<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Mustafa KAPLAN on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Mustafa KAPLAN on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@mkaplan20?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*Fs60ngzhkLj3Kkty</url>
            <title>Stories by Mustafa KAPLAN on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@mkaplan20?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 12:05:12 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@mkaplan20/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Veritabanı Normalizasyonu ve Normal Formlar]]></title>
            <link>https://mkaplan20.medium.com/veritaban%C4%B1-normalizasyonu-ve-normal-formlar-5a79946f2f48?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5a79946f2f48</guid>
            <category><![CDATA[normal-form]]></category>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <category><![CDATA[boyce-codd-normal-form]]></category>
            <category><![CDATA[dbms]]></category>
            <category><![CDATA[normalization]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mustafa KAPLAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 16 Apr 2023 21:26:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-04-16T21:31:58.967Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/743/1*RvkcRZUfNltebszmUiOYvA.png" /><figcaption><strong>Fig.1. </strong>Normalizasyon Diagramı (Database Systems<br>A Practical Approach to Design, Implementation,<br>and Management, 6th Edition)</figcaption></figure><p><strong>Normalizasyon Nedir?</strong></p><p>Bir veri tabanının, veri tekrarını en aza indirgemek ve anormaliteyi kaldırmak üzere uyguladığımız işlemler tamamına <em>normalizasyon </em>denir. Kısaca CRUD(Create, Read, Update, Delete) operasyonları sırasında karşılaşabileceğimiz hataları önlemeyi amaçlar. Ve tüm bunlar bize depolama olarak ek bir maliyet çıkarmasına karşın performans bakımından olumlu sonuçlar getirmektedir.</p><p>Temel olarak 1NF, 2NF, 3NF olarak sınıflandırılır. BCNF(Boyce-Codd Normal Form ya da bazı kaynaklarda 3.5NF olarak geçmektedir),4NF ve 5NF(PJNF ya da Project Column Normal Form olarak da bilinir) ise gelişmiş normalizasyon formları olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerçek hayatta 4NF ve ötesi kullanılmamaktadır, öte yandan veritabanı analizi ve optimizasyonu hakkında akademide gösterilmektedir.</p><p><strong>Normal Formlar(NF)</strong></p><ul><li><strong>UNF</strong>(Unnormalized Form): Tablo içeriğinin 1 ya da daha fazla tekrarlayan kolon içeriklerinin bulunduğu ve <strong><em>“atomik olmayan”</em></strong>, ham tablolara denir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/940/1*k-XZR6XwG4S9G2lkVDV5Kw.png" /><figcaption>Fig.2. ClientRental Tablosu(UNF)</figcaption></figure><p>Görüldüğü üzere tablomuzda, her bir alan birden fazla tekrarlı ve atomik olmayan(satırlara ayrılmamış desek de olur) veri içermektedir.</p><ul><li><strong>1NF: </strong>Veriler atomik bir hale getirilir. Her bir satırdaki alan bir bilgi içerir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/948/1*Xykl140mX8fedEx7v8sKwA.png" /><figcaption>Fig.3. ClientRental Tablosu(1NF)</figcaption></figure><ul><li><strong>2NF: </strong>Öncelikle uygulayabilmemiz için <strong><em>kesinlikle 1NF yapılmış olmalıdır. </em></strong>Temel ve kesin kural ise<strong><em> </em></strong>anahtar(key) olarak tanımlanabilecek bir anahtara bütün diğer kolonların tam bağlı olması ve herhangi bir alt kümesine bağlı olmamasıdır.(<em>“Full Functional Dependency</em>” kavramını araştırınız)</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/759/1*rWZ5DGcso4VFl83DKBpGFg.png" /><figcaption>Fig.4. ClientRental Ana Tablosundan Türetilen Tablolar(2NF)</figcaption></figure><ul><li><strong>3NF: </strong>1NF ve 2NF yapılmış tablolarımızda hala CRUD işlemlerinde problemlere sebep olacak yapılar olduğu için uygulanır. Her kolon eşsiz anahtara tam bağımlı olmak zorundadır.