<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Orhan Bayram on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Orhan Bayram on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@orhanbayram?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/2*1NGkNJFNXk2cdEymyL9dnQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Orhan Bayram on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 12:58:05 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@orhanbayram/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Sermaye büyüyor, piyasa daralıyor.]]></title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram/sermaye-b%C3%BCy%C3%BCyor-piyasa-daral%C4%B1yor-b79f6c191836?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b79f6c191836</guid>
            <category><![CDATA[fundraising]]></category>
            <category><![CDATA[investment]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[private-markets]]></category>
            <category><![CDATA[venture-capital]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Orhan Bayram]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 20 Apr 2026 09:33:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-20T09:33:20.565Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>2026&#39;nın ilk çeyreği hem küresel hem yerel ölçekte rekor rakamlar sundu. Ama manşetin bir adım gerisinde farklı bir tablo var.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HBnJyEI7a1xq5Kou6vxK-w.png" /></figure><p>Global venture piyasası 2026&#39;nın ilk çeyreğini $285.5 milyarla kapattı, tarihin en yüksek çeyreği. Türkiye de $63.4 milyon ve 25 deal ile makul görünen bir tablo çizdi. Bu rakamları olduğu gibi okumak mümkün.</p><p>Ama biraz daha içine girdiğinizde, hem global hem de yerel tablonun benzer bir yapıyı paylaştığını görüyorsunuz: sermaye tepede yoğunlaşıyor/konsolide oluyor, orta katmana ulaşmakta zorlanıyor.</p><h3>Global rekor ve büyük yanılsama.</h3><p>CB Insights verisine göre Q1 2026, küresel venture tarihinin en yüksek çeyreği. Ama bu toplamın <strong>yüzde 43&#39;ü</strong> tek bir kaynaktan geliyor: <strong>OpenAI’nin Şubat 2026&#39;da kapattığı $122 milyarlık kurumsal yatırım turu</strong>.</p><p>Onu çıkardığınızda geriye $163.5 milyar kalıyor; hâlâ güçlü bir rakam, ama tarihi rekor değil, 2022 Q1&#39;den bu yana en iyi çeyreği temsil eden bir rakam.</p><p>Deal sayısında tablo çok daha net.</p><p>Q1 2026&#39;da 6,598 deal kapandı, 2016 Q4&#39;ten bu yana en düşük, 2022 Q1 zirvesinden yüzde 61 aşağıda. Aktif yatırımcı sayısı 9,999&#39;a geriledi; 2020&#39;den bu yana ilk kez beş haneli sayının altına indi.</p><p>Mega-roundlar (yüz milyon dolar ve üzeri) tüm yatırım hacminin yüzde 86&#39;sını oluşturdu. 2022&#39;de bu oran yüzde 56&#39;ydı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TE4TGqOR4XiHdMiLrq9CcA.png" /></figure><p>Büyük fonlar daha az ama çok daha büyük yatırımlar yapıyor. Piyasanın tepesindekiler pozisyonlarını sağlamlaştırırken orta katman için alan daralıyor.</p><h3>Türkiye: Aynı yapı, farklı ölçek.</h3><p>Türkiye Q1 2026&#39;da $63.4 milyon yatırım ve 25 deal kaydetti.</p><p>startups.watch verisine göre bu rakam yalnızca Türkiye Ticaret Sicili’ne kayıtlı girişimlere yapılan özel sermaye yatırımını kapsıyor; BIGG grant’ları ve diaspora deal’ları bu yazıda ayrı tutuldu.</p><p><strong>TaleMonster Games $30 milyon aldı:</strong> a16z speedrun, General Catalyst ve Point72 Ventures bu rauntta birlikte hareket etti. <strong>Fimple $10 milyon aldı:</strong> DN Capital ve SmartFin liderliğinde, Ak Portföy ve APY Ventures de yatırımcılar arasında.</p><p><strong>Bu iki deal toplam yatırımın yüzde 63&#39;ünü oluşturuyor.