<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Nicha Pittayapongsakorn on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Nicha Pittayapongsakorn on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*FRcpV1A9ORVzhkrK818XRw.jpeg</url>
            <title>Stories by Nicha Pittayapongsakorn on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 02:14:15 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[เป็นฟรีแลนซ์รับงานทั่วไป จะหา signature ตัวเองได้ยังไง]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%9F%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B8%8B%E0%B9%8C%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%9B-%E0%B8%88%E0%B8%B0%E0%B8%AB%E0%B8%B2-signature-%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%87-17a38610b496?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/17a38610b496</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 13 Jan 2026 07:07:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-13T07:07:22.484Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/940/1*Td7V8vxT8ty_HdaFSbscTA.png" /></figure><p>หลังจากที่<a href="https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%9F%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B8%8B%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2-%E0%B8%84%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%84%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%87-f8eebc7b5685">โพสต์ก่อนหน้า</a> ได้เล่าวิธีการคิดค่าตัวของฟรีแลนซ์ไป คงจะเห็นแล้วว่าค่าตัวของเราขึ้นอยู่กับว่าเราเป็นฟรีแลนซ์ประเภทที่ถูก “จ้างเพื่อทำชิ้นงาน” หรือถูก “จ้างเพราะลายเซ็น”</p><p>คิดว่าหลายคนต้องมีคำถามต่อเนื่องว่า “อ้าว แล้วถ้าเราเป็นฟรีแลนซ์ประเภทแรก เราจะขยับขึ้นมาเป็นคนที่ถูกจ้างด้วยลายเซ็นของตัวเองได้ยังไง” โพสต์นี้จะพยายามมาตอบคำถามนี้กันนะคะ</p><p>คำว่า “ลายเซ็น” ของฟรีแลนซ์ ทรายหมายถึงสไตล์หรือ vibe ที่ออกมาจากงานเรา ที่เป็นคำตอบว่า ทำไมงานจ้างเหมือนกัน แต่ให้ฟีลต่างกัน เหมือนรูปวาดของศิลปินคนละคน มันก็เป็นคนละสไตล์ เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละคน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*y9qWQJKCzKd1OPSV6qitGw.jpeg" /><figcaption>แจกันดอกทานตะวันที่วาดโดย Monet (ซ้าย) และ Van Gogh (ขวา)</figcaption></figure><p>ถ้าเราต้องการสร้างอาคารสักหลังนึง เราโยนโจทย์นี้ให้สถาปนิกคนละคน ก็ได้แบบของตึกที่ต่างกัน รูปลักษณ์ อารมณ์ความรู้สึกที่จะเกิดจากชิ้นงาน แม้กระทั่งประสบการณ์ตอนที่ดีลงานกับสถาปนิกคนนั้น ก็ต่างกัน</p><p>ลายเซ็นที่เป็นเอกลักษณ์ ทำให้คนรู้ว่า โจทย์ประมาณไหนที่เราทำได้และถนัด คุณภาพงานจะออกมาประมาณไหน ฟีลยังไง และยิ่งเราสื่อสาร signature ของเราออกไปได้ชัด ก็จะยิ่งดึงดูดลูกค้าที่ต้องการสิ่งที่เรามอบให้ได้ วินวินกันทุกฝ่าย</p><p>พอลองทบทวนเส้นทางทำงานที่ผ่านมา จนกว่าจะถึงวันนี้ที่ (คิดว่านะ) เริ่มพบลายเซ็นของตัวเองแล้ว น่าจะมีสัก 3 step ที่อยากแชร์ให้ลองทำดู เผื่อแต่ละคนจะพบลายเซ็นตัวเองค่ะ</p><ol><li><strong>แตกแขนงความเชี่ยวชาญ จาก I-shaped เป็น Comb-shaped</strong></li></ol><p>ทรายเชื่อว่า “เอกลักษณ์ของคน มาจากส่วนผสมที่แตกต่างกัน” ดังนั้น ถ้าเราอยากเจอลายเซ็นของเรา เราต้องมีส่วนผสมของทักษะ ความรู้ และความเชี่ยวชาญที่แตกต่างจากคนอื่น</p><p>อันที่จริงคนทุกคนแตกต่างกันอยู่แล้วล่ะ ทั้งพื้นเพ ความสนใจ ประสบการณ์ชีวิต แต่ส่วนใหญ่เมื่อเข้าสู่ระบบการศึกษา เรามักเรียนไปตามหลักสูตรเหมือนๆ กัน สมมติว่าคนรุ่นเดียวกันที่จบคณะเดียวกัน ก็คือได้ skillset เดียวกันมาเป๊ะๆ อาจจะชำนาญมากกว่าน้อยกว่า แต่ถ้าดูจาก CV ก็แทบไม่รู้เลยว่าคนนึงต่างกับอีกคนยังไง</p><p>ระบบการศึกษาเราสร้างคนแบบ I-shaped ซะมาก คือมีความรู้ลึกอยู่เพียงอย่างเดียว เรียนอักษรศาสตร์ก็ไม่จับวิทย์คณิตเลย เรียนวิศวะก็แทบไม่รู้เรื่องสังคมเลย</p><p>คนที่จะน่าสนใจขึ้นหน่อย คือ T-Shaped คือ คนที่มีทั้งความรู้กว้างและลึกในสัก 1 อย่าง แต่จะยิ่งได้เปรียบขึ้นไปอีก ถ้าพัฒนาความเชี่ยวชาญลึก ในด้านอื่นๆ จนกลายเป็น pi-shaped หรือ comb-shaped</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*x_IqkB6I-Wg8xsZfd7ELrw.png" /><figcaption>รูปจาก: <a href="https://www.linkedin.com/pulse/tips-meaningful-career-corina-anghel">https://www.linkedin.com/pulse/tips-meaningful-career-corina-anghel</a></figcaption></figure><p>“ความรู้กว้าง” (breadth) มาจากการมีประสบการณ์ที่หลากหลาย ไปลองเจอหลายๆ โจทย์ หรือมาจากความสนใจส่วนตัวที่ทำให้เราไปหาความรู้ลึกๆ ในบางเรื่อง และการลองทำงานกับลูกค้าหลายๆ แบบ หลายๆ industry หรือ sector ด้วย มันคือวัตถุดิบสำหรับงานสร้างสรรค์ ยังมีประสบการณ์หลากหลายเท่าไหร่ เราจะยิ่งวัตถุดิบให้เลือกใช้เยอะ</p><p>แต่การสะสมความเชี่ยวชาญไปเรื่อยๆ ก็อาจจะไม่ช่วยให้เราสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัวได้ เหมือนมีวัตถุดิบเยอะ แต่ไม่เอามาปรุง มันก็ไม่เกิดเป็นอาหารขึ้นมา มันต้องมีขั้นต่อไป นั่นคือ</p><p><strong>2. หาจุดเชื่อมของแขนงความเชี่ยวชาญ (cross-domain specialization)</strong></p><p>เอกลักษณ์เกิดจากผสมผสาน (combination) วัตถุดิบต่างๆ ที่เรามีนั่นแหละ และความโชคดีของ “คนเป็นเป็ด” (เรียกให้ดีหน่อย ก็คือ generalist) ที่ทำอะไรมาหลายอย่าง ก็คือเราจะยิ่งมีวัตถุดิบที่หลากหลายให้เลือก</p><p>ขอยกตัวอย่างตัวเองละกัน แต่เดิม ทรายจบวิศวะโทรคมนาคม ทำงานที่แรกเป็น systems engineer ในหน่วยงานรัฐ ต่อมา ย้ายมาเป็น technical consultant ทำงานคู่กับ sales engineer ในบริษัทเอกชนข้ามชาติ เริ่มได้แตะงานขายบ้างกับลูกค้าเอกชนใหญ่ในไทย ต่อมา ย้ายมาทำ talent acquisition กับองค์กรไม่แสวงหากำไรด้านการศึกษา และ งานประจำสุดท้าย คือทำงานวิจัยด้านนโยบายการศึกษาในสถาบันวิชาการ</p><p>ถ้าลอง break down ว่า แต่ละงาน เราได้สะสม “วัตถุดิบ” ซึ่งก็คือ skill + knowledge + ลูกค้า แบบไหนบ้าง ก็จะเจอวัตถุดิบหลายอย่าง เช่น</p><ul><li>เรียนจบ -&gt; core skill: systems thinking, project management + ความรู้เฉพาะทางด้านวิศวะ</li><li>งานแรก -&gt; ความรู้ telecom + skill ทำงานราชการ+ sector รัฐ/ราชการ</li><li>งานที่สอง -&gt; ความรู้ telecom + skill ทำความเข้าใจลูกค้า + sector เอกชน</li><li>งานที่สาม -&gt; ความรู้ด้านสถานการณ์การศึกษา + talent acquisition skill + sector ประชาสังคม</li><li>งานที่สี่ -&gt; ความรู้ด้านนโยบายการศึกษา + ทักษะวิจัย ประเมินผล + ทักษะสื่อสาร + ทักษะสร้างเครือข่าย + sector วิชาการ</li></ul><p>นี่ก็คือวัตถุดิบทั้งหมดที่ทรายเอามาใช้ได้ (ซึ่งจริงๆ อาจจะมีเยอะกว่านี้อีก อันนี้เอาแค่เป็นตัวอย่าง)</p><p>ลายเซ็นของเรา ก็จะมาจาก combination ของวัตถุดิบบางอย่างที่มันเป็น rare mix เช่น ทรายสามารถเอาความรู้เรื่องนโยบายการศึกษา มา mix กับทักษะการคิดเชิงระบบแบบวิศวกร ทำให้สามารถวิเคราะห์ปัญหาการศึกษาออกมาในรูปแบบที่ต่างจากนักครุศาสตร์ศึกษาศาสตร์ได้ หรือ เอาประสบการณ์ที่เคยทำงานกับทั้งเอ็นจีโอและกับนักวิชาการ มา mix กับทักษะการสื่อสาร ก็จะทำให้สามารถออกแบบงานสื่อสารวิชาการที่ทำให้คนทำงานภาคสังคมเข้าใจได้</p><p>ดังนั้น ถ้ามีลูกค้าสักเจ้า ที่อยากได้คนที่วิเคราะห์นโยบายการศึกษาแบบเป็นระบบ หรือ คนที่ทำงานวิชาการได้และสื่อสารกับเอ็นจีโอรู้เรื่อง มันก็จะมีไม่กี่คนในประเทศนี้ที่ทำได้ เพราะมันคือ rare mix และมันจะเป็นใคร ถ้าไม่ใช่เรา คริคริ</p><p>อ้อ แล้วเราสามารถ mix เรื่องที่เราสนใจนอกการทำงาน ประสบการณ์ชีวิตอื่นๆ เข้าไปด้วยได้ เช่น ทรายเป็นแม่ด้วย เข้าใจความทุกข์ร้อนของคนเป็นพ่อเป็นแม่แบบ full HD ถ้าทราย mix สิ่งนี้เข้าไปกับการทำงานวิชาการ ทรายก็สามารถวิเคราะห์นโยบายหรือสื่อสารงานวิชาการในมุมที่เข้าใจคนเป็นพ่อแม่ผู้ปกครองได้ด้วย</p><p>ใน step นี้ก็อยากชวนให้ทุกคนลองมองย้อนไปในงานต่างๆ ที่เราเคยทำมาและความสนใจนอกงานเราด้วย ลอง break down มันลงมาดูว่ามีวัตถุดิบอะไรบ้าง แล้วลองเอาวัตถุดิบมา mix กัน นั่นอาจจะเป็น niche ของเรา</p><p><strong>3. สร้าง portfolio ที่มีลายเซ็น</strong></p><p>ถ้าเริ่มเจอ niche แล้ว ก็ให้เลือกรับงานที่ทำให้ signature เราแกร่งกล้าขึ้น</p><p>ความแตกต่างของฟรีแลนซ์และพนักงานประจำคือ พนักงานประจำมีงานหลักงานเดียว แต่ ฟรีแลนซ์เราต้องบริหารจัดการงานแบบ portfolio</p><p>เราสามารถรับงานหลายชิ้น จากลูกค้าหลายแบบได้ในเวลาเดียวกัน แต่มันจะช่วยได้มาก ถ้างานแต่ละชิ้นใน portfolio เราสะท้อนลายเซ็นเดียวกัน มันจะช่วยส่งสัญญาณออกไปยังลูกค้าในอนาคต ในแวดวงของคนที่เราทำงานด้วย ว่าเราทำงานแบบไหนได้</p><p>ยกตัวอย่างตัวเองอีกเหมือนเคย ถึงคนจะรู้ว่าทรายทำงานประเมินและงานวิชาการ แต่ทรายมี criteria ที่ชัดมากว่าไม่ใช่ประเมินอะไรก็ได้ หรือ วิจัยอะไรก็ได้ ถ้ามีคนมาชวนว่า ช่วยประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมให้หน่อย หรือวิจัยเรื่องพลังงานหน่อย ทรายจะบอกว่า ทรายไม่ถนัดและถ้าเป็นไปได้จะช่วยแนะนำเจ้าอื่นที่ทำได้ หรือถ้าต้องการงานวิจัยที่วิชาการจ๋าๆ jargon เยอะๆ จะเอาไปตีพิมพ์ลงวารสารวิชาการ ทรายก็ไม่รับทำ เพราะเราชอบและถนัดทำงานวิจัยที่ practical จับต้องได้ เล่าให้คนฟังได้</p><p>การจงใจปฏิเสธงานแบบนี้ ไม่ใช่เรื่องง่าย ตอนต้นๆ ที่เริ่มทำฟรีแลนซ์ มันจะมีความกลัว โดยเฉพาะช่วงที่ไม่ค่อยมีงานเข้ามา แล้วก็คิดว่า “เออ รับๆ ไปก่อน กลัวไม่มีงานเข้ามาอีก” ซึ่งบางครั้งมันก็ออกมาดี คือทำให้เราได้ลองทำอะไรใหม่ๆ และอาจจะเจอว่า เอ้า จริงๆ เราก็ทำอันนี้ได้นี่นา (=กลับไปสู่ step 1 คือขยายแขนงความเชี่ยวชาญ)</p><p>แต่ถ้านานไป เรารับงานแบบนี้ไปเรื่อยๆ portfolio เราจะสะเปะสะปะมาก ลายเซ็นเริ่มไม่ชัด และ ภาพที่เราส่งออกไปข้างนอก ก็เป็นว่า “ฉันเป็นคนรับงานอะไรก็ได้” สุดท้ายเราก็วกกลับลงไปสู้ในสนามของการจ้างงานเป็นชิ้นงาน แข่งขันเรื่องราคากับคนอื่นๆ อีก</p><blockquote>ตรงนี้ต้องใช้ความเข้มแข็งทางจิตใจพอสมควร เราต้องเชื่อจริงๆ ว่า “ในโลกนี้ มันมีงานที่เหมาะกับเรา ที่เป็น niche ของเราอยู่” และเราต้องสื่อสารออกไปให้โลกรู้ด้วยว่า “งานแบบนี้ ฉันทำได้นะ” เพราะมันอาจจะมีคนที่ตามหา skill set ที่เป็น rare mix แบบเราอยู่ ถ้าเราไม่ป่าวประกาศออกไป แล้วโลกจะรู้มั้ย</blockquote><p>ทรายเคยเป็นคนไม่มั่นใจเลย เวลาจะขายของว่าตัวเองทำอะไรได้ แต่ครั้งนึงทรายเคยได้ยินประโยคนี้ แล้วมันพลิกวิธีคิดไปตลอดกาล คือ</p><p>“เราแต่ละคน มีของขวัญบางอย่าง ที่มอบให้โลกนี้ได้”</p><p>มันกระตุกใจให้คิดว่า ที่เราไม่กล้าสื่อสารว่า เราทำอะไรได้ เราทำอะไรเป็น เราเก่งตรงไหน อาจจะเพราะเราโตมาในสังคมที่พร่ำบอกว่า “ทำตัวดีแต่ไม่ต้องเด่น จะเป็นภัย” เรากลัวถูกหมั่นไส้ กลัวคนนินทา กลัวถูกด่าว่าเสร่อ หรือบอกว่าเราไม่เก่งจริง เราเลยเลือกที่จะทำไปเงียบๆ หวังว่าสักวันจะมีคนมาเห็นเราละกัน (หารู้ไม่ พอเขาเห็นแล้วเขาก็อาจจะก็อปเราหรือเอาชิ้นงานเราไปเคลมแทนด้วยจ้ะ)</p><p>แต่เราไม่เคยคิดเลยว่า ความกลัวที่ไร้สาระของเรานี้ มันกำลังทำให้คนที่เขาต้องการ “ของขวัญ” ที่เรามี หาเราไม่เจอ</p><p>ดังนั้น เปลี่ยนความคิดใหม่กันนะคะ เราไม่ได้ป่าวประกาศว่าตัวเองทำอะไรได้ “ของขวัญ” ของฉันคืออะไร เพื่อที่จะอวดคนอื่น แต่เพื่อให้คนที่อาจจะได้ประโยชน์จากมัน เขาหาเราเจอค่ะ</p><p>หวังว่า ทุกคนที่ได้อ่านโพสต์นี้ จะหา “ของขวัญ” ของตัวเองเจอ ใช้มันหาเลี้ยงตัวเอง (อย่างสุจริตด้วยนะคะ เงินเทาๆ ไม่เอาเด้อ) และส่งมอบมันให้เป็นประโยชน์กับโลกกันค่ะ</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=17a38610b496" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ทำฟรีแลนซ์ที่ปรึกษา คิดค่าตัวยังไง]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%9F%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B8%8B%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2-%E0%B8%84%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%84%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%87-f8eebc7b5685?