<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mehmet Soydam on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mehmet Soydam on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mhmtsoydam?source=rss-d054ef684532------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*pOYNnRkkbb_57or8eAeZGg.jpeg</url>
            <title>Stories by Mehmet Soydam on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mhmtsoydam?source=rss-d054ef684532------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 06:02:47 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mhmtsoydam/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Rodos ve Kapıda Vize]]></title>
            <link>https://medium.com/@mhmtsoydam/rodos-ve-kap%C4%B1da-vize-2efeda48e194?source=rss-d054ef684532------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2efeda48e194</guid>
            <category><![CDATA[turkey]]></category>
            <category><![CDATA[greece]]></category>
            <category><![CDATA[travel]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Soydam]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 01 May 2026 11:12:44 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-01T11:12:44.135Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>İş hayatına atıldığımdan beri İstanbul’da yaşıyorum. Uzaktan çalıştığım dönemlerde, Antalyalı olmanın verdiği rahatlıkla mesai bitimi kendimi denizde bulmak isteyip ailemin yanına gittiğim çok oldu. Yeni işime Eylül gibi başlamıştım ve Aralık’ın son iki haftasında uzaktan çalışma hakkım vardı. Dedim ki, neden Rodos’ta uzaktan çalışmayayım?!</p><p>Schengen vizesine göre prosedürü çok daha kısa olduğu için hemen kapıda vizeyle gidilebilecek adalara baktım. Rodos hem bu adaların en büyüğüydü hem de dönüşte Fethiye üzerinden Antalya’ya geçeceğim için rotama çok uygundu.</p><p>Süreci özetlemek gerekirse: Seyahatten en az 10 gün önce adaya çıkacağınız feribot acentesine belgeleri iletiyorsunuz. Yine bankadan 3 aylık gelir dökümü vb. almanız gerekiyor, normal vizeyle birebir aynı tutarı ödüyorsunuz; ancak diğer adımlar görece basit. Fark olarak en fazla 7 gün kalabiliyorsunuz ve başka bir adaya geçemiyorsunuz. Belgelerde sorun olmadıkça acenteden bir yanıt gelmiyor, gittiğiniz gün sınırda vizeniz pasaportunuza işleniyor.</p><p>Cuma gece yarısı Dalaman’a uçtum, sabahında Fethiye’de feribotun yanında bekleyen 10 kişiden biriydim. Kışın Yunan adasına gitmenin bir yan etkisi de pek giden olmaması; feribotta gerçekten 10–20 kişi kadardık.</p><p>Adaya ulaştıktan sonra Yunan polisinin kontrolünden geçmeniz gerekiyor. Küçük, baraka denebilecek bir yerde AB dışı (non-EU) vatandaşı sırasına girdik. Parmak izi alırken pasaportları topladılar. Sonra valizlerle kontrolden geçtik ama x-ray falan yok; şöyle bir bakıp şüphelendiklerini açtırdılar, kalanlar geçti.</p><p>Geçtikten sonra ön tarafta beklemeye başladık, pasaportlar sırayla geliyordu. Benimki de geldi, sayfayı açtım, baktım; benim pasaport. Geceden yorgun gelmişim zaten, tuttuğum ev de uzak… Cebime attım, bir taksi bulup yola koyuldum.</p><p>Tuttuğum ev harika bir Airbnb’ydi. Ev sahibim masaya el yapımı kurabiyeler, portakal ve elma bırakmıştı. Rahatladım, artık kendimi yatağa atıp biraz dinlenme vaktiydi.</p><p>Pasaportu elime aldım, nasıl bir vize bastıklarını merak edip sayfaları çevirdim ve… Sayfada bambaşka birinin vizesi var! Bir an başımdan aşağı kaynar sular döküldü. Başka birinin mi pasaportunu aldım diye heyecanla ilk sayfaya dönüyorum; yok, pasaport gerçekten benim. Sonra yine vizeye bakıyorum; eh, bir Türk erkeği birbirine ne kadar benzerse o kadar benzeyen birinin fotoğrafı var.</p><p>Pasaportun vize sayfasıyla kimlik sayfası arasında birkaç tur atıp olayı anlamaya çalışıyorum ama çok da anlaşılacak bir durum yok tabii 😂</p><p>Hemen evden çıktım, sahildeki karakola doğru yola koyuldum. Basılan vizede hem başka biri var hem de günübirlik bir seyahat planlamış. Günübirlik olması bir yana, çıkışta vizede başka birini görseler derdimi nasıl anlatırdım? Suçlu bile bulunabilirdim.</p><p>Kış sezonu olduğu için etraf sakindi, taksiyi nereden bulacağımı da bilmiyordum, hızlı adımlarla yürüyerek vardım. Polislere durumu anlattım. Onlar da epey şaşırdılar, beni içeri aldılar. Pasaportun sayfasını yırtamazlar, üstüne de yeni vize yapıştıramazlar… Polis eline pasaportu aldı, yanındaki elektrikli oda ısıtıcısına tuta tuta vizenin yapışkanını yumuşatıp sayfayı parça parça temizledi.</p><p>O sırada, vizesi bana basılan Türk arkadaşın da durumunu kontrol etmek için onu aramamı istediler. Aradım; neyse ki onun pasaportuna kendi vizesi doğru yapıştırılmış. Haliyle aynı vize iki kere basılmış, biri bana diğeri ona yapıştırılmıştı.</p><p>Pasaportun elektrikli oda ısıtıcısı ile mücadelesini izlerken “bari sayfa yıpranmasa” diye içimden geçiriyordum, yarı gergin halde. Polis abi gayet sıcakkanlıydı, işlem sırasında sohbet ettik, vize için giriş-çıkış tarihi gibi birkaç detayı sordu. Sonunda yeni vize çıktısını alıp yapıştırdı.</p><p>Pasaportu alıp çıkacaktım ki, bu sefer ne olur ne olmaz diyerek vizeyi baştan aşağı kontrol edeyim dedim. Giriş-çıkış tarihleri doğru, fotoğraf benim fotoğraf, güzel. Ta ki adımı kontrol edene kadar… Soyadım <strong>SOYDAM</strong> biliyorsunuz ki, vizeye <strong>SOYDAN</strong> işlenmişti 🤦‍♂️ O kadar uğraştırmışken bunu söylesem mi söylemesem mi diye çekindim başta, ama bir cesaret “Bunu da yanlış yapmışsınız” dedim ☹️ Polis de benden usanmış olacak ki ses bile etmeden el işaretiyle “hadi git” demeye getirdi. İyi günler dileyip çıktım.</p><p>Feribotla gelirken Fethiye’de turizmde çalışan bir arkadaşla epey sohbet etmiştik, o akşam onunla haberleştik. Gün zaten yolda ve pasaport işleriyle bitmişti. Eve geçip dinlendim; akşamına yemek, bir iki kafe-bar derken etrafta dolaştık. Noel dönemi olduğu için turist azdı ama ada yerlilerinin kendi eğlenceleri oldukça canlıydı.</p><p>Sonrasındaki 7 gün boyunca gündüzleri evden çalışıp akşamları şehri dolaştım, sempatik insanlarla dolu sevimli bir ada hayatını deneyimlemiş oldum. Ben oradayken havalar birkaç gün yağışlı geçmişti. Bilirsiniz, tatillerin en güzel günü hep son gündür. Adadan ayrılacağım gün, 5 gündür yüzünü pek göstermeyen güneş en parlak haliyle beni selamlayıp adadan öyle yolcu etti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Sc7HDyqar_4r4zRICerlSQ.jpeg" /><figcaption>Rodos’tan ayrılırken, ileride feribot limanına tekeri bozulan valizimi sürükleyerek çekerken ben</figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2efeda48e194" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Gürcistan — Azerbaycan Seyahatim]]></title>
            <link>https://medium.com/@mhmtsoydam/g%C3%BCrcistan-azerbaycan-seyahatim-0656f2fab050?source=rss-d054ef684532------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/0656f2fab050</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Soydam]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 08 Jun 2024 21:12:57 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-06-11T10:10:34.723Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Gürcistan — Azerbaycan Seyahatim</h3><p>Kafkaslar’ın iki güzel ülkesi, Gürcistan ve Azerbaycan. Şubat ayında çalıştığım şirketten istifamla birlikte küçük bir kaçamak yapma fırsatı kovalarken hem ucuz hem kolay bir seyahate bakıyordum. Şubat ayı ve sonrası benim için bir duygusal bir rollercoaster gibi geçti, önce çok heyecanlandığım bir iş yerinden teklif aldım, ertesi gün evime hırsız girdi, sonra istifa ettim derken sevimli bir tatile çok ihtiyacım vardı. O sırada müsait olan bir arkadaşla da beraber çıkalım dedik, birkaç alternatif de değerlendirdik ama hem spontane gidebileceğimiz hem de kolayca organize edebileceğimiz en iyi alternatif Gürcistan’dan başlayıp Azerbaycan ile devam etmek gibi göründü ve iki kişi Türkiye’de daha önce gittiğimiz en doğu noktasına gittik.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kg1WxpqkgTT8X4tldts8cA.jpeg" /><figcaption>Look, how happy we are!</figcaption></figure><p>Seyahate Rize’den başlayıp otobüsle Batum’a ulaşmayı planlıyorduk. Rize — Artvin havalimanı isminden de anlaşılacağı üzere iki şehrin ortasında. Biz de Batum’a yakın olan Pazar ilçesinden otobüse bineriz dedik. Pazar otogarı hiçliğin ortasında bomboş bir otogardı, açık bir adet yazıhane dahi yoktu. Biz de nereden bineceğiz diye otobüs firmasını arıyoruz ama yerel bir fırının adını söylüyor, oraya gelin diyordu, tabii biz nereden bilelim. Oradan bir büfeden yardım istedik, sağ olsun aradı, etti adam. Direkt yol üstünden geçiyordu zaten, bindik oradan ama otobüsün şoförünün telefonu çekmiyor falan, biraz tedirgin edici bir bekleyişti. Siz yine de Rize otogarda beklemeyi tercih edin derim. Pazar’da yerel bir lokantada yemek yedik, tanıştık falan, gayet canayakındı herkes.