<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Nur MT on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Nur MT on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@nurmt?source=rss-6d6e349ed627------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*jIcZxbZhatQWI1IV.</url>
            <title>Stories by Nur MT on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@nurmt?source=rss-6d6e349ed627------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 16:12:40 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@nurmt/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[National Geographic Kids — Bilim İnsanları Dizisi — MARIE CURIE]]></title>
            <link>https://medium.com/@nurmt/national-geographic-kids-bilim-i%CC%87nsanlar%C4%B1-dizisi-marie-curie-64f7eed0e38c?source=rss-6d6e349ed627------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/64f7eed0e38c</guid>
            <category><![CDATA[marie-curie]]></category>
            <category><![CDATA[yarı-ömür]]></category>
            <category><![CDATA[radyum-kızları]]></category>
            <category><![CDATA[radyum]]></category>
            <category><![CDATA[radyoaktivite]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Nur MT]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 01 Nov 2022 20:22:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-11-01T20:22:40.138Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>National Geographic Kids — Bilim İnsanları Dizisi — MARIE CURIE</h3><p>Yazmayı planladığım Marie Curie’yi konu alan çocuk hikaye kitabım için Marie Curie’yi araştırmaya devam ediyorum. İncelediğim kitaplardan aklımda kalmasını istediklerimi not defterime yazıyorum. Aklımda kalması için daha sonra buraya da yazıyorum. İncelediğim ikinci kitap National Geographic’in yayını. Alper K. Ateş hazırlamış, çok da güzel hazırlamış. İllüstrasyonlar Ece Zeber’e ait. Marie Curie’ye ait çok fazla fotoğraf da var içinde.</p><p>Marie Curie’nin hayatı da güzel anlatılmış. Alper K. Ateş, buluşları ve radyoaktiviteyi anlatmakta çok başarılı. Kitabın teknik kısmı daha kuvvetli. O sebeple bu kitaptan daha çok teknik kısımları not alarak saklamak istiyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*UxsxGtn2oaXpQaavy_XYNQ.jpeg" /></figure><p><strong>GİRİŞ</strong></p><p>Paris Ulusal Kütüphanesinin küçük bir koleksiyou genel kullanıcılara kapalıdır. Bu bölümde, yüz yıl kadar önce Marie curie’nin laboratuvarda çalışırken tuttuğu not defterleri, izinsiz kimsenin ulaşamayacağı şekilde kilitlenmiş, ağır kurşun levhalarla çevrelenmiştir. Defterleri görmek isteyenlere, başlarına gelebileceklerden kütüphaneyi sorumlu tutmayacaklarına dair bir kağıt imzalatılır. Defterlere çıplak elle dokunulmaz, koruyucu eldiven giyilir. Neden mi? Çünkü bu defterler, uranyum ve radyum gibi radyoaktif maddelerle kirletilmiş durumdadır. Bu maddelerden bazıları öyle tehlikelidir ki defterlerin 1500 yıl boyunca dışarı çıkarılmaması gerekir.</p><p>Marie Curie, bir takım elementlerin kendi kendilerine çevreye ışık ve enerji saçtıklarına tanık oldu. “Radyoaktivite” adını verdiği bu olay sayesinde bilim insanları, atomların yapısını çözme yolunda büyük aşama kaydettiler.</p><p>Radyoaktif elementler doğru kullanıldığında evlere ışık, fabrikalara, gemilere enerji verir hatta insanları tedavi edebilir. Kötü niyetle kullanıldıklarında ise birkaç saniyede şehirleri yok edebilen bombaların hammaddesi olabilirler.