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f8eebc7b5685</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 11 Jan 2026 00:18:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-11T00:18:35.754Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>มีน้องๆ มาขอคำปรึกษาเรื่องนี้หลายคนล่ะ เลยคิดว่าเขียนไว้ดีกว่า เพื่อเป็นประโยชน์สำหรับหลายๆ คนที่เริ่มเข้าสู่วงการฟรีแลนซ์ หรือทั้งคนที่ทำงานประจำแต่อยากเริ่ม explore รับงานอื่นๆ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/940/1*95Naawu0Oia_HcLA2n5NEQ.png" /></figure><p>เราออกจากงานประจำตอนปี 2022 แล้วก็เริ่มรับงานเองเป็น project ไป ความโชคดีคือพอมีคนสนใจอยากจ้างไปทำนู่นทำนี่อยู่บ้าง แต่โจทย์แรกที่เจอเลยคือ ลูกค้าถามว่า เราคิดค่าตัวยังไง</p><p>แต่ก่อนที่เราจะเล่าว่า คิดยังไง ใช้สูตรอะไร ต้องดูก่อนว่า งานที่เรารับทำ เป็นงานประเภทไหน สำหรับเราแล้ว งาน freelance แบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ “จ้างตามเนื้องาน” กับ “จ้างเพราะ signature”</p><p>งานที่ “จ้างตามเนื้องาน” เป็นงานที่คนจ้าง มีสิ่งที่อยากให้ทำชัดเจนเสร็จสรรพ เช่น ออกแบบสร้างเว็บสำเร็จรูป จ้างทำกราฟฟิก จ้างเป็น note taker ฯลฯ และไม่สำคัญมากนักว่าจะต้องจ้างคนไหนแบบเจาะเพาะเจาะจง เพราะมีคนที่ทำงานพวกนี้เป็นอยู่หลายคน และระดับผลงานพอๆ กัน งานพวกนี้ ลองไปดูใน fastwork ก็จะเห็นว่ามีคนรับทำจำนวนมาก อันนี้ วิธีคิดค่าตัวก็ไม่ยาก เพราะมีราคาตลาดกำกับอยู่ประมาณนึง เรตแตกต่างบ้างตามความเชี่ยวชาญ เราก็อิงไปกับเรตพวกนี้ได้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MJWi5Geo2esNGo_huWPJhg.png" /><figcaption>ใน Fastwork ก็พอจะเช็กเรทราคาได้อยู่</figcaption></figure><p>ส่วนงาน “จ้างเพราะ signature” อันนี้จะเป็นประเภทงานที่เราเจอเป็นส่วนใหญ่ คือ การอบรม ให้คำปรึกษา งานเขียนเชิงวิชาการ และการบริการจัดการโครงการ ฯลฯ งานพวกนี้ “ลายเซ็น” ของคนทำมีความสำคัญ ก็คือเขามาจ้างเราเพราะอยากให้เป็นเราทำ ไม่ใช่ใครก็ได้ทำ และเนื้องานก็จะมีความซับซ้อนมากขึ้น เพราะเราต้องเป็นคนทำความเข้าใจโจทย์ของลูกค้า ออกแบบเนื้องานเอง สโคปงานและงบอาจจะใหญ่เป็นหลักหลายหมื่นถึงหลายแสน อันนี้แหละที่เราจะต้องมีวิธีคิดค่าตัวกัน</p><p>เข้าเรื่องเลย เวลาคิดค่าตัว เราคิดอยู่สองแบบ</p><ol><li><strong>Demand side “เราอยากได้เงินเท่าไหร่”</strong></li></ol><p>วิธีการคือให้เราดูจากเนื้องานแล้วตีออกมาว่าเราจะต้องใช้เวลาในการทำเท่าไหร่ แล้วเราก็คูณเรทรายวันหรือรายชั่วโมงไป สมมุติงานนี้ต้องใช้เวลาทำ 10 วัน เรทรายวัน คือ 4,000 บาท ค่าตัวของงานนี้ = 10 * 4,000 คือ 40,000 บาท</p><p>ฟังดูง่ายใช่มั้ย แต่มันจะมีคำถามต่อมาว่า แล้วเรตของเราควรเป็นเท่าไร</p><p>ตอนช่วงออกจากงานใหม่ เราใช้วิธีเอาเงินเดือนที่เคยได้มาหารจำนวนวันที่ทำงาน แล้วก็คิดไปว่านี่แหละคือ daily rate ขั้นต่ำที่จะต้องได้ เพื่อที่รายได้และคุณภาพชีวิตเราจะไม่ลดลงจากตอนมีเงินเดือน</p><p>แต่พอทำไปสักพักก็ตั้งคำถามกับตัวเองว่า ก็เราออกมาแล้ว ทำไมเราต้องแคปเงินที่จะได้ไว้เท่ากับตอนทำงานประจำล่ะ แถมเราก็ไม่ได้อยากทำงานเป็นจำนวนชั่วโมงมากเท่ากับตอนทำงานประจำด้วย (คิดเล่นๆ คือ 20 * 8 = 160 ชั่วโมงต่อเดือน) เราก็เลยคิดอีกแบบว่า เราอยากได้รายได้ต่อเดือนเท่าไร แล้วหารด้วยจำนวนชั่วโมงที่เราอยากทำงานต่อเดือน</p><p>สมมุติว่า คุณอยากได้รายได้เดือนละ 120,000 แต่อยากทำงานแค่เดือนละ 60 ชั่วโมง (วันละ 2–3 ชั่วโมง) ก็แปลว่าคุณต้องคิดค่าตัวชั่วโมงละ 120,000/60 = 2,000 บาท</p><p>แต่พอคิดแบบนี้ไปสักพักก็จะเจอว่า ไม่ใช่ทุกงานที่คิดราคาแบบนี้ได้ เช่น มีคนมาจ้างเราไปบรรยายหนึ่งชั่วโมง โดยให้เรต 2,500 บาท ต่อหนึ่งชั่วโมงที่บรรยายนั้น ฟังดูก็โอเคเนาะ ไม่น่าเกลียด แต่ถ้ายอมทำแบบนี้ไปเรื่อยๆ สักพักจะเจอว่าเหนื่อยมาก และค่าแรงไม่คุ้มความเหนื่อยเลย</p><p>เพราะในความเป็นจริงแล้ว ก่อนที่จะบรรยายได้ เราต้องใช้เวลาจัดทำเนื้อหา อ่านวิเคราะห์ เอางานวิจัยต่างๆ มาเรียบเรียง นั่งทำสไลด์ และเดินทางไปบรรยาย ทั้งหมดนี้ อาจจะใช้เวลาเป็น 10 ถึง 20 ชั่วโมงด้วยซ้ำ ดังนั้น ค่าตัวสำหรับการบรรยายครั้งนั้น ควรเป็น 25,000 ถึง 50,000 ได้เลย หรือบางงานก็คิดเป็นมูลค่าไม่ได้ เพราะมันคือ expertise ที่เราสั่งสมมาตลอดชีวิตการทำงานของเรา</p><p>พอเราพลิก mindset แบบนี้ มันทำให้เรากำหนดค่าตัวที่สะท้อนกับความเชี่ยวชาญ (แต่ก็ต้อง realistic กับตัวเองด้วยนะว่า ประสบการณ์ ชั่วโมงบิน รวมถึงความเป็นที่รู้จักของเรา เราควรจะคาดหวังแค่ไหน ถ้ามากไป ก็อาจจะไม่ได้งานเด้อ) และวิถีชีวิตที่เราอยากได้ (ฉันก็อยากมีเวลาพักผ่อนและดูแลลูกอ่ะค่ะ) คนที่มาจ้างก็จะเห็นด้วยว่า งานบางอย่างไม่ใช่สิ่งที่ทำได้ง่ายๆ จ่ายถูกๆ ถ้าอยากได้เราไปทำจริงๆ ก็ต้องยอมจ่ายในราคาที่สูงขึ้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fenDKsbACKbzxgqYUYibAA.jpeg" /><figcaption>ก็ตามนั้นจ้ะ 555</figcaption></figure><p>ที่นี่เนี้ย ก็จะเห็นว่า ถ้าเราเริ่มคิดแบบ ค่าตัวเราจะเริ่มแพงขึ้นมามากๆ ผู้จ้างบางคนก็อาจจะจ้างไม่ไหว มันก็เลยต้องมาต่อที่การคิดแบบที่ 2</p><p><strong>2. Supply side “คนจ้างพร้อมจ่ายเท่าไหร่”</strong></p><p>ส่วนใหญ่คนจ้างมี budget อยู่ในใจอยู่แล้ว ก็อยู่ที่ว่าเขาจะบอกเราตรงๆ หรือเปล่า อันนี้ต้องใช้ความสัมพันธ์ ความไว้เนื้อเชื่อใจ ถ้าเป็นเพื่อนกันก็จะง่ายหน่อย</p><p>ก็ถามไปตรงๆได้เลยว่างานนี้พี่มี budget ประมาณเท่าไร แล้วเราก็จะดูว่าสามารถทำได้ไหมภายในงบเท่านั้น บางโปรเจกต์ที่เป็นโปรเจกต์ใหญ่ ต้องฟอร์มทีม หาคนจ้างมาช่วย มีชิ้นงานค่อนข้างเยอะ เราก็จะต้องคิด cost คร่าวๆ บางครั้งก็อาจจะต้องปรับ methodology วิธีการทำงานบางอย่างเพื่อให้มันอยู่ในงบประมาณ แต่คุณภาพไม่ลดลง เช่น ถ้า cost เดินทางลงพื้นที่สูง ใช้ทีมลงเยอะ ก็อาจจะลดจำนวนครั้งในการลงพื้นที่ แต่เก็บข้อมูลให้มีคุณภาพมากขึ้น</p><p>ปกติส่วนที่เหลือจากมูลค่า project — cost ก็คือกำไร แต่ในโลกของฟรีแลนซ์ มันก็คือค่าตัวของเรานั้นแหละ ซึ่งก็ควรให้มันไม่น่าเกลียด เก็บไว้เป็นเงินสำรองได้เพราะงาน ฟรีแลนซ์ มันมีความไม่แน่นอน ไม่ได้มีตลอด ส่วนเหลือจากโปรเจกต์ที่ได้มา ก็เพื่อเอามาเลี้ยงตัวเองในช่วงที่ไม่มีงานด้วย</p><p>พอเรามีตัวเลขทั้งสองในใจ ตรงจุดนี้นี่แหละ ที่มันเป็นการต่อรองการระหว่าง “สิ่งที่เราอยากได้” กับ “สิ่งที่ผู้จ้างจ่ายไหว” มันก็ขึ้นอยู่กับกติกาของแต่ละคนแล้ว ว่าจะรับได้มากน้อยแค่ไหน</p><p>เราเคยรับงานของทั้งองค์กรเอกชนใหญ่ๆ บริษัทในตลาดหลักทรัพย์ ลงมาจนถึงพวก SME โรงเรียน สถาบันศึกษา และ เอ็นจีโอต่างๆ เจอว่า ฝั่งผู้จ้างมีกำลังในการจ่ายไม่เท่ากันหรอก สมมติให้ไปสอนเอกชนใหญ่ๆ ครึ่งวัน อาจจะคิดค่าตัวได้หลายหมื่น แต่ไปบรรยายเต็มวัน ในมหาลัยหรือ NGO สักที่ ได้ 5,000 บาทก็บุญแล้ว</p><p>ตลกสุดที่เคยเจอ คือไปบรรยายเรื่องการศึกษา 2 ชั่วโมง ได้ชั่วโมงละ 600 แต่ก่อนบรรยาย มีเวลาว่างอยู่ชั่วโมงนึง เลยไปนวดที่ร้านนวดหน้าโรงแรมที่เค้าจัดงาน เจอค่านวด ชั่วโมงละ 600 เหมือนกัน อ้าวหมดแล้ว ค่าบรรยายฉัน ถึงกับถามตัวเองเลยว่า นี่ฉันมาเป็นนักวิชาการทำไมนะ ไปเป็นหมอนวดก็ได้เงินเท่ากัน 5555 (มีคนบอกว่า ถ้าเป็นหมอดูได้มากกว่านี้อีก)</p><p>แต่ถามว่ารับมั้ย ก็รับ 555 เพราะว่า มันเป็นงานที่เราชอบ เรื่องที่เราอิน ใจเราอยากทำงานกับคนที่อยู่ในภาคการศึกษากับภาคประชาสังคมอยู่แล้ว แล้วค่อยรับงานเอกชนมาถมแทน เป็นโรบินฮู้ดนี่เรา</p><p>ช่วงนี้เศรษฐกิจไม่ค่อยดี หลายคนอาจจะอยากเริ่มรับงานเสริมกันมากขึ้น ก็หวังว่าที่เขียนเล่ามานี้จะพอเป็นประโยชน์นะคะ ขอให้ได้งานดีๆ เงินดีๆ กันทุกคนจ้า</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f8eebc7b5685" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Moments of 2025]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/moments-of-2025-189c214de09a?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/189c214de09a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 31 Dec 2025 07:15:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-12-31T07:15:58.389Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>เรื่องราวสำคัญๆ ที่เกิดกับชีวิตในปี 2025</p><p><strong>เป็นคอลัมนิสต์ของมติชนรายสัปดาห์</strong></p><p>เรียกว่าเป็นงานที่ในฝันเหมือนกับที่ manifest มาเลย เราเชื่อว่า จักรวาลให้สิ่งนี้มาเพื่อมาเป็นช่องทางให้ข้อสังเกต ความคิด ของเราได้ออกไปสู่ผู้คนได้มากขึ้น ช่วงนี้คิดอะไรได้ก็เขียนไปเรื่อยๆ แล้วก็สังเกตเห็นว่า น้ำเสียงในการเล่าของแต่ละบทความก็แตกต่างกัน เหมือนเราเองก็กำลังค้นหาอยู่ว่า “น้ำเสียง” ที่เราจะใช้กับช่องทางนี้คืออะไร จะเขียนเรื่องราวแบบไหน เอาจริงๆ ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะบางครั้งมันก็ยากที่จะมั่นใจในเสียงของตัวเอง พอรู้สึกไม่มั่นใจในสิ่งที่ตัวเองอยากพูด ก็เผลอหลบไปใช้เสียงของนักวิชาการที่ใช้ถ้อยคำดูขึงขัง อ้างอิงสารพัด เพื่อเพิ่มน้ำหนักให้สิ่งที่ตัวเองอยากสื่อ แต่บางครั้งก็แค่อยากจะเขียนแบบเกรี้ยวกราด ประชดประชันแบบผู้หญิงขี้รำคาญคนหนึ่ง</p><p>เมื่อต้นธันวา ได้เจอพี่เอ๋ นิ้วกลมที่เป็นคอลัมนิสต์เหมือนกัน (แต่พี่เขามืออาชีพ เรานั้นมันคนละชั้น 555) แกก็บอกว่า แกก็เจอว่า “น้ำเสียง” ที่ใช้เขียนในแต่ละช่องทางไม่เหมือนกัน เดี๋ยวก็จะหาเจอว่า สำหรับช่องทางนี้จะใช้น้ำเสียงแบบไหน และจริงๆ แล้ว สิ่งที่น่าสนใจของทรายคือเป็นน้ำเสียงของผู้หญิง ซึ่งไม่ค่อยมีในแวดวงคอลัมนิสต์ ได้ฟังแล้วก็รู้สึกมีความมั่นใจขึ้นว่า เออ ก็เขียนต่อไปนั่นแหละ ก็แค่เป็นเสียงหนึ่งของผู้หญิงและคนเป็นแม่ที่มีทั้งชีวิตครอบครัว ชีวิตการทำงานแต่ก็ยังตั้งคำถามต่างๆ กับสังคมที่ตัวเองเห็น เขียนในสิ่งที่รู้สึกจริงแท้กับตัวเอง ช่วงไหนอยากเนิร์ดก็เนิร์ด ช่วงไหนฟีลลิ่งเยอะก็ใส่ฟีลลิ่ง ใครชอบอ่านแบบนี้ เดี๋ยวเขาก็อ่านเอง 555</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/512/0*edY02IJdZM7paC-r" /></figure><p><strong>โปรเจกห้องเรียนข้ามขอบ</strong></p><p>เป็นโครงการที่สนุกมาก ได้คุยกับทีมทีไรก็รู้สึกมีพลัง รู้สึกถึงการก้าวไปข้างหน้า การพยายามทดลองโมเดลของการจัดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงในและนอกระบบเข้าด้วยกัน เชื่อมทั้งคนและวิธีการด้วย ชอบสปิริตของงานนี้ ส่วนเนื้องานก็เป็นงานที่ได้ลงสนามเยอะดี ตั้งแต่ตอนเก็บข้อมูล ไปสังเกตการณ์กิจกรรม คุยกับน้องๆ เยาวชน มันทำให้รับรู้และรู้สึกจริงๆ ถึงสถานการณ์ปัญหาในชีวิตที่พวกเขาเผชิญ ใช้ทั้งฐานหัว ฐานใจแบบเต็มๆ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*o8vryV2ym7LEldbtM5FMtg.jpeg" /></figure><p>การได้นำเสนอบนเวทีสัมมนาปิดโครงการเมื่อเดือนพ.