</p><h3>Batum</h3><p>Pazar’dan bindiğimiz otobüs ile Batum’a kadar geçtik, her yerde gece bile açık döviz ofisleri vardı zaten, para konusunu dert etmeden gelebilirsiniz, çok fark da yoktu sınır kapısı ile şehir merkezi arasında. Tuttuğumuz otel merkezi bir yerdeydi, otobüs direkt yanından geçti bile sayılır, 5 dakika yürümeyle ulaştık.</p><p>Batum kumarhanelerle devasalaşan bir şehir, şehrin bir kısmında çok şık yeni yapılan binalar, otelleri görebilirsiniz, şehrin diğer yarısı ise çok daha ekonomik kısıtlarla kalmış halkın yaşadığı yer olarak söyleyebiliriz. Sahil şeridi boyunca oteller, kumarhaneler. İlk gün kahvaltıdan hemen sonra şehirde görülecek neler var diye arayınca çıkan yerleri dolaşmaya başladık. Başladık ama her yer o kadar ıssız ki, kış sezonunda gitmeye bağladık ama o bile yeterince açıklamıyordu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BuN21HVy9N96OLd_AthE8w.jpeg" /><figcaption>Piazza meydanında bi ben vardım, bir de arkadaşım, öyle bir meydan 😅</figcaption></figure><p>Ulusal tarih müzesini gezdik, aslında kökeni oldukça güçlü bir millet ve altın işlemeciliğiyle bilinen zamanları olmuş ama müzeleri çok bakımlı denemezdi. Batum denince akla gelen Ali &amp; Dino heykelini görmeye gittik ama heykeli böyle şehrin anıtı olarak oldukça görünür olacağını beklerken sahilin sonunda yakınlaşınca anca görülen halde bulduk. Ali &amp; Nino’nun hikayesi birbirine aşık olan bir Azeri bir Gürcü gencinin hikayesini anlatıyor. İki millet de birbirine yakın yaşadıkları ve hala iki ülkede karşılıklı azınlık olarak bulundukları için böyle acıklı &amp; ilham verici hikayeler var geçmişlerinde.</p><p>Şehir sabah saatlerinde epey hareketsiz iken öğleden sonra sokaklar sonunda dolmaya başladı ama nasıl bir hissiyat verdi, böyle bir Sovyet filminden bir sahnenin içine girivermişim gibi işine, evine nötr yüz ifadeleriyle yürüyen bir kitle. Sınırın o tarafında benzin ucuz, bu tarafında çay pahalı vb muhabbetlerden Türk ziyaretçilere oldukça alışıklar, Türkçe konuşan Gürcü esnaf vardı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kqt8SJtQlRR7_MsiJepNEQ.jpeg" /><figcaption>Mehmet, the foodie 🍛🍗</figcaption></figure><p>Akşam yemeği için şehrin ünlü restoranı Tavaduri’de durduk. Gün boyunca yürüdük diye öyle bir sipariş vermişiz ki bir haçapuri (pide), iki haşlama(?), bir tavuk söyledik. Haşlama(?) ismini duyunca biz de şaşırdık, Türkçe’den mi geçmiş diye sorduk kıza ama gayet yerel bir çorbamız dedi, kuşbaşı etle pişmiş yeşillikli bir çorba idi ve nefisti, haçapuri de Gürcü pidesi ama tereyağı öyle güzeldi ki 😋 tavuğu da sanırım ateşte pişirip sonra sosla bekletip servis ettikleri bir yemekleri idi ama hem tıkabasa doymuştuk, hem de çok sevemedim açıkçası. Son olarak bir de masamıza analı hinkali söylemişiz ki yeni nesil restoran şovlarından biriyle geldi, şovsuz gelse gayet güzeldi 🥹</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2Fk-mbm5mASe4%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3Dk-mbm5mASe4&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2Fk-mbm5mASe4%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/54404eed438228577a71691e2aadd668/href">https://medium.com/media/54404eed438228577a71691e2aadd668/href</a></iframe><p>Ertesi gün Tiflis’e doğru yola çıkmak üzere tren istasyonuna doğru yol aldık. Tren oldukça yeni ve bakımlı idi ama yol için aynısını diyemem, konforsuz bir yolculuk yaptım diyemem ama tren yolculuğu boyunca sıkça bakım çalışması yapılan yer vardı, eski ve bakımsız görünen yerler çoktu.</p><h3>Tiflis</h3><p>Tiflis’e çok az vakit ayırarak geldiğimiz önden belirteyim. Trenden indik ve gideceğimiz otele doğru bir taksi bulmaya çalışırken çıkışta arabasıyla bekleyen bir sürü sürücü var zaten ve kafalarına göre tarife kesiyorlar, daha sormadan valizlerimizi bir abi yerleştirdi, sonra fiyatta anlaşamadık ama İstanbul taksilerinden şikayet edenler bir de Tiflis tren istasyonundan taksiye binsinler 😂</p><p>Otele yerleştik ama otel gerçekten Batum’da da bahsettiğim Sovyet romanından fırlama bir gerçeklikti karşımızda. Bayağı ucuz bir yer tutmuştuk kabul ediyorum ama iki kat çıkıyoruz resepsiyon var, uzun bir koridoru geçiyoruz, koridorun ortasında kat değiştirip başka binaya bağlanıp koridorun sonuna yerleştik. Kaldığımız yerin eski bir siyasi karargah/hapishane olmadığına kimse beni ikna edemez. 😄</p><p>Otel merkezi bir yerdeydi, hemen şehre daldık. Farklı bir Sovyet şehir yapılanması vardı tabii, cumhuriyet meydanına kadar dolaştık, ulusal tarih müzesine girdik kapanmadan. Şehirde dolaştığımız yerler oldukça eski ve bakımsızdı, yani içinde insan yaşıyor ama penceresi kırılmış ama tamir edilmemiş gibi gibi çok örnek vardı.</p><p>Akşamına doğru Mtatsminda Park’ına çıktık ama hayatımda bindiğim en tehlikeli taşıma aleti olabilir buradaki füniküler. Bir halat üzerinde yukarı çekiliyoruz ama çıkarken tık sesleriyle kabin bir yerleşiyor, oynuyor derken korktuk epey. Dağın başına çıkıyor ama çıkarken ortada bir yerde de durak var, sanırım bir kiliseye erişiliyor ama o kadar dik bir yokuş ki. Sonunda ise şehrin lunaparkı ve parkı var. Dağın başında dönme dolaba binmek güzel bir deneyim olabilirdi, biz şehrin manzarasıyla birlikte birer kahve — şarap içtik ve tehlikeyi yaşayarak hissettiğimiz fünikülerle aşağıya indik.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QdSOuXpMwjHfT0j2QG6YDA.jpeg" /><figcaption>Arkadaki TV kulesi, bence ikonik 😁</figcaption></figure><p>Akşam otele yakın bir bara girdik, gayet güzeldi. Sonrasında daha ünlü bir bara daha geçelim dedik, kapıda iki kişi bekliyordu ama içerisi bomboştu. Kapıdakilere soralım dedik, gayet kibarca yaklaşıp biz burayı internette görüp geldik ama boş gibi, ilerleyen saatlerde mi artıyor dedim ama aldığım cevap ‘bilmiyorum’ idi, en ufak bir iletişim çabası yoktu. Sabah erken saatlerde Bakü’ye doğru uçmak üzere Tiflis Havaalanına doğru gittik. Tiflis’te gerçekten çok kısa kaldık ve deneyim olarak sevimli diyebileceğim bir deneyim görmedim ama daha sonra konuştuğum herkes Tiflis’i çok övdü, bilmiyorum, daha düzgün bir zamanda tekrar keşfetmek iyi olur.</p><h3>Bakü</h3><p>Bakü’ye öğleden sonra indik. Tiflis’ten trenle geçmeyi isterdik ama sanırım sınır kapalıymış ve internette çok bilgi bulamadık, o yüzden önden uçak ayarlamıştık, sonra da sormadık. Havaalanından şehre otobüsle geçtik, Bakucard almak gerekliydi. Otelimiz indiğimiz durağa yakındı ama valizlerle yürümeyelim diye bir durak metroya binelim dedik ama Batum’un aksine döviz ofisi bulmak oldukça zordu, hatta TL bozmak için gündüz vakti Yapı Kredi’ye uğramak zorunda kaldık başka yer olmadığı için.</p><p>İlk akşam Dolma Restaurant’ta bir yemek yedik. Sonra hafiften sahil kıyısından yürüyerek Mini Venedik’ten, Ateş Kulelerin yanından Şehitler Makamına kadar yürüdük. Hem Sovyet geçmişi, hem Ermeni mücadelesi derken çokça acı hikaye dolu bu şehir. Ertesi gün ilk durak olarak Müzeler Merkezi’nden başladık. Azerbaycan’ın istiklal mücadelesinden müzik aletleri ve tiyatro geçmişine dair birkaç farklı bölümden oluşuyordu, her birinde belletçi dedikleri rehber ile beraber gezdik. Türkiye ile benzer dönemlerde benzer mücadeleler verip farklı kaderler yaşamışız. Yeni kurulan ve millet kavramını hem inşa hem benimseme amacıyla çok ulusal bir anlatımları vardı belletçilerin ama hepsi de çok hoşsohbet ve Türkiye’den geldiğimizi duyunca oldukça ilgililerdi. Dillerini o kadar hızlı anlatırken bazı yerlerde kaçırıyorduk ama yine de çok faydalı ve eğlenceli oldu. Buranın aklımda kazınan en önemli alıntısı Atatürk’ün zamanında modern Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kurucusu Mehmet Emin Resulzade’ye yazdığı şu mektup:</p><blockquote>Mehemmed Emin Bey, men dünyaya senden üç sene erken göz açmışam. Ancag bütün Türk aleminde Türkün istiglal bayrağını sen galdırmışsan ve bayrag enmesin deye, men senin elinden alıb Türkiye üzerinde dalğalandırmışam. Enmez demişsen bu bayrag, enmeyecektir.</blockquote><p>Atatürk Türkiye’den önce kurulan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin Sovyet işgali sonrası zorlu günler yaşaması sonrası bu mektubu yolluyor.</p><p>İlk günün en büyük şansı ODTÜ yıllarımdan Azeri bir mimar dostumun bize eşlik etmesi oldu. Şehrin tarihini, dokusunu, nereleri görmek gerektiğini, nerede ne yeneceğini, hayatın nasıl aktığını her detayıyla anlattı. Şehri tanıyıp bir millet iki devletin ne olduğunu her yönüyle kavradık. Gezmek için birçok rotayı sayesinde oluşturduk. :)</p><p>Şehrin geçmişini temelden anlayalım deyip ertesi gün Şirvanşahlar Sarayı’ndan başladık.