</p><p><strong>DEVRİM BAŞLIYOR</strong></p><p>1895 heyecan verici bir yıldı. Wilhelm Conrad Röntgen, gözle görülmeyen fakat insanın içinden geçen X ışınları keşfetmişti. X ışınları, insanın derisini ve yumuşak dokusunu aşarak kemiklerin fotoğraflarının çekilmesini sağlıyordu. Ertesi yıl Fransız fizikçi Henri Becquerel, karanlık bir ortamda tutulan uranyumun, fotoğraf kağıdına iz bırakan bir tür ışık yaydığını tesadüf sonucu keşfetti. Bir maddenin dışarıdan elektrik veya ısı almadan kendi kendine ışınım yapması, o güne dek görülmüş şey değildi. Marie Curie doktora çalışmaları için bu ışınımın kaynağını incelemeye karar verdi.</p><p>Uranyum ışığını elde etmek için öncelikle uranyum bulmak gerekiyordu. Bilinen en yakın uranyum madeni Avusturya’daydı. Ne var ki Avusturya devleti, madenden çıkan uranyumu diğer minerallerden ayrıştırarak toplamış, geriye uranyum oranı düşük tonlarca kaya ve toprak kalmıştı. Curie’lerin uranyum madeni satın alacak paraları yoktu. Avusturya Devletine başvurarak maden atıklarını istediler. İstekleri kabul edildi ve taşıma masraflarını üstlenmeleri karşılığında artık malzemeyi almalarına izin verildi.</p><p>Tonlarca taş, Avusturya demir yoluyla taşınarak Paris Endüstriyel Fizik ve Kimya Bölge Okulunun bahçesine yığıldı. Curie’ler burada eskiden tıp öğrencilerinin kadavra kestikleri, karanlık, derme çatma bir barakayı, saflaştırma laboratuvarına dönüştürdüler.</p><p><strong><em>Saflaştırma =&gt; </em></strong><em>Radyoaktif elementler, doğada başka elementlerle karışmış halde bulunurlar. Diğer elementlerin ayrılması işlemine “saflaştırma” adı verilir. Curie’ler radyoaktif elementlerin saflaştırılması konusunda uzmanlaşmışlardı.</em></p><p>Yirmi kiloluk kaya-toprak karışımını kaldırıyor, öğütücü makinelerde kırıp ufaltıyor, asitle ve fırınlarda eriterek, kayaçların içinde az miktarda kalan uranyumu ayırmaya çalışıyorlardı. Bu fiziksel olarak çok zorlu ve yorucu bir çalışmaydı. Kapalı bir alanda kayaçlardan çıkan gaz, insanı boğacak kadar yoğundu. Zaman zaman açık havada, zaman zaman depo içerisinde, iki yılı aşkın süreyle bu işlem defalarca tekrarlandı.</p><p>Bir zamanlar Alman madenciler, Çekoslovakya sınırındaki madenlerde koyu renkli bir metal cevheri bulmuşlar ve adını “kara metal” anlamında “Pitchblende” (Uraninit) (Peşblend) koymuşlardı. Curie’ler tonlarca uraninit içinden 10 gr kadar maden tuzu saflaştırdılar. İşin garip tarafı, karışım uranyumdan üç yüz kat daha fazla ışınım yapıyordu. Marie, bu bilinmeyen kaynaktan yapılan ışınımın, oda içerisindeki havanın iletkenliğini arttırdığını gözlemledi. Bunun tek bir anlamı vardı, karışımın içinde güçlü bir ışınım yapabilen, uranyumdan farklı bir madde daha olmalıydı.</p><p>1898 yılının Temmuz ayında, ışınım yaptığını tespit ettiği yeni elemente, doğduğu ülkenin adını verdi: Polonyum. Bu , Marie Curie için iki anlamda zaferdi, yeni bir element keşfetmişti ve işgal altındaki ülkesinin adını bilimsel bir çalışmayla herkese duyuruyordu.</p><p>Curie’ler malzemeyi tek parça veya toz haline getirerek, sıcaklığını arttırıp azaltarak, defalarca deneyi tekrarladılar. Her seferinde yayılan ışınım miktarı aynı görünüyordu. Maddenin toz veya katı olması, ısıtılması veya soğutulması, ışınım yapmasını etkilemiyorsa geriye tek bir seçenek kalıyordu; maddenin en küçük yapı taşı olan atomlar bu işi yapıyor olmalıydı. O günlerde atomun tam olarak ne olduğu bilinmiyor, parçalanamaz, yok edilemez olduğu düşünülüyordu. Atomların kendi kendilerine bozunabilecekleri hayal edilemiyordu.