<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Muhittin Özer on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Muhittin Özer on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@muhittin?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*tlV7W9GStJEkoljMs8crJQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Muhittin Özer on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@muhittin?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 01:19:10 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@muhittin/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Kurumsal Eğitim Dünyasında Yapay Zeka ile Öğrenmenin Kişiselleştirilmesi]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/kurumsal-e%C4%9Fitim-d%C3%BCnyas%C4%B1nda-yapay-zeka-ile-%C3%B6%C4%9Frenmenin-ki%C5%9Fiselle%C5%9Ftirilmesi-63384a16963c?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/63384a16963c</guid>
            <category><![CDATA[lxp]]></category>
            <category><![CDATA[learning]]></category>
            <category><![CDATA[personalization]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <category><![CDATA[edtech]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 05 Apr 2025 11:25:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-04-05T11:25:33.941Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Kurumsal eğitim ve gelişim alanında çalışanlar olarak (özellikle de işi eğitim teknolojileri olanlar) yapay zekanın eğitim dünyasında açtığı yeni ufukları heyecanla takip ediyoruz. Daha doğrusu takip etmeye çalışıyoruz desek daha doğru olur. <strong>Ancak dikkatimi çeken bir husus var ki son zamanlarda bu alanda yapay zeka sohbetlerinde gündem daha çok yapay zeka ile içerik üretmek üzerine yoğunlaşıyor</strong>. Özellikle de generative AI araçları sayesinde eğitim materyallerini hızlıca üretebilmek büyük ilgi görüyor. Muhtemelen bu ilginin en önemli sebebi eğitim &amp; gelişim departmanları için var olduğu günden bu yana zaman alıcı ve kaynak yoğun olan bir süreç olan içerik üretmenin acil ve somut etkisinden kaynaklanmaktadır. <strong>Ancak bence yapay zekanın kurumsal öğrenmeye getireceği asıl dönüştürücü güç, belki de içerik üretmekten ziyade her çalışan için kişiselleştirilmiş öğrenme yolculukları sunabilmesinde yatıyor.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Lqj-qAEQ_nlvHIzNru5ADA.png" /></figure><p>Yapay zeka, bir eğitim &amp; gelişim ekibinin tek başına başaramayacağı ölçekte ve hızda, her bireyin ihtiyacına özel eğitim deneyimleri tasarlama potansiyeline sahip. Nitekim <a href="https://learning.linkedin.com/content/dam/me/business/en-us/amp/learning-solutions/images/wlr-2024/LinkedIn-Workplace-Learning-Report-2024.pdf#:~:text=go%20of%20time,and%20internal%20mobility%20programs%20that">LinkedIn’in 2024 İş Yerinde Öğrenme Raporu</a> da, yapay zekanın öğrenme deneyimini kişiselleştirme konusunda büyük bir vaadi olduğunu gösteriyor. Gelin, AI destekli kişiselleştirmenin kurumsal öğrenme dünyasında neden bu kadar önemli hale geldiğini ya da geleceğini birlikte inceleyelim.</p><p>Öncelikle, yapay zekanın içerik üretimindeki rolünü görmezden gelemeyiz. Generative AI araçları sayesinde kapsamlı bir eğitim programını sıfırdan üretmek artık haftalarla değil, saatlerle ölçülebiliyor. Bu teknolojiler, eğitim departmanlarının omzundan büyük bir yük alarak içerik geliştirme sürecini hızlandırıyor. Birçok eğitim &amp; gelişim profesyonelinin yapay zekaya önce içerik üretme gözüyle bakması bu yüzden normal; AI içerik konusunda gerçekten çok iyi ve bu sayede ekiplerin zaman kazanmasını sağlıyor. O halde madem ciddi bir zaman kazanıyoruz bu kaynağı çok daha stratejik hedeflere yönlendirmemiz mümkün; <strong>öğrenme deneyimini kişiselleştirmek</strong>.</p><p>Josh Bersin gibi sektör uzmanları, yapay zekanın eğitim içeriklerini bireylerin ihtiyaçlarına göre uyarlayarak geleneksel “herkese aynı” öğrenme modellerinden çok daha etkili deneyimler sunabildiğini <a href="https://joshbersin.com/2023/12/ai-is-transforming-corporate-learning-even-faster-than-i-expected/#:~:text=Personalizing%20the%20Learner%20Experience%3A%20AI,the%20details%20of%20the%20content">belirtiyor</a>. Yani AI, herkes için tek tip bir öğrenme yolculuğu yerine, her çalışan için farklı bir gelişim yolculuğu oluşturabilir. Bu da çalışanların ihtiyacı olmayan konularla vakit kaybetmemesi, gerçekten önemli olan becerilere odaklanabilmesi anlamına geliyor.</p><h3>Yapay Zeka ile Kişiselleştirilmiş Öğrenme Nasıl Olabilir?</h3><p>Aslında yapay zekanın gücü, büyük veriyi hızlı analiz etme ve anlamlı önerilere dönüştürme yeteneğinden geliyor. Kurumlar genellikle binlerce eğitim içeriğine (videolar, e-öğrenme modülleri, makaleler, MOOC’lar vb.) ve her çalışan hakkında zengin verilere sahip: rolü, mevcut yetkinlikleri, hedefleri, belki performans değerlendirmeleri… Yapay zeka işte bu iki dünyayı buluşturma potansiyeline/yeteneğine sahip. <strong>İşte bunun için de kurumların bu sistemleri buluşturabilecek teknolojik çözümlere ihtiyacı var.</strong></p><p>Peki yapay zeka bunu nasıl yapabilir?</p><ul><li>Yüz binlerce eğitim materyalini tarayarak her birinin hangi becerileri geliştirdiğini ve hangi seviyede olduğunu anlayabilir.</li><li>Her çalışan için bir “öğrenen profili” çıkararak o kişinin güçlü ve zayıf yönlerini, öğrenme tercihlerini ve kariyer hedeflerini analiz edebilir.</li><li>Bu bilgileri eşleştirerek <strong><em>doğru zamanda doğru içeriği doğru kişiye</em></strong> önerebilir. Örneğin bir çalışanınız proje yönetiminde ilerlemek istiyor ama zaman yönetimi konusunda eksiği var — Yapay zeka onu sıkmadan, tam ihtiyacına yönelik bir mikro-öğrenme içeriğini ona önerebilir.</li><li>Öğrenme deneyimi platformu (LXP) içinde, çalışanların ilerleme verilerini sürekli izleyerek <strong>adaptif</strong> bir deneyim sunabilir. Örneğin bir konuda zorlanıyorsa temel düzey içeriklerle takviye yapar, hızla ilerliyorsa bir üst seviye zorluğa geçer. Bu sayede herkes kendi hızında ama hedeflenen yetkinliğe ulaşana dek öğrenmeye devam eder.</li></ul><p>Kısacası her bir çalışanınızın bir öğrenme danışmanı gibi davranarak hem <strong>içeriği anlama</strong> hem de <strong>öğreneni anlama</strong> işini bir insandan çok daha hızlı yapabilir ve insan iş gücü ile ölçekleyemeyeceğimiz seviyede bir fayda üretebilir. Bu, her çalışanın öğrenme deneyimi platformunuzu açtığında kendine göre anlamlı bir eğitim listesi görmesi demek. <a href="https://www2.deloitte.com/us/en/insights/focus/cognitive-technologies/state-of-ai-and-intelligent-automation-in-business-survey.html">Deloitte’un bir araştırması</a>, kurumsal öğrenme alanında AI kullanan şirketlerin %94 gibi ezici bir çoğunlukla <strong>veri güdümlü içgörüler elde ettiğini</strong> ve bu sayede eğitim programlarını optimize edip beceri açıklarını daha isabetli kapatabildiğini ortaya koyuyor. Yani AI sadece mevcut duruma bakmakla kalmıyor, aynı zamanda “kim hangi beceride geri kalıyor, gelecekte neye ihtiyaç olacak” sorularına da yanıt vererek proaktif bir öğrenme planlaması yapabiliyor. Tabii bunun için yetkinlik yönetimi sürecini başarılı bir şekilde gerçekleştirebilmek ve yapay zekayı bu konuda veri ile destekleyebilmek gerekiyor.</p><p>Kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimi bize ne sağlıyor?</p><ul><li>Performans sonuçlarını iyileştirir</li><li>Çalışan bağlılığını artırır</li><li>Tamamlama oranlarını yükseltir</li><li>Sürekli öğrenmeye teşvik eder</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7Vb5pGgTBFYSzMyeIizL9g.png" /></figure><p>Tüm bu faydaları düşündüğümüzde kurumsal eğitim &amp; gelişim departmanlarının en önemli var oluş amaçları ve başarı kriterlerini karşılamasında ne kadar stratejik bir öneme sahip olduğunu görüyoruz.</p><h3>Öğrenme Stratejilerimizi Yeniden Düşünme Zamanı</h3><p>Evet, yapay zeka ile dakikalar içinde eğitim materyalleri oluşturmak harika bir gelişme. Ancak asıl sorulması gereken soru şu: <em>Bu teknolojiyi çalışanlarımızın gelişim yolculuklarını kökten iyileştirmek için nasıl kullanabiliriz?</em> Artık eğitim &amp; gelişim ekipleri için yapay zekayı sadece bir içerik üretim aracı olarak görmekten çıkıp, <strong>öğrenme stratejilerinin merkezine koyma</strong> zamanı geldi.</p><p>Yapay zeka alanındaki potansiyel gerçekten muazzam ve bu gelişmeler, eğitim profesyonellerinin iş yapış şeklini yeniden tanımlayacak güce sahip. Öyle ki yakın gelecekte kurumsal öğrenme araçlarının yarısının AI destekli olacağı <a href="https://hyperspace.mv/how-ai-is-transforming-corporate-learning-and-development">öngörülüyor</a>. Bu nedenle, eğitim &amp; gelişim ekipleri olarak yapay zekanın sunduğu kişiselleştirme imkanlarını keşfetmeye başlamalı, pilot uygulamalarla kendi kurum kültürümüze uyarlamalıyız. Şunu bilmekte fayda var; AI insan dokunuşunun yerine geçmek için değil; tam tersine, her bir çalışanın potansiyelini açığa çıkaracak özel öğrenme deneyimleri tasarlamada bizlere yardımcı olmak için burada. <strong>Yapay zekayı doğru şekilde kucaklayan ekipler, öğrenmenin gidişatını her birey için anlamlı bir yolculuğa dönüştürebilecek.</strong></p><p>Biz de <a href="https://90pixel.com/tr/projeler/centriolxp">Centrio LXP</a> uygulamamızla tam bu doğrultuda uzun zamandır çalışıyor, kurumların bu dönüşümünde onlara yol arkadaşı olmak için Ar-Ge yapmaya devam ediyoruz. Bu konuda nereden ve nasıl başlamanız gerektiği ile alakalı sohbet etmek isterseniz bir mesaj kadar yakınınızda olduğumuzu bilmenizi isterim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=63384a16963c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/kurumsal-e%C4%9Fitim-d%C3%BCnyas%C4%B1nda-yapay-zeka-ile-%C3%B6%C4%9Frenmenin-ki%C5%9Fiselle%C5%9Ftirilmesi-63384a16963c">Kurumsal Eğitim Dünyasında Yapay Zeka ile Öğrenmenin Kişiselleştirilmesi</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yetkinlik Temelli Gelişimin Sırrı Nedir?]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/yetkinlik-temelli-geli%C5%9Fimin-s%C4%B1rr%C4%B1-nedir-25fee91ae9ea?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/25fee91ae9ea</guid>