(“<em>Transistive Functional Dependency”</em> kavramını araştırınız)</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/754/1*uhglkQpcuXiJPs3oM5uNjw.png" /><figcaption>Fig.5. PropertyOwner Tablosundan Owner Tablosu Türetilmiştir(3NF)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/862/1*V1VdlUQkiJY3PMzQvggK8Q.png" /><figcaption>Fig.6. 3NF Uygulaması Sonrası Tablolarımızın Son Hali</figcaption></figure><ul><li><strong>BCNF(3.5NF): </strong>Aslında 3NF’in daha kuralcı hali diyebiliriz bu manada aday anahtar(candidate key) kavramını irdelemek lazım. Aynı satırdaki diğer kolon değerlerini belirlemek için kullanılan kolon kümesi determinant(belirleyici) olarak adlandırılır. Anlaşılabilmesi açısından farklı bir örnekle devam edelim.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/602/1*9YQD5yfnW6tvJyEE8TwEIQ.png" /><figcaption>Fig.7. Müşteri Mülakat Tablosu</figcaption></figure><p>Burada daha önceki örnekte yapmadığımız fonksiyonel bağlılıklarımızı yazalım(functional dependencies):</p><p><strong><em>-fd1:</em></strong> clientNo, interviewDate-&gt;interviewTime, staffNo, roomNo (Primary key)</p><p><strong><em>fd2:</em></strong> staffNo, interviewDate, interviewTime-&gt;clientNo (Candidate key)</p><p><strong><em>fd3:</em></strong> roomNo, interviewDate, interviewTime-&gt;staffNo, clientNo (Candidate key)</p><p><strong><em>fd4:</em></strong> staffNo, interviewDate-&gt;roomNo (Hiçbir şekilde bağlılık yok, candidate key olamaz)</p><p>Bu kısım çok teorik geldi değil mi? :) Yukarıda da belirttiğim gibi her determinant kolon aynı zamanda bir aday anahtar olmalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/561/1*Xe7_2OY3J95x3ZKjhegCNA.png" /></figure><blockquote>Gerçek projelerde 4NF ve 5NF çoğunlukla görmeyiz fakat merak eden arkadaşlar</blockquote><blockquote>4NF için <strong>MVD(Multi-Value Dependency)</strong> konusuna; 5NF için ise <strong>lossless-join</strong> konusunu araştırabilirsiniz. 6NF varolup olamayacağı hala veritabanı uzmanları tarafından tartışılmaktadır.</blockquote><p><strong>Kaynakça</strong></p><p><em>Thomas M. Connolly, Carolyn E. Begg: Database Systems, A Practical Approach to Design, Implementation, and Management, Pearson, 2015, ISBN 10: 1–292–06118–9</em></p><p><em>Bir bilgisayar mühendisi olarak elimden geldiğince basite indirgeyerek anlatamaya çalıştım, normalizasyon konusu yaklaşık 1 dönemlik dersin içeriği diyebilirim. Elbette bir makale ile ilk başta anlamakta zorluk çekmeniz normal; asla pes etmeyin! Kaynak isteyen arkadaşlar için referans kitabı kaynakçada bulabilirsiniz. Selam ve esenlikle kalın…</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5a79946f2f48" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Veri Modelleme Nedir? Temel Kavramlar ve Örnekler ile Açıklama]]></title>
            <link>https://mkaplan20.medium.com/veri-modelleme-nedir-temel-kavramlar-ve-%C3%B6rnekler-ile-a%C3%A7%C4%B1klama-2f9a77b84289?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2f9a77b84289</guid>
            <category><![CDATA[dbms]]></category>
            <category><![CDATA[erd]]></category>
            <category><![CDATA[sql]]></category>
            <category><![CDATA[er-diagram]]></category>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mustafa KAPLAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 12 Apr 2023 07:35:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-04-12T07:35:54.266Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Veri modelleme, verilerin bir sistemin ya da yapının gereksinimlerine göre organize edildiği bir süreçtir; verilerin düzenlenmesini ve depolanmasını sağladığı için işlemler sırasında verilerin kullanımını, yönetimini, güncellenmesini ve sorgulanmasını daha kolay hale getirir.