonu geçerken işimize yarar.</p><h3>useMemo ve useCallback’in Kullanım Senaryoları</h3><ol><li>Referential Equality (Referans Eşitliği)</li><li>Computationally Expensive Calculations (Pahalı hesaplamalar)</li></ol><blockquote>useMemo ve useCallback gibi memoization hooklarını kullanmak maliyet doğurabilir. Bu yüzden gerçekten ihtiyaç duyulan noktalarda sorumluluk alınarak kullanılması gerekmektedir.</blockquote><h4>Referential Equality</h4><p>JavaScript dilinde abstract equality (==) ve strict equality (===) olarak iki çeşit eşitlik operatörü vardır. React ise genellikle Object.is(object1, object2) eşitlik kontrolünü kullanır fakat çok detaya girmeden bu yapı ile strict equality’nin oldukça benzer olduğunu söyleyebiliriz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e941d2f9ec11787aa4e8402e916dd941/href">https://medium.com/media/e941d2f9ec11787aa4e8402e916dd941/href</a></iframe><p>React’ta referential equalty’nin önemli olduğu 2 durum vardır. Bunlardan biri dependency array diğeri ise React.memo’dur.</p><p><strong>Dependency Array</strong></p><p>React’ta ki bazı hooklar, yapısında dependency array bulundurur. Bunlardan en bilindikleri ise useEffect, useMemo ve useCallback şeklinde sıralanabilir. useEffect üzerinden örnekler ile devam edecek olursak (örnekler anlaşılır olması için basit tutulmuştur):</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/b1dde8d3cd329b325760200bd9d019f3/href">https://medium.com/media/b1dde8d3cd329b325760200bd9d019f3/href</a></iframe><p>Yukarıdaki örnekte firstProp ile secondProp değiştiğinde useEffect’in tetiklenmesi amaçlanıp functionA’nın tekrar çalıştırılması beklenmektedir. Fakat JavaScript’in çalışma mantığı nedeniyle propObject her render sonrasında yenilenecektir. Bu nedenle de React, useEffect’in dependency array’inde bulunan değişkenin değiştiğini düşünüp firstProp ve secondProp değişmemiş olsa da useEffect’i çalıştıracaktır. Bu yüzden istenmeyen durumlar oluşabilmektedir ve iki farklı şekilde bu durumu düzeltmemiz mümkündür.</p><p>Bunlardan ilki ve mümkünse uygulanmasını tavsiye edeceğim çözüm yolu şu şekildedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/546645bb1e99a99023b6cdf8079834fb/href">https://medium.com/media/546645bb1e99a99023b6cdf8079834fb/href</a></iframe><p>Fakat bazı durumlarda geçtiğimiz proplar primitive (string, number vb.) olmayabilir. Yani function, object veya array gibi tiplere sahip olduklarında useMemo veya useCallback kullanarak yukarıda bahsettiğimiz sorunu düzeltebiliriz.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/564416a1800325f44cefdf11cb2c0727/href">https://medium.com/media/564416a1800325f44cefdf11cb2c0727/href</a></iframe><p>Bu kullanım şekli de aslında useMemo ve useCallback hooklarının ortaya çıkış nedenini göstermektedir.</p><p><strong>React.memo</strong></p><p>Yine bir örnek üzerinden ilerleyecek olursak:</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/5905d0fe1ce2324e413cef84dff4d98b/href">https://medium.com/media/5905d0fe1ce2324e413cef84dff4d98b/href</a></iframe><p>Örnekte de gözüktüğü üzere Counter komponentimiz, Button adlarında iki adet komponent barındırmaktadır. Button komponentlerinden birine her tıkladığımızda Counter komponenti içerisindeki statelerden biri değişeceği için her iki Button komponenti de render edilecektir. Tıklamış olduğumuz yani değerinin değişmesini istediğimiz Button komponentinin içerisinde güncel count değerine ulaşacağımız için bu komponentin render olması bize bir sorun teşkil etmezken diğer Button komponenti gereksiz bir şekilde tekrar render edilecektir. Bu sorunu düzeltmek için Button komponentini React.memo ile sarmalamamız gerekmektedir.