<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Murat Bilici on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Murat Bilici on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@murat_97687?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*hDLFOYUYjeRZbkWEqKgP3Q@2x.jpeg</url>
            <title>Stories by Murat Bilici on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 23:43:23 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@murat_97687/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Sızma Testi Yaptırıyoruz. Peki, Gerçekten Güvende Miyiz?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/s%C4%B1zma-testi-yapt%C4%B1r%C4%B1yoruz-peki-ger%C3%A7ekten-g%C3%BCvende-miyiz-7b1edc2a4d0f?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7b1edc2a4d0f</guid>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[cyber-resilience]]></category>
            <category><![CDATA[pentesting]]></category>
            <category><![CDATA[bades]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 12 Jun 2026 04:57:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-06-12T04:57:22.065Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vYg5Q5zZoBCsWS451c58rA.png" /></figure><p>Kurumlar bilgi sistemlerinin güvenliğini değerlendirmek, zafiyetleri tespit etmek ve siber risklerini azaltmak amacıyla düzenli olarak sızma testleri gerçekleştirmektedir. Özellikle finans sektörü başta olmak üzere birçok kurumda bu çalışmalar yıllık olarak veya önemli sistem değişiklikleri sonrasında planlanmaktadır.</p><p>Peki kritik soru şu:</p><p><strong>Sızma testi yaptırıyor olmak gerçekten güvende olduğumuz anlamına gelir mi?</strong></p><p>Ne yazık ki bu sorunun cevabı her zaman “evet” değildir.</p><p>Çünkü sızma testlerinin amacı yalnızca bir rapor üretmek değil, kurumun maruz kalabileceği riskleri gerçek saldırı senaryolarıyla ortaya çıkarmak ve güvenlik seviyesini artırmaktır. Eğer test sonucunda ortaya çıkan bulgular takip edilmiyor, eksiklikler giderilmiyor veya kapsam doğru belirlenmiyorsa, yapılan çalışma zamanla yalnızca bir uyumluluk faaliyetinden ibaret hale gelebilir.</p><h3>Sızma Testi ve Zafiyet Taraması Aynı Şey Değildir</h3><p>Sahada en sık karşılaşılan yanlış anlaşılmalardan biri sızma testi ile zafiyet taramasının aynı faaliyet olarak değerlendirilmesidir.</p><p>Zafiyet taramaları genellikle otomatik araçlar kullanılarak gerçekleştirilir ve sistemlerde bulunan bilinen açıklıkları tespit etmeye odaklanır.</p><p>Sızma testi ise bunun bir adım ötesine geçer.</p><p>Gerçek bir saldırgan bakış açısıyla hareket edilerek;</p><ul><li>Bulunan açıklıkların istismar edilip edilemeyeceği,</li><li>Yetki yükseltme yapılabilip yapılamayacağı,</li><li>Hassas verilere erişilip erişilemeyeceği,</li><li>Sistemler arasında yatay hareket gerçekleştirilebilip gerçekleştirilemeyeceği,</li><li>İş süreçlerinin etkilenip etkilenemeyeceği</li></ul><p>değerlendirilir.</p><p>Bu nedenle her sızma testi belirli seviyede zafiyet taraması içerirken, her zafiyet taraması bir sızma testi değildir.</p><h3>Hangi Sızma Testi Yaklaşımını Kullanıyoruz?</h3><p>Bir sızma testinin başarısı yalnızca kullanılan araçlara değil, uygulanan metodolojiye de bağlıdır.</p><h3>Black Box Testi</h3><p>Test ekibine sistem hakkında herhangi bir bilgi verilmez.</p><p>Gerçek bir saldırganın internet üzerinden elde edebileceği bilgiler kullanılarak test gerçekleştirilir.</p><p>Bu yöntem dış saldırgan perspektifini ölçmek açısından oldukça değerlidir.</p><h3>Gray Box Testi</h3><p>Test ekibine sınırlı seviyede bilgi paylaşılır.</p><p>Örneğin;</p><ul><li>Kullanıcı hesabı,</li><li>Ağ bilgileri,</li><li>Mimari detayların bir kısmı</li></ul><p>sağlanabilir.</p><p>Gerçek hayatta en sık tercih edilen yöntemlerden biridir.</p><h3>White Box Testi</h3><p>Test ekibine sistem hakkında detaylı bilgi verilir.</p><ul><li>Kaynak kodları,</li><li>Ağ topolojileri,</li><li>Mimari diyagramlar,</li><li>Kullanıcı rolleri</li></ul><p>Gibi bilgiler paylaşılır.</p><p>Amaç, sistemin güvenlik kontrollerini mümkün olduğunca detaylı incelemektir.</p><p>Özellikle kritik uygulamalar ve güvenli yazılım geliştirme süreçlerinde önemli fayda sağlar.</p><h3>Sızma Testi Ne Zaman Yapılmalıdır?</h3><p>Birçok kurum sızma testlerini yıllık planları kapsamında gerçekleştirmektedir. Bu önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir.</p><p>Aşağıdaki durumlarda da sızma testi değerlendirilmelidir:</p><ul><li>Yeni uygulama devreye alınması</li><li>Yeni ürün veya servis açılışı</li><li>Bulut dönüşüm projeleri</li><li>İnternet erişimine açılan yeni sistemler</li><li>Kritik mimari değişiklikler</li><li>Büyük versiyon güncellemeleri</li><li>Üçüncü parti entegrasyonlar</li></ul><p>Amaç yalnızca test yapmak değil, yapılan değişikliğin kurumun güvenlik seviyesini olumsuz etkileyip etkilemediğini doğrulamaktır.</p><h3>Doğru Kapsam Belirlenmezse Sonuçlar da Yanıltıcı Olabilir</h3><p>Sızma testlerinde gözden kaçan en önemli konulardan biri kapsam yönetimidir.</p><p>Birçok kurum test kapsamını güvenlik ekipleri tarafından paylaşılan IP adresleri, uygulamalar veya sunucu listeleri üzerinden oluşturmaktadır.</p><p>Ancak burada kritik bir soru bulunmaktadır:</p><p><strong>Test edilen sistemler gerçekten kurumun sahip olduğu tüm sistemleri temsil ediyor mu?</strong></p><p>Eğer kurumun varlık envanteri güncel değilse, bu soruya güvenle cevap vermek mümkün değildir.</p><p>Test edilmeyen sistemler doğal olarak raporlarda yer almayacaktır.</p><p>Dolayısıyla eksik envanter ile yapılan bir sızma testi, eksik güvence anlamına gelir.</p><p>Bu nedenle başarılı bir sızma testi programının ilk adımı;</p><p><strong>Güncel, doğru ve sahipliği belirlenmiş bir varlık envanteridir.</strong></p><h3>Full Scope Her Zaman Full Coverage Anlamına Gelmez</h3><p>Sızma testlerinde sık karşılaşılan bir diğer yanılgı ise kapsam ile kapsama derinliğinin karıştırılmasıdır.</p><p>Kurumlar çoğu zaman tüm sistemlerin teste dahil edilmesini yeterli görmektedir.</p><p>Bu durum “Full Scope” olarak değerlendirilebilir.</p><p>Ancak;</p><ul><li>Tüm iş akışları test edilmiş mi?</li><li>Tüm kullanıcı rolleri değerlendirilmiş mi?</li><li>API servisleri incelenmiş mi?</li><li>Kimlik doğrulama mekanizmaları test edilmiş mi?</li><li>Yetki yükseltme senaryoları denenmiş mi?</li><li>İş mantığı zafiyetleri araştırılmış mı?</li></ul><p>Bu soruların cevabı hayır ise, kapsam geniş olsa bile test derinliği yetersiz kalabilir.</p><p>İşte bu nedenle;</p><h3>Full Scope ≠ Full Coverage</h3><p>Gerçek güvence yalnızca kapsamın genişliğiyle değil, kapsam içerisindeki sistemlerin ne kadar derinlikte ve hangi senaryolarla test edildiğiyle sağlanır.</p><h3>Raporlar Okunabilir ve Aksiyon Alınabilir Olmalıdır</h3><p>Sızma testi raporları yalnızca teknik ekipler için hazırlanmamalıdır.</p><p>Raporda;</p><ul><li>Riskin ne olduğu,</li><li>İş etkisinin ne olabileceği,</li><li>Olası saldırı senaryosu,</li><li>Teknik detaylar,</li><li>Düzeltme önerileri,</li><li>Öncelik seviyesi</li></ul><p>Açık şekilde belirtilmelidir.</p><p>Teknik ekiplerin aksiyon alabileceği kadar detaylı, yönetim ekiplerinin ve denetçilerin anlayabileceği kadar sade bir yapı oluşturulmalıdır.</p><p>Çünkü raporun amacı yalnızca teknik bir çıktı üretmek değil, kurumun risklerini görünür hale getirmektir.</p><h3>Asıl Başarı Bulgu Kapatma Sürecidir</h3><p>Birçok kurum için sızma testi raporunun yayınlanması sürecin sonu olarak görülmektedir.</p><p>Oysa gerçek süreç tam da burada başlamaktadır.</p><p>Tespit edilen bulgular;</p><ul><li>Önceliklendirilmeli,</li><li>Sahipleri atanmalı,</li><li>Aksiyon planları oluşturulmalı,</li><li>Hedef tarihler belirlenmeli,</li><li>Düzenli olarak takip edilmelidir.</li></ul><p>Özellikle finans sektöründe faaliyet gösteren kurumlar için bu süreç yalnızca teknik bir gereklilik değil, aynı zamanda bir yönetişim ve regülasyon konusudur.</p><p>Kritik bulguların ilgili komitelerde ve gerekli durumlarda Yönetim Kurulu seviyesinde değerlendirilmesi, alınacak aksiyonların onaylanması ve risklerin sahiplenilmesi beklenmektedir.</p><p>Gerçekleştirilen iyileştirmelerin kanıtlanabilir olması da en az bulgunun tespit edilmesi kadar önemlidir.</p><p>Bu nedenle bulguların ilgili takip sistemlerine kaydedilmesi, aksiyonların dokümante edilmesi ve doğrulama testlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.