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7l7yXiG6TMYOjhgJQaVZsg.jpeg" /></figure><p>İçerşeher’den dolaşıp Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi’ne geçtik. Müze iki bölümden oluşuyor, ilk önce Azerbaycan milli sanatından başladık, resimler, kilimler, kıyafetler, sanatın öne çıktığı her yerden enfes eserler vardı.</p><figure><a href="https://www.instagram.com/p/C3iIjvGoYy9/"><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_UbvUXQVBH-8TUIbtLkJ4g.png" /></a></figure><p>Müzenin devamında diğer milletlerden getirdikleri çeşitli eserler vardı, burada da etkileyici çokça eser vardı. İki tarafı da belletçi eşliğinde gezdik.</p><figure><a href="https://www.instagram.com/p/C3j2bWIIicA"><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_UbvUXQVBH-8TUIbtLkJ4g.png" /></a></figure><p>Çıkışta arkadaşım Halı Müzesine geçti, bense Modern Sanat Müzesi’ne doğru yola koyuldum. Modern Sanat Müzesi de benim çok hoşuma gitmişti, arkadaşımda Halı Müzesi’ni beğendi ilgilenirseniz.</p><figure><a href="https://www.instagram.com/p/C3miy5aoeHS"><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cIQaAdWokl0WmAc2jC1ZEQ.png" /></a></figure><p>Çıkışta Haydar Aliyev Merkezinde buluşacaktık. Haydar Aliyev Merkezi ile komik bir anımızı paylaşayım. Soruyoruz işte nedir burası falan, herkes işte bir gidin görün diyorlar, içeride ne olduğunu kimse söylemiyor, sergiler var falan diyorlar. Bizim için tamamen kapalı kutu olarak gittik :D İçeride ne var, büyük sırrı şimdi açıklıyorum: farklı farklı temada bir sürü sergi/koleksiyon vardı. Müzik aletleri, oyuncak, bir yazar, Miniatürk gibi kat kat farklı temalar vardı, binanın mimarisi ve dış görüntüsü zaten baştan sona etkileyici.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Oux7p8_DM-O6BFG8YhftZw.jpeg" /><figcaption>İkonik 😍</figcaption></figure><p>Burayı da bitirince bir şeyler atıştırıp şehir merkezinde bir tiyatroya gittik. Azerbaycanca günlük konuşmada kolayca anlaşılsa da o günde o kadar yer dolaşmış ve kaç belletçi dinlemişken dinlemesi, takip etmesi çok zordu ama sonuna kadar izledik. Oyun Notre Dame’ın Kamburu idi ama sonunda Ermeni işgalinden kurtulan Azerbaycan topraklarındaki acılı durumları gösterdikleri bir gösterimle bitirdiler, bu da açıkçası devlet eliyle planlı bir propagandayı direkt hissettiğin bir yer idi.</p><p>Ertesi gün güne biraz daha yavaş başlayıp önce ilk petrol kuyusunun olduğu yere gittik. Etrafta hala faaliyette olan kuyuları uzaktan görebiliyorsun ama eskileri çevreleyip geziye açmışlar ama pek kimse yoktu, pek de bilindik/gidilen/gezilen bir yer değildi sanırım. Sonra şehrin yeni yakasından hilal şeklindeki binanın oralara geçtik. Sahil boyunca yürüyüp Syrovarnya’da güzel bir yemek yedik. Etrafta hediyelik almak için dolaşıp biraz da Baku Book Center’da takıldık.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cWKTFM2EgnFeZojFS-cjUA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BvacSvYoP6yMDtnjPvcESA.jpeg" /></figure><p>Bakü oldukça düzenli bir şehir, insanlar zaten çok tanıdık ve samimi geliyorlar, renkli bir hayat var, bahsedemediğim şarap, kahve içtiğimiz yerler oldukça tatlıydı. Şehir merkezi kışın gitmemize rağmen oldukça hareketliydi, bahar ve yazın eminim daha cıvıl cıvıldır. Ulaşım olarak taksi çok ucuz gelmişti, kilometrelerce gidiyoruz 100 ₺ yazıyor, oldukça uygundu.</p><p>Bakü hem şehri gezmesi çok güzel bir şehir hem de tarihiyle etkileyici. Herkes çok ilgili ve Türkiye’ye meraklı. Yemekler olarak da bolca keçi etli yemekleri, güzel şarapları, Rus &amp; Gürcü esintileri var. Her yerde Türkiye’den bildiğimiz markalar, restoranlar var zaten. Gezide sadece Ateşgah’a gitmemiştik Bakü’de, bir dahakine orayı da görmek, öğrenmek isterim.</p><p>Genel olarak çok keyifli bir geziydi. Batum başlangıç için güzel olsa da kumarhaneler çok ilgimi çekmediği için bir daha uğramalık bir potansiyel görmüyorum. Tiflis için keşfedilmemiş bir potansiyeli olduğunu düşünüyorum kendi adıma, kısa sürede az yer gördük ve biraz hayal kırıklığı idi ama öven çok insan duydum, tekrar görmek isterim.</p><p>Azerbaycan içinse Bakü çok güzeldi zaten, gezmeye tekrar gidilir ama bir dahakine Gence’yi de görmek isterdim. Bakü için o kadar heyecanlandık ve beğendik ki arkadaşım bir ara burada kiralar nasıldır diye bakıyordu 😅 Taşınır mıyız bilmem ama çok sevdiğimiz belli.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=0656f2fab050" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Balkanlar Seyahatim]]></title>
            <link>https://medium.com/@mhmtsoydam/balkanlar-seyahatim-3ceb3c09b453?source=rss-d054ef684532------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3ceb3c09b453</guid>
            <category><![CDATA[seyahat]]></category>
            <category><![CDATA[balkanlar]]></category>
            <category><![CDATA[travel]]></category>
            <category><![CDATA[balkans]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Soydam]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 08 Jul 2023 21:39:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-11T21:17:27.062Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Kurban Bayramı’nı fırsat bilerek ben de Balkanlar’a açılan Türklerden biri oldum geçtiğimiz haftalarda. Toplamda 14 gün geçirdim ve 4–5 ülke/şehir gezdim. Sizlere de her birinde izlenimlerimi kısaca aktarmak istedim. Google’da ilk çıkan yapılacak şeyleri yazmaktan ziyade ilk bakışta göremeyeceğiniz şeyleri yazmak istiyorum o yüzden her şeyi bulmayı beklemeyin. :)</p><h3><strong><em>Arnavutluk</em></strong></h3><p>İlk uçuş noktam Tiran idi, Çarşamba gecesi uçup Perşembe gece yarısından sonra indim. Havaalanı küçük ama işlevseldi, çıkışta direkt mobil operatör dükkanları var falan, ilk ihtiyaç için gayet güzel. Taksiyle havalimanından kalacağım Airbnb’ye geçtim, havalimanı bir tık uzak ama şehir merkezine gelmek 22 Euro tuttu diye hatırlıyorum. Kaldığım yer Airbnb stüdyo daire idi, mutfak, banyo, yatak odası eşyalarının tamamı vardı.</p><p>Tiran şehir olarak bayağı güzeldi, özellikle her ama her sokakta 3–5 kafe dükkanı bulabilmek kolaydı. Kendi para birimleri olsa da Euro ile de alışverişi herkes kabul ediyordu. Genel olarak yaklaşım sıcaktı. Şehirde gezilecek görülecek birçok yeri gezdim, sokaklarda kayboldum ve hiçbir yerde güvensiz hissetmedim. Toplamda 2 remote çalışma günü ve 2.5 gün kaldım, Tiran için belki uzun sayılabilir ama gelen turizm akını ve tanışabilme imkanı ile şehirde sıkıldığımı çok hatırlamıyorum. Şehirde doğa yürüyüşü için büyük parkta iki gün yürüyüşe çıktım, kuş cıvıltıları altında nefis bir yerdi yine.</p><p>Bir günü ise Durres’e ayırdım ama şehir beni çok açmadı açıkçası, sahil kısmına da gitmemiştim ve yüzülecek yerlerini de göremedim ama ülkenin asıl güzel sahillerinin Sarande bölgesinde olduğunu birçok insandan duydum.</p><p>Tiran gayet sakin ve kendi akışında idi, merkezi bir yerde olduğum için de sıkıntı yaşamadım. Tek olumsuz olay şehrin ana meydanında telefonla restoran/kafe bakarken bir kadın birden bağırmaya başladı, ayrıldım oradan ama sonra bir yerde daha gördü, yine bağıra bağıra söylenmeye başladı. Polis vardı yakında, ona sordum, merak etmeyin diyip yolladılar beni. Başka da sıkıntı yaşamadım.</p><h3><strong>Sırbistan</strong></h3><p>Sırbistan’a Tiran’dan sonra uçakla indim. Uçağım gündüz olmasına rağmen havaalanından ulaşım pek anlaşılır değildi ve tuttuğum yer biraz uzaktı. Havaalanında A1 diye bir dolmuşa bindik ama nereden kalkıyor, kim gidiyor, ne zaman geçecek anlayana kadar canım çıktı. Havalimanı da zaten tadilattaydı ama onun yanı sıra ilk karşılaşma için o kadar sevimli değildi. Sonra da şehir merkezinden bir otobüse daha binmem gerekiyordu ama otobüste bilet SMS ile çalışıyormuş ve SMS için de Sırp hattı gerekiyor. Yani ilk izlenim biraz turist dostu olmadığı yönünde olmuştu. Airbnb’me ulaştığımda ev sahibim kadın hiç İngilizce bilmiyordu neredeyse ama çok tatlıydı, bana bir Sırp hattı aldık hemen. Hat ucuzdu zaten, 250 liraya 50 GB gibi bir paket. Balkan ülkelerinde hat çoğunlukla roaming’e açık ve aynı paket hepsinde geçerliymiş, o yüzden keşke ilk Tiran’dan alsaydım dedim.</p><p>Belgrade’ı gezmek güzeldi, şehrin savaş zamanından kalma yıkık dökük yerleri de var, çok güzel mimarili tarihi dokusu ya da modern yerleşimleri de var. En beğendiğim deneyimler Cumhuriyet Meydanı’ndan başlayan yürüyüş turu ve müzeler oldu. Yürüyüş turunda <a href="https://www.tripadvisor.co.uk/Attraction_Review-g294472-d6717296-Reviews-Belgrade_Free_Tour-Belgrade.html">Dušan Virijević</a> gayet eğlenceli bir karakterdi zaten ve yürüyüşte de diğer insanlarla da sohbet ettim bolca.</p><p>Müze olarak Cumhuriyet Meydanı’ndaki Ulusal Müze ve yeni Belgrad’daki Çağdaş Sanat Müzesi favorilerimdi. Komünizm tarihiyle ilgileniyorsanız Yugoslavya Müzesi de ilgi çekici olabilir. Ayrıca Sırp kökenli olan ama hayatında hiç Belgrad’da yaşamamış olan Nikola Tesla’nın da müzesi de eğlenceliydi ama bilet, rezervasyon yapabiliyorsanız iyi olabilir, ben zoru zoruna girmiştim ve kuyrukta bir sürü insan vardı.