            <category><![CDATA[skill-based-learning]]></category>
            <category><![CDATA[öğrenme]]></category>
            <category><![CDATA[yetkinlik]]></category>
            <category><![CDATA[yetenek-yönetimi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Feb 2025 13:19:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-23T13:19:59.897Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yetkinlik (beceri) temelli gelişim, hızla kurumların standart uygulamalarından biri haline geliyor. <strong>Brandon Hall Group</strong>’a göre, şirketlerin %82’si programlarına yetkinlik odaklı eğitimleri dahil ediyor.</p><p><strong>Ve bunun haklı bir sebebi var:</strong></p><p>✅ Şirketlerin <strong>%43</strong>’ü, yetkinlik odaklı eğitimden daha yüksek yatırım getirisi elde ediyor. <em>(Deloitte)<br></em>✅ Çalışanların <strong>%69</strong>’u, bu tür eğitimlerin onları iş yerinde tutmaya teşvik ettiğini söylüyor. <em>(LinkedIn)</em></p><p>Yetkinlik temelli eğitim nedir?</p><p>🔹 Belirli bir iş veya görev için <strong>spesifik ve uygulanabilir becerilere</strong> odaklanır.<br>🔹 <strong>Öğrenilenleri anında uygulamaya</strong> olanak tanır.<br>🔹 Teorik bilgiden çok <strong>pratik beceri kazandırmayı</strong> önceliklendirir.</p><p><strong>Peki, Nereden Başlamalı?</strong></p><p>Bu süreç <strong>6 adımda</strong> ilerler:</p><p>1️⃣ <strong>İkna et:</strong> Öğrenme ve gelişimin odağında becerilerin olduğuna <strong>başta liderler olmak üzere</strong> tüm kurum inanmalı!</p><p><strong>2️⃣ Yetkinlik Kataloğu Oluştur:</strong> Kurum genelinde ihtiyaç duyulan ve gelecekte ihtiyaç duyulabilecek teknik, davranışsal ve fonksiyonel yetkinlikler belirlenmeli!</p><p>3️⃣ <strong>Haritalandır:</strong> Pozisyon, iş ailesi, organizasyon ya da kişi özelinde hangi yetkinliklerin ne seviyede beklendiği eşleştirilmeli!</p><p>4️⃣ <strong>Değerlendir:</strong> Kurum genelinde hangi yeteneklerin hangi yetkinliklere ne seviyede sahip olduğu değerlendirilmeli!</p><p>5️⃣ <strong>Geliştir:</strong> Değerlendirme sonucunda ortaya çıkan yetkinlik açıkları analiz edilerek bu doğrultuda gelişim planları yapılmalı!</p><p>6️⃣ <strong>Takip Et:</strong> Değerlendirmeler belirli periyotlarla tekrarlanarak gelişim faaliytlerinin sonuçlarının yetkinlik gelişimlerine etkisi ölçülmeli!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-7jpmk-ohH54-qFcGy8_JQ.png" /></figure><p>✅ İşte başarının formülü!</p><p>💬 Peki sizler bu konuda ne düşünüyorsunuz?</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=25fee91ae9ea" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/yetkinlik-temelli-geli%C5%9Fimin-s%C4%B1rr%C4%B1-nedir-25fee91ae9ea">Yetkinlik Temelli Gelişimin Sırrı Nedir?</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yapay Zeka bir seviye daha atladı: OpenAI o1 Modeli ile artık “düşünebiliyor”]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/yapay-zeka-bir-seviye-daha-atlad%C4%B1-openai-o1-modeli-ile-art%C4%B1k-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnebiliyor-0904904c7596?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/0904904c7596</guid>
            <category><![CDATA[chatgpt]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[llm]]></category>
            <category><![CDATA[openai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 12 Sep 2024 22:36:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-09-13T07:21:35.046Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bugün <a href="https://openai.com/">OpenAI</a> yeni dil modeli <a href="https://openai.com/o1/">OpenAI o1</a>’in önizleme versiyonunu tanıttı. Ve bu ChatGPT 4o gibi sadece mevcut dil modelinin daha gelişmiş hali olmaktan çok öte bir gelişme. İlk kez bir yapay zeka modeli için muhakeme ve düşünebilme yeteneğini deneyimleme imkanı yakalıyoruz. Aslında OpenAI tarafından içeride kod adı Strawberry projesi olarak geliştirildiği söylenen insan gibi düşünebilen yapay zeka modeli projesinin ilk çıktısı da diyebiliriz bu model için.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pU8KvmLmLBmxKWCbhIJhpg.png" /></figure><h3>Peki düşünebilme yeteneği derken neyi kast ediyoruz?</h3><p>Bu model karmaşık problemleri adım adım çözebilmek için akıl yürütme yeteneğine sahip ve en önemli özelliği ise size de adım adım nasıl bu sonuca ulaştığını anlatıyor. Dolayısıyla eğer herhangi bir adımda hata yaptıysa sizin onu komutlarınızla düzelterek daha doğru sonuçlara ulaşabilmenizi kolaylaşıyor. Sizin bu yönlendirmeleriniz de onun daha sonrasında daha doğru “akıl yürütmesi” için girdi teşkil ediyor. Bu da gerçek hayat senaryolarında artık daha fazla “insan gibi” düşünebilmeye yaklaştığı anlamına geliyor.</p><h3>Düşünce Zinciri Mantığı</h3><p>Bu yöntem yapay zekaya sorulan soruları mantıksal parçalara ayırıp adım adım çözüme ulaşmayı ifade eder. Çok basit bir örnekle açıklamak gerekirse;</p><p><strong>Soru:</strong></p><p>Bir sınıftaki kız öğrencilerin sayısı erkek öğrencilerin sayısının iki katıdır. Kız öğrencilerin 4’te 1’inin okula gelmediği bir günde sınıfta toplam 25 öğrenci olduğuna göre bu sınıfta kaç erkek öğrenci vardır?</p><p><strong>Çözüm:</strong></p><ul><li>Adım 1: Erkek öğrenci sayısı’na E diyelim.</li><li>Adım 2: Kız öğrenci sayısı erkek öğrenci sayısının 2 katı olduğuna göre 2E eder.</li><li>Adım 3: Kız öğrencilerin 4’te 1’i okula gelmediğine göre okula gelmeyen kız öğrenci sayısı: 0,5E eder.</li><li>Adım 4: Okula gelen kız öğrenci sayısı: 2E-0,5E=1,5E</li><li>Adım 5: Okula gelen toplam öğrenci sayısı: E+1,5E=2,5E</li><li>Adım 6: Bu durumda erkek öğrenci sayısı E=25/2,5=10.</li></ul><p>Şimdi bakalım o1 bu problemi nasıl çözmüş:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tSjD8IkKvLbXjaSnWVVcsA.png" /></figure><p>Sizce de bizim adım adım çözüme gitme yolumuza çok benzemiyor mu?</p><p>Örnekte de gördüğümüz üzere bir insan bu basit matematik probleminin çözümünü nasıl adım adım uyguluyorsa yapay zeka da aslında bu yöntemi takip ederek problemlere çözüm getiriyor. İşte OpenAI o1 modelini diğer modellerden ayıran en önemli özellik de bu. <strong>Yani diğer büyük dil modelleri (LLMs) hesap makinası ise OpenAI o1 bir matematikçidir diyebiliriz belki de.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UjE9WmtN1fFv3N9yE_bvXQ.jpeg" /><figcaption>Leonardo AI ile üretilmiştir.</figcaption></figure><h3>Öğrenerek Gelişme</h3><p>Yapay zeka modellerinin çok büyük çoğunluğu sürekli kendini geliştiren modellerdir. Yani sizin o modellere verdiğiniz bilgilerle kendi bilgilerini geliştirirler, kısacası öğrenirler. Burada OpenAI o1 modelinin en çok öne çıktığı özellik ise bunu düşünce zinciri içerisinde adım adım yapması. Kendi web sitelerindeki <a href="https://openai.com/index/learning-to-reason-with-llms/">Akıl Yürütmeyi Öğrenme</a> sayfalarındaki şu ifadeler bence konuyu en güzel şekilde özetliyor:</p><blockquote><em>Bir insanın zor bir soruya yanıt vermeden önce uzun süre düşünmesine benzer şekilde, o1 de bir problemi çözmeye çalışırken bir düşünce zinciri kullanır. o1, takviyeli öğrenme yoluyla düşünce zincirini geliştirmeyi ve kullandığı stratejileri iyileştirmeyi öğrenir. Hatalarını fark etmeyi ve düzeltmeyi öğrenir. Zor adımları daha basit adımlara ayırmayı öğrenir. Mevcut yaklaşım işe yaramadığında farklı bir yaklaşım denemeyi öğrenir. Bu süreç, modelin akıl yürütme yeteneğini önemli ölçüde artırır.</em></blockquote><p>Yani klasik büyük dil modelleri topyekün öğrenme yolunu izlerken o1 bunu her bir adım için yapıyor. Girişte de bahsettiğimiz üzere bu adımları bize anlatarak bizim de hatalarını fark etmemizle birlikte hem daha doğru sonuçlar almamıza hem de onu geliştirmemize izin veriyor.</p><h3>Gerçek Dünyaya Dönelim: Ne işimize yarayacak bu gelişmeler?