<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mjedisi Albania on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mjedisi Albania on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mjedisi2020?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*tClMlb6kxrDQKmNrreFQZg.jpeg</url>
            <title>Stories by Mjedisi Albania on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mjedisi2020?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 15:29:24 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mjedisi2020/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Zjarret në pyje — askush nuk po e vë ujin në zjarr!]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/zjarret-n%C3%AB-pyje-askush-nuk-po-e-v%C3%AB-ujin-n%C3%AB-zjarr-b1d7ea28ec38?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b1d7ea28ec38</guid>
            <category><![CDATA[mosveprimi-bashkive]]></category>
            <category><![CDATA[zjarr-ne-pyll]]></category>
            <category><![CDATA[mali-karriqit]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 02 Aug 2020 08:28:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-02T08:28:30.058Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Zjarret në pyje — askush nuk po e vë ujin në zjarr!</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/0*24UH-ULatpX1dhlu" /><figcaption>Djegja e pyllit ne malin e Kakariqit, Lezhe, Gusht 2020</figcaption></figure><p>Prej ditësh mali i Kakarriqit në Lezhë digjet nga zjarret e shumta.</p><p>Është e pamundur të mos kesh zjarre në pyje në verë, pasi me apo pa dashje zjarre ka patur dhe do ketë.</p><p>Por të kesh zjarr në një prej burimeve më të rëndësishëm të planetit dhe të mos e vësh ujin në zjarr, kjo ndodh vetëm në Shqipëri.</p><p>Në vitin 2014 qeveria vendosi që të transferojë të drejtën e menaxhimit dhe adminstrimit të pyjeve tek bashkitë. Një vendim ky jo vetëm i nxituar, por edhe me kosto karastrofike në drejtim të reduktimit të këtij burimi.</p><p>Me disa përjashtime të vogla, asnjë bashki nuk ka patur dhe nuk do të ketë kurrë kapacitete të mjaftueshme për të menaxhuar pyjet.</p><p>Edhe në ato bashki të cilat kanë një strukturë modeste pyjore, pjesa me e madhe e stafit nuk ka asnjë lidhje me pyjet. Specialistët e pyjeve (ndryshe nga sa thotë kryeministri) shesin fara luledielli, sepse nuk ka vend pune për to. Punë ka për militantët jo-specialistët që as dinë, as munden e as kanë mundësi të bëjnë ndonjë gjë për pyjet.</p><p>Bashkitë nuk kan financa për të menaxhuar pyjet. Ose e thënë troç, asnjë bashki nuk është e interesuar për pyjet. Nuk i bëhet vonë!</p><p>Pyjet konsiderohen mall pa zot, anipse na japin oksigjenin që na mundësin jetën tonë të përditshme, na sigurojnë ngrohjen në dimër, na mbrojnë fshatrat e rrugët që të mos rrëshqasin, sigurojnë kullotje për dy milion krerë bagëti etj. etj.</p><p>Qeverisë nuk i është bërë dhe nuk i bëhet vonë për pyjet. Pavarësisht se mbulojnë 2/3 e territorit të vendit, në ministri janë vetëm 3 persona që merren me çështjet e pyjeve. Kaq mjafton për të kuptuar vlerën dhe rëndësinë që i kushtohet pyjeve në Shqipëri.</p><p>Kemi struktura e super-struktura, kemi agjensi e inspektoriate, kemi stafe e logjistikë por asgjë për pyjet. Asgjë për të mirën publike. Asgjë për të ardhmen, asgjë për zhvillimin. Asgjë për atë se çfarë po ju lëmë brezave!</p><p>Mali i Kakarriqit dhe shumë male të tjera në Shqipëri digjen sepse nuk kemi struktura për pyjet, sepse Shërbimi Pyjor Shqiptar është shkatërruar në themel, me kohë.</p><p>Bashkitë nuk kanë as dëshirë e as mundësi që të merren me pyjet. Përsa kohë pyjet nuk flasin, askush nuk don të merret me to.</p><p>Menaxhimi i pyjeve nga bashkitë është një shpikje shqiptare, e cila si e tillë është një idiotizëm ‘made in Albania’. Askush si ne, askush kaq armiqësorë me natyrën sa ne, askush kaq dritë-shkurtër sa ne…madje edhe armiqtë tanë më të urryer do të na kishin zili mbi atë se çfarë i kemi bërë dhe po i bëjmë natyrës tonë.</p><p>Askush nuk e ka seriozisht me pyjet, askush.</p><p>Të gjitha ‘strukturat’ dhe ‘superstrukturat’ tona në nivel kombëtar, kanë bërë aq punë sa ka bërë komuna e Pejës në Kosovë per 3 muaj. Ky është realiteti i hidhur i përkushtimit tonë ndaj pyjeve dhe natyrës.</p><p>Brezave po ju lëmë tokë të shkretë. Male e pyje të djegura. Po ju lëmë një natyrë të cilën edhe pushtuesit e kanë trajtuar shumë më mirë se vetë ne, ‘patriotët’ dhe ‘nacionalistët’ e internetit.</p><p>Do duhen dekada e shekuj që të kthejmë ekuilibrin tashmë të prishur, për pyjet dhe natyrën tonë. Kuptohet që ajo të ndodhë, duhej të kishte filluar dekada më parë. Por ne as e kemi ndërmend ta bëjmë.</p><p>Ne vazhdojmë ti djegim e shkatërrojmë pyjet. Vazhdojmë të paguajmë mercenarë në vend të specialistëve, vazhdojmë të vjedhim ditët e jetëve tona, vazhdojmë të vjedhim të ardhmen e brezave tanë si askush tjetër në Evropë e botë.</p><p>Ne jemi shqipet që për një foto në internet djegim folenë tonë.</p><p>Ne jemi ‘atdhetarët’ e internetit që të nxjerrim sytë për partinë, por i vemë zjarrin pa asnjë problem shpisë tonë.</p><p>Media është e fokusuar te politika dhe djegia e pyjeve dhe shkatërrimi i mjedisit nuk janë në axhendën e tyre. Nuk janë bjznes për to. Ndaj dhe kemi kaq pak lajme për zjarret në pyje apo shkatërrimin e mjedisit.</p><p>Nëse nuk është biznes dhe nëse dikush nuk fiton lek, nuk ka lajme për pyjet dhe as për mjedisin. Ka vetëm vjedhje të oksigjenit tonë, në heshtje.</p><p>Për ta mbyllur po citoj një shprehje të Guy McPherson, profesor i njohur në Arizona;</p><p>“Nëse mendoni se ekonomia është më e rëndësishme se mjedisi, përpiquni të mbani frymën ndërsa numëroni paratë tuaja”.</p><p>Janë pyjet dhe mjedisi ato që na mundësojnë jetën tonë, të cilën me shqiptarët po e shpenzojmë pikërisht për ti shkatërruar ato.</p><p>Kakarriqi vazhdon e digjet. E vetmja shpresë mbetet shiu, që zor se do duket. Bashkitë dhe qeveria nuk e kanë aspak në axhendë djegien e pyjeve.</p><p>Ne e kemi vëmendjen te këshilli politik, ngjyra e fletës së votimit apo të pabredëshmet e kushedi se kujt këngëtareje tallavaje.</p><p>Made in Albania!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/200/0*Ucu3PxKAFgOdoSoC" /><figcaption>Abdulla Diku</figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b1d7ea28ec38" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/zjarret-n%C3%AB-pyje-askush-nuk-po-e-v%C3%AB-ujin-n%C3%AB-zjarr-b1d7ea28ec38">Zjarret në pyje — askush nuk po e vë ujin në zjarr!</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Njihet si ‘Amazona’ e Laknasit”/ Rexhep Uka i bashkohet protestës kundër ndërtimit të thertores]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/njihet-si-amazona-e-laknasit-rexhep-uka-i-bashkohet-protest%C3%ABs-kund%C3%ABr-nd%C3%ABrtimit-t%C3%AB-thertores-78e4bc559b83?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/78e4bc559b83</guid>
            <category><![CDATA[prerja-e-pyllit]]></category>
            <category><![CDATA[laknas]]></category>