</p><p>Şehir büyüktü ve gezilecek yerleri gezsem de biraz daha hissetmek isterdim. Kaldığım yerin uzak olmasından mı yoksa insanların Tiran kadar sıcakkanlı olmamasından mı bilmem şehrin içinde olma hissini tam alamadım.</p><p>Şehirde çok fazla dilenci vardı ama tuhaf bir şekilde gayet güzel giyimli bir adam gelip Türkler de çok geliyor buraya, severiz falan diyip sonra bana yemek ısmarlar mısın diyip kabul etmeyince ‘sen de evsiz kalırsın inş’ diyip gidince insan biraz hayret ediyor. Şehirde güvensiz hissettim diyemem ama biraz şüpheci hissetmedim desem yalan olur.</p><p>Belgrad’dan otobüsle Saraybosna’ya geçecektim ama otobüs terminalinde otobüs biletimin yanında bir bilet daha almamı istediler, biletin biletini kestiler yani. Sonra bagaja da biraz para aldılar. Çok büyük tutarlar değil ama bilet için tekrar uğraş, otobüse binerken tekrar uğraş falan, Belgrad standartları…</p><h3>Bosna Hersek</h3><p>Belgrad’dan Saraybosna’ya geldim ve bir <a href="https://www.hostelworld.com/st/hostels/p/280114/hostel-kucha/">hostelde</a> kaldım. Otobüs terminalinden şehir merkezine gitmek için bir taşıt gerekiyor kesinlikle. Hostel’im merkeze yakın yamaç bir yerdeydi.</p><p>Şehir inanılmaz güzel bir tepelik üzerinde iki — üç katlı evlerden kurulmuş bir yapıda idi. Şehirde bir kısım tamamen Osmanlı’yı, bir kısım, komünizm dönemini, son kısım da yeni ve modern kesimi gösteriyor. Şehrin asıl hikayesi komünizm yıllarında yaşanan acılarla dolu. Etrafta şehitlikler ve anıt müzeler dolu. Baş çarşıda da tam bi Türk usulü çarşı var, insanlar İngilizce de çok bilmiyor ama yeterince yerli param çıkışmayınca en yakın döviz bürosuna gidip gelmeme izin verecek kadar anlayışlı olmalarından dolayı gayet güzeldi.</p><p>Saraybosna’da bir gün kaldım ve ana noktaları gezdim, daha uzun kalsaydım da sıkılmazdım muhtemelen ama ülkede Mostar’a gidemediğim için üzüldüm diyebilirim. Bir daha gidersem Mostar da aklımda kalan yerlerden.</p><p>Ayrılırken yine otogardan ayrıldım ve burada da biletin biletinin parasını istediler, valiz parası istediler. Yerli para çıkışmayınca araya kaynadım galiba neyse ki. :) Otogar şehrin Sırp tarafında olduğu için belki onunla alakalıdır bu vasat biletin biletini isteme hali. :) Ama bir tuvalet vardı ki kullanım 40 TL ama kir mi kir…</p><p>Saraybosna’dan otobüsle Karadağ’a doğru yola çıktık. Yollar yer yer bozulsa ve tek şerite düşse de boş olduğu için sorun olmadı ama kimi yerde şimdi burada heyelan olup yol kaysa şaşırmam dediğim çok oldu. Yol boyunca doğa nefisti, birçok da kamp/tatil yeri vardı. Gidenlere mutlaka tavsiye ederim. Özellikle Karadağ sınırındaki çıkış kapısı deneyimi efsaneydi, tek şerit tahta köprüden geçmek efsane.</p><h3>Karadağ</h3><p>Karadağ’a gitmek için belki talihsiz bir günü seçtim, sağanak yağışla giriş yaptım. Bosna Hersek’ten gelirken yolda doğa güzel demiştim ama asıl güzellik Mratinje Barajı’nda başlıyordu. Barajı gördükten sonra yol öyle güzel manzaralara tanıklık ediyor ki gözlerinize inanamıyorsunuz. Yol Bosna Hersek tarafına göre çok daha bakımlı olsa da daha dağlık olması nedeniyle çok fazla tünelden geçiyorsunuz ve tüneller bildiğiniz kazılmış ve bırakılmış, koruyucu bir beton vs hiç yok. Biraz maceralı oldu benim için açıkçası ama yine de her şey sağlamdı.</p><p>Karadağ’da Podgorica’da kalacaktım ve çok emin değildim Kotor veya Budva’ya gitmeye. Yağmur da yağınca gitmedim. Şehre gelince önce taksi mağduriyeti yaşadım, yağmur yağıyor diye 10 dk mesafeye 20 Euro isteyince yürürüm dedim, nasıl yağmur yedim anlatamam. Şehirden çok uzak bir yerde olmasa da kalacağım yere yol da yoktu, yolun üstünde bir tane bile kafe vs de yoktu ki yağmur geçene kadar oturayım. Zar zor ulaştım ve en kötü seçeneğimi gördüm, kaldığım yer bayağı kötüydü. Sonra akşama doğru şehre indim biraz ama şehirde de bir şey yok açıkçası, Balkanlar’ın Yozgat’ı muhtemelen, üzgünüm. Ertesi sabah ilk bileti almıştım neyseki doğru kararmış.</p><p>Kotor ve Budva’yı çok sık duydum ama Podgorica’daki tatsızlık açıkçası beni oralar için de hiç heyecanlandırmadı, bilmiyorum, bilenler yazsın, belki gerçekten güzellerdir.</p><p>Karadağ’dan ayrılırken de taksi bulamama mağduriyeti yaşadım, yayan çektim yine, sonra bir dede arabasına aldı, 2 Euro’ya otogara attı beni. Otogardan ayrıldım ve minibüse bindim, neyse ki burada saçma sapan biletin bileti uygulaması yoktu, beklerdim Karadağ’dan. Ama asıl büyük sıkıntı minibüsle giderken oldu. Polis durdurdu ve turist vergisi sormaya başladı, minibüste de birkaç tane Türk vardı Titva’da birkaç gün kalan. Ben tek gece kaldığım için mi, turistik bölgede olmadığım için mi bilemedim, benden istemediler ama İngilizce konuşamıyorlar, ödemediyseniz 41 Euro cezası diyorlar falan filan, gereksiz bürokrasi. Kaldığın gün kadar vergi ödeyeceksem, koy vergiyi hotele, Airbnb’ye, turist olarak ben niye gidip uğraşayım. Bir de 0.8 Euro falan, neyse al geç ya, o para için turist ofisine insan mı çağrılır. Neyse, sorunsuz geçtik ama dil bariyeri de olunca gerildik.</p><h3>Kosova</h3><p>Podgorica macerasından sonra 3 günlük uzaktan çalışmalı Priştine gezime başladım. Karadağ’dan çıktıktan sonra Budva’dan da gelen bir diğer araç ile bizi daha büyük bir otobüse geçirdiler neyseki. Karadağ’dan önce Arnavutluk’a geçtik ve yolun çoğu oradandı. Arnavutluk’un Kosova yolu zaten Avrupa standartlarında otoyol ve izlemesi keyifli bir yoldu, göl ve doğa manzarası ile. Priştine’de kaldığım yer de çok merkezi idi ve öğle arasında yemeğe inip, kahvemi içip eve dönebiliyordum.</p><p>Priştine, Arnavut nüfusu sağ olsun, yine çok sıcakkanlı bir yerdi, Saraybosna kadar Türk esintisi var demezdim ama biraz vardı. Şehir oldukça küçük ve yapılacak şeyler kısıtlı olsa da yine de tatlı bir yerdi. Gittiğim tarihler de 2–4 Temmuz kutlamalarına da denk geliyordu, biri Kosova’nın ilk anayasa kabulü galiba, diğeri ise Amerika. Şehirde özellikle NATO’nun güvencesi nedeniyle çok fazla Amerika esintisi var, Bill Clinton Caddesi, Amerikan bayrakları gibi. Şehirde inanılmaz bir gelişim de var, 200k nüfuslu bir yer için oldukça fazla çok katlı rezidans vardı, teşekkürler Amerika yazdıkları kadar vardı belki de.</p><p>Priştine’de sadece sokak köpekleri konusunda tereddüt ettim çünkü her yerdelerdi ve yabancı bir ülkede son isteyeceğim şey bir köpekle tatsız şeyler yaşamak olurdu ama bir şey olmadı.</p><p>Dönüşte Priştine havaalanından İstanbul’a uçacaktım ama hava son gün öyle bir yağdı ki uçak inemedi. Havaalanı şehre bayağı uzak ve uçak da 3 saat ertelenince küçücük havaalanında biraz sıkıcı saatler geçirdim.</p><h3>Bir daha planlasam…</h3><p>Yolculuğa biraz planlı, biraz plansız çıktım. En çok Tiran ve Priştine’de vakit geçirdim. Yolculuğumun en keyifli noktaları olarak bu şehirleri başta ve sonda seçmiş olmam da iyi denk geldi. Yolculuğun en tatsız kısmı da Karadağ idi ama dediğim gibi çok anlamsız bir şehirde kaldım. Gidemediğim Ohrid ve Mostar aklımda kalan yerler oldu.</p><p>Mobil hattın tüm Balkanlar’da çalışacağını bilsem Tiran’dan alırdım.</p><p>Seyahatimi yine planlayacak olsam Priştine’den başlayıp vaktim varsa Kuzey Makedonya’dan Üsküp, yoksa direkt Ohrid, Tiran, vaktim varsa Sarande — Vlore, yoksa Kotor, Mostar, Saraybosna, Belgrad şeklinde çizerdim muhtemelen.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3ceb3c09b453" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Malta, yurtdışı stajım ve aklımda kalan notlar]]></title>
            <link>https://medium.com/@mhmtsoydam/malta-yurtd%C4%B1%C5%9F%C4%B1-staj%C4%B1m-ve-akl%C4%B1mda-kalan-notlar-f3c09583be7c?source=rss-d054ef684532------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f3c09583be7c</guid>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[malta]]></category>
            <category><![CDATA[turkish]]></category>