ค. ก็เป็นอีก moment สำคัญ ทำให้กลับมาค้นพบว่า จริงๆ แล้ว งานของการนำเสนองานวิจัยเป็นงานที่เราชอบมาก เพราะมันทำให้ต้องทบทวนสิ่งที่ค้นพบในตลอด 1 ปี และต้องนำมาเรียบเรียง ร้อยเรียงให้เป็นเรื่องราวที่คนที่ไม่มี background ด้านการศึกษาหรืองานวิจัยฟังก็เข้าใจได้และรู้สึกไปกับมันด้วย คิดว่าทักษะนี้ยังไงก็เป็นจุดแข็งของตัวเอง ถึงหลังๆ มานี้จะได้ใช้มันน้อยไปหน่อย (ปีหน้าขอให้ได้ใช้อีกบ้าง) นอกจากนั้น การขึ้นเวทีแบบนี้ก็จะมีความตื่นเต้น adrenaline หลั่งตอนจะต้องขึ้นเวที มีความเป็น performance แบบนึง ซึ่งน่าสนุกดี</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QMHyNNN5bS8jZr-xjLj2wQ.jpeg" /></figure><p><strong>Podcast ชั่วโมงนี้ไม่มีคำตอบ</strong></p><p>นี่ก็เป็นงานที่ manifest ได้มา คือก่อนหน้านี้ เคยอยากทำ podcast มากแต่ไม่มีทุน ไม่มีทีม และไม่มีแรงกดดันให้ต้องทำจริงๆ มัวแต่ทำงานอื่นๆ (ก็ต้องทำงานที่คนเข้าจ้างเราให้เสร็จก่อนอ่ะนะ 555) จำได้ว่าเคย manifest ว่า ขอให้ได้ทำ podcast โดยที่ไม่ต้องออกเงินตัวเอง แล้วโอกาสนี้ก็เข้ามาเลย อย่างกับฝันไป เลยงัดเอาทุกประเด็นที่เคยคิดไว้ว่าอยากทำ มา curate เนื้อหา งัดเอาทุก connection ที่พอมี ชวนมาเป็นแขกรับเชิญ จำได้ว่าทำร่าง content ทั้งหมดเสร็จในไม่กี่ชั่วโมง เหมือนในหัวมันรอโอกาสนี้มาโดยตลอด แล้วก็ได้ทีมที่น่ารัก ครูกั๊กและทีม production น้องเทียน น้องพลอย มาช่วยกันทำ จนอัดเสร็จลุล่วง 12 EP ได้ใน 4 วัน (ช่วงนั้นเพิ่งออกจากโรงพยาบาลเพราะหลังเดาะขั้นรุนแรงด้วย อีพีแรกๆ ยังใส่ที่ดามหลังนั่งอัดอยู่เลย ไม่รู้ทำไปได้ยังไง)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nAKVtWM65hWaz1z5M-_tvQ.jpeg" /></figure><p><strong>หลักสูตรผู้นำเพื่อความเป็นธรรม (Equity Leadership)</strong></p><p>รู้สึกดีใจมากที่ได้สมัครหลักสูตรนี้ไป ทำให้ได้เจอกับผู้คนดีๆ คนเก่งๆ ที่ทำงานเพื่อความเป็นธรรมในสังคมด้านต่างๆ ทั้ง ด้านสาธารณสุข การเมือง คนชายขอบ สิทธิทางเพศ ฯลฯ ได้เดินทางไปเรียนรู้ในที่ต่างๆ ที่ถ้าไม่ได้อยู่ในโครงการนี้คงไม่ได้ไป</p><p>การได้มาเลเซียด้วยกันก็เปิดหูเปิดตามาก เป็นครั้งแรกที่ได้ไปเข้าใจประเทศเพื่อนบ้านแบบลงลึกและก็เห็นว่ามีหลายอย่างที่เราสามารถเรียนรู้ได้จากเขา หรือนำมา reflect สะท้อนกับสิ่งที่เกิดในประเทศเรา ถึงแม้ว่าจะเรียนหนัก พักผ่อนน้อย ลงพื้นที่ทีไร ไข้ขึ้น ป่วยกันแทบทุกโมดูล แต่ก็ได้แรงบันดาลใจเยอะมาก พอคิดว่าจะเขียนบทความทีไร ก็เขียนไม่ทัน แรงบันดาลใจใหม่มาอีกแล้ว 555</p><p>หลักสูตรนี้เป็นสิ่งที่จะได้ไปต่อในปีหน้า เพราะเพิ่งผ่านไปครึ่งหลักสูตร ยังต้องเรียนอีกหลายโมดูลจ้า</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zTbz0SjY9QDLOMGdPzjrZA.jpeg" /></figure><p><strong>ปิดเทอมสร้างสรรค์</strong></p><p>เอาจริงๆ เนื้องานไม่ได้มีอะไรใหม่มาก เพราะประเมินกันมา 3 ปีแล้ว มีแต่เก็บข้อมูลเยอะขึ้นซึ่งนั่นก็ไม่มีปัญหาอะไรเพราะปีนี้มีป้อมปืนมาเสริมทัพ แต่ที่ชอบคือ คนที่ทำงานด้วยกัน แก๊งค์คลองเตยดีจัง พี่แอ๋ม เกียร์ เซียน เทอร์โบ และกลุ่ม Learning Creators ในเครือข่าย นี้มีลงไปงานเปิดตัวที่ขอนแก่น ได้เม้าฉ่ำ ได้เต้นหมอลำหน้าฮ่าน แล้ววันรุ่งขึ้นต้องเป็นพิธีกรขึ้นเวทีนำเสวนา ตอนเวทีสรุปงานก็คือร้องคาราโอเกะยันเที่ยงคืนแล้ววันรุ่งขึ้น ก็ให้ฉันนั่งพับเพียบเสนอผลวิจัยกับผู้เข้าร่วมที่สภาพแบบเพิ่งตื่น อะไรแบบเนี่ย คือชอบมากกกก ไม่จ้างก็จะทำ 5555</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VcJwlypiN8o0zuzM0EKRyg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-_PqpDc3vTAKgoDBXLoy1Q.jpeg" /></figure><p><strong>Rubrics ประเมินพื้นที่เรียนรู้</strong></p><p>อันนี้เป็น by-product ของโปรเจกประเมินพื้นที่เรียนรู้ที่ได้รับทุนของ สสส. เนื่องจากมีพื้นที่ได้รับทุนให้ไปขยายผลและพัฒนากิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อเด็กและเยาวชนมากขึ้น ก็จะเกิดคำถามว่า จะวัดประเมินผลพัฒนาการได้อย่างไร แล้วความยากคือ แต่ละพื้นที่มีสไตล์ มีฐานทุนไม่เหมือนกันเลย มันจะสร้างเครื่องมือวัดที่ cut across ทุกแบบได้ไงหว่า</p><p>ไม่รู้ตอนนั้นเกิดอะไรขึ้น จู่ๆ ความคิดมันก็ flip ขึ้นมาว่า เออ มันไม่จำเป็นต้องเป็นเราคิดทั้งหมดก็ได้นี่หว่า ทางที่ดีที่สุด ก็คือ ให้พี่ๆ ที่ทำพื้นที่เรียนรู้นั่นแหละ มาระดมสมอง มองจากสายตาของพวกเขาเองว่า พื้นที่เรียนรู้ที่ดี ในมุมมองของพวกเขา มันหน้าตายังไงกันแน่ เพราะเขาก็ทำเรื่องนี้กันมาเป็นสิบๆ ปี พวกเขานั่นแหละรู้ดีที่สุด</p><p>แล้วมันดันกลายเป็นแนวทางที่ถูกต้องมาก สุดท้ายแล้ว เลยเกิด rubrics ประเมินพัฒนาการพื้นที่เรียนรู้ที่ทุกคนได้พัฒนาขึ้นมาด้วยกัน ซึ่งทุกวันนี้หลายพื้นที่ก็ยังใช้อยู่ เอาไปต่อยอด และนำมาเผยแพร่เป็นเครื่องมือสาธารณะให้คนที่อยากทำพื้นที่เรียนรู้แต่ไม่ได้อยู่ในโครงการเอาไปใช้ได้ด้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่เราชอบมากส่วนตัว คือมี spill-off effect จากโครงการไปสู่คนที่ไม่อยู่ในโครงการด้วย</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zu1em-VCL7VZ4n7GtbfV2g.jpeg" /></figure><p>สำหรับเรา โครงการนี้ ทำให้ความเชื่อพื้นฐานของในการทำงานประเมินของในสไตล์ของเราชัดเจนขึ้นไปอีก และน่าจะเป็นรากฐานของการทำงานในปีต่อๆ ไปของ Teal Work</p><ol><li>คนทำงานหน้างานคือคนที่รู้ดีที่สุด นักประเมิน (แบบเรา) เป็นแค่คนที่เข้าไปเสริมพลังให้เขาเก็บเกี่ยวผลลัพธ์ของงานออกมาในรูปแบบที่ชัดเจนขึ้นและสื่อสารได้ อย่างมีหลักการวิชาการรองรับ</li><li>คนทำงานหน้างานไม่จำเป็นต้องพึ่งพานักประเมินอย่างเราตลอดไป หากเราสามารถเติมทักษะให้เขาประเมินหน้างานตัวเองได้ แบบนั้นจะยั่งยืนที่สุด (ถึงแม้ว่ามันจะหมายความว่า ในอนาคต เราจะไม่ได้เงิน ไม่ถูกจ้างจากโครงการเดิมอีกก็ตาม)</li><li>ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ประเมินกับผู้ถูกประเมิน ไม่จำเป็นต้องตั้งอยู่บนความไม่ไว้วางใจ (ผู้ประเมินไม่เชื่อว่าผู้ถูกประเมินทำงานจริง ผู้ถูกประเมินไม่ไว้วางใจผู้ประเมินว่าจะมาตรวจสอบตัวเองได้จริงหรือ) แต่ควรตั้งอยู่บนทำงานร่วมกันแบบเป็นกัลยาณมิตร (ผู้ประเมินแค่มีหน้าที่ช่วยให้ผู้ถูกประเมิน มีข้อมูล มีหลักฐานที่นำมาพัฒนาต่อได้ และก็ไม่ได้รู้ทุกเรื่อง ผู้ถูกประเมินอาจจะรู้มากกว่าในหลายๆ เรื่อง และเราต้องรับฟังกัน พูดภาษาเดียวกันให้รู้เรื่อง)</li></ol><p>ใดๆ คือ การทำงานกับตัวตน มองเห็นแนวโน้มและอีโก้ตัวเอง มีผลมากให้เราสามารถ approach งานด้วยวิธีการแบบใหม่ ที่ไม่ต้องมองว่า ตัวเองต้องรู้ดี ต้องเป็นคน orchestrate ทุกอย่าง และปล่อยให้มีที่ว่างที่คนอื่นเข้ามาสร้างงานด้วยกัน แล้วก็จะพบว่ามันสร้างสิ่งที่มหัศจรรย์ได้</p><p><strong>ชีวิตประจำวัน ลูกและครอบครัว</strong></p><p>มี moment เล็กๆ น่ารักๆ หลายอย่างที่เกิดขึ้น เช่น เห็นลูกสองคนเติบโตขึ้น สนิทกัน พูดคุยกันกระจุ๋งกระจิ๋ง เล่นด้วยกันมากขึ้น ตีกันน้อยลง ก็รู้สึกแฮปปี้ น่ารัก เป็นจุดๆ เป็นหย่อมๆ เล็กในแต่ละวัน วันไหนที่ตัวเองมีเวลาได้ออกไปเดินในธรรมชาติ หรือได้นั่งสมาธิยาวๆ โดยไม่มีใครรบกวน ได้ออกกำลังกาย ก็จะรู้สึกดีที่ได้ดูแลตัวเอง เป็นปีที่ schedule เวลาเพื่อการพักผ่อนแบบจริงจัง ถ้านับดูแล้ว จำนวนชั่วโมงการทำงานเราลดลงมากๆ มีเวลาเป็นเดือนๆ สำหรับพักผ่อน (ทั้งที่พักอย่างตั้งใจ และโดนร่างกายบังคับให้พัก) แต่กลับทำงานออกมาได้มากมาย และพอใจกับผลงานกว่าที่เคยทำมา</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4krJ0eiEGYAaDJgooObRow.jpeg" /></figure><p><strong>สุขภาพร่างกาย</strong></p><p>เป็นปีที่แปลกดี คือ เล่นพิลาทีสติดต่อกันมาได้เกือบ 2 ปีแล้ว อาการปวดต่างๆ ก็ดีขึ้น (น่าจะมาจากการนั่งสมาธิด้วย) และก็รู้สึกว่าฟิตและโทนขึ้นมาก แต่ก็จะมีเหตุการณ์เข้ามาให้ร่างกายพังแบบคาดเดาไม่ได้ เข้าโรงพยาบาล 2 ครั้ง ครั้งหนึ่งเพราะปวดหลังรุนแรง ซึ่งมาจากความเครียดสะสมในร่างกายและปมเก่าๆ ถูกกระตุก และเป็นจุดให้ได้ทำงานกับปมนั้น และอีกครั้งคือเป็นไข้รากสาดใหญ่ มาจากการไปลงพื้นที่ พักผ่อนน้อย ภูมิตก แต่ทุกครั้งที่ป่วยและหายป่วย ก็จะเกิด big moment of gratitude ขอบคุณชีวิตที่ได้มา ขอบคุณแพทย์ พยาบาล ระบบสาธารณสุข ขอบคุณสามี ครอบครัว เพื่อนฝูง ที่เป็นห่วงเป็นกำลังใจให้ตอนป่วย แถมหลังจากป่วยใหญ่ๆ แล้วงานจะปังมาก คุ้มมั้ยเนี่ย ปีหน้าไม่เอาแล้วแบบนี้ได้มั้ย ของานปังแบบไม่ต้องป่วยดีกว่า</p><p><strong>จิตวิญญาณ</strong></p><p>เป็นปีที่เริ่มภาวนาอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ เป็นปีที่อ่านหนังสือธรรมะเยอะมาก อ่านหนังสือเกี่ยวกับศาสนาแบบเนิร์ดๆ ฟังธรรมะ ฟังคลิปภาวนา ไปเข้าเรียนคลาสปฏิจจสมุปบาท ฯลฯ คือถ้าใครได้มาเห็น history สิ่งที่เสพใน youtube และกองหนังสือที่บ้านคงตกใจว่านี่กลายเป็นคนพุทธแบบเต็มตัว แม้บางช่วงจะหลุดๆ ไปบ้าง ไม่ได้ปฏิบัติมากอย่างที่ตั้งใจไว้ แต่ชัดเจนแล้วว่า การภาวนาและสมาธิเป็นสิ่งที่จะทำต่อไปเพื่อตัวเองและครอบครัว เพราะมันทำให้เราเป็นคนที่ดีขึ้น อารมณ์สม่ำเสมอ กลับสู่สมดุลเร็วขึ้นเวลาเจอเรื่องขึ้นลงในชีวิต รู้ตัวเร็วขึ้นเวลามีเรื่องมากระทบใจ ที่สำคัญคืออาการนอนไม่หลับที่เป็นมา 2–3 ปี อาการปวดเรื้อรังตามที่ต่างๆ ตอนนี้หายหมด ไม่ต้องใช้ยา ไม่ต้องหาหมอ มหัศจรรย์มาก</p><p>moment ที่ทรงพลัง น่าจะเป็นการไปวิปัสสนา Goenka 10 วัน ตอนปลายเดือน พ.ย. ได้ฟังเสียงลือเสียงเล่าอ้างมานาน และก็รู้สึกโหยหาอยากไปปฏิบัติภาวนายาวๆ ให้ได้สักปีละครั้ง ครั้งล่าสุดที่ไปคือ ปลายปี 2024 ก็รู้สึกว่ามีอะไรหมักหมมในจิตเยอะเหลือเกิน ต้องไปเคลียร์ออกบ้าง ตัดสินใจจองล่วงหน้าเกือบ 4 เดือน และจัดตารางงานต่างๆ ให้เว้นช่วงนั้นไว้ เตรียมตัวเตรียมใจไปอย่างเต็มที่ แล้วก็ไม่ผิดหวังเลย คิดว่าเป็นแนวปฏิบัติที่แข็งแรง ตรงไปตรงมา และเรียบง่าย แต่เป็นการฝึกฝนจิตใจลึกลงไปถึงการ rewire ระบบประสาทเลย ฉันที่เนิร์ดกับเรื่องสมองก็คืออินมาก เพราะวิธีการฝึกของที่นี่สอดคล้องกับหลักวิทยาศาสตร์สมองและการเรียนรู้มากๆ ตั้งใจจะเขียนเล่าเรื่องนี้ยาวๆ แต่ยังไม่มีเวลาสักที เอาเป็นว่าใครสนใจ ทักมาดีกว่าแล้วจะเล่าให้ฟัง</p><p>โดยรวมก็เป็นอีกปีหนึ่งที่มีขึ้นมีลง มีร้อนมีหนาว เต็มไปด้วย moment ที่ประทับใจ สดใหม่ ไม่อ่อม มีเพื่อนฝูง เป็นปีที่สภาพจิตใจโอเคมากๆ เพราะมีคนดีๆ แวดล้อมในชีวิตมากมาย</p><p>ขอบคุณทุกคน ขอบคุณจักรวาล ขอบคุณตัวเองที่รักตัวเอง ดูแลตัวเอง ไม่เคยสิ้นหวังในตัวเอง หวังว่าปีหน้า ก็จะเป็นอีกปีที่เดินต่อไปได้เรื่อยๆ ได้อย่างมีพลัง</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=189c214de09a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[พ่อแม่แค่พอดี: ทำอย่างไรเมื่อความสัมพันธ์เปลี่ยนไปหลังมีลูก]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B8%9E%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B9%81%E0%B8%84%E0%B9%88%E0%B8%9E%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%B5-%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%9B%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%A5%E0%B8%B9%E0%B8%81-a31d30652531?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a31d30652531</guid>
            <category><![CDATA[parenting-advice]]></category>
            <category><![CDATA[family]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 27 Oct 2025 07:49:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-27T07:49:30.010Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>“ลูกคือโซ่ทองคล้องใจ” “มีลูกแล้วจะได้รักกันมากขึ้น”</p><p>ฉันได้ยินคำพูดพวกนี้มาตั้งแต่เป็นวัยรุ่น แต่เมื่อไม่นานมานี้เอง ที่ฉันได้มีโอกาสรับฟังเพื่อนๆ ที่เป็นแม่พูดคุยเปิดใจกัน ฉันถึงได้รู้ว่า แท้จริงแล้วการมีลูกนั้น ทำให้ความสัมพันธ์คู่รักของพ่อแม่จำนวนไม่น้อยสั่นคลอน ในบางกรณีก็ถึงกับแตกหัก เลิกรา หย่าร้างกัน</p><p>ไม่ต้องมองไปไกลหรอก ชีวิตคู่ของฉันกับสามีเองก็มีช่วงเวลาที่เกือบจะไปไม่รอดเหมือนกันหลังมีลูก ทั้งๆ ที่ไม่มีวี่แววมาก่อนเลยว่าจะเป็นแบบนั้น</p><p>เราคบกันตั้งแต่สมัยอยู่มหาวิทยาลัยปี 2 จนกระทั่งเรียนจบและทำงานได้ไม่นานก็แต่งงานกัน เราเลยมีช่วงเวลาแบบคู่รักยาวนานเกือบสิบปีกว่าเราจะมีลูกด้วยกัน ในช่วงเวลาก่อนมีลูกนั้น แม้ว่าจะมีทะเลาะหรือกระทบกระทั่งกันบ้างตามประสาคู่รัก แต่เราไม่เคยคิดว่าจะเลิกกันเลย ไม่แม้แต่สักนิดเดียว จนกระทั่งมีลูกเท่านั้นแหละ (และโชคดีที่ผ่านมาได้โดยยังไม่เลิก)</p><p>ฉันคิดว่าสาเหตุที่ทำให้คนเราอยากเลิกรากันหลังมีลูกนั้นเยอะแยะไปหมด บางคู่อาจจะมีความไม่ลงรอยหรือความเข้ากันไม่ได้มาตั้งแต่ก่อนมีลูก แล้วรอยแยกนั้นขยายขนาดใหญ่ขึ้นหลังมีลูก แต่ต่อให้เป็นคู่ที่เข้ากันได้ดีอยู่แล้ว การมีลูกก็กลายเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้บรรยากาศชีวิตคู่เปลี่ยนไปได้อยู่ดี</p><p>ส่วนหนึ่งคือ การมีลูกนั้นเปลี่ยนแปลงชีวิตคนที่เป็นแม่มหาศาล จนบางครั้งเราเองก็ตั้งตัวไม่ติด ฉันคิดว่าแม่ๆ ทุกคนเคยผ่านช่วงเวลาที่พยายามจะตั้งหลักกับตัวเอง ในขณะที่ก็ต้องเป็นที่พึ่งให้กับลูก แถมอยู่ดีๆ ก็กลายเป็นคนที่ต้องมาจัดการบ้านที่มีความโกลาหลมากขึ้น (หลายคนอาจจะคิดไม่ถึงว่าการมีลูกนั้นเพิ่มงานบ้านขึ้นหลายเท่าตัว) การอดหลับอดนอน ความเหน็ดเหนื่อยสะสม