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/2e5d7da8a70c2316c83f236f2168b3a2/href">https://medium.com/media/2e5d7da8a70c2316c83f236f2168b3a2/href</a></iframe><blockquote>React.memo(component, areEqual) aslında bir high order component’dir (üst katman bileşeni) ve gözüktüğü şekilde 2 adet argüman alır. İlk argüman sarmalamak istediğimiz komponent olurken ikinci argümanı ise kullanılması zorunlu olmayan özel karşılaştırma (areEqual) fonksiyonudur. Ayrıca React.memo normalde yüzeysel olarak (shallowly compare) komponent içerisindeki propları karşılaştırıp render işlemine karar verirken areEqual fonksiyonu sayesinde karşılaştırma işlemini özelleştirebiliriz. <a href="https://reactjs.org/docs/react-api.html#reactmemo">Detaylı bilgi için…</a></blockquote><p>Yukarıdaki şekilde sarmaladıktan sonra Button komponenti React.memo sayesinde sadece propları değiştiği zaman tekrar render edilecektir. Tam da burada küçük bir noktayı daha düzeltmemiz gerekiyor çünkü Button komponentinin proplarından onClick’e verilen değişkenler non-primitive (function, object vb.) tipte olduğu için state değişiminden sonra yeniden oluşturulacaklar ve gereksiz render etme işlemini önleyememiş olacağız. Bu durumu düzeltmek için de devreye useCallback’i giriyor (duruma göre useMemo da kullanılabilir).</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/09869b18093fcae2ea82088b9591c59f/href">https://medium.com/media/09869b18093fcae2ea82088b9591c59f/href</a></iframe><p>Yaptığımız bu değişiklik ile gereksiz render etme işlemini önlemiş oluyor ve React.memo’yu sağlıklı bir şekilde kullanmış oluyoruz.</p><blockquote>React.memo optimizasyonu bir maliyet doğurabileceğinden dolayı kullanımına karar vermeden önce emin olmalıyız ve doğru bir şekilde kullanmalıyız. Ayrıca React’ın hızlı çalışma yapısı sayesinde ciddi sorunlar çıkarmayan gereksiz render işlemleri göz ardı edilebilir.</blockquote><h4>Computationally Expensive Calculations</h4><p>Maliyet doğurabilecek hesaplamaları useMemo içerisinde yapmak bize performans sağlayacaktır. useMemo’nun asıl ortaya çıkış amacı da bu tarz maliyetli işlemleri gereksiz tekrarlardan sakınmak içindir. Yine bir örnek verecek olursak (tam olarak kullanışlı bir senaryo olmasa da anlaşılır olmasını amaçladığım bir örnek):</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/ca6adeeb98d64e74cf1e49a12fb4d43d/href">https://medium.com/media/ca6adeeb98d64e74cf1e49a12fb4d43d/href</a></iframe><p>Yukarıdaki kod satırlarında gözüktüğü şekilde olası render işlemlerinde calculatePrimes tekrar tekrar çalışacaktır ve asal sayıların hesaplanmasının maliyet oluşturacağını varsayarsak projemize ciddi bir yük olacaktır.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/5675a0909096fff33745ccc773ac9b88/href">https://medium.com/media/5675a0909096fff33745ccc773ac9b88/href</a></iframe><p>Bu şekilde useMemo ile sarmaladığımızda sadece dependency array içerisindeki değerlerin değişmesi durumda hesaplanacaktır. Yani gereksiz render işlemlerinde hesaplama yapmayıp hafızadaki hesaplanmış değeri döndürecektir.</p><h4>Sonuç</h4><p>useMemo ve useCallback hooklarının kullanımı performans sağlayabilirken maliyetinin de olabileceğini tekrar vurgulamak istiyorum. Özellikle aynı proje üzerinde çalıştığınız arkadaşlarınız için karışıklık doğurabilir ya da dependency array’de yapacağınız yanlışlık ile memoize edilmiş değerlerin garbage collector tarafından temizlenmesini engelleyerek performans sorunlarına neden olabilirsiniz. Eğer ölçümlerinizi ve kullanımınızı doğru yaparsanız başta da söylediğim gibi performans faydaları sağlayabilirsiniz.</p><p>Umarım faydalı bir yazı olmuştur :)</p><h4>Referanslar</h4><ul><li><a href="https://medium.com/@jan.hesters/usecallback-vs-usememo-c23ad1dc60">https://medium.com/@jan.hesters/usecallback-vs-usememo-c23ad1dc60</a></li><li><a href="https://reactjs.org/docs/hooks-reference.html">https://reactjs.org/docs/hooks-reference.html#</a></li><li><a href="https://www.developerway.com/posts/how-to-use-memo-use-callback">https://www.developerway.com/posts/how-to-use-memo-use-callback</a></li><li><a href="https://kentcdodds.com/blog/usememo-and-usecallback">https://kentcdodds.com/blog/usememo-and-usecallback</a></li><li><a href="https://dmitripavlutin.com/use-react-memo-wisely/">https://dmitripavlutin.com/use-react-memo-wisely/</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2ce2fc978b7a" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/innovance-company-blog/usememo-ve-usecallback-2ce2fc978b7a">useMemo ve useCallback</a> was originally published in <a href="https://medium.com/innovance-company-blog">Innovance Blog</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>