            <category><![CDATA[rexhep-uka]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 04 Jul 2020 11:08:45 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-04T11:08:45.204Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Qfuvb2EtPPHQ9f1cMFIx1w.jpeg" /><figcaption>Prof. Rexhep Uka</figcaption></figure><p>Prej muajsh tashmë vijojnë protestat nga banorët e fshatit Laknas të Bashkisë Kamëz, ku planifikohet që të ngrihet një thertore.</p><p>Banorët e fshatit thonë se nuk janë dakord me këtë projekt dhe se askush nuk është konsultuar me ta në lidhje me këtë çështje.</p><p>Ata shprehen se ky projekt synon të marrë 12 hektarë pyll që ndodhet në afërsi të lumit dhe ta kthejë atë në një thertore. Banorët shprehen se i kanë dërguar disa herë shkresë kryetarit të Bashkisë, Rakip Sulit. Ky i fundit është përgjigjur se nuk ka se çfarë të bëjë pasi projekti është firmosur nga ish-kryetari, Xhelal Mziu.</p><p>Kësaj proteste i janë bashkuar edhe ambientalistë, përfaqësues të shoqërisë civile edhe qytetarë të tjerë.</p><p>“Ky pyll me rrënjët që ka filtron ujin e ndotur të lumit të Lanës. Të gjitha familjet kanë puse arteziane, që e marrin ujin me pompë dhe uji është i filtruar. Këtë ujë të ndotur të lumit, rrënjët e këtyre pemëve e çojnë te banorët të filtruar. Ky pyll gjithashtu mbron tokën nga erozioni”, thotë për mediat ambientalisti, Sazan Guri.</p><p>Në protestë ka marrë pjesë edhe ish-zv/kryeministri dhe ministri i Bujqësisë, Rexhep Uka, i cili tregon se është lindur dhe rritur në këtë vend. Ai shprehet se ky vend ka vlera dhe resurse shumë të mëdha, teksa tregon se kjo zonë cilësohet si “Amazona” e Laknasit.</p><p>“Kam 1 milionë arsye për të qenë këtu. Unë jam lindur dhe rritur këtu. Ky vend ka shumë vlera dhe shumë resurse. Këtu kanë ndodhur dy ngjarje të mëdha në vitet e shkuara. Ishte sistemi që kishte një filozofi fare të thjeshtë: ‘Unë flas, ju do bëni’ dhe nuk pyetej komuniteti nëse ata ishin mirë apo jo. Mendonin se nëse ata ishin mirë, mirë do ishte edhe komuniteti. Kush ishin këto dy gjemba? E para, ka qenë Lana e cila ka qenë me të vërtetë një katastrofë. Bashkëkombësit e mi e konsideronin si “Amazonën” e Laknasit këtë vend. Kjo ka qenë një zonë ekzotike, me plot kuptimin e fjalës, me super vlera. E dyta ka qenë miniera e Valiasit, e cila është matanë lumit. Ka qenë një katastrofë ekologjike. Shumë persona këtu kanë punuar në atë minierë, përfshirë edhe babain tim. Ajo minierë vetëm qymyr që nuk kishte dhe sot ajo tokë është e gjitha me gropa. Qofshin ata që janë që kanë bërë shtëpi aty, se është bërë moçal me gropa.</p><p>Ja se çdo të thotë kur urdhri vjen nga lart dhe nuk pyetet komuniteti poshtë. Nuk jam absolutisht kundra nismës së lirë. Nisma e lirë duhet t’i nënshtrohet ligjit. Vetëm ligji i rregullon të drejtat, sepse të gjithë kanë të drejtën e zotit të shkojnë edhe në Vlorë të ndërtojnë, ama duke respektuar ligjin deri në fund. Kjo është demokracia. Këtu të ketë vetëm dy rrugë biçikletash dhe këtu pastaj të bëjnë diçka që nuk e cenon, por e pastron dhe e rregullon mjedisin. Atëherë ky është ai që quhet projekt integral. Nëse ne do vazhdojmë të vëmë balloma të tilla, kush është më i fortë, kush ka një mik, kush ka pushtetin, edhe të bëj biznesin tim edhe të mos hedh vështrimin tek komuniteti, atëherë gjithçka mund të kemi arritur por vetëm demokraci jo”, tha ai.</p><p><em>Marre nga tiranatoday.al</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=78e4bc559b83" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/njihet-si-amazona-e-laknasit-rexhep-uka-i-bashkohet-protest%C3%ABs-kund%C3%ABr-nd%C3%ABrtimit-t%C3%AB-thertores-78e4bc559b83">“Njihet si ‘Amazona’ e Laknasit”/ Rexhep Uka i bashkohet protestës kundër ndërtimit të thertores</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Nëse Skavica…” — A ka hequr dorë Rama nga interesat private në favor të interesit kombëtar?]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/n%C3%ABse-skavica-a-ka-hequr-dor%C3%AB-rama-nga-interesat-private-n%C3%AB-favor-t%C3%AB-interesit-komb%C3%ABtar-a46dd6446469?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a46dd6446469</guid>
            <category><![CDATA[skavica]]></category>
            <category><![CDATA[interes-kombetar]]></category>
            <category><![CDATA[mjedisi]]></category>
            <category><![CDATA[edi-rama]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 06 Jun 2020 10:42:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-06-06T10:43:24.664Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>“Nëse Skavica…” — A ka hequr dorë Rama nga interesat private në favor të interesit kombëtar?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/336/0*rMynFYtd51pphMss.jpeg" /><figcaption>Geri Selenica</figcaption></figure><p>Kryeministri Rama u shpreh të enjten se:</p><p><em>— “Kaskada e Drinit pa Skavicën është si tufa e deleve pa bariun.”</em></p><p><em>— “Drini mjalt me i pru, s’mun’ e ngjyj as gishtin.”</em></p><p><em>— “Në se, në se, në se…, sot do të ishim në një Shqipëri tjetër.”</em></p><p><em>— “Pazotësia e ka sjellë që shumë gjëra të mos ishin bërë.”</em></p><p>Kisha shumë vite që nuk kisha dëgjuar me kaq vëmendje një fjalim të Kryeministrit Rama. Është hera e parë që në një fjalim ai ul dozën e qyfyreve tradicionale e populiste dhe flet me saktësi ekonomike e inxhinjerike. Ndoshta kjo është një rastësi fatlume, ose ndoshta ai është pjekur si shtetar dhe ka zbuluar aftësi të shkëlqyera të stafit teknik të Ministrisë së Infrastrukturës dhe KESH-it.</p><p>Ndër vite, me mbështetjen e specialistëve më të mirë të vendit, kam botuar një seri artikujsh (lexo <a href="https://exit.al/5490/">këtu</a>, <a href="https://exit.al/skavica-sipas-standardit-dige-e-mire-a-dige-e-keqe-apo-qeveri-e-mire-a-qeveri-e-keqe-pergjigje-per-nje-justifikim-te-ministrit-gjiknuri/">këtu</a> dhe <a href="https://exit.al/skavica-si-tregues-i-kleptonomise-se-qeverise-rama/">këtu</a>) dhe kam ndërmarrë disa nisma publike dhe jo publike për të luftuar dhënien e hidrocentralit të Skavicës me koncesion nga qeveria Rama.</p><p>Sot, duket se shqiptarët mund të shijojnë një fitore të rëndësishme në ruajtjen e një prej pasurive më të rëndësishme strategjike kombëtare.</p><p>Fitorja më e amdhe është se qeveria kuptoi se <em>hidrocentrali në Skavicë duhet të jetë pronë e KESH</em>, pasi <em>de-facto</em> është një rezervuar ujor dhe pjesa më e rëndësishme e Kaskadës së Drinit.</p><p>Integrimi i HEC Skavicës me kaskadën e Drinit ka avantazhet se:</p><p><em>— krijon rezervën ujore më të madhe në Europë, prej 7 miliardë m3 ujë, dhe në të njëjtën kohë bëhet aseti më i rëndësishëm strategjik kombëtar;</em></p><p><em>— disiplinon përmbytjet në të gjithë rrjedhën e Drinit;</em></p><p><em>— rrit sigurinë e digave poshtë saj;</em></p><p><em>— mundëson menaxhimin e integruar dhe të kompjuterizuar nga një dispeceri qendrore të hidrocentraleve të kaskadës së Drinit, duke e rritur eficiencën e saj rreth 10 për qind;</em></p><p><em>— dispeceria mundëson integrimin më të mirë energjitik me Kosovën ose tregun rajonal, sidomos me Italinë, duke mundësur eksportin e energjisë në momentet e pikut me çmimet më të larta, çka maksimizon përfitimet financiare të KESH-it.</em></p><p>Këto nuk arriheshin kurrë nëse HEC Skavica do të jepej me koncesion, qoftë edhe tek një investitor serioz dhe pa korrupsion.</p><p>Interesi publik i përfaqësuar nga KESH-i për ruajtjen e rezervës energjitike të të gjithë Kaskadës së Drinit është krejt i kundërt me interesin e një investitori privat — fitimin nga investimi i hidrocentralit.</p><p>Kjo ka qënë arsyeja që tërë propozimet private kanë qënë për diga shumë më të vogla, në mënyrë që privati të siguronte fitim. Pa llogaritur vështirësitë inxhinierike të vepres nga ana ndërtimore dhe funksionale, si diga më e lartë e Kaskadës.