ทำให้ความสามารถในการควบคุมอารมณ์ของทั้งสองฝ่ายลดลง เรื่องที่เคยเป็นเรื่องเล็ก ถ้อยทีถ้อยอาศัยกันได้ ก็กลายเป็นชนวนให้ทะเลาะกันได้ใหญ่โต</p><p>ประเด็นสำคัญคือ การมีลูกนั้นเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ระหว่างภรรยาและสามีไปตลอดกาล จากแต่เดิมที่เคยใช้เวลาแบบคู่รัก นั่งดูหนังด้วยกัน ไปกินข้าวกันสองคน พูดคุยในเรื่องต่างๆ ที่ลึกซึ้งต่อจิตใจ กลับกลายเป็นความสัมพันธ์แบบเพื่อนร่วมทีม ที่ต้องรับผิดชอบงานเลี้ยงลูกร่วมกัน บทสนทนาของคู่รักเปลี่ยนไป กลายเป็นเรื่องโลจิสติกส์และการบริหารจัดการ ว่าใครจะเป็นเอาลูกเข้านอน ตารางนัดหมอลงล็อกได้มั้ยกับตารางงานของเรา พี่เลี้ยงลาอีกแล้ว แล้วใครจะลางานมาดูลูก ฯลฯ นานวันไป ก็เหลือแต่บทสนทนาจำพวกนี้เป็นหลัก</p><p>ในคู่ของฉัน แต่เดิมตอนยังไม่มีลูก เราเหมือนมีกติกาที่รู้กันเองว่า ต่อให้เราทะเลาะกัน เราก็จะคุยกันและหาวิธีเคลียร์กันภายในวันนั้น ไม่แยกย้ายไปนอนโดยที่ยังโกรธกันอยู่ แต่พอมีลูก ต่างฝ่ายต่างเหนื่อยและเพลีย ทะเลาะกันแล้วขี้เกียจจะเคลียร์ แยกย้ายไปนอนเลยดีกว่า และลามไปถึงว่า เมื่อมีเรื่องไม่พอใจเกิดขึ้น ก็จะไม่อยากสื่อสารกับอีกฝ่ายแล้ว เพราะถ้าพูดก็จะทะเลาะกัน แล้วก็เหนื่อยที่จะต้องมาเคลียร์กัน</p><p>ทำแบบนี้มากเข้า ดูเหมือนจะได้ความสงบสุขในบ้านลอยขึ้นมาบนผิวหน้า แต่จริงๆ แล้วมันก็แค่ความเงียบ ที่ข้างล่าง ในใจของแต่ละคน เต็มไปด้วยตะกอนของความไม่พอใจ ความไม่เข้าใจ และความน้อยใจ (resentment) ที่รอวันระเบิดออกมา ไม่ก็จับกันเป็นก้อนหนักที่ยากจะสลายไปได้ ความสัมพันธ์ก็ยิ่งห่างเหินขึ้นเรื่อยๆ</p><p>สิ่งนี้ดูจะไปได้ดีกับชุดคำสอนที่ฉันมักได้ยินมาจากคนรุ่นพ่อแม่ของเรา ทั้ง “น้ำขุ่นไว้ใน น้ำใสไว้นอก” และ “ความในอย่าเอาออก ความนอกอย่าเอาเข้า” ทำให้การเอาเรื่องนี้มาเล่าปรับทุกข์กับคนอื่นกลายเป็นเรื่องยาก หนำซ้ำ ฉันแต่งงานและมีลูกค่อนข้างเร็วเมื่อเทียบกับเพื่อนวัยเดียวกัน เพื่อนที่จะเข้าใจและให้คำปรึกษาเรื่องนี้ได้ก็แทบไม่มี ทำให้ฉันต้องกดความไม่พอใจ ความรู้สึกขาดแคลนทางอารมณ์นี้ลงไปให้ลึกขึ้นอีก</p><p>แต่ก็เป็นธรรมชาติของโลก ที่ทุกอย่างที่ถูกกดไว้ย่อมหาวิธีลอยขึ้นมาบนผิวหน้าได้อยู่ดี ช่วงที่ลูกคนโตอายุได้ราวหนึ่งปี แม้ว่าทุกอย่างจะดูไปได้สวย แต่ปัญหาความสัมพันธ์ปะทุขึ้นมาตอนเราไปเที่ยวต่างประเทศกัน ทั้งๆ ที่มันเป็นทริปสุดอลังการแบบครั้งเดียวในชีวิต วันหนึ่งในทริปนั้น ในขณะที่เราขับรถไปบนเส้นทางที่สวยงาม ท่ามกลางวิวทิวทัศน์ธรรมชาติที่งดงามเหมือนสรวงสวรรค์ ฉันได้แค่มองมันผ่านม่านของน้ำตา และความรู้สึกทรมานเหมือนอกแทบระเบิด ว่าฉันไม่อาจอยู่ในความสัมพันธ์นี้ต่อไปได้แล้ว ภาพภายนอก เราดูเป็นครอบครัวสมบูรณ์แบบ มีพ่อแม่ลูก แต่ภายใน ทำไมมันรู้สึกทุกข์เหลือเกิน ทั้งๆ ที่มีลูกและสามีอยู่ข้างๆ แต่กลับอ้างว้างเหลือเกิน</p><p>ยังโชคดีที่ในช่วงที่สถานการณ์ชีวิตคู่ทุลักทุเล สามีคอยรับฟังว่าฉันต้องการอะไร เขาคอยถามว่า ฉันต้องการให้เขาอยู่ต่อไปมั้ย แล้วเขาต้องทำอะไร หรือต้องการให้เขาไปจากชีวิตฉัน เพราะถ้านั่นทำให้เราทั้งคู่พ้นจากความทุกข์ทรมาณนี้ เขาก็ยอมที่จะไป แม้ว่ามันจะทำให้เขารวดร้าวเช่นกัน</p><p>ฉันต้องใช้เวลานานเหมือนกันกว่าจะ articulate ออกมาได้ว่า สิ่งที่ฉันต้องการ คือ ฉันอยากให้ความสัมพันธ์ของเรากลับมาเป็นเหมือนเดิม ฉันต้องการความใกล้ชิดกันทางอารมณ์ (emotional intimacy) เหมือนที่เราเคยมีแต่ก่อน ซึ่งมันยากมาก เมื่อเรายังสาละวนกับลูก กับงาน และอย่าว่าแต่เวลาจะอยู่ด้วยกันเลย แต่เวลาส่วนตัวฉันยังแทบไม่มี สระผมทีไรได้แค่ใส่แชมพู ไม่ทันได้ใส่ครีมนวดก็ต้องออกมาดูลูกแล้ว (ช่วงลูกเล็ก ฉันไม่ได้ใช้ครีมนวดเป็นปีเลยล่ะ) แต่อย่างน้อย ฉันก็พอเข้าใจแล้วว่าฉันต้องการอะไร</p><p>ช่วงนั้น โชคดีที่ฉันได้คุยกับพี่ที่นับถือคนหนึ่ง แกมีลูกเร็วเหมือนกัน ทุกวันนี้ลูกโตเป็นวัยรุ่นแล้ว แต่พี่เขากับสามีก็ยังรักกันหวานแหววอยู่ เขาบอกว่า ทราย เธอควรหาเวลา date night กับสามีให้ได้นะ ออกไปใช้เวลาอยู่ด้วยกันสองคน ไปกินข้าวด้วยกันสักมื้อก็ยังดี สัปดาห์ละครั้ง เขากับสามีก็ทำแบบนั้น เลยรักษาความสัมพันธ์ไว้ได้</p><p>คำแนะนำนี้มันดีมาก ฉันรู้เพราะฉันก็เคยไปลอง google (ก็สมัยนั้นยังไม่มี AI อ่ะนะ ไม่งั้นคงถาม AI) เหมือนกันว่าควรทำยังไง คำแนะนำของฝรั่งก็มาแนวนี้หมด ต้องจัดเวลาให้ได้อยู่ด้วยกัน รักษาชีวิตคู่ไว้ให้ได้ก่อน กลับไปสู่ความสัมพันธ์แบบคนรักให้ได้มากที่สุด ฯลฯ แต่ในความเป็นจริง ก็ค่อนข้างยาก ยิ่งถ้าเลี้ยงลูกกันเอง ไม่มีญาติผู้ใหญ่ที่ไว้ใจช่วยดูแล หรือมีญาติผู้ใหญ่แต่เขาไม่เข้าใจว่าทำไมพ่อแม่ต้องไปสวีทกันสองคน อันนั้นก็ยากเหมือนกัน</p><p>ครอบครัวเราเอง มีพี่เลี้ยงมาช่วยดูลูกตอนกลางวัน แต่พอตอนกลางคืนก็ต้องดูลูกเอง เลยไม่มี date night ได้สักที แต่ครั้งหนึ่งที่ญาติฝั่งสามีมาเยี่ยม หลังจากที่รู้ว่า พวกเราไม่มี date night กันเลย เขาก็เป็นฝ่ายอาสาจะดูลูกให้ แทบจะดันหลังให้เราสองคนไป date night กัน (มันเหมือนอยู่ในกติกาของฝรั่งเหมือนกันว่า ต้องช่วย support พ่อแม่ให้มีเวลาส่วนตัวกัน ถึงจะมีชีวิตครอบครัวที่โอเค) น่าขำตรงที่ว่า เราตั้งใจไปดูหนังหลังจากไปดินเนอร์กัน แล้วเราทั้งคู่ก็ผล็อยหลับในโรงหนังเพราะเพลียจากการอดนอน ตอนนี้จำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าหนังนั่นชื่ออะไร</p><p>เอาเข้าจริงแล้ว การใช้เวลาร่วมกันไม่จำเป็นต้องเป็นรูปแบบของการไปดินเนอร์ใต้แสงเทียนอะไรแบบนั้น เราพลิกแพลงรูปแบบได้ เจตนาก็แค่เพื่อใช้เวลาคุณภาพอยู่ด้วยกัน เช่น นัดเจอกันกินข้าวตอนเที่ยง หรือไปกินกาแฟด้วยกันช่วงสายๆ หลังส่งลูกไปโรงเรียน ถึงมันจะเป็นเรื่องยากตอนลูกเล็กและถ้าพ่อแม่มีเวลางานที่ไม่ยืดหยุ่น (ฉันปรับมาทำงานในรูปแบบยืดหยุ่นขึ้นตั้งแต่มีลูกคนแรก และ work from home เต็มตัว หลังลูกคนที่สอง ส่วนหนึ่งก็เพราะโควิด) แต่ขอให้วางใจว่า สิ่งนี้จะง่ายขึ้นเมื่อลูกโตขึ้น</p><p>แต่ต้องเตือนไว้ก่อนว่า ในช่วงที่ยังมีความมึนตึงกันอยู่ การพยายามจะใช้เวลาร่วมกันนั้นเป็นเรื่องที่ยากมาก เพราะมันอาจทำให้เราวกกลับสู่ปัญหาเดิมๆ คุยแล้วแทนที่จะเยียวยาใจกันดันไปสะกิดแผลใจกันซะอย่างนั้น จนช่วงที่อยู่ด้วยกันยิ่งพังเข้าไปใหญ่</p><p>ช่วงที่คุกรุ่นมากๆ ฉันรู้สึกอยากจะหนีไป อยากจะใช้เวลาคนเดียว มากกว่าอยู่ร่วมในที่เดียวกันกับสามี ฉันคิดว่า ในช่วงขณะแบบนั้น ก็ไม่จำเป็นต้องฝืน ไปให้เวลากับตัวเอง ไปเที่ยวเล่นกับเพื่อนบ้าง หรือไปคุยกับนักจิตฯ อาจจะทำให้ผ่อนคลายพอที่จะกลับมาเจอกันอีกครั้ง ซึ่งตอนที่ฉันมีสติและสงบพอ ฉันก็รู้อยู่ลึกๆ ว่านี่คือภารกิจสำคัญ ฉันต้อง rescue ชีวิตคู่ของฉัน และมันต้องเริ่มต้นจากการสร้างเวลาคุณภาพ สร้างความทรงจำดีๆ ด้วยกัน</p><p>ฉันคิดว่าสิ่งสำคัญที่สุดที่ทำให้ความสัมพันธ์ของเราอยู่รอด คือการตระหนักว่า การดูแลความสัมพันธ์สามี-ภรรยา ก็เป็นเรื่องที่สำคัญไม่แพ้การดูแลลูก และเช่นเดียวกับความสัมพันธ์แบบอื่นๆ ที่ถ้าเราอยากให้มันดี เราต้องใส่ใจ ใส่แรง และใส่เวลาให้มัน</p><p>หากทั้งสองฝ่ายตั้งใจอยากให้ความสัมพันธ์นี้ยังดำรงอยู่และงอกงาม มันก็จะเป็นไปได้ หากเรามีความปรารถนาเหมือนกันว่าเราอยากให้ชีวิตคู่ของเราดำเนินต่อไปได้อย่างงดงาม ไม่ว่าจะทะเลาะกันแค่ไหน เราก็จะหาทางคืนดีกัน ไม่ว่าจะปรี๊ดแตกกันไปบ้าง แต่เราก็จะพยายามไม่ทำร้ายกัน และแม้บางช่วงเวลาจะห่างเหินกันไปบ้าง เราก็จะหาทางกลับมาใกล้ชิดกัน</p><p>แต่ก่อน ฉันเคยถูกสอนว่า “เป็นพ่อแม่แล้ว อย่าทะเลาะกันให้ลูกเห็นนะ เดี๋ยวลูกจะฝังใจ” ทำให้ฉันรู้สึกผิดที่เคยทะเลาะกับสามีต่อหน้าลูก และพยายามกดเก็บความไม่พอใจไว้ แต่สุดท้ายแล้ว มันก็ยิ่งกลายเป็นความเครียดและอึมครึมสะสมในบ้าน ซึ่งลูกก็รับรู้ได้อยู่ดี</p><p>ตอนนี้ ฉันรู้แล้วว่า หากเราทั้งคู่มีสติและมีความรักอยู่ในใจ เราสามารถสื่อสารสิ่งที่ไม่พอใจและต้องการให้เปลี่ยนแปลงกับคู่ชีวิตของเราได้ บางครั้งมันอาจจะกลายเป็นการปะทะคารมกันบ้าง มึนตึงกันบ้าง แต่มันจะทางคลี่คลายของมัน หากพ่อแม่ก้าวผ่านช่วงเวลาที่คุกรุ่นเหล่านี้ไปได้ ก็จะทำให้ลูกเห็นตัวอย่างด้วยว่า ในทุกความสัมพันธ์ย่อมมีความขัดแย้งกันได้ แต่ความสัมพันธ์ที่ดี คือความสัมพันธ์ที่เมื่อเกิดความขัดแย้งกันแล้ว เราสามารถหาทางออกและข้อตกลงร่วมกันบนพื้นฐานของความรักและความเข้าใจกันได้เสมอ</p><p>/ คำแนะนำ แบบพอดีๆ สำหรับเพื่อนพ่อแม่ /</p><ol><li><strong>อย่ามีลูกโดยหวังว่าลูกจะมาช่วย fix ความสัมพันธ์ระหว่างสามี-ภรรยา</strong></li></ol><p>ยากมากที่มันจะเป็นอย่างนั้น ส่วนใหญ่แล้ว การมีลูกจะยิ่งทำให้ความไม่โอเคทั้งหลายแหล่ที่มีอยู่แล้ว ปะทุออกมามากกว่าเดิม เช่น ถ้าคิดว่าสามีเป็นคนเห็นแก่ตัว หลังมีลูก คุณอาจจะเห็นความเห็นแก่ตัวที่เพิ่มขึ้นอีกหลายเท่าของเขา หรือถ้ามองว่าภรรยาเป็นคนห่างเหิน ก็เตรียมใจว่า เธออาจจะห่างเหินออกไปอีกหลายปีแสงเลย</p><ol><li><strong>สร้างความทรงจำดีๆ ระหว่างสามี-ภรรยา ให้มากๆ ก่อนมีลูก</strong></li></ol><p>ความทรงจำเหล่านั้นจะเป็นหมุดยึดใจเราไว้ ในช่วงเวลาที่ยากลำบาก เช่น เวลาที่ทะเลาะกันหนักๆ น้อยใจกัน หรือรู้สึกห่างเหินกัน เมื่อนึกถึงช่วงเวลาดีๆ ที่เราเคยมีด้วยกัน ยิ่งดีมากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งเตือนใจเรา ว่ามันเป็นไปได้ที่เราจะกลับไปมีความสัมพันธ์ที่ดีเช่นนั้นกันอีก (เพียงแค่อาจจะต้องรอให้ลูกโตกว่านี้อีกนิด)</p><ol><li><strong>สังเกตการใช้เวลาตัวเองและหาสมดุลใหม่</strong></li></ol><p>หลังจากมีลูก การใช้เวลาของเราจะเปลี่ยนไป จากแต่เดิมที่มีแค่ 2 แบบ เวลาส่วนตัวของฉัน กับ เวลาแบบคู่รัก จะกลายเป็น 4 แบบ คือ</p><p>(1) เวลาที่ฉันอยู่กับลูก</p><p>(2) เวลาที่อยู่ด้วยกันพ่อแม่ลูก</p><p>(3) เวลาส่วนตัวของฉัน</p><p>(4) เวลาแบบคู่รัก</p><p>แน่นอนว่า ช่วงที่ลูกเล็ก เวลาส่วนตัวและเวลาแบบคู่รักจะหดหายไปเยอะมาก แต่เราสามารถ schedule เวลาเหล่านั้นให้เกิดขึ้น ต้องอาศัยความร่วมมือของคนในครอบครัว และคนที่ช่วยเลี้ยงลูก บอกให้เขารับรู้ว่า เวลาเหล่านั้นสำคัญสำหรับเรา ทำให้เรา recharge energy กลับมาได้ และกลับมาเป็นแม่ที่มีความสุขพร้อมใช้เวลากับลูกและกับครอบครัวอย่างผ่อนคลายมากขึ้น</p><p><strong>4. อย่าตัดสินใจเรื่องใหญ่ๆ ในระหว่างที่สภาพจิตใจยังไม่เสถียร</strong></p><p>ช่วงที่ฉันคิดเรื่องเลิกกับสามีเป็นช่วงเวลาที่เปราะบางมาก มันไม่ใช่เพราะเขาอย่างเดียว แต่เพราะความอ่อนเพลีย ความวิตกกังวลของการเป็นแม่ และภาวะซึมเศร้าหลังคลอดที่ทำให้เหมือนทุกอย่างถูกเคลือบสีชา ฯลฯ การตัดสินใจช่วงวูบในช่วงเวลาแบบนั้นอาจทำให้ทุกอย่างเลวร้ายลงไปอีก บางครั้งอาจจะลามปามไปรู้สึกโทษลูกหรือโทษตัวเองว่าไม่น่ามีลูกเลย ถ้าความรู้สึกแบบนั้นผุดขึ้นมา ก็ไม่ต้องรู้สึกผิดกับตัวเอง แค่ปล่อยมันผ่านไป มันเป็นเรื่องปกติที่เราจะอยากโทษอะไรสักอย่างเมื่อเรารู้สึกแย่นี่นา</p><p>คำแนะนำหนึ่งที่ฉันเคยได้มา แล้วรู้สึกว่าช่วยชีวิตมาก คือ ให้คิดว่า ตอนนี้ เรากำลังเจอกับพายุ สิ่งที่เราควรทำ ไม่ใช่การออกไปตากฝนให้เปียกปอน หรือสาละวนหาทางออกจากพายุ (พายุก็คือพายุอะแกร๊ มันจะมีทางออกได้ยังไง) สิ่งที่ดีที่สุด คือเราแค่ต้องหลบพัก หาที่กำลัง (shelter) ก่อน แล้ววันนึงพายุนั้นก็จะผ่านไป</p><p>การหลบพักของเรา ไม่ใช่การยอมแพ้ ตัดตัวเองจากโลก หรือละเลยตัวเอง แต่คือการกลับไปหาสิ่งที่ทำให้เราสบายใจและสร้างความนิ่งสงบในใจ ไม่ว่าพายุข้างนอกจากยังโหมกระหน่ำแค่ไหน ตราบใดที่เรามีความสงบสุขในใจ เราจะไปต่อได้ และเราจะคิดออกว่าเราควรทำอะไร (ซึ่งก็ต้องยอมรับว่า สำหรับบางคู่ ทางออกที่ดีที่สุดอาจจะเป็นการเลิกรากันก็ได้ ที่เขียนมานี้ก็ไม่ได้บอกว่า ทุกคนต้องอยู่ด้วยกันไปจนแก่เฒ่า ถ้ามีคนใดคนหนึ่งในคู่ที่ไม่พยายาม มันก็ไปต่อยาก แต่ก็อยากให้ลองพยายามกันดูก่อน)</p><p>มันอาจจะเป็นการไปพบนักจิตวิทยา พบผู้ให้คำปรึกษา ไปออกกำลังกาย ที่สำคัญคือ บางครั้งเราต้อง take a break จากลูก ขอเวลาพักผ่อนจากครอบครัวบ้างก็ได้</p><p>สุดท้าย ในช่วงเวลาที่ลำบาก ขอให้อย่าลืมว่า ก่อนที่เราจะมีลูกด้วยกัน เราเคยมีกันและกันมาก่อน ก่อนจะเป็นพ่อแม่คน เป็นเพื่อนร่วมโปรเจกเลี้ยงลูก เราเคยเป็นแฟนกันมาก่อน</p><p>สำหรับบางคู่แล้ว ความรักที่มีต่อสามี/ภรรยาเรานั่นเองสาเหตุที่ทำให้เราเลือกมีลูก เพื่อลูกจะเป็นตัวแทนของคนที่เรารักและตัวเรา ดังนั้น ถ้าเรา sacrifice ความสัมพันธ์สามี-ภรรยาไปเพราะมีลูก ก็คงผิดเจตนารมณ์ และลูกก็คงไม่อยากเป็นสาเหตุของความร้าวฉานของพ่อแม่</p><p>รักลูก ดูแลลูกแบบพอดีๆ แล้วอย่าลืมรักษาชีวิตคู่และดูแลคู่ชีวิตของเรากันด้วยนะคะ</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a31d30652531" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ความประสาทแดกเรื่องใหม่ = “privilege”]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B9%88-privilege-9b82c383eac5?