</h3><p><strong>Kodlama</strong></p><p>Zaten yapay zekanın belki de en çok ve verimli kullanıldığı alanlardan bir tanesi kodlama konusundaki yetenekleriydi. Artık yapay zeka karmaşık kodlar üretme, hata ayıklama, performans iyileştirmeleri gibi konularda adeta bir mentor, size sürekli destek olabilecek senior bir geliştirici gibi yanıbaşınızda yer alacak. Adım adım düşünebilme yeteneği kodlama süreçlerimizde çok daha etkili bir desteğe dönüşecek. Kendi resmi tanıtımlarında yer alan Snake oyununu tamamen o1 modeline yazdırma videosunu izleyebilirsiniz. Daha neler yapabileceğini siz hayal edin :)</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fplayer.vimeo.com%2Fvideo%2F1008703890%3Fapp_id%3D122963&amp;dntp=1&amp;display_name=Vimeo&amp;url=https%3A%2F%2Fvimeo.com%2F1008703890&amp;image=https%3A%2F%2Fi.vimeocdn.com%2Fvideo%2F1925993195-193183baafe99f42c019c5d67c873377fb07681c61715ac1925f3cf404492fc8-d_1280&amp;key=d04bfffea46d4aeda930ec88cc64b87c&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=vimeo" width="1920" height="1080" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e8dc68dd97544f43c39721dbc7588425/href">https://medium.com/media/e8dc68dd97544f43c39721dbc7588425/href</a></iframe><p><strong>STEM Problemlerinin Çözümü</strong></p><p>STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) alanlarındaki karmaşık problemlerin çözümü konusu o1 modelinin en iddialı olduğu konulardan birisi. Hem akademik camianın hem de bu alanlarda çalışma yapan bir çok profesyonelin en büyük yardımcısı olacağına şüphe yok. Yine OpenAI o1 tanıtımını yaptığı <a href="https://openai.com/index/introducing-openai-o1-preview/">sayfa</a>da çok iddialı örnekleri izleyebilirsiniz.</p><p><strong>Analiz, Öngörü ve Öneri Yetenekleri</strong></p><p>Yapay zekanın en çok beklenti yarattığı alanlardan bir tanesi de verilerden analizler ve çıkarımlar yapabilme, öngörüler sunabilme, tahminleme ve öneri yetenekleri olduğunu biliyoruz. İşte tam da bu noktada o1 modelinin adım adım “düşünebilme” ve bu çıkarımları sonuçları hangi gerekçelere dayandırdığını şeffaf bir şekilde ortaya koyabilme yetenekleri sayesinde artık daha doğru ve isabetli analizler alabilme imkanımız artıyor. Çünkü bize çıkardığı sonuca götüren adımlarda bir hata varsa bunu fark edebilme hem bunu düzeltebilme hem de bu konuda modeli eğitebilme imkanı sağlıyor.</p><h3>Özetle</h3><p>Yapay zekayı 3 türe ayırıyoruz;</p><ol><li><strong>ANI (Artificial Narrow Intelligence):</strong> Şimdiye kadar sahip olduğumuz eldeki verilerden yeni veriler üretebilen ancak insan gibi düşünemeyen, en basit tabirler düz mantık kurabilen yapay zeka</li><li><strong>AGI (Artificial General Intelligence):</strong> İnsan gibi düşünebilme ve meseleleri farklı açılardan değerlendirerek karar alabilme, duyguları anlayabilme ve değerlendirebilme yetisine sahip yapay zeka</li><li><strong>ASI (Artificial Super Intelligence):</strong> İnsandan daha gelişmiş ve daha hızlı şekilde düşünebilen, analiz yapabilen ve karar alabilen yapay zeka</li></ol><p>Şimdiye kadar gördüğümüz tüm teknolojiler hala 1. türde yer alan yapay zeka sınıfındalar. Belki de bu o1 modeli artık 2. türe yaklaştığımızı gösteriyor diyebiliriz. İşte bu yüzden OpenAI o1 modeli daha önceki modellerden çok daha farklı bir konumda değerlendirilmeli.</p><p><strong>Bu “son” gelişme aslında yeni bir dönemin başlangıcı diyebiliriz.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=0904904c7596" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/yapay-zeka-bir-seviye-daha-atlad%C4%B1-openai-o1-modeli-ile-art%C4%B1k-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnebiliyor-0904904c7596">Yapay Zeka bir seviye daha atladı: OpenAI o1 Modeli ile artık “düşünebiliyor”</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[GPT-4o ile eğitim süreçlerinde bir devrimin eşiğinde miyiz?]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/gpt-4o-ile-e%C4%9Fitim-s%C3%BCre%C3%A7lerinde-bir-devrimin-e%C5%9Fi%C4%9Finde-miyiz-071bbfed2859?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/071bbfed2859</guid>
            <category><![CDATA[chatgpt]]></category>
            <category><![CDATA[eğitim]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[edtech]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 14 May 2024 11:15:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-05-14T13:01:23.088Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Dün akşam OpenAI tarafından <a href="https://www.youtube.com/watch?v=DQacCB9tDaw">bahar güncellemesi</a> olarak duyurulan ChatGPT-4o güncellemesi yine gündeme çok hızlı bir şekilde bomba etkisiyle düştü. Her seferinde bizi biraz daha şaşırtan OpenAI çıtayı daha yukarıya taşımaya devam ediyor. Ben konuya yine eğitim ve gelişim süreçleri açısından bakmaya çalışacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cRRTCa6xvbs3GmBrMc-YdQ.jpeg" /><figcaption>Leonardo AI ile üretilmiştir.</figcaption></figure><p>OpenAI’nin son sürümü olan GPT-4o, öğretim ve öğrenim şeklimizi devrimleştirmek üzere. Modelin kendisinde kapsamlı güncellemeler olmasa da, AI iletişim yönlerine çok fazla vurgu yapılmış ve bu gerçekten büyüleyici. GPT-4o’nun, önümüzdeki yıllarda öğretim ve öğrenim yaklaşımımızı nasıl şekillendireceğini görmek için heyecanlanmamak elde değil.</p><h3>Kişiselleştirilmiş Öğrenme</h3><p>GPT-4o’nun gelişmiş dil işleme ve gerçek zamanlı konuşma yetenekleri, son derece kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimlerinin oluşturulmasını sağlıyor. Öğrenenler, bireysel ihtiyaçlarına, öğrenme stillerine ve hızlarına uyum sağlayan <strong>sanal bir eğitmenle bire bir özel ders alabiliyor gibi düşünebiliriz</strong>. Bu düzeydeki kişiselleştirme, özellikle geleneksel sınıf ortamlarında zorlanan öğrenenler için faydalı olup, onların başarılı olmaları için gereken desteği ve rehberliği sağlıyor. Yapay zekanın öğrenme alanındaki en çok öne çıkan özelliği olan kişiselleştirmenin artık canlı canlı bire bir öğrenme aşamasına gelmiş olması devrim denecek en önemli nokta olabilir.</p><h3>Etkileşimli ve Sürükleyici Öğrenme</h3><p>GPT-4o’nun görsel yetenekleri, öğrenme sürecine görsel içeriğin sorunsuz bir şekilde entegrasyonunu sağlıyor. Öğrenenler; resimler, diyagramlar ve hatta gerçek dünya nesneleriyle etkileşime girip anında bilgi ve rehberlik alabiliyorlar. Bu etkileşimli ve sürükleyici öğrenme yaklaşımı, özellikle karmaşık kavramları anlamak için görselleştirmenin önemli olduğu teknik konularda çok daha önemli olacaktır. Modelin bu yeteneklerinin spesifik alanlardaki bilgilerle fine-tune edilerek kullanılacağı bir çok dikey alanda neler yapılabileceğini zamanla göreceğiz.</p><h3>Dil Engellerini Aşmak</h3><p>50&#39;den fazla dilde geliştirilmiş dil yetenekleri ile GPT-4o, eğitimdeki dil engellerini aşmayı hedefliyor. Öğrenenler, konumları veya ana dilleri ne olursa olsun, eğitim içeriklerine erişme ve ana dili gibi konuşan bir yapay zeka eğitmen ile konuşabilirler. Bu özellik sayesinde hem dil eğitimlerinde oyunun kuralları baştan yazılıyor hem de dünya çapındaki kaliteli öğrenme kaynakları erişilebilir hale geliyor diyebiliriz. Bu da eğitimde fırsat eşitliği ve eğitim kaynaklarının demokratikleşmesi potansiyeli açısından çok çok önemli bir gelişme. Artık açık kaynak eğitim içeriklerinin önemi biraz daha artacak gibi görünüyor.</p><h3>Empatik ve Destekleyici Öğrenme Ortamı</h3><p>GPT-4o’nun duygusal zekası, daha empatik ve destekleyici bir öğrenme ortamının yaratılması için de oldukça iddialı. Bu yeni model ile yapay zeka, öğrenenlerin duygularını algılayabilir ve bunlara yanıt verebilir, gerektiğinde teşvik, güvence ve rehberlik sağlayabilir hale geliyor. Bu duygusal destek, öğrenme yolculuğunda kaygılı veya cesareti kırılmış hissedebilecek öğrenenler için kritik ve onların güven ve dayanıklılık kazanmalarını destekleyici bir role sahip olacaktır.</p><h3>Teknoloji Eğitimlerin Geliştirilmesi</h3><p>GPT-4o’nun kod analizi ve açıklama yetenekleri, yazılım eğitimini devrimleştirme potansiyeline sahip. Programlama öğrenimi, karmaşık kod parçacıklarının ayrıntılı açıklamalarını alarak temel kavramları ve mantığı anlamaya yardımcı olabilen yapay zeka asistanı ile çok daha kolay hale geliyor. Bu özellik, kodlamayı daha erişilebilir ve daha az göz korkutucu hale getirerek daha fazla insanın teknoloji ve inovasyon alanlarında kariyer yapmalarını teşvik edebilir. Sadece öğrenme değil geliştirme süreçlerinde de verimlilik artışı sağlayacaktır.</p><h3>Ses ve Duygu Algılama</h3><p>GPT-4o’nun ses ve duyguları algılama yeteneği, ilgi çekici ve dinamik öğrenme deneyimlerinin oluşturulması için yeni imkanlar sunuyor. Bu model ile yapay zeka, bir insanın ses tonunu, perdesini ve duygusunu analiz ederek kişiselleştirilmiş geri bildirim ve destek sağlayabilecek yetenekler kazandı. Örneğin, bir öğrenen bir problem üzerinde çalışırken hayal kırıklığına uğramış veya kafası karışmış görünüyorsa, GPT-4o ona hedeflenmiş rehberlik ve teşvik sunabilir. Bu düzeyde duygusal anlayış, öğrencilerin kendilerini duyulmuş ve desteklenmiş hissettikleri daha empatik ve besleyici bir öğrenme ortamı yaratılmasına yardımcı olabilir. Tam olarak GPT-4o’nun bu yetenekleri yukarıda bahsettiğimiz devrim niteliğindeki değişimlerin en büyük habercisi olabilir.