</p><p>Fitorja e dytë publike është se mbi Drinin e Zi do të ndërtohet vetëm Skavica dhe <em>jo dy apo tre hidrocentrale</em>, të cilët do ta shkatërronin krejtësisht rezervën ujore të Drinit, që përbën 50 për qind të rezervës ujore kombëtare.</p><p>Mbetet për t’u parë nëse këto dy fitore do të mbeten të tilla, pasi ende ekziston <em>rreziku i qasjes Ahmetaj</em>. Arben Ahmetaj, personi kyç pas koncesioneve të qeverisë Rama, ka kërkuar sistematikisht gjashtë vitet e fundit ta japë me koncesion tek privatët ndërtimin e hidrocentralit të Skavicës.</p><p>Si ministër i ekonomisë dhe i financave ai injoroi të gjitha studimet teknike dhe bindi Kryeministrin Rama për të ndërtuar në Skavicë disa hidrocentrale të vogla, me diga të vogla dhe rezervuar të vegjël, në vend të një hidrocentrali të vetëm të madh me digë të lartë dhe rezervuar shumë të madh.</p><p>Qasja me hidrocentrale të vogla garanton fitime të shpejta për investitorin, por eleminon të gjitha përfitimet në interesin publik për rregullimin e kasakadës së Drinit, sikurse i kam renditur më sipër.</p><p>Pasi e bindi për këtë qasje Ramën, Ahmetaj ishte personi kyç pas dhënies me koncesion të hidrocentralit ë Katundit të Ri, një kompanie turke në një <a href="https://exit.al/afere-me-permasa-te-te-medha-mes-kompansie-turke-suzer-dhe-qeverise-rama/">marrëveshje të dyshimtë</a>, e cila fatmirësisht ka dështuar.</p><p>Shpresoj se prania e Ahmetajt, në mjediset e një ministrie që nuk ka lidhje me punën e tij, gjatë takimit ku u njoftua synimi për një hidrocental të vetëm në Skavicë nuk është shenja se Rama mund të mos jetë ende serioz me HEC Skavicën — Ahmetaj mbetet ende një nga personat më me ndikim mbi kryeministrin Rama dhe rreziku kreysor që Skavica të mos bëhet.</p><p>***</p><p>Me që jam marrë mbi 10 vite me HEC Skavicën dhe me disa vepra të rëndësishme strukturore rajonale, mund të bëj sygjerimet e mëposhtme.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*94RfPPqZMCRW7kO_.jpeg" /></figure><h3><a href="https://exit.al/dash-shqiperia-ploteson-kriteret-minimale-te-transparences-fiskale/">DASH: Shqipëria plotëson kriteret minimale të transparencës fiskale</a></h3><p><strong>1. Ministria e Infrastrukturës dhe KESH-i duhet ta rishohin studimin e WBIF</strong></p><p><a href="https://www.wbif.eu/project/PRJ-ALB-ENE-008">Studimi</a> i kryer si pjesë e programit WBIF të BE-së pasi ai është një studim parafizibiliteti <em>i cunguar</em>, pasi është porositur nga drejtuesit e mëparshëm, të cilët i kanë vënë kufizimin digës në 445 metra, që e mban rezervuarin deri në kufirin me Maqedoninë dhe jo lartësinë 485 metra.</p><p><em>Lartësia e digës </em>ka një rëndësi shumë të madhe. Qeveritë e dy dekadave të fundit e kanë menduar vetëm si ta bëjnë Skavicën investim tërheqës për investitorët privatë dhe nuk e kanë menduar interesin publik e kombëtar — ato kanë kërkuar ndërtimin e hidrocentraleve me diga më të vogla (385 metra dhe 441 metra).</p><p>Skavica është studjuar si pjesë integrale e Kaskadës së Drinit që nga viti 1949 deri në vitin 1991 nga mbi 40 mijë inxhinierë dhe teknikë, vendas dhe të huaj. Shteti shqiptar ka nënshkruar më 1962, marrveshjen e ujrave me Jugosllavinë, që e lejon përmbytjen nga rezervuari i Skavicës deri në Dibër të Madhe, Maqedoni (tek HEC Spilje), me një digë në <em>kuotën 485 metra</em>, duke i dhënë një rezervë ujore shtesë Skavicës prej mbi 4 miliardë m3 ujë.</p><p>Studimi i WBIF është i panevojshëm, kur shteti shqiptar ka në arshivat e veta një studim të plotë fizibiliteti dhe ideor mbi HEC Skavicën në kuotën 485 metra.</p><p>— Diga në kuotën <em>485 m</em> krijon <em>7 miliardë m3</em> ujë.</p><p>— Diga në kuotën 445 m krijon <em>3 miliardë m3</em> ujë.</p><p>— Diga në kuotën 385 m krijon <em>600 mijë m3</em> ujë.</p><p>Unë kam pas mundësinë të flas me drejtues të lartë të Maqedonisë për çeshtjen e hyrjes së liqenit të Skavicës në territorin e Maqedonisë dhe ma kanë konfirmuar që mezi e presin një projekt të tillë.</p><p>Sygjerimi im për organet vendimmarrëse, për pragmatizëm dhe për ekonomi kohe është, që <em>për momentin le të konsiderohet Versioni B me digën 440 metra (deri në kufirin shtetëror), por të tenderohet ndërtimi i digës me një stukturë të tillë, që në një fazë të dytë të mundësohet shtesa e digës edhe me 45 metra, që të arrihet diga 485 metra, shtesë e cila mund të bëhet më vonë pas dakordësimeve me Maqedoninë</em>.</p><p>Qeveria e sotme shqiptare nuk ka asnjë të drejtë sovrane që me një digë 440 metra të shkatërroje mbi 4 miliardë m3 rezervë ujore kombëtare, që parasheh projekti me digën 485 metra. Një opsion i tillë shtesë mbi studimin e WBIF mund të ketë një kosto 50 milionë euro shtesë, që nuk janë asgjë për shtetin.</p><p>2. Modeli më i përshyatshëm i ndërtimit do të ishte<em> “Design and Build, but NOT operate”</em>.</p><p>Përvoja ka treguar që vepra të tilla është e pamundur të projektohen qoftë dhe nga studiot më të mira të projektimit, pasi gjatë ndërtimit ka gjithmonë situata të paparashikuara. Pa llogaritur që kompanitë ndërtimore për të tilla vepra janë shumë të pakta dhe kanë sekretet e tyre teknologjike, që studjot e projektimit nuk i dinë.</p><p><em>“Nëse, nëse, nëse…” K</em>ryeministri Rama do të kishte pranuar që në vitin 2014 <a href="https://exit.al/si-si-humbi-edi-rama-3-miliarde-euro-financime-kineze-ose-si-kaposhi-i-kuq-i-rames-u-katandis-ne-nje-thele/">propozimet e ndërtimit</a> të HEC Skavicës për llogari të KESH nga tre firmat më të mëdha në botë të ndërtimit të HEC-eve, <em>PowerChina, GeZhouBa</em> dhe <em>Norinco — </em>e cila i propozoi qeverisë shqiptare financimin dhe ndërtimin e HEC Skavicës 1 miliardë euro, për 35 vite, me interes 2% p.a., dhe 8 vjet grace period, për llogari të KESH-it — sot HEC Skavica do të qe ndërtuar, do të sillte €100 milionë të ardhura në ekonomi dhe <strong><em>“</em></strong><em>sot do të ishim në një Shqipëri tjetër”</em>.</p><p>Por më mirë vonë se kurrë.</p><p>Për kujtesë insitucionale:</p><p><em>Arshivi teknik i shtetit, por edhe KESH-i ende e kanë studimin e plotë të HEC Skavica 485 metra, që përfshin edhe 5’000 metra linearë shpime gjeologjike, që nuk ka shans t’i bëjë WBIF;</em></p><p><em>Ende jetojnë inxhinierët që e kanë bërë këtë studim, që nuk i kontaktuar asnjë institucion shqiptar;</em></p><p><em>Mendoj se për seriozitetin burokratik të procesit do të ishte mirë të përfshihen edhe institucione si Universiteti Politeknik dhe Komiteti i Digave të Mëdha, i cili është nën varësinë e Kryeministrit dhe aktualisht ka mbetur pa kryetar, pasi ky institucion është i ngarkuar me ligj për aprovimin e projekteve në fushën e digave si dhe monitorimin e sigurisë së tyre.</em></p><p><strong>Marre nga Exit.news</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a46dd6446469" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/n%C3%ABse-skavica-a-ka-hequr-dor%C3%AB-rama-nga-interesat-private-n%C3%AB-favor-t%C3%AB-interesit-komb%C3%ABtar-a46dd6446469">“Nëse Skavica…” — A ka hequr dorë Rama nga interesat private në favor të interesit kombëtar?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Deklaratë PËR SHTYP]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/deklarat%C3%AB-p%C3%ABr-shtyp-25d8989aa831?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/25d8989aa831</guid>
            <category><![CDATA[lumi-vjosa]]></category>
            <category><![CDATA[hec-et-e-vegjel]]></category>
            <category><![CDATA[hec-skavica]]></category>
            <category><![CDATA[shushunja]]></category>