</p><p>Veri modelleme bize bazı avantajlar sağlar:</p><ul><li>Verilerin daha iyi yönetilmesi, tekrarın önlenmesi</li><li>Verilerin daha hızlı ve daha verimli bir şekilde erişilmesi</li><li>Verilerin daha güvenli hale getirilmesi</li><li>İşletmenin veya sistem tasarımının gereksinimlerine göre esneklik</li><li>…</li></ul><p>Veri modelleme sürecinde, çeşitli ilişkiler tanımlanır. Bu ilişkiler, verilerin nasıl organize edileceğine karar vermek için kullanılır. İlişkiler, tablolardaki sütunlar arasındaki bağlantıları ifade eder.</p><p><strong><em>“One-to-One”, “One-to-Many”, “Many-to-One”, “Many-to-Many”</em> Kavramları Arasındaki Farklar</strong></p><ul><li><strong><em>One-to-One</em></strong> ilişkisi, bir tablodaki her bir kaydın, diğer tablodaki yalnızca bir kayda karşılık geldiği bir ilişkidir. Örneğin bir üniversite öğrencisinin kendisine ait yalnızca 1 tane üniversite kimliği olabilir(Yabancı/değişim öğrencisi vb. istisnai durumlar hariç)</li><li><strong><em>One-to-Many</em></strong> ilişkisi, bir tablodaki her bir kaydın, diğer tablodaki birden çok kayda karşılık geldiği bir ilişkidir. Örnek verecek olursak, bir müşteri birden çok sipariş verebilir ancak her bir sipariş yalnızca bir müşteriye aittir; burada kafalar karışabilir daha da somutlaştıralım. Varsayalım ki internetten 1 ürün aldınız ve sonra aynı üründen eski siparişi iptal etmeden 1 tane daha sipariş verdiğinizde ürünler ve satın alınan yer aynı olmasına rağmen sipariş numarası farklı olacaktır.</li><li><strong>Many-to-One</strong> ilişkisini basitçe açıklarsak bir kargo şirketinin bir bölgede birçok müşteri olabilir ancak her müşteri yalnızca bir bölgeye aittir.</li><li><strong><em>Many-to-Many</em></strong> ilişkisi ise, bir tablodaki birçok kaydın, diğer tablodaki birçok kayda karşılık geldiği bir ilişkidir. Bilinen bir örnekle devam edersek, bir üniversitede birçok ders bulunur ve her biri birçok öğrenci tarafından alınabilir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*6_kebZIJ06ksFbvq.jpg" /></figure><p><strong>“Primay Key” ve “Foreign Key” Farkı Nedir?</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*nkrHSFAV7Z4yE1yS.gif" /><figcaption>Student and Course Tables</figcaption></figure><blockquote><strong>Primary key,</strong> veritabanında bulunan bir tablodaki her bir satırın benzersiz bir şekilde tanımlanmasını sağlayan bir alan veya bir grup alandır. Primary key, bir satırın başka bir satırdan ayırt edilmesi için kullanılan bir kimlik numarası gibi düşünülebilir.</blockquote><blockquote><strong>Foreign key</strong> ise bir veritabanı tablosundaki bir alan veya alanlar, başka bir tablodaki birincil anahtar alanına (primary key) referans verir. Bir tablodaki bir kayıt, başka bir tablodaki bir kayıtla ilişkili olduğunda, bu ilişkiyi ifade etmek için foreign key kullanılır.</blockquote><p><strong>Entity-Relationship(Varlık-İlişki) Diagram(ERD) Nedir?</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/478/0*QY7qmTjS5FifoGqG.jpg" /></figure><p>ER diagram, bir veri modelleme tekniğidir. ER diagramlar, ilişkileri görsel olarak temsil etmek için kullanılır. Ayrıca veri modellemesi ve veritabanı tasarımı için önemli bir araçtır.</p><p><strong>ERD</strong> bulunan sık kullanılan <strong><em>bazı sembolleri</em></strong> şöyle sıralayabiliriz:</p><ol><li><strong>Rectangle</strong>(Dikdörtgen): Entity’leri, varlıkları, temsil eder.</li><li><strong>Diamond</strong>(Dörtgen): Relations(İlişkileri) temsil eder</li><li><strong>Ellipses</strong>(Eliptik): Attribute(Özellik) temsil eder</li><li><strong>Lines</strong>(Çizgiler): Entityleri yada relationların birbiriyle olan ilişkisini gösterir.</li><li><strong>Cardinality</strong>(Kardinalite, Sayısallık): Bir varlığın başka bir varlığın örneklemleriyle ne kadar ilişkisi olduğunu gösterir.</li></ol><p><em>Umarım yazımın merak eden herkese bir faydası olmuştur, gelecek yazılarda görüşmek üzere esenlikle kalın…</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2f9a77b84289" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Spring Boot ile Mikroservis Mimarisi-2]]></title>