</p><h3>Özet Olarak</h3><p>Bence, GPT-4o modeli, AI-insan iletişiminde önemli bir adımı temsil ediyor. Kişiselleştirilmiş, etkileşimli ve ilgi çekici öğrenme deneyimleri sunarak, GPT-4o öğretme ve öğrenme şeklimizi dönüştürme potansiyeline sahip.</p><p>GPT-4o’nun ses algılama, 50’den fazla dili anlaması, duygu anlama, kod analizi, görsel ögeleri anlamlandırma ve üretme, soru sorma, açıklama yapma gibi yetenekleri sayesinde eğitim dünyasında devrim yaratması olası. Tabi burada yine yapay zekayı bu süreçlerde aktif kullanabilme yetkinliklerimizi geliştirmenin önemine bir kez daha vurgu yapmamız gerekiyor. Eğitimde bir paradigma değişiminin eşiğindeyiz ve GPT-4o gibi AI teknolojileri, öğrenmeyi, yaratıcılığı ve inovasyonu teşvik etmede giderek daha merkezi bir rol oynayacak.</p><p>Bu konularda daha derinlemesine sohbetler yapmak için dilediğiniz zaman bizimle iletişime geçebilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=071bbfed2859" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/gpt-4o-ile-e%C4%9Fitim-s%C3%BCre%C3%A7lerinde-bir-devrimin-e%C5%9Fi%C4%9Finde-miyiz-071bbfed2859">GPT-4o ile eğitim süreçlerinde bir devrimin eşiğinde miyiz?</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 7: Zeki Uygulamalar ve Kişiselleştirme]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-7-zeki-uygulamalar-ve-ki%C5%9Fiselle%C5%9Ftirme-2d48053fae43?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2d48053fae43</guid>
            <category><![CDATA[ai-trends]]></category>
            <category><![CDATA[personalization]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[intelligent-apps]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Feb 2024 05:26:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-18T11:17:37.506Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Zeki Uygulamalar ve Kişiselleştirme</h3><p>Zeki uygulama derken neyi kast ettiğimiz artık herhalde anlaşılıyordur. Esasen tüm teknolojik uygulamalar akıllı gibi görünebilir ancak gerçekten zeki uygulama dediğimiz uygulamalardan kastımız öğrenir, uyumlandırır ve yeni çıktılar üretebilir olmasıdır. Yani yapay zeka teknolojilerini kullanan uygulamalardan bahsediyoruz. Yapay zeka ile alakalı okuduğunuz, izlediğiniz ya da dinlediğiniz her içerikte karşılaşma ihtimalinizin çok yüksek olduğu bir kelime var; <strong>kişiselleştirme</strong>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Y6KafdU2P0LoTECrXjGYWg.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p><strong>Peki neden bu kadar çok duyuyoruz bu kavramı?</strong></p><p>Yapay zeka teknolojilerinin en çok öne çıktığı, fark yarattığı ve başarılı olduğu konulardan birisi kişiselleştirmedir. Son 1–2 yıldır üretken yapay zeka kavramı yapay zeka teknolojilerinde öne çıkıp bu alanın popülerleşmesini sağlasa da aslında kişiselleştirmeyi sağlayan makine öğrenmesi algoritmaları çok daha uzun süredir hayatımızda. Youtube, Instagram, Twitter gibi platformlarda akışımıza düşen içerikler, Google’da arama sonuçları, e-ticaret sitelerinde kişiye özel önerilen ürünler, önümüze çıkan reklamlar ve çok daha fazlası hiç de yeni gelişmeler değil.</p><p>Her ne kadar yapay zeka uzun zamandır hayatımıza girmiş olsa da hala tüm uygulamaların yaklaşık %5’i kişiselleştirme konusunda yapay zekadan faydalanıyor. Gartner bu rakamın 2026’da her 3 yeni uygulamanın en az 1’inin yapay zeka teknolojilerini kullanarak kullanıcılara özel arayüzler sunması ile ciddi oranda yükseleceğini <a href="https://www.gartner.com/en/articles/gartner-top-10-strategic-technology-trends-for-2024">düşünüyor</a>. Bu da kişiselleştirmenin ve bizi tanıyan uygulamaların ciddi oranda geleceğin kaçınılmaz yolculuğu demek. Geleceğe hazırlanan teknoloji ve iş dünyasının bu konuya bu kadar ilgi duymasının sebebi buradan geliyor.</p><p><strong>Kişiselleştirme neden bu kadar önemli?</strong></p><p>Günümüzde her iş modelinin en önemli karar kriterini <strong>deneyim</strong> kavramı oluşturuyor. Kullanıcı deneyimi, çalışan deneyimi, müşteri deneyimi, geliştirici deneyimi, öğrenen deneyimi, misafir deneyimi… Bu liste uzayıp gider. İş dünyası ve her türlü organizasyon sürekli olarak bu deneyimlerin iyileştirilmesine odaklanıyor. Çünkü günümüzde ciddi oranda azalan sadakat kavramını sağlayacak en önemli unsur eşsiz deneyimler yaşatmakla mümkün. Deneyimi eşsiz kılmanın en önemli anahtarı ise kişiselleştirmeden geçiyor.</p><p>Kişiselleştirmenin önemini yeterince vurguladığımıza göre şimdi de “peki nasıl?” sorusunu cevaplandırmamız gerekiyor.</p><p>Kişiselleştirme sürecini her organizasyon bugüne kadar basit yollarla da olsa sağlamaya çalıştı. Doğum günü ya da özel günlerin kutlanması bile kişiselleştirme deneyimlerinin bir parçası diyebiliriz. Ama artık yapay zeka teknolojilerinin gelişmesi sonucu yapılabilecekleri ve bunların hayatımızda artık sıradan hale gelmeye başlaması ile geleneksel yöntemler yetersiz ve ölçeklenemez hale geldi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*81HIakzd8sxqUY5o" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><h3>Kişiselleştirmenin Yarattığı Değer</h3><p>McKinsey’in 2023 yılında yayınladığı bir <a href="https://www.mckinsey.com/capabilities/growth-marketing-and-sales/our-insights/the-value-of-getting-personalization-right-or-wrong-is-multiplying">rapor</a>da pazarlama alanındaki kişiselleştirmenin işletmelerin gelirlerinde %40’lık artış sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca yine aynı raporda tüketicilerin %71’inin artık kişiselleştirilmiş platformlar beklediği de görülmüştür.</p><p>Salesforce’un müşteri beklentilerine dair <a href="https://www.salesforce.com/resources/articles/customer-expectations/?sfdc-redirect=369">yayınladığı</a> bilgilere göre ise tüketicilerin %73’ü teknolojideki gelişmelerin sonucu olarak daha iyi bir kişiselleştirme beklediğini söylüyor. Yine aynı rapora göre tüketicilerin %80’inin görüşü yaşanan deneyimin kendileri için ürün ya da hizmetten daha önemli olduğu yönünde.</p><p>Son olarak Google’ın <a href="https://www.thinkwithgoogle.com/future-of-marketing/creativity/personalized-brand-experience-statistics/">verdiği bilgi</a>lere göre insanların %61’i markalardan kendi tercihlerine özel deneyimler sunmasını bekliyor.</p><p>Beklentilerin bu kadar yüksek olması ve teknolojik ilerlemenin daha fazla kişiselleştirme için sağladığı imkanları düşündüğümüz zaman yapay zeka teknolojilerinde en çok gelecek vaad eden, değer ve ekonomi yaratan alanların başında şüphesiz kişiselleştirme ihtiyaçlarının geleceği kesin gibi görünüyor.</p><p>Bizim de <a href="https://90pixel.com/">90Pixel</a> olarak yapay zeka teknolojilerinde en çok çalışma yaptığımız konu şu an için bu alan diyebilirim. Çünkü eğitim/gelişim ve yetkinlik geliştirme konularında yapay zekanın kişiselleştirme ile sunacağı deneyimin bu süreçlerde çok kritik bir rolü olduğunu düşünüyoruz. Bunları başka bir yazının konusu olarak ileriye saklıyorum :)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2d48053fae43" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-7-zeki-uygulamalar-ve-ki%C5%9Fiselle%C5%9Ftirme-2d48053fae43">2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 7: Zeki Uygulamalar ve Kişiselleştirme</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 6: Yapay Zeka Güven, Risk ve Güvenlik Yönetimi (AI…]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-6-yapay-zeka-g%C3%BCven-risk-ve-g%C3%BCvenlik-y%C3%B6netimi-ai-d2806fa89678?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d2806fa89678</guid>
            <category><![CDATA[ai-trends]]></category>
            <category><![CDATA[2024-trends]]></category>