</p><p>Marie Curie, atomlardan yayılan ışınıma, Latince “ışıma aktivitesi” anlamına gelen “Radyoaktivite” adını verdi.</p><p>Bu sırada polonyumdan başka bir elementin yaydığı ışınımı tespit ettiler. Bu, diğerinden oldukça farklıydı; sadece ışık yaymakla kalmıyor, ısı da veriyordu. Curie’ler nükleer enerjiyi keşfetmişlerdi. Yeni elemente “Radyum” adını verdiler ve 18 Aralık 1898&#39;de varlığını ilan ettiler.</p><p>Bu iki elementten polonyum, elde edilmesi oldukça zor bir elementti; bir ton doğal uranyum cevheri içinde 0,1 miligramdan daha az polonyum vardı. Daha kötüsü çok hızlı bir şekilde bozunan bir yapıya sahipti, tıpkı uranyum ve polonyum gibi ışınım yapabiliyordu.</p><p><strong>RADYOAKTİVİTE</strong></p><p>Atomlar gözle göremeyeceğimiz kadar küçüktür. Yan yana dizilmiş 270 bin kadar atom, bir saç teli kalınlığındadır. Atomların ortalarında proton ve nötron adı verilen parçacıklardan oluşan çekirdek, çevrelerinde elektronların dolandığı, kabuk adı verilen bölgeler bulunur. Protonların elektrik yükü artı, elektronların eksidir, nötronların net elektrik yükü yoktur. Elektronlar çekirdeğe oldukça uzaktır, bu nedenle atomun büyük kısmı boşluktur.</p><p>Günlük hayatta tanıdığımız nesneler “kararlı” atomlardan oluşur. bu maddeler çevreye parçacık veya ışınım saçmazlar, aşınıp kırılmadıkları sürece binlerce yıl sonra bile aynı ağırlıktadırlar. Radyoaktif maddeler ise “kararsız” atomlardan oluşur, çevrelerine parçacık ve ışınım saçarak kütle kaybederler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*ZuRwg44WdequuZY4NCIxqA.jpeg" /></figure><p>Atomları tanımak için “kütle numarası” ve “atom numarası” verilir. Kütle numarası, atomun sahip olduğu proton ve nötron sayısıdır. Örneğin kararlı bir atom olan karbonun çekirdeğinde 6 proton ve 6 nötron bulunur, kütle numarası 12&#39;dir. Fakat karbon 14&#39;ün çekirdeğinde 2 fazla nötron vardır ve kararsızdır, bir diğer deyişle radyoaktiftir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*28pxB-axdw48i8MbisscLw.jpeg" /></figure><p><strong>URANYUM</strong></p><p>Uranyum: 92 proton ve 92 elektrona sahip olan uranyum, 2000 yıldır porselenleri parlatmakta kullanılan bir elementtir. İlk kez Alman kimyacı Martin Heinrich Klaproth tarafından, 1789 yılında Berlin’de bir laboratuvarda saflaştırılmış, elemente yakın zamanda keşfedilen Uranüs gezegeninin adı verilmiştir. Uranyumun görünümü gümüşe benzer ve düşük seviyede radyoaktiftir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*SNHQRpGnf9pqmrGJpV52Zw.jpeg" /></figure><p><strong>İzotop: </strong>Bir elementin çekirdeğinde fazla nötron olduğunda “izotop” olarak adalandırılır. Örneğin hidrojen atomunun çekirdeğinde bir proton, çevresinde bir elektron vardır. Çekirdeğe bir nötron eklendiğinde hidrojen izotopu olan “Döteryum” haline gelir. İkinci bir nötron eklendiğindeyse “Trityum” olur.</p><p><strong>RADYASYON TÜRLERİ</strong></p><p>Çekirdekteki protonlar, elektrik yükleri aynı olduğu için birbirlerini iterler. Öte yandan atom çekirdeğinde “Güçlü Nükleer Kuvvet” (GNK) adı verilen başka bir kuvvet iş başındadır. GNK, atom çekirdeğini bir arada tutar. Radyoaktif maddelerde bu iki kuvvet dengede değildir ve atom “kararsız” haldedir.