</p><p>Bankacılık sektöründe gerçekleştirilen bağımsız denetimlerde, sızma testi bulgularının kapatılmasına yönelik çalışmaların kanıtları talep edilmekte ve ilgili süreçler denetçiler tarafından incelenmektedir.</p><p>Ayrıca belirli bulguların BADES platformu üzerinden takip edilmesi, kapanış durumlarının kayıt altına alınması ve düzenleyici otoriteler tarafından izlenebilmesi mümkündür.</p><p>Bu sayede;</p><ul><li>Yönetim Kurulu,</li><li>İç Denetim,</li><li>Bağımsız Denetçiler,</li><li>Düzenleyici Kurumlar</li></ul><p>Aynı risk yaşam döngüsünü takip edebilmektedir.</p><h3>Sonuç</h3><p>Sızma testleri güvenlik programlarının en önemli doğrulama mekanizmalarından biridir.</p><p>Ancak gerçek değer;</p><ul><li>Doğru kapsam belirlemek,</li><li>Güncel envanter kullanmak,</li><li>Uygun test metodolojisini seçmek,</li><li>Okunabilir raporlar üretmek,</li><li>Bulguları kapatmak,</li><li>Kapanışları doğrulamak,</li><li>Gerektiğinde regülatörlere kanıtlayabilmek</li></ul><p>ile ortaya çıkar.</p><p>Çünkü güvenliğin ölçüsü yapılan test sayısı değil, azaltılan risk miktarıdır.</p><p>Ve unutulmamalıdır ki;</p><p><strong>Bulgunun bulunması başarı değildir. Bulgunun kapatılması, doğrulanması ve gerektiğinde kanıtlanabilmesi gerçek başarıdır.</strong></p><p><strong>Murat Bilici</strong><br>Founder &amp; IT Risk, Governance and Resilience Advisor<br>Governity Consulting</p><p><strong>Risk-Driven. Governed. Resilient.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7b1edc2a4d0f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Security Baseline: Güvenlik Kontrollerinin Görünmeyen Temeli]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/security-baseline-g%C3%BCvenlik-kontrollerinin-g%C3%B6r%C3%BCnmeyen-temeli-2ac62d7c9a0b?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2ac62d7c9a0b</guid>
            <category><![CDATA[information-security]]></category>
            <category><![CDATA[risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[it-governance]]></category>
            <category><![CDATA[baseline-security]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 02 Jun 2026 04:16:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-06-02T04:16:01.047Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*f4Qo0KkZUG8uRGWhjtrdhg.png" /></figure><p>Kurumlar güvenlik yatırımları yapıyor.</p><p>Firewall’lar kuruluyor, EDR çözümleri devreye alınıyor, zafiyet taramaları gerçekleştiriliyor, sızma testleri yaptırılıyor ve yeni güvenlik ürünleri satın alınıyor.</p><p>Ancak çoğu zaman gözden kaçan önemli bir soru var:</p><p><strong>“Sistemlerimizin güvenli kabul edilebilmesi için gerekli minimum standartları tanımladık mı?”</strong></p><p>İşte Security Baseline tam olarak bu noktada devreye giriyor.</p><h3>Security Baseline Nedir?</h3><p>Security Baseline, bir sistemin, uygulamanın veya altyapı bileşeninin güvenli kabul edilebilmesi için karşılaması gereken minimum güvenlik gereksinimlerini tanımlayan referans dokümandır.</p><p>Örneğin bir Windows Server için;</p><ul><li>Gereksiz servislerin kapatılması,</li><li>SMBv1 gibi eski protokollerin devre dışı bırakılması,</li><li>Yerel yönetici hesaplarının sınırlandırılması,</li><li>Güvenlik loglarının aktif tutulması,</li><li>Antivirüs ve EDR ajanlarının çalışır durumda olması,</li><li>Güvenli parola ve erişim politikalarının uygulanması</li></ul><p>Gibi kontroller bir araya geldiğinde ilgili platformun Security Baseline’ı oluşur.</p><p>Ancak Security Baseline yalnızca teknik ayarlardan oluşan bir kontrol listesi değildir.</p><p>Doğru kurgulandığında kurumun güvenlik yaklaşımını, operasyonel standartlarını ve bilgi birikimini yansıtan önemli bir referans kaynağı haline gelir.</p><h3>Baseline olmadan güvenlik mümkün mü?</h3><p>Bir kurum düşünelim.</p><ul><li>500 adet sunucusu bulunuyor.</li><li>Tüm sistemler güncel yamalara sahip.</li><li>Düzenli zafiyet taramaları gerçekleştiriliyor.</li><li>Pentest bulguları kapatılıyor.</li></ul><p>İlk bakışta güvenli bir ortam gibi görünebilir.</p><p>Ancak yapılan incelemelerde;</p><ul><li>Bazı sunucularda gereksiz servislerin açık olduğu,</li><li>Bazılarında loglama ayarlarının devre dışı bırakıldığı,</li><li>Farklı ekiplerin aynı sistem için farklı konfigürasyonlar uyguladığı,</li><li>Güvenlik ürünlerinin bazı sistemlerde eksik çalıştığı</li></ul><p>Tespit edilebilir.</p><p>Bu durumda kurum güvenlik yatırımları yapmış olsa bile standartlaştırılmış bir güvenlik yaklaşımına sahip değildir.</p><p>Security Baseline’ın temel amacı tam olarak bu noktada ortaya çıkar:</p><p><strong>Sistemlerin aynı güvenlik standartlarında çalışmasını sağlamak.</strong></p><h3>Saldırı Yüzeyini Azaltmanın En Etkili Yollarından Biri</h3><p>Security Baseline’ın en önemli faydalarından biri, kullanılmayan servislerin kapatılması ve yalnızca ihtiyaç duyulan bileşenlerin aktif tutulması yoluyla saldırı yüzeyinin azaltılmasına yardımcı olmasıdır.</p><p>Bir sistem üzerinde çalışan her servis, açık her port ve kullanılan her bileşen potansiyel bir saldırı noktası olarak değerlendirilebilir.</p><p>Bu nedenle baseline oluşturulurken şu soru mutlaka sorulmalıdır:</p><p><strong>“Bu servis gerçekten gerekli mi?”</strong></p><p>Gereksiz servislerin devre dışı bırakılması, kullanılmayan özelliklerin kaldırılması ve varsayılan ayarların gözden geçirilmesi saldırı yüzeyinin küçültülmesine doğrudan katkı sağlar.</p><h3>Baseline Dokümanları Nasıl Oluşturulmalıdır?</h3><p>Security Baseline içerikleri oluşturulurken farklı kaynaklardan yararlanılabilir.</p><p>Bunlar arasında;</p><ul><li>CIS Benchmarks</li><li>Vendor Security Guidelines</li><li>Microsoft Security Baseline</li><li>NIST</li><li>ISO 27001</li><li>DORA , SOX</li><li>Kurum içi güvenlik politikaları</li></ul><p>Yer alabilir.</p><p>Özellikle ürün veya cihaz üreticileri tarafından yayımlanan güvenlik önerileri ile CIS Benchmark’larının belirli aralıklarla takip edilmesi ve gerekli güncellemelerin baseline dokümanlarına yansıtılması önemlidir.</p><p>Çünkü tehdit ortamı değiştikçe güvenli kabul edilen konfigürasyonlar da değişebilmektedir.</p><h3>Baseline Sadece Güvenli Konfigürasyon Demek Değildir</h3><p>Birçok kurum baseline dokümanlarını yalnızca sistem ayarları ile sınırlandırmaktadır.</p><p>Oysa kapsamlı bir Security Baseline çok daha fazla bilgi içerebilir.</p><p>Örneğin;</p><ul><li>Veri akış yönleri,</li><li>Uygulama topolojileri,</li><li>Sistem bağımlılıkları,</li><li>Yetkilendirme ve erişim modelleri,</li><li>Yedekleme politikaları,</li><li>Disaster Recovery süreçleri,</li><li>Kritik servis bilgileri,</li><li>Sistem gereksinimleri,</li><li>Entegrasyon noktaları</li></ul><p>Aynı doküman içerisinde yer alabilir.</p><p>Bu yaklaşım sayesinde baseline yalnızca bir güvenlik kontrol listesi olmaktan çıkar ve ilgili platformun yaşam döngüsünü tanımlayan bir referans kaynağına dönüşür.</p><h3>Kurumsal Hafıza ve Bilgi Transferi Açısından Önemi</h3><p>İyi hazırlanmış bir baseline dokümanı yalnızca güvenliği artırmaz.</p><p>Aynı zamanda;</p><ul><li>Ekipler arasında bilgi paylaşımını kolaylaştırır,</li><li>Yeni ekip üyelerinin adaptasyonunu hızlandırır,</li><li>Operasyonel süreçlerin standartlaşmasını sağlar,</li><li>Uygulamaların nasıl çalıştığı görünür hale gelir.</li></ul><p>Özellikle ekip değişikliklerinin yaşandığı kurumlarda baseline dokümanları önemli bir kurumsal hafıza görevi görmektedir.</p><p>Sistemlerin neden belirli şekilde yapılandırıldığı, hangi risklerin azaltılmaya çalışıldığı ve hangi standartların uygulandığı açık şekilde dokümante edilmiş olur.</p><h3>Baseline Validation Neden Gereklidir?</h3><p>Baseline dokümanının hazırlanması tek başına yeterli değildir.</p><p>Asıl önemli soru şudur:</p><p><strong>“Tanımlanan kontroller gerçekten uygulanıyor mu?”</strong></p><p>Birçok kurumda baseline dokümanları hazırlanır, ancak düzenli olarak doğrulanmaz.</p><p>Bu nedenle Security Baseline Validation süreçleri kritik önem taşımaktadır.</p><p>Belirlenen standartların sistemler üzerinde uygulanıp uygulanmadığı düzenli olarak kontrol edilmeli, sapmalar tespit edilmeli ve gerekli aksiyonlar alınmalıdır.</p><p>Ancak bu sayede baseline yaşayan ve değer üreten bir güvenlik mekanizmasına dönüşebilir.</p><h3>Periyodik Gözden Geçirme ve Sahiplik</h3><p>Security Baseline dokümanları yaşayan dokümanlar olarak ele alınmalıdır.</p><p>Bu nedenle yılda en az bir kez;</p><ul><li>Platform sahibi,</li><li>Uygulama sahibi,</li><li>Bilgi Güvenliği ekibi</li></ul><p>Birlikte gözden geçilmesi faydalı olacaktır.