<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Murat Yalçınsoy on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Murat Yalçınsoy on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@muratyalcinsoy80?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*jRaZjZ4c_ccpuX0I.</url>
            <title>Stories by Murat Yalçınsoy on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@muratyalcinsoy80?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 05:08:36 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@muratyalcinsoy80/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Tasarımlar Serisi — URL Kısaltıcı]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/tasar%C4%B1mlar-serisi-url-k%C4%B1salt%C4%B1c%C4%B1-4a92f2d20adb?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4a92f2d20adb</guid>
            <category><![CDATA[system-development]]></category>
            <category><![CDATA[url-shorteners]]></category>
            <category><![CDATA[tasarım]]></category>
            <category><![CDATA[architectural-design]]></category>
            <category><![CDATA[coding]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 22 Dec 2020 13:27:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-12-22T13:27:36.856Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Tasarımlar Serisi — URL Kısaltıcı</h3><p>URL (Uniform Resource Loader) ler veya kısaca linkler internet üzerinde kaynak erişiminde kullanılır. İşleme göre çok farklı uzunluklarda olabilirler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/658/1*cW6ibXVFRRgghAvI5mvU7g.png" /></figure><p>Mesela aşağıdaki linkten BKMExpress ile AKUT kuruluşuna yardımda bulunabilirsiniz.</p><p><a href="https://web.bkmexpress.com.tr/api/web/paybylink.bkm?mid=6c453449-1042-465f-cb37-dfaff299f4bc&amp;qrid=916d8817-b2a9-43ae-90d8-akutBKMexp09">https://web.bkmexpress.com.tr/api/web/paybylink.bkm?mid=6c453449-1042-465f-cb37-dfaff299f4bc&amp;qrid=916d8817-b2a9-43ae-90d8-akutBKMexp09</a></p><p>Bu tarz linkleri iletmek, paylaşmak veya saklamak zor olduğundan çeşitli yöntemlerle bu linklerin kısaltılması yoluna gidilmektedir. Link kısaltması hizmeti veren çeşitli sitelerden bazıları ve en bilinenleri; bitly ve tinyurl dir.</p><p>Yukardaki URL i bitly ile kısalttığımda bana bu linki verdi,<a href="https://bit.ly/3rlm22i"><strong><em>https://bit.ly/3rlm22</em></strong> </a>bu linke tıklandığında ilgili site orjinal linke yönlendirmeyi yapacaktır. Bu linkler süreli olarak da oluşturabilir, ilgili siteler, bu linke kaç kere tıklandığı gibi ek bilgileri de sağlayacak şekilde kurgulanmıştır. Uzun linkimizin kısaltığında aslında 6 harften oluşan bir kısa koda dönüştüğü, ciddi oranda kısaldığını ve elle bile yazılır hale geldiği görülmekte.</p><p>Bu yazımın devamında URL kısaltıcı bir sitenin arkasında bu işlerin nasıl yapılabileceği ile ilgili düşünelim.</p><p>Öncelikle sistem gereksinimlerini belirleyelim ; En önemli gereksinim linklerin anlamlı şekilde kısaltılması, kısaltılan linkler üzerinden orjinal linke yönlendirilmenin sağlanması, linklerin geçerlilik süresinin bulunması.</p><p>Tasarımda 2 yaklaşımdan bahsedebiliriz, ilki her istekte isteğe karşılık gelen bir kısa hash üretmek, ikincisi de önceden hashleri üretip saklayıp, her isteğe bu üretilmiş hashlerden değer sağlamak.</p><p><strong>Her istekte hash üretme yöntemi :</strong> İletilen her istek linki için bir hash algoritması ile hash yapılarak uzunluk sabitlemesi yapılır. Hashlenmiş link de encoding yapılarak kısa link üretilmiş olur. Encoding de büyük küçük harf dikkate alarak Base64 encoding ile ilerlenebilir. ( Base64 deki 64 karakter [A-Z, a-z, 0–9, / +] karakterleridir ) MD5 hashleme ile linki 128 bit e indirip, base64 ile 6 bit için bir karakter harcayıp 21 karaktere çevirmiş oluruz. Bu çevrim sonrası ilk 8 karakteri alarak kısa linki belirleyebiliriz, bu link düşük bir olasılıkla daha önce üretilmiş bir link ise diğer bir deyişle veritabanına kaydederken hata aldıysak linkin son karakterini bir arttırarak deneme gibi basit çözümlerle yöntemi kullanabiliriz.</p><p>8 haneli bir kısa link = 62 üzeri 8 = 68 milyar civarı farklı link oluşturulabilir demektir.</p><p><strong>Önceden hazırlanmış kısa kodlar :</strong></p><p>İstekleri hızlı karşılama adına kısa link kodlarını önceden hazırlayıp bir tabloda tutabiliriz, gelen isteklere de bu tablo üzerinde tutacağımz bir sequence ile cevap verebiliriz ( Oracle DB için ).</p><p>Aşağıdaki kod parçasında geçirilecek parametre uzunluğunda numerik değerler üretilmektedir. Bir milyon kod üretmek için keyLength 6 verilebilir. ( Kod parçası 0 ile başlamayan değerler üretir ! ) Kod üretme işlemi sırasında duplike üretimler olsa da asıl işlemler sırasında sorun yaşanmayacağını garanti eder. Bu şekilde kodları üretip 2 alanlı bir tabloda tutabiliriz. Tablo alanları, sıraNo ve key olabilir. SıraNo ile sürekli sıradaki değeri alarak kullanının kısaltmamızı istediği linke bağlayabiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/934/1*7XhVSBH_WDREgq_6oSLLBw.png" /></figure><p>1 milyon önceden üretilmiş değeri veritabanında saklamanın dezavantajı ise kaplayacağı yer olur. her key için 16 byte harcadığımızda 15MB gibi küçük bir yer kaplayacaktır. 8 uzunluğunda değerler ürettiğimizde 1.5 GB gibi bir disk alanı gerekli olacaktır. Birinci yöntemle kıyaslandığında bu disk alanı göze alınabilir ve akışı hızlandırabilir gözükmektedir.</p><p>Veritabanı Oracle değilse kayıtların sekronize bir şekilde birden çok sunucuda okunması durumu için farklı yöntemler düşünülebilir.Her sunucuya farklı bloklar verilerek birbirleri ile çakışmaları engellenebilir. Her isteğin ayrı bir kod değeri aldığı garanti edilebilir</p><p>Bir sonraki yazıda, tabloları, servisleri ve iş akışını tasarlayarak URL kısaltıcı konusunu tamamlayalım.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4a92f2d20adb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sistem Tasarımları]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/sistem-tasar%C4%B1mlar%C4%B1-ebec6e6ccf1b?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ebec6e6ccf1b</guid>
            <category><![CDATA[software-architecture]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım-tasarımı]]></category>
            <category><![CDATA[software-design]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım-geliştirme]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Nov 2020 08:54:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-24T08:54:19.506Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Sistem Tasarımları serisinde önemli ve bilinen bazı büyük sistemlerin nasıl tasarlanabileceğini değerlendirip, sistem tasarım yaklaşımlarını inceleyelim. Sistem tasarlamak söz konusu olduğunda tek bir doğru yoktur, çeşitli alternatifler arasından günün veya sonrasının koşullarına en uygun yol ve yöntem belirlenebilir. Sistem tasarlarken çokca “trade-off”lar yaşarız, yani bir tarafı öne çıkarmak istediğimizde, başka bir taraftan taviz veririz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/662/1*HWXTEoHRylfNciYxYS1n4A.png" /></figure><p>Sistemler için talep edilen hatta açıkca belirtilmeden olması beklenen “non-functional” dediğimiz bazı özellikler vardır. İngilizce de genelde “-ility” ile biten bu özellikleri hatırlayalım.