            <category><![CDATA[internships]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Soydam]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 07 Oct 2018 16:52:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-02-06T09:35:30.688Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Tanışıyorsak ya da sosyal medya kanallarından biliyorsanız bu yaz staj için Malta’da iki ayı aşkın bir süre geçirdim. Niyetimde hep bunu düzenli güncellemelerle aktarmak vardı fakat pek öyle gelişmedi ve ülkeye dönmemin üzerinden bir ay geçse de tek kelime yazmadım herhalde. Neyse, bunun telafisi için aklıma gelen bazı yerlerini notlar halinde yazacağım, sorularınızı da yorumlarda iletirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OqxxWd5khDQEgR0Vr4EbNQ.jpeg" /></figure><p><strong>Stajı nasıl buldum?</strong></p><p>Üçüncü sınıfın başında hedefim bir şekilde Erasmus’dan yararlanıp yurtdışına çıkmaktı. Öğrenim değişimi ilk akla gelen seçenekken bu yol benim için biraz tıkalıydı, çoğunlukla talebin yüksek olması ve talebi yaratanlar arasında benim notlarımın çok iyi olmaması nedeniyle. Ben de diğer alternatife yönelip staj aramaya başladım yurtdışı şirketlerde. Buna başlamak da biraz zorlu aslına bakarsanız, Avrupa’da bilmem kaç ülkenin, bilmem kaç dilinin yerlileri varken ben sadece İngilizce biliyorum diye başvuracağım ama hangilerine, nereden, ne sunarak, ne koşulda başvuracağım tamamen meçhuldü. Avrupa’nın en büyük yüz şirketi diye bir liste buldum, ilgilendiklerime teker teker başvurmaya başladım. Sevindirici bir haber, uluslararası staj öğrencisi gibi ilginç programları vardı bazılarının, bunlara daha istekle açıklamalar yazıyordum. Çok başvuru yapmadım diye hatırlıyorum, bir süre sonra bunalıp bırakmıştım, siz bırakmayın. Sonuç olarak olumlu bir dönüş alamadım bu büyük şirketlerden. Tesla reddetmiş beni, hah, onlar kaybederler. 😅</p><p>Okulun sitesinde de birkaç ilan vardı, İngilizce Öğretmenliği okuyanların çok faydasına yarıyor sanırım, üniversitelerde İngilizce kursu için stajyer ilanları vardı bolca. Benim de gözüme bir şirket ilişti, başvurdum, mülakat oldu, nelerden hoşlanırsın, hangi departman, bölümün vs derken kabul aldım. Kolay olmuştu, şirketi ileride daha detaylı anlatırım.</p><p><strong>Belgeler, vizeler… Çok zor…</strong></p><p>Değil. Tek kelimeyle bu süreçte beni yormadılar. Bir iki karışık durumlar oldu ama yine de ‘ah ne zorlandım be’ diyemem belge işleriyle. Bilmemeden kaynaklı yoruluyorsunuz ama karmakarışık durumlar değil, endişelenmeyin. Benim tam yola çıkacağım gün şirketten ‘gelme, vize veremiyoruz’ diye mail gelmişti, bunun kadar yürek sarsıcı bir an yaşamayacaksınız belgelerle. 😂</p><p>Staj için genelde pek bilen olmuyor hangi belgelerin lazım olduğunu vize başvurusunda, onu da başvururken öğreniyorsunuz. Siz yine de hazırlayabildiğiniz maksimum evrağı hazırda bulundurun başvuruya giderken, mantıksal olarak da bazılarına ihtiyacınız olmadığını bilirsiniz, öğrenciyseniz maaş bordronuz yoktur vs. Sigorta için şunu söyleyeyim, her firma aynı fiyatı verdi bana ve mesuliyet sigortası dahil mi, değil mi pek bilmiyorlar, bunu sordurun mutlaka. Onun dışında ihtiyacım olmadı. Malta, Schengen dahilinde, zor değil diyorlar, deneyimliler konuşsun, ben karşılaştırma yapamıyorum. Başvuruda bir tane fazladan gelir belgesi (hibe sözleşmesi aslı) istediler okuldan, onu da hemen ilettik, sonra da vizemi aldım.</p><p><strong>EU dışı stajyer alamıyoruz</strong></p><p>Aylar sonra tamamen hazırlanmışım, akşama İstanbul’a uçuşum var, şirketten mail geliyor, ‘EU dışı stajyer alamıyoruz’ diye. O an dondum kaldım. Hiçbir şey yapamadım dakikalarca. N’olduğunu kavramaya çalışıyorum ama öyle saçma ki oturdum kaldım. Şirketi aramaya çalışıyorum, maili saat 4.30&#39;da attıkları için ya işten çıktılar ya da cuma biralarını içmeye başladılar, açan yok. Büyükelçiliği aradım, onlar ne desin. Tanıdıkları aradım, onlar ne desin. Kimse bir şey diyemiyor. Maili tekrar tekrar okuyorum, vize için istenen JobsPlus belgesini veremiyoruz, bu yüzden non-EU öğrencileri stajyer olarak çağıramıyoruz. Sonra diyorum, ee benim vizem var ki zaten. Günün sonunda uçak biletimi çoktan almışım, kalacağım yeri ayarlamışım, hiçbirinin geri ödemesi yok, çıktıysa çoktan 7 bin TL çıkmıştı bile cebimden. Gitmeye karar veriyorum, gezer dönerim en kötü. 😁</p><p>Pazartesi iş yerine gidiyorum, hiçbir şey olmamış gibi yeni stajyerlerle işe başlıyorum, kimsenin sorduğu yok, karıştığı yok. Sıkıntı olmuyor, sadece benim son saatte başımdan aşağı kaynar sular döküldüğüyle kalıyor.</p><p><strong>Ee, şirket nasıldı?</strong></p><p>Berbattı. 200&#39;den fazla stajyer, üç beş tam zamanlı çalışanla yürüyen adeta bir çağrı merkeziydi. Size atanan şirketleri düzenli sıklıklarla arayıp parça almak isterler mi diye soruyordun. Şirketlerin çoğu o kadar kızgın ki yeter aramayın diye bağırıyor, mail atıyor, kimi siparişini aylardır alamamış, kimi pastacı zaten ne yapsın elektronikle. Ben de burada satış yapmaya çalışıyordum. İmkan olarak fena değildi ama şirket, çay, kahve 😂, salıları meyve, cumaları bira. Yaptığım işin benle alakası yoktu, niye satış istedim hala bilmiyorum. Herkeste bir bezginlik vardı. Şirkette doğru yürüyen bir departman yoktu. CEO’ları, yöneticileri yönetici değil de yöneticilik oynayan çocuklar gibiydi.</p><p>Bir şeyler öğrendim mi? Bir şirketin nasıl olmaması gerektiğini gayet iyi öğrendim. Onun dışında bilgisayar başında müşteri arayarak ya da aramadan saatler nasıl doldurulur iyi öğrendim.</p><p>Bir daha böyle bir süreç geçirecek olsam şirketi çok çok daha detaylı araştırırım. Unutmayın, siz de bir değersiniz ve karşınızdaki firmanın da bunu hak ediyor olması önemli. Kendinizi alttan almayın ve geçireceğiniz en az iki ay süreyi bu şirket eder mi iyi düşünün. Çalışacağınız koşulları, ne iş yapacağınızı detaylıca öğrenin. Bir de bu benim fikrim ama stajyer de olsanız ödeme almadan çalışmayın. Ben şirketten ödeme almadan gitmeye razı olmuştum, neyse ki sonradan değiştirdim kontratı ama siz ödeme alın mutlaka. Türkiye’deki şirketler için de geçerli bu dediğim. Siyasi konulara da meze olan bir araba firmasından staj teklifi aldım, ödeme yapmıyorlarmış. Vay efendim. Siz o kadar siyasilerin altına üst segment araçları satın ama stajyerinizin yemeğini karşılayacak para veremeyin, kızıyorum bu hallere. Neyse mezun adayı biri olarak çok sivrilmeyeyim, işe almazlar falan, o daha kötü. 😄</p><p><strong>Malta nasıldı?</strong></p><p>Sıradan güzeldi. O ne demek şimdi derseniz güzeldi, ada olunca tabii denizi vardı, sahili vardı, bol bol kilisesi vardı falan ama çok da sıradandı. Gezdiğim her yerinde mutlaka bir ‘bu muydu bu kadar övdükleri harika yer?’ hissine kapıldım.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?type=text%2Fhtml&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;schema=instagram&amp;url=https%3A//www.instagram.com/p/Bm1jnIfhyZM/&amp;image=https%3A//i.embed.ly/1/image%3Furl%3Dhttps%253A%252F%252Fscontent-iad3-1.cdninstagram.com%252Fvp%252F8f35fb8bb64969365cfa2e6fd20ecb0a%252F5C5DBC8D%252Ft51.2885-15%252Fsh0.08%252Fe35%252Fs640x640%252F39379574_1994339077523253_8656972146657984512_n.jpg%26key%3Da19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07" width="640" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/436406e05b2451b7e75f6f612ab22140/href">https://medium.com/media/436406e05b2451b7e75f6f612ab22140/href</a></iframe><p>Mesela burası Sliema sahilinden Valletta şehrinin görüntüsü, Osmanlı’dan korunmak için yapılmış surlar, ortada büyük bir kilise, gerisi sarı taşlarla yapılmış binalar, ne kadar tarihi ya da değil bilemiyorum.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?type=text%2Fhtml&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;schema=instagram&amp;url=https%3A//www.instagram.com/p/BlQCrnAhJNj/&amp;image=https%3A//i.embed.ly/1/image%3Furl%3Dhttps%253A%252F%252Fscontent-iad3-1.cdninstagram.com%252Fvp%252Ff2127738ba7c97ebe95a4c6cf12d989c%252F5C5CA146%252Ft51.2885-15%252Fe35%252F36663794_2619124844783619_1496056277359394816_n.jpg%26key%3Da19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07" width="1080" height="864" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/a957f2ccec266129f0ab162a9a2a7508/href">https://medium.com/media/a957f2ccec266129f0ab162a9a2a7508/href</a></iframe><p>Burası Blue Lagoon. Mavisine bayılıyorlar insanlar, mavi görmesek neyse. Denizin ortasında kayalık bir ada olunca böyle bir görüntü her yerde oluşuyor. Antalya’mın sahillerinde bu mavi her yüz metrede bir vardır zaten. 😉</p><p>Kiliseleri var bolca, etkileyici heykelleri, resimleri ile. Hatta üç adada toplamda 365 kilise varmış, yılın her gününü farklı birinde geçirebilirmişsin. Her üç dakika mesafede bir kilise, her sokakta beş on tane heykel, epey farklı gelmişti.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?type=text%2Fhtml&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;schema=instagram&amp;url=https%3A//www.instagram.com/p/Bm_5vgJhrZb/&amp;image=https%3A//i.embed.ly/1/image%3Furl%3Dhttps%253A%252F%252Fscontent-iad3-1.cdninstagram.com%252Fvp%252F3be7aae9e06bcca94ed63a9942761d64%252F5C47103D%252Ft51.2885-15%252Fe35%252F40053241_282678592548338_1748878590935564288_n.jpg%26key%3Da19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07" width="1080" height="864" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/7d604a1522f607496dc86b0ea1d57caf/href">https://medium.com/media/7d604a1522f607496dc86b0ea1d57caf/href</a></iframe><p>Festivalleri vardı, bu kısmı eğlenceli. Mahalle mahalle dolaşan bir festival gelenekleri var. Bunu sabah sekizde patlama sesiyle uyanınca anlıyorsunuz, sabah sekizde havai fişek atıyorlar. Ben ilk iki ay boyunca bir denk gelemedim, neyse ki gitmeye yakın yaşadığım kasaba bir festival düzenledi. Güzeldi, eğlendim, onlar da eğleniyordu bayağı, kiliseyle ilgili marşlar, şarkılar söylüyorlardı falan. Kilise, kilise, yine kilise.