</p><p>Bu yaklaşım sayesinde hem içerik güncelliği korunur hem de dokümanın sahipliği netleşir.</p><p>Ayrıca yeni teknolojiler, yeni tehditler ve yeni iş gereksinimleri baseline içeriklerine zamanında yansıtılabilir.</p><h3>Risk ve Denetim Perspektifinden Security Baseline</h3><p>Risk yönetimi açısından bakıldığında Security Baseline;</p><ul><li>Saldırı yüzeyini azaltır,</li><li>Güvenlik açıklarının oluşma ihtimalini düşürür,</li><li>Operasyonel dayanıklılığı artırır,</li><li>Kontrol ortamının standardizasyonunu sağlar.</li></ul><p>Denetim perspektifinden değerlendirildiğinde ise;</p><ul><li>Güvenlik beklentilerinin yazılı hale getirilmesini,</li><li>Kontrol tasarımının gösterilmesini,</li><li>Uygulama seviyesinde kanıt üretilebilmesini,</li><li>Uyumluluk süreçlerinin desteklenmesini sağlar.</li></ul><p>Ekiplerin neyi, neden ve hangi standart doğrultusunda yaptığını açıklayan bu yaklaşım; hem risk yönetimi hem de denetim perspektifinden güçlü bir güvence mekanizması oluşturmaktadır.</p><h3>Sonuç</h3><p>Security Baseline bir hardening dokümanından çok daha fazlasıdır.</p><p>Doğru kurgulandığında;</p><ul><li>Güvenlik standartlarını tanımlar,</li><li>Operasyonel süreçleri destekler,</li><li>Bilgi paylaşımını güçlendirir,</li><li>Kurumsal hafıza oluşturur,</li><li>Riskleri azaltır,</li><li>Denetim süreçlerine güvence sağlar.</li></ul><p>Güvenlik yalnızca yeni araçlar satın almakla değil, mevcut sistemlerin güvenli ve tutarlı şekilde yapılandırıldığından emin olmakla başlar.</p><p>Çünkü ölçemediğimiz ve standardize edemediğimiz bir güvenliği yönetmemiz mümkün değildir.</p><p><strong>Murat Bilici</strong><br>Founder &amp; Principal Consultant | Governity Consulting</p><p><em>Risk-Driven. Governed. Resilient.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2ac62d7c9a0b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Zafiyet yönetimi yapıyoruz. Peki sistemlerimiz patch alırken çalışmaya devam edebiliyor mu?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/zafiyet-y%C3%B6netimi-yap%C4%B1yoruz-peki-sistemlerimiz-patch-al%C4%B1rken-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fmaya-devam-edebiliyor-mu-8905dc68d40f?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8905dc68d40f</guid>
            <category><![CDATA[vulnerability-management]]></category>
            <category><![CDATA[high-availability]]></category>
            <category><![CDATA[patch-management]]></category>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[it-governance]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 May 2026 04:46:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-25T04:46:00.592Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ws4XrvxIEbVlPlPKC8Y7Sw.png" /></figure><p>Siber güvenlik ekiplerinin en sık gündeme getirdiği konulardan biri zafiyet yönetimidir.</p><p>Yeni ortaya çıkan güvenlik açıkları, üretici firmaların yayınladığı yamalar (patchler), versiyon yükseltmeleri ve performans iyileştirmeleri kurumların düzenli olarak takip etmesi gereken kritik başlıklardır.</p><p>Ancak birçok kurumda zafiyet yönetimi hâlâ yalnızca şu soruya indirgenmektedir:</p><p><strong>“Patch yüklendi mi?”</strong></p><p>Oysa asıl soru farklıdır:</p><p><strong>“Patch yüklenirken sistem çalışmaya devam edebildi mi?”</strong></p><p>Çünkü gerçek başarı yalnızca güvenlik açığını kapatmak değil, bunu müşterilere, çalışanlara ve iş ortaklarına hiçbir kesinti yaşatmadan gerçekleştirebilmektir.</p><h3>Zafiyet Yönetimi Bir Güvenlik Süreci Olmanın Ötesindedir</h3><p>Zafiyet yönetimi çoğu zaman teknik bir güvenlik faaliyeti olarak değerlendirilir.</p><p>Oysa olgun kurumlarda zafiyet yönetimi;</p><ul><li>Güvenlik Yönetimi,</li><li>Değişiklik Yönetimi (Change Management),</li><li>Konfigürasyon Yönetimi (Configuration Management),</li><li>Operasyon Yönetimi,</li><li>Operasyonel Dayanıklılık (Operational Resilience)</li></ul><p>Süreçlerin birlikte çalışmasını gerektirir.</p><p>Bir sunucuya, veritabanına veya ağ cihazına güncelleme yüklemek teknik olarak zor değildir.</p><p>Asıl zorluk;</p><ul><li>Hizmet kesintisi oluşturmamak,</li><li>Performans kaybı yaşamamak,</li><li>Müşteri deneyimini bozmamak,</li><li>İş ortaklarını etkilememek,</li><li>Operasyon ekiplerini sürekli gece çalışmak zorunda bırakmamaktır.</li></ul><h3>Kesintisiz Güncellemenin Temeli: Yedeklilik</h3><p>Bir sistemin patch alırken hizmet vermeye devam edebilmesi için öncelikle yüksek erişilebilirlik (High Availability) mimarisine sahip olması gerekir.</p><p>Bu yalnızca uygulama katmanında değil;</p><ul><li>Load Balancer’larda,</li><li>Ağ cihazlarında,</li><li>Sunucularda,</li><li>Veritabanlarında,</li><li>Depolama sistemlerinde</li></ul><p>sağlanmalıdır.</p><p>Eğer mimariniz tek noktadan hata (Single Point of Failure) üretiyorsa, zafiyet yönetimi kaçınılmaz olarak bakım pencerelerine ve hizmet kesintilerine dönüşecektir.</p><p>Yedekli çalışan sistemlerde ise bileşenlerden biri güncellenirken diğer bileşenler hizmet vermeye devam edebilir.</p><p>Bu sayede güvenlik ile erişilebilirlik arasında seçim yapmak zorunda kalmazsınız.</p><h3>Otomasyonun Gücü</h3><p>Modern BT organizasyonlarında patch ve versiyon yönetimi büyük ölçüde otomatik hale getirilebilir.</p><p>Örneğin;</p><ul><li>Oracle veritabanları,</li><li>Microsoft sunucuları,</li><li>Linux sistemleri,</li><li>Cisco ağ cihazları,</li><li>F5 yük dengeleyicileri</li></ul><p>İçin oluşturulan otomasyonlar sayesinde güncellemeler kontrollü ve kademeli şekilde gerçekleştirilebilir.</p><p>Bu yaklaşımda;</p><ol><li>Yedekli çalışan sistemlerden biri güncellenir.</li><li>Trafik diğer sistemlere yönlendirilir.</li><li>Sağlık kontrolleri gerçekleştirilir.</li><li>Performans ve fonksiyonel testler çalıştırılır.</li><li>Her şey beklendiği gibi çalışıyorsa, diğer sistem bileşenlerine geçilir.</li></ol><p>Kullanıcılar çoğu zaman güncellemenin yapıldığını dahi fark etmez.</p><p>İdeal senaryoda operasyon ekipleri de gece boyunca sistem başında beklemek zorunda kalmaz.</p><h3>Bakım Pencereleri Tahminle Değil Verilerle Belirlenmelidir</h3><p>Birçok kurum bakım pencerelerini alışkanlıkla belirler.</p><p>Oysa doğru yaklaşım sistem davranışlarını analiz etmektir.</p><p>Öncelikle;</p><ul><li>Kullanıcı hareketleri,</li><li>İşlem hacimleri,</li><li>Trafik yoğunlukları,</li><li>Performans metrikleri</li></ul><p>izlenmelidir.</p><p>En düşük müşteri ve kullanıcı hareketinin olduğu zaman dilimleri belirlenerek bakım pencereleri oluşturulabilir.</p><p>Bu yaklaşım hem operasyonel riski azaltır hem de müşteri deneyimini korur.</p><h3>Önce Test, Sonra Yaygınlaştırma</h3><p>Patch yönetiminde yapılan en büyük hatalardan biri doğrudan üretim ortamına geçmektir.</p><p>Olgun kurumlar ise kademeli ilerler:</p><ul><li>Test ortamı,</li><li>Pilot grup,</li><li>Sınırlı üretim,</li><li>Tam yaygınlaştırma</li></ul><p>Yaklaşımını benimser.</p><p>Bu süreç boyunca;</p><ul><li>Fonksiyonel testler,</li><li>Regresyon testleri,</li><li>Performans testleri,</li><li>Güvenlik testleri,</li><li>Geri dönüş (Rollback) senaryoları</li></ul><p>çalıştırılır.</p><p>Sorun görülmediğinde güncelleme kontrollü şekilde yaygınlaştırılır.</p><h3>Zafiyet Yönetimi Sadece Sistem Ekiplerinin Sorumluluğu Değildir</h3><p>Zafiyet yönetimi denildiğinde çoğu zaman akla işletim sistemleri, veritabanları veya ağ cihazları gelir.</p><p>Ancak günümüzde kritik güvenlik açıklarının önemli bir bölümü kurumların kendi geliştirdiği uygulamalarda kullanılan açık kaynak kütüphanelerden ve yazılım bileşenlerinden kaynaklanmaktadır.</p><p>Örneğin;</p><ul><li>Log4j,</li><li>Spring Framework,</li><li>OpenSSL,</li><li>Apache bileşenleri,</li><li>Container imajları,</li><li>API servisleri,</li><li>Üçüncü parti yazılım bileşenleri</li></ul><p>Zaman zaman kritik güvenlik açıkları nedeniyle güncellenmek zorunda kalmaktadır.</p><p>Bu nedenle zafiyet yönetimi yalnızca sistem yöneticilerinin veya operasyon ekiplerinin sorumluluğu olarak görülmemelidir.</p><p>Uygulamayı geliştiren, test eden ve canlıya alan delivery ekipleri de sürecin ayrılmaz bir parçasıdır.</p><p>Çünkü bir kütüphane veya yazılım bileşeni güncellemesi çoğu zaman yalnızca versiyon yükseltmek anlamına gelmez.</p><p>Aynı zamanda;</p><ul><li>Kod uyumluluğunun kontrol edilmesini,</li><li>Fonksiyonel testlerin çalıştırılmasını,</li><li>Regresyon testlerinin yapılmasını,</li><li>Performans etkilerinin değerlendirilmesini,</li><li>Gerekirse uygulama kodunda değişiklik yapılmasını</li></ul><p>gerektirir.