</p><p><strong>Scalability</strong> — Ölçeklenebilir Olmak : Her türlü yük artışına hızlı cevap verebilmek, bunu yaparken sistem performansının düşmemesini de sağlamak. Geleneksel yöntemlerde ölçeklendirmeler yeni kaynaklar ekleyerek yapılagelmiştir. “<em>Vertical</em>” — Dikey ölçeklendirme olarak adlandırılan bu yaklaşımda hafıza, disk, cpu eklemeleri yapılarak sistem performansı korunmaya çalışılmaktadır. Otomasyondan uzak olması sebebiyle dinamik bir yaklaşım olduğunu söyleyemeyiz, beklentilere göre önceden kapasite arttırmak yada sorun yaşandığında aksiyon almak olarak değerlendirebiliriz. “<em>Horizontal</em>” — Yatay ölçeklendirme yaklaşımında ise iş gören birimlerin yük artışına karşı <strong>otomatik </strong>olarak genişlemesi ve yükün dağılması hedeflenir. Yük azaldığında kaynak kullanımın yine otomatik olarak azalması da optimize kaynak kullanımı için önemlidir. Aslında bu yaklaşımda da eğer bulutta çalışmıyorsanız genişleyebilir kaynaklarınızın önceden hazır olması, sistemin bu genişlemeyi üzerindeki yükten yola çıkarak otomatik olarak yapması amaçlanır. Openshift, Docker, Kubernetes gibi bir çok araç/yazılım bu genişlemeyi kolay ve otomatik bir şekilde yapabilmek için ortaya çıkmıştır. AWS, Azure gibi bulut kullanımlarında kaynaklar istendiğinde hazır sunulduğundan, bulutta yatayda ölçeklenme çok kolay ve hızlı olabilmektedir.Bu bulut sistemleri kendi içinde de, kendi hizmetleri için yatay ölçeklendirme sistemleri kullanırlar.</p><p><strong>Availability</strong>— Kesintisiz Ulaşılabilir Olmak : Sistemin çalışma zamanı içinde ayakta olduğu sürenin oranıdır. Planlı çalışmalar, güncellemeler dışında sistemin ne kadar ayakta olduğunu, hizmet verebildiğini gösterir. 9 larla ifade edilen bu sürelere bir örnekle bakalım.</p><p>Meşhur 5 tane 9 “five nines” çok kritik sistemlerin hizmet verme oranı olarak kabul edilir, 99.999 % olarak ifade edilir. Bu oran ne kadar kesintiye denk geliyor hesapladığımızda şu rakamları görürüz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/621/1*-gkHoTAuOYvHg2x324iApQ.png" /></figure><p>1 yıl için kesinti süresi hesabını yapalım.</p><p>1 yılda 365 * 24 * 60 dakika toplam 525600 dakika var. Bu sayının 100 binde 1 i yaklaşık 5 buçuk dakika yapmaktadır. Uygulamanızın / sisteminizin 1 yıl içinde en fazla 5 dakika çalışmaması beklenmektedir. Bu tarz sistemler kurmanın ne kadar zor olabileceği ortadadır. Sınırsız kaynağınız bile olsa, iyi bir sistem tasarlamadıysanız bu hizmet seviyesine ulaşamayabilirsiniz. Bir çok bileşenden oluşan, diğer başka sistemlerle haberleşen sistemlerde bu işin daha da zorlaştığı tahmin edilebilir.</p><p><strong>Usability</strong> — Kullanılabilirlik : Sistem kullanıcılarının sistemi ne kadar kolay öğrenebildiği, kullanabildiği ve kontrol edebildiği ile ilgili bir özelliktir. Kullanım kılavuzuna ihtiyaç duyulmaması ya da kısa yol göstericilerle kullanıcıyı sıkmadan eğitmek/yönlendirmek temel amaçtır. Uygulama veya sistem kullanılabilirliği için “Kapalı oda testleri” ile kullanıcı davranışları gözlenmekte, A/B testing ile kullanılabilirlik ölçümleri yapılmakta buradan çıkan sonuçlara göre gerektiğinde yineleme yöntemleri ile en uygun sonuca ulaşılmaya çalışılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/748/1*xx8kSCXrZaMj8SdZ0cXOPQ.png" /></figure><p><strong>Security — </strong>Güvenlik Çok kapsamlı bir konu olmakla beraber, sistemin izin verilmeyen taleplere direnci olarak değerlendirilebilir. Kullanıcı izin ve yetkilerinin nasıl tanımlandığı, hangi işlemlerin güvenli olması gerektiği , kimlerin yönetici yetkilerine sahip olabileceği gib konuları içine alır. Kullanıcı Oturumlarının çalınmasından, kodların tersine çevrilerek kötüye kullanımı, DDOS atakları gibi geniş bir alanda dikkat ve önem gerektirir.</p><p><strong>Maintainability —</strong> Bakım Kolaylığı /Esneklik — Mevcut sisteme ne kadar kolay değişiklik yapılabildiği, bakımla görevli yazılımcıların kod tabanınına ne kadar hakim oldukları, yeni geliştirmecilerin ne kadar kolay adapte olup sistemi anladıkları ve ekleme yapabildikleri, test esnekliği ve kolaylığının daha özel olarak da otomasyonunun olup olmadığı gibi kapsamda değerlendirilebilir. Yeni yazılım dilleri ile geliştirmelere olanak verebilme, yeni teknolojileri uyum sağlayabilme, entegre olabilme açılarından da bakılarak da sistemin esnekliği, modernliği belirlenebilir. Bütün karmaşık yekpare bir sistem de bakım ve özellik ekleme , dağıtık yapıdaki entegre bileşenlerden oluşan bir sisteme göre daha zor olabilir ancak sistem izlemesi ve kontrolü daha kolay olabilir.</p><p>Tüm bu beklentilerin en üst seviyede karşılanması daha fazla kaynakla mümkün olabilmektedir. Yukarıda yazılan her bir özelliği elde etmek istediğinizde başka bir şeyden ödün vermek durumunda kalınabilir.</p><p>Bundan sonraki sistem tasarımı yazılarımda bazı büyük sistemleri nasıl tasarlayabileceğimizi, nelere dikkat etmemiz gerektiğini yazacağım.</p><p>Instagram, Twitter, Netflix, Uber, GoogleDrive gibi dev uygulamaların sistemlerinin nasıl tasarlanabileceğine bakacağız.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ebec6e6ccf1b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[XaaS ve Serverless]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/xaas-ve-serverless-890b94b7d524?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/890b94b7d524</guid>
            <category><![CDATA[functions-as-a-service]]></category>
            <category><![CDATA[serverless]]></category>
            <category><![CDATA[lambda]]></category>
            <category><![CDATA[cloud-services]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 02 Dec 2019 08:35:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-12-02T08:35:31.068Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>XaaS ve Serverless</strong></p><p>Bulut mimarileri ilk olarak Amazon tarafından tam verimli kullanılmayan altyapının başka kurumlara açılması fikrinden doğdu. İlk bulut teknolojisine verilen isim, altyapının servis olarak sağlanması anlamına gelen Infrastructure as a Service (IaaS) idi. Altyapı dan kasıt network bileşenleri, saklama alanları ve uygulamaların çalıştığı sunuculardır. Bu sayede şirketler kendi makinalarını almak yerine istedikleri miktarda kapasiteyi kiralayabilir ve bunların tedarik edilme süresini beklemeksizin hızlıca uygulamalarını sunmaya başlarlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/768/1*5T8ysAW6dQHEw-BzR0JkJA.png" /></figure><p>Platform as a Service (PaaS) ise IaaS ın üzerine işletim sisteminin de eklendiği, işletim sistemi güncelleme, patch geçişleri ve sistem izleme tarzı işlerin bu platformca yapıldığı bir servisdir. Bu sayede sadece uygulamaların yaygınlaştırılmasına konsantre olunması sağlanır. Konteyner kullanımı temel özelliğidir. Heroku bu platforma en güzel örnektir. Startuplar için maliyet kontrolü sağlaması tercih edilmesinde önemlidir. Başka bir yazımda anlattığım “Cloud-Native Apps” için belirlenen 12 faktör bu platform kurucuları tarafından ortaya atılmıştır.</p><p>Containers as a Service (CaaS) ise uygulamaların çalıştığı konteynerların yönetiminin ve orkestrasyonunun da sağlandığı bulut tabanlı servisdir.Google Container Engine (Kubernetes) bu türün bir örneğidir.</p><p><strong>Serverless — Sunucusuz</strong></p><p>Bulut mimarilerinde gelinen son noktada ise uygulamanın küçük parçalara bölünüp nasıl çalıştığından bağımsız, bulut üzerinden sunulması “<strong><em>Serverless</em></strong>” olarak isimlendirilmekte. Aslında ortada sunucusuz çalışan bir uygulama durumu yok, uygulamanın çalışacağı sunucunun ne olduğu ve nasıl çalıştığı soyutlanmış durumda.</p><p>Sunucusuz servisler, Backend as a Service (BaaS) and Functions as a Service (FaaS) olacak şekilde 2 başlıkta sınıflandıralabilir,</p><p>BaaS, uygulamaların küçük parçalara bölünmesi ve bunlardan bazılarının dışarıdan başka dış ürünlerle sağlanmasıdır. Temel mantık kendi DB sisteminiz yada Kafka yerine, Amazon un RDS yada Kinesis servislerini kullanmak olarak açıklanabilir, birbirinden ayrı bileşenlerin dış kaynak olarak kullanılmasına yönelik bir yaklaşımdır.</p><p>FaaS ise Compute as a Service olarak da tanımlanabilecek, yazılımların çalıştırıldığı bir ortamdır. AWS Lambda, Azure Functions, Oracle Functions bu şekilde kullanılabilecek örneklerdir. Bu platformlar kodunuzu çalıştırmak için ev sahipliği yapar. Kurumunuzda dışarıdan en çok kullanılan servisleri bu platformlardan sunabilir ve kendi sisteminizi rahatlatabilirsiniz. Örnek vermek gerekirse, bir banka kredi hesaplama servisini bu şekilde buluttan sunabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/638/1*KRWop8cDWyNZmjK5m4h2gA.jpeg" /></figure><p><strong>Sunucusuz mimarinin sağlayacağı faydaları şöyle sıralayabiliriz :</strong></p><p>Daha az çalışan ile işçilik maliyetlerinin düşürülmesi ve altyapı operasyonlarına harcanan zamanın azalması sağlanır.Daha az alanlarda uzmanlaşmanın yeterli olmasıyla riskler azalır ve daha fazla operasyon destek kapasitesi sağlanır.Aynı kapasite için daha düşük altyapı maliyetleri sağlanır. Yeni kaynak erişimleri kolaydır bu sayede boşa harcanan kaynak olmadan ölçeklendirme rahatça yapılabilir</p><p><strong>Sunucusuz yöntemlerin doğası gereği bazı sınırlamaları vardır.