</p><p>Kararsız atomlar fazla enerjilerini atarak daha kararlı hale geçmek isterler. Bu durum, tıpkı masada duran içi kaynar suyla dolu bir bardağa benzer. Bardağın içindeki su, odadan daha sıcak olduğundan enerjisini yayarak soğur. Doğada da kararsız atomlar fazla enerjilerini ve parçacıklarını atarlar, bu olaya “Radyoaktivite” denir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*sc-OTp6II_emIf2d9_wAZg.jpeg" /></figure><p><strong>Radyoaktivite üç şekilde gerçekleşir:</strong></p><p><strong>Alfa Parçacığı:</strong> Alfa parçacığı, 2 proton ve 2 nötrondan oluşur. Bu dört parçacık doğada Helyum-4 olarak bilinen bir atomun çekirdeğini oluşturur. Bazı büyük atomlar, dengeye kavuşmak için alfa parçacığı atarlar. Alfa parçacıkları oldukça kısa menzillidir, insan derisini veya bir yaprak kağıdı geçemezler. Ayrıca bir mıknatısla karşılaştıklarında yollarını değiştirirler.</p><p><strong>Beta Parçacığı: </strong>Kararsız atom çekirdeğinden kaçan elektron veya pozitronlara , beta parçacığı adı verilir. Beta parçacıkları yüksek hızlara sahiptir. Alfa parçacıklarının aksine, kağıdın içinden geçebilirler fakat bir alüminyum folyoyu aşamazlar.</p><p><strong>Gama Işınımı:</strong> Alfa ve beta parçacığının aksine gama ışınımı bir parçacık değil, saf enerjidir. Kütlesi veya elektrik yükü yoktur. Kayıt, kumaş veya alüminyum folyonun içinden geçer, sadece kurşundan yapılmış kalın bir levha onu durdurabilir. Canlılarla karşılaştığında hücrelere zarar verir, en kötüsü genetik hasara yol açar. Uzun süre gama ışınımı altında kalan bir insanda kansızlık, kemiklerin zayıflaması ve kansere varan daha başka pek çok sağlık sorunu meydana gelir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*y6fNRf-swb1vXPzWJwh2wA.jpeg" /></figure><p><strong>YARI ÖMÜR</strong></p><p>Kararsız atomlar, alfa ve beta parçacıkları atarak kütle kaybederler. Başlangıçtaki kütlenin yarısını kaybedene kadar geçen süreye “yarı ömür” adı verilir. Örneğin elimizde bir kiloluk radyoaktif bir element olduğunu varsayalım. Bu elementin yarı ömürü bir yılsa, bir yıl boyunca 500 gr maddeyi atacak, ertesi yıl tartıldığında yarım kilo gelecektir. Elde kalan maddeyi bekletmeye devam edersek, ikinci yılın sonunda 250 gram, üçüncü yılın sonunda 125 gram kaldığı görülür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*_DnkCcfU5S45aVVsQCgrzg.jpeg" /></figure><p>Uranyum-234&#39;ün yarı ömrü 245 bin yıldır. Thorium-230&#39;un yarı ömrü ise 75 yıl kadardır. Radyum-226&#39;nın yarı ömrü 3,8 gündür, Marie Curie’nin keşfettiği polonyum-214&#39;ün yarı ömrü ise 0,16 saniyedir! Bir diğer deyişle, saf bir polonyum-214, bir saniye içinde başlangıçtaki kütlesinin 64&#39;te birine düşecektir. Bu yüzden Marie Curie, hayatında hiç polonyum-214 görmemiştir!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/386/1*ngnQiaYTceZtdSTRKYLB_Q.jpeg" /></figure><p><strong>RADYOAKTİF TARİHLEME</strong></p><p>Radyoaktif maddeler, yerdeki bir taşın veya arkeolojik bir kazıda bulunan kemiklerin yaşını bulmamıza yararlar. Yaşı belirlenmek istenen nesnenin kimyasal incelemesi yapıldığında, radyoaktif elementlerin izine rastlanır. Radyoaktif elementlerin yanı sıra, bunlar bozunduğunda meydana gelen kararlı atomlar da bulunur. Kararlı atomların radyoaktif atomlara oranı, nesnenin yaşını verir.</p><p>Örneğin bir taşın içinde A ve B elementi bulduğumuzu varsayalım. A, radyoaktiviteyle bozunduğunda B’ye dönüşsün. A’ nın B’ye dönüşme süresi, yani yarı ömrü bin yıl olsun. Taşın içindeki A’ nın B’ye oranı eğer yarı yarıyaysa, taş bin yıl önce oluşmuş demektir, çünkü bin yılda A’ nın yarısı bozunarak B haline gelmiştir. A’ nın oranı B’ den ne kadar fazlaysa taş o derecede gençtir.