            <category><![CDATA[te-mbrojme-lumenjte]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 05 Jun 2020 16:22:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-06-05T16:22:10.519Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong><em>Grupimi “Të mbrojmë lumenjtë”</em></strong></p><p><strong><em>Nismëtar për moratoriumin ndaj HEC-eve në Shqipëri</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/396/1*d2OUJwWXe8t2GEvRAjspCA.jpeg" /></figure><p><strong>5 Qershor 2020</strong>.</p><p>Sot në Ditën Botërore të Mjedisit grupimi “Të mbrojmë lumenjtë” përshëndet deklarimin publik prej kryeministrit Edi Rama bërë në paraqitjen e projektit të HEC Skavica, ku ndër të tjera tha: “Sigurisht që i jepet fund keqtrajtimit ekstrem të demtimit të rezervave të energjisë së pastër, si rezultat i një ecje në mënyre të improvizuar dhe copzimit shpesh herë shumë dëmtues i këtij potenciali me ato HEC-et e vogla që në shumë raste kanë funksionuar si <strong>shushunja </strong>që thithin pikërisht gjakun e organizmit të vendit, duke lënë shpesh herë toka të tëra pa burimin e nevojshëm ujor, duke lënë shpesh herë komunite të tëra me pamundesinë për të ujitur tokat, si rezultat i tharjes së burimit, duke bërë dëme të mëdha nga pikpamja e ekosistemit”.</p><p>Grupimi “Të mbrojmë lumenjtë” gjykon se është jo vetëm e pakuptimtë, por e papranueshme që Qeveria të vazhdojë të subvencionojë bizneset e HEC-eve të vegjël nëpërmjet çmimit preferencial të blerjes të energjisë, duke qënë se tashmë është i dukshëm efekti skandaloz i dëmit në ekosistemet lumore në mbarë vendin, si dhe dëmi i madh social -ekonomik sidomos i komuniteteve rurale që jetojnë në to. Dhe kjo ndodh në një kohë kur Shqipëria më së fundi po vë në eficencë potencialin e saj të madh të energjisë diellore, me leverdi dukshëm më të madhe jo vetëm në aspektin mjedisor, por edhe atë ekonomik.</p><p>Grupimi “Të mbrojmë lumenjtë” ka kërkuar publikisht qysh në vitin 2015 të vendoset moratorium për HEC-et e vegjël. Nëse kjo do të kishte ndodhur do ishte shmangur masakra mjedisore që është bërë në këto vite si rrjedhojë e bumit të konçesioneve të dhëna sidomos në prag fushatash elektorale dhe vazhdimit të shtimit të tyre në vijim deri në ditën e sotme, kur shumë komunitet të dëmtuara janë futur në konflikte sociale dhe proçese gjyqësore me ndërtuesit e HEC-eve.</p><p>Nëse qeveria ka vendosurzhvillimin në variantin më optimal të ndërtimit të HECit të Skavicës në kaskadën e Drinit, për ne si grupim ështëe papranushme të lejohet ndërtim HECesh në lumin Vjosa për shumë argumente mjedisore, social-ekonomike dhe mbi të gjitha shkencore.</p><p>Ne i kërkojmë Qeverisë të vendosë moratorium 5 vjeçar për lejet për HEC-et dhe gjatë kësajë kohe të rishikojë të gjithë kontratat egzistuese, për shkeljet e tyre ligjore, si dhe të rishikojë standartet ligjore të vendosura me ose pa qellim në dëm të mjedisit.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=25d8989aa831" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/deklarat%C3%AB-p%C3%ABr-shtyp-25d8989aa831">Deklaratë PËR SHTYP</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Drejtuesit botëror të shëndetit kërkojnë rimëkëmbjen e gjelbër nga kriza e koronavirusit]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/drejtuesit-bot%C3%ABror-t%C3%AB-sh%C3%ABndetit-k%C3%ABrkojn%C3%AB-rim%C3%ABk%C3%ABmbjen-e-gjelb%C3%ABr-nga-kriza-e-koronavirusit-dee57cfb9ec1?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dee57cfb9ec1</guid>
            <category><![CDATA[ndotja-e-ajrit]]></category>
            <category><![CDATA[g20]]></category>
            <category><![CDATA[drejtuesit-e-shendetit]]></category>
            <category><![CDATA[ringjallje-e-gjelber]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 26 May 2020 16:34:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-26T16:34:01.428Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Letra e hapur për udhëheqësit e G20 thotë se adresimi i ndryshimit të klimës është kryesore për ringjalljen globale</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/0*Cs-QU2aG5gkUKWSU" /><figcaption>Një korsi biciklete shfaqet prej Extinction Rebellion ne Londren perendimore. Fotografia: Guy Bell / Rex / Shutterstock</figcaption></figure><p>Mjekë dhe profesionistë mjekësorë nga e gjithë bota u kanë bërë thirrje udhëheqësve botërorë të sigurojnë një rimëkëmbje të gjelbër nga kriza e koronavirusit, që merr parasysh ndotjen e ajrit dhe prishjen e klimës.</p><p>Më shumë se 200 organizata që përfaqësojnë të paktën 40 milion punonjës shëndetësorë — duke përbërë rreth gjysmën e fuqisë globale të punës mjekësore — kanë nënshkruar një letër të hapur drejtuesve të G20 dhe këshilltarëve të tyre kryesorë mjekësorë, duke treguar për 7 milion vdekjet e parakohshme, në të cilat ndotja e ajrit kontribuon secila vit në të gjithë botën.</p><p>Zyrtarët kryesorë mjekësorë dhe këshilltarët kryesorë shkencorë duhet të përfshihen drejtpërdrejt në hartimin e paketave stimuluese tani në zhvillim, kërkon letra, në mënyrë që të sigurohen që ato të përfshijnë konsideratat e shëndetit publik dhe shqetësimet mjedisore. Ata thonë se sistemet e shëndetit publik duhet të forcohen dhe paralajmërojnë se si degradimi i mjedisit mund të ndihmojë në përballimin e sëmundjeve të ardhshme.</p><p>Në letër, profesionistët e shëndetit lidhin ndotjen e ajrit dhe sistemet e brishta të shëndetit publik me ndikimet e virusit, duke thënë se ndotja e ajrit “tashmë po dobësonte trupin tonë”, duke përkeqësuar ndikimin e sëmundjes.</p><p>Studimet kanë sugjeruar që ndotja e ajrit mund të luajë një rol në përkeqësimin e simptomave Covid-19 ose në rritjen e vdekshmërisë, megjithëse shkencëtarët gjithashtu thonë se është shumë herët për të nxjerrë përfundime të vështira në lidhje me ndikimet e plota. Qiejt e pastrimit që kanë shoqëruar mbylljen në shumë vende, megjithatë janë të kërcënuar, pa mbrojtje të reja, sapo aktiviteti industrial rifillon.</p><p>“Profesionistët e shëndetit janë në vijën e parë të kësaj urgjence dhe ne po shohim humbjen e jashtëzakonshme të jetës për shkak të veprimit shumë vonë,” tha Miguel Jorge, presidenti i Shoqatës Botërore të Mjekësisë. “Ne e dimë tani më shumë se kurrë se jeta e shëndetshme varet nga një planet i shëndetshëm. Ndërsa ecim në rrugën për shërim, duhet të ndërtojmë një sistem që do të na mbrojë nga dëmtimet e mëtejshme. Ne kemi nevojë për një shërim të shëndetshëm dhe të gjelbër. “</p><p>“Covid-19 e ka detyruar botën të ndalojë dhe të marrë stoqe, duke na siguruar një mundësi unike për të bërë ndryshime që do të përfitojnë nga planeti dhe të gjithë njerëzit në të,” tha Annette Kennedy, presidenti i Këshillit Ndërkombëtar të infermierëve. “Ndryshimet klimatike paraqesin një kërcënim të menjëhershëm dhe serioz për shëndetin e popullatës në botë. Ne po u bëjmë thirrje qeverive të sigurohen që niveli i ndotjes të mos kthehet në nivelet e mëparshme, në mënyrë që fëmijët dhe nipërit tanë të jenë në gjendje të rriten shëndetshëm në një klimë të qëndrueshme dhe të qëndrueshme. Vetëm duke investuar në kujdesin shëndetësor dhe mjedisin, ne mund të krijojmë një të ardhme të qëndrueshme. “</p><p>Nënshkruesit përfshijnë Shoqatën Botërore të Mjekësisë, Këshillin Ndërkombëtar të infermierëve, Federatën e Infermierëve dhe Mamitë, Komitetin e Kontrollit, Organizatën Botërore të Mjekëve të Familjes dhe Federatën Botërore të Shoqatave të Shëndetit Publik, si dhe mijëra profesionistë të shëndetit.</p><p>Njoftim:</p><p>Letra u është dërguar të gjithë drejtuesve të G20, përfshirë Boris Johnson, Angela Merkel dhe Xi Jinping, të cilët janë nën presion për të aprovuar një rimëkëmbje të gjelbër, si dhe ata që janë kritikuar për një qasje të dobët ndaj krizës ose për përdorimin e saj për të dobësojnë mbrojtjet mjedisore, duke përfshirë Donald Trump, Vladimir Putin dhe Jair Bolsonaro.</p><p>26 Maj 2020</p><p><em>Marrë me shkurtime nga “ The Guardian”</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dee57cfb9ec1" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/drejtuesit-bot%C3%ABror-t%C3%AB-sh%C3%ABndetit-k%C3%ABrkojn%C3%AB-rim%C3%ABk%C3%ABmbjen-e-gjelb%C3%ABr-nga-kriza-e-koronavirusit-dee57cfb9ec1">Drejtuesit botëror të shëndetit kërkojnë rimëkëmbjen e gjelbër nga kriza e koronavirusit</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“E diela pa makina” dhe një pyetje e përsëritur.]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/e-diela-pa-makina-dhe-nj%C3%AB-pyetje-e-p%C3%ABrs%C3%ABritur-6c712540cdb5?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6c712540cdb5</guid>