</strong></p><p>İlk olarak bileşenler “stateless” olmalıdır. Yaşam sürelerinde herhangi bir kalıcı bilgi ihtiyacı olmadan çalışabilmeleri gereklidir. Tuhaf olan şu ki, bu sınırlama olarak değerlendirilebilecek özellik sayesinde uygulamaların kolayca ölçeklenebilir olması sağlanmaktadır.</p><p>Sunucusuz uygulamalar yine doğası gereği geleneksel mimarilere göre daha fazla gecikmeye sebep olabilir. Bileşenler arası iletişim zaman kaybı getirecektir, ancak ağ protokolleri ve veri iletişim formatları ile bunu optimize etmek mümkün olabilir. Yine de bütünleşik halde çalışacak bir uygulama kadar hızlı olması beklenemez. Dağıtık ve gevşek bağlı bir çözümün getirdiği çok bileşenli bir yapıda bir miktar gecikme kabul edilebilir karşılanmalıdır.</p><p>Diğer bir olumsuz özellik is Sunucusuz uygulama mimarilerinin local testlerinin zorluğudur. Geleneksel mimarilerde uygulama bileşenlerinin testleri gerçek ortamdakine benzer sonuçlar verecektir. Sunucusuz uygulamaların testleri çok daha zordur. Bunun nedenlerinden ilki, altyapının platform içinde soyutlanmış olması sebebiyle, uygulama bileşenlerinin birbiriyle bağlanması kolay olmaz ve loglama, performans, hata yönetimi gibi konularda yeterince gerçekci sonuçlara ulaşılamaz. Bir diğer zorluk ise, local ortamlarda dağıtık yapı ve ayrık küçük parçaların yönetimi konusudur. Özellikle entegrasyon testlerin ilgili platformda yapılması daha sağlıklı olacaktır.</p><p>Sistem üzerindeki kontrol eksikliği ise başka bir zorluktur. En belirgin kontrol eksikliği, sistem konfigurasyonunda ve ayarlamalarında karşılabileceğimiz güçlük olarak ortaya çıkmakta. Sistem ayarlamalarından örnek vermek gerekirse AWS Lambda platformunda çok sınırlı konfigürasyon ayarı vardır. JVM veya işletim sistemi parametrelerinde oynama yapılmasına imkan yoktur. Diğer bir kontrol eksikliği de perfomans konusudur, alt da çalışan platformun çalışma detayları çok bilinmediğinden kod optimizasyonu ile performans kazanımı diye bir yol bulunamayacaktır. Sorun takibi ve çözümü de adreslenmesi noktasında yine bir karmaşa ve kontrol eksikliği sözkonusudur, uygulama sahibinin müdahale alanı kod değişikliği ve basit konfigürasyon değişikliği ile sınırlıdır. Aynı şekilde platform güvenliği de platform sahibi tarafından yürütülmektedir.</p><p>Serverless teknolojisi henüz tam olgunlaşmadığı için kullanım alanı iyi belirlenmelidir. Büyük yatırım meblağlarına ihtiyaç olmaması, esnek ve verimli bir çözüm olması nedeniyle denemeye ve kullanmaya değer olduğu rahatlıkla söylenebilir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=890b94b7d524" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[BKMExpress ile kolayca ödeme alın]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/bkmexpress-ile-kolayca-%C3%B6deme-al%C4%B1n-17b25c35e314?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/17b25c35e314</guid>
            <category><![CDATA[bkm-express]]></category>
            <category><![CDATA[digital-payment]]></category>
            <category><![CDATA[virtual-pos]]></category>
            <category><![CDATA[digital-wallet]]></category>
            <category><![CDATA[payment-gateway]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 15 Aug 2019 10:36:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-15T10:36:37.702Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>BKMExpress iş yerlerinin web sitelerinde, mobil uygulamalarında, mağaza içi kasalarında veya kiosklarında kolayca ödeme almalarını sağlayan dijital bir cüzdandır. Bu yazıda yüzbinlerce kullanıcının kolay ve güvenli bir şekilde kartlarını eklediği ve ödeme işlemlerinde kulllandığı bu dijital cüzdanı web sitenize nasıl entegre edebileceğinize değineceğim.</p><p>BKMExpress web siteleri için 2 tür entegrasyon desteklemektedir. İlki her alışveriş işleminde BKMExpress uygulamasına giriş, kart seçimi, sms ile doğrulama ve ödeme alma akışıdır. Bu akışda BKMExpress uygulaması sitenizin ödeme sayfasında bir iFrame olarak (üst pencere ) açılacaktır. Diğer yöntemde ise kullanıcı alışveriş işlemini tamamlamadan önce o işyerinde kullanacağı kartı BKMExpress uygulaması üzerinden tanımlar, böylece karta karşılık gelen bir eşsiz değer üye işyeri ile paylaşılır, işyeri kullanıcının alışveriş işlemlerinde bu değeri kullanarak ödeme alır. İlk yöntemden farklı olarak SMS doğrulaması yapılmaz, belirli tutar ve işlem limitleri ile kontroller sağlanır.</p><p>İlk akışın teknik detayları üzerinden ilerleyerek, entegrasyonun ne kadar kolay olduğunu inceleyelim.</p><p><strong>1- Ödeme İşlemi İçin Ticket Alma</strong></p><p>BKMExpress ile Üye işyeri arasındaki iletişim hem sunucu üzerinden hem de ödeme sayfası üzerinden gerçekleşmektedir. Sunucular arası iletişim Server SDK üzerinden yapılmaktadır. BKMExpress ile Java, PHP ve .NET SDK ları kullanabilir, bu dillerde entegrasyon sağlayabilirsiniz. Bu SDK ları github üzerinde BKMExpress/<a href="https://github.com/BKMExpress/ServerSDKs">ServerSDKs</a> reposundan indirip projenize ekleyebilirsiniz. Bu sdklar her işleme özel bir ticket alma işlemi için kullanılır.</p><p>Ödeme sayfanızın önyüzünden, uygulamanızın backend tarafında çağrılacak olan bir servis ile BKMExpress üzerinde ödeme işlemini başlatacak bir ticket alınmalıdır. Bu ticketın kullanımı 2. bölümde anlatılacaktır. Örnek kod parçası aşağıdaki gibidir.</p><pre>BexPayment bex = new BexPayment(&quot;BKMExpress Preprod Adresi&quot; , <br>                                &quot;Üye işyeri id&quot;, <br>                                &quot;Özel anahtar değeri&quot;);<br>        <br>Token conn = bex.merchantService().login();</pre><pre>TicketRequest tr = TicketRequest.Builder.newPayment()<br>                        .amount(&quot;75,56&quot;).orderId(&quot;123456&quot;)<br>                        .installmentUrl(&quot;taksit servisi adresi&quot;)<br>                        .nonceUrl(&quot;işlem onay servisi adresi&quot;)<br>                        .build();<br>      <br>Token ticket = bex.merchantService().createOneTimeTicket(conn, tr);</pre><p>İlk kod satırında linkini en altta paylaştığım BKMExpress Entegrasyon dokümanında detaylarını bulabileceğiniz preprod adresi ve iş yerinize özel kullanacağınız özel anahtar değeri ile BKMExpress tarafından sağlanacak üye işyeri değeri bilgilerini kullanarak bir nesne oluşturulur. İkinci kod satırı bu nesne üzerinden BKMExpress ile bir bağlantı kurar. Üçüncü kod satırında alışveriş işlemine özel belirleyeceğiniz bir değer, tutar bilgisi, taksit imkanı varsa taksit servisi adresi ve işlem onay servisi adresi sağlanarak bir istek oluşturulur. Bu istek ve alınan bağlantı ile işleme özel ticket oluşturulur.</p><p><strong>2- Önyüz geliştirmeleri</strong></p><p>Ödeme sayfasında BKMExpress ile ödeme için aşağıdaki gibi bir bölüm oluşturulur. Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi onayları alınmalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HNTLe3BDhVolOz2HI3OtoA.png" /></figure><p>BKMExpress uygulaması ödeme sayfasına iFrame olarak eklenir. Bunun için ödeme sayfasının uygun bir yerinde aşağıdaki satır bulunmalıdır. BKMExpress butonuna ya da Siparişi Tamamla butonuna tıklandığında BKMExpress ekranı aşağıda görüleceği gibi sayfa üzerinde üst bir pencere olarak açılacaktır.</p><p><em>&lt;div id=”bkmexpress_payment”&gt;&lt;/div&gt;</em></p><p>BKMExpress uygulamasına ödeme işlemini delege etmek ve sonucu almak için aşağıdaki script eklenir.