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?type=text%2Fhtml&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;schema=instagram&amp;url=https%3A//www.instagram.com/p/BkNu2eLnKys/&amp;image=https%3A//i.embed.ly/1/image%3Furl%3Dhttps%253A%252F%252Fscontent-iad3-1.cdninstagram.com%252Fvp%252F96423b6d93b0ec95e44d727a39675e17%252F5C4B7534%252Ft51.2885-15%252Fsh0.08%252Fe35%252Fs640x640%252F34765007_588246328226485_3892648238980792320_n.jpg%26key%3Da19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07" width="640" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/33d6aa7573262fb0a90f70a77a521f03/href">https://medium.com/media/33d6aa7573262fb0a90f70a77a521f03/href</a></iframe><p>Denizlerinde bolca yat, bot vb. vardı. Birkaç koyu tamamen bunlarla doluydu. Yata, bota binmedim ama feribota bindim, o da feribot yani, dalgaları var, köpürtüyor falan.</p><p>Neyse ayrılana kadar sıkılmaya başlamıştım, bu sıkıntı şirketten kaynaklıydı çoğunlukla, biraz da orada tanıştığım biriyle ilişkimizin sallantıya girmesiyle de kafam oraya dağılıyordu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wGCCzq2PJwvv-5Bq4Uu57w.png" /><figcaption>Dingli manzarasıyla nefisti…</figcaption></figure><p>Bu da Malta’nın gezilmesi gereken tarlalarından biri, ehem, falezleri meşhurdu buranın, görebilirseniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YX8Bsz0eVUbktzLfetdc-A.png" /><figcaption>Gozo’da tek günlük gezim ve sahilden anı</figcaption></figure><p>Bu da Gozo, öyle sıradan denizin ortasında bir Akdeniz yerleşimi. Küçücük Citadella diye bir kalesi(?) var, yine ufacık, sıradan. Azure Window diye bir yeri meşhurmuş, onu da fırtına koparmış, koparmasa o da gayet sıradan, kaya ve denizin olduğu her yerde olabilecek bir şey.</p><p>Neyse, ben yine sıkıldım bu kadar Malta’dan bahsetmekten. 😊 Çekimi iyi olan videolardan birini ekliyorum aşağıya. YouTube’da Malta yazarsanız zaten birçok video görebilirsiniz.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FSyB4SqFs89o%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DSyB4SqFs89o&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FSyB4SqFs89o%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/1e408305506730f882de30c94a74209f/href">https://medium.com/media/1e408305506730f882de30c94a74209f/href</a></iframe><p><strong>Havalar nasıldı?</strong></p><p>Serindi. Gitmeden bana çok sıcak olduğunu ve cayır cayır yanacağımı söylemişlerdi. Ben de sıcak havayı çok severim, Antalya’nın havasını herkes öf-püfleyerek anlatırken benim en sevdiğim yanı Antalya’nın. Sıcak olucak dediklerinde sevinmiştim ama gel gör ki aşırı sıcak değildi, güneşin altında gün ortasında bir basıyordu arada, o kadar. Çok yükseltisi olan bir yer değil, denize ve rüzgar akışına açık, dolayısıyla bunaltıcı havalar olmuyor. Nem olarak da çok bir nemi yoktu. Dönüş uçuşumda İstanbul’a uğramıştım, tüm yaz boyunca görmediğim nemi, sıcağı İstanbul’da daha çok gördüm. Antalya’ya döndüğümde havalar serinlemişti çoktan. İstediğim gibi bunaltıcı(!) sıcaklara giremedim bu yaz.</p><p><strong>İnsanları nasıllardı?</strong></p><p>Harikalardı. Anlayışlı, yardımcı, dostane ve birtakım iyi diğer sıfatların hepsine sahiplerdi. Neredeyse hiç sıkıntı verecek bir durum yaşamadım insanlarıyla.</p><p>Biraz bilgi vermek gerekirse öncelikle çoğunlukla Avrupalı milletlerin insanlarıyla tanıştım, çok Maltalıyla tanışamadım, iş ve sosyal hayatımda olmayınca. Tanıştığım Maltalılar da sevimli insanlardı, sahilde beni de sohbete dahil eden amca olsun, otobüse yanlış binince öndeki doğru otobüsün önüne kırıp beni aktaran şoför hanım olsun, rüzgarda uçan çarşafı bize ileten komşumuz olsun bayağı iyilerdi. Geri kalan çevrem şirketten olduğu için Avrupa’nın çeşitli yerlerinden öğrencilerdi. Tipik yorumlamaları milletleri üzerinden yapabilsen de (İtalyanlar beraber takılır vs.) bir sıkıntı çekmedim. Hatta böyle arada sıkıntı değil de tadınızı kaçıran şeyler olur ya onları bir baktım ki Türki milletlerden insanlarla yaşamışım. 🤔 Genel olarak tanıdığım insanlardan memnun kaldım.</p><p>Giderken küçük hırsızlıklar, kapkaçlar oluyor diye duymuştum, hiç olmadı ve hatta çok da güvende hissettim. Paramı mutfak masasında unutmuşum 15 kişilik apartmanda kaldığımda, dışarı çıktım, hatırlayınca koştur koştur döndüm dokunan olmamış. Sahilde telefon, para, çanta kenarda bırakıp gidiyordum aklım arkada da kalmıyordu. En çok korktuğum an konser dönüşü gece 3 gibi ıssız bir yerde yürürken birinin yardım istemek için bana doğru yürümesiyle olmuştu. Yardım etmeyi çok isterdim ama o an beni çok korkuttun mülteci abi, çok üzgünüm. (Adamı Malta’ya kaçırıp tüm parasına el koyup, kıyafetine kadar soyup yol ortasına bir donla dımdızlak bırakmışlardı anlattığına göre, umarım bir yolunu bulmuştur 😞)</p><p>Yol ortasında kimlik, pasaport kontrolüne çekilmiyorsun, alışveriş merkezine, havalimanına X-ray taramasıyla girmiyorsun, hatta nadiren güvenlik görevlisi görüyorsun ama yine de Türkiye’den çok daha güvende hissediyorsun, benim deneyimim böyleydi. Ülkeye girince bunu anımsadım, Antalya’ya gelene kadar kaç kere kimlik sorgulamasına çekildim sanki işe yarıyormuşçasına.</p><p><strong>Türk çok mu?</strong></p><p>Ee, oradan da eksik kalmamışız. Doğrusu Malta’da her yerden göçen bir sürü insan, tatilci, dil eğitimi alan insan var. Kolombiya’sından Rusya’sına. Bunların arasında bolca Türk de var. Kebapçılar var birçok ana caddede, sahipleri Türk müdür, sormadım ama Facebook grubundan Öz Sofra, Kuzey, Posh Turkish, Antalya Kebap isimli dükkanlar Türktür herhalde. 😂 Yolda yürürken, bahçelerde gezerken, otobüste bir Türkçe ses geliyordu arada. Çok sık diyemem ama yine de yabancılık çekmeyeceğiniz kadar vardı. Otobüs şoförü Türktü ya, adam 20–30 sene evvel göçmüş, otobüs şoförü şimdi.</p><p>Dil okulu için gidecekseniz şunu iyi soruşturun, birkaç liseli Türkle karşılaşmıştım. 10–15 Türk’ü aynı sınıfa vermişler, ne anladım o zaman?!</p><p><strong>Yemekleri nasıldı?</strong></p><p>Bu benim ilk yurtdışı deneyimimdi. O yüzden yaşasın hazır yemekler! Dondurulmuş pizza, burger, lazanya… Bolca onlardan tükettim. Dondurucu bölümlerinde yüzlerce çeşit ürün vardı zaten, merak etmeyin, kebap da vardı. Öğle iş yerinde alt kattaki Lidl’dan (bizim Migros, BİM arası bir market) hazır şeyler alıyordum. Küçük, az zahmetli yemekleri (makarna!) evde hazırladım. Yerelde İtalyan mutfağından ve genel Akdeniz mutfağından esintiler var. Küçük pastizzi dükkanları var bolca, hamur işi satıyorlar. Deniz ürünleri vardı markette ama nasıl pişireceğimi bilmediğimden alıp yemedim, dışarıda da somon balıklı sandviç çok yedim de hatırlayınca çok da deniz ürünü yoktu sanırım. Aç kalmadım ama aklımda da pek kalmamış yemeklerine dair, çok da umursamadım açıkçası yemeyi orada.</p><p>Ha sırası gelmişken su olsun, bira olsun, yoğurt olsun çoğunlukla meyveliydi. Böğürtlenli Cisk (yerel bira markaları) favorim olmuştu mesela. Ya da meyveli yoğurt, öyle canım çekiyordu ki, tam bir şeker bombası ve yaz aylarında serin serin ohhh. Bir ara dalgamı çok yapıyorlardı, Türksün ve yoğurdu elinden düşürmüyorsun diye. Lütfen meyveli yoğurt bizde de yaygınlaşsın ve fiyatı düşsün, ülkede Malta’dakinden pahalı meyveli yoğurt. Bir de yerel kola markaları var Kinnie diye, bu kolalarında da meyve ve Akdeniz aromaları vardı.</p><p><strong>Fiyatlar nasıl?</strong></p><p>Fena değil. Yani diğer ülkelerden gelen insanların da fikirlerini söylersek birazcık pahalı bir ülke diyorlar. Benim kafam EURO/TL kur çeviriminden karışıyordu bolca ama yine de bize göre pahalı da değildi sanki. Evet, ilginç değil mi, kendimiz üretiyoruz sebzeyi meyveyi ama onlardan pahalı bizim market fiyatları. Her şey için söyleyemem, patates mesela 1,3 Euro’ydu fakat bizde de o sıra patates krizi çıkmıştı. 😅 Hala karşılaştıramıyorum. Çok yemek de yapmadım, o yüzden yaptığım kadarıyla bana aşırı pahalı gelmedi.</p><p>Su berbattı ve pahalıydı. En büyük fiyat yakınmam bu olur, sularını denizden arıtıp yapıyorlar ve tadı berbat. Ha bir de ilginçtir, Türkiye’den su ithal ediyorlar, Türk suyu görünce kana kana içmiştim bir partide, onu hatırlıyorum.