            <category><![CDATA[e-diela-pa-makina]]></category>
            <category><![CDATA[tirana]]></category>
            <category><![CDATA[post-pandemi]]></category>
            <category><![CDATA[ndotja-e-ajrit]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 May 2020 19:38:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-25T19:47:48.083Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>“E diela pa makina” dhe një pyetje akoma pa përgjigje</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*U8syWm3kjVDQesdsQegXnQ.jpeg" /></figure><p>Sa mirë do ishte të thonim “Tirana pa makina”, apo “Tirana e biçikletave”. Tirana ka qënë e tillë. Ndërkohë që Europa në vitet 80 ishte në kulmin e cmendurisë me lum makinash nëpër qytetet e saj, Tirana deri në vitin 90 ishte një qytet, ku kishte lum njerëzish që shëtisnin të shpenguar në bulevard dhe rrugët e Tiranës, sic ndodh sot vetë një ditë në vit.</p><p>Qytetari, si ai me makinë dhe ai pa makinë, së bashku me fëmijët, nipër e mbesat e tyre do donin të jetonin në një vend që të thithnin ajër të pastër, së paku në standartet që ka përcaktuar Organizata Botrore e Shëndetsisë. Qytetarët e Tiranës nuk e kanë këtë mundësi. Ata praktikisht jetojnë në një qytet me ajër të ndotur, në kufijtë e rrezikshmërisë së jetës.</p><p>“E diela pa makina”, si masë për të siguruar një ditë në javë ajër pa tym makinash është një dicka që vlen, pasi siguron që 1/7 e ditëve të jetës të thithësh ajër të pastër. Diskutimi i filluar për “E diela pa makina” ka një rëndësi më të madhe, pasi ka të bëjë me një opinion të shëndosh të shprehur globalisht, se në periudhën post-pandemi njerëzimi duhet të ndërtoj jetën duke konsideruar se është anormale kthimi ne normalitetin e para pandemisë.</p><p>Në kushtet e Tiranës, për të cilën bën sens më shumë diskutimi i nisur për ndalimin. ose më mirë të kufizimit të përdorimit të makinave, për efekt të ndotjes së ajrit nevojitet një analizë e situatës para dhe gjatë pandemisë si dhe bërja transparente e të dhënave dhe analizat e pjeshme në publik. Gazetari Artan Hoxha vuri në dyshim se nëse betonieret do vazhdojnë të punojnë si deri tani nuk ka vlerë ndalimi i makinave për popullin në të dielat. Një vëzhgim i rastësishëm i bërë gjatë pandemisë në Mars — Prill mbështetur nga monitorimi i Bashkisë Tiranë rezultonte se edhe pse makinat ishin të ndalura, sidomos në orët e natës niveli i ndotjes së ajrit me ndotësin më të rrezikshëm, grimcat e imta PM2.5 të ishte mbi 2 herë më e madhe se standarti.</p><p>Z. Erion Veliaj i është kërkuar të japi një sqarim për këtë gjëndje, por asnjë fjalë prej tij nuk është dëgjuar për ndotjen e ajrit edhe në kohë pandemie.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/609/1*21NoMWvoWjNwJRy8yzAj-A.png" /></figure><p>Pra burime të tjera ndotje janë presente, madje më të mëdha. Nuk ka dyshim se ndërtimet e shumta kudo nëpër Tiranë, tashmë super të ngjedhur me ndërtime krijojnë ndotje të madhe, vec efektit ndotës afatgjatë që prodhon ngjeshja më e madhe e qytetit. Një tjetër ndotës është djegja e plehrave sporadike apo edhe e përqëndruar, fabrikat e cimentos pa filtra, jo larg Tiranës</p><p>Qysh nga data 29 Prill Bashkia e Tiranës ka ndaluar monitorimin e ndotjes së ajrit.</p><p>Diskutimi fillon me transparencën e munguar.</p><p>Pra burime të tjera ndotje janë presente, madje më të mëdha. Nuk ka dyshim se ndërtimet e shumta kudo nëpër Tiranë, tashmë super të ngjedhur me ndërtime krijojnë ndotje të madhe, vec efektit ndotës afatgjatë që prodhon ngjeshja më e madhe e qytetit. Një tjetër ndotës është djegja e plehrave sporadike apo edhe e përqëndruar, fabrikat e cimentos pa filtra, jo larg Tiranës</p><p>Qysh nga data 29 Prill Bashkia e Tiranës ka ndaluar monitorimin e ndotjes së ajrit.</p><p>Diskutimi fillon me transparencën e munguar.</p><p>Shih edhe :</p><p><a href="https://mjedisi.al/tiran%C3%AB-si-do-tja-b%C3%ABjm%C3%AB-mikut-vdekjeprur%C3%ABs-t%C3%AB-koronavirusit-ndot%C3%ABsit-pm2-5-7218bc1ad71c">https://mjedisi.al/tiran%C3%AB-si-do-tja-b%C3%ABjm%C3%AB-mikut-vdekjeprur%C3%ABs-t%C3%AB-koronavirusit-ndot%C3%ABsit-pm2-5-7218bc1ad71c</a></p><p>25.5.2020</p><p><em>Shkrimi shkruar nga Lavdosh Ferruni</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/200/1*LUQ1BL8ni5z6DvwbIMbWrg.jpeg" /><figcaption>Lavdosh Ferruni</figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6c712540cdb5" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/e-diela-pa-makina-dhe-nj%C3%AB-pyetje-e-p%C3%ABrs%C3%ABritur-6c712540cdb5">“E diela pa makina” dhe një pyetje e përsëritur.</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Europa kthen sytë nga natyra]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/europa-kthen-syt%C3%AB-nga-natyra-88e01e2bfa7c?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/88e01e2bfa7c</guid>
            <category><![CDATA[bujqesi-organike]]></category>
            <category><![CDATA[europe]]></category>
            <category><![CDATA[kriza]]></category>
            <category><![CDATA[natyre]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 24 May 2020 22:02:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-24T22:02:23.067Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VNSPW0rHdXhB80yioIz0Lg.jpeg" /></figure><p>Kriza shëndetësore ndryshon strategjitë evropiane mbi biodivesrsitetin, duke shënuar një revolucion. Plani i Komisionit Evropian nën drejtimin e Von der Leyen për këtë dhjetëvjeçar shënon jo pak ndryshime, si rritje të zonave të mbrojtura, rritje të sipërfaqeve bujqësore bio, reduktim të përdorimit të pesticideve dhe antibiotikëve, rikthim dhe rinormalizim të ekosistemeve, më tepër transparencë në etiketimin e produkteve dhe prejardhjen e tyre.</p><p>Brukseli kërkon gjithashtu që kultivimet bio të arrijnë në 25% të të gjithë sipërfaqeve bujqësore, ndërsa përsa i përket politikave për ruajtjen e mjedisit, përgjysmim të përdorimit të pesticideve dhe antibiotikëve në fermat e e rritjes së kafshëve për konsum, reduktim në 20% të përdorimit të fertilizuesve dhe dislokim të një fondi prej 20 miliardë eurosh në vit vetëm për tutelimin e mjedisit e natyrës.</p><p>Sipas zv/presidentit të Komisionit Evropian, Franz Timmermans, koronavirusi na tregoi se sa vulnerabël e të brishtë jemi dhe se sa e rëndësishme është të rikthejmë raportin e duhur njeri-natyrë.</p><p>Në bazë të Green Deel, që janë strategjitë dhe objektivat e ekzekutivit evropian, përveç renditjes së mësipërme, parashikohet gjithashtu transformimi i 10% të tokave të agrikulturës BE në elementë të peizazheve të lidhura mes tyre, rritjen deri në 30% të zonave të mbrojtura si terrene ashtu edhe ujëra detarë, mbjellja e 3 miliardë pemëve dhe lirimin e 25 mijë kilometra lumenj nga barrierat artificiale.</p><p>Objektivat janë mirëpritur nga një sërë organizatash ndërkombëtare mjedisore, si WWF, GreenPeace, Lipu etj.</p><p>Marre nga Klan Plus</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=88e01e2bfa7c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/europa-kthen-syt%C3%AB-nga-natyra-88e01e2bfa7c">Europa kthen sytë nga natyra</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ndërtimi i dy HEC-eve lë pa ujë, banorët e Pishkashit të Prrenjasit, u ofrohet furnizim me bote]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/nd%C3%ABrtimi-i-dy-hec-eve-l%C3%AB-pa-uj%C3%AB-banor%C3%ABt-e-pishkashit-t%C3%AB-prrenjasit-u-ofrohet-furnizim-me-bote-37e604c2b500?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/37e604c2b500</guid>