</p><p><em>&lt;script type=”text/javascript” <br> src=</em><a href="https://js.bkmexpress.com.tr/v1/javascripts/bex.js"><em>https://preprod-js.bkmexpress.com.tr/v1/javascripts/bex.js</em></a><em>&gt;<br>&lt;/script&gt;</em></p><p>BKMExpress uygulamasına ödeme işleminin delege edilmesi aşağıdaki kod javascript kod parçası ile yapılır. İlk olarak birinci bölümde anlatılan ticket alma işlemi için bir backend servisi çağrılır. Bu servis sunucu tarafında BKMExpress sunucuları ile haberleşip bir ticket alır, alınan bu ticket json formatında olup, parse edilerek Bex.init metoduna geçirilir.</p><pre>// ticketAsString 1. bölümde anlatıldığı şekilde backend den alınır<br>var ticket = JSON.parse(ticketAsString);</pre><pre>// Ödeme işlemi bu çağrımla başlatılır. onCancel ve onComplete <br>// callback servisleri sağlanmalıdır.<br>Bex.init(ticket, &quot;modal&quot;, {<br>    container: &quot;bkmexpress_payment&quot;,  // yukarıda div e verilen id<br>    buttonSize: [135, 70],<br>    skipButton: true,<br>    onCancel: function(){<br>        console.info(&quot;İşlem iptal oldu&quot;);<br>    },<br>    onComplete: function(status){<br>        console.info(&quot;İşlem başarılı oldu&quot;);<br>       // işlem başarılı sayfasına yönlenilir<br>    }</pre><pre>}</pre><p>Bex.init metoduna onCancel ve OnComplete adında 2 callback metodu verilmelidir. Ödeme işlemi sonunda başarılı olma veya olmama durumuna göre bu metodlara dönüş yapılarak üst pencere kapatılır, delegasyon tekrar uygulamanıza döner.</p><p>Ticket alma ve delegasyon işlemi başarılı bir şekilde yapılırsa ödeme sayfası üzerinde şu şekilde bir giriş ekranı görüntülenecektir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/548/1*pbgkRxZGrmDU0uqt2NPbdA.png" /></figure><p><strong>3- Taksit Servisi</strong></p><p>İş yeriniz alışveriş işlemlerinde taksit imkanı sağlamıyorsa bu bölümü pas geçebilirsiniz. Bütün işlemlerin peşin yapıldığı durumlarda bu servisi açmanıza gerek bulunmamaktadır.</p><p>Sitenizden alışveriş işlemine özel taksit seçenekleri sunuyorsanız, BKMExpress uygulamasının bu seçenekleri alabileceği bir servis açmanız gerekmektedir. Örnek servis şu şekilde yazılabilir. Detayı için BKMExpress Entegrasyon dokümanına bakabilirsiniz.</p><p>Taksit bilgileri kullanıcının sahip olduğu kartlara ait bin ve banka bilgileri için isteneceğinden request içerisindeki bilgilere göre taksit bilgilerinin hazırlanması yeterlidir. Bu da ortalamada bir kaç karta karşılık gelmektedir.</p><pre>@Controller<br>public class InstallmentController{<br> @RequestMapping(value = &quot;/installments&quot;, <br>                 method = RequestMethod.POST, <br>                 consumes = &quot;application/json&quot;)<br> @ResponseBody<br> public InstResponse installments(@RequestBody InstRequest request){        <br>    InstResponse instResponse = new InstResponse();<br>    Map&lt;String, List&lt;Installment&gt;&gt; insts =<br>        getInstallments(installmentRequest);<br>    installmentsResponse.setInstallments(installments);<br>    installmentsResponse.setStatus(&quot;ok&quot;);<br>    installmentsResponse.setError(&quot;&quot;);<br>    return installmentsResponse;<br> }</pre><pre> private Map&lt;String, List&lt;Installment&gt;&gt; <br>  getInstallments(<a href="http://twitter.com/RequestBody">@RequestBody</a> InstRequest instRequest) {</pre><pre>    List&lt;Installment&gt; list = new ArrayList&lt;&gt;();<br>    Map&lt;String, List&lt;Installment&gt;&gt; all = new HashMap&lt;&gt;(); </pre><pre>    for (BinAndBank binAndBank : instRequest.binAndBanks()) {<br>      String bankCode = binAndBank.bankCode();<br>      int instCount = 3 ; // taksit sayısı<br>      String instAmount = &quot;12,34&quot;; // = totalAmount / instCount<br>      List&lt;Installment&gt; installments = new ArrayList&lt;&gt;();  </pre><pre>      for (int i = 1; i &lt;= count; i++) {<br>         Installment installment = new Installment();                         <br>         installment.setNumberOfInstallment(String.valueOf(i));<br>         installment.setInstallmentAmount(instAmount);<br>         installment.setTotalAmount(totalAmount);<br>         installment.setVposConfig(prepareVposConfig(bankCode));<br> <br>         installments.add(installment);<br>       }</pre><pre>       all.put(binAndBank.bin(), installments);<br>    }<br>    <br>    return all;<br>}</pre><pre>private String prepareVposConfig(String bankCode){</pre><pre>   VposConfig vposConfig = new VposConfig()<br>   vposConfig.setBankIndicator(bankCode);<br>   if (Banks.XBANK.getId().equals(bankCode)){<br>     vposConfig.setVposUserId(&quot;akapi&quot;);<br>     vposConfig.setVposPassword(&quot;TEST1234&quot;);<br>     vposConfig.setServiceUrl(&quot;banka pos adresi&quot;);<br>   }<br>   ....<br>   else { // Sanal POS&#39;u olmayan bir kart kullanıldığında hangi               <br>// sanal pos&#39;a yönlenmesi isteniyorsa o banka bilgileri yazılır<br>   }     <br>  <br>   return EncryptionUtil.encryptWithBex(vposConfig);<br>}</pre><p>Servisten alınana taksit bilgileri BKMExpress uygulamasında şu şekilde görüntülenmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/510/1*j-Zi5zpXAZPBtLxcE6Jo_A.png" /></figure><p>Bu bölümde dikkat çekmek istediğim diğer bir konu da Sanal Pos bilgilerinin sağlanması ile ilgilidir. İş yerinin isteğine göre sanal pos bilgisi BKMExpress tarafında saklanabilir, her işlemde banka ve bin bilgilerine göre sağlanan bu sanal poslar üzerinden ödeme alınabilir.</p><p>Diğer bir yöntem ise her işlemde sanal pos bilgilerinin üye iş yeri tarafından dinamik olarak sağlanmasıdır. Bu yöntemi seçen iş yerlerinin yukarıdaki örnekte gösterildiği gibi taksit bilgilerinin içine <em>prepareVposConfig</em> metodunda örneği görülebileceği üzere sanal pos bilgilerini şifreli biçimde geçmeleri gerekmektedir.</p><p>Not : Bu servis adresi 1. bölümde anlatılan isteğe parametre olarak geçilmelidir.</p><pre>TicketRequest tr = TicketRequest.Builder.newPayment()<br>                        .amount(&quot;75,56&quot;).orderId(&quot;123456&quot;)<br><strong>                        .installmentUrl(&quot;taksit servisi adresi&quot;)</strong><br>                        .nonceUrl(&quot;işlem onay servisi adresi&quot;)<br>                        .build();</pre><p><strong>4- İşlem Onay Servisi</strong></p><p>Ödeme sayfasından aşağıda görülen doğrulama sayfasına kadar geçen sürede sipariş veya rezervasyonla ilgili bir değişiklik olma durumuna önlem olarak sanal posa gidilmeden önce iş yerinden son bir onay alınmaktadır. Bu onay işleminin temeli de ödeme işleminin iş yerine geri delege edilmesidir. Basitçe, iş yeri ilk adımda aldığı ve BKMExpress uygulamasına geçirdiği ticket ı alan bir servis açmalıdır. Aşağıdaki ekrana geçerli bir onay kodu girildikten sonra iş yerinin bu servisine ticket geçirilir. Artık doğrulanmış ödeme işlemi sanal pos a gitmek için iş yerinin 20 saniye içerisinde nonce commit servisini çağırmasını bekler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/491/1*5DqyuvGVX71rRF-2W6B1hw.png" /></figure><p>İşyeri aşağıdakine benzer bir servis açar. BKMExpress uygulaması doğrulanmış ticket bildirimini bu servise yapar ve ödemeyi tamamla isteğini beklemeye başlar.</p><pre>@Controller<br>public class NonceController{<br>  @RequestMapping(value = &quot;/nonce&quot;, method = RequestMethod.POST)<br>  @ResponseBody<br>  public NonceReceivedResponse nonce(<br>             @RequestBody NonceRequest request) {<br>  <br>      CompletableFuture.supplyAsync(() -&gt; {                                                               <br>          asyncTask(request);<br>      };                                         <br><br>      return new NonceReceivedResponse();<br>  }<br>}</pre><p>Servis içerisinde açılacak asenkron başka bir servis içerisinde gerekli stok kontrolleri yapılmalı ve son onay verilerek, Server SDK üzerinden işlemi sanal posa gönderme servisi çağrılmalıdır. Sanal Pos daki işlem cevabı servise sonuç olarak dönülmektedir. Burada başarılı bir dönüş olması durumunda sipariş için ödeme alınmış demek olur. İş yeri devamında stok azaltma, teslimat ve bilgilendirme için gerekli aksiyonları alabilir.