</p><p>Kıyafet markalarının bazılarında ekstra fiyat gördüm, normalde 18 Euro mesela ama Malta’da tek şubesi olan bir Inditex firması Malta fiyatı olarak 22 Euro yazmıştı. Bazıları da gayet normal fiyatlarıyla çalışıyorlardı</p><p>Toplu ulaşım büyük rahatlıktı, tabii kartın varsa. Kartı basışından iki saat süre içinde istediğin kadar araca bin, aktarma ücreti yok, ilk basış da 0.75 Euro. Ki zaten adada her yere iki saatte ulaşırsın. Kartın yoksa da aktarma var tabii ama ücret 2 Euro. O yüzden uzun süreli kalacaksanız kartı gitmeden önce başvurun, alın. Bir de aylık 26 Euro sonrası toplu ulaşım bedava, ay başından itibaren sistemden takip ediliyor. Avrupalılar yakınıyorlardı arada ama benim için bizim birçok şehirde bulunmayan güvenilirlikte çalışan bir sistemdi. Gece otobüslerinin ve hızlı hatların, TallinjaDirect diye geçiyor, farklı tarifesi var da onlara girmiyorum, kullanmama gerek olmadı ama genel olarak hizmet performans açısından gayet işler bir sistemdi. Sonuçta Türkiye’nin başkentinde yaşayıp dolmuş-otobüs-metro aktarması yapamayan bir toplu ulaşımım var burada.</p><p><strong>Çok güzellerdiii…</strong></p><p>Bir de şunu söylemeden geçmeyeyim. Genel olarak Avrupalı dış görünümünü çok beğeniyorum, oraya gidince daha bir fark ettim bunu. İlk kaldığım yer bayağı yerleşik, turistik, deniz kenarı bir yerdi. Sahilde yüzerken ya da sahil boyunca yürüyüşe çıkarken gördüğüm sıradan insanlar bile o kadar güzeldi ki, kızı olsun, erkeği olsun. Bu hisse bir de İzmir’de Kordon’da yürürken kapılmıştım, canım İzmir.</p><p>Yerlilerinin de bir süre sonra fark edeceğiniz tipik bir görüntüsü var, kızıl saçlı teyzelere, göbekli amcalara çok denk geleceksiniz. Valla bunu ben demedim ama Maltalı biri dedi, küçük nüfuslarıyla gen havuzları geniş olmadığı için benzer tiptelermiş yerliler, sonrasında ben de hak verdim.</p><p><strong>Dili neydi bu ülkenin?</strong></p><p>Maltese ve İngilizce. Maltese ya da Maltaca(?) Semitik dillerden biri. Biraz köken olarak okuduğumda Sicilya’da bir ara kurulan Arap Devleti’nin dilinden ayrılan başka bir kol olarak gelişmiş. Diğer resmi dilleri ise İngilizce, bu yüzden dil okulları var zaten. Halkın yüzde doksanı İngilizce biliyormuş resmi kaynaklara göre, zaten halktan çok turist olduğu için ve halkın da genel geçimi turizm olduğu için herkes biliyor desek yeri. Bir ya da iki kez çatpat konuşan Maltalı gördüm, o kadar. Markete falan girince de İngilizce karşılanıyorsunuz, ehem, yerli olmadığım esmer tenimden, kızıl olmayan saçlarımdan belli oluyor da olabilir. Sokak tabelaları olsun, dükkanlar olsun hep İngilizce. Gidecek olursanız bir iki yer isminin okunuşunu yazıyorum.</p><p>Msida: Imsida ya da Emsida</p><p>Qormi: Q okunmuyor genel olarak, ğ gibi bir ses düşünebilirsiniz, Ormi ya da Ğormi</p><p>Qroqq: Ro, q okunmuyor dedim 😄 Luqa: Luğa Zurrieq: Zurri</p><p>Marsaxlokk: X iks diye okunmaz, siz yanlış biliyorsunuz, Marsaşlok</p><p>Ta’ Xbiex: Taşbiş</p><p>Għajn Tuffieħa: Ayn Tuffieha, għajn sık kullanılıyor da.</p><p>Cirkewwa: Çirkevva. C yumuşak ünlülerle Ç diye okunuyor.</p><p>Paceville: Paçeville — adanın eğlence mekanlarının toplaştığı yer.</p><p>Bugibba: Bujiba</p><p>Gzira: Zira</p><p>Şehir isimlerinden önce Il- veya Hal- ön eki kullanılıyor, Il-Gzira, Haz-Zebbug, Iz-Zurrieq, I-Msida gibi.</p><p>İngilizce’den de çokça kelime almışlar, Kullegg (kulej) okulları mesela college kelimesinden geçme.</p><p>Dediğim gibi pek ihtiyacınız olmayacak zaten Malta diline yer isimleri dışında.</p><p><strong>Son olarak…</strong></p><p>Staj yazısı diye başlayıp Malta yazısı diye bitirdim. Stajlarınız değerli, vaktiniz değerli, iyi araştırın ve yurtdışı fırsatınız varsa deneyin. Malta da kendi çapında güzel, sevimli bir Akdeniz adası, ne için giderseniz gidin, deniz terliklerinizi, şortunuzu, havlunuzu eksik etmeyin.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f3c09583be7c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kişiler Arası Çekim]]></title>
            <link>https://medium.com/@mhmtsoydam/ki%C5%9Filer-aras%C4%B1-%C3%A7ekim-242945f99047?source=rss-d054ef684532------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/242945f99047</guid>
            <category><![CDATA[ilişkiler]]></category>
            <category><![CDATA[psikoloji]]></category>
            <category><![CDATA[sosyal-psikoloji]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mehmet Soydam]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 05 Sep 2017 18:51:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-09-05T18:51:22.638Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yaz okulunda pek yoğun olmayan ders programlarından birini de PSY150 Understanding Social Behavior (Sosyal Davranışı Anlama(?)) için ayırmıştım. Genel olarak keyifle takip etmek ile konulara yüzeysel bakmasından yakınmak arasında geçen bir dersti. Okulun çeşitli sosyal medya gruplarında AA’lık seçmeli ders olarak anılmasını hak ederek kısa bir gözden geçirmeyle sorunsuzca tamamlanabilir bir ders.</p><p>Derslerden biri kişiler arası ilişkilerin nasıl olduğunu anlamaya yönelik bir içeriğe sahipti. O derste oldukça eğlendiğim anlar olmuştu. Merak edip okumak isterseniz diye buraya da aktarmaya karar verdim <a href="https://medium.com/u/a9b7a5599a14">Özgür Özer</a>’in tavsiyesiyle. Keyifli okumalar! :)</p><p>Başlamadan önce aklınızda bir fikir oluşturmak için üç tane görselli sorum olacak. İlki:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*dSrQ_ZScGGJXdN-nGKj99A.jpeg" /></figure><p>Yanda aynı kadın fotoğrafının üzerinde oynanmasıyla elde edilmiş üç farklı fotoğraf var. Siz hangisini en çekici buldunuz? Nedenlerini de dile getirebilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*a_VrThQGNfZf-gsAdudRJg.jpeg" /></figure><p>Yine bilgisayarda oynanmış iki kadın görseli. Sizce hangisi daha çekici? Peki neden?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*dm_MrHiQ2N-TE6xyGb2MPA.jpeg" /></figure><p>Son olarak da sağdaki erkek ve/ya kadın mı, soldaki mi?</p><p>Şimdi başlayabiliriz. Öncelikle insan sürekli bir sosyalleşme kaygısı içerisindedir. Sosyal ilişkilerinin eksikliğinde yalnız, değersiz, ümitsiz, güçsüz ve dışlanmış hisseder. Bu yüzden devamlı olarak sosyalleşmeye ihtiyaç duyar.</p><p>Peki bu sosyal ilişkilerimiz nasıl oluşur? Bunu etkileyen birkaç faktörden bahsedelim. İlk önce ‘Yakınlık Etkisi’. Yakınımızda ve sıkça gördüğümüz insanlarla etkileşim halinde olur ve bunun beraberinde arkadaş, komşu vb formlar alır ilişkilerimiz. Festinger, Schachter ve Back adlı üç bilim insanı 17 adet iki katlı on daireli bir yerleşkeye daha önce birbirini tanımayan çiftler yerleştiriyor. Bir haftanın sonunda çiftlere arkadaşlarının hangi binada olduğu sorulduğunda %65&#39;i aynı binadaki insanları söylüyor. Detaylı bakıldığında ise %40&#39;a yakınının bir yan daireyi, % 20&#39;ye yakınının iki yan daireyi söylediği fark ediliyor. Bir etkene ne kadar çok maruz kalırsak onu beğenmeye o kadar eğilimliyiz. Bir insanı ne kadar çok görürsek o kadar tanıdık hisseder ve arkadaşlığımızı başlatırız, tabii bahsedilen kişi berbat biri değilse. Dolayısıyla sıkça karşılaştığımız karşı komşuyu nadiren gördüğümüz mahalle sakininden daha çok beğenmemiz daha olası.</p><p>İkinci etki ise ‘Benzerlik’. Yakınlık her ne kadar karşıdaki kişiyi beğenmemizi sağlasa da arkadaşlık ve romantik bir ilişkinin oluşumu için yeterli değil. Benzerlik, ilgilerimiz, davranışlarımız, değerlerimiz, geçmişimiz kişiliklerimiz arasında uyum, eşleşmedir. Demografikler(aynı memleket, şehirde/köyde büyüme vb.), davranışlar(fikirlerin, eylemlerin benzerliği), kişisel özellikler(iletişim şekillerinin benzeşmesi), ilgi ve deneyimler(aynı salsa kursuna gitmek, ODTÜ mezunu olmak) benzerliği aradığımız yerlerdir. Benzer siyasi görüşlerden arkadaş edinirken, benzer hayat amacına, kariyer hedefine sahip kişilerle bir araya gelirken, benzer müzikleri dinlerken benzerliklerimizi ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Peki benzerlik neden önemli? Bize benzeyen insanların bizi de beğeneceğini düşünür, ilişki başlatmaya eğilimli oluruz (aynı bölümün öğrencilerinin benzer ilgi alanlarının olması). Bizim gibi insanların olduğunu görmek bizim karakterimizin ve inanışlarımızın geçerliliğini hissettirir. Bize benzemeyen insanları kolayca olumsuz yargılamamıza neden olur (alkol kullanmayan birinin alkol için birine negatif önyargısı). Hiç fark etmesek bile sıklıkla bize benzeyen insanlara çekim hissederiz, date’e çıkacağımız insanın bizimle aynı derecede çekiciliğe sahip olmasına dikkat edecek kadar. Kısa süreli ilişkilerimizde farklılığı, yeniliği sevsek de uzun süreli ilişkilerimizde bize benzer kişilere ilgi duyarız.</p><p>Diğer bir etken ise ‘karşılıklı beğenme’. Bizi beğenen ve seven insanları biz de beğeniyoruz. Beğenilmenin sonucunda biz de daha hoş davranışlarda bulunuyoruz ve bu da karşılıklı beğenmeyi tekrarlıyor.</p><p>Yakınlık, benzerlik ve karşılıklı beğenme diye üç başlığa baktık, peki başka?