</strong> Geri kalan 23 deal’ın medyanı yaklaşık 400 bin dolar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ehNrX_CMmSEeqYqmjqDtVg.png" /></figure><p>Yüzdelerin bu kadar örtüşmesi ilginç. Global ölçekte OpenAI ne yapıyorsa, Türkiye’de TaleMonster benzer bir işlev görüyor: tek bir büyük deal toplamı taşıyor, genel tablonun olduğundan daha hareketli görünmesini sağlıyor. Bu iki ismi paranteze aldığınızda kalan tablo, her iki piyasada da aynı soruyu soruyor: büyüme aşamasına ulaşan şirketler için yeterli ve ulaşılabilir sermaye var mı?</p><h3>Büyüme sermayesi: Boşluk ve ilk adımlar.</h3><p>Türkiye’de pre-seed ve seed katmanı canlı. 570 aktif GSYF, onlarca melek yatırımcı ve kamu programları bu katmanı besliyor. Sorun bir üst basamakta başlıyor: üç ila on beş milyon dolar arasında sistematik biçimde yatırım yapabilen, sözleşme altyapısı oturmuş, portföy desteği olan büyüme odaklı fon sayısı hâlâ çok az.</p><p>Bu boşluğa giren oyuncular var ama henüz sayıları sınırlı. <a href="https://www.akportfoy.com.tr/tr">Ak Portföy</a> Fimple’ın 10 milyon dolarlık raunduna öncülük etti. Bir banka varlık yönetim şirketinin fintech altyapısına bu büyüklükte ve bu şekilde lead yatırımcı olması, kurumsal sermayenin ekosisteme nasıl dahil olabileceğini gösteren somut bir örnek. <a href="https://www.oleka.rocks/">Oleka Capital </a>ise Onlayer ve Easycep gibi büyüme aşamasındaki girişimlere öncülük etmesiyle bu alanda çalışan nadir fonlardan biri. Her ikisi de daha büyük ticket’larla daha olgun şirketlere girebilme kapasitesiyle öne çıkıyor.</p><p>Bu hareketler umut verici. Ama mevcut talebi karşılamaktan henüz uzaklar.</p><p>Türkiye’de büyüme aşamasındaki bir girişim bugün birkaç seçenekle karşı karşıya kalıyor: ya uluslararası fona çok erken başvuruyor, ya büyümesini yavaşlatıyor ya da bu iki seçenek arasında bekliyor.</p><p>Bu boşluk, kurumsal sermayenin yani holdinglerin, emeklilik fonlarının ve büyük şirket hazinelerinin ekosisteme daha sistematik biçimde dahil olmasıyla kapanabilir. Ak Portföy ve Oleka bu yolda önemli adımlar ama yolun tamamlanması için benzer oyuncu sayısının artması gerekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9UeWpDbyyyVE5zqPZUgd-Q.png" /></figure><h3>AI: Uçurumun iki yakası.</h3><p>Global yapay zeka yatırımı Q1 2026&#39;da $226.2 milyarla tarihi rekor kırdı. 1.965 deal, medyan büyüklük $4.9 milyon.</p><p>OpenAI $122 milyar, Anthropic $30 milyar, xAI $7.5 milyar. Ama büyük raundların ötesinde de ilgi çekici hareketler var: Fransa’dan AMI Labs bir milyar dolarla seed kapattı, ABD’den birden fazla şirket yüz milyon dolar üzerinde seed turu yaptı.</p><p>AI hem pre-seed hem de geç aşamada eş zamanlı olarak büyüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5Gn0XdI02jXGuQ1pha7Ajg.png" /></figure><p>Türkiye’de aynı çeyrekte AI etiketli 11 deal kapandı. Dataroid dahil toplam tutar $11.6 milyon — Q1&#39;in yüzde 18&#39;i. Tüm dealların aşaması seed. Dataroid’i Marketingtech/SaaS ağırlıklı saydığınızda bile geri kalan 10 deal yaklaşık $5 milyon ediyor.</p><p>Her iki hesapla da tablo aynı yönü gösteriyor: Türkiye’de AI aktivitesi var, ama raundlar henüz küçük.</p><p>Mesafeyi büyüten şu: CB Insights’ın en hızlı büyüyen işe alım pazarları listesinde AI yorumlanabilirliği yüzde 168, tarayıcı otomasyon ajanları yüzde 158, AI ajan altyapısı yüzde 124 büyüdü.</p><p>Bu kategoriler artık araştırma değil; endüstriyel ölçekte işe alım yapan, müşteri sözleşmeleri imzalayan pazarlar. Deal sayısı umut verici, asıl soru bu seed raundlarının büyüme turuna taşınıp taşınmayacağı.