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9b82c383eac5</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 16 Sep 2025 09:08:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-16T09:08:43.152Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>ฉันพูดถึงความประสาทแดกอยู่บ่อยๆ แต่นั่นไม่ใช่เพื่อด่าคนอื่น อันที่จริงคนทุกคนมีความประสาทแดกในตัวเอง ฉันก็เหมือนกัน</p><p>แถมฉันสังเกตว่า ความประสาทแดกของคนเรานั้นสามารถแปลงสภาพไปเรื่อยๆ ช่วงหนึ่งฉันประสาทแดกกับเรื่องนึง เมื่อเรื่องนั้นถูกทำงานคลี่คลายไปแล้วก็จะมีความประสาทแดกเรื่องใหม่โผล่ขึ้นมา</p><p>จะเรียกว่าเป็นบททดสอบของจักรวาลก็ได ้แต่ระหว่างที่แก้บททดสอบยังไม่ได้ มันก็จะยังเป็นความประสาทแดกวนเวียน ซ้ำซาก มึนงง อยู่แบบนั้น</p><p>อย่างช่วงนี้ ความประสาทแดกที่ฉันกำลังทำงานด้วย คือเรื่อง privilege</p><p>มันเริ่มจากการที่ฉันรู้สึกหงุดหงิด รำคาญหู รำคาญตาเวลาให้คนที่มี privilege มากๆ ในสังคม โดยเฉพาะพวก nepo kids ที่เดี๋ยวนี้นอกจากฐานกำเนิดดีแล้ว ยังการศึกษาสูงจบมหาลัยระดับโลก ทำงานองค์กรใหญ่ๆ แต่งตัวหรู อยู่แต่กับคนรวยด้วยกัน และดูเหมือนไม่ต้องดูแลเด็กเล็กหรือคนแก่ที่บ้านสักกะคน</p><p>แล้วฉันก็นึกถึงเนื้อหาในหนังสือ “ด้านมืดผู้ตามหาแสงสว่าง” (เป็นหนังสือที่ช่วยฉันอย่างมากในการทำงานคลี่คลายตัวเอง) ว่า ถ้าเราเห็นใครสักคน แล้วเขา trigger เรา นั่นแปลว่ามีคุณสมบัติบางอย่างในตัวเขาที่เราเองก็มี แต่เรายังไม่ยอมรับมันอยู่ ฉันก็เลยเลิกหงุดหงิดแล้วมาสงสัยแทน ว่ามันคือคุณลักษณะไหนกันนะ</p><p>พอดีกับหลายเหตุการณ์ เช่น ฉันได้ไปเห็นวงล้อของอำนาจและอภิสิทธิ์ (wheel of power &amp; privilege) ก็ทำให้ฉันตระหนักว่า จริงๆ แล้ว ตัวฉันก็มี privilege มากเหมือนกัน ทั้งเรื่องร่างกาย สิทธิ ภาษา การศึกษา รายได้ เพศวิถี (ขาดแค่เกิดเป็นผู้ชายนี่ก็จะอยู่บนจุดสูงสุดของอำนาจได้เลย)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*VPV0QuDq5qnscKyW.jpg" /></figure><p>เมื่อต้นเดือนส.ค. ไปอบรม Equity Leader ของ Thai Health Academy ได้ทำกิจกรรม Walk of Power ซึ่งเอามาปรับใช้กับปัจจัยกำหนดสุขภาวะ โดยจะมีประโยคต่างๆ ให้เราฟัง เช่น “คุณได้รับวัคซีนครบในวัยเด็ก” “คุณมีอาชีพที่ไม่ต้องเสี่ยงอันตราย” “คุณไม่ต้องเลี้ยงดูคนอื่นในบ้าน” “คุณมีน้ำสะอาดสำหรับดื่ม” “คุณมีคนที่คุณขอความช่วยเหลือได้” ฯลฯ ถ้าประโยคนั้นเป็นจริงสำหรับเรา ให้เราเดินไปข้างหน้า 1 ก้าว ถ้าไม่ใช่ ก็ถอยหลัง 1 ก้าว</p><p>ตัวละครที่ฉันได้รับ เป็นแรงงานถูกกฎหมายชาวลาว อายุ 26 ปี ทำงานในโรงงานที่มีสารพิษรั่วไหล จบเกม ตัวละครตัวนี้เดินถอยไปจนแทบจะท้ายห้องโถงที่เราเล่นเกมกัน แต่ระหว่างที่เล่นเกมนั้น ฉันก็ลองตอบคำถามเหล่านี้จากชีวิตจริงของฉัน ในโลกคู่ขนานนั้น ตัวฉันเดินไปจนถึงสุดหน้าห้องเลย แสดงว่าฉันมี privilege ด้านสุขภาพมากๆๆ ในชีวิตจริง แล้วมันทำให้ฉันสะเทือนใจมาก และต้องยอมรับอย่างปฏิเสธไม่ได้ว่าตัวฉันมี privilege มากจริงๆ และหลายสิ่งมันเริ่มตั้งแต่ฉันยังไม่เกิด</p><p>จนถึงตอนนี้ก็ยังไม่ชัดเจนนักว่า ทำไมฉันถึงปฏิเสธคุณลักษณะของการเป็นคนมีอภิสิทธิ์ขนาดนี้ อาจจะเป็นเพราะเคยใช้ชีวิตยาวนานในฝรั่งเศส ประเทศที่จับคนมี privilege มากๆ มาบั่นหัวจนแทบหมดประเทศมาแล้ว หรือเพราะต้องการจะ assimilate ตัวเองกับกลุ่มคนที่ทำงานด้วย (เด็ก เยาวชน ที่ด้อยโอกาส นักขับเคลื่อน NGO ต่างๆ) เลยต้องดันตัวเองให้ห่างไกลจากกลุ่มคนที่ดูเหมือนจะเป็นต้นตอของความเหลื่อมล้ำต่างๆ ที่พบเจอ</p><p>กระนั้น พอมองสถานการณ์เดียวกันของการมีอภิสิทธิ์นี้ในอีกมุมหนึ่ง ฉันกลับรู้สึกถึง gratitude อย่างมหาศาล ฉันรู้สึกได้รับในสิ่งที่ไม่ได้คาดหวัง ทั้งความรัก ความเอาใจใส่จากคนต่างๆ เงิน ความช่วยเหลือ การปลูกฝังนิสัยที่เป็นประโยชน์ แม้กระทั่งพันธุกรรมที่เป็นตัวกำหนดสุขภาพ ก็เป็นสิ่งที่ฉันได้รับมาโดยไม่ได้ร้องขอ แต่พ่อแม่ให้ฉันมา บรรพบุรุษให้ฉันมา โลกให้ฉันมา</p><p>พอรู้สึกแบบนี้ทีไรก็มีความรู้สึกขอบคุณที่ท่วมท้นหัวใจ น้ำตาไหล ขอบคุณ abundance ขอบคุณจักรวาลที่ส่งสิ่งดีต่างๆ มาให้ในชีวิต</p><p>มันน่าแปลกประหลาดเสียจริง ที่บางครั้งฉันก็รู้สึกขอบคุณอย่างท่วมท้นกับชีวิตและองค์ประกอบต่างๆ ของมันที่ฉันได้มา แต่ก็รู้สึกเดียดฉันท์ privilege ที่ห้อยมาด้วย</p><p>หรือเพราะ privilege เป็นสิ่งที่มนุษย์กำหนดกันเองนะ?</p><p>เช่นว่า สังคมเราให้คุณค่ากับคนที่ใช้ภาษากลางมากกว่าภาษาถิ่น ให้คุณค่ากับคนที่ร่างกายสมบูรณ์มากกว่าคนพิการ ให้คุณค่ากับคนที่เพศวิถีตรงกับเพศกำหนดมากกว่าคนที่ไม่ตรง? มันจึงน่ารำคาญใจ เพราะมันเป็นสิ่งที่เรากำหนดกันเองแล้วก็กดขี่กันเอง</p><p>ฉันอาจจะแค่หงุดหงิดใจกับ arbitrary setting พวกนี้ล่ะมั้ง</p><p>เฮ้อ แต่คิดไปคิดมา ยังไงฉันก็รำคาญพวก nepo kids อยู่ดีล่ะน่า</p><p>บอกแล้วไง นี่แหละ ความประสาทแดกของฉัน 5555</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9b82c383eac5" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[เลี้ยงเด็กแบบคนละโลก]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%81%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81-1e367d3360bc?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1e367d3360bc</guid>
            <category><![CDATA[children]]></category>
            <category><![CDATA[development]]></category>
            <category><![CDATA[social-divide]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 16 Sep 2025 06:23:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-16T06:43:20.046Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/658/1*KkwO5hneG7eGgKxqkuAveQ.png" /></figure><p>ความรู้สึกหนึ่งที่วนเวียนกลับมาบ่อยเหมือนเป็นธีมประจำชีวิตฉัน คือการอยู่ระหว่างหลายโลกๆ เหมือนคนที่อยู่ในพื้นที่ intersect ระหว่างหลายๆ set บ่อยครั้ง</p><p>สิ่งที่ทำให้รู้สึกแบบนี้ล่าสุด ก็คือการอยู่ในวงสังคมของพ่อแม่ของเด็กโรงเรียนนานาชาติ ทำให้ได้เห็น concern ความกังวลของพวกเขา และวิธีการเลี้ยงดูลูกของพวกเขา แล้วในขณะเดียวกัน เพราะทำวิจัยด้านการศึกษา ก็เลยได้ลงพื้นที่ไปเห็นวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ของเด็กที่เป็นตัวแทนเด็กส่วนใหญ่ในประเทศ เด็กที่อยู่อำเภอไกลๆ ส่วนใหญ่เรียนโรงเรียนรัฐ ส่วนหนึ่งออกไปอยู่นอกโรงเรียน บ้างก็ต้องทำงานตั้งแต่วัยเรียน เหมือนสองโลกที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง</p><p>ถึงบ้านเราจะส่งลูกไปรร.นานาชาติ ราคากลางๆ ได้ แต่สารภาพเลยว่า หลายครั้งๆ ก็รู้สึก “ตึงมือ” และคิดว่า ถ้าไม่ต้องเสียค่าเทอมขนาดนี้ พวกเราคงจะรู้สึกสบายกว่านี้ มีเงินเก็บไว้ทำสิ่งอื่นๆ ซึ่งเราก็ไม่รู้ว่าครอบครัวอื่นรู้สึกมั้ย แต่ดูเหมือนหลายครอบครัวจะรวยกว่าเรามากกกก และไม่น่าจะสะดุ้งสะเทือนเท่าไหร่กับค่าเทอมหลักหลายแสน</p><p>ถ้าจะเล่าให้เห็นภาพ พ่อแม่ที่นี่ ถ้าเป็นฝรั่ง ส่วนใหญ่ก็คือครูที่มีสวัสดิการส่งลูกเรียนฟรี ส่วนน้อยเป็นเจ้าของธุรกิจหรือ NGO ที่มีเงิน แต่ถ้าเป็นพ่อแม่คนไทย แทบทุกคนเป็นเจ้าของธุรกิจ เจ้าของโรงงาน ทำอสังหาริมทรัพย์ หรือไม่ก็เป็น gen 2 ของกงสีที่มั่นคงแบบอากงอาม่าช่วยออกค่าเรียนให้ได้</p><p>พ่อแม่กลุ่มนี้มีทรัพยากรแทบไม่จำกัดเพื่อลูก เอาจริงๆ ถ้าย้อนกลับไปแม้กระทั่งการเกิดของเด็กๆ พวกนี้ ก็ถูกออกแบบและวางแผนไว้แล้ว พ่อแม่บางคนมีลูกได้ด้วยตนเอง แต่เลือกวิธีทำเด็กหลอดแก้ว เพื่อที่จะเลือกตัวอ่อนได้ กำหนดเพศลูกได ้กำหนดออร์เดอร์การเกิดได้ (เช่น คนโตผู้ชาย คนเล็กผู้หญิง ห่างกัน 3 ปี ระหว่างนี้แช่แข็งตัวอ่อนไว้) กำหนดช่วงเวลาที่จะให้เกิดได้ ชื่อก็ให้พระเกจิอาจารย์ตั้งให้ ดูฤกษ์ดูยามอย่างดี</p><p>เกิดมาแล้ว ก็ได้รับการติดตามพัฒนาการอย่างดี แพ็กเกจฉีดวัคซีนพรีเมี่ยมจน 4 ขวบ มีข้าวของ เสื้อผ้า ของเล่นมากมายเป็นภูเขาเลากา (ฉันเคยเห็นห้องของเล่นของเด็กคนหนึ่ง ขนาดใหญ่กว่าศูนย์เด็กเล็กของ อบต. แถมมีของเล่นมากกว่าโรงเรียนอนุบาลทั้งตำบลรวมกัน)</p><p>บางคนเลือกโรงเรียนให้ลูกตั้งแต่อยู่ในท้อง ก่อนเข้าอนุบาลก็ให้ลองไปเข้าคลาสเสริมพัฒนาการตั้งแต่การเดิน การกระโดด หรือไปตรวจยีนส์ดูว่าลูกจะฉลาดด้านไหน จะส่งเสริมลูกยังไง พ่อแม่เหล่านี้เลือกโรงเรียนอย่างพิถีพิถันให้ลูก ทั้งคำนึงถึง connection ที่ลูกจะได้ ภาษาที่ลูกจะใช้ รูปแบบการเรียน และลิงค์กับว่าจะให้ลูกไปเรียนต่อที่ไหนต่อมหาลัย พอเข้าโรงเรียนแล้ว ก็ยังส่งไปเรียนเสริมกิจกรรม ดนตรี กีฬา ขี่ม้า โหนผ้า หุ่นยนต์ โค้ดดิ้ง ภาษาที่ 2 ที่ 3 ไปแคมป์ต่างประเทศ อะไรที่ว่าดี ก็ส่งไปเรียนได้หมด แถมมีเวลาขับรถไปรับไปส่งไปนั่งเฝ้าตามกิจกรรมต่างๆ</p><p>เมื่อเกิดความกังวลเพียงนิดเดียวว่าลูกผิดปกติอะไรรึเปล่า ก็สามารถส่งลูกไปเจอหมอ เจอนักจิต เจอที่ปรึกษาด้านพัฒนาการ ส่งไปทำกิจกรรมบำบัดกับครูนั้น ครูนี้ ที่เป็น specialist ได้ทันที ค่าใช้จ่ายชั่วโมงละ 800–1,500 บาท</p><p>พอถึงใกล้จะถึงวัยรุ่นก็พาไปคลินิกความสูง ไปตรวจดูว่า ลูกจะสูงได้สักเท่าไหร่ ตรวจว่าใกล้จะมีฮอร์โมนเพศเยอะรึยัง เพราะถ้าฮอร์โมนเพศมาแล้ว ลูกจะหยุดสูง หมอสามารถฉีดยาเข้าไปชะลอฮอร์โมนเพศเพื่อให้ลูกสูงต่อไปได้ หรือฉีด growth hormone ให้ลูกสูงขึ้นแบบลูกอินฟลูดารา ฯลฯ</p><p>โรงพยาบาลต่างๆ คลินิกต่างๆ ขานรับความวิตกกังวลของพ่อแม่ upper-middle class ด้วยความยินดี $$ และลิสต์ของบริการเพื่อลูกคนมีตังค์ก็ยืดยาวไม่สิ้นสุด</p><p>ไม่ใช่ว่าพ่อแม่มีเงินทุกคนจะเป็นแบบนี้ แต่มีพ่อแม่ส่วนนึงที่เป็นประเภทนี้ คือ มองลูกเป็นสิ่งที่ตนเองปั้นได้ ทำให้ perfect ได้ และความสมบูรณ์แบบของลูกสะท้อนความเป็นพ่อแม่ที่ดีของตนเอง ประกอบกับอำนาจเงินและเวลาที่มีในมือ ทำให้พวกเขาเข้าถึง “เครื่องมือต่างๆ” ที่ใช้ในการปั้นลูกได้</p><p>ในขณะที่เด็กกลุ่มที่ฉันไปเจอในพื้นที่ต่างๆ นั้น เกิดมาบนความไม่พร้อมอย่างมาก บางคนเกิดในแคมป์คนงานก่อสร้าง บางคนเกิดในไร่ส้ม บางคนไม่ได้แจ้งเกิดเพราะพ่อแม่ไม่รู้หนังสือ เกิดเมื่อไหร่ก็ไม่รู้ บางคนหลักฐานเดียวถึงการมีชีวิตอยู่ของเขาคือใบฝากครรภ์ตอนแม่ท้อง 3 เดือน</p><p>บางคนโชคดีหน่อยเข้าถึงการบริการสาธารณสุขผ่านพวกอนามัยชุมชน ได้รับวัคซีน แต่บางคนก็ไม่รู้ว่าตัวเองมีสิทธิอะไรบ้าง ไม่กล้าไปโรงพยาบาลด้วยซ้ำ ต้องป่วยหนักจริงๆ ถึงจะถึงมือหมอ บางคนก็ไม่มีสิทธิจริงๆ เพราะไม่มีชื่ออยู่ในสารบบอะไรเลย</p><p>พ่อแม่ส่วนใหญ่ใช้แรงงาน บางคนต้องแยกไปทำงานในเมือง แต่ที่แย่คือถ้าไม่มีงานทำก็รอเงินที่ใครสักคนในบ้านที่ทำงานส่งมา เสื้อผ้าดูเป็นสิ่งที่หาได้ไม่ยากนัก คนบริจาคกันเยอะ แต่ของเล่นนี่สิ หายากสุดๆ ฉันเคยไปบริจาคของในชุมชนแออัดแห่งหนึ่งในเชียงใหม่ เจอว่าผู้ใหญ่ตื่นเต้นกับเสื้อผ้า แต่เด็กๆ กลับตื่นเต้นกับตุ๊กตาเก่าตัวเล็กๆ ที่ติดมากับของบริจาค เพราะเขาแทบไม่มีของเล่นอะไรเลย ไม่ต้องคิดถึงหนังสือหรือของเล่นเสริมพัฒนาการอะไรพวกนั้น</p><p>โชคดีหน่อยที่ประเทศเรายังให้สิทธิเด็กๆ ทุกคนได้เข้าเรียนในศูนย์เด็กเล็กหรือโรงเรียนอนุบาลของรัฐ แต่ทรัพยากรที่ไปถึงโรงเรียนพวกนี้ไม่ได้เยอะเลย หลายแห่งไม่ได้ครูที่ผ่านการอบรมด้านการดูแลเด็กเล็กมาโดยตรง ของเล่นในโรงเรียนก็เก่าๆ ผุๆ ดูเล่นแล้วจะเป็นอันตรายมากกว่า</p><p>หลายคนที่ฉันได้สัมผัส ครอบครัวแตกแยก พ่อไปทาง แม่ไปทาง บางทีก็ฝากลูกไว้กับคนอื่นที่ไม่ใช่ญาติ เจอความรุนแรง ยาเสพติดในชุมชนจนชินตา เด็กคนนึงเล่าให้ฟังว่า แม่หายไปตอนเขาอยู่ป.2 หลังจากนั้น ก็เห็นยายที่เลี้ยงตัวเองมาโดนแทงโดยคนติดยาที่อยู่บ้านตรงข้าม</p><p>option กิจกรรมเสริมนอกเวลาเรียนที่ทำได้ ก็เช่น ไถมือถือ ขับมอไซต์เที่ยว ไปนั่งเล่นแถวน้ำตก แต่งรถ ซ่อมรถ ฯลฯ แค่สำหรับหลายคน ไม่มีเวลาทำเรื่องพวกนั้นหรอก แค่ทำงานเสริมเพื่อเลี้ยงครอบครัวหรือส่งตัวเองเรียนก็หมดเวลาแล้ว คอร์สเรียนเสริมทักษะต่างๆ ไม่มีใครไปเปิดในพื้นที่แบบนั้นอยู่แล้ว ยิ่งถ้าต้องเสียเงิน ยิ่งยาก (ข้อมูลจากโครงการปิดเทอมสร้างสรรค์ทำให้เราเห็นว่า พ่อแม่ 30% ไม่พร้อมจ่ายเงินแม้แต่บาทเดียวให้กับกิจกรรมสร้างสรรค์ช่วงปิดเทอม และราคาที่พ่อแม่ส่วนใหญ่ยินดีจ่ายอยู่ที่ 50 บาทต่อครั้ง)</p><p>ในมุมหนึ่ง ด้วยภาระหน้าที่อื่นในชีวิต เช่น ต้องไปหาเงินที่ต่างจังหวัด หรือด้วยอุบัติเหตุในชีวิต พ่อแม่เด็กๆ กลุ่มนี้จึงถ่ายโอนอำนาจหน้าที่ในการดูแลลูกไปให้คนอื่นหรือให้ตัวลูกเองตั้งแต่เล็กๆ (และบางทีก็เล็กเกินไป) หรือต่อให้มีความพยายามจะ “ปั้นลูก” แต่ก็ไม่ได้มีอำนาจเงิน เวลา หรือพลังใจที่จะทำแบบนั้นได้ ซึ่งต่างจากพ่อแม่กลุ่มแรกที่เชื่อว่าการ “ปั้นลูก” เป็นหน้าที่เต็มเวลา เป็นงานต่อเนื่องที่ต้องทำไปจนกว่าลูกจะโต และมีสรรพกำลังที่จะใช้ในการปั้นลูกด้วย</p><p>ที่สะท้อนใจที่สุด คือเด็กๆ หลายคน เชื่อ — ตั้งแต่เขายังวัยแค่นี้ - ว่าชีวิตของเขา มันก็เป็นได้แค่นี้แหละ แต่ละวันก็แค่ทนๆ เรียนไปไม่ให้แม่ด่า เอาตัวรอดไม่ให้ครูด่า ถ้าทนเรียนไม่ไหว ก็ออกไปทำงานหาค่าแรงรายวัน ไม่ก็ช่วยเลี้ยงตายายที่ติดเตียงไปเรื่อยๆ</p><p>เราฟังแล้วหดหู่ใช่มั้ย แต่เวลาเขาพูดถึงเรื่องพวกนี้ เขาไม่ได้พูดถึงเรื่องพวกนี้ด้วยอาการสิ้นหวังนะ มันเหมือนเป็นเรื่องปกติ ธรรมดาที่สุด เพื่อนๆ ของเขาหลายคนก็เป็นแบบนี้ สังคมรอบข้างเขาก็เป็นแบบนี้</p><p>ก็เหมือนเด็กโรงเรียนนานาชาติที่รู้สึกว่าเป็นเรื่องปกติที่สุด ธรรมดาที่สุดที่ตัวเองจะได้เที่ยวญี่ปุ่นทุกปิดเทอม หรือต้องไปเข้าคลาสเสริมทักษะทุกเย็นหลังเลิกเรียน</p><p>ความรู้สึก “เป็นปกติ” มันคงจะเกิดขึ้นไม่ยากถ้าเราถูกแวดล้อมด้วยคนประเภทเดียวกัน ที่มีวิถีชีวิตคล้ายกัน ฐานะใกล้ๆ กัน มีความฝันใกล้ๆ กัน</p><p>ในโลกของคนมีฐานะ แม้ว่าในความปกตินั้นจะมีความคับข้องใจ มีความน่ารำคาญใจอยู่บ้าง (เช่น พ่อแม่ upper middle class มันต้องทุ่มเทเรื่องลูกกันขนาดนี้เลยเหรอวะ) แต่ก็ถือเป็น discomfort in comfort ความไม่สะดวกสบายเล็กๆ น้อยๆ ในโลกที่สุขสบายของเรา เหมือนที่เขาว่า นั่งร้องไห้ในรถเบนซ์ ยังไงก็สบายกว่านั่งร้องไห้บนรถเมล์ร้อน</p><p>แต่เมื่อฉันต้องอยู่ระหว่างสองโลกนี้ เห็นความแตกต่างราวฟ้ากับเหวที่ไม่รู้จะมาบรรจบกันได้ยังไง มันช่างรู้สึกไม่สบายใจเอาเสียเลย</p><p>(โดยส่วนตัว ก็พยายามคุยกับลูกให้เห็นว่า มีเด็กอีกจำนวนมากที่ไม่ได้มีโอกาสอย่างเขา แล้วชวนคิดว่าเราจะแบ่งปันหรือทำอะไรได้บ้าง</p><p>โดยส่วนงาน ก็แอบหวังว่า โครงการแบบห้องเรียนข้ามขอบจะเชื่อมสองโลกนี้และ empower ให้เด็กๆ ที่ต้องการโอกาสได้เข้าถึงการเรียนรู้ที่มีความหมายมากขึ้น โดยไม่ต้องใช้เงินถุงเงินถัง)</p><p>และนับวันก็ยิ่งรู้สึกรำคาญ พวกที่นั่งร้องไห้บนรถเบนซ์แล้วยังไม่รู้ตัวว่า นั่งอยู่บนรถเบนซ์ จมกับความประสาทแดกของตัวเอง วิตกกังวลอยู่ตลอดว่าลูกจะไม่ชนะใครเขา (ทั้งๆ ที่ตั้งแต่เขาเกิดมาก็ชนะคน 99% แล้ว) หรือมัวตกใจที่เห็นบันไดไต่ชนชั้นของตัวเองหัก เพราะตัวเองยังนั่งร้องไห้บนรถเบนซ์ ไม่ใช่โรลส์รอยส์ นี่ชนชั้นกลางกำลังล่มสลายเหรอเนี่ย ทั้งๆ ที่คนเหล่านี้ข้ามพ้น survival mode นานแล้ว แต่สมองและจิตใจของเขายังติดอยู่ใน survival mode ต้องเอาตัวรอด ต้องเอาชนะ ต้องพยายามไม่สิ้นสุด ฯลฯ ทำไมหนอทำไม (หรือเพราะยุคเราคือ The Anxious Generation?)</p><p>แต่คิดอีกที มันอาจจะไม่ใช่ความผิดของพวกเขาหรอกที่ไม่รู้ว่ามันมีอีกโลกหนึ่ง โลกของคนที่ไม่มีอะไรจริงๆ แม้กระทั่งใบแจ้งเกิดหรือความฝันว่าชีวิตจะดีกว่านี้ได้ เหมือนกับที่เด็กๆ เหล่านั้นก็ไม่รู้ว่ามันมีโลกที่คนเราจ่ายเงินเพื่อซื้อความสูงให้ลูกได้</p><p>มันอาจเป็นความผิดที่สังคมของเราตอนนี้ กลายเป็นสังคมที่คนต่างชนชั้นไม่มีวันได้เจอกันไปแล้ว</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1e367d3360bc" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[เมื่อความยุ่งยาก ≠ ความซับซ้อน]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%81-%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%8B%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%8B%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99-daa8f9f17d6f?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/daa8f9f17d6f</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 26 Aug 2025 07:47:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-08-26T07:47:10.241Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>ใครๆ ก็พูดกันว่า โลกของเราดูเหมือนจะยุ่งเหยิงซับซ้อนขึ้นทุกที และทักษะในการแก้ปัญหาซับซ้อน (complex problem solving) ก็กำลังเป็นที่ต้องการอย่างมากทั้งในการทำงานและการใช้ชีวิต</p><p>แต่รู้ไหมคะ ว่าคำว่า “ยุ่งยาก” และ “ซับซ้อน” ที่เรามักใช้แทนความหมายเดียวกันสลับไปสลับมาได้ แต่ในโลกของนักกลยุทธ์หรือนักแก้ปัญหา “ปัญหายุ่งยาก” (complicated problem) กับ “ปัญหาซับซ้อน” (complex problem) มีความแตกต่างกัน และวิธีจัดการปัญหาสองประเภทนี้ก็ไม่เหมือนกัน</p><p>เพื่อจะแยกปัญหาสองประเภทนี้ออกจากกัน เราควรทำความรู้จักลักษณะของแต่ละประเภทก่อน</p><p><strong>ลักษณะของปัญหายุ่งยาก (complicated problem)</strong></p><ul><li>Linearity: มีขั้นตอนมาก มีรายละเอียดเยอะ แต่เราพอรู้อยู่ว่าต้องทำอะไรบ้าง 1–2–3–4 เช่น ถ้ามี list ของ task ที่ต้องทำก็จะพอทำตามได้ อาจจะเคยมีคนทำมาก่อนสำเร็จแล้ว</li><li>Predictable: คาดเดาได้ว่า เมื่อแก้ปัญหาด้วยวิธีการนี้แล้วจะได้ผลอย่างไร</li><li>Known-unknown: มีบางอย่างที่เรายังไม่รู้ แต่เราพอรู้ว่าจะหาความรู้นั้นได้อย่างไร เช่น เชิญผู้เชี่ยวชาญมาให้คำตอบ กลับไปดูการแก้ปัญหาคล้ายๆ กันที่ผ่านมา</li><li>Close system: เป็นระบบปิด กำหนดขอบเขตได้ชัดเจนว่า ทำเท่าไหร่คือจบ แบบไหนคือสำเร็จ และ ผู้เกี่ยวข้องค่อนข้างจำกัด</li></ul><p>ยกตัวอย่างปัญหาประเภทนี้ คือการส่งจรวดไปดวงจันทร์ การซื้อบ้านสักหลัง หรือการทำอาหารระดับภัตตาคารที่ต้องใช้วัตถุดิบและเทคนิคขั้นสูง ถึงแม้การแก้ปัญหาแบบนี้จะมีขั้นตอนมากมายยิบย่อย แต่เราก็พอคาดเดาได้ว่าแต่ละขั้นจะมีกระบวนการอะไร และต้องหาใคร ทรัพยากร หรือความรู้อะไรมาเติมในจุดไหน</p><p><strong>ลักษณะของปัญหาซับซ้อน (complex problem)</strong></p><ul><li>Unpredictable, non-linear: มีตัวแปรมากมายที่ส่งผลกับปัญหานี้ตลอดเวลา ทำให้คาดเดาไม่ได้ว่า เมื่อลองแก้วิธีการหนึ่งแล้วจะเกิดอะไรขึ้น</li><li>Self-managing, evolving: สภาพปัญหามีการผันแปร เปลี่ยนสภาพไปด้วยตนเอง แม้ตอนที่เรายังไม่เข้าไปทำอะไรกับมัน</li><li>Unknown-unknown: มีสิ่งที่เรายัง “ไม่รู้ว่าเราไม่รู้” ในปัญหานี้ และอาจจะเผยตัวขึ้นมาหรือไม่เผยตัวเลย โดยที่เราคาดเดาไม่ได้</li><li>Open-ended: เราไม่มีคำตอบปลายทาง บอกไม่ได้ว่าแก้ไปถึงจุดไหนคือจบ ทำแค่ไหนคือสำเร็จ มีผู้เกี่ยวข้องจำนวนมาก แต่ละฝ่ายมองปัญหาต่างกันและมีแรงจูงใจในการแก้ต่างกัน และอาจจะขัดแย้งกันด้วย</li></ul><p>ปัญหาที่ซับซ้อน จึงเป็นปัญหาที่มีพลวัตสูงและแก้ยากมาก เช่น การแก้ climate change การแก้ปัญหาคอรัปชั่น การยุติสงคราม หรือการเลี้ยงลูก (ซึ่งใครที่มีลูกคงเข้าใจดี ว่ามันไม่มี step ตายตัวจริงๆ และคาดเดาไม่ได้จริงๆ)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/940/1*vsLpsa1ppNyoK6K3PR3vmg.png" /></figure><p><strong>เทคนิคง่ายๆ ในการแยกประเภทปัญหา</strong></p><p>เมื่อเจอปัญหาใหม่ๆ ลองถามตัวเองด้วยคำถามเหล่านี้:</p><p>ถ้าตอบ “ใช่” ส่วนใหญ่ = ปัญหายุ่งยาก</p><p>- มีคนเคยแก้ปัญหาแบบนี้สำเร็จมาก่อนไหม?</p><p>- ถ้ามีเวลา ทรัพยากร และความรู้เพียงพอ จะแก้ได้ไหม?</p><p>- สามารถแบ่งเป็น step เล็กๆ ที่ชัดเจนได้ไหม?</p><p>- มีจุดจบที่ชัดเจนว่า “สำเร็จแล้ว” ไหม?</p><p>ถ้าตอบ “ใช่” ส่วนใหญ่ = ปัญหาซับซ้อน</p><p>- คนที่เกี่ยวข้องมีความคิดเห็นต่างกันเรื่องวิธีแก้ไหม?</p><p>- เมื่อแก้ไปทีนึง กลับมีปัญหาใหม่เกิดขึ้นไหม?</p><p>- ไม่รู้ว่าจะต้องคำนึงถึงอะไรอีกบ้างที่ยังไม่เคยคิดถึง?</p><p>- ไม่มั่นใจว่าทำไปถึงไหนถึงจะ “เสร็จ” ไหม?</p><p>- รู้สึกว่าปัญหานี้เปลี่ยนไปเรื่อยๆ แม้เราจะไม่ได้ทำอะไรไหม?</p><p><strong>การแยกปัญหาสองประเภทนี้ออกจากกัน สำคัญอย่างไร?</strong></p><p>ก็สำคัญตรงที่ว่าแนวทางจัดการปัญหาสองแบบนี้แตกต่างกัน ความเข้าใจผิดว่าปัญหาที่ซับซ้อนเป็นแค่ปัญหายุ่งยาก ทำให้เราประเมินปัญหาต่ำไป (เช่น แก้โลกร้อนโดยการลดการใช้ถุงพลาสติก ซึ่งอาจจะไม่ใช้ปัจจัยหลักที่ทำให้โลกร้อนเลยก็ได้)</p><p>ปัญหายุ่งยาก หากเรามีขั้นตอนและชิ้นงานที่ชัดเจน อาศัยการวางแผน ความพยายามที่ต่อเนื่องและความเชี่ยวชาญ ก็จะสามารถแก้ปัญหาได้</p><p>แต่ถ้าเราเอาวิธีการแก้ปัญหานี้ไปใช้กับปัญหาซับซ้อน เราอาจจะไม่เห็นผลอะไรเลย หรือ ทำให้เกิดผลตรงกันข้ามกับที่เราต้องการได้ เพราะปัญหาซับซ้อนนั้น evolve ตลอดเวลาด้วยตนเอง</p><p>สิ่งหนึ่งที่เราต้องยอมรับในการแก้ปัญหาซับซ้อน คือ ตัวเราเพียงคนเดียวมีความสามารถในการควบคุมตัวปัญหาและผลลัพธ์ได้น้อยมาก สิ่งที่เราพอทำได้ คือ</p><ul><li>การรับรู้สภาพปัญหาที่เปลี่ยนแปลงอยู่อย่างต่อเนื่อง (awareness)</li><li>การปรับตัว (adaptation) ทั้งวิธีที่เรานิยามปัญหา วิธีการที่เราจะใช้ และบริบทหน้างานที่เราเจอ</li><li>การสร้างความเป็นผู้นำร่วมในการแก้ปัญหา (collaborative leadership) เช่น ชวนคนที่มีแง่มุมต่างกันต่อปัญหามาคุยกัน วางแผนที่ยืดหยุ่นร่วมกัน ค่อยๆ คลำทางเดินไปด้วยกัน เพราะอย่างไรแล้ว มันไม่มี step ที่ชัดเจนให้เดินตาม</li></ul><p><strong>เราทำงานกับปัญหา ปัญหาก็ทำงานกับเรา</strong></p><p>ปัญหาซับซ้อนนั้นทำให้เราปวดหัวได้มากๆ ทำให้คนที่พยายามแก้ปัญหาประเภทนี้ มักจะเกิดภาวะทางอารมณ์ที่หลากหลาย เช่น ตั้งคำถามกับความสามารถของตนเอง (ทำไมแก้ไม่ได้สักที แปลว่าเราไม่เก่งหรือเปล่า) โกรธเคืองระบบที่ดูดื้อด้านต่อการเปลี่ยนแปลง หรือเปลี่ยนแล้วเปลี่ยนอีกจนเวียนหัว รู้สึกขาดการควบคุม ไปจนถึงหมดไฟ burn-out เพราะรู้สึกว่าปัญหานี้แก้ให้ตายก็ไม่สำเร็จอยู่ดี</p><p>ดังนั้น ถ้าคุณกำลังเผชิญกับปัญหาที่ซับซ้อนอยู่ นอกจากมี awareness กับสภาพปัญหาที่เราเผชิญอยู่แล้ว อย่าลืมกลับมามี awareness กับอารมณ์ ความรู้สึกของตนเองและคนทำงาน กลับมารับรู้ถึงขอบเขต ของสิ่งที่เราจัดการได้ มีอิทธิพลกับมันได้ และเชื่อมไปหาคนที่พยายามแก้ปัญหาเดียวกันอยู่</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7RiIKltDpcweMrnLg_36hg.png" /></figure><p>สุดท้ายแล้ว หากเรารับรู้และเข้าใจถึงคุณลักษณะของความซับซ้อน (complexity) ในชีวิตของเรา เราอาจจะพบว่า โลกนั้นซับซ้อนมาโดยตลอด ความซับซ้อนนั่นแหละ คือความธรรมดาของโลก ความธรรมดาของชีวิต</p><p>และปัญหาที่ดูเรียบง่ายเกินไป แก้ง่ายเกินจริง ต่างหาก ที่เราควรระวัง</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=daa8f9f17d6f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[/ จำเป็นมั้ยว่า การศึกษาที่แพง = การเรียนรู้ที่ดี? /]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B9%89%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B8%B2-%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%81%E0%B8%9E%E0%B8%87-%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%94%E0%B8%B5-bddfeac08920?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/bddfeac08920</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 20 Aug 2025 08:14:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-08-20T08:30:22.277Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>/ จำเป็นมั้ยว่า การศึกษาที่แพง = การเรียนรู้ที่ดี? /</p><p>เมื่อไหร่กันนะ ที่โรงเรียนนานาชาติกลายเป็นมาตรฐานที่พ่อแม่ชนชั้นกลางอยากส่งลูกไปเรียน?