            <category><![CDATA[ai-trism]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 11 Feb 2024 00:59:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-18T11:17:02.461Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Yapay Zeka Güven, Risk ve Güvenlik Yönetimi (AI TRiSM)</h3><p>Bu <a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-1-%C3%BCretken-yapay-zeka-2e07e7a2fd18">yazı serisi</a>nde yapay zeka teknolojilerinin bu sene ve gelecek yıllarda öne çıkması beklenen önemli çalışma alanlarından bahsediyoruz. Daha önceki yazılarda yapay zeka ile hayatımızda nelerin değişeceği ve bu değişimin beraberinde ne gibi riskleri barındırdığından bahsettik birkaç farklı yerde. Bundan sonraki yazılarda da buna benzer konulara değineceğiz. Bu yazımızın konusu ise bu risk ve güvenlik unsurlarının yönetimini ele alan AI TRiSM olarak adlandırılan çalışma alanı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5OXyt9LuibosVWXsAeh7DA.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p><a href="https://www.gartner.com/en/articles/what-it-takes-to-make-ai-safe-and-effective">Gartner</a> tarafından geliştirilen bu çerçeve (framework) yapay zeka teknolojilerini hayatımızın ve iş dünyasının bir çok alanına implemente ederken özellikle şirketler ya da kurumlar tarafından uygulanması gereken çalışmaları belirlemeyi hedefliyor.</p><p>Yapay zekanın yıkıcı etkisi ile yeni bir çağ başlattığından bahsetmiştik. O nedenle bu çerçevenin de ortaya çıkmasının en önemli nedenlerinin başında, yapay zeka teknolojilerinin ortaya çıkardığı güvenilirlik, güvenlik ve risklerin yönetilmesi konusunda geleneksel ya da modern mevcut yöntemlerin, rehberlerin ve yaklaşımların yetersiz kalması geliyor.</p><h3>AI TRiSM Kavramının 3 Sacayağı</h3><p>AI TRiSM çerçevesi için yapılacak çalışmaların temelde 3 kavram üzerine oturması gerekiyor.</p><ol><li><strong>Güven(ilirlik):</strong> Öncelikle yapay zeka teknolojilerinin aldığı kararların, verdiği öneri ya da bilgilerin ya da yaptığı öngörü ve analizlerin güvenilir olmasını bekleriz. Özellikle sağlık, finans, güvenlik, otonom cihazlar gibi alanlarda bu konu her şeyden önce gelmektedir.</li><li><strong>Risk:</strong> Yapay zeka teknolojilerini kullanırken yararlandığımız teknolojinin ne tür risklerle karşı karşıya olduğunun tespit edilmesi gerekir. Çünkü hangi risklerle karşı karşıya gelebileceğimizi bilmeden olası kötü senaryolar için önlem alamayız. Yani güvenilirliği teminat altına almak bu riskleri tespit etmeye bağlıdır.</li><li><strong>Güvenlik:</strong> Yapay zekanın hayatımıza ya da işimize sağlayacağı katkıyı düşündüğümüzde, hele ki karar alma gibi kritik görevler üstleniyorsa bu teknolojiyi bir hazine gibi düşünmeli ve korumalıyız. Bu nedenle tespit edilen riskler için tüm güvenlik tedbirleri (önleme, izleme, tehditleri bertaraf etme vb.) alınmalıdır.</li></ol><p>Görüldüğü üzere AI TRiSM çerçevesini oluşturan bu 3 kavram aslında bu çalışmanın amacını da çok net bir şekilde ortaya koyuyor. Yapay zeka teknolojileri parlayan bir yıldız gibi hayatımıza girerken kurumlarımızın itibarı ve güvenilirliğinin zedelenmemesi için kurumun kendisi, çalışanları, müşterileri gibi tüm paydaşlarının güvenliğini de teminat altına almayı sağlamak gerekiyor.</p><h3>AI TRiSM Uygulama Aşamaları</h3><p>Öncelikle yapay zeka teknolojilerinin organizasyonlarda güvenilirlik, risk ve güvenlik yönetiminin sağlanmasından sorumlu bir takıma ihtiyaç olduğunu söylemek gerekir. Bu takım yalnızca yapay zeka teknolojilerinin çıktılarıyla değil, analiz ve geliştirme aşamasından başlayarak çıktıların etkilediği en son operasyon aşamalarına kadar süreci uçtan uca ele alarak yönetmelidir. Ayrıca bu takım yalnızca teknik kişilerden değil; yazılım geliştirme, hukuk, bilgi güvenliği, ağ güvenliği, veri uzmanları ve analistlerden oluşmalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sT5EXdBpsrnY7Q5gbxom1A.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Gartner bu çerçeveyi sunarken uygulamayı 5 aşamaya ayırmıştır. Bu aşamaların her birisini aslında yapay zeka teknolojileri sürecini ayakta tutan temel kolonlar gibi düşünebilirsiniz.</p><ol><li><strong>Açıklanabilirlik:</strong> Yapay zekayı sahnede şov yapan bir sihirbaz gibi görüyoruz. Ancak sihirbazların numaralarının bir sırrı vardır. Yapay zekanın da aynen bu şekilde bir çalışma mantığı vardır. Kurumlar bu modellerin çalışma mantığı konusunda şeffaf olmalı, dolayısıyla bu teknolojilerin aldığı kararların, verdiği önerilerin ya da ürettikleri içeriklerin açıklamasını yapabilir olmalıdır.</li><li><strong>ModelOps:</strong> Formula 1 yarışlarında başarıyı etkileyen en önemli unsurlardan birisi pit stop ekibidir. Yapay zeka teknolojilerinin de analiz, geliştirme, yaygınlaştırma, izleme, veri analizi gibi yaşam döngüsünde sürekli bakımının yapılması gereken unsurları vardır. Ve bu operasyonların da düzenli olarak sürdürülmesi bu teknolojinin güvenli bir şekilde yaşaması için oldukça gerekli ve kritiktir. ModelOps kavramı da bu sürdürülebilirliğin sağlanması için gerekli model operasyonlarının tasarımına verilen isimdir. Sürecin sağlıklı bir şekilde yoluna devam edebilmesi için ModelOps süreçleri iyi tasarlanmalıdır.</li><li><strong>Veri Anomalisi Tespiti:</strong> Daha önce de çokça belirttiğimiz gibi yapay zeka teknolojilerinin besin kaynağı veridir. Sağlıklı beslenemeyen sistemlerin problem çıkarması kaçınılmazdır. Bu nedenle veri kaynaklarında yaşanabilecek anomalilerin zamanında tespit edilerek önlenmesine yönelik sistemler geliştirilmeli ve sürekli izlenmelidir.</li><li><strong>Defansif Önlemler:</strong> Her türlü bilgi sistemlerinde olduğu gibi yapay zeka teknolojileri de siber saldırıların hedefindedir. Yapay zeka teknolojileri standart siber güvenlik önlemlerinden daha fazlasını gerektirir. Çünkü üretme yeteneği sayesinde geleneksel yazılımlara göre çok daha farklı saldırı yöntemlerine açıktır. Dolayısıyla geliştirme, yaygınlaştırma ve kullanım aşamalarında özel çözümler kullanmayı ve geliştirmeyi gerektirir.</li><li><strong>Veri Gizliliği (Veri Koruma):</strong> Yapay zeka teknolojileri yapısı gereği sadece veri saklayan değil aynı zamanda veri üreten sistemlerdir. Dolayısıyla çıktılarında gizli ya da kişisel verilerin ifşası, ticari bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılması gibi riskleri beraberinde getirir. Bu nedenle veri gizliliği ya da veri koruma alanlarında ekstra özel önlemler almak zaruri hale gelmektedir.</li></ol><p>Görüldüğü üzere yapay zeka teknolojilerinin günden güne gelişmesi ve hayatımıza bir çok kolaylık getirmesi beraberinde onu güven içinde kullanabilmemiz için yeni ihtiyaçları ve çözüm sistemlerini de getiriyor.</p><p>Tabi ki bu süreci yalnızca yukarıda bahsettiğimiz takımın sorumluluğunda tutmamak gerekiyor. Organizasyonlarda üst yönetimden başlayarak her bir çalışanın bu konudaki farkındalığını artıracak eğitim faaliyetlerinde bulunmak da çok önemli. Çünkü bu konunun kurum kültürüne dahil olması ve değişen dünyadaki yeni çalışma düzeninde uçtan uca ele alınması gereken bir konu olduğunu unutmamak gerekiyor.</p><p>Son olarak belirtmek gerekiyor ki henüz bu konuda hem dünyada hem de ülkemizde regülasyonlar oldukça yetersiz. Maalesef ki devletler ve kural koyucu kurumların bürokratik yavaşlığı ile yapay zeka teknolojilerinin gelişme hızı arasında uçurum var. Ancak bu konuda muhtemelen yakın zamanda regülatif düzenlemeler de gelmeye başlayacaktır. Dolayısıyla kurumların bu çalışmaları da yakından takip etmesi çok önemli bir husus olacaktır.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d2806fa89678" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-6-yapay-zeka-g%C3%BCven-risk-ve-g%C3%BCvenlik-y%C3%B6netimi-ai-d2806fa89678">2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 6: Yapay Zeka Güven, Risk ve Güvenlik Yönetimi (AI…</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 5: Yapay Zeka ile Kodlama]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-5-yapay-zeka-ile-kodlama-b74e443a261c?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b74e443a261c</guid>
            <category><![CDATA[2024-trends]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[ai-coding]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 07 Feb 2024 04:58:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-18T11:16:41.857Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Yapay Zeka ile Kodlama</h3><p>Her sektörde olduğu gibi “yapay zeka bizim işimizi elimizden alacak mı?” sorusu ve tartışması yazılım dünyasında da epeyce konuşuldu. Hatta belki de meslekleri gereği yapay zekayı ilk tanıyan iş kollarından biri olarak bu tartışmalar ilk olarak yazılım geliştiriciler arasında çıktı bile diyebiliriz.</p><p>Üretken yapay zeka alanında kod yazma konusunda bir çok model ve ürün gelişse de bu konudaki en büyük patlamayı <a href="https://github.com/features/copilot">Github Copilot</a> yaptı. Copilot’un kod yazarken geliştiriciyi asiste etme özellikleri bir çok kez beni bile şaşırttı diyebilirim :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OZiK7YxHSgVhSOE4RLEWAg.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Daha önceki yazılarımızda da bahsettiğimiz üzere yapay zekanın meslekleri öldürme ve yerini almasından ziyade dönüştürmekte olduğunu vurguladık çok kez. Yazılım geliştirme alanında da durum çok farklı değil. Yapay zeka yazılım geliştiricilerin işlerini ciddi oranda kolaylaştıran ve onlara yardımcı olan araçlar sunuyor. Ancak tek başına komplike bir problemin çözümü için bir yazılım ürünü geliştirmesi en azından şu an için çok da söz konusu değil.</p><p>Peki yapay zeka yazılım geliştiricilere hangi konularda yardım ediyor?</p><ul><li><strong>Tekrarlı işlerin otomasyonu;</strong> Ne yapacağı net bir şekilde belirli olan bir kod parçasının üretimi, yazılmış kodlardan dokümantasyon üretme gibi gereksiz zaman alan işlerin yapılması ve yazılım geliştiricilerin daha çok mühendislik gerektiren işlere odaklanabilmesi için zaman yaratması en önemli çıktısı diyebiliriz.