</p><p>Benzer bir şekilde, yaşayan canlılar beslenirken karbon-14 alırlar. Canlılar öldüğünde karbon-14 alımı da durur ve karbon-14, 5730 yılda, daha kararlı olan azot-14&#39; e dönüşür. Karbon-14&#39; ün azot-14&#39; e oranı, canlının ne zaman öldüğünü gösterir. Örneğin bir canlı kalıntısında dörtte bir oranında azot-14 varsa, 1400 yıl kadar önce öldüğünü anlarız.</p><p><strong>PARLAYAN RADYUM</strong></p><p>1900&#39;ler Curie’ler için oldukça heyecan vericiydi. Çalışmaları oldukça iyi gidiyor, evlilikleri mutlu bir şekilde devam ediyordu. Dört yılda 32 bilimsel makale yayımlamışlardı. 1900 yılında Paris’te düzenlenen Uluslararası Fizik Konferansı’nda, kendiliğinden ışık saçan yeni elementi sundular. Özellikle radyumun saflaştırılması konusundaki başarıları, beklemedikleri bir ilginin odağı oldu.</p><p><em>“En büyük eğlencelerimizden biri, gece laboratuvara gitmekti. Parlayan deney tüpleri, soluk peri ışıklarına benziyordu.” Marie Curie</em></p><p>Bu dönemde bilim alanında ünlenmiş olan Curie’ler iş dünyasının da ilgisini çekmeye başladılar. Büyük paralar karşılığında radyoaktif maddeler üretmeleri için kendilerine teklifler yapıldı. Curie’ler bu teklifleri reddetti. ()</p><p><strong>BİLİM VE PARA</strong></p><p>Curie’ler bilim insanları olarak sadece heyecan verici keşifler yapmaya odaklanmışlardı. Oysa bilim alanındaki gelişmeleri takip eden pek çok kimse, buluşlardan para kazanmanın yollarını arıyordu…. Curie’lerin “ışık saçan” elementinden de para kazanmanın yolları olmalıydı.</p><p>İlk akla gelen saatler oldu. 1900&#39; lerde insanların kullandıkları cep saatlerini karanlıkta görmek için saat ışığı yoktu. Radyum, saatlerin akrep ve yelkovanlarını pekala aydınlatabilirdi. Bu amaçla, saat fabrikalarında çalışan genç kadınlar, fırçayla saatlerin akrep ve yelkovanlarını radyum içeren bir boyayla boyamaya başladılar. Fırçayı suya daldırmak yerine dilleriyle ve dudaklarıyla ıslatan kadınlar, farkında olmadan radyum yutuyorlardı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/1*iT2grplnAir_0dM6LI5SyA.jpeg" /></figure><p>Bazı kadınlar, eşlerine daha güzel görünmek uğruna, dudaklarının parlaması için radyum sürüyorlardı. Bu kadınların, ilerleyen yıllarda kansızlık, kemiklerde bozulma ve en kötüsü “radyum çenesi” adı verilen bir hastalığa yakalandıkları görüldü.</p><p><em>Alper K. Ateş’e teşekkürler… Sayesinde radyasyon,radyoaktiviteyi, yarı ömürü anlamış oldum.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=64f7eed0e38c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Peki Ama Kim Bu Marie Curie?]]></title>
            <link>https://medium.com/@nurmt/peki-ama-kim-bu-marie-curie-7b226735f01b?source=rss-6d6e349ed627------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7b226735f01b</guid>
            <category><![CDATA[bilim-insanı]]></category>
            <category><![CDATA[marie-curie]]></category>
            <category><![CDATA[bilim-kadını]]></category>
            <category><![CDATA[radyoaktivite]]></category>
            <category><![CDATA[pierre-curie]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Nur MT]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 19 Oct 2022 09:45:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-19T09:45:48.842Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Marie Curie’yi temel alan bir çocuk hikayesi yazabilmek için, Marie Curie’yi anlatan kitapları inceliyorum. Bugünkü kitabım <strong>‘Peki Ama Kim Bu Marie Curie?’</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/550/1*0DPmFwWiL2PhvQeENPKv3w.jpeg" /></figure><p>İllüstratör Luca Poli’nin çizimlerini çok orjinal ve eğlenceli buldum. Yazar Guila Calandra Buonaur, ünlü bilim insanı Marie Curie’nin hayatını ve hayatındaki önemli adımları çok keyifli anlatmış.</p><p>Yazar kitabı beş ana bölüme ayırmış,</p><ol><li>Nerede ve Ne zaman Yaşadı?</li><li>Marie’yi Özel Kılan Neydi Peki?</li><li>Büyüyünce Ne Olmak İstiyordu?</li><li>Marie Gerçekten Çağının Ötesinde miydi?</li><li>Ya Ondan Sonra?</li></ol><p>Bu bölümlerde dikkatimi çekenleri, ileride kullanma ihtimalim olan kısımlara geçiyorum:</p><ol><li><strong>Nerede ve Ne Zaman Yaşadı?</strong></li></ol><p>Evleri Varşova’daydı (Polonya’nın başkenti) Ancak o zamanlar, 1700 lü yılların sonlarında ülke haritadan tamamen silinmişti, yani resmi kayıtlara göre Polonya diye bir ülke yoktu.</p><p>Polonya tam üç ülkenin hakimiyeti altındaydı: Avusturya, Prusya ve Rusya. Her üçünün de tek bir arzusu vardı. Polonya halkına kökenlerini unutturmak.</p><p><strong>“Marie, Polonya’nın yeniden özgür bir ülke olmasını öyle yürekten arzuluyor ki, ülkesinin şerefine bulduğu ilk elementin adını Polonyum koyuyor.”</strong></p><p><strong>2. Marie’yi Özel Kılan Neydi Peki?</strong></p><ul><li>Marie 4 yaşındayken, ablasının elinden kitabı alıp okumaya başlar. Ev ahalisinin ağzı açık kalır. O andan itibaren okumak Marie için bir tutku haline geliyor.</li><li><strong>Marie dört kardeşiyle oyun oynamaya bayılırdı. Özellikle bahçede! Marie oyunlara hayal gücünü de katmayı ihmal etmez, yaratıcılık konusunda hiç eksiklik hissetmezdi.</strong></li><li>Okulda iki farklı müfredat öğretiliyordu. Müdür gizlice Polonya tarihi ve dilini işliyordu. Rus müfettişler geldiğinde, dil konusunda çok yetenekli olan ve Ruça konuları ezbere bilen Marie tahtaya kalkıyordu.</li><li>Aslında tek yaptığı kitap okumaktı ve bu en sevdiği eylemi yaparken de etrafta olup bitene hiç kulak asmazdı.</li><li><strong>Marie’nin hiç vazgeçemediği bir de tutkusu vardı: Bisiklete binmek! İki tekerin üzerinde giderken yüzüne çarpan hava ona tüm dünyayı ele geçirebilirmiş gibi hissettiriyordu.</strong></li><li>Marie meydan okumayı severdi. <strong>Engeller karşısında cesareti asla kırılmazdı.</strong> Lehçe konuşmamalıydı, üniversite okumamalı, araştırma yapmamalı, başarılı olmamalıydı. Parçası olduğu toplum ona sürekli bunları dayatsa da o el attığı her işte başarılı oldu! <strong>Doğru bildiği yoldan şaşmaması sayesinde hiç akla gelmeyecek başarılar elde etti. Hayallerin önünde hiçbir engelin duramayacağını herkese gösterdi.</strong></li><li>Marie ablasına hayrandı. Bronya hayatı boyunca Marie’nin hem en yakın arkadaşı hem de her şeyini danıştığı bir büyüğü olmuştur. <strong>Belki de aralarındaki bu özel abla kardeş ilişkisi sayesinde Marie kadınlara ve kadınların gücüne hep güvenmiştir.</strong></li><li>Marie’nin babası evde mesleğiyle ilgili değerli araç gereçler bulundururdu. Onları bir vitrinde saklardı. Marie saatlerini o gizemli araç ve gereçlerin korunduğu vitrinin önünde geçirirdi. Ne mi vardı o vitrinde? Hassas teraziler, taş örnekleri, hatta bir elektroskop. Tüm bunlar Marie için gerçek bir hazineydi. Belki farkında değildi ama aklını başından alan o nesneler Marie’nin geleceği için çizdiği yolda belirleyici olmuşlardı.