</p><pre>public void asyncTask(NonceRequest nonceRequest) {    <br>    MerchantNonceResponse response = new MerchantNonceResponse();<br>    response.setNonce(nonceRequest.getToken());<br>    response.setId(nonceRequest.getPath());<br>    response.setResult(true);<br>    response.setMessage(&quot;Nonce başarılı&quot;);<br>    /*  eğer işlem tamamlanmayacaksa<br>    response.setResult(false);<br>    response.setMessage(&quot;Out of stock for order id: 123456&quot;);<br>     */    </pre><pre>    // SANAL POS A İŞLEMİ YÖNLENDİRME<br>    NonceResultResponse nonceResponse =    <br>        bex.merchantService().sendNonceResponse(conn, response);<br>     // bex ve conn 1.bölümde oluşturulan nesnelerdir.<br>     // burada aynı şekilde tekrar da oluşturulup kullanılabilir.</pre><pre>   // nonceResponse ile ödeme sonucu kontrol edilip, <br>   // iş yeri kendi   ödeme sonrası aksiyonlarını çağırabilir.</pre><pre>    ....   <br>}</pre><p>Not : Açılacak nonce servisin adresi 1. bölümde anlatılan isteğe parametre olarak geçilmelidir.</p><pre>TicketRequest tr = TicketRequest.Builder.newPayment()<br>                        .amount(&quot;75,56&quot;).orderId(&quot;123456&quot;)<br>                        .installmentUrl(&quot;taksit servisi adresi&quot;)<br><strong>                        .nonceUrl(&quot;işlem onay servisi adresi&quot;)</strong><br>                        .build();</pre><p><strong>Ekler</strong></p><ul><li>Entegrasyon detayları ile ilgili daha fazla bilgi ve örnek için şu adresden ulaşabileceğiniz BKMExpress Entegrasyon dokümanımızdan faydalanabilirsiniz.</li></ul><p><a href="https://test-api.bkmexpress.com.tr/docs">https://test-api.bkmexpress.com.tr/docs</a></p><ul><li>BKMExpress ile ödeme almak için isyerientegrasyon@bkm.com.tr adresine başvurabilir ve sorularınızı iletebilirsiniz.</li><li>Bu yazıda anlatılan kodların daha fazlası ve .NET ve PHP için olanları da BKMExpress Entegrasyon dokümanında mevcuttur.</li><li>Test ortam entegrasyonu sonrası yapılacak sertifikasyon testleri sonrası entegrasyonu canlıya alırken, Preprod adresi Canlı adresine çevrilmelidir. İlave olarak 2. adımda eklenen bex.js de yine canlı adres linki ile alınmalıdır.</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=17b25c35e314" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Modern Uygulamalarda 12 Prensip]]></title>
            <link>https://medium.com/devopsturkiye/modern-uygulamalarda-12-prensip-32165107a5ee?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/32165107a5ee</guid>
            <category><![CDATA[devops]]></category>
            <category><![CDATA[12-factor]]></category>
            <category><![CDATA[cloud-native]]></category>
            <category><![CDATA[ci-cd-pipeline]]></category>
            <category><![CDATA[microservices]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 11 Mar 2019 12:12:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-03-11T13:18:22.078Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Esnek, genişletilebilir, hataya toleranslı uygulama geliştirmek günümüzün <br>dinamik dünyasında kaçınılmaz bir yaklaşım oldu. Bu ihtiyaçtan Mikroservis mimarisi doğdu. Diğer yandan, sunucu tedariği, kurulumu, operasyonu gibi bir çok zorluk da bulut dünyasının doğuşunun temelleri oldu. Mikroservis mimarisi ile daha çok sunucu ihtiyacı oluştu, Mikroservisler ve bulut teknolojileri bir araya gelince istenen esneklikte uygulamalara geçmek mümkün oldu. Bunun adıda SaaS yani yazılımın servis olarak sunulması oldu.</p><p>SaaS (Software as a Service) olarak da adlandırılan bu tarz yazılım geliştirme yapısı için de olmazsa olmaz bazı prensipler oluştu.12 temel başlıkta biçimlendirildiğinden The Twelve-Factor App denildi. <br>Şimdi bu kullanılan yazılım dilinden ve araçlardan bağımsız 12 prensibi tek tek inceleyelim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*h7KSM3T8AsavrSAfkVw8Fw.png" /></figure><p><strong>Codebase </strong><br>Uygulama kodu için tek bir versiyon kontrol sistemi kullanılmalıdır. Kendi lokalinde çalışan geliştirici kodunu bu versiyon kontrol sistemine ekler. Dev, test, canlı tüm ortamlara yapılacak geçişler için bu sistem üzerinden alınan kodlar kullanılır.</p><p><strong>Dependencies</strong><br> Uygulamalar üzerinde çalıştığı sunuculara bağlı olmayacak şekilde paketlenmelidir. Uygulamalar özel kütüphaneler, binary ler kullanılıyorsa bunlar üzerinde çalışılan sunucularda haricen değil sadece sürüm paketinde yer almalıdır. Sürüm paketinin içerdiği ve kullanacağı tüm diğer bağlımlılıklar ilgili dillere ait pom.xml package.json requirements.txt gibi dosyalarda verilmelidir. Tüm bunlarla beraber bir sürüm geçişi paketi oluşturulmalıdır. Böylece containerlar uygulamayı çalıştırmak için gerekli her bağımlılığı içerecektir.</p><p><strong>Config</strong><br> Geliştirme, Test, Canlı ortamlara özel yapılandırma dosyaları kullanılmalıdır. Paketin tüm ortamlara ayrı ayrı bir yapılandırma içermemesi gerekir. Uygulama ayağa kalkarken bu bilgileri bulunduğu ortamdan almalıdır. Bu bilgiler ağırlıkla veritabanı bilgileri, web servis url leri, dosya dizin uzantiları, credentials denilen dış servis API erişimlerinde kullanılacak bilgilerdir. Bu tarz bilgileri config server, consul, etcd, zookeeper gibi uygulamalar üzerinde tutmak ve bu araçlar üzerinden eriştirmek sağlıklı bir yapı sağlayacaktır.</p><p><strong>Backing Services</strong><br> Uygulamanın kullandığı veritabanı, api, sms server, cache gibi servislere erişimi cname kullanımı ile yapmak konfigurasyon değişikliklerinden etkilenmeme esnekliği sağlar. Arka servislere erişimi açma ve kapama uygulamayı etkilemeyecek şekilde kurgulanmalıdır.</p><p><strong>Build Release Run</strong><br> Geliştirme, Build alma, Versiyon/Paket oluşturma ve Çalışma aşamaları net şekilde ayrık olmalıdır. Local makinelerde alınan buildlerin geçişlerde kullanılmaması gerekir. Merkezi derleme sistemi kullanılmalı, ortama özel düzenleme yapılmamalıdır.<br> Release yapılırken versiyonlama yapılmalıdır. Major ve Minor versiyonlaması kullanılması önerilir.<br> Uygulamanın çalıştığı makinalara bağlanıp configurasyon değişikliği veya kod değiştirme işlemi kesinlikle yapılmamalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oah8tZ9alhXX0oAaLU-RLA.png" /></figure><p><strong>Stateless Proceses</strong><br> DB yada cache kullanımı ile uygulamanın üzerinde çalıştığı sunucuda daha önceki isteklere yada sonrakilere bağımlılık bulundurmamalıdır. Makina üzerinde sonra kullanılmak üzere dosya bulundurmaktan kaçınılmalıdır. Gerekli durumlarda Cache veya DB üzerinde bu tarz bilgileri tutmak tercih edilmelidir.</p><p><strong>Port Binding</strong><br> Aynı port üzerinden birçok uygulamanın sunulduğu yöntem yerine her uygulamaya özel portlar açılmalıdır. Service Discovery bildirimi bu portlar üzerinden yapılır. Yönlendirme ihtiyaçları daha kolay olur.<br> <br><strong>Concurrency/Scalability</strong><br> Uygulamanın kullanım seviyesine cevao veremediği durumlarda aynı hizmeti veren makina sayısını kolayca arttrırabilmek hedeflenmelidir (horizontal scaling). Servisleri iyi bölümlemek scaling için en önemli konudur. En çok ihtiyaç duyulan, zaman alan, yoğun şekilde çağrılan servisler genişletilmelidir.</p><p><strong>Disposability</strong><br> Hizmet sonlanacağı zaman, uygulamanın üzerindeki istekleri tamamladıktan sonra, veritabanı bağlantılarını kapatmak gibi temizlik işlerini yapması ve sonrasında kendisini kapatması sağlanmalıdır. Benzer şekilde, uygulamalar hızlı bir şekilde ayağa kalkmalı bu sayede genişleme ihtiyacına hızlı cevap verebilmelidir.</p><p><strong>Dev Prod Parity</strong><br> Geliştirme ortamı ile canlı da kullanılan ortamların farklı olması kaynaklı problemleri önlemeyi amaçlar. OS farklılığı, sunucu versiyon farklılığı gibi nedenler local de çalışan uygulamaların canlı ortamlarda hata almasına yol açabilir.</p><p>Geliştirmeleri mümkün olan en kısa sürede canlıya taşıyıp böylece yapılan değişiklikler kaynaklı sorunlara hızlı cevap verebilmek, geliştirmelerin devreye alımını ayrı ekipler yerine aynı kişilerin devreye alması sorunların hızlı çözümü için faydalı olacaktır.