</p><p>Başarılı kurumlarda güvenlik ekipleri, operasyon ekipleri ve delivery ekipleri ortak çalışır.</p><p>Zafiyet kapatılırken uygulamanın beklenen fonksiyonlarını yerine getirmeye devam ettiği doğrulanır ve yeni versiyonun üretim ortamına güvenli şekilde alınması sağlanır.</p><p>Çünkü güvenli bir sistem yalnızca güncel versiyonda çalışan sistem değildir.</p><p><strong>Aynı zamanda güncellendikten sonra da doğru çalışmaya devam eden sistemdir.</strong></p><h3>Entegrasyonlar da Sürecin Bir Parçasıdır</h3><p>Günümüzde birçok kurum;</p><ul><li>İş ortakları,</li><li>Bulut servis sağlayıcıları,</li><li>Ödeme kuruluşları,</li><li>Harici API servisleri,</li><li>Kimlik doğrulama sistemleri,</li><li>Tedarikçiler</li></ul><p>ile entegre şekilde çalışmaktadır.</p><p>Bu nedenle yapılacak her güncellemenin yalnızca kendi sistemleriniz üzerindeki etkisi değil, entegre olduğunuz diğer kurum ve servisler üzerindeki etkisi de değerlendirilmelidir.</p><p>Başarılı bir süreçte;</p><ul><li>Sistem bağımlılıkları tanımlanır,</li><li>Entegrasyon haritaları güncel tutulur,</li><li>Kritik servisler belirlenir,</li><li>Entegrasyon testleri gerçekleştirilir,</li><li>Gerekiyorsa iş ortakları önceden bilgilendirilir,</li><li>Geri dönüş planları hazır tutulur.</li></ul><p>Çünkü bazen başarılı görünen bir güncelleme kurum içindeki sistemlerde herhangi bir sorun yaratmazken dış sistemlerle olan entegrasyonlarda beklenmedik problemlere neden olabilir.</p><p>Gerçek operasyonel dayanıklılık yalnızca kendi sistemlerinizi değil, bağlı olduğunuz ekosistemin tamamını koruyabilmektir.</p><h3>CMDB ve Envanter Yönetimini Unutmamak Gerekir</h3><p>Patch veya versiyon yükseltme süreçlerinin çoğu zaman gözden kaçan bir diğer çıktısı envanter bilgilerinin güncellenmesidir.</p><p>Birçok kurum güncellemeyi başarıyla tamamlar, ancak hangi sistemin hangi versiyonda çalıştığına ilişkin kayıtlar güncel tutulmaz.</p><p>Bu durum;</p><ul><li>Denetimlerde,</li><li>Zafiyet taramalarında,</li><li>Lisans yönetiminde,</li><li>Olay ve problem yönetiminde</li></ul><p>Yanlış veya eksik bilgiyle hareket edilmesine neden olabilir.</p><p>Olgun kurumlarda patch yönetimi süreci tamamlandığında ilgili sunucu, veritabanı, ağ cihazı veya uygulamanın versiyon bilgileri CMDB veya envanter yönetim sistemlerine otomatik olarak aktarılır.</p><p>Böylece;</p><ul><li>Envanter her zaman güncel kalır,</li><li>Zafiyet taramaları daha doğru sonuç üretir,</li><li>Denetimlerde güvenilir veri sunulur,</li><li>Operasyon ekipleri doğru bilgiyle çalışır.</li></ul><p>Başarılı bir patch yönetimi yalnızca güncellemeyi yapmakla değil, güncellemenin kurumsal hafızaya doğru şekilde işlenmesiyle tamamlanır.</p><h3>Sonuç</h3><p>Gerçek olgunluk;</p><ul><li>Sistemlerin yedekli tasarlanması,</li><li>Otomasyonların kurulması,</li><li>Doğru bakım pencerelerinin belirlenmesi,</li><li>Delivery ekiplerinin sürece dahil edilmesi,</li><li>Entegrasyon bağımlılıklarının yönetilmesi,</li><li>Kademeli geçişlerin uygulanması,</li><li>CMDB ve envanter bilgilerinin güncel tutulması,</li><li>Kesintisiz hizmet sunulması</li></ul><p>ile ortaya çıkar.</p><p>Güvenlik ekiplerinin amacı yalnızca zafiyetleri kapatmak değildir.</p><p>Asıl amaç; müşteriler, çalışanlar ve iş ortakları için hizmet sürekliliğini koruyarak güvenliği artırmaktır.</p><p>Çünkü kullanıcıların görmek istediği şey yüklenen patch sayısı değildir.</p><p>Onların görmek istediği tek şey, ihtiyaç duydukları anda sistemlerin çalışıyor olmasıdır.</p><p><strong>Güçlü kurumlar sadece zafiyetleri yönetmez. Zafiyetleri yönetirken hizmet vermeye devam eder</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8905dc68d40f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Access Review Yapıyoruz… Peki Gerçekten Kontrol Ediyor Muyuz?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/access-review-yap%C4%B1yoruz-peki-ger%C3%A7ekten-kontrol-ediyor-muyuz-62839f049e0c?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/62839f049e0c</guid>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[identity-management]]></category>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[impersonation]]></category>
            <category><![CDATA[user-access-reviews]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 14 May 2026 07:20:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-14T07:20:27.941Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KGLJdG5XRRlwG8BE4FsZSA.png" /></figure><p>Birçok kurum düzenli olarak <em>User Access Management Review</em> (Kullanıcı Yetki Gözden Geçirme) süreçleri yürütüyor.</p><p>Excel listeleri hazırlanıyor, yöneticilere gönderiliyor, “Onay” butonlarına basılıyor ve denetim ekiplerine kanıtlar sunuluyor.</p><p>Ancak asıl soru çoğu zaman gözden kaçıyor:</p><blockquote><em>“Kimlerin erişimi var?” değil,<br> “Bu erişimler gerçekten güvenli mi?” sorusu sorulmalı.</em></blockquote><p>Çünkü erişim yönetimindeki riskler yalnızca yetkisiz erişimlerden oluşmaz.<br> Bazen en büyük risk, zaten yetkisi olan kullanıcılardır.</p><p>Bu yazıda yer alan örnekler; farklı sektörlerde yıllar içerisinde gözlemlenen, anonimleştirilmiş ve farkındalık amacıyla genelleştirilmiş senaryolardan oluşmaktadır.</p><h3>Hikâye 1 — Bir Script Tüm Kullanıcılara Yetki Verdi</h3><p>Bazı kurumlarda erişim yönetimi süreçleri sırasında otomasyon scriptleri kullanılabiliyor.</p><p>Bir senaryoda sistem yöneticisi rutin bir güncelleme çalışması yapıyordu.</p><p>Amaç; kullanıcı yetkilerini düzenleyen bir script üzerinde değişiklik gerçekleştirmekti.</p><p>Çalışma tamamlandıktan sonra süreç normal görünüyordu.<br> Sistem çalışıyordu. Kullanıcılar erişim sağlayabiliyordu. İlk bakışta herhangi bir problem görünmüyordu.</p><p>Ancak bir süre sonra yapılan kontroller sırasında kritik bir durum ortaya çıktı:</p><blockquote><em>Script yanlış parametre ile çalışmış ve çok sayıda kullanıcıya yüksek yetki atanmıştı.</em></blockquote><p>Daha da kritik olan ise olayın uzun süre fark edilmemesiydi.</p><p>Sorun yalnızca teknik bir hata değildi.</p><p>Asıl problem:</p><ul><li>yeterli test yapılmadan production ortamına geçilmesi,</li><li>maker-checker kontrolünün olmaması,</li><li>deneyim eksikliği,</li><li>destek ekipleri veya vendor firmalar ile koordinasyon eksikliği,</li><li>rollback planının bulunmaması,</li><li>privileged access (ayrıcalıklı erişim) değişikliklerinin yeterince izlenmemesi,</li><li>Monitoring ve alarm mekanizmalarının yetersiz olmasıydı.</li></ul><p>Ve sonuç?</p><p>Bu durum access review kontrolleri sırasında ortaya çıktı ve denetim sonucunu olumsuz yönde etkiledi.</p><blockquote><em>Sorun yetkinin yanlış verilmesi değildi.<br>Sorun, kimsenin bunu fark etmemesiydi.</em></blockquote><h3>Hikâye 2 — İşten Ayrılan Kullanıcının Yetkileri Hâlâ Aktifti</h3><p>Farklı kurumlarda en sık karşılaşılan risklerden biri de işten ayrılan kullanıcıların erişimlerinin tamamen kaldırılmamasıdır.</p><p>Bir örnekte çalışan kurumdan ayrılmıştı.</p><p>Ancak yapılan kontroller sırasında bazı sistemlerde hesabının hâlâ aktif olduğu görüldü.</p><p>Bazı uygulamalarda kullanıcı pasif görünüyordu.<br> Bazılarında ise:</p><ul><li>VPN erişimi,</li><li>uygulama yetkileri,</li><li>paylaşımlı klasör erişimleri,</li><li>Hatta belirli admin grupları içerisindeki üyelikleri devam ediyordu.</li></ul><p>Bu durum aslında birçok kurumda görülebilen klasik ama kritik bir problemdir.</p><p>Çünkü kullanıcı kurumdan ayrıldığında:</p><ul><li>tüm sistemlerin aynı anda güncellenmesi,</li><li>SaaS uygulamalarının unutulmaması,</li><li>üçüncü parti erişimlerin kapatılması,</li><li>servis hesaplarının kontrol edilmesi her zaman kolay değildir.</li></ul><p>Bu noktada JML (Joiner-Mover-Leaver / kullanıcı yaşam döngüsü yönetimi) süreçlerinin olgunluğu büyük önem taşır.</p><p>Özellikle:</p><ul><li>manuel süreçler,</li><li>eksik envanter,</li><li>HR ve IAM entegrasyon eksikliği,</li><li>Shadow IT sistemleri</li></ul><p>bu riskleri büyütebilir.</p><p>Ayrıca bu tip hesaplar zamanla “Dormant Account” (uzun süredir kullanılmayan ama hâlâ aktif duran hesap) haline gelir.</p><p>Ve çoğu zaman en tehlikeli hesaplar da bunlardır.</p><blockquote><em>Bir kullanıcının işten ayrılması,<br> erişimlerinin de ayrıldığı anlamına gelmez.</em></blockquote><h3>Hikâye 3 — İşlemi Gerçekten Kim Yaptı?