</li><li><strong>Test süreçleri;</strong> Yazılım geliştirme işinin en önemli unsurlarından birisi de testtir. Yazılımların beklendiği gibi çalışmasının test edilmesi ve bu test süreçlerinin otomasyonu ciddi zaman kaybına neden olmaktadır. Yapay zeka bu süreçlerin tasarlanmasında da önemli bir katkı vermektedir.</li><li><strong>Optimizasyon ve kod kalitesi;</strong> Yazılmış olan kodların performans iyileştirmeleri, temiz kod kurallarına uygunluğu gibi optimizasyon konularında da yine yapay zeka teknolojileri önemli katkılarda bulunmaktadır.</li><li><strong>Problem çözme;</strong> Yine yazılım süreçlerinin en önemli zaman alan konularından birisi de hata tespit etme ve ayıklama süreçleridir. Yapay zekanın bu konuda da yazılım geliştiricilerin en büyük yardımcılarından birisi olması beklenmektedir. Öyle ki yapay zekanın bu konudaki gelişmesi yazılım geliştiricilerin problem çözme konusundaki en büyük kaynakları olan StackOverflow’un çalışanlarının %28’i için lay-off kararı alarak küçülmesine bile neden olduğu <a href="https://medium.com/trendy-digests/how-ai-coding-tools-are-disrupting-stack-overflow-and-its-workforce-9276702bd768">söyleniyor</a>.</li></ul><p>Yapay zeka teknolojilerinin yazılım geliştirme süreçlerini desteklemeye başlamasından bu yana belki de bu teknolojilere en hızlı adapte olan ve kullanmaya başlayan iş sahası olabilir. <a href="https://www.gartner.com/en/articles/gartner-top-10-strategic-technology-trends-for-2024">Gartner verileri</a>ne göre geçtiğimiz yıl (2023) her 10 yazılım geliştiriciden en az 1’i yapay zeka kodlama araçlarını aktif olarak kullanmaya başladı. Bu oranın 2028’e kadar 4’te 3’e yükselmesi bekleniyor. Açıkcası benim şahsi beklentim o tarihe kadar çok daha üstünde bir rakama ulaşması. Çünkü yazılım geliştirme alanında yapay zeka araçları çok ciddi bir hızla artıyor ve gelişiyor. Copilot gibi tescilli ürünlerin yanı sıra açık kaynak kodlu araçlar da ciddi oranda artmaya başladı. Özellikle daha önceki <a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-3-a%C3%A7%C4%B1k-kaynakl%C4%B1-yapay-zeka-1d8919555696">yazı</a>larımızda bahsettiğimiz gibi açık kaynak teknolojilerin artması bu oranın genele yayılarak bu teknolojinin demokratikleşmesinde önemli bir rol oynayacaktır.</p><h3>Yazılım Geliştiriciler Ne Yapmalı?</h3><p>Her sektör ve iş kolu için yapay zeka teknolojilerinin yıkıcı etkisi gelecek yılların mesleklerini ciddi oranda etkileyecek. Bunu sürekli her yerde duyuyoruz. Ancak bu gelişmelerden ilk etkilenecek meslek gruplarının başında yazılım geliştiriciler geliyor. Çünkü insanoğlu doğası gereği tembeldir. En az eforla en çok işi yapmayı tercih eder ve bunun yollarını arar. Bu teknolojileri geliştirenler doğal olarak ilk önce kendi işlerindeki ihtiyaçları görüp çözüm üretme eğilimine girerler. Bu teknolojileri en iyi bilen, neler yapılabileceğini ve hangi süreçlerde kullanılabileceğine en çok hakim olanlar yazılım geliştiricilerdir. Yukarıdaki oranları da göz önünde bulundurduğumuzda yakın gelecekte yapay zeka teknolojilerini kullanmadan yazılım geliştirmeye çalışmanın bir yazılım geliştiriciyi işsiz bırakması çok olası.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xU3cb_BJ6IIaDl9xNgpBSw.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>O zaman yazılım geliştiricilerin işsiz kalmamak için neler yapması gerektiğine bir bakalım;</p><ol><li>Yazılım geliştirme süreçlerinde kullanabileceğiniz yapay zeka araçlarını tanıyın ve onlardan nasıl faydalanacağınızı öğrenin. Örneğin <a href="https://alex-omeyer.medium.com/5-leading-ai-coding-tools-for-engineering-teams-51e5982a0a68">burada</a> kullanabileceğiniz 5 adet farklı yapay zeka ürününden nasıl faydalanabileceğinize dair ipuçları var. Nerede hangi aracı kullanabileceğinizi seçebilmek dahi en önemli yetkinliklerden birisi haline gelecektir.</li><li>Yapay zeka teknolojilerinin temel kod yazma yeteneklerini bu alanda bilgi sahibi olmayan insanların bile kolayca yapabilmesini sağlayacak olması sizlerin daha fazla değer üreten yetkinliklere sahip olmanızı gerektirecek. Dolayısıyla artık kod yazmaktan fazlasını bilmeye ihtiyacınız var. Bırakın kodu yapay zeka yazsın, siz mimari kurmaya, bu kod parçalarının orkestrasyonuna, yaratıcılığa ve stratejiye odaklanın ya da başka bir açıdan bu yetkinliklerinizi geliştirmeye bakın.</li><li>Gelecekte yalnızca yaşam boyu öğrenenlerin ayakta kalabileceğini her meslek için söylemek mümkün ancak yine burada ilk tehdit yazılım sektörü için söz konusu. Dolayısıyla teknolojiyi takip etmek ve sürekli öğrenmekten vazgeçmemek hayatta kalabilmenin ilk ve tek kuralı haline gelecektir. Yeni çıkan kütüphaneleri ve teknolojileri takip etmek, her yeni aracı en azından ne işe yaradığını bilecek kadar öğrenmek olmazsa olmaz bir kural olacak.</li><li>Bilgi güvenliği, etik ve yapay zekanın beklenmeyen riskleri konusunda bilgi sahibi olmak ve bu konuda önlemler alabilmek yazılım geliştirme süreçleri açısından çok daha önemli hale gelecek. Dolayısıyla bu konularda kendini geliştiren yazılım geliştiricilerin yıldızının parlayacağını da öngörmek zor değil.</li></ol><p>Son olarak unutmayın; yapay zeka hiçbir mesleğin yerini almayacak yalnızca tüm meslekleri dönüştürecek. Tek yapmamız gereken; bu dönüşümü yakalayabilenlerin değerinin daha da arttığı bir dünyaya hazırlıklı olmak.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b74e443a261c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-5-yapay-zeka-ile-kodlama-b74e443a261c">2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 5: Yapay Zeka ile Kodlama</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 4: Yapay Zekada Halüsinasyon Riskleri Politikası]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-4-yapay-zekada-hal%C3%BCsinasyon-riskleri-politikas%C4%B1-a99e9af33069?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a99e9af33069</guid>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[ai-risk-mitigation]]></category>
            <category><![CDATA[ai-hallucination]]></category>
            <category><![CDATA[2024-trends]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 04 Feb 2024 00:43:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-18T11:16:19.522Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Yapay Zekada Halüsinasyon Riskleri Politikası</h3><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-1-%C3%BCretken-yapay-zeka-2e07e7a2fd18">Yazı dizimizin ilk yazısı</a>ndan beri bahsettiğimiz bir gerçek üretken yapay zeka teknolojisinin ne kadar güçlü ve şaşırtıcı noktalara gelmesi oldu. Ne var ki üretken yapay zeka sonuç itibariyle arka planında çok büyük bir veri setinden öğrense de gerek bu veri setindeki tüm verilerin doğruluğu gerekse de öğrendiği bilgileri ne kadar doğru yorumladığı hakkında hala ciddi şüpheleri de beraberinde getiriyor. Dolayısıyla doğru gibi görünen yanlış bilgiler sunma olasılıklarını da barındıran bir senaryonun içerisinde çalıştıklarını unutmamak gerekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fPTct8ikWxsufaHrisjduw.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Yapay zeka çıktılarının yanlış olması ve bunun sonucunda ortaya çıkabilecek zararları sigortalamakla alakalı taleplerin oluşmaya başladığı, şu an sigorta firmalarının bu belirsiz riskleri değerlendirmekte zorlandıkları ancak 2024 ve sonrasında bu alanın yapay zeka konusundaki en büyük finansal gelir kalemlerinden birini oluşturabileceği yine <a href="https://www.forrester.com/blogs/predictions-2024-artificial-intelligence/">Forrester’in raporu</a>nda yayınladığı beklentilerden birisi.</p><p>Bu risklerin ve olası zararlarının sigortalanması bir tarafa kurumların da bu riskleri en aza indirgemek için bu konuda bir politika oluşturması ve bunu uygulamaya geçirmesi gerekiyor.</p><h3>Yapay Zekada Halüsinasyon Riskleri Politikası nedir?</h3><p>Özellikle geniş dil modelleri gibi üretken yapay zeka türünden gelişmiş yapay zeka sistemleri eğitildikleri bir veri seti üzerinden yeni (özgün ve yorumlanmış) içerikler üretirler. Bu bir görsel, metin, video ya da ses olabilir. Dolayısıyla üretilen içerik bir bilgi ya da yönlendirme (tavsiye, öngörü vb.) içerir. Bu bilgiler modelin eğitildiği verilerden beslendiği gibi yapay zeka modelinin algoritması sonucu beslendiği bu verilerle yorumlanarak üretilir. Bu nedenle yanlış bir yönlendirme ya da yorum da olabilir. Üretken yapay zeka teknolojileri hızla yaygınlaşması sonucunda bir çok farklı sektörde uygulama alanları da bulmaya başladı. Özellikle sağlık, finans, güvenlik gibi alanlarda çok yaygın olarak kullanılan bu teknolojilerin üreteceği yanlış çıktıların sonuçlarının da bir çok önemli riski beraberinde getirmesi bu konuda bir politika geliştirme ve bu politika sonucunda da bu riskleri yönetme ve transfer etme ihtiyacını doğurmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oDSeGgcncSyYT5nwu67DIQ.