            <link>https://mkaplan20.medium.com/spring-boot-ile-mikroservis-mimarisi-2-58433ba6b2b6?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/58433ba6b2b6</guid>
            <category><![CDATA[maven]]></category>
            <category><![CDATA[modelmapper]]></category>
            <category><![CDATA[spring-framework]]></category>
            <category><![CDATA[java-spring-boot]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mustafa KAPLAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 10 Dec 2022 13:20:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-12-10T13:20:18.544Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese selamlar, mikroservis serimizin 2.yazısı ile karışınızdayım. Hadi projemizi oluşturalım, bunun için gerek IDE(Integrated Development Environment) -yani editörümüz- gerekse <a href="https://start.spring.io/">Spring Initializr</a> kullanabiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*f-GX_4iF0QG7KRML5FR2Og.png" /><figcaption><strong>Fig.1.</strong></figcaption></figure><p>Projemizi paket yönetici olarak Maven’ı kullanacağız, dil olarak Java’yı seçip projemizde kullanacağımız <em>dependencies(bağlılıkları)</em> ekliyoruz. Ben projemde Lombok, Spring Web, JPA, PostgreSQL ve MongoDB’yi ekliyorum. (Şimdi şunu sorabilirsiniz, neden hem PostgreSQL hem MongoDB kullandınız diyebilirsiniz, açıklayacağım) Sonrasında ise inen zip dosyamızı editörümüze<em> Import(içe aktar) </em>etmeliyiz. Ben IDE olarak <strong>Intellij IDEA</strong> kullanıyorum ama Eclipse ya da NetBeans’de diğer alternatiflerdir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/793/1*l3-q6tZD9TUWIfgjjFC9yQ.png" /><figcaption><strong>Fig.2.</strong></figcaption></figure><p>Burada aklınızı karıştırmak istemem fakat projemizde <em>ortak(literatürde common ya da shared olarak geçer)</em> kullanacağımız <em>utilities(araçlar)</em> olabileceği için bu şekilde ana iskeleti oluşturmalıyız. Ama Spring Initializr ile de oluşturup sonrasında düzenleyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/789/1*pBu3Y8kT36xBJlJIpEuqTw.png" /><figcaption><strong>Fig.3.</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/789/1*tGd6lCt2l4nzwmyxYmUwXg.png" /><figcaption><strong>Fig.4.</strong></figcaption></figure><p>Az önce belirtmiş olduğum IntelliJ’in Spring Initializr’ı ile bu şekilde projemizi yaratabiliriz. Her zamanki dikkat etmemiz gereken şey paketleyicimiz <em>Maven</em> ve çıktımız <em>.jar</em> olmalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DPGmp2h3qffxF4rHftX_GA.png" /><figcaption><strong>Fig.5.</strong></figcaption></figure><p>Ben <em>Fig.1. </em>deki şekilde oluşturdum ve boş projeye ilk modülümü ekleyeceğim. Sağ tarafta gördüğünüz şekilde Maven paket yöneticisi modüllerimiz gösteriyor.(ki şuan boş bir projedeyiz)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/804/1*BW8PswzD-s9qSmiqqNg_pw.png" /></figure><p>Common/Shared modülümüz ortak kullanılacağı için Spring uygulaması olmasına gerek yok ama mutlaka üst klasörüne parent(root) kendisini modül olarak eklemedir. IntelliJ bunu bizim yerimize yapıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GdCjIppcKKQSx6_PWkV7fQ.png" /></figure><p>Buradaki tek dezavantaj ise <em>common</em> modülümüzdeki dependecyleri <em>pom.xml</em> içerisine kendimiz eklemeliyiz. Çünkü burada ham bir Maven modülü yarattık.