</p><p>2026 sonunda birkaç $5M+ AI raundu görmek, bu momentumun ne ölçüde gerçek olduğunu netleştirecek. Validfor, Dataroid, Cypien AI ve Promake.ai bu süreçte ilk referans noktaları olacak.</p><h3>Gaming: Tek güvenilir köprü.</h3><p>TaleMonster ve Vento Games birlikte Q1 yatırımının yüzde 54&#39;ünü oluşturuyor. Bu oran, gaming’in Türkiye ekosistemindeki yapısal ağırlığını net biçimde gösteriyor ve bu ağırlığın arkasında gerçek bir hikaye var.</p><p>Türk gaming stüdyoları yıllardır uluslararası pazara doğrudan ürün üretiyor. Mobil ve hypercasual alanındaki çıkışlar tanınır bir track record oluşturdu: Peak Games, Dream Games ve bu çeyrekte Scopely’ye satılan Loom Games bunların en bilinen örnekleri.</p><p>TaleMonster’a a16z speedrun, General Catalyst ve Point72&#39;nin aynı anda katılması, Vento Games’e Makers Fund ve Arcadia Gaming’in girmesi bu birikimin somut sonuçları. Yabancı fonlar sektörü tanıyor ve önceki yatırımlarının getirdiği güveni taşıyorlar.</p><p>Gaming dışında bu tablo henüz kurulmuş değil. Fintech, SaaS, yapay zeka alanlarında yabancı fon katılımı genellikle bir Türk fonun co-investor daveti üzerine gerçekleşiyor.</p><p>Yabancı bir fon için bu sektörlerde Türkiye’ye girmek ciddi bir araştırma ve zaman yatırımı gerektiriyor; LP’lerine “Türkiye” yazmanın da kendi maliyetleri var: makro belirsizlik, döviz oynaklığı, çıkış görünürlüğü soruları. Gaming bu soruların büyük bölümünü çoktan yanıtlamış, diğer sektörler henüz yanıtlamıyor.</p><h3>Likidite sorunu: Kırılmış döngü.</h3><p>Global ölçekte ikincil piyasa hızla ana akıma taşındı. CB Insights verilerine göre özel ikincil işlemler Q1 2026&#39;da 134 deal’a ulaştı ve 2025 yıllık rekoru olan 536&#39;yı eşitleme hızında. En dikkat çekici nokta şu: en değerli 100 özel şirketin yüzde 34&#39;ü ikincil tur gerçekleştirdi. Tüm VC destekli şirketler için bu oran yüzde 1.1. En güçlü şirketler kendi likidite döngülerini kendi başlarına yönetmeye başladılar.</p><p>Türkiye’de bu mekanizma henüz yok denecek kadar kısıtlı. Ve bu yokluk ekosistemi görünmez bir biçimde etkiliyor.</p><p>2018 ile 2022 arasında aktif yatırım yapan melek yatırımcıların önemli bir bölümü bugün hâlâ ilk pozisyonlarında kilitli. O dönemde iki üç yıl içinde çıkış beklentisiyle kurulan portföyler beş altı yıl sonra hâlâ pozisyonda.</p><p>Exit yok, ikincil satış yok, temettü yok.</p><p>Bu durumun iki somut sonucu var: portföyden çıkış yaparak yeni girişimlere yatırım yapacak sermaye döngüye giremiyor; ve o yatırımcıların taşıdığı deneyim, ağ ve mentörlük kapasitesi de pasifize oluyor.</p><p>Kırılmış bir döngü bu, ama global ölçekte ikincil piyasanın olgunlaşması, bu döngüyü onarmak için doğru araçların artık var olduğunu gösteriyor.</p><h3>Yabancı sermayenin üç engeli.</h3><p>Gaming’in yarattığı track record’a rağmen yabancı sermaye Türkiye’ye sistematik biçimde girmiyor. Bunun birkaç yapısal nedeni var ve bu nedenleri görmeden çözüm üretmek güç.</p><p><strong><em>Döviz riski hâlâ fiyatlanmıyor.</em></strong></p><p>Yabancı fon dolar yatırıyor ama şirketler çoğunlukla karma bir gelir yapısıyla çalışıyor. Kur oynaklığı getiri hesabını ciddi ölçüde etkileyebiliyor. Gaming bu riski doğal olarak hedge ediyor çünkü gelir zaten uluslararası para biriminde. Diğer sektörlerde aynı yapı kurulmadan yabancı fonun LP’sine “Türkiye” yazması giderek zorlaşıyor.</p><p><strong><em>Exit görünürlüğü yeterince net değil.</em></strong></p><p>Bir yabancı LP’ye beş yıl sonra nasıl bir likidite olayı göstereceksiniz? Gaming için yanıt nispeten kolay: bilinen global alıcılar var. Fintech, SaaS ve diğer sektörler için M&amp;A alıcı havuzu daha sığ, yerel IPO piyasası henüz olgunlaşmadı, uluslararası borsalara çıkış kendi başına ayrı bir süreç. Bu soruyu önceden yanıtlayamayanlar yabancı sermayeyi çekmekte zorlanıyor.