            <category><![CDATA[prenjas]]></category>
            <category><![CDATA[hec-pishkash]]></category>
            <category><![CDATA[kriza-e-ujit]]></category>
            <category><![CDATA[mungese-vaditje]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 20 May 2020 12:27:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-20T12:27:46.135Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JVRujqd9JL3KnzMG1kzwBg.jpeg" /><figcaption>Banor Pishkash ankohet per mungese uji per shkak te HEC</figcaption></figure><p><em>“Me çfarë do vaditim ne, s’kemi as për të pirë. Patatet janë thanë për ujë tani. Të na i sjellin ujin siç e kishim më parë”. “Në lagjen time bëhen 30 familje, 80 familje janë në anën tjetër. Dhe lagjia Kakaveci me 180 familje, po me këtë kanal furnizohemi”.</em></p><p>Ka banorë që nuk kanë shpresa se problemi do të zgjidhet pasi afatet kanë përfunduar 4 ditë më parë.</p><p><em>“Jemi ngritur ne po kush na dëgjon”</em>, shprehet ajo.</p><p>Banorët e Pishkashit tentuan të mbanin një ditë më parë dhe një protestë. Por policia kërkoi që të shpërndaheshin pasi grumbullimet nuk lejohen në kohë pandemie.</p><p>“Shkuam për të biseduar dhe na sjellin policë 20 policë s’ishte nevoja të vinin”, rrëfen banori.</p><p>19 Maj 2020</p><p>Marre nga Mega news</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=37e604c2b500" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/nd%C3%ABrtimi-i-dy-hec-eve-l%C3%AB-pa-uj%C3%AB-banor%C3%ABt-e-pishkashit-t%C3%AB-prrenjasit-u-ofrohet-furnizim-me-bote-37e604c2b500">Ndërtimi i dy HEC-eve lë pa ujë, banorët e Pishkashit të Prrenjasit, u ofrohet furnizim me bote</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Shkencëtarët — “Shfrytëzimi i pamëshirshëm i natyrës do të çojë në më shumë pandemi”]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/shkenc%C3%ABtar%C3%ABt-shfryt%C3%ABzimi-i-pam%C3%ABshirsh%C3%ABm-i-natyr%C3%ABs-do-t%C3%AB-%C3%A7oj%C3%AB-n%C3%AB-m%C3%AB-shum%C3%AB-pandemi-10c623a0a997?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/10c623a0a997</guid>
            <category><![CDATA[cpyllezim]]></category>
            <category><![CDATA[shkaterrimi-natyres]]></category>
            <category><![CDATA[bota-e-eger]]></category>
            <category><![CDATA[coronavirus]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 13 May 2020 17:11:52 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-13T17:11:52.651Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Shkencëtarët — “Shfrytëzimi i pamëshirshëm i natyrës do të çojë në më shumë pandemi”</strong></h3><p><em>Shkatërrimi i habitateve e detyron jetën e egër te zhvendoset në mjediset njerëzore, duke krijuar keshtu kushtet per lulëzimin e sëmundjeve të reja</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/620/1*m1FIEJS-EEcVI0zWsJrZIw.jpeg" /><figcaption>Amerika e Jugut është një zonë kryesore shqetësuese për shkak të pastrimit të shpejtë të Amazon. Fotografia: Léo Corrêa / AP</figcaption></figure><p><em>Duhet të ndryshojë “trajtimi i pam</em>ë<em>shirsh</em>ë<em>m i natyrës prej njerzve” p</em>ë<em>rndryshe do të ketë më shumë pandemi vdekjeprurëse si Covid-19, paralajmërojnë shkencëtarët që kanë analizuar lidhjen midis viruseve, jetës së egër dhe shkatërrimit të habitatit.</em></p><p><em>Shpyllëzimi dhe format e tjera të shndërrimit të tokës janë duke i shtyr</em>ë<em> speciet ekzotike jashtë nyjeve të tyre evolucionare drejt mjediseve të krijuara p</em>ë<em>r njerzit, ku ato bashkëveprojnë dhe krijojnë lloje të reja sëmundjesh, thonë ekspertët.</em></p><p><em>Sipas Qendres për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve t</em>ë<em> SHBA, tre të katërtat e sëmundjeve të reja ose të shfaqura që infektojnë njerëzit kanë origjinë nga kafshët por, është aktiviteti njerëzor ai që shumëfishon rreziqet e infektimit.</em></p><p><em>Një grup në rritje shkenc</em>ë<em>tar</em>ë<em>sh konfirmon që lakuriqët e natës — origjina e Covid 19 — n</em>ë<em> m</em>ë<em>nyr</em>ë<em> t</em>ë<em> natyrshme strehojnë shumë viruse të cil</em>ë<em>t, me shumë gjasa transferohen tek njerëzit ose kafshët nëse ata jetojnë në afërsi te ekosistemeve t</em>ë<em> tj</em>e<em>t</em>ë<em>rsuara prej njerzve, siç janë pyjet e prera së fundmi ose kënetat e drenazhuara për tokat bujqësore, projekte minerare ose projekte banimi.</em></p><p><em>Në natyrë, lakuriqët kanë më pak të ngjarë të transferojnë viruset që mbartin, tek kafshët e tjera ose të vijnë në kontakt me patogjenë të rinj sepse speciet kanë tendencë të specializohen brenda habitateve të natyrshme dhe të vendosura mirë. Por, pasi toka shndërrohet për përdorim njerëzor, rritet probabiliteti i kontaktit dhe viruseve që transferohen zoonotikisht nga një specie në tjetrën.</em></p><p><em>Teksa habitatet natyrore tkurren, kafshët e egra përqendrohen në territore gjithnjë e më të vogla ose migrojnë në zona antropogjene, siç janë shtëpitë, zonat e zhveshura, rjedhat ujore dhe hambarët. Kjo është veçanërisht e vërtetë për lakuriqët, të cilët ushqehen me nj</em>ë<em> num</em>ë<em>r t</em>ë<em> madh insektesh të tërhequra nga ndricuesit ose frutat në pemishte.</em></p><p><em>Dy vjet më parë, shkencëtarët parashikuan se një koronavirus i ri do të dalë nga lakuriqët në Azi, pjesërisht sepse kjo ishte zona më e prekur nga shpyllëzimi dhe presione të tjera mjedisore.</em></p><p><em>Një nga autorët, Roger Frutos, specialist për sëmundjet infektive në Universitetin e Montpellier, tha se studime të shumta kanë konfirmuar q</em>ë<em>, dendesia dhe shumëllojshmëria e viruseve me origjin</em>ë<em> nga lakuriq</em>ë<em>t, është më e lartë afër qendrave te banimit të njeriut.</em></p><p><em>“Njerzit shkatërrojnë mjedisin natyror të lakuriqëve dhe pastaj u ofrojnë atyre alternativa. Disa prej tyre përshtaten me një mjedis antropomorfizues, duke u transferuar atje, gj</em>ë<em> q</em>ë<em> nuk do t</em>ë<em> ndodhte n</em>ë<em>se do jetonin n</em>ë<em> habitatet e tyre natyrore.”-tha ai.