</h3><p>Bazı uygulamalar destek ekiplerine veya yöneticilere “Impersonation” (başka kullanıcı adına işlem yapabilme) yetkisi verebilir.</p><p>Genellikle amaç:</p><ul><li>destek süreçlerini hızlandırmak,</li><li>kullanıcı problemlerini çözmek,</li><li>Troubleshooting süreçlerini kolaylaştırmaktır.</li></ul><p>Ancak yeterli kontrol mekanizmaları yoksa bu yapı ciddi riskler oluşturabilir.</p><p>Çünkü kritik soru şudur:</p><blockquote><em>İşlemi gerçekten kullanıcı mı yaptı?<br> Yoksa onun adına başka biri mi işlem gerçekleştirdi?</em></blockquote><p>Eğer:</p><ul><li>audit trail (iz kayıtları),</li><li>session logging,</li><li>approval evidence,</li><li>maker-checker süreçleri,</li><li>session recording</li></ul><p>Yeterince güçlü değilse, olay yönetimi ve denetim süreçleri zorlaşabilir.</p><p>Bazı sistemlerde kullanıcı hesabı size ait olabilir.<br>Ama işlemi yapan gerçekten siz olmayabilirsiniz.</p><h3>Hikâye 4 — Yetkisi Vardı Ama Kullanımı Normal Değildi</h3><p>Risk her zaman yetkisiz erişim değildir.</p><p>Bazı durumlarda kullanıcıların erişimi tamamen meşru olabilir.</p><p>Bir senaryoda kullanıcının:</p><ul><li>müşteri bilgilerine,</li><li>raporlama ekranlarına,</li><li>Sorgulama araçlarına erişimi bulunuyordu.</li></ul><p>Yani erişim iş ihtiyacı kapsamında verilmişti.</p><p>Ancak zamanla bazı davranışlar dikkat çekmeye başladı:</p><ul><li>mesai saatleri dışında yoğun erişimler,</li><li>beklenenin çok üzerinde sorgulamalar,</li><li>tekrar eden veri export işlemleri,</li><li>Normal kullanıcı davranışından sapmalar.</li></ul><p>Yapılan incelemeler sonucunda:</p><ul><li>bilgilerin kurum dışına çıkarıldığı,</li><li>üçüncü taraflarla paylaşıldığı,</li><li>kullanıcının suça dahil olduğu</li></ul><p>Ortaya çıktı.</p><p>Bu olay önemli bir gerçeği gösteriyor:</p><blockquote><em>Risk her zaman yetkisiz erişim değildir.<br>Bazen en büyük risk, yetkili kullanıcının erişimidir.</em></blockquote><p>Bu nedenle modern erişim yönetimi artık yalnızca:</p><ul><li>“Kim erişebilir?”<br> sorusunu değil,</li></ul><p>aynı zamanda:</p><ul><li>“Erişim nasıl kullanılıyor?”<br> Sorusunu da sormalıdır.</li></ul><p>Bu noktada:</p><ul><li>UEBA (User and Entity Behavior Analytics / Kullanıcı davranış analitiği),</li><li>DLP (Data Loss Prevention / Veri sızıntısı önleme),</li><li>PAM (Privileged Access Management / Ayrıcalıklı erişim yönetimi),</li><li>SoD (Segregation of Duties / Görevlerin ayrılığı),</li><li>RBAC (Role-Based Access Control / Rol bazlı yetkilendirme)</li></ul><p>Gibi yaklaşımlar kritik önem taşır.</p><h3>Sonuç</h3><p>Birçok kurum access review yapıyor.</p><p>Ancak çok azı gerçekten erişimi sorguluyor.</p><p>Çünkü User Access Management yalnızca:</p><ul><li>kullanıcı açmak,</li><li>yetki vermek,</li><li>liste kontrol etmek<br> değildir.</li></ul><p>Gerçek bir erişim yönetimi yaklaşımı:</p><ul><li>erişimin neden verildiğini,</li><li>nasıl kullanıldığını,</li><li>ne kadar izlendiğini,</li><li>risk oluşturup oluşturmadığını</li></ul><p>Da değerlendirmelidir.</p><p>Bugünün kurumlarında güçlü bir User Access Management yaklaşımı için:</p><ul><li>Risk-based access review,</li><li>privileged access monitoring,</li><li>sürekli kontrol izleme,</li><li>JML süreç otomasyonu,</li><li>düzenli recertification,</li><li>davranış analitiği,</li><li>güçlü logging ve audit trail yapıları</li></ul><p>Artık opsiyon değil, ihtiyaç haline gelmiştir.</p><blockquote><em>Access review bir Excel veya Web arayüzü egzersizi değildir.<br>Kurumun gerçekten kimin hangi güce sahip olduğunu anlama sürecidir.</em></blockquote><p>— <br> <strong>Governity Consulting</strong><br> <em>Risk-Driven. Governed. Resilient.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=62839f049e0c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Backup Alıyoruz… Peki geri dönebiliyor muyuz?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/backup-al%C4%B1yoruz-peki-geri-d%C3%B6nebiliyor-muyuz-2b215dde5f77?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2b215dde5f77</guid>
            <category><![CDATA[ransomware]]></category>
            <category><![CDATA[backup-and-restore]]></category>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[business-continuity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 28 Apr 2026 05:15:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-28T05:15:21.527Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5FBX0Q7SDXZd3MaYx2IILA.png" /></figure><p>Çoğu kurum için güven duygusu şu cümleye dayanır:</p><blockquote><strong><em>“Backup alıyoruz.”</em></strong></blockquote><p>Ama gerçek dünyada kritik soru bu değildir.</p><blockquote><strong><em>Asıl soru şudur:<br>İhtiyaç anında geri dönebiliyor muyuz?</em></strong></blockquote><h3>Backup Almak Neden Yetmez?</h3><p>Backup almak önemlidir.<br>Ama tek başına yeterli değildir.</p><p>Çünkü gerçek hayatta önemli olan:</p><ul><li>Yedeğin <strong>güncel olması</strong></li><li>Yedeğin <strong>doğru ve tam olması</strong></li><li><strong>Hızlı restore edilebilir olması</strong></li><li>Geri dönüş sonrası sistemin <strong>beklenen şekilde çalışması</strong></li></ul><blockquote><strong><em>Backup almak bir hazırlıktır.<br>Restore edebilmek ise hayatta kalmaktır.</em></strong></blockquote><h3>Hikâye 1 — “Nasıl olsa backup var…”</h3><p>Meslek hayatımın ilk yılları…</p><p>Danışman bir mühendis kritik bir sunucuda çalışma yapıyordu.<br>Konfigürasyonları tam bilmeden bazı dosyaları sildi.</p><p>Sebep basitti:</p><blockquote><strong><em>“Nasıl olsa backup alınıyor.”</em></strong></blockquote><p>Bir süre sonra sistem çalışmamaya başladı.</p><p>Hepimiz sunucu odasında toplandık.<br>Danışmanın eli ayağı titriyordu.</p><p>İlk sorusu şuydu:</p><blockquote><strong><em>“Güncel backup var mı?”</em></strong></blockquote><p>Şanslıydık.<br>Yakın tarihli bir yedek vardı.</p><p>Restore ettik.<br>Sistem hızlıca geri geldi.</p><p>O gün öğrendiğim en önemli ders şuydu:</p><blockquote><strong><em>Backup almak yeterli değil.<br>Yedeğin güncel, erişilebilir ve hızlıca geri yüklenebilir olması gerekir.</em></strong></blockquote><h3>Bugünün Yaklaşımı: Test Etmeyen Kaybeder</h3><p>Günümüzde olgun kurumlar sadece backup almakla yetinmiyor.</p><p>Şunları düzenli olarak test ediyor:</p><ul><li>Restore süresi (RTO)</li><li>Veri kaybı toleransı (RPO)</li><li>Kritik fonksiyonların çalışması</li><li>Kullanıcı senaryoları</li><li>Veri bütünlüğü</li><li>Geri yükleme sonrası sistem stabilitesi</li></ul><p>Hatta bazı kurumlar:</p><ul><li>Ransomware senaryoları</li><li>Felaket kurtarma (DR) tatbikatları</li></ul><p>gibi ileri seviye testler yapıyor.</p><blockquote><strong><em>Test edilmemiş backup, sadece bir varsayımdır.</em></strong></blockquote><h3>Hikâye 2 — Dakikalar İçinde Geri Dönüş</h3><p>Yıllar sonra…</p><p>Artık backup’ın önemini anlamış ve test eden bir yapıdaydık.</p><p>Ekipten bir arkadaşım, yapılan bir güncelleme sonrası bazı fonksiyonların çalışmadığını iletti.</p><p>Panik yapmadık.</p><p>Çünkü biliyorduk:</p><ul><li>Saatlik backup alıyoruz</li><li>Geri dönüş sürecimiz test edilmiş</li><li>Ne kadar sürede geri döneceğimizi biliyoruz</li></ul><p>Hemen aksiyon aldık.</p><p>Güncelleme öncesi yedeğe döndük.</p><blockquote><strong><em>Dakikalar içinde sistem eski stabil haline geldi.</em></strong></blockquote><p>Kullanıcılar neredeyse hiç etkilenmedi.</p><p>İşte fark burada:</p><blockquote><strong><em>Backup alan kurum ile restore edebilen kurum aynı şey değildir.</em></strong></blockquote><h3>Hikâye 3 — Sahiplik Yoksa Risk Kaçınılmazdır</h3><p>Bir başka senaryoda ise durum tam tersiydi.</p><p>Backup ve restore testlerinin önemini anlatmıştık.<br>Ama süreç sahipliği net değildi.</p><p>Sonuç:</p><ul><li>Başarısız bir deployment</li><li>Stabil olmayan sistem</li><li>Artan kullanıcı şikayetleri</li></ul><p>En kritik nokta:</p><blockquote><strong><em>Güncel backup planlanmamıştı.</em></strong></blockquote><p>Normalde:</p><ul><li>1 dakikada geri dönebilecek bir sistem</li><li><strong>3 saat boyunca hizmet veremedi</strong></li></ul><p>Çünkü:</p><ul><li>Süreç sahibi planlamadı</li><li>Sistem sahibi kontrol etmedi</li><li>Herkes sorumluluğu başkasına bıraktı</li></ul><blockquote><strong><em>Sahipliğin olmadığı yerde kontrol de yoktur.</em></strong></blockquote><h3>Gerçek Dünya: Felaket Anları</h3><p>Bugün backup &amp; restore konusu sadece teknik bir detay değil.