</p><p><strong><em>Lokal ortaklık yapısı kurulmaya devam ediyor.</em></strong></p><p>Yabancı fonlar yeni pazarlara kendi başlarına girmez, güvendikleri lokal bir partnerle girer. Türkiye’de bu rolü üstlenebilecek, uluslararası fon standartlarında çalışan, yeterli deal flow’u ve portföy destek kapasitesi olan oyuncu sayısı artıyor ama henüz sınırlı. Bu üç engel birbirinden bağımsız değil. Hepsi aynı anda çözüldüğünde yabancı sermayenin gaming ötesinde de Türkiye’ye girmesi için gerçek bir zemin oluşuyor.</p><h3>Bundan sonrası.</h3><p>Türkiye ekosistemi 2026 Q1&#39;de global trendi küçük ölçekte yansıttı: çarpıcı manşetler, sermayenin tepede yoğunlaşması, orta katmanın baskı altında kalması.</p><p>Global piyasada bu bir olgunlaşma sürecinin yansıması. Türkiye’de ise çözülmesi gereken yapısal sorunların varlığını hatırlatan bir tablo.</p><p>Büyüme sermayesi, ikincil piyasa ve yabancı sermayenin önündeki engellerden birinde somut bir ilerleme kaydedilirse, 2026 Türkiye ekosistemi için gerçek bir kırılma yılı olmaya aday.</p><blockquote>Kaynaklar ve metodoloji: Türkiye verisi startups.watch Q1 2026 raporundan alınmıştır. Türkiye Ticaret Sicili’ne kayıtlı girişimler, Ocak–Mart 2026. TÜBİTAK BIGG grant’ları ve diaspora deal’ları hariç tutulmuştur. Global veri CB Insights State of Venture Global Q1 2026 raporundan alınmıştır.</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b79f6c191836" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yeni Dönemin Büyüme Hikayelerini Neden Konuşmamız Gerekiyor: We Made It Growth]]></title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram/yeni-d%C3%B6nemin-b%C3%BCy%C3%BCme-hikayelerini-neden-konu%C5%9Fmam%C4%B1z-gerekiyor-we-made-it-growth-a2c700c43032?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a2c700c43032</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Orhan Bayram]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 01 Dec 2025 12:05:57 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-12-01T12:05:57.518Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Girişimcilik dünyasında son beş yıl, pek çoğumuzun kariyeri boyunca göremeyeceği kadar büyük iniş çıkışlara sahne oldu.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*O7ysHoz5Le612TprLqaGVg.png" /></figure><p>Covid ile başlayan belirsizlik, ardından gelen rekor yatırım dönemi, derken 2023 ile yaşanan sert yavaşlama. Bu döngüler yalnızca grafiklerin ve fonlama raporlarının konusu değildi. Kurucuların kararlarını, yatırımcıların davranışlarını ve şirketlerin geleceğini doğrudan etkileyen kırılma anlarıydı.</p><p>Bu dönemleri sahada deneyimlerken ortak bir şey dikkatimi çekti. Hangi aşamada olursa olsun her girişim aynı temel soruyla yüzleşiyordu: <strong>“Büyüme artık nasıl mümkün olacak?”</strong></p><p>Bu sorunun cevabı, eskiden olduğu kadar basit değildi.</p><p>Çünkü büyümenin koşulları değişti. Risk algısı değişti. Sermayenin akış yönü değişti. Girişimlerin neyi öncelemesi gerektiği değişti.</p><p>Ve belki de en önemlisi, başarıya giden yollar değişti.</p><p>Ben bu dönüşümü ilk elden 2019’da kurduğumuz Angel Effect ile yaşadım. Covid döneminin tam ortasında yüzlerce girişimle aynı fırtınayı yaşadık. Sonrasındaki sermaye bolluğunu da en yakından gözlemledik. Ancak 2023’e geldiğimizde tablo tamamen değişti. Biz de birçok erken aşama yatırımcısı gibi gerçekleri kabul ederek bir adım geri çekildik. Yeni yatırımlara ara verdik ve odağımızı portföydeki girişimleri ayakta tutmaya, onlara yeni nefes alanları açmaya ve büyümelerinde katkı sağlamaya yönelttik. Bugün pek