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZUDFZVwCdiZwM3N2xxgzpQ.png" /></figure><p>Burada imdadımıza Maven Repository geliyor, bir tane sürüm seçerek içeriğe erişiyoruz ve aşağıdaki kodu kopyalayarak pom.xml dosyamıza ekliyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8C9fxSohEq5v-MQN35X_dg.png" /></figure><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/52a77ade7b16a61857eff6f00d1210a1/href">https://medium.com/media/52a77ade7b16a61857eff6f00d1210a1/href</a></iframe><p>Sizin için <em>common </em>modülünün pox.xml dosyasını ekledim. Bundan sonraki her bir modülümüz artık bir Spring modülü olarak, kendimiz eklemek zorunda kalmayacağız. <strong><em>Şuana kadar olayları anlamadıysanız da endişelenmeyin, gözünüz korkmasın :)</em></strong></p><p>Şimdi sırada neden ModelMapper kullandığımızdan bahsedelim. Biz gerçek bir projede hiçbir zaman entityleri dışarıya açmayız. Response-Request pattern kullanarak bunları işler ve kullanıcıya veririz. Bunları tek tek daha önceki yazım olan Spring AOP de yapmıştık, şimdi ise mapper bu işleri bizim yerimize kendi yapacak.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/248/1*i3ZKHSqBKqGmv-LioAhEiA.png" /></figure><p>Dependecy injection yöntemi ile interfacemizi ve onun implementasyonu yazacağız. Bu arada bu implementasyonu <em>Main.class</em>’ta(hangi projede kullanıyorsak) <em>“@Bean”</em> anatasyonu ile kullanmalıyız aksi halde <em>NullPointException</em> hatası ile karşılaşırız.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/fa3f354e07aa30145ed889db07eee567/href">https://medium.com/media/fa3f354e07aa30145ed889db07eee567/href</a></iframe><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/c403c8071985cea3343fb0be61789218/href">https://medium.com/media/c403c8071985cea3343fb0be61789218/href</a></iframe><p>Common modülümüzü daha da büyüteceğiz, tüm ortak işlerimizi burada tanımlamamız gerektiğini unutmayalım. <em>Sonraki yazıda görüşmek üzere…</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=58433ba6b2b6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Spring Boot ile Mikroservis Mimarisi -1]]></title>
            <link>https://mkaplan20.medium.com/spring-boot-ile-mikroservis-mimarisi-1-29958e2f4f21?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/29958e2f4f21</guid>
            <category><![CDATA[java-spring-boot]]></category>
            <category><![CDATA[monolithic-architecture]]></category>
            <category><![CDATA[microservice-architecture]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mustafa KAPLAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 10 Dec 2022 10:17:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-12-10T10:17:04.060Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese tekrardan merhabalar. Bu yazıda(daha doğrusu yazı dizimde) sizlere Java Spring Framework kullanarak bir mikroservis projesi nasıl oluşuturulur, hangi ilave teknolojiler kullanılır bunu anlatmaya çalışacağım. Öncelikle “<em>monolit</em>” ve “<em>mikroservis</em>” mimarileri nedir bununla başlayalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*ADbcOaNQPeiNqBF1.jpg" /></figure><p><strong>Monolith(Monolit) Mimari Nedir?</strong></p><p>Monolit bir uygulamalar, içerdiği bölümlerin, modüllerin <em>build</em> edilirken tek bir yapıda birleştirilmesini esas alan uygulamalardır. Kısaca her şeyi kendi içinde uygulamalarda diyebiliriz. Sektördeki %95 uygulamaların çoğu monolit olmakla birlikte dezavanatajı uygulamada ufak bir değişiklik yapsanız bile uygulamayı tekrardan yayınlamak zorunda kalmanızdır.</p><p><strong>Microservice(Mikroservis) Mimari Nedir?</strong></p><p>Aslında çok yeni bir kavram olmamakla birlikte günümüz uygulamalarında birbirinden bağımsız modülleri kullanarak her bir modüle sadece kendine ait sorumluluğu vermeyi amaç edinen ve bu doğrultuda sadece o servisin güncellenmesi/yayınlanmasına olanak sağlayan bir yaklaşımdır. Bu sebeple serviler “<em>message broker</em>” dediğimiz Kafka, RabbitMQ gibi araçlarla iletişim kurarlar.<em>(Detaylarına önümüzdeki yazıda yer vereceğim)</em></p><p><strong>+Avantajlarından</strong> bahsedecek olursak:</p><ul><li>Her bir servis kendi iş kurallarından sorumludur.