</p><ul><li>Deprem</li><li>Sel</li><li>Siber saldırılar</li><li>Savaş</li></ul><p>Bu tür durumlarda sistemlerin ayağa kalkma süresi:</p><blockquote><strong><em>Kurumun hayatta kalma süresidir.</em></strong></blockquote><h3>Sonuç</h3><p>Backup almak sizi rahatlatır.<br>Ama sizi kurtaran restore’dur.</p><blockquote><strong><em>Backup bir söz verir.<br>Restore o sözün tutulduğunu gösterir.</em></strong></blockquote><h3>Kapanış</h3><p>Kötü tecrübeler yaşamadan önleminizi alın.</p><blockquote><em>Backup’ınızı alın,<br>restore’unuzu test edin,<br>sahipliğinizi netleştirin.</em></blockquote><p>Ve sonra…</p><blockquote><strong><em>Keyfiniz kaçmadan kahvenizi içerek çalışmaya devam edin ☕</em></strong></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2b215dde5f77" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[23 Nisan’da Bir Soru: Çocuklarımız Dijital Dünyada Ne Kadar Güvende?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/23-nisanda-bir-soru-%C3%A7ocuklar%C4%B1m%C4%B1z-dijital-d%C3%BCnyada-ne-kadar-g%C3%BCvende-29e3de373e41?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/29e3de373e41</guid>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[23-nisan]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[ebeveynlik]]></category>
            <category><![CDATA[self-awareness]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 23 Apr 2026 05:41:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-23T05:41:01.334Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Yj6yX0Q0toE6QucIpxIBPg.png" /></figure><p>23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı…</p><p>Bugün çocuklarımızın neşesini, geleceğini ve hayallerini kutluyoruz.<br>Onlar bizim en değerli varlıklarımız.</p><p>Peki kendimize şu soruyu soruyor muyuz?</p><p><strong>Onları gerçekten ne kadar koruyabiliyoruz?</strong></p><p>Eskiden çocukları korumak daha somuttu.<br>Kapıyı kilitlerdik, yabancılara karşı uyarırdık, gözümüzün önünde olduklarından emin olurduk.</p><p>Ama bugün…</p><p><strong>Çocuklarımızın en çok vakit geçirdiği yer artık sokaklar değil.<br>Dijital dünya.</strong></p><p>Ve bu dünya çoğu zaman bizim görmediğimiz, bilmediğimiz bir alan.</p><h3>Kurumsalda Öğretiyoruz… Evde uyguluyor muyuz?</h3><p>IT Risk tarafında yıllardır yaptığımız bir şey var:</p><p>👉 Kullanıcıları phishing saldırılarına karşı eğitmek</p><ul><li>Tanımadığın maile tıklama</li><li>Şüpheli linklere dikkat et</li><li>Bilgilerini paylaşma</li><li>Şüpheli durumu bildir</li></ul><p>Peki aynı yaklaşımı çocuklarımız için uyguluyor muyuz?</p><p>Çünkü aslında onlar da dijital dünyada birer <strong>son kullanıcı</strong>.<br> Ve çoğu zaman en savunmasız olanlar.</p><h3>Dijital Dünyada Çocuklar İçin Gerçek Riskler</h3><p>Bugün bir çocuk:</p><ul><li>Tanımadığı biriyle sohbet edebilir</li><li>Oyun içinde kandırılabilir</li><li>Kendi bilgilerini farkında olmadan paylaşabilir</li><li>Uygunsuz içeriklere saniyeler içinde ulaşabilir</li></ul><p>Ve bu riskler çoğu zaman görünmezdir.</p><h3>Yasaklamak Değil, Farkındalık Kazandırmak</h3><p>Kurumsal dünyada bir sistemi tamamen kapatmayız.<br>Yönetiriz.</p><p>Evde de aynı yaklaşım geçerli:</p><p>❌ Yasaklamak<br> ✔ Anlatmak<br> ✔ Farkındalık oluşturmak<br> ✔ Güvenli kullanım alışkanlığı kazandırmak</p><p>Ve belki de en kritik nokta şu:</p><blockquote><em>Oyunlar, uygulamalar ve platformlar sürekli değişir.<br>Bugün güvenli olan yarın riskli olabilir.</em></blockquote><blockquote><em>Bu yüzden sürekli kısıtlama ve ayar yapmak yerine,<br></em><strong><em>çocuklarımızın farkındalığını artırmak yapabileceğimiz en güçlü ve sürdürülebilir önlemdir.</em></strong></blockquote><h3>Ebeveynler İçin Basit Ama Etkili 4 Adım</h3><p>✔ Çocuğunuza “tanımadığın kişilerle konuşma”yı öğretin<br> ✔ Oyun ve uygulamalardaki “ödül / hediye” tuzaklarını anlatın<br> ✔ Kişisel bilgilerin neden önemli olduğunu açıklayın<br> ✔ Rahatsız olduğu bir durumda size rahatça gelebileceğini hissettirin</p><h3>Son Söz</h3><p>Bugün 23 Nisan.</p><p>Çocuklarımızın geleceğini kutluyoruz.</p><p>Ama onların geleceği artık sadece fiziksel dünyada değil,<br><strong>dijital dünyada da şekilleniyor.</strong></p><p>Ve unutmayalım:</p><blockquote><em>Şirketlerde kullanıcıları korumak için verdiğimiz farkındalık eğitimleri,<br>evde çocuklarımız için de gereklidir.</em></blockquote><p><strong>Murat Bilici</strong><br>Founder | IT Risk, Governance &amp; Resilience Advisor<br>Governity Consulting<br>🌐 <a href="http://www.governityconsulting.com/">www.governityconsulting.com</a><br>Risk-Driven. Governed. Resilient.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=29e3de373e41" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Şirketler Ne Kadar Güvende?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/%C5%9Firketler-ne-kadar-g%C3%BCvende-48ef63a61461?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/48ef63a61461</guid>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[governance]]></category>
            <category><![CDATA[attack-surface-management]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[thirdpartyriskmanagement]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 15 Apr 2026 12:53:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-15T12:53:20.913Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RnUZYIC6ejDQD7i9r8I0Nw.png" /></figure><h3>Görünürlük Artarken Riskler de Artıyor</h3><p>Günümüz dijital dünyasında şirketler artık eskisinden çok daha fazla <strong>bağlantılı</strong>.</p><p>Müşterilere sunulan dijital hizmetler, iş ortaklıkları ile kurulan entegrasyonlar, regülasyonların zorunlu kıldığı veri paylaşımları ve kurumlar arası sistem etkileşimleri…</p><p>Tüm bunlar şirketleri kaçınılmaz olarak <strong>dış dünyaya daha açık ve görünür</strong> hale getiriyor.</p><p>Ancak burada kritik bir soru var:</p><blockquote><strong><em>Bu görünürlük ne kadar kontrollü?</em></strong></blockquote><h3>⚠️ Artan Görünürlük = Artan Risk</h3><p>Dış dünyaya açılan her bağlantı aslında bir fırsat olduğu kadar bir risk de barındırır.</p><p>Bu riskleri sadeleştirirsek 3 ana başlık altında toplayabiliriz:</p><h3>1️⃣ Genişleyen Saldırı Yüzeyi</h3><p>Dış dünyaya açılan:</p><ul><li>Portlar</li><li>Servisler</li><li>API’ler</li><li>Entegrasyon noktaları</li></ul><p>Eğer aktif olarak kullanılmıyorsa veya doğru yönetilmiyorsa…</p><p>👉 <strong>Potansiyel bir zafiyete dönüşür.</strong></p><p>Siber saldırganlar çoğu zaman en güçlü sistemleri değil,<br> <strong>unutulmuş ya da gözden kaçmış açıklıkları hedef alır.</strong></p><h3>2️⃣ Veri Kullanım Riski (Data Misuse)</h3><p>Dış sistemlerle paylaşılan veriler:</p><ul><li>Yetkisiz erişime açık olabilir</li><li>Amaç dışı kullanılabilir</li><li>Yeterince izlenemiyor olabilir</li></ul><p>Bu noktada risk sadece veri sızıntısı değildir.</p><p>👉 <strong>Verinin yanlış kişi veya yanlış amaç için kullanılması da ciddi bir güvenlik problemidir.</strong></p><h3>3️⃣ 3. Parti (Third-Party) Riski</h3><p>Bağlantı kurduğunuz her iş ortağı, tedarikçi veya entegrasyon noktası…</p><p>👉 Kendi risklerinizi de sizin sistemlerinize taşır.</p><p>Bu yüzden gerçek şu:</p><blockquote><strong><em>Bağlantı kurduğunuz sistemler kadar güvendesiniz.</em></strong></blockquote><h3>🛡️ Peki Ne Yapmalı?</h3><p>Bu riskleri yönetmek için karmaşık yapılara girmeden önce bile uygulanabilecek 3 temel yaklaşım vardır:</p><h3>✅ 1. Bağlantıları CIA Perspektifiyle Değerlendirin</h3><p>Her dış bağlantı için şu 3 kritik soruyu sorun:</p><ul><li><strong>Gizlilik (Confidentiality)</strong> → Hangi veriler var ve kim erişiyor?</li><li><strong>Bütünlük (Integrity)</strong> → Veri değiştirilebilir mi?</li><li><strong>Erişilebilirlik (Availability)</strong> → Bu bağlantı iş amacınız için ne kadar kritik?</li></ul><p>Bu değerlendirme sonrası:</p><p>👉 Her bağlantı için bir <strong>kritiklik seviyesi belirlenmeli</strong><br>👉 Kontroller bu seviyeye göre uygulanmalıdır</p><h3>✅ 2. 3. Partiler gerçekten güvenli mi?</h3><p>İş birliği yaptığınız kurumlar için sadece teknik değil, yönetişim tarafı da değerlendirilmelidir:</p><ul><li>Sözleşmelerde güvenlik maddeleri yer alıyor mu?</li><li>Denetlenebilirlik sağlanıyor mu?</li><li>Gerektiğinde kanıt sunabiliyorlar mı?</li><li>Bağımsız denetim raporlarını paylaşıyorlar mı?</li></ul><p>👉 (ISO 27001, SOC 2 gibi standartlar burada kritik rol oynar)</p><p>Unutmayın:</p><blockquote><strong><em>Outsource ettiğiniz şey sadece hizmet değil, risktir.