</li><li>Polonya işgal altındaydı ve genç kadınların üniversiteye gitmesi yasaktı. Gidişata bakılınca Marie’nin bilim insanı, Bronya’ nın doktor olma hayalleri imkansız görünüyordu. Ancak Marie pes etmedi. Kararlıydı! Çok basit ve dahiyane bir fikri vardı. Bronya tıp okumak için Fransa’ya taşınacak, bu sırada Marie çalışarak ablasının masraflarını karşılayacaktı. Ablası okulu bitirdikten sonra çalışacak, Paris’e üniversite okumaya gelen kardeşi Marie’nin öğrenim masraflarını karşılayacaktı. Böylece Marie öğretmenlik yapmaya başladı, zengin ailelerin çocuklarına ders veriyordu. Bu sürede gizli bir uğraş da edindi. Bölgede yaşayan işçi ve köylülerin çocuklarına ders verdi. Bunun rejim gereği tamamen yasa dışı olduğunu biliyordu ama bana mısın demiyordu. <strong>Ona göre öğrenmek ve bilmek özgürlüklerin en yücesiydi. Böylece o üç yıl zarfında ne kadar isyankar olabileceğini göstermiş oldu.</strong></li></ul><p><strong>3. Büyüyünce Ne Olmak İstiyordu?</strong></p><ul><li>Başlarda pek çok zorlukla karşılaşsa da hiç olmadığı kadar hevesli bir şekilde üniversiteye başladı. Fen Fakültesi’nde kayıtlı 2000 öğrenciden sadece 23&#39;ü kadındı ve onlardan biri de Marie’ydi.</li><li>Gerek öğrenimi boyunca gerek bilimsel çalışmalar yaptığı zamanlarda paraya çok ihtiyaç duysa bile buluşlarını hep insanlığa armağan etmeyi yeğledi. <strong>Çünkü ona göre bilgi herkese açık, ücretsiz ve erişilebilir olmalıydı.</strong></li><li>Marie hayatının aşkıyla 26 yaşında tanıştı. Pierre Curie laboratuvar sahibi bir araştırmacıydı. Marie, laboratuvar paylaşma umuduyla başvurdu. Pierre Marie’nin bilim tutkusundan çok etkilenmişti. Başlangıçta Marie’nin aklı fikri araştırmalarındaydı. <strong>Zamanla Pierre’in renkli gözlerine ve dinginliğine aşık olduğunu fark etti.</strong> Beraber gece gündüz demeden deneyler yaptılar.</li><li><strong>İkisinin bilim dışında ortak bir tutkusu daha vardı: Bisiklet! Balayına çıkarken bile bisikleti tercih ettiler.</strong></li><li>Marie ve Pierre başlıca icatlarını bir hangarda gerçekleştirdiler. Çatısı yağmur sızdıran, yazları sıcaktan bunaltan, kışın soğuktan sonduran bir hangar! Kızları oraya <strong>“kasvetli mekan” </strong>adını takmıştı.</li><li><strong>Marie her şeyi gözlemler, not alırdı. </strong>Alışveriş harcamalarını bile kaydetti. İki kızı dünyaya geldikten sonra onlarla ilgili her şeyi kaydetti. Bu işi sanki bilimsel bir deney üzerinde çalışıyormuşçasına ciddiyetle yapıyordu. Yemek tarifleri için bile kılı kırk yaran bir tarzı vardı. Hiç göz kararı ölçü kullanmaz, kullandığı her malzemeyi özenle tartar, ölçerdi. Kesinlik her şeydi ona göre, mutfakta bile.</li><li>1900&#39;de bir kız lisesi olmasına rağmen tüm öğretmenlerin erkek olduğu Sevr Lisesi’nde fizik öğretmeni oldu. Marie bu şekilde de öğrencilerine t<strong>oplum tarafından dayatılan engellerin aşılabildiğini ve hayatta kadınlar için de fırsatların olduğunu gösterdi. Bir şeyi daha önce kimsenin denememiş olması o şeyi denememek için geçerli bir sebep olamazdı.</strong></li></ul><p><strong>4. Marie Gerçekten Çağının Ötesinde miydi?</strong></p><ul><li>1896&#39;da Henri Becquerel tesadüfen Uranyumun yeni bir özelliğini keşfetti. Uranyumun hem karanlıkta hem güneş ışığında ışınlar saçtığını fark etti. Marie ve Pierre bu denemeden çok etkilenmişlerdi. Marie araştırmalarını hızlandırdı, bu yeni oluşuma <strong>“Görünmeyenin Kimyası” </strong>adını verdi. Çünkü o ana kadar bilinmeyen ışınların kaynağı olan gizli elementi araması gerekiyordu. Bu basit değildi. Farklı metaryeller üzerine derinlemesine bir çalışma yapmalıydı! Uraniniti analiz etmeye başladığında tüm minerallerden daha güçlü ışınlar üretme kapasitesine sahip olduğunu keşfetti.