</p><p>ฉันเพิ่งได้คุยกับเพื่อนที่ส่งลูกไปเรียนโรงเรียนนานาชาติที่มีค่าเทอมปีละเฉียดล้าน แน่นอนว่า ครอบครัวเขารวยมากๆๆ รวยแบบที่ไม่ต้องมาสนใจบทสนทนาเรื่องชนชั้นกลางกำลังล่มสลายจริงรึเปล่า (ถ้าให้เห็นภาพว่ารวยขนาดไหน คือ จำได้ว่าก่อนเขาส่งลูกไปเรียนที่โรงเรียนนั้น ฉันเคยถามเขาว่า ถ้านับจำนวนเงินทั้งหมดที่จะต้องจ่ายกว่าลูกจะจะจบม.ปลายก็คงจะต้องมี 15 ล้านเป็นอย่างน้อย ทำไมไม่ส่งลูกไปเรียนโรงเรียนอื่นที่ถูกกว่า แล้วค่อยเอาเงินเก็บ 15 ล้านนั้นไปให้ลูกเป็นต้นทุนในการทำธุรกิจตอนจบมาล่ะ แล้วเพื่อนตอบว่า มันไม่ใช่ปัญหาสำหรับเขา เพราะต่อให้เขาจ่ายค่าเทอมไปแล้ว 15 ล้าน เขาก็ยังมีอีกมากกว่า 15 ล้านให้ลูกทำธุรกิจอยู่ดี คือรวยประมาณนั้นเลย นี่มันคน 0.1% ของประเทศชัดๆ)</p><p>ดังนั้น การจ่ายค่าเทอมไม่ใช่ปัญหาของเขา แต่เขาก็ยังรู้สึกว่า “กำลังจ่ายแพงเกินกว่าสิ่งที่ลูกได้รับ” อยู่ดีและกำลังมองหาทางเลือกอื่นๆ แต่ก็ไม่รู้สึกว่าทางเลือกไหนจะคุ้มค่าเลย บางโรงเรียนที่รู้สึกโอเคก็ดันอยู่ไกลไป บางโรงเรียนที่โปรโมทว่าเอารูปแบบการเรียนรู้จากม.ต่างประเทศมาจัด ดูดีมากจากข้างนอก การจัดการเรียนรู้ข้างในกลับไม่ต่างจากรร.รัฐธรรมดาๆ</p><p>“รู้สึกค่าเทอมที่จ่ายไปไม่คุ้มค่า”</p><p>ฉันเคยได้ยินประโยคนี้มาก่อน ในวงเสวนาของพ่อแม่โฮมสคูลเมื่อนานมาแล้ว คุณพ่อคนหนึ่งบอกว่า เขาตัดสินใจออกมาทำโฮมสคูลให้ลูก เพราะเขารู้สึกว่า ตอนที่จ่ายค่าเทอมหลักหมื่นก็รู้สึกลูกได้รับแค่หลักพัน และพอจ่ายค่าเทอมหลักแสน ก็รู้สึกว่าสิ่งที่ลูกได้รับแค่หลักหมื่นอยู่ดี โรงเรียนกลายเป็นสิ่งที่จ่ายมากแต่กลับได้น้อย เพราะไม่ว่าอย่างไร โรงเรียนก็ไม่สามารถตอบทุกโจทย์ของลูกได้อยู่ดี ถ้าอยากให้ตอบโจทย์จริงก็ต้องลงมือทำเอง (ซึ่งฉันก็เห็นด้วย แต่ยังไม่มีแรงจะทำขนาดนั้น)</p><p>ที่บ้าบอไปกว่านั้น คือมันเฟ้อขึ้นเรื่อยๆ เพียงเพราะกระแสที่หลายโรงเรียนนานาชาติกำลังปั่นเพื่อเรียกลูกค้า ฉันพอไปได้ยินมาว่า ผู้ก่อตั้งโรงเรียนนานาชาติที่เพิ่งเปิดใหม่ ใช้วิธีการตั้ง pricing ให้สูงหลักล้าน เพื่อ establish ตัวเองผ่านราคาก่อน ทำให้พ่อแม่เข้าใจว่า เพราะราคาแพงที่สุด มันจึงเป็นโรงเรียนที่ดีที่สุด ทั้งๆที่ตอนนั้นยังไม่มีห้องเรียนสักห้อง ยังไม่มีเด็กจบสักรุ่น</p><p>แต่การสร้างภาพลักษณ์แบบนี้กลับได้ผล พ่อแม่เฮโลกันไปจ่ายเงินลงทะเบียน และเมื่อมี cash เข้ามาเยอะ รร.นี้ก็สามารถนำเงินไปฟาดซื้อตัวครูจากโรงเรียนนานาชาติอื่นๆ ส่งผลให้ค่าตัวครูนานาชาติสูงขึ้น และโรงเรียนอื่นๆ ที่อยู่กันมาดีๆ ต้องปรับตัว ขึ้นค่าเทอมกันไปทั่ว สุดท้ายก็กระทบกับเด็กในโรงเรียนอื่นๆ ที่ต้องมาจ่ายค่าเทอมแพงขึ้น (แต่เอาจริงๆ ถ้าครอบครัวรวยอยู่แล้วก็คงไม่สะเทือน อาจจะไม่ต้องห่วงพวกเขามากหรอก)</p><p>นอกจากฟาดซื้อครูแล้ว โรงเรียนนี้ยังใช้วิธี “ฟาดซื้อนักเรียน” ใช้วิธีไปตามหาเด็กเก่งๆ จากรร.ม.ปลายไทย ให้มาสอบชิงทุนที่โรงเรียน ถ้าเก่งจริง ก็ได้เรียนฟรีแถมส่งไปเรียนป.ตรีต่างประเทศได้ ซึ่งจะทำให้โรงเรียนสามารถเคลมได้ว่า เด็กฉันเก่งจริง ไปต่อม.ดังของโลกได้ นอกจากนี้ ยังดึงพ่อแม่ที่เป็น influencer ให้ส่งลูกมาเข้าเรียน (อันนี้ไม่รู้ว่า ให้ทุนหรือให้ส่วนลดแลกกับการที่พ่อแม่ช่วยโปรโมทโรงเรียน) ซึ่งหมายความว่า ค่าเทอมของพ่อแม่คนอื่นๆ ส่วนหนึ่ง ไม่ได้ไปที่การเรียนของลูก แต่ถูกนำมาใช้เพื่อการสร้างภาพลักษณ์ของโรงเรียนแทน</p><p>ถ้าในเชิงธุรกิจ ก็ถือว่า เป็นกลยุทธ์ที่เก่งจริงๆ เข้ามา disrupt ตลาดเลย แต่ถ้ามองในเชิงคุณค่าแล้วก็น่าตั้งคำถามมากๆ ว่า คุณยอมไปไกลแค่ไหนเพื่อสร้างภาพว่านี่คือโรงเรียนที่ดี การ “เด็ดยอด” ทั้งครูและเด็กจากที่อื่นเพื่อนำมาใช้เป็นเครดิตของตัวเอง และสุดท้ายแล้ว ทั้งหมดนี้ กำลังทำให้โรงเรียนและการศึกษากลายเป็นเรื่องของภาพลักษณ์/การวางราคา/ความเชื่อว่าแพง=ดี/exclusivity มากกว่า “การเรียนรู้” ที่กำลังเกิดที่ตัวเด็ก จริงๆ รึเปล่า?</p><p>ในบทสนทนาว่าด้วยชนชั้นกลางที่ปะทุขึ้นมาในโลกโซเชียล มีการพูดถึงการส่งลูกไปโรงเรียนนานาชาติเหมือนกับว่าเป็น benchmark ใหม่ของการชนชั้นกลาง</p><p>มีบ้าน มีรถ มีลูก + มีเงินส่งลูกไปเรียนนานาชาติ</p><p>แต่ในความเป็นจริง เท่าที่ฉันเคยศึกษาพวกจำนวนเด็กในสังกัดต่างๆ อยู่บ้าง ก็เจอว่า เด็กรร.นานาชาติก็นับเป็นเด็กจำนวนน้อยมากกกของระบบ อาจจะไม่ถึง 1% ด้วยซ้ำ ส่วนเด็กส่วนใหญ่หลายล้านคนก็อยู่ในรร.รัฐ</p><p>แต่อาจจะด้วยความเป็น echo chamber ของโซเชียลมีเดีย หรือ content ไลฟสไตล์คนรวย ทำให้คิดว่า คนไม่น้อยส่งลูกไปเรียนอินเตอร์ เหมือนที่เดี๋ยวนี้ เรารู้สึกว่า คนนั่ง business class เยอะจัง เพราะมีคนทำ content พูดถึง business class ทั้งๆ ที่คนส่วนใหญ่ก็นั่ง economy แต่ไม่ได้ทำ content ลงสื่อไง</p><p>แล้วก็มีเพื่อนหลายคนมาปรึกษาฉันเรื่องการเลือกโรงเรียนให้ลูก มีทั้ง</p><p>- คนที่อยากส่งลูกไปนานาชาติ โรงเรียนทางเลือก แต่ไม่มีโรงเรียนแบบนั้นแถวบ้าน</p><p>- คนที่ส่งลูกไปนานาชาติอยู่แล้ว แต่คิดว่าถ้าต้องส่งยาวๆ ก็ไม่น่าจะไหว อาจจะทั้งเหนื่อยไป หรือ รู้สึกไม่คุ้มค่า บางคนส่งได้คนเดียว พอคนที่สองก็คิดหนัก</p><p>ไม่ว่ายังไง ทุกคนที่มาปรึกษาดูเหมือนจะพยายามหนีจากโรงเรียนรัฐแบบสุดชีวิต และเชื่อไปแล้ว โรงเรียนนานาชาติคือคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว</p><p>อันที่จริง ฉันก็ไม่สามารถบอกเขาได้หรอก ว่าคำตอบที่ถูกคือยังไง</p><p>ฉันพอมีคำตอบสำหรับภาพรวมของประเทศ ว่าวิธีแก้ปัญหานี้ คือกระทรวงศึกษาจำเป็นต้องปรับปรุงโรงเรียนรัฐ ให้หลักสูตรทันสมัยกว่านี้ มีความเป็นสากลกว่านี้ จัดการเรียนการสอนแบบใหม่ๆ ที่สอนให้เด็กรู้จักคิด รู้จักตั้งคำถาม และใช้ภาษาอังกฤษได้จริงๆ และมีครูที่มีคุณภาพทั้งในแง่ศาสตร์การสอนและศาสตร์การดูแลจิตใจ อารมณ์ สังคมของตัวเองและของเด็ก ให้มันถึงระดับความคาดหวังของสังคมที่ตอนนี้มันไปไกลมากๆ แล้ว</p><p>ถึงรู้แบบนี้ แต่ในระดับปัจเจกแล้ว เรากลับไปทำอะไรระบบการศึกษาภาพใหญ่ไม่ได้เลย แถมคนที่อยู่ในอำนาจก็ดูจะไม่ได้ใส่ใจเลยว่า พ่อแม่และเด็กคาดหวังอะไรจากโรงเรียนรัฐ พ่อแม่แต่ละบ้านที่ไม่เชื่อในระบบโรงเรียนรัฐจึงต้องปวดหัวกับการหาโรงเรียนที่ถูกใจและอยู่ใน budget (บางทีชีวิตเราจะง่ายกว่านี้มากถ้าเราปิดหูปิดตาเชื่อไปซะว่าโรงเรียนรัฐมันโอเค) คำตอบที่ได้กลายเป็นเรื่องเฉพาะบุคคลมากๆ ขึ้นกับว่า เราอยู่ที่เมืองไหน มีตัวเลือกอะไรบ้างที่นั่น และเรามีกำลังส่งแค่ไหน</p><p>อันที่จริง ลูกฉันก็ถือว่าโชคดี แถวบ้านมีโรงเรียนอินเตอร์ที่ราคากลางๆ และการเรียนการสอนก็ดีถูกใจเลย และสามีพอมีรายได้ที่พอจ่ายไหว แต่ถึงอย่างนั้น ก็มีบางครั้งที่รู้สึกว่า ถ้าเก็บเงินก้อนนี้ไว้ได้ แล้วพาลูกไปออกเดินทางก็อาจจะได้เรียนรู้เหมือนกัน และการต้องส่งสองคนก็เป็นแรงผลักดันให้เรารู้สึกว่าต้องขยันทำงานตลอดไป ไม่รู้เมื่อไหร่จะได้เกษียณ 55</p><p>แต่ฉันก็เตรียมใจไว้เสมอว่า ถ้ามีอุบัติเหตุในชีวิตขึ้นมา รายรับไม่พอขึ้นมา ก็แค่ย้ายลูกไปเรียนโรงเรียนธรรมดานั่นแหละ ไม่ได้ต้องอายหรือรู้สึกแย่อะไร เด็กหลายล้านคนเขาก็เรียนกันมาได้ ฉันก็โตมาในโรงเรียนรัฐ ก็เอาตัวรอดได้ เจอครูแปลกๆ บ้าง เจอเรื่อง absurd บ้าง ถือเป็นรสชาติของชีวิต ถึงตอนนั้น เราสองคนพ่อแม่ก็จะคอย support ลูกด้านจิตใจ หาทางเอาตัวรอดไปในระบบแปลกๆ นี่แหละ</p><p>แล้วมันจำเป็นมั้ย ที่การเรียนรู้ต้องใช้เงินมากๆ? ฉันคิดว่าไม่เสมอไป ขึ้นอยู่กับว่า เรียนอะไร กับใคร และคนคนนั้นทำการศึกษาเพื่ออะไร</p><p>ช่วงเดือนที่ผ่านมา เราได้สัมภาษณ์น้องเอิร์ธ เป็นเด็กที่จบการศึกษาในระบบแค่ม.หก จากโรงเรียนในชนบทภาคอีสาน แต่มีการเรียนรู้นอกห้องเรียนที่รุ่มรวยมาก ตั้งแต่มัธยม เขาใช้เวลาที่มีไปเรียนรู้เรื่องที่อยากเรียนกับคนในชุมชน นักปราชญ์ ช่าง คนที่มีความเชี่ยวชาญต่างๆ และหารายได้จากการทำงานศิลปะ จนไปถึงจุดที่เห็นว่า วิชาที่เขาใช้หาเลี้ยงตัวเองและครอบครัวได้ ไม่ใช่วิชาที่เรียนในห้อง แต่ด้วยวิชาความรู้ที่ได้จากนอกห้องเรียน เอิร์ธเลยตัดสินใจไม่เรียนต่อมหาลัย และออกแบบการเรียนรู้ของตัวเอง เลือกเรียนวิชาที่ตัวเองมองว่าสำคัญ เช่น การสร้างบ้าน “เพราะคนเราต้องมีบ้านอยู่” แล้วก็ไปเรียนรู้กับคนต่างๆ จนตอนนี้ สร้างบ้านขายให้ลูกค้าได้หลายหลังแล้ว</p><p>เราถามว่า แล้วเอิร์ธไปเรียนกับคนเหล่านี้ได้อย่างไร ไม่ต้องจ่ายตังค์เหรอ เอิร์ธบอกว่า ใช้วิธีไปขอทำงานด้วย ขอเรียนผ่านการทำเลย ซึ่งเขารู้ตัวเองดีว่าเป็นคนที่เรียนรู้ได้ดีผ่านการทำ แล้วก็เจอว่า ช่างหลายคนก็อยากจะถ่ายทอดวิชาความรู้ที่มีให้คนอื่นอยู่แล้ว เพียงแต่พวกเขาไม่ได้เป็นครู ไม่ได้โปรโมทให้คนรู้ว่ามาเรียนได้ และเมื่อเอิร์ธเรียนกับคนหนึ่ง เขาก็จะสามารถแนะนำต่อได้ว่า ควรไปเรียนอะไรเพิ่มกับคนไหน เพราะคนเก่งๆ เขาก็รู้จักฝีมือกันหมด สิ่งที่เอิร์ธได้มาด้วย คือเครือข่ายของคนทำงานจริงๆ</p><p>อีกคนหนึ่งที่ได้สัมภาษณ์ คือ ครูก้อย ซึ่งเป็นวิทยากรอิสระ ช่วยครูแก้ปัญหาการอ่านออกเขียนได้ และยังเปิดเพจให้คนที่มีปัญหามาขอคำแนะนำด้วย ซึ่งครูก้อยบอกว่า ให้คำปรึกษาฟรี อัดคลิปสอนฟรีใน youtube เพราะอยากช่วยคนให้อ่านออกเขียนได้จริงๆ เพราะแกเคยเห็นว่า คนที่อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้นั้น เมื่อกลายเป็นผู้ใหญ่แล้ว ชีวิตเขามีทางเลือกจำกัดมาก บ้างต้องอับอายและทุกข์ใจมากจนอยากตายก็มี ครูก้อยเลยอยากช่วยคนเหล่านี้ ทำให้เห็นว่าในอินเตอร์เน็ตและในโลกความจริง ยังมีทรัพยากรมากมายที่ช่วยสนับสนุนการเรียนรู้ของคนได้ และสิ่งพวกนี้ก็เกิดมาจากความอยากช่วยคน ความดีใจที่ได้ถ่ายทอดความรู้ที่เป็นประโยชน์ มากกว่าการมุ่งหากำไรหรือการสร้างภาพลักษณ์ของคนจัดการศึกษา</p><p>แล้วเอาเข้าจริงๆ พอทำวิจัยเรื่องห้องเรียนข้ามขอบ ก็เจอว่าการศึกษามันมีทางเลือกอีกมากมาย เช่น ถ้าลูกโตหน่อย มีวินัยในการเรียนเองแล้ว เราอาจจะให้ลูกออกมาเรียนโฮมสคูล + เรียนออนไลน์ด้วยตัวเอง หรือลงทะเบียนเรียนการศึกษาทางไกล (มีน้องที่จบมาทางนี้แล้วก็ไปต่อม.ต่างประเทศได้) หรือ เรียน กศน. (เรียนแค่สัปดาห์ละวัน แล้ววันที่เหลือไปหาประสบการณ์อย่างอื่น ไปทำงาน) หรือเอาชื่อไปฝากไว้กับสักโรงเรียนหนึ่งแล้วอยากเรียนอะไรก็เรียน</p><p>ที่เพิ่งเจอล่าสุดที่เชียงใหม่ คือ มีพวกครูอินเตอร์ที่รวมตัวกันเปิดเป็นศูนย์การเรียน คล้ายโฮมสคูลแต่มีเด็กหลายคนมาเรียนด้วยกัน (ยังไม่รู้ work รึเปล่านะ เหมือนครูพวกนี้เขาก็ disillusion กับโรงเรียนอินเตอร์แต่ไม่แน่ใจนักว่าเพราะอะไร)</p><p>ที่เล่ามาทั้งหมดนี้ แค่อยากชวนคิดว่า ตอนนี้ มาตรฐานบางอย่างที่เราคิดว่ามันต้องเป็นแบบนี้แบบนั้น เช่น การศึกษาที่ดีมันต้องจ่ายหลักล้าน การเป็นพ่อแม่ที่ดีคือต้องส่งลูกเรียนอินเตอร์ให้ได้ ฯลฯ บางครั้ง อาจจะแค่ใครคนหนึ่งสร้างมันขึ้นมาเพื่อให้เราวิ่งตามก็เป็นได้</p><p>สุดท้ายแล้ว มันอยู่ที่เราหาคำตอบของตัวเองว่า สิ่งที่เขาอวยกัน มันเหมาะสำหรับเรารึเปล่า ทางเลือกอื่นๆ มันยังมีอยู่มั้ย ถ้าการส่งลูกไปเรียนอินเตอร์ มันกลายเป็นภาระที่เราต้องเครียดกับการหาเงินไม่สิ้นสุด เราจะเหลือความสุขและเวลาเพื่อเป็นพ่อแม่ที่สามารถ support ลูกในด้านอื่นๆ อย่างด้านจิตใจได้มั้ย และเราจะส่งเสริมให้ลูกเรียนรู้ได้อย่างไรโดยไม่ต้องใช้เงินเยอะมากมายขนาดนั้น ซึ่งเราเชื่อว่าทุกวันนี้ ก็มีทางเลือกและทรัพยากรให้เราเรียนรู้ฟรีมากมายกว่าแต่ก่อนมากๆๆๆ</p><p>ถ้าเราตั้งคำถามว่า “ทำไงเราจะมีเงินค่าเทอมปีละล้านให้ลูกได้” เราอาจจะไม่เจอคำตอบเลยในเศรษฐกิจแบบนี้ (นอกจากรวยจากอะไรเทาๆ) แต่ถ้าเราเปลี่ยนคำถามเป็นว่า “ทำอย่างไรให้ลูกเรียนรู้ได้ ถึงแม้ว่าเราจะมีเงินแค่นี้” เราอาจจะเจอคำตอบที่พอใช้ได้มากกว่าหนึ่งอย่างแน่ๆ</p><p>และนอกจากหาเงินส่งลูกเรียนแล้ว พวกเราก็ยังคงต้องพยายามเรียกร้องต่อไปเพื่อให้ระบบโรงเรียนรัฐมีคุณภาพกว่านี้ด้วย เป็นประชาชนประเทศนี้เหนื่อยจริงโว้ย</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/16/0*EoQCeYKX9MLNSuz8.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=bddfeac08920" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ความจริงเกี่ยวกับ “อารมณ์” และตัวตนที่ฉันถอดทิ้ง จากการเดินทางข้างใน]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%88%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A-%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%93%E0%B9%8C-%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%95%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%89%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%96%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%97%E0%B8%B4%E0%B9%89%E0%B8%87-%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%99-9f896485d9e7?