</em></p><h3><strong><em>Me shpyllëzimin dhe ndryshimin e përdorimit të tokës, ju hapni një derë</em></strong></h3><p><em>Shkatërrimi i habitatit është kusht thelbësor për përhapjen e një virusi të ri, shtoi ai, por është vetëm një nga disa faktorë. Lakuriqet gjithashtu mundet ta kalojnë sëmundjen tek njerëzit por, nuk ka asnjë provë që kjo të bëhet drejtpërdrejt për koronaviruset. Deri më tani ka pasur një ndërmjetës — një kafshë shtëpiake ose një kafshë e egër me të cilën njerëzit kanë rënë në kontakt për ushqim, tregti, kafshë shtëpiake ose ilaçe. Në shpërthimin e Sars në 2003 në Kinë, ishte një mace e eger. Në shpërthimin e Mersit në Lindjen e Mesme në vitin 2012, ishte një deve. Shkencëtarët nuk janë ende të sigurt për kafshët ndermjetese për Covid-19. Megjithëse Frutos tha ne teorinë fillestare se një pangolinë ishte ndërmjetësi, tani kjo duket më pak e mundshme.</em></p><p><em>Në një punim që do botohet së shpejti në </em><strong><em>Frontiers in Medicine</em></strong><em>, Frutos dhe bashkautorët e tij argumentojnë se çelësi për të parandaluar epidemitë e ardhshme nuk është frika nga bota e eger por, njohja e faktit se, jan</em>ë<em> veprimtaritë njerëzore ato q</em>ë<em> janë përgjegjëse për shfaqjen dhe përhapjen e zoonozave. “Fokusi duhet të jetë në këto aktivitete njerëzore sepse ato mund të behen të organizuara siç duhet,” thekson dokumenti ne fjale titulluar “Lidhja e ngjarjeve që çojnë në pandemitë dhe mësimet q</em>ë<em> duhen nxjerr</em>ë<em> për të parandaluar kërcënimet në të ardhmen”</em></p><p><em>Shkencëtarët kanë zbuluar rreth 3,200 lloje të ndryshme të koronavirusit në lakuriqët. Shumica janë të padëmshëm për njerëzit, por dy jane shum</em>ë<em> t</em>ë<em> ngjash</em>ë<em>m me sarbekovirusiet, t</em>ë<em> gjetura në Azinë lindore, përgjegjës për Sars dhe Covid-19. Gazeta thotë se shfaqja e ardhshme e sarbecovirusit me siguri do të ndodhë në Azinë Lindore, por epidemitë e sëmundjeve të tjera të reja mund të shkaktohen diku tjetër.</em></p><p><em>Amerika e Jugut është një zonë shqetësuese kryesore për shkak të pastrimit të shpejtë të Amazonës dhe pyjeve të tjera. Shkencëtarët në Brazil kanë zbuluar se prevalenca e viruseve ishte 9.3% në mesin e lakuriqëve pranë vendeve të shpyllëzuara, krahasuar me 3.7% në pyjet e pacenuara. </em><strong><em>“Me shpyllëzimin dhe ndryshimin e përdorimit të tokës, ju hapni një derë,”</em></strong><em> tha Alessandra Nava, nga qendra e kërkimit Biobank me qendër në Manaus.</em></p><p><em>Ajo tha se sëmundjet dobësoheshin natyrsh</em>ë<em>m në habitatet e egra, por kjo prishet kur njerëzit shkat</em>ërrojnë<em> me shpejtësi ekuilibrin ekologjik. Si një shembull lokal, ajo tregoi për sëmundjen Lyme, e cila është përhapur tek njerëzit përmes capybaras. Disa komuna po mbledhin brejtësit gjigantë për të parandaluar ngjitjen, por Nava tha se kjo nuk ishte e nevojshme në pyjet e pacenuar që ende kishin jaguars. “Ju nuk e gjeni sëmundjen Lyme në zonat me jaguar</em>ë<em> sepse ato mbajnë vet</em>ë <em>nën kontroll numrat e capybara,” tha ajo.</em></p><p><em>“Problemi është kur vendosni specie të ndryshme që nuk janë natyralisht afër njëri-tjetrit, në të njëjtin mjedis. Kjo lejon që mutacionet e virusit të kalojne tek speciet e tjera, “tha ajo. “Ne duhet të mendojmë p</em>ë<em>r m</em>ë<em>nyr</em>ë<em>n se si i trajtojmë kafshët e egra dhe natyrën. Tani ne i trajtojme ato n</em>ë<em> m</em>ë<em>nyr</em>ë<em> tejet imorale dhe t</em>ë<em> pamëshirshme “</em></p><p><em>Përfundimeve t</em>ë<em> saj iu bëri jehonë Tierra Smiley Evans, një epidemiologe në Universitetin e Kalifornisë që studion shpërndarjen e viruseve në pyjet që degjenerojnë me shpejtësi të Mianmar. Ajo ka zbuluar se speciet e rrezikuara ose të kërcënuara kanë më shumë të ngjarë të kenë viruse sesa kafshët me risk më të ulët ndaj humbjes së habitatit dhe gjuetisë. Ajo tha se lidhja midis stresit mjedisor dhe shëndetit të njeriut ishte bërë më e dukshme nga pandemia e Covid-19.</em></p><p><strong><em>“Kam shume shpresa se, një nga gjërat më pozitive dal</em>ë<em> nga kjo tragjedi e tmerrshme do të jetë te kuptuarit se ekziston një lidhje midis mënyrës se si ne e trajtojmë pyllin dhe mirëqenies tonë,” tha ajo. “Kjo ndikon me të vërtetë në shëndetin tonë. Nuk është vetëm çështje e jetës së egër apo çështje mjedisore. “</em></strong></p><p><em>Për të parandaluar pandemitë në të ardhmen, akademikët thanë se </em>ë<em>sht</em>ë<em> i nevojsh</em>ë<em>m nj</em>ë<em> bashkëpunim ndërkombëtar për të inkurajuar monitorimin dhe edukimin në një nivel lokal në mënyrë që shpërthimi i viruseve të mund të zbulohet dhe të frenohet në një fazë të hershme. Edhe pse kjo do të kushtonte, ata thanë se do të ishte më efikase ekonomikisht sesa të pritet per një shpërthim të kthehet në pandemi, e cila e detyron botën të izolohet.</em></p><p><em>Ata gjithashtu theksuan se masat p</em>ë<em>r ndalimin e grumbullimeve t</em>ë<em> lakuriq</em>ë<em>ve n</em>ë<em> tregjet e lagësht ka të ngjarë të jenë joefektive dhe mund të rezultojnë kundërproduktive sepse lakuriqët luajnë një rol të rëndësishëm në kontrollin e insekteve dhe pllenimin e bimëve. “Bashk</em>ë<em>jetesa n</em>ë<em> mënyrë të sigurt me lakuriqët është ajo tek e cila duhet t</em>ë <em>përqendrohemi dhe jo eliminimi i tyre”- tha Evans.</em></p><p><em>Grupet e ruajtjes se mjedisit gjithashtu kanë kërkuar mbrojtje më të madhe të habitateve ekzistuese. Një raport i fundit i Greenpeace paralajmëroi se Amazona mund të krijoj</em>ë<em> përhapjen tjetër të viruseve zoonotike sepse presidenti Brazilian, Jair Bolsonaro, po i jep një përparësi më të lartë shkat</em>ërrimit<em> të pyllit sesa mbrojtjes së shëndetit të njerëzve.</em></p><p><strong><em>“Eshtë e pafalshme! Oreksi i tij për shkatërrim po ushqen krizën aktuale shëndetësore dhe do t’i bëjë krizat e ardhshme me të cilat përballemi edhe më keq, “tha Daniela Montalto, aktiviste per mbrojtjen e pyjeve në Greenpeace. “Ai duhet të ndalet dhe mbrojtja e pyjeve të ketë përparësi. Pa të, ne të gjithë do të paguajmë çmimin. “</em></strong></p><p>Me shume tek : <a href="https://www.theguardian.com/environment/2020/may/07/promiscuous-treatment-of-nature-will-lead-to-more-pandemics-scientists?CMP=fb_gu&amp;utm_medium=Social&amp;utm_source=Facebook&amp;fbclid=IwAR0P7iM8Vak1gPQCdxfkBSJqCzRMslV_kc_oAFtAHqikGClm0UOKkuMKqEc#Echobox=1588842648">https://www.theguardian.com/environment/2020/may/07/promiscuous-treatment-of-nature-will-lead-to-more-pandemics-scientists?CMP=fb_gu&amp;utm_medium=Social&amp;utm_source=Facebook&amp;fbclid=IwAR0P7iM8Vak1gPQCdxfkBSJqCzRMslV_kc_oAFtAHqikGClm0UOKkuMKqEc#Echobox=1588842648</a></p><p>Marre nga The Guardian</p><p>Perktheu: <strong>Monika Spahivogli</strong></p><p>PR Expert</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=10c623a0a997" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/shkenc%C3%ABtar%C3%ABt-shfryt%C3%ABzimi-i-pam%C3%ABshirsh%C3%ABm-i-natyr%C3%ABs-do-t%C3%AB-%C3%A7oj%C3%AB-n%C3%AB-m%C3%AB-shum%C3%AB-pandemi-10c623a0a997">Shkencëtarët — “Shfrytëzimi i pamëshirshëm i natyrës do të çojë në më shumë pandemi”</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ndërtuesi pranon që incineratori i Tiranës nuk do të prodhojë energji]]></title>
            <link>https://medium.com/mjedisi/nd%C3%ABrtuesi-pranon-q%C3%AB-incineratori-i-tiran%C3%ABs-nuk-do-t%C3%AB-prodhoj%C3%AB-energji-2a8b8fcb8770?source=rss-f00abb4f45c7------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2a8b8fcb8770</guid>
            <category><![CDATA[incenerator-tirane]]></category>
            <category><![CDATA[incenerator-jo-funksional]]></category>
            <category><![CDATA[incinerator-elbasan]]></category>