<br> <br><strong>Logs</strong><br> Loglar dosya değil, zaman sıralı akan bilgiler olarak düşünülmelidir. Bu loglar uygulamalardan bağımsız şekilde işlenmelidir. Uygulama, log dosyalarının nasıl saklandığı veya yönlendirildiği ile ilgilenmemelidir. Loglar stdout a basılır ve uygulama loglarını host makinadan alıp merkezi bir yerde toplayacak şekilde kurgular yapılır. ELK stackinde yer alan Logstash bu tarz bir kullanım için güzel bir örnektir.</p><p><strong>Admin Processes</strong><br> Tek seferlik işlemler otomatik olarak yapılacak şekilde kurgulanmalıdır. Canlı ortamda yapılmadan önce test ortamlarında denenmelidir. Batch işlemler için bunları başlatacak Rest endpointleri açıp, bu servisleri kullanarak batch çalışacak sunucuları yönetme yöntemi seçilmelidir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=32165107a5ee" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/devopsturkiye/modern-uygulamalarda-12-prensip-32165107a5ee">Modern Uygulamalarda 12 Prensip</a> was originally published in <a href="https://medium.com/devopsturkiye">Devops &amp; AI Türkiye☁️ 🐧 🐳 ☸️</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Web Önyüz Geliştirme ve Yenileme Üzerine]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/web-%C3%B6ny%C3%BCz-geli%C5%9Ftirme-ve-yenileme-%C3%BCzerine-7fb0cfd05be9?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7fb0cfd05be9</guid>
            <category><![CDATA[front-end-development]]></category>
            <category><![CDATA[web-development]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 27 Dec 2018 19:41:49 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-12-27T19:41:49.589Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Web Önyüz Geliştirme ve Yenileme Üzerine</p><p>Web teknolojileri başlarda sade html ler ile statik içerik sağlamak üzerine kurulu iken, günümüzde her türlü kullanıcı etkileşimine olanak sağlayan bir dinamizme kavuşmuştur. Yıllar içerisinde yaşanan bu dönüşümde nice tarayıcılar popüler olup, kimi de tarihin çöplüğüne gitmiştir. Benzer şekilde zamanında çığır açtığı gözüyle bakılan bir çok önyüz geliştirme teknolojisi de artık günümüzde işlevini yitirmiş durumda. Artık, minimalist yaklaşımlı içerikler, füturistik tasarımlar, animasyonlar, videolar, ekran çözünürlüğüne adapte yaklaşımlar ön plana çıkmış durumda. Peki, bu kadar dinamik ve değişime açık bir konuda kurumların önyüz uygulamalarını yazarken veya yenilerken yaklaşımı nasıl olmalıdır.</p><p>Önyüz teknolojisi seçiminde temel kriter mevcut uygulamaların dış müşteriye ne kadar temas ettiği ile ilgilidir. Dış müşterilerin kullanımına sunulan uygulamaların olabildiğince yeni teknolojilerde geliştirilmesi yoğun rekabet ortamında mutlaka faydalı olacaktır. Daha önce yazılmış projelerin önyüzlerinin yenilenmesi ise stratejik bir karardır. İç kullanıcı uygulamalarının yenilenmeleri gerekmeyebilir, geri dönüşü pek alınamayabilir. Bu tarz yenilemeleri hem teknolojilere adapte olmaları, hem de üretim sağlamaları için daha çok yeni başlayan veya önyüz dünyasına yeni yeni giren çalışanlara yaptırmak verimliliği arttıracaktır.</p><p>Çalışan tarafından bakıldığında ise yeni teknolojilere adaptasyon kişiden kişiye değişmektedir, kimi yazılımcı bu konuda çok hevesli olurken kimisi alışkanlıkları koruma içgüdüsü ile tutucu davranmaktadır. Makul şekilde teknoloji seçimi açıklanmalı, gerekli temel seviye eğitimler verilmelidir. Udemy tarzı sitelerde çok uygun fiyata işin uzmanlarından bilgiye erişme şansı mutlaka değerlendirilmelidir.</p><p>Önyüz teknolojisi seçerken mevcut çalışanların yatkınlıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Nesne tabanlı diller ile yazılım geliştirmiş kişiler için Typescript kolayca adapte olunabilecekken, javascript dünyasında daha fazla haşır neşir olmuş bir ekip için React.js daha uygun bir seçenektir. Vue.js ise daha çok az tecrübeli çalışanlardan oluşan kurumlarda, çabuk proje bitirilmesi istenen durumlar için ideal bir çözümdür. Bu satırları yazarken daha yeni teknolojiler çıkmış ya da bunlara eklentiler gelmiş olabilir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7fb0cfd05be9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Web işlemlerinin telefonlarla etkileşimi :  SMS, Push, QR]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/web-i%C5%9Flemlerinin-telefonlarla-etkile%C5%9Fimi-sms-push-qr-3a2918329870?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3a2918329870</guid>
            <category><![CDATA[payment-systems]]></category>
            <category><![CDATA[bkm-express]]></category>
            <category><![CDATA[qr-code]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 25 Dec 2018 05:53:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-12-25T05:53:53.324Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Web işlemlerinin telefonlarla etkileşimi : SMS, Push, QR</strong></p><p>Bilgisayarların hayatımıza girmesi ve yaygın kullanılmaya başlamasının ülkemizde 15 senelik bir geçmişi olduğunu söyleyebiliriz. 2000&#39;li yılların başlarında bankalar müşterilerine internet bankacılığı üzerinden hizmet vermeye başladı. Zamanla SMS doğrulaması ile oturum açma ve para gönderimi tüm uygulamalarda standart bir hale gelmeye başladı, burada temel endişe güvenlik ile ilgiliydi. 2 faktörlü doğrulama yasal otorite tarafından zorunlu kılınmıştı. Web de başlatılan işlemlerin telefon aracılığıyla doğrulanması için 2008 yılında kullanıma sunulan mobil imza çözümü de bir alternatif oluşturmuştu.</p><p>Akıllı telefonların yaygınlaşması sonrasında ise push mesajları ( anlık bildirimler) ağırlıklı olarak pazarlama ve bilgilendirme aracı olarak değerlendirilsede, kimi finansal kuruluşlarca, operatörlere ödenen yüksek sms maliyetini azaltmak amacıyla yeni bir doğrulama aracı olarak kullanılmaya başlandı. Bu yöntem ile web uygulamasında oturum açma işlemi, kullanıcının akıllı telefonuna gönderilen push mesajına onay vermesi ile başarılı sonuçlandırılıyor. Benzer şekilde finansal işlem doğrulaması da push mesajlarının onaylanması ile alınmaya başladı. Tabii bu yöntem için kullanıcının push bildirimlerini kapamamış olması gibi bir ön şart var.</p><p>Başka bir yöntem ise web tarafında üretilen QR kodların, yine mobil uygulamalar tarafından okunması. Mobil uygulamasında oturumu açık bir kullanıcının web üzerinde yer alan bir QR ı okuması ile o siteye kolayca giriş yapılabilmesi sağlanıyor. Alibaba.com, sahibinden.com gibi alışveriş sitelerinde bu yöntemi deneyimlemek mümkün.</p><p>Mobil telefonların ekranları gitgide büyüse de, alışveriş sitelerinde ağırlıklı olarak web siteleri üzerinde incelemelerin yapıldığını görüyoruz. Doğrulama ve onay verme işlemlerinde ise mobil telefonların daha kolay ve güvenli olduğunu söyleyebiliriz. İşte bu noktada BKMExpress yeni bir çözüm sunuyor. BKMExpress de yer alan “QR ile öde” fonksiyonu doğrulamanın ötesine geçerek işlem delegasyonu görevi görüyor, web üzerinde başlayan alışveriş işlemini mobil uygulama üzerine yönlendirip, tamamlanabilmesine olanak veriyor. Bu anlamda web-mobil etkileşimine başka bir yön veriyor. Alışveriş sitesinden BKMExpress Üye Girişi sayfasına yönlenildiğinde artık Kare Kod ile Öde bölümü de kullanıcılara sunuluyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/546/1*bSsgxgKk7vYi1ZYZxQyPlw.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3a2918329870" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Mikroservis Dünyası]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/mikroservis-d%C3%BCnyas%C4%B1-917467cfe79d?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/917467cfe79d</guid>
            <category><![CDATA[microservices]]></category>