</em></strong></blockquote><h3>✅ 3. Sürekli Gözden Geçirme ve Temizlik</h3><p>Dış bağlantılar statik değildir. Sürekli değişir.</p><p>Bu yüzden düzenli olarak:</p><ul><li>Kullanılmayan portlar kapatılmalı</li><li>Aktif olmayan IP’ler kaldırılmalı</li><li>Eski entegrasyonlar temizlenmeli</li><li>Trafik ve kullanım trendleri analiz edilmelidir</li></ul><p>En kritik nokta ise:</p><p>👉 <strong>Kullanım gerçekten yetkili mi ve amacına uygun mu?</strong></p><p>Bu doğrulamadan hiçbir bağlantı “güvenli” kabul edilmemelidir.</p><h3>🔍 Sonuç</h3><p>Teknoloji geliştikçe:</p><ul><li>Yeni fırsatlar ortaya çıkıyor</li><li>Ama aynı hızda yeni riskler de oluşuyor</li></ul><p>Bu yüzden hedef:</p><p>❌ %100 güvenlik sağlamak değil<br> ✅ <strong>Sürekli görünürlük ve kontrol sağlamak</strong></p><h3>💬 Kapanış Sorusu</h3><p>Şirketinizde dış dünyaya açık bağlantılar:</p><ul><li>En son ne zaman gözden geçirildi?</li><li>Kaçı gerçekten gerekli?</li><li>Kaçı sadece “unutulmuş”?</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=48ef63a61461" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Şifrelerinizi Nerede Saklıyorsunuz?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/%C5%9Fifrelerinizi-nerede-sakl%C4%B1yorsunuz-84c3c078cbd7?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/84c3c078cbd7</guid>
            <category><![CDATA[it-controls]]></category>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[insider-threat]]></category>
            <category><![CDATA[password-management]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 09 Apr 2026 07:13:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-09T09:47:02.609Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LNLSdDqKblgekWl7LtUxSQ.png" /></figure><p><strong>Kafada mı, kasada mı? — IT Risk Perspektifinden Gerçek Hikâyeler</strong></p><h3>🧠 Giriş</h3><p>Şifrelerinizi nerede saklıyorsunuz?<br>Kafada mı, kasada mı?</p><p>Gelin size her ikisinin de faydasını ve riskini, kendi yaşanmışlıklarımdan — kurum ve isim vermeden — kıssadan hisse ile anlatayım.</p><h3>🧩 Hikâye 1: Hatırlanmayan Şifre</h3><p>Meslek hayatımın başlarındayım.<br>Risk algım henüz gelişmemiş.</p><p>Bir müşterimizde güvenlik cihazı kurulumu ile birlikte merkez–şube bağlantısı yapılacak.<br>Çalışma bana verildi ve müşteri lokasyonuna gittim.</p><p>Cihazı fabrika ayarlarından müşteri konfigürasyonuna geçirmek için üretici şifresiyle bağlanmak istedim…<br>Ama bağlanamadım.</p><p>Ekibe sordum.<br>Bir ekip arkadaşım cihazı müşteriye göre ayarladığını ama şifreyi <strong>hatırlamadığını</strong> söyledi.</p><p>Sonuç?</p><p>👉 Cihazı fabrika ayarlarına döndürmek zorunda kaldım<br> 👉 Günlük plan aksadı</p><p>Çalışmayı yeniden yaptım.<br>Bu sefer müşteriden şifreyi belirlemesini istedim ve <strong>fiziksel kasada saklamasını önerdim.</strong></p><h3>🧩 Hikâye 2: Paylaşılan Şifre, Görünmeyen Risk</h3><p>Yıllar geçti…<br>Başka bir organizasyondayım.</p><p>Bu sefer daha deneyimliyim.</p><p>Ortak kullanılan yetkili bir şifre var.<br>Hızlı erişim için herkes “kafasında tutuyor”.<br>Şifreyi sürekli değiştirmiyoruz çünkü operasyonel olarak zor algımız var.<br>Ayrıca kullanıcıları disipline eden bir <strong>kasa (vault/PAM)</strong> politikası da bizi buna zorlamıyor.</p><p>Bir gün, bilgisayarımdan uygulama sunucusuna doğru bazı komutlar çalıştırıyorum.<br>Ama beklediğim gibi çalışmıyor.</p><p>Logları inceliyorum:<br> 👉 Komutlar beklenmedik şekilde sonlandırılmış</p><p>Detaylı analizde şunu fark ediyorum:<br> 👉 Gönderdiğim komutları <strong>uzaktan sonlandıran bir süreç</strong> çalışıyor</p><p>Araya hafta sonu girdiği için üzerine düşmek istemedim; bireysel bir sorundu.</p><p>Hafta başı…</p><p>👉 Ortak kullanılan şifre ile sisteme erişemiyorum<br> 👉 Kasadaki şifre doğru<br> 👉 Şifre doğrulama sunucusunda şifrenin haftasonu değiştirildiğini görüyorum</p><p>Ve taşlar yerine oturuyor.</p><p>👉 Şifreyi değiştiren kişi<br> 👉 Komutları sonlandıran kişi</p><p>Aynı kişi.</p><p>Ve evet…<br>Hem niyeti hem psikolojisi <strong>iyi değildi.</strong></p><h3>⚠️ Gerçek Risk: İnsan Faktörü</h3><p>Bu olay bana şunu öğretti:</p><p>👉 Kurumlar sadece teknolojiyi değil,<br> 👉 <strong>İnsan davranışını da yönetmek zorundadır</strong></p><p>Çünkü en büyük risk:</p><ul><li>Zayıf sistemler değil</li><li><strong>Kontrolsüz yetki + izlenemeyen erişimdir</strong></li></ul><h3>⚖️ Kafada mı, kasada mı?</h3><p>❌ Sadece kafada → unutulur, kişiye bağımlıdır<br> ❌ Sadece kasada → erişim gecikebilir</p><p>✔️ Doğru model → <strong>kontrollü, izlenebilir ve erişilebilir yapılar</strong></p><h3>🎯 Doğru Yaklaşım</h3><ul><li>Yetkiler kişiye değil <strong>role bağlı olmalı</strong></li><li>Tüm erişimler <strong>loglanmalı ve izlenebilir olmalı</strong></li><li>Kritik şifreler için <strong>PAM / Password Vault kullanılmalı ve değişim politikası net olmalı</strong></li><li>Şifre paylaşımı yerine <strong>oturum bazlı erişim</strong> tercih edilmeli ve erişimlerin <strong>ekran kaydı</strong> alınmalı</li><li>Acil durumlar için <strong>break-glass mekanizması</strong> tanımlanmalı</li></ul><h3>💡 Son Söz</h3><p>İlk hikâyede şifre hatırlanamadı.<br>İkinci hikâyede şifre kontrolsüz kullanılabilirdi.</p><p>İki farklı risk…<br>Tek gerçek:</p><p>👉 <strong>Şifreyi yönetemiyorsanız, riski de yönetemezsiniz.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=84c3c078cbd7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Değişim Yönetimi: Kontrol mü Ediyoruz, Yoksa Sadece Uyguluyor muyuz?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/de%C4%9Fi%C5%9Fim-y%C3%B6netimi-kontrol-m%C3%BC-ediyoruz-yoksa-sadece-uyguluyor-muyuz-489a3955fb9e?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/489a3955fb9e</guid>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[sdlc]]></category>
            <category><![CDATA[change-management]]></category>
            <category><![CDATA[it-governance]]></category>
            <category><![CDATA[digital-transformation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 08 Apr 2026 07:33:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-08T07:33:46.273Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*EDSfCilRpRMOiPobR4sCIQ.png" /></figure><p>Kurumlarda gerçek değer, üretim ortamında ortaya çıkan ürünlerle yaratılır.<br> Bu ürünlerin kesintisiz şekilde müşteriye sunulması ise sadece memnuniyet değil, aynı zamanda kurumun sürdürülebilir gelirinin temelidir.</p><p>Peki, ilk satır kodun yazılmasından ürünün müşteriyle buluşmasına kadar olan süreçte gerçekten her şey kontrol altında mı?</p><p>İlk yazımda CMDB’den bahsederken şu noktayı vurgulamıştım:<br> “Göremediğini yönetemezsin.”</p><p>Değişim yönetimi ise bu görünürlüğün aksiyona dönüşmüş halidir.<br> Çünkü her değişiklik — küçük ya da büyük — üretim ortamında potansiyel bir risk taşır.</p><p>Peki organizasyonunuz değişimi ne kadar iyi yönetiyor?</p><p>Bunu basit ama etkili 5 adımda test edebilirsiniz:</p><h3>Değişim Yönetimi Olgunluk Kontrolü (5 Adım)</h3><h3>1. Değişiklikler gerçekten kayıt altına alınıyor mu?</h3><p>Tüm değişiklikler merkezi bir sistemde tutuluyor mu?<br>Kayıt dışı değişiklikler (shadow change) var mı?</p><p>Eğer kayıt yoksa, kontrol de yoktur.</p><p>Kayıt dışı değişiklikler varsa, bu sadece süreç problemi değil; çoğu zaman bir kültür problemidir. Disiplin, sahiplenme ve sorumluluk eksikliğine işaret eder.</p><h3>2. Etki analizi yapılıyor mu?</h3><p>Değişiklik öncesi hangi sistemlerin etkileneceği biliniyor mu?<br> CMDB ile entegrasyon var mı?</p><p>Etkiyi bilmeden yapılan değişiklik, kör uçuşa benzer.<br>Etki analizi, sadece teknik bağımlılıkları değil; aynı zamanda mini bir risk analizi de içermelidir.</p><ul><li>Değişiklik majör mü, minör mü?</li><li>İş etkisi nedir (gelir, müşteri deneyimi, regülasyon)?</li><li>Başka kurumları veya üçüncü tarafları etkiliyor mu?</li></ul><p>Doğru sınıflandırılmayan her değişiklik, yanlış önceliklendirme ve yetersiz kontrol ile sonuçlanır.</p><h3>3. Onay mekanizması risk bazlı mı çalışıyor?</h3><p>Onay süreçleri değişikliğin risk seviyesine göre esnek mi?<br> Yüksek riskli değişikliklerde yönetim gerçekten sürece dahil oluyor mu?<br> Düşük riskli değişikliklerde gereksiz bürokrasi oluşuyor mu?</p><p>Standart süreç her zaman doğru süreç değildir.