            <category><![CDATA[incenerator-fier]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mjedisi Albania]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 16 Apr 2020 17:01:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-04-16T17:01:46.913Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/609/1*CRB-8ilC84IfPMBbH9EjLQ.jpeg" /><figcaption>Lulzim Baumann</figcaption></figure><p>Ndërtuesi i inceneratorit të Tiranës, Dr. William Epis nga kompania Paul Wurth, pjesë e skemës së inceneratorëve në Shqipëri, gjatë konferencës WASTE-TO-ENERGY në Vienë në 15.10.2019, ka konfirmuar që incineratori në Tiranë nuk do te prodhojë energji te pakten për 7 vitet e para (video 1, minuta 0:43). Në video Z. Epis pranon që dihet se cfarë do te futet brenda në incinerator edhe që asgje nuk do te dalë jashta, pra nuk ka prodhim energjie. Bazuar në direktivat e BE-së ndërtimin i incineratorit në Tiranë perbën hallkën e fundit të menaxhimit të mbetejve (Disposal), (fig. 1).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/404/1*Rz5Zug0wEBSmsK0eTo9lvA.png" /></figure><p><strong>Figura 1. Hierarkia e meanxhimit te mbetjeve</strong></p><p><em>Burimi : Komisioni Evropian, 2019</em></p><p>Kjo është edhe arsyeja pse BE-ja në dy raportet e fundit (2018, 2019) për Shqiperinë ka shkruar që ndertimi i incineratorve paraqet shqetësime përsa i përket pajtueshmërisë me Direktivat e BE-së per mbetjet, ku djegja sipas hierarkisë së mbetjeve është zgjidhja më pak e preferuar për menaxhimin e mbetjeve.</p><p><strong>Inxhinier Lulzim Baumann pyet z. Epis se përse është vendosur t</strong>ë<strong> ndertohet nj</strong>ë<strong> incinerator i tret</strong>ë<strong> në Shqiperi ai në Tiranë duket ditur që ne jemi një popull shumë i vogel? Përse të ndërtohet edhe një incinerator i trete kur në të njëjtën kohë është kritikuar si zgjidhje jo e përshtatshme edhe nga vetë BE-ja?</strong></p><p><strong>Pergjigja nga Z. Epis:</strong> E di qe ka qenë nje debat i tillë në Shqiperi, por ishte një studim fizibiliteti ku ne konsideruam sasinë e mbetejve edhe në kete mënyrë vendosëm per të ndertuar një incinerator te tretë. Incineratori ka 4 linja punimi ku për tre linjat e para mjaftojnë sasia e mbetejve qe prodhohet sot në Tirane, linja e katert pritet qe te futet në punë mbas 7 vitesh (video 2).</p><p>Nga ana teknike Z. Epis pergjigjet saktesisht por argumentet se perse duhet të ndertohet nje incenerator i tretë në Shqiperi, kur një jo funksional është ndërtuar në Elbasan dhe një i dytë jo funksional po ndërtohet në Fier janë pa vend. Z. Epis pretendon që pas 7 vitesh do të vendoset në punë linja e katërt sepse do të ketë më shumë mbetje, duke injoruar faktin që për 7 vite një përqindje në rritje e mbetjeve detyrimisht do duhet të riciklohet e jo të digjet. Ndertimi i incineratoreve në Shqiperi rrezikon pajtueshmerinë e Shqiperisë me standarte e BE-së për menaxhimin e mbetjeve. Nderkohë shpenzohen 122 milion euro të tjera për inceneratorin e Tiranës, krahas 50 milion Euro shpenzuar në koncesionet jo funksionale të inceneratorëve në Elbasan e Fier pa asnjë plan se si do të permisohet riciklimi apo si do të behet grumbullimi i ndarë i mbetjve.</p><p>Lulzim Baumann gjate prezantimit te tij në konferencen „Waste to Energy“ në Vienë shpjegoi qartë problemet e menaxhimit të mbetejve në Shqipëri edhe sa larg është Shqipëri për të përmbushur diretivat e BE-së. Në të njëjten kohë shpjegoi që incineratori i Tiranës me kapacitetin e tij planifikon që të djegë deri në 100% të mbetjeve të prodhuar në qarkun e Tiranës.</p><p>Shqiperia është një vend me të ardhura të mesme edhe rreth gjysma e mbetejve të prodhuara janë organike (fig.2).</p><p>Në Tiranë, si dhe në dy qytetet e tjera Elbasan edhe Fier ku janë ndërtuar incineratoret nuk ka ndarje të mbetjeve organike. Mbetjet organike kanë permbajtje shumë të lartë lagështie edhe nëse duam ti djegim do të duhet shumë energji per ti tharë ato. Në Europe askush nuk djeg mbetje organike por ato pordoren për të prodhuar bio-gas ose nepermjet kompostimit prodhojnë humus. Nëse biem dakort qe të ndërtojme incinerator si në Europe duhet edhe të bime dakort që ti përdorim ato si në Europë duke eleminuar djegien e mbetjeve organike dhe mbetjeve të rrezikshme që nuk duhet të digjen në incineratorë.</p><p><strong>Mendoni që po të digjen mbetjet që kanë deri me 50% përmbajtje organike do të prodhohet energji në Shqiperi?</strong> Për të ju pergjigjur kesaj pyetje na vjen në ndihmë formula e cila është sugjeruar nga Instituti Federal i Teknologjisë Zvicerane në Lozanë, e cila është:</p><p><strong>LCV (kcal/kg) = 40(a+b+c+d) + 90e — 46W.</strong></p><p>a = letër, b= tekstile, c= dru edhe gjethe, d= mbetje ushqimore, e= plastikë edhe gomë, w= ujë (40–60%)</p><p>Duhet që vlera nga formula të jetë <strong>1.500–1.650 kcal/kg që incinerator të prodhojë energji</strong> nga djegia e mbetjeve. Le të bëjme llogarinë per rastin e Shqiperise:</p><p>LCV (kcal/kg) = 40(7.87+5.84+ 50) + 90 x 10–46x60= <strong>688,4 kcal/kg</strong> është vlera për Shqiperinë (të dhenat e perdoruar në formulë janë marrë nga figura 2). E njëjta formulë vlen edhe për incineratorin e Fierit dhe Elbasanit. Formula konfirmon qartë që mbetjet e dërguar në incinerator nuk e kanë fuqinë e duhur kalorifike për të prodhuar energji madje as per te realizuar vet-djegien por kanë nevoje për energji shtesë krijuar nga nafta për të bërë paraprakisht tharjen e tyre. Nëse heqim mbetjet si plastika edhe letra që duhen te riciklohen sipas edhe kerkesave te BE-së, në fund nuk ngelet asgje tjeter përvecse mbetjet organike per tu djegur. Unë nuk mendoj që djegia e nje qeseje me lekura domatesh edhe portokallesh do të prodhojë energji. Në këtë rast një zgjidhje më shumë e përshtatshme do të ishte investimin në impiante biogazi ose impiante për përpunimin mekaniko-biologjik.</p><p>Në 2019 rreth 50 % e mbetjve te prodhuara në Shqiperi ishin organike (Figura 2).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/632/1*5i3WjydOCD1j0ye89YiBMQ.png" /></figure><p><strong><em>Figura 2: Përberja e mbetjeve bashkiake në Shqiperi (në %)</em></strong></p><p><em>Burimi: qendra EDEN, 2019</em></p><p>Prezantimi i plote nga Lulzim Baumann për situaten e mbetjeve në Shqiperi eshte në linkun e mëposhtem:</p><p><a href="https://www.facebook.com/photo.php?fbid=176867253449013&amp;set=pcb.176867803448958&amp;type=3&amp;theater">https://www.facebook.com/photo.php?fbid=176867253449013&amp;set=pcb.176867803448958&amp;type=3&amp;theater</a></p><p>Ndertimi i incineratorit në Tiranë është një investim i gabuar i cili po përdor miliona euro të taksapaguesve Shqiptarë.</p><p>Video 1:</p><p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=NE3RNNB0YHU&amp;fbclid=IwAR3Y8AsqU4FdoIRWkJV6NfCiqm9b8TuaQJSzAc6P6GumoLGK5FrkAEKKf3Y">https://www.youtube.com/watch?v=NE3RNNB0YHU&amp;fbclid=IwAR3Y8AsqU4FdoIRWkJV6NfCiqm9b8TuaQJSzAc6P6GumoLGK5FrkAEKKf3Y</a></p><p>Video 2 :</p><p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=OzlmfY5DHXg&amp;fbclid=IwAR0nnhFQ4QSjumUI0NF11aiaMwEIShy-UZE4wSSG8Dw2WOxpP5HH6heq_e4">https://www.youtube.com/watch?v=OzlmfY5DHXg&amp;fbclid=IwAR0nnhFQ4QSjumUI0NF11aiaMwEIShy-UZE4wSSG8Dw2WOxpP5HH6heq_e4</a></p><p><strong>Lulzim Baumann, 16.04.2020</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2a8b8fcb8770" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/mjedisi/nd%C3%ABrtuesi-pranon-q%C3%AB-incineratori-i-tiran%C3%ABs-nuk-do-t%C3%AB-prodhoj%C3%AB-energji-2a8b8fcb8770">Ndërtuesi pranon që incineratori i Tiranës nuk do të prodhojë energji</a> was originally published in <a href="https://medium.com/mjedisi">Mjedisi</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>