</li><li>Developer(Geliştiriciler)’ın sadece kendi alanlarını bilmeleri yeterlidir, tüm projeyi bilmelerine gerek yoktur.</li><li>Veri yönetimi bakımından her bir modül kendi veri tabanını içerir.</li><li>Servisler farklı dillerde yazılabilir. Örneğin bir ödeme servisi C# ile yazılmış iken diğeri Java’da yazılmış olabilir.</li><li>Genellikle yoğun kullanımın olduğu projelerde önerilir. Örnek verecek olursak meşhur “efsane cuma” indirimi yapan bir firmanın monolit uygulama kullanması başka bir zamanda sıkıntı yaratmazken indirim zamanı çökebilir, bu konuda mikroservis ideal bir çözümdür.</li></ul><p><strong>-Dezavantajlarından</strong> bahsedecek olursak:</p><ul><li>Monolit yapılara göre biraz daha karışıktır.</li><li>Yanlış bir şekilde projelendirilirse işi kolaylaştırmak yerine daha zorlaştırır.</li><li>Küçük ölçekli uygulamalarda tavsiye edilmemektedir, çünkü gereksiz karmaşıklığa ve yüksek maliyete sebep olabilir.</li></ul><p>Şimdilik bu kadar teorik bilgi yeter :) Bundan sonraki yazılarda direk olarak uygulama üzerinden hep birlikte Java Spring Framework ile basit bir araç kiralama uygulaması geliştireceğiz; <em>sağlıcakla kalın…</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=29958e2f4f21" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[AOP(Aspect Oriented Programming) Nedir? Java Spring Boot Kullanarak AOP Örneği]]></title>
            <link>https://mkaplan20.medium.com/aop-aspect-oriented-programming-nedir-java-spring-boot-kullanarak-aop-%C3%B6rne%C4%9Fi-3ae4bbcd24a0?source=rss-b7cb1d058195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3ae4bbcd24a0</guid>
            <category><![CDATA[spring]]></category>
            <category><![CDATA[java]]></category>
            <category><![CDATA[aspect-oriented]]></category>
            <category><![CDATA[github]]></category>
            <category><![CDATA[spring-boot]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Mustafa KAPLAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 03 Dec 2022 20:48:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-12-03T20:48:23.892Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese selamlar arkadaşlar, bu ilk Medium yazımda sizlere <em>Aspect Oriented Programming( Yönelim Odaklı Programlama)</em>’i anlatmaya çalışacağım. Ayrıca konunun anlaşılması açısından bir gerçek hayat senaryosu üzerine kurgulanmış basit bir Java-SpringBoot projesi paylaşacağım. Öncelikle temel tanımlardan başlamak istiyorum.</p><p><strong>AOP Nedir?</strong></p><p>Aslında AOP bir programlama paradigmasıdır.(Paradigma tam Türkçe karşılık olarak “bakış açısı” demektir) Programlamada birbiriyle kesişen davranışların ayrılmasını temel almaktadır. Tabiri caizse Object Oriented Programming(OOP)’i daha da güçlendirmiştir. SOLID presiplerinden <strong>Single Responsibility </strong>bize her classın kendi sorumluluğunu yapması gerektiğini diğer classlara karışılmaması gerektiğinden bahseder.</p><p><strong>Cross Cutting Concern Nedir?</strong></p><p>Projelere modüler olarak bakarsak, bildiğimiz üzere her bir modülün kendine ait bir <em>business logicleri</em>(iş kuralları da diyebiliriz) vardır. Ama tüm bunların haricinde ortak olarak kullanılan/yapılan işlemler vardır. Örneğin</p><ul><li>Logging</li><li>Caching</li><li>Transaction Management</li><li>Exception</li><li>Validation</li></ul><p>kategorize edebiliriz. Bunlar projede ortak olarak her bir katmanda kullanılabildiği için -kesişen davranışlar olduğu için- bunlara <strong><em>Cross Cutting Concern</em></strong> denir. AOP bu davranışların ayrılması gerektiğini söylemektedir. Buna da <strong><em>Seperation of Concern</em></strong> denir.</p><p><strong>AOP Bize Ne Sağlar?