            <category><![CDATA[microservice-architecture]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 16 Dec 2018 20:40:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-12-16T20:40:31.978Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Mikroservisler otonom, yani bağımsız olarak tasarlanan ve geliştirilen küçük kod parçalarıdır. Ağırlıkla REST servis olarak yayımlanırlar. Birbirleri arasında veritabanı paylaşımı yapmazlar. Her servisin ayrı bir veritabanı olması prensibi vardır. Teknoloji bağımsızdırlar, yani bir mikroservis Java Programlama dilinde bir diğeri .NET dilinde yazılabilir.</p><p>Mikroservislerin başlıca kazandırdıkları, ölçeklenmeye uygun olması, uygulamaya esneklik sağlamasıdır. Bir servis çalışmaz duruma geldiğinde diğerleri çalışmaya devam eder ve sistemde kesintiye sebep olmaz. Değişik dil ve teknolojilerin karışımı olabileceğinden, sisteme yada projelere 3. parti mikroservislerin eklenmesi kolaydır. Bunun yanında mikroservisler, tekrar kullanıma uygun yapılardır. Doğası gereği de gevşek bağlı sistemler sağlar. Ekibe yeni katılan geliştiricilere büyük bir sistemi anlamaya çalışmak yerine kolay adaptasyon sağlar.</p><p>Mikroservislerin dezavantajları ise şöyle, sürüm geçişleri biraz daha karmaşıktır. Dağıtık yapılar nedeniyle networkde geçen süre kaybı vardır. Log incelemesi ve takibi monolith sistemlere göre daha zordur. İzleme ve yönetim araçlarına ihtiyaç daha fazladır. Ortak kütüphane kullanımı mikroservisler arası bağımlılığı arttıracağından tavsiye edilmez.</p><p>Mikroservislerin temel prensipleri şöyle sıralanabilir.</p><p><strong>İş Alanı Modellemesi</strong> yapar, sağladığı fayda ve yaptığı iş, alana özgüdür. <strong>Otomasyon</strong> gereklidir, test, paketleme ve sürüm geçişi döngüsü sağlanmalıdır. Kendi içinde <strong>tek bir iş yapar</strong> ve yaptığı <strong>işle ilgili bilgiyi kendi içinde saklar</strong>.<strong> İzole</strong> olma özelliği ile bir tanesi çalışmaz duruma gelse de diğerleri etkilenmez.</p><p>Mikroservis mimarısında mimarların rolü ise bu servislerin kapsamının belirlenmesi, teknik yönetiminin yapılması ve bu süreçte kullanılacak araçların belirlenmesi olarak çerçevelendirilebilir. Mimar, daha çok bir şehir plancısı gibi çalışıp mikroservis bölgeleri inşa etmelidir. Mikroservislerin mümkün mertebe kendi içinde bütünlüğü olmasının sağlanması, birbirleri arasında ise bağımsız şekilde kurgulanması için yol gösterici olmaları gereklidir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=917467cfe79d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cüzdansız 20 gün]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/c%C3%BCzdans%C4%B1z-20-g%C3%BCn-33e5d4333ad3?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/33e5d4333ad3</guid>
            <category><![CDATA[epk]]></category>
            <category><![CDATA[ödeme]]></category>
            <category><![CDATA[cüzdan]]></category>
            <category><![CDATA[bkm-express]]></category>
            <category><![CDATA[dijital]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 27 Aug 2018 17:02:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-08-27T17:02:43.351Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Uzun ve yorucu bir dönemin ardından yıllık iznimi geçirmek üzere Ege sahillerine doğru henüz güneş doğmadan yola çıkmıştık. Meşhur Susurluk Yasa tesislerinde mola verdiğimde cüzdanımı yanıma almayı unuttuğumu farkettim. Geri dönmem gerekiyordu ancak yolun 3 te biri geride kalmıştı, tatilin geri kalanı için çok endişe verici bir durumdu, yanımda ehliyet, nufüs cüzdanı, kredi kartı yoktu, hatta nakitimde bozukluklardan ibaretti. Bir süre kararsızlık yaşadıktan sonra BKMExpress ile Migros dan alışveriş yapabileceğim, Opet veya Total’den benzin alabileceğim aklıma geldi. Eşimin yanında kredi kartı olmasından da güç alarak cüzdansız bir tatil geçirmeye karar verdim ve o kartı da kullanmadan tatili geçirebilir miyim düşünceleri ile tekrar yola koyuldum.</p><p>Uzun tatilde bir çok ihtiyaç için bir kredi kartı hatta nakit para gerekliliği konusunda ne yapabileceğimi yol boyunca düşündüm. Manisa civarında bir Opet istasyonunda durdum. Pompacıya BKMExpress ile Mobile Ödeme yapmak istediğimi, nakitim ve kredi kartımın olmadığını söyledim. Daha önce bu işlemden yapıp yapmadığını sorun yaşamamak için teyit etmek istiyordum. Pompacı mobil ödemeyi kendisinin de kullandığını, sorun olmayacağını söyledi. Yine de hep 50 liralık almasam da ilk seferinde 50 liralık alıp denemek istedim, başarılı şekilde işlem gerçekleşti, sonra depoyu doldurdum, artık İstanbul’a dönmeye yetecek kadar benzinim vardı.</p><p><em>“Opet mobil uygulamasına kredi kartının ilk 6 — son4 hanesi ve tc kimlik numarası girilir, cep telefonuna gelen doğrulama kodu ile doğrulama sonrası kullanıcının kartı uygulamaya eklenmiş olur. Opet ve BKM işbirliği ile sağlanan bu hizmet ile Opet istasyonlarında araçtan inmenize gerek olmadan pompacıya “mobil ödeme yapmak istiyorum” dersiniz, yine uygulama içinde dolum işlemi bitince gelen doğrulama kodunu girer ve işlemi tamamlarsınız”.</em></p><p>Çeşme ye vardığımda ilk işim Migros’a uğramak oldu. Tüm migroslarda BKMExpress ile kasada ödeme olduğunu bildiğimden içim rahattı. Alışverişimi yapıp kasaya geldim, kasiyere BKMExpress ile ödeme yapacağımı söyledim ve BKMExpress uygulaması içinden ürettiğim ödeme kodunu söyledim, uygulama kısa bir süre sonra kart seçim sayfasına dönüştü. Ödeme yapacağım kartı seçip, gelen doğrulama kodunu girdim. İşlemi tamamladığımda aklıma İstanbul’da bir Migros’da satıldığını gördüğüm <strong>ininal </strong>kartı geldi. BKMExpress içinden para transferi ile bu karta para da gönderebilirdim, böylece kredi kartı sorunum da çözülmüş olacaktı.</p><p><em>“Elektronik Para Kuruluşu olarak BDDK lisansı ile faaliyet gösteren bazı kuruluşlar bankalar gibi kullanıcılarına ön ödemeli kart verebilmekte, bu kartlar ile diğer kartlar gibi bütün poslarda işlem yapılabilmektedir. Param kartı, ininal gibi kartlara kendi web sitelerinden başvurup temin etmek yada marketlerden almak mümkün. Herhangi bir şubeye gitmeniz gerekmiyor.”</em></p><p>Kasiyere ininal kartı var mı diye sordum, biraz düşünüp başka bir kasiyere sordu ve sonra bi yerlerden bulup getirdiler, bana ne kadar yüklemek istediğimi sordu, 25 tl dedim. 5 lira ücreti olduğunu söyleyip 30 tl istedi. Ben de bu 30 TL yi yine BKMExpress ile ödemek için ödeme kodu üretip kasiyere söyledim. Bu kart için nakit yada kredi kartı yöntemi ile ödeme yapılabileceğini söyleyince yine umutsuzluğa kapıldım. Kasiyere yanımda nakit veya kredi kartı yok dedim, o da parlak bir fikirle o zaman nakit veren bir müşterinin ödemesini yaparsınız dedi. Biraz bekledikten sonra anlayışlı birinin ödemesini BKMExpress ile yapıp nakit parasını aldım. Bu para ile hem ininal kartını almış oldum, hem de bir miktar nakitim olmuştu. İninal kartı almak için kasiyere ad, soyad, tc kimlik numarası ve telefon numaramı verdiğimi de atlamadan söyleyeyim.</p><p>İninal uygulamasını telefonuma marketten indirdim, kartın üzerindeki numarayı uygulamaya girdim, diğer bilgiler ve gelen doğrulama kodu ile üyelik sürecini tamamladım. Daha sonra BKMExpress uygulamasını açtım, uygun bir kredi kartımdan bu ininal kartın numarasını girerek transfer yaptım. İninal’ın uygulaması üzerinde kartın bakiyesi de gösteriliyor. Yaptığım transferin bakiyeyi hemen güncellediğini gördüm. Sonraki gönderimlerimi para transferi menüsündeki son işlemlerimden kolayca yapabiliyordum. Aylık 2 tl kullanım ücretini kesmişlerdi, hesapta para yoksa bu ücret sonraki aylarda alınmıyormuş. Sıra bu kartı kullanmaya gelmişti. Şaşırtıcı bir şekilde tatil boyunca hiç bir yerde sorun yaşamadan kartı kullandım. Bu arada kart şifresini bir atm bulup değişmenize gerek yok. Son 4 hanesi kartın şifresi olarak belirlenmiş oluyor. İstediğiniz kadar miktarı yükleme avantajı ile ödeme öncesi yükleme yapıp,çalıntı kopyalanma gibi riskleri de bertaraf etmiş oluyorsunuz. Asıl kredi kartlarınız yerine sanal-gerçek bir kart olarak düşünebilirsiniz.</p><p>Artık nakit para dışında bir sıkıntım kalmamıştı, İninal kartları henüz ATM lerden para çekimine açık değildi. Aslında BKMExpress cep telefonuna para gönderme özelliği ile bu sorunumu da çözerdi ama şimdilik o özellik devrede değildi. Bir YapıKredi ATM sinin önünden geçerken reklamlarında ATM ye değmeden QR ile para çekilebileceğini söylediklerini anımsadım. YapıKredi mobil uygulamayı açtım, biraz araştırdıktan sonra ATM ekranındaki QR ı uygulama ile okuttum ve seçimime göre istediğim miktarda parayı ATM’den çekebildim. Çok basit ve kullanışlı bir yöntem olarak benim önemli bir derdimi çözdü.</p><p>Tatil süresince bu problemler dışında çözemediğim sorunsa ehliyet ve nufüs cüzdanı oldu. Otellerde neyseki TC kimlik numaramı söylemem yeterli oluyordu. Neyseki olmadı ama Polis veya Jandarma durdurduğunda ne olurdu bilmiyorum ama cüzdan taşımama konusunda en büyük engelin ehliyet ve nufüs cüzdanının dijital bir şekilde saklanması olduğunu düşünüyorum.</p><p>Seneye artık yanıma sadece ehliyet ve ininal kart alıp tatile çıkarım diye düşüyorum.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=33e5d4333ad3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Çevik Yöntemler Üzerine..]]></title>