</li><li>Maceracı ruhu bilimsel çalışmalar kadar esastı. Uraniniti direk olarak madenlerden göndertiyor, koca çuvallara ellerini daldırıyor ve otun çöpün arasından elleriyle tek tek ayıklıyordu. Sonra elde ettiklerini devasa kazanlara dolduruyor, boyunca bir demir sopa ile karıştırıyordu. Toz, kum ve duman her yeri kirletiyordu. <strong>Yakınından geçenler orası bir bilim laboratuvarı mı yoksa bir cadı ini mi anlayamıyordu. </strong>Bu muazzamn kapsamlı çalışma sayesinde tuhaf güçlere sahip ufak çekirdeklerin güçlü bir enerjiyle dolu görünmez dalgalar yayabilme kapasitesine sahip olduğu sonucunu elde etti. Bunun adına gelecekte <strong>“radyasyon” </strong>denilecekti.</li><li>1898 Pierre ve Marie için unutulmaz bir yıl oldu. Yeni bir metal buldular. İsmini Polonyum koydular. Aradan sadece bir kaç ay geçtikten sonra da Radyum’u buldular. Adını radyum koydular çünkü çok radyoaktifti, hatta uranyumdan 900 kat fazla!</li><li><strong>Halk tam anlamıyla radyum delisi olup çıkmıştı. Radyumlu diş macunları, mucizevi şampuanlar türedi. Hiçbirinde radyum yoktu ya da yok denecek kadar azdı. Çünkü pahada çok pahalı bir mineraldi. Bir gramı 200 kilogramdan fazla altına eşdeğerdi.</strong></li><li>Sıra dışı bir çifttiler, hem özel hayatlarında hem de laboratuvarda. Zamanlarının tamamını beraber geçiriyorlardı. Birbirlerine aşıktılar. Çocuklarının bakımını beraber üstleniyorlardı. Dönemin en dahi bilim insanları arasında gösteriliyorlardı. Marie radyoaktiviteyi ölçen yeni bir ölçü birimi bulduğunda onu kendisinin ve kocasının şerefine<strong> “curie” </strong>olarak adlandırdı.</li><li>Marie binlerce saat laboratuvarda ter dökmüş, yıllarını bilimsel araştırmalara adamış, zorluklara göğüs germiş, fedakarlıklarda bulunmuş ve önyargılara meydan okumuş bir insan olarak <strong>tarihte Nobel ödülü kazanan ilk kadındır!</strong></li><li>1910&#39;da Nobel Kimya ödülünün de sahibi oldu. İki nobel ödülü, iki farklı disiplinde… Gerçekten de inanılmaz bir başarı!</li><li>Arkadaşlarından bir gerçekten de çok özeldi: Albert Einstein. Onların dostluğu bilime duydukları tutkuya dayanıyordu. Birbirlerine fikirlerini, projelerini anlatıyorlar ama didişmeden de duramıyorlardı. Zaten arkadaşlar hep böyle yapmaz mı?</li><li>Amerikalı gözü pek gazeteci Miss Meloney, MArie’nin hayatına merak duyup onunla röportaj yaptıktan sonra tüm Amerika’nın Marie’yi tanıması gerektiğine karar verdi. Bir yıl içinde 100.000 dolardan fazla bağış topladı.<em> (bunu başka bir kitapta detaylı anlatacağım. Bu parayla laboratuvara radyum alıyorlar.)</em></li></ul><p><strong>Her Alanda Birinci!</strong></p><ul><li>Sorbonne’da fizik alanında diploma alan ilk kadın.</li><li>Yine aynı okulda bir yıl sonra ikinici derecesini matematikten aldı.</li><li>Sorbonne’a profesör olarak atanan ilk kadın.</li><li>1903&#39;te Nobel ödülü alan ilk kadın.</li><li>Hatta Nobel ödülünü iki kere almıştır.</li><li>Paris Panteon’una gömülen ilk kadın. (Panteonun ön cephesinde devasa kolonların üzerinde hala şu cümle yazmaktadır: “Büyük adamlara millletimiz minnettardır.”)</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7b226735f01b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>