</p><p>Walster, Aronson, Abrahams ve Rottman, üniversiteye yeni başlayan 752 öğrenciyi oryantasyon haftası dans partisi için eşleştiriyorlar. Dans gecesinde çiftler birbirleriyle dans ve sohbet etmek için bolca saatleri oluyor. Daha sonraki zamanlarda öğrencilere tekrar aynı kişilerle date etme olasılıkları sorulduğunda verilen çoğu cevabın fiziksel çekicilikle bağlantılı olduğu görülüyor.</p><p>Peki erkekler ya da kadınlar fiziksel çekiciliğe daha çok önem verir gibi bir şey diyebilir miyiz? Bunu araştırmak biraz karmaşık olduğu için net bir cevap verilemese de iki cinsiyetin de pek farklı yanıtlar vermediği gözlenmiş birçok araştırmada.</p><p>Peki fiziksel çekicilik diyoruz ama herkesin kendine özgü bir bakışı mı var yoksa güzel olan herkes için aynı mı? Kişisel farklılıklarımız olsa da medyada devamlı olarak sergilenen bedenler ortak bir güzellik algısı oluşturmamıza neden olabiliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*dSrQ_ZScGGJXdN-nGKj99A.jpeg" /></figure><p>Baştaki görsellerimize geri dönecek olursak ilk görselimizdeki kadının fotoğraflarındaki değişiklikler ona daha çocuksu yüz hatları vermekle elde edilmiş kopyalar. İlk fotoğrafta %50, ikincide %20, üçüncüde %0 çocuksu özellikler bulunuyor. Yapılan araştırmada büyük bir çoğunluğun birinciyi, sonra ikinciyi, nadiren de, benim gibiler(*), üçüncüyü seçmiş. Çocuksu özellikler diyorsun ama bunlar nasıl özellikler derseniz kadınlarda büyük gözler, göz bebekleri, küçük burun, çene, belirgin ve dar yanak ve büyük gülümseme; erkeklerde büyük gözler, çene, gülümseme ve belirgin yanaklar çocuksu özellikler olarak nitelendirilmiş çeşitli anket sonuçlarına göre. Kadın güzelliğinde çocuksu özellikler çok daha önemliyken erkeklerde kadınlar kadar geçerli değil. Evrimsel olarak çocuksu özellikler doğurganlık becerilerinin daha üstün olmasına yorulduğu için bu yönde bir eğilim oluyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*a_VrThQGNfZf-gsAdudRJg.jpeg" /></figure><p>Sonraki görselimiz ise evrimsel psikoloji ile ilgili az çok duymuş olabileceğiniz en yaygın bilgilerden biri. Sağdaki kadının yüz hatları daha simetrik iken soldaki kadında bu simetri bozulmuş durumda. Simetrik bir büyüme sağlıklı bir büyüme olacağı için evrimsel olarak simetrik olanı yani sağlıklı olanı tercih ediyoruz. (*)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*dm_MrHiQ2N-TE6xyGb2MPA.jpeg" /></figure><p>Son görselimizde ise sol fotoğraflar gerçek fotoğraflar iken sağdakiler iki insanın ortalama yüzleriyle oluşturulmuş bir robot resim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*ENOTS4zQqA_8qmi4-tSwSA.jpeg" /></figure><p>Robot görselin nasıl oluştuğuyla ilgili örneği yanda görebilirsiniz. Yine bu fotoğraflar gösterildiğinde çoğunluğun ortalama ile elde edilen robot resmi tercih ettikleri görülmüş. Ben ise yine çoğunluktan ayrı yerdeydim(*). :)</p><p>Langlois ve Roggman 32 adet surat fotoğrafını aynı yöntemle birleştiriyor ve diğer 32 kişinin fotoğrafıyla birlikte soruyorlar. Hem erkek hem kadın katılımcıların robot resmi diğer hepsinden daha çekici bulduğu gözlemleniyor. Farklı kültürlerde de tekrarlandığında aynı sonuç alınıyor. Yani ortalamaya yakın kişileri daha çekici buluyoruz, basit bir mantıkla evrimsel süreç ortalamasından uzak kişileri hayatını devam ettirme konusunda daha az başarılı olacağı şüphesinden pek çekici bulmuyoruz. Medyadan bahsetmiştik, orayı tekrar hatırlarsak normalde sadece çevremizde gördüğümüz insanlara göre güzellik algımız oluşacaktı, çevremizin ortalamasına göre algılayacaktık fakat medyada devamlı olarak yakışıklı ve güzel kişileri gördüğümüz için bu ortalamaya onları da dahil ediyor ve benzer bir güzellik algısına sahip oluyoruz.</p><p>Bayağı ilginç bulduğum bir araştırma ise şu oldu: Little ve Perrett bir araştırmada insanların kendi yüzlerine benzeyen insanları daha çekici bulduğunu gözlemliyorlar. Katılımcılara kendi yüzlerinin karşı cinse çevrilmiş robot resimleri gösterildiğinde bunu diğer başka fotoğraflardan daha çekici bulduklarını söylüyorlar. Yani bize fiziksel anlamda da benzeyen kişileri daha çekici buluyoruz. (Ne de olsa evrimin başarılı bir şekilde yaşamını devam ettirebilen canlılarıyız, bize benzeyen canlıların yaşamını devam ettirmeye daha elverişli olduğunu düşünüyor olabiliriz.) (Heteronormatif ve ikili cinsiyet dayatan cümleler için üzgünüm :D)</p><p>Bazı insanları daha çekici bulduğumuz bir gerçek, peki bu ne gibi sonuçlar doğuruyor? Çekici bulduğumuz insanlar daha sağlıklı oluyor, daha çok para kazanıyor, daha çok oy alıyorlar. Lübnan’da bir hastanede yapılan araştırmada güzel bebeklerin daha sağlıklı olduğu fark ediliyor (hemşireler daha çok ilgileniyor gibi). Yakışıklı/güzel insanların %10–15 fazla kazandığı görülüyor. Finlandiya’da yakışıklı/güzel politikacılar daha fazla oy aldığı görülüyor. İnsanlar güzel gördükleri şeylerin iyi olduğunu düşünmeye eğilimliler. Dolayısıyla güzel insanların iyi de olduğu düşncesiyle onlarla daha fazla ilgileniyoruz, bu da onların daha sosyal, dışadönük, popüler, seksüel(?), mutlu, kararlı olmalarını sağlıyor. Buna kendini gerçekleştirme kehaneti deniyor. Peki bu kehanetle sıradan insanlar güzel insanlar gibi davranabilirler mi? Bir araştırmada telefon görüşmesi yapacak iki kişiden birine karşıdaki kişi yerine güzel birinin fotoğrafı gösteriliyor. Telefon konuşması başlayınca fotoğrafı gören karşıdakine güzel, iyi biri gibi davrandığı için karşıdaki de ondan beklendiği gibi daha iyi ve güzel bir kişiden beklenen davranışları gösteriyor.</p><p>Kadınların erkekler kadar fiziksel çekiciliğe önem verdiği gözlense de genellikle kadınların çok daha seçici olduğu gözleniyor. Kadınların evrimsel anlamda bedenlerinde yumurtlama dönemleri daha kısa olduğu için olabilecek hataları olabildiğince engellemeye çalışıyorlar çünkü doğurganlıkları hataya gelemez. Ancak bir kadın ilgilendiği bir erkeğe yöneliyorsa ve erkek kadına yanıt vermek yerine olduğu yerde kalıyorsa kadınlar seçiciliği bırakıyor, daha sonraları aralarında daha uyumlu bir kimya yakaladıklarını belirtiyorlar. Tercih edilen olmak her daim size güç kazandırıyor, tercih edilen olabilmek için sarf ettiğiniz efora daha fazla ihtiyaç kalmıyor.</p><p>Sevgi, tutkulu, baş döndürücü romantik duyguların yanısıra arkadaş, kardeşlerle uzun süreli bağlılığımızı anlatır.</p><p>Yakın ilişkilerde bağlanma şekillerine bakacak olursak güvenli, kaçınmacı ve gergin şekilleri vardır. Ebeveynler ile kurulan ihtiyaçları karşılayan, pozitif duygular üreten bağlanma <strong><em>güvenli</em></strong>; uzaktan, mesafeli ilişkiler <strong><em>kaçınmacı</em></strong> ve tutarsız ve aşırı tepkiler veren ise <strong><em>gergin</em></strong> bağlanmadır. Güvenli bağlanmada terk edilme, yalnız kalma korkusuna, endişesine yer yoktur, bireyler değerli olduklarını ve beğenildiklerini hisseder. Kaçınmacı bağlanmada birey yakın olmak ister ama olamadığı için bu isteğini baskılamayı öğrenir. Gergin bağlanmada ise birey sürekli gergindir çünkü ne zaman ne tepki alacağını asla kestiremez.</p><p>Çocuklukta öğrendiğimiz bağlanma şekilleri ilişkilerimizin nasıl olacağına dair bir şema çizer. Güvenli bağlanmada en bağlı ve mutlu birliktelikler görülür, gerginde ise en kısa süreli romantik ilişkiler. Takip eden araştırmalar bu bağlanma şekilleri arasında geçiş yapabildiğimizi, durumdan duruma farklı bağlanma şekilleri ile ilişkilerimizi sürdürdüğümüzü göstermiştir. Yani kişiden kişiye, yere, zamana, diğer insanlarla ilişkimize ve başka nedenlere bağlı olarak tanıştığımız kişilerle bağlanma şekillerimizi değiştirebiliriz.</p><p>Dersin içeriği bu kadardı. Derste keyfimi kaçıran nokta cümlelerin çoğunlukla herkesi tanımlar şekilde kullanılmasıydı, burada size de not düşeyim. Burada söylenenler belirli bir yüzdeyi kapsayan sonuçlardan elde edilen çıkarımlardır, herkesi kapsadığı anlamına gelmez, sadece birer ipucu ve öngörü olarak bakabiliriz. Başta da bahsettiğim gibi bu yazı bu konuya çok yüzeysel bir yaklaşım olur, ilgilenirseniz daha detaylı okumalar bulabiliriz.</p><p>‘*’ koyduğum yerlerde çoğunluktan farklı tercihlerimin olması eğlenceliydi. Hoca soruları sırayla soruyor, cevapları alıyordu. Her birinde çoğunluktan ayrılan kişi bendim. 😅😂 Çocuksu, simetrik, ortalama olmayan kadınları sırayla daha çekici bulunca hoca orada sanki bir problem var diye bana döndü, çıkışta bir konuşalım diye anlaşmıştık ama bunlar işin şakası elbet.</p><p>Ders genel olarak eğlenceliydi, ilgimi çekiyordu. Almak isterseniz size çok bir yük olmadan tamamlarsınız. Yazı çok formal ve sıkıcı olabilir, cümleler düşük olabilir, eklemek istedikleriniz olabilir, yorumlarınızı esirgemeyin. :)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=242945f99047" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>