</strong></p><ul><li>Tekrar eden kodlardan kurtarır(<strong>DRY</strong>- Do not Repeat Yourself)</li><li>Anlaşılabilir kodlama sağlar(<strong>Clean coding</strong>)</li><li>Flexibility(esneklik) ile takip kolaylığı sağlar</li></ul><p>Hadi örnek bir loglama projeyle devam edelim. Örneğin bir avukatlık bürosu ile çalışıyoruz. Örneğin basit olması açısından büroda sadece avukatlar ve onların uzmanlıkları olduğunu varsayalım. Bu noktada <em>“Advice”</em> dediğimiz Controller vasıtasıyla iletişime geçtiğimiz metotların ne zaman devreye gireceğini belirten anotasyonlarımız mevcut.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PXx1_LvqRqkewmQVBDapdg.jpeg" /></figure><pre>@Before: Method devreye girmeden önce çalışır.<br>@AfterReturning: Method çıktısı başarılıysa çalışır.<br>@AfterThrowing: Method exception fırlatırsa çalışır.<br>@After: Return veya throw durumlarının her ikisinde de çalışır.<br>@Around: Method devreye girmeden önce ve sonra çalışır. (Eğer ki bu anotasyon kullanılırsa Before ve After anatasyonlarına bakılmaz)</pre><p><strong>Aspect Nedir?</strong></p><p><em>Advice’ları</em> tutan sınıfa verilen bir isimdir. Birden fazla class’ı cross cutting yapan concernleri tutuyor da diyebiliriz. Bunlar</p><ul><li><em>Pointcut</em></li><li><em>JoinPoint</em></li><li><em>Concern</em></li></ul><p>olarak sınıflandırabiliriz.</p><p>Kafanız bir miktar karıştı mı? Hadi kodlamaya geçelim.</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/cb6aa972f2a5d73100a66a152ab5c677/href">https://medium.com/media/cb6aa972f2a5d73100a66a152ab5c677/href</a></iframe><p>Burada bir tane <em>PointCut </em>yaratarak <em>Aspect </em>ile neyin eşleşeceğini göstermiş oluyoruz. Metot isimleri herhangi bir şey olabilir, önemli olan HTTP isteklerini attığımızda neyin nasıl çalışacağını bilmesidir.</p><p>Öte yandan <em>PointCut</em> da kullanılan ifadelere bakacak olursak:</p><ul><li><strong><em>execution: </em></strong><em>Metodumuzun çalışacağı yeri belirtilir. Yazımındaki “*” hepsi demektir. Burada benim “controllers” paketimdeki tüm classların tüm metotlarını gör arasına gir ona göre davran demektir. Spring dokümantasyonundan detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz; linkini bırakıyorum.</em></li><li><strong><em>target: </em></strong><em>Çalışması hedeflenen bean’e işaret eder. Bean ile class ismi ya da hangi türden(getKind()) çağrım yapıldığını görebiliriz.</em></li><li><strong><em>@annotation:</em></strong><em> Controllerda hangi metotda o anotasyon(genellikle istenilene göre yazılır) kullanıldıysa o anotasyonun kullanıldığı requestlerde çalışır.</em></li></ul><p><a href="https://docs.spring.io/spring-framework/docs/4.0.x/spring-framework-reference/html/aop.html"><strong>Spring AOP Dokümantasyonu</strong></a></p><p>Bu örnekte Postman ile atılan HTTP isteklerinde bir metot çağrılmasına halde konsol çıktısı olarak birçok log kaydının olduğunu görebilirsiniz. Sebebi ise yukarıda da belirttiğim üzere benim kodumda — daha iyi anlaşılması açısından böyle yaptım- <em>Contollers </em>paketindeki tüm metotlara arasına girmesinden kaynaklanmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zjFtobovTGKfOSYBxyoO5A.png" /></figure><p>Örneği hemen hatırlayacak olarak avukatların uzmanlığı(<em>Profession</em>) vardı. Burada önce veritabanından tüm uzmanlıkları çektik ve sonrasında yeni bir uzmanlık ekledik. <em>AspectContoller</em>’daki hangi metotların hangi sırayla çağırılıp log kaydının consol’a düştüğünü görebilirsiniz. Aynı mantığı avukatlar için yapıyoruz ve sonuç</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*P-O8BD1YlgjHJowmW0jw2Q.png" /></figure><p>Kodları daha detaylı bir şekilde incelemek için <a href="https://github.com/mustafakaplan20/lawfirm-springboot-aop-application"><strong><em>GitHub</em></strong></a> linkine tıklayarak projeme ulaşabilirsiniz. Umarım sizlere bir faydam olmuştur, gelecek yazılarda görüşmek üzere esenlikle kalın…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3ae4bbcd24a0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>