<br> Risk bazlı çalışmayan onay mekanizmaları iki kritik probleme yol açar:</p><ul><li>Kritik değişikliklerde yetersiz kontrol</li><li>Basit değişikliklerde gereksiz yavaşlık</li></ul><p>Doğru model; yüksek riskte daha fazla kontrol, düşük riskte ise hız ve çeviklik sağlamalıdır.</p><h3>4. Geri dönüş (rollback) planı var mı?</h3><p>Değişiklik başarısız olursa ne yapılacağı net mi?<br>Rollback adımları dokümante ve erişilebilir mi?<br>Bu plan gerçekten test ediliyor mu?</p><p>Rollback yoksa, risk yönetimi yoktur.<br>Rollback adımı birçok kurumda ya göz ardı edilir ya da “nasıl olsa döneriz” varsayımıyla geçiştirilir.<br>En iddialı olunan konulardan biridir — ancak çoğu zaman gerçek anlamda ilk kez problem yaşandığında öğrenilir.</p><p>Test edilmemiş bir rollback planı, aslında bir plan değil; bir varsayımdır.</p><h3>5. Değişiklik sonrası sahiplenme ve ölçüm var mı?</h3><p>Ürün sahibi veya iş kolu, değişiklik öncesinde beklentileri net tanımlıyor mu?<br> Canlıya geçiş sonrası ürün performansı ve kullanım düzenli takip ediliyor mu?<br> Gerçek kullanıcı davranışı ile test senaryoları örtüşüyor mu?</p><p>Ürün sahibi sürecin sadece başında değil, üretim ortamında da aktif rol almalıdır.<br> İhtiyacın doğru tanımlanması, beklentilerin net iletilmesi ve müşteri perspektifiyle test edilmesi kritik başarı faktörüdür.</p><p>Canlıya geçiş sonrası şu sorular sorulmalıdır:</p><ul><li>Ürün gerçekten ihtiyacı karşılıyor mu?</li><li>Kullanım eğilimi nasıl?</li><li>Performans beklentileri karşılıyor mu?</li></ul><p>Bu soruları en doğru kişi ürün sahibidir. Çünkü iş değerini en iyi o bilir.</p><h3>IT Perspektifi</h3><p>Yapılan değişikliklerin başarı oranı ölçülüyor mu?<br>Change success rate düzenli takip ediliyor mu?<br>Incident’ların ne kadarı değişiklik kaynaklı analiz ediliyor mu?</p><p>Ölçülmeyen değişim yönetilemez.<br> Her değişiklik başarılı değildir. Önemli olan bunu şeffaf şekilde ölçmek ve öğrenmektir.</p><h3>Değişim Yönetimi Dashboard (Örnek Metrikler)</h3><p>Aşağıdaki metrikler, değişim yönetimi sürecinin hem performansını hem de risk seviyesini ölçmek için kullanılabilir:</p><ul><li>Change Success Rate (%): Başarılı tamamlanan değişikliklerin oranı (hedef: %90+)</li><li>Change Failure Rate (%): Incident veya rollback’e neden olan değişiklik oranı</li><li>Change-Induced Incident Ratio: Incident’ların ne kadarı değişiklik kaynaklı</li><li>Emergency Change Rate (%): Acil değişiklik oranı (yüksekse planlama zayıf)</li><li>Rollback Frequency (%): Geri dönüş yapılan değişiklik oranı</li><li>Lead Time for Change: Koddan canlıya geçiş süresi</li></ul><p>Bu metrikler sadece IT performansını değil, aynı zamanda kurumun risk iştahını ve operasyonel olgunluğunu da gösterir.</p><p>IT sistemleri geliştirir ve performansını sağlar.<br> Ancak ürünün gerçek başarısı, üretim ortamındaki sahiplenme ve ölçüm ile ortaya çıkar.</p><h3>Sonuç</h3><p>Değişim yönetimi çoğu zaman bir IT süreci olarak görülür.<br>Ancak gerçekte bu, bir iş kontrol mekanizmasıdır.</p><p>Çünkü her değişiklik:</p><ul><li>Müşteri deneyimini etkiler</li><li>Operasyonel sürekliliği riske atar</li><li>Doğrudan gelir akışına dokunur</li></ul><p>İyi yönetilen bir değişim süreci riski azaltır, hizmet sürekliliğini sağlar ve güven yaratır.<br>Kötü yönetilen bir değişim ise kesintilere, incident’lara ve itibar kaybına yol açar.</p><p>Bugün kendinize şu soruyu sorun:</p><p>Biz değişimi gerçekten yönetiyor muyuz, yoksa sadece uyguluyor muyuz?</p><h3>Son Mesaj</h3><p>Değişim yönetimi, sadece değişiklikleri devreye almak değildir.<br>Asıl mesele, değer üretirken riski kontrol edebilmektir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=489a3955fb9e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[CMDB Nedir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@murat_97687/cmdb-nedir-df6fc18a51c0?source=rss-ad7d700c8195------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/df6fc18a51c0</guid>
            <category><![CDATA[cmdb]]></category>
            <category><![CDATA[it-risk-management]]></category>
            <category><![CDATA[audit]]></category>
            <category><![CDATA[it-governance]]></category>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Bilici]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 29 Mar 2026 19:19:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-29T19:19:03.391Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BExTfWHz82lVZ7fIbB985w.png" /></figure><h3>Göremediğini Yönetemezsin:</h3><h3>IT Risk ve Denetim Açısından Kritik Rolü</h3><p><strong>Murat Bilici</strong><br>Founder @ Governity Consulting</p><h3>🔹 Giriş: CMDB Nedir ve Neden Bu Kadar Kritik?</h3><p>Birçok kurum IT riskini yönettiğini düşünüyor.<br> Kontroller tanımlı, süreçler var, araçlar kurulmuş.</p><p>Ama kritik bir soru çoğu zaman cevapsız kalıyor:</p><p>👉 <strong>Tam olarak neye sahibiz?</strong></p><p>İşte bu noktada CMDB (Configuration Management Database) devreye girer.</p><p><strong>CMDB nedir?</strong><br> CMDB, kurumun IT varlıklarını (Configuration Item — CI) ve bu varlıklar arasındaki ilişkileri merkezi olarak yöneten yapıdır.</p><p>Ancak CMDB sadece bir envanter değildir.<br> 👉 <strong>IT Governance, IT Risk ve denetim hazırlığının temelidir.</strong></p><p>Çünkü gerçek şu:<br> <strong>Göremediğini yönetemezsin.</strong></p><h3>🔹 CMDB Olmadan IT Risk Yönetimi Mümkün mü?</h3><p>Kısa cevap: <strong>Hayır.</strong></p><p>Bir kurumun CMDB’si zayıfsa:</p><ul><li>Hangi varlıkların gerçekten aktif olduğu bilinmez</li><li>Sistemler arası bağımlılıklar net değildir</li><li>Kritik servislerin etkisi doğru analiz edilemez</li></ul><p>Bu da şu sonucu doğurur:</p><p>👉 <strong>Risk vardır, ama görünmezdir.</strong></p><h3>🔹 CMDB Zayıfsa Ne Olur? (Gerçek Riskler)</h3><p>Zayıf veya güncel olmayan bir CMDB, aşağıdaki kritik riskleri doğurur:</p><h3>🔻 1. Bilinmeyen varlıklar (unknown assets)</h3><p>En büyük güvenlik açıkları genelde bilinmeyen sistemlerde ortaya çıkar.</p><h3>🔻 2. Yanlış etki analizi (impact analysis)</h3><p>Bir değişiklik yapılır ama hangi sistemleri etkileyeceği bilinmez.</p><h3>🔻 3. Incident yönetiminde gecikme</h3><p>Bağımlılıklar bilinmediği için root cause analizi uzar.</p><h3>🔻 4. Denetim bulguları</h3><p>Denetimlerde sık görülen bulguların temel nedeni:<br> 👉 eksik veya güvenilmez CMDB verisi</p><p>Ama bu bulgular sürpriz değildir.<br> 👉 Bunlar sadece görünmeyen risklerin ortaya çıkmasıdır.</p><h3>🔹 CMDB’ler Neden Başarısız Olur?</h3><p>CMDB projeleri genelde teknik değil, organizasyonel nedenlerle başarısız olur.</p><h3>1. Sahiplik yoktur</h3><p>CMDB verisinin net bir sahibi belirlenmez.</p><h3>2. Veri güncel değildir</h3><p>Ekipler veri girmeyi bırakır, sistem zamanla çürür.</p><h3>3. Süreç entegrasyonu eksiktir</h3><p>CMDB aşağıdaki süreçlerle entegre değildir:</p><ul><li>Change Management</li><li>Incident Management</li><li>Asset Management</li></ul><h3>4. Yanlış konumlandırma</h3><p>CMDB sadece bir ITSM aracı olarak görülür.</p><h3>🔹 Doğru CMDB Nasıl Olmalı?</h3><p>Etkili bir CMDB:</p><ul><li>Her varlık için net sahiplik içerir</li><li>Güncel ve yaşayan veri sunar</li><li>Change ve Incident süreçleriyle entegredir</li><li>Sistemler arası bağımlılıkları gösterir</li></ul><p>👉 İyi bir CMDB şu sorulara cevap verir:</p><ul><li>Neye sahibiz?</li><li>Kim sorumlu?</li><li>Neye bağlı?</li><li>Arızalanırsa etkisi ne olur?</li></ul><h3>🔹 CMDB Bir IT Konusu mu? Hayır.</h3><p>En büyük yanılgı:</p><p>“CMDB IT’nin sorumluluğunda.”</p><p>Aslında CMDB bir:<br> 👉 <strong>IT Governance ve kontrol konusudur</strong></p><p>Liderlik sahiplenmezse:</p><ul><li>Veri kalitesi düşer</li><li>Süreçler kopar</li><li>Kontroller zayıflar</li></ul><p>CMDB, opsiyonel bir sistem değil,<br> 👉 <strong>kurumun kontrol altyapısıdır.</strong></p><h3>🔹 Denetim ve Uyum Açısından CMDB</h3><p>Denetim perspektifinden bakıldığında CMDB:</p><ul><li>Kontrol kapsamını belirler</li><li>Varlık bazlı risk analizini mümkün kılar</li><li>Denetim bulgularını azaltır</li><li>Uyum süreçlerini hızlandırır</li></ul><p>👉 Sağlam bir CMDB = daha az sürpriz denetim bulgusu</p><h3>🔹 Kapanış</h3><p>Kurumlar güvenlik, izleme ve uyum için ciddi yatırım yapıyor.<br> Ama çoğu zaman en kritik temeli gözden kaçırıyor.</p><p>Çünkü günün sonunda:</p><p>👉 <strong>Bilmediğini koruyamazsın.</strong><br> 👉 <strong>Göremediğini yönetemezsin.</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=df6fc18a51c0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>