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Yapay zeka halüsinasyonları ile alakalı politikayı oluştururken şu konuları ele almak gerekir;</p><ol><li><strong>Şeffaflık ve Hesap Verilebilir Olma;</strong> Politika mutlaka yapay zeka modelinin karar alma algoritması hakkında şeffaf olunmasını sağlamalıdır. Ve kullanıcılar bu karar verme algoritması hakkında bilgiye erişebilmeli yapay zekanın hangi durumda ne gibi bir yönlendirme yapacağı konusunda bilgi sahibi olabilmelidir. Böylece çıktıları kullanırken bu bilgilere göre kullanmak kullanıcıların insiyatifinde olmalıdır.</li><li><strong>Veri Bütünlüğü;</strong> Politika yapay zeka modelinin beslendiği verinin ucu açık ya da eksik olmamasının sağlanmasını garanti etmelidir. Sebep-sonuç ilişkisi kurulamayacak bir verinin yorumlanması yanlış bilgi verme olasılığını artıracaktır.</li><li><strong>Önyargı ve Ayrımcılığı Engelleme;</strong> Yapay zeka modellerinin çıktılarında en çok görülen ve istenmeyen durum modelin beslendiği verinin bir sonucu olarak ön yargılara ve ayrımcılığa neden olacak çıktılar üretmesidir. Politika bu riski minimize etmek için neler yapılması gerektiğini ve bunu nasıl sağlayacağını, veri setinde bu durumlara neden olabilecek unsurlara karşı önlemleri mutlaka içermelidir.</li><li><strong>Etik ve Sorumlu Kullanım;</strong> Politikanın yapay zeka modelinin etik etkileri hakkında net tanımlar getirmesi, geliştirme ve kullanım senaryolarında bu etik ve sorumlu davranışları düzenlemesi gerekir.</li><li><strong>Veri Doğrulama;</strong> Veri setleri üzerinde, yapay zeka modelinin algoritmaları ve çıktılarında hem sistemsel olarak doğrulama yapmak hem de insanların bu çıktıları değerlendirmesi ile alakalı geri bildirimlerden beslenmesini sağlamak bu riskleri en aza indirmek için mutlaka politikada yer alması gereken stratejilerdendir.</li><li><strong>Düzenli Güncelleme ve Denetim;</strong> Yapay zeka modellerinin veri ve çıktılarının sürekli izlenmesi, düzenli olarak denetlenmesi ve yeni verilerle güncellenmesi vadesi dolmuş verilerden kurtulmayı ve yanlış bilgilerin sistemde üretilmesini engeller.</li><li><strong>Farkındalık ve Eğitim;</strong> Yapay zeka teknolojilerini kullanacak insanların bu teknolojinin imkanları, yapabildikleri, nasıl çıktı ürettiği ve hangi durumlarda nasıl kullanılması gerektiği gibi konularda sürekli olarak eğitilmesi ve bu teknolojinin olası hataları konusundaki farkındalığının artırılması ile alakalı faaliyetler de bu politikanın bir parçası olmalıdır.</li></ol><p><strong>Sonuç olarak;</strong> üretken yapay zeka teknolojileri her geçen gün hem bireysel hayatımızın hem de iş dünyasının bu kadar çok sürecine dahil olurken bu teknolojinin olası risklerinin de farkında olmamız ve bu riskleri de doğru yönetebilmemiz gerekiyor.</p><p>Şu an olası riskler yeni yeni konuşulmaya başlansa da bu konuda gelecek aylarda ve yıllarda çok daha fazla kaynak ve çalışma olacağı, bu riskleri yönetmek için yeni ürün ve çözümlerin ortaya çıkacağı ve bu konunun da yapay zeka alanında önemli bir ekonomi oluşturacağı kesin.</p><p>Peki siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a99e9af33069" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-4-yapay-zekada-hal%C3%BCsinasyon-riskleri-politikas%C4%B1-a99e9af33069">2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 4: Yapay Zekada Halüsinasyon Riskleri Politikası</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 3: Açık Kaynaklı Yapay Zeka]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-3-a%C3%A7%C4%B1k-kaynakl%C4%B1-yapay-zeka-1d8919555696?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1d8919555696</guid>
            <category><![CDATA[open-source-ai]]></category>
            <category><![CDATA[2024-trends]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[açık-kaynak]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 24 Jan 2024 23:08:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-18T11:15:54.589Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Açık Kaynaklı Yapay Zeka</h3><p>Açık kaynak kavramının teknoloji ve yazılım dünyasındaki önemi ve misyonu tartışılmaz bir gerçek. Bugün belki de yazılım teknolojilerinin bu denli ilerlemesi ve daha da önemlisi demokratikleşmesini büyük ölçüde açık kaynak felsefesine borçlu olduğumuzu söyleyebiliriz. İşletim sistemleri, veritabanı sistemleri, programlama dilleri başta olmak üzere dijital teknolojilerin hemen hemen her alanında açık kaynak teknolojiler kullandığımız ürünlerin her noktasına katkı sağlamıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GoP4GG8TWnmXnTupSJYH2Q.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Son birkaç yıldır gittikçe büyüyen ve 2023’te adeta patlama yapan üretken yapay zeka projelerinin bir çoğu OpenAI temelli ilerliyor. Bunun yanı sıra diğer büyük firmaların da tamamen ticari olarak kendi modelleri üzerine çalıştığı bir gerçek. Ancak açık kaynaklı modeller üzerinden ürün geliştiren ya da ürünlerini destekleyen kurumsal şirket ve yeni girişimlerin sayısı da azımsanmayacak kadar çok. Bir önceki yazımızda bahsettiğimiz <a href="https://www.forrester.com/blogs/predictions-2024-artificial-intelligence/">Forrester’in raporu</a>na göre 2024’te kurumların %85’inin yapay zeka çalışmalarında açık kaynak modelleri kullanması bekleniyor.</p><p>Açık kaynaklı modellerin daha şeffaf, esnek, özelleştirilebilir ve hepsinden de önemlisi maliyet olarak çok daha uygun olması ciddi anlamda tercih sebebi oluyor, gün geçtikçe de yapay zeka teknolojilerine katkısı ve diğer teknolojilerde olduğu gibi demokratikleşmesini sağlaması çok olası.</p><p>Bu durum tescilli modellerin sonu geliyor gibi bir beklenti doğurmamalı. Teknolojinin tüm alanlarında olduğu gibi yapay zeka alanında da açık kaynak ürünler tescilli ürünlerden beklentiyi daha çok artırır, bununla orantılı olarak da tescilli ürünlerin gelişmesi paralelinde açık kaynak teknolojilerinin de daha çok gelişmesine neden olur. Bu döngü en nihayetinde bu teknolojinin daha hızlı gelişmesini beraberinde getirir.</p><p><strong>Peki açık kaynak yapay zeka modellerinin, arkasında Microsoft, Google, Amazon gibi teknoloji devleri olan tescilli modeller karşısında gerçekten şansı var mı?</strong> Bu sorunun cevabı hem evet, hem hayır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lW9PpcbQ-bDB3iLx381uEA.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Özellikle üretken yapay zeka modellerini ortaya çıkaran ve başarısını belirleyen en önemli kriterler şu şekilde;</p><ol><li>Çok büyük ve kaliteli bir veri</li><li>Bu veri ile modeli eğitebilecek güçlü donanım altyapısı (Özellikle de GPU)</li></ol><p>Bu 2 konuyu düşündüğümüzde açık kaynak olarak geliştirilen yapay zeka modellerinin bu alanda milyarlarca dolar harcayan ve ellerinde çok büyük veri setleri bulunan teknoloji devleri ile kapışabilmesi mümkün değil. Bu verilerin büyük çoğunluğu kamuya açık veriler olsa da o verileri hem saklayıp hem de modelleri eğitecek donanım altyapısını açık kaynak topluluğunun sağlayabilmesi gerçekçi değil. Ancak bu ürünlerin daha çok genele hitap ettiğini düşünürsek onlarla yarışabilecek ve daha iyi olunabilecek alan, daha spesifik bir konu üzerinde yapılacak çalışmalarda ortaya çıkıyor. Sektör, iş ailesi ya da başka bir dikeyde teknoloji devlerinin ürünlerinden çok daha başarılı sonuçlar verecek modellerin açık kaynak olarak üretilmesi çok daha olası. Ve açık kaynağın doğası gereği bu modellerin başka (kişi ya da kurumsal) geliştiriciler tarafından farklı alanlara adapte edilmesiyle binlerce model üretilebilir.</p><h3>Güçlü Yapay Zeka (AGI -Artificial General Intelligence-)</h3><p>Yapay zekanın bir sonraki evresi olarak adlandırılan AGI, kısaca insan zihni gibi çalışabilen bir yapay zeka hedefini temsil eden kavram. Hatta henüz yapay zeka AGI seviyesine geçmemiş olsa da bunun da ötesine yani insan zihninden daha gelişmiş bir şekilde kendi zekasını geliştirebilen teorik yapay zekaya da bir isim verildi; ASI (süper yapay zeka).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FGZAcd2AR0CtatwMq0kKEw.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Bu konuya özellikle değinmemin sebebi bu konuda Meta CEO’su Mark Zuckerberg’in Meta’nın AGI geliştirmeleri için sadece donanım alt yapısına 10 Milyar $’ın üzerinde bir bütçe ayırdığını ve bu çalışmalarda açık kaynak felsefesine bağlı kalacaklarını <a href="https://www.instagram.com/reel/C2QARHJR1sZ/">duyurması</a>. Meta’nın bu alanda yapacağı yatırımlarla özellikle açık kaynak geliştirilen AGI teknolojisi ile yapay zeka konusunda mevcut oyuncuların paradigmalarını yıkmak ve yapay zekanın evriminde baş rolü almak istemesi yatıyor diyebiliriz.</p><p>Tabii bunların hepsi şu an birer varsayım olsa da yukarıda bahsettiğimiz açık kaynağın teknoloji devleriyle mücadelesi konusunda IBM, Dell, NASA ve Meta gibi devlerin öncülüğünü yaptığı, açık kaynak dünyasının da paydaşı olduğu <a href="https://newsroom.ibm.com/AI-Alliance-Launches-as-an-International-Community-of-Leading-Technology-Developers,-Researchers,-and-Adopters-Collaborating-Together-to-Advance-Open,-Safe,-Responsible-AI">AI Alliance</a> topluluğu yapay zekanın açık kaynak olması ve bu teknolojilerin demokratikleşmesi konusunda lobi faaliyetleri sürdürmek üzere kuruldu.</p><p>Özetle, geçtiğimiz 30 yılda Dünya’daki teknoloji ekosisteminin gelişiminde, yayılımında ve fırsat eşitliği oluşmasında açık kaynak felsefesinin çok ciddi bir rolü var. Yeni bir çağ başlıyor dediğimiz yapay zeka çağında da bu felsefenin yolumuza ışık olacağından şüphem yok. 2024 ve sonrasında yapay zeka teknolojilerinde daha fazla açık kaynak proje duymaya ve gelişmelerini takip etmeye hazır olun.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1d8919555696" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-3-a%C3%A7%C4%B1k-kaynakl%C4%B1-yapay-zeka-1d8919555696">2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 3: Açık Kaynaklı Yapay Zeka</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 2: Artırılmış Çalışma]]></title>