            <link>https://muratyalcinsoy80.medium.com/%C3%A7evik-y%C3%B6ntemler-%C3%BCzerine-b56e0809fb40?source=rss-64d23eb9258d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b56e0809fb40</guid>
            <category><![CDATA[kanban]]></category>
            <category><![CDATA[agile]]></category>
            <category><![CDATA[waterfall]]></category>
            <category><![CDATA[scrum]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Murat Yalçınsoy]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Jun 2018 17:48:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-06-17T17:48:03.750Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Neden Çevik</strong></p><p>IT dünyasında Çevik/Agile yöntemlerin 2010 başlarında popülerleşmesi, firmaların yoğun rekabet ortamında, hızlı üretime geçiş beklentileri ile ortaya çıktı. Şelale/Waterfall metodolojisi, sıralı süreçleri ve dokümantasyon ihtiyaçları ile doğal bir yavaşlık oluşturmakta, küresel rekabet ortamındaki hıza ayak uydurma noktasında eksik kalmaya başlamıştı. İş birimlerinin önceliklerinin değişmesi ile başlanan kimi projelerde harcanan eforların boşa gitmesine neden olabiliyordu. Uzun vadeli konumlandırılan programlar ve buna bağlı projeler dinamik bir yapıyla örtüşmüyordu. Zamanla fark edilen bu problemler agile çağı diyebileceğimiz bir döneme girmemizi gerekli kılmıştı.</p><p><strong>SCRUM</strong></p><p>Çevik yöntemlerden ilk adapte olunanı Scrum framework/metodu oldu. Bu bölümde Scrum yöntemine ilişkin bilgiler paylaşıp avantaj ve dezavantajlarına bakalım.</p><p>Scrum takımında temel olarak ürün sahibi, Scrum yöneticisi ve takım üyesi olmak üzere 3 ayrı tipte ekip üyesi bulunmaktadır. Scrum kabaca Sprint planlama ile başlayıp günlük ayakta kısa toplantılarla devam edip sprint gözden geçirme ile tamamlanan sürecin uygulanmasına denir. Temel amaç Sprint adı verilen 2 haftalık periyotlarda, ürün sorumlusunun önceliğine göre belirlenmiş işleri “Definition of Done” ile çerçevesi belirlenmiş şekilde bitirmek ve son kullanıcının kullanımına sunmaktır.</p><p><strong>Beklenen</strong></p><p>Scrum yönteminin avantajlarını şöyle sıralayabiliriz. Takım üyesi ne yapacağı konusunda net bilgi sahibidir, işine odaklanması kolaydır. Sprint içerisinde planlanmamış başka işlerin gelmesi beklenmez. İşler küçük parçalara bölünmüş olduğundan, gözünde büyümez, yapamayacağı korkusu oluşmaz, küçük de olsa bir işi bitirmenin verdiği haz ile kendine güveni artar. Dokümantasyon konusuna fazla girmez, yazdığı kodun kendisinin doküman olmasını sağlamayı amaçlar. Günlük toplantılarda sorun yaşadığı, detaylandırılması gerektiği konuları paylaşma fırsatı bulur, bilgi paylaşımı ile güçlük çektiği konuların hızlı çözülmesini bekler. Bu noktada, Scrum yöneticisi devreye girer, takım üyelerinin yaşadıkları sorunları toparlayıp, çözüme kavuşturmak görevini yerine getirir. Ürün sahibi de kısa periyotlarda kullanıcılarına ürün parçaları sunup bunun geri dönüşlerine göre ürününü yönlendirme imkanı bulur. Bu yöntem, hem iş birimi hem IT üyelerinin beraber hareket etmelerini amaçlar, ayrılmaz bir bütün olduklarını hissettirir. Çalışanların bireysellikten çıkıp, takımın bir parçası olduğunu hissetmelerini bekler, ortak sprint hedefi için çalışmayı öncelikler. Unutulmamalıdır ki, bir sprintin başarısı verilen tüm sözlerin tutulması ile gerçekleşir.</p><p><strong>Aslında olan</strong></p><p>Peki, bu teorik beklentilere karşılık uygulamada nelerle karşılaşılıyor. Öncelikle 2 haftalık sprint süresinin kısalığı takım üyelerinde bir baskı unsuru oluyor. Geliştirme yada test ortamında yaşanabilecek bir sorun/güncelleme sprintin tamamlanmasını engelleyebiliyor. İşin tamamlanması ana hedef olduğundan, risk alınmadan kod kopyalaması yapılarak kısa çözümler uygulanıyor, bu tarz sorunlar daha sonra yapılan refactoring çalışmalarıyla düzeltilmek isteniyor ancak kod karmaşıklığı artarak büyüyor. Zamanla ekip, sprinti tamamlayabilmek adına üretebileceğinden daha az iş alacak şekilde muhafazakarlaşabiliyor.</p><p>Başarılı bir scrum ekibinin üyelerinden beklenen her biri için analiz, geliştirme ve test aşamalarını tümünde yer alması olmalıdır, bunun için de tüm ekip üyelerinin benzer yetkinlikte olmalarına dikkat edilmelidir. Aksi takdirde sprint içerisinde geliştirmeler ilk haftaya, testler ikinci haftaya yığılmaya başlar. Sprintler küçük “şelale”lere dönüşür. Yine scrum master gibi değerli kaynakların, ekip üyelerinin kolayca çözebileceği sorunlarda bile gereksiz kullanımı da verimsizliğe sebep olmaktadır.</p><p>Günlük scrum toplantılarının zamanla sıkıcı bir hale geldiği, çok iş yapıyormuş görünmek için yapılan uzun konuşmalarla toplantı sürelerinin uzadığı, biraz kişisel uğraşla çözülebilecek sorunların büyütüldüğü ender rastlanır durumlar değildir. Yine, özellikle başarısız sprintler sonrası yapılan geçmiş değerlendirme toplantılarının, ekip üyelerinin birbirini suçlamasına dönüşmesine ve kişisel çatışmalara dönüşmesi de gözlenebilmektedir.</p><p>Sprintlerin özümsenmesi ile farkına varılmayan ancak orta-uzun vadede daha büyük soruna yol açan bir durum ise büyük resimden uzaklaşma yada sapma durumudur. Küçük parçalara odaklanarak ilerlendiğinde, bu parçaların oluşturduğu bütün, ürün sahibinin başta düşündüğünden farklı ve maliyetli olabiliyor. Bir kaç küçük parçadan oluşabilecek bir bütün, bir çok parçanın karmaşası içinde bütünden uzaklaştırıp asıl işlevini sorgulatabiliyor.</p><p><strong>İyileştirmeler</strong></p><p>Scrum yönteminin belirli çerçeveler dışında bu haliyle iyileştirmelere/genişlemelere muhtaç olduğunu düşünmekteyim. Şelale, Scrum, Kanban yöntemlerinin iyi taraflarının harmanlandığı bir şekilde ilerlemeyi daha doğru buluyorum. Sürecin uygulanmasını kolaylaştıracak JIRA gibi araçların kullanılması, her an üzerindeki post-it lerin düşüp kaybolabileceği fiziki boardları terk etmek daha doğru olacaktır.</p><p>Büyük projeleri, birbirleri ile olan ilişkisini göz ardı etmeden, üretime alınıp alınmayacağından bağımsız alt parçalara ayırmak, haftalık toplantılarla iş birimi ile bir araya gelerek, gerektiğinde mevcut planda değişiklik yapabilme imkanı sağlamak, olmazsa olmazlar olmalı.</p><p>“Breakdown chartlar”, Retrorespective, grooming, büyüklük belirleme toplantıları gibi sprintin büyük zamanını alan çalışmalar yerine proje yada talep özelinde daha çok analiz ve planlamayı içerecek toplantılar düzenlemek, Sprint sonları yerine uygun zamanlarda sürüm geçişleri yapmak sistemin daha sağlıklı çalışması için tercih edilmelidir.</p><p>Günlük toplantılarda, yapılacakların az, yapılanın çok anlatıldığı mümkünse biten taskların ilerletildiği bir yapıda olması sağlanmalıdır. Analiz gözden geçirme, teknik tasarım, kod gözden geçirme aşamaları ile desteklenmiş, test otomasyonuna yeterli zaman ayrılmış yazılım geliştirme süreçleri ile günü kurtarmak yerine sağlıklı altyapılar üzerinde ürün geliştirme yöntemi benimsenmelidir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b56e0809fb40" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>