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9f896485d9e7</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 21 Jul 2025 07:29:08 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-21T10:12:16.458Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>ความจริงเกี่ยวกับ “อารมณ์” และตัวตนที่ฉันถอดทิ้ง</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/940/1*skx9eBnNo5m00i-eapcXKQ.png" /></figure><p>การทำงานกับด้านในของตัวเอง ไม่ได้มีแต่ความรู้สึกเบา สบายตัว เหมือนเข้าไปอยู่ในโลกของเวทย์มนตร์ที่มีสิ่งมหัศจรรย์เกิดขึ้นมากมาย</p><p>บางครั้ง มันรู้สึกเหมือน “การลอกคราบ” มากกว่า</p><p>เหมือนเปลือกเดิมที่เคยห่อหุ้มตัวเราไว้ กลับกลายเป็นสิ่งที่กีดขวางเราจากการเติบโต</p><p>เรารู้อยู่ลึกๆ ว่า เปลือกนี้มันไม่เหมาะกับเราแล้ว มันต้องแตกสลายและหลุดลอกออกไป แต่การลอกออกไปนั้น ย่อมเผยให้เห็นพื้นผิวใหม่ข้างใต้ ที่แท้จริงกว่า แต่ยังอ่อนยวบยาบ เปราะบางอย่างที่สุด บอบบางอย่างที่อะไรก็มากระทบกระเทือนได้ เป็นเปลือกใหม่ที่ยังไม่พร้อมนักที่จะเผชิญโลกข้างนอก อย่างน้อยก็ในตอนนี้</p><p>และบางที ใต้ผิวเดิมนั้น คือ “แผลกลัดหนอง”</p><p>ความทรงจำเก่าๆ เรื่องราวเดิมๆ ที่เราคิดว่าเราลืมไปแล้ว เข้าใจได้แล้ว ให้อภัยได้แล้ว แต่แท้จริง ไม่เป็นแบบนั้นเลย ซัก กะ นิด</p><p>มันกลายเป็นเป็นช่วงเวลาที่ต้องเผชิญหน้ากับความจริง ว่าเรายังเจ็บปวดกับเรื่องเหล่านี้ ยังไม่อาจละสายตาจากภาพเหตุการณ์นั้น ไม่อาจเข้าใจ ไม่อาจให้อภัยคนที่เกี่ยวข้อง และอยากจะระเบิดออกมา เหมือนหัวฝีที่อักเสบจนเต็มที่</p><p>ถ้าเปลือกเดิมยังแข็งอยู่ มันก็อาจจะหุ้มแผลนี้ไว้ข้างใน ไม่มีใครมองเห็น แต่เมื่อเปลือกเดิมกำลังหลุดลอก แผลกลัดหนองนี้ก็หนีไม่พ้นที่จะระเบิดออกมา</p><p>และแล้วมันก็ระเบิด ทุกคนก็รับแรงกระแทกกันไป จะเรียกว่าเละเทะก็ได้</p><p>เมื่อเช็ดคราบหนองหมด ก็จะเห็นแต่ผิวใหม่ที่เหวอะหวะ</p><p>ฉันก็ไม่แน่ใจนักว่า การปลดปล่อยให้หนองไหลออกมา การระเบิดความทุกข์ที่สะสมไว้ มันเป็นสิ่งที่ถูกต้องมั้ย มันอาจไม่ใช่หนทางที่ถูกต้องที่สุดในสายตาของหลายๆ คน โดยเฉพาะคนที่ปิดกั้นความรู้สึกตัวเอง อย่างที่ฉันเคยเป็น แต่ครั้งนี้ มันรู้สึกเหมาะสมแล้ว ถูกต้องแล้ว สำหรับตัวตนใหม่ของฉันที่กำลังจะถูกปลดปล่อย</p><p>สิ่งที่ฉันเคยเชื่อมาตลอดว่าถูกต้อง เช่นว่า</p><ul><li>ฉันต้องไม่ทำให้ใครเสียใจ เสียความรู้สึก เพราะสิ่งที่ฉันทำ ฉันคิด ฉันเชื่อ</li><li>ฉันต้องไม่ให้คนใกล้ชิดเห็นว่าฉันเจ็บแค่ไหน ต้องไม่ทำให้ใครเป็นห่วง</li><li>ฉันต้องดูแลตัวเองให้ได้ ไม่ต้องให้ใครมารับรู้ ในตอนที่ฉันเอาไม่อยู่ ฉันดูไม่ได้</li></ul><p>ฉันไม่แน่ใจแล้วว่า มันถูกต้องที่จะเชื่อแบบนี้ต่อไป เพราะนับวัน ฉันยิ่งรู้สึกเหมือนน้ำท่วมปาก ไม่อาจพูดสิ่งที่คิดจริงๆ ออกมาได้ แม้ว่ามันจะทำให้ตัวเองอึดอัดแค่ไหน ความรู้สึกนี้กัดกินฉันอยู่ข้างใน ซ้ำร้าย นอกจากจะรู้สึกแบบนี้กับความสัมพันธ์เดิมๆในครอบครัว ฉันสังเกตว่าตัวเองก็ทำแบบนี้เหมือนกันกับความสัมพันธ์อื่นที่ดันไปซ้อนทับกับภาพความสัมพันธ์ที่ฉันเคยมี</p><p>ฉันโตมาในครอบครัวคนไทยเชื้อสายจีน ที่ไม่ว่าฉันจะไปเจอเรื่องแย่แค่ไหน ทุกคนก็แค่บอกว่า ไม่เอาๆ เงียบน่า เลิกร้องไห้ได้แล้ว ไม่ก็ถูกตั้งคำถามกลับมาว่า แน่ใจเหรอว่าฉันไม่ได้ไปทำอะไรใส่เขาก่อน ฉันถึงเจอสิ่งนี้ และถ้าพวกเขาตรวจสอบจนมั่นใจแล้วว่าฉันไม่ได้ทำผิดจริงๆ ก็จะบอกให้ฉันลืมๆ ความรู้สึกพวกนั้นไปซะ เงียบ เลิกร้องไห้ เลิกโกรธซะที หรือไม่ก็มีแต่ความเงียบเป็นคำตอบ</p><p>ฉันโตมาโดยที่รู้สึกว่า ไม่มีใครอยู่ข้างฉันเลย</p><p>เด็กน้อยในตัวฉันกลัวเหลือเกินว่าจะทำให้คนรอบข้างลำบากใจ กลัวเขาจะไม่ชอบฉัน จะทอดทิ้งฉันไป ฉันคอยขอโทษที่ทำให้ใครต้องอึดอัดใจเพียงเพราะฉันมีความรู้สึก ทำให้ฉันมีความรู้สึกผิดทันทีที่ฉันมีความรู้สึกต่างๆ ไม่ว่าจะเสียใจ เศร้า โกรธ อารมณ์เดียวที่ฉันได้รับอนุญาตให้มีคือ อารมณ์ดี</p><p>ฉันพยายามจัดการให้อารมณ์ที่เขาไม่ต้องการหายไป แต่หารู้ไม่ว่า มันไม่เคยหายไปไหนเลย มันวนเวียนอยู่ในกล้ามเนื้อ ใน fascia ในเนื้อในตัวของฉันเอง เพียงแต่ฉันไม่มีชื่อจะเรียกมันอีกต่อไป</p><p>พอตอนนี้ที่ฉันโตขึ้น ฉันถึงเข้าใจว่า สิ่งที่ฉันเจอ มันคือเผด็จการทางอารมณ์ชัดๆ สิ่งที่พวกเขาสอนฉันเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึก มันกลับตาลปัตรไปหมดเลยจากสิ่งที่ฉันได้เรียนรู้ในไม่กี่ปีให้หลังมานี้</p><ul><li>ฉันได้เรียนรู้ว่า อารมณ์ไม่ใช่สิ่งอันตราย ไม่ใช่สิ่งที่ต้องถูกกดทับ หรือขับไล่ออกไป แต่มันคือ “สัญญาณ” ที่ร่างกายกำลังบ่งบอกอะไรบางอย่างกับเรา และเราควรจะต้อนรับมัน รับฟัง ให้พื้นที่กับมัน</li><li>ฉันได้เรียนรู้ว่า อารมณ์เป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง มันมาแล้วก็จากไป มันไม่ได้อยู่กับเราตลอดไป และเราไม่จำเป็นต้องตีตราตัวเองจากอารมณ์ที่เราเป็น ความเข้าใจนี้ต่างจากที่ฉันเคยถูกสอนมาตอนเด็กๆ เช่นว่า โกรธบ่อยๆ แปลว่าเราเป็นคนขี้โมโห เศร้าบ่อยๆ แปลว่าเราเป็นคนซึมเศร้า ฯลฯ</li></ul><p>จริงๆ แล้ว การมาถึงของอารมณ์เหล่านี้ซ้ำๆ อาจเป็นเพราะเราแช่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่คุกคามเรา ทำให้เราไม่ปลอดภัยต่างหาก หรือมีปมบางอย่างที่ยังไม่คลี่คลาย อารมณ์เหล่านี้ที่วนกลับมาซ้ำเป็น “ปฏิกิริยาที่ปกติ” ต่อ “สถานการณ์ที่ไม่ควรจะปกติ” เช่น ฉันเป็นเด็กที่เกิดมาใน 3 จังหวัดชายแดน ได้ยินข่าวเรื่องความรุนแรงมาตลอดและได้รับรู้การตายของคนที่รู้จักหลายต่อหลายครั้ง ตอนฉันอยู่โรงเรียนประถม มีคนเที่ยวขับรถเอามีดฟันคอพระ ฟันครูตามท้องถนน แล้วฉันต้องซ้อนท้ายรถมอเตอร์ไซต์ไปโรงเรียน มันจะไม่กลัวได้ยังไง สถานการณ์แบบนี้คือโคตรไม่ปกติ ใครใช้ชีวิตในสภาพนี้ได้โดยไม่รู้สึกอะไร ก็คงไม่ปกติแล้วล่ะ</p><ul><li>ฉันได้เรียนรู้อีกด้วยว่า ฉันมีลักษณะของคน highly sensitive ซึ่งมักจะรับรู้สิ่งเร้าจากภายนอก ไม่ว่าจะภาพ รส กลิ่น เสียง สัมผัส ได้ในปริมาณมาก ในสถานการณ์เดียวกัน มีสิ่งเร้าเหมือนกัน คนอื่นอาจจะได้รับคลื่นในปริมาณปกติ แต่ฉันเหมือนได้รับคลื่นที่ amplify</li></ul><p>ซึ่งก็มีทั้งข้อดีและข้อเสีย ข้อดีคือ เป็นคนรับรู้อะไรได้ไว จับ sense อะไรได้เร็ว แต่ข้อเสียคือ ถ้ามีสิ่งเร้ามากๆ มันสามารถท่วมท้นได้ง่าย และมันทำให้ฉันพัฒนา “ทักษะในการตัดอารมณ์ทิ้ง” มาตั้งแต่เด็กๆ เพื่อไม่ให้ overwhelm the system</p><p>แต่ตอนนี้ฉันเริ่มรู้แล้วว่า ระบบนี้ทำงานดีมากจนกลายเป็นกลไกอัตโนมัติไปแล้ว หลายครั้งเมื่อความรู้สึกเข้ามากระทบ ฉันยังไม่ทันรู้ตัวหรือ process มัน แต่ความรู้สึกนั้นถูกนำไปจัดเก็บในร่างกายเสียแล้ว และออกมาเป็นอาการทางกายสารพัด ในช่วงที่แย่มากๆ ฉันรู้สึกตึงตามร่างกายตลอดเวลา จนแยกไม่ออกว่านี่ตึงหรือไม่ตึง พอหนักมากเข้าก็ปวดจนทำให้นอนไม่ได้ จนต้องมางมหาอีกว่า ไอ้ที่ปวดตามเนื้อตามตัว ตรงนั้นตรงนี้ มันเพราะอะไรนะ (ถ้ามีเวลา ก็อยากมาเล่าอีกโพสต์นึงว่า ตอนนี้ หาวิธีการที่จะทำงานกับเรื่องนี้ได้แล้ว คือ somatic meditation)</p><p>ระหว่างที่แผลกลัดหนองกำลังปะทุ รอบนี้ ฉันใช้ท่าทีที่เปลี่ยนไป ฉันไม่ได้เร่งให้ตัวเองออกมาจากปรากฏการณ์นี้ ฉันอนุญาตให้ตัวเองรู้สึกอย่างเต็มที่ ร้องไห้กับมัน โวยวายกับมัน ด่าทออาละวาด และเขียนความรู้สึกที่ไม่กล้าแม้แต่จะพูดให้ตัวเองฟังลงในสมุดบันทึก น่าแปลกที่รอบนี้ ฉันไม่รู้สึกผิดอะไรแล้ว แม้ว่ายังมีเสียงกระซิบเบาๆ จากเศษซากตัวตนเดิม ว่าปกติแล้ว ฉันควรจะรู้สึกผิดกับเรื่องนี้นะ แต่ฉันไม่ฟังมันแล้ว</p><p>It’s finally time to let it out, let things break, let it fall apart</p><p>การทำงานกับข้างในตัวเองตอนนี้ คือ การยอมรับความจริงเหล่านี้ เกี่ยวกับธรรมชาติของอารมณ์ เกี่ยวกับ karmic situation ของตัวเอง มันช่วยไม่ได้ที่ฉันเกิดมาแบบนี้ ในพื้นที่แบบนี้ ในครอบครัวแบบนี้ มีพ่อแม่ ปู่ย่าตายายแบบนี้ ทั้งฉันและพวกเขาช่วยกันถักทอความเชื่อแบบนี้จนแข็งแรงแล้วรัดรึงตัวเอง ที่ยากไปกว่านั้น คือการยอมรับว่า ถึงจะรู้สึกเจ็บปวดกลัดหนองแบบนี้ ฉันก็ยังรักพวกเขาและอยากให้อภัยพวกเขาอย่างสุดหัวใจ และก็ยอมรับว่า ณ ขณะนี้ เด็กน้อยที่ถูกทำให้โดดเดี่ยวคนนั้น ยังไม่พร้อมให้อภัยพวกเขา และมันต้องใช้เวลา</p><p>แต่จากนี้ไป ฉันเป็นคนกุมบังเหียนของชีวิตฉัน อะไรที่ไม่ใช่แล้ว ฉันก็จำเป็นต้องโยนมันทิ้งไป ลอกคราบนี้ออกไป ถ้ารุนแรงหน่อยก็คือปล่อยให้มันพังทลาย</p><p>ไว้ถ้าฉันแข็งแรงขึ้น ฉันอาจจะวกกลับมา เก็บบทเรียนและประสบการณ์บางอย่างที่ฉันอยากเอาไปต่อด้วยขึ้นมา แต่ฉันจะไม่ปล่อยให้ตัวตนแบบเดิมที่เคยเป็นพิษกับฉันติดรถมาแบบอัตโนมัติอีกแล้ว</p><p>และวางใจว่า เวลาจะทำงานของมัน วันนึง แผลที่เคยกลัดหนองนั้นหายดี ตกสะเก็ด เหลือแค่เพียงรอยแผลเป็น</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9f896485d9e7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[เลิกรอให้คนอื่นมาเยียวยา แล้วเริ่มเยียวยาตัวเอง]]></title>
            <link>https://medium.com/@nichapittayapongsakorn/%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B9%89%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%B2-%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%87-0f687de6a127?source=rss-78f106b7df0d------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/0f687de6a127</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Nicha Pittayapongsakorn]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 13 Jul 2025 05:49:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-13T05:49:02.121Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>เลิกรอให้คนอื่นมาเยียวยา แล้วเริ่มเยียวยาตัวเอง</p><p>“ไม่มีใครรักเราได้เท่ากับที่เรารักตัวเอง”<br>โคตร cliché แต่ก็โคตรจริง</p><p>อยู่กับความจริงตรงหน้า เลิกสร้างแฟนตาซีมาปลอบใจตัวเอง</p><p>ความจริงมาปรากฏหลายครั้งแล้ว แต่ฉันปฏิเสธ ทำเป็นมองไม่เห็น เพราะมันเจ็บปวด เลยหันเหไปอยู่ในเรื่องเล่าที่แห่งความหวังที่ฉันประดิษฐ์ขึ้นเอง</p><p>ความหวังว่าใครบางคนจะเปลี่ยนไป เขาจะหันมามองเห็นและใส่ใจ เขาจะยอมรับว่าเขาทำผิดกับฉัน</p><p>ความจริงคือ เขาไม่เคยทำ เขาทำไม่เป็น และเขาอาจจะไม่มีวันทำได้ มันเป็นความคาดหวังที่มากเกินไป และอาจไม่มีวันเป็นจริง</p><p>ฉันหันกลับมาฟังเสียงในตัวเอง ฟังเสียงของร่างกาย<br>กอดตัวเอง อนุญาตให้ตัวเองล้มลงนอน <br>หยุดเดินต่อ หยุดพยายาม<br>ปลดปล่อยสิ่งที่ติดค้างลงไปในแผ่นดิน<br>นอนในท่า fetus แล้วดูดซับพลังโอบอุ้มจากแม่โลก</p><p>น้ำตาหลั่งไหลมาจากที่ไกลแสนไกล<br>ฉันเคยเจ็บแบบนี้มาแล้ว ร่างกายฉันจำได้<br>ฉันกอดเด็กน้อยคนนั้น ที่จำไม่ได้ว่าเคยถูกกอด<br>เด็กน้อยคนนั้นที่ไม่เคยถูกมองเห็น<br>เด็กน้อยคนนั้นที่ถูกบอกซ้ำๆ ว่า เธอรู้สึกมากเกินไป เธออ่อนไหวเกินไป อารมณ์ของเธอเป็นปัญหา จนเธอเชื่อไปแล้วว่า &quot;การมีความรู้สึก&quot; เป็นปัญหา</p><p>เด็กน้อยจ๋า</p><p>รู้สึกไปเลย รู้สึกให้เต็มที่<br>ความรู้สึกเป็นเพียงลูกคลื่น ที่ผ่านมาแล้วจะผ่านไป <br>ความรู้สึกคือ wisdom ที่กำลังมาบอกอะไรบางอย่างกับเธอ</p><p>วันหนึ่งเธอจะหายเจ็บ หายโกรธ หายเสียใจ <br>แผลของเธอจะปิด ทิ้งไว้แค่รอยแผลเป็น<br>เธออาจจะไปถึงจุดที่เธอเอ่ยปากขอบคุณคนที่ทำให้เธอเจ็บปวดได้ <br>จุดที่เธอเลิก justify ให้การกระทำของคนที่ทำเธอเจ็บ</p><p>จุดที่เธอจะสามารถพูดได้ว่า<br>&quot;ขอบคุณนะที่เข้ามาทำให้แฟนตาซีของฉันแตกสลายและฉันได้มองเห็นความจริง&quot;</p><p>เธอจะลุกขึ้นเองได้ และเดินต่อไปได้แล้ว ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น</p><p>เพราะเธอรู้แล้วว่าเธอเป็นที่รักเสมอ ต่อให้โลกนี้ไม่มีใครรักเธอ ก็มีเธอนี่แหละที่สามารถรักตัวเธอเอง</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=0f687de6a127" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>