            <link>https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-2-art%C4%B1r%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-81375a1e3075?source=rss-1f70349e13f1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/81375a1e3075</guid>
            <category><![CDATA[augmented-working]]></category>
            <category><![CDATA[shadow-ai]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[byoai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Muhittin Özer]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 22 Jan 2024 22:26:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-03-18T11:15:12.611Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Artırılmış Çalışma</h3><p><a href="https://medium.com/90pixel/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-1-%C3%BCretken-yapay-zeka-2e07e7a2fd18">Yazı dizimizin</a> 2. başlığı yapay zekanın iş dünyasında çalışanlar tarafından nasıl kullanılacağını ve iş yapış şekillerini nasıl etkileyeceği ile alakalı. Bu konuda artırılmış çalışma (augmented working), BYOAI (Bring Your Own Artificial Intelligence) yani çalışanların çalışma ortamında kendi yapay zeka araçlarını kullanması ve gölge yapay zeka (Shadow AI) kavramları üzerinde duracağız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GLrqXS9wsm8xTpzvg2XIcg.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><h3>Artırılmış Çalışma (Augmented Working)</h3><p>Bir önceki yazımızda yapay zekanın tüm sektörlerde tüm meslekleri dönüştüreceğinden bahsetmiştik. İşte artırılmış çalışma kavramı aslında özet olarak bu dönüşüme verilen isim gibi düşünebilirsiniz.</p><p>Artırılmış çalışmanın ne olduğunu daha iyi anlamak için hemen hemen tüm işlere uygulanabilecek şu senaryoyu hayal edin;</p><blockquote><em>Yeni bir haftaya başlamak üzeresiniz. Masanızın başına doğru geçtiğinizde bitmek bilmeyen sıkıcı bir ton görevi düşünmeye başlamak yerine sıkıcı işlerin otomatize edildiğini, yapmanız gereken daha önemli işler için bir plan hazırlandığını söyleyerek üretkenliğinizi artıracak öneriler sunan bir yapay zeka asistan tarafından karşılanıyorsunuz.</em></blockquote><p>Belki bundan birkaç sene önce bunu söylesem size bir bilim-kurgu sahnesi anlattığımı düşünürdünüz değil mi? Ama artık bu gerçekliğe artırılmış çalışma (augmented working) diyoruz. Genel olarak teknolojinin, özellikle ise yapay zeka teknolojilerinin çalışma ortamında insan üretkenliğini artırması artık hayatımızın tam ortasında yer almaya başladı bile.</p><p>Yine tekrar tekrar vurgulamak istiyorum ki bu yapay zekanın insanın yapacağı işleri devralması ya da insanların yerine geçmesi anlamına gelmiyor. Bizim yetenek ve yetkinliklerimizi desteklemek, zaman kaybına neden olan işlerden kurtarmak, zayıf olabileceğimiz taraflarımızı kapatarak yaptığımız işte zamanımızı daha çok üretmeye, stratejiye, yaratıcılığa ve odak gerektiren işlere ayırmamızı sağlayarak işimizi daha verimli yapmamızı sağlamak için var.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Me8CENzMWCUBp84NBU5pTA.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Burada yapay zekanın en çok üzerinde durulan kullanılma yöntemi gereksiz zaman alan rutin işlere uygulanan otomasyon süreçleri. Ancak bu noktada Bill Gates’in “<em>Verimsiz bir operasyona uygulanan otomasyon verimsizliği büyütür</em>” sözünü de unutmamak gerekiyor. Yapay zekanın kullanılmasıyla verimsiz operasyonların daha kolay ölçülebilmesi ve operasyonların daha verimli hale getirilmesi de mümkün. <strong>Dolayısıyla burada yapay zekayı nasıl kullanmak gerektiğini bilecek yetkinlikte olmanın önemi ortaya çıkıyor.</strong></p><p>Artırılmış çalışma alanında -şimdilik- öne çıkan 2 başlık şu şekilde;</p><ol><li>Kendi Yapay Zekanı Getir (Bring Your Own AI — BYOAI)</li><li>Gölge Yapay Zeka (Shadow AI)</li></ol><p>Şimdi bunların ne olduğuna bir göz atalım.</p><h3>Kendi Yapay Zekanı Getir (Bring Your Own AI — BYOAI)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FPz_4ktH932dLuPo-coEVg.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p><a href="https://www.forrester.com/blogs/predictions-2024-artificial-intelligence/">Forrester’in 2024 yılı için yapay zeka beklenti raporu</a>nda yer alan bilgilere göre çalışanların %60’ı mevcut görevlerini yaparken <strong>şirketlerinden bağımsız olarak</strong> yapay zeka teknolojilerinden faydalanıyor. Bu bana çok iddialı bir rakam olarak gelse de artık yaptıkları işte özellikle üretken yapay zeka teknolojilerinden faydalanan çok ciddi bir kitlenin olduğu da bir gerçek.</p><p>Sunum hazırlama, işlerimizi otomatize etme, not alma, dokümanların özetini çıkarma, kod yazma, grafik tasarlama, rapor yazma vb. bir çok işimizde özellikle geçtiğimiz yıl çağ atlayan üretken yapay zeka araçlarından faydalanmak artık bir çok çalışanın rutini haline geldi. Yukarıda bahsettiğimiz artırılmış çalışma ortamına kişisel adaptasyon süreci de böylece başlamış oldu.</p><p>Giyilebilir teknolojilerin yaygınlaşması ve insanların kişisel yaşamlarında da yapay zekadan faydalanması kurumsal hayatta yapay zeka kullanımını ve BYOAI sürecini de hızlandırmakta ve aynı zamanda şirketlerin yapay zekayla kurumsal anlamda tanışması için de katalizör etkisi oluşturmaktadır. Çünkü kişisel yaşamlarında kullandıkları bu teknolojiden iş yaşamlarında da faydalanmak isteyen çalışanlar (özellikle de Z kuşağı) aşağıdan yukarıya bir çekme kuvveti oluşturmaktadır. Bu açıdan bakıldığında da bu durumun oldukça değerli bir yeri olduğunu söylemek gerekiyor.</p><h3>Gölge Yapay Zeka (Shadow AI)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ISGNYcRpNT8xAOd_DTGowg.png" /><figcaption>DALL-E tarafından üretilmiştir.</figcaption></figure><p>Yukarıda da bahsettiğimiz üzere çalışanların şirketin onlara sunmadığı halde yapay zeka teknolojilerini kullanması, <strong>şirketin bilgi ve gözetimi yani kontrolü dışında bir kullanım senaryosu</strong> anlamına geliyor. Bu duruma gölge yapay zeka adı veriliyor. Bu durum çalışanlar için bir çok açıdan kolaylık ve fırsat getirse ve şirketler için bir verimlilik unsuru olarak görülse de yapay zekanın kontrolsüz bir şekilde kullanılması aslında beraberinde birçok risk de doğuruyor. Bu risklerin en önemli kısmı ise veri gizliliği, etik ve yönetişim konularında.</p><p>Çalışanlar şirketlerin bu konuda veri gizliliği politikalarının olmamasından ya da yetersizliği nedeniyle etrafından dolanarak bu uygulamaları kullansa da artık şirketlerin bu durumun artılarını da, eksilerini de ölçmesi ve bu konuda politikalar geliştirmesi zorunlu hale geliyor. Dolayısıyla bu yıl ve önümüzdeki yıllarda yapay zekanın hem doğrudan hem de dolaylı olarak daha fazla hayatımıza girmesi ile birlikte şirketlerin bu konuda adım atması kaçınılmaz olacak ve liderlerin bu konudaki gelişmeleri de yakından takip etmesi gerekiyor.</p><p>Bu konuda sadece şirketlerin değil çalışanların da kariyerlerini riske atmamak için çok dikkatli olması gerektiğini belirtmekte fayda var. Bilgi ifşası, ayrımcılık gibi etik değerlerin ihlali, yanlış ya da uyumsuz bilgilerden dolayı oluşabilecek yönetişim problemleri gibi bir çok problem kontrolsüz kullanımda bir çalışanın başına gelebilecek en olası senaryolar olabilir.</p><p>Sonuç olarak çalışanların kişisel olarak yapay zeka teknolojilerini kullanmasının sayabileceğimiz onlarca faydasını doğru yönetebilmek ve riskleri ortadan kaldırmak da artık başlı başına bir gündem maddesi olacak.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=81375a1e3075" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.90pixel.com/2024te-%C3%B6ne-%C3%A7%C4%B1kacak-12-yapay-zeka-konusu-2-art%C4%B1r%C4%B1lm%C4%B1%C5%9F-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-81375a1e3075">2024’te Öne Çıkacak 12 Yapay Zeka Konusu — 2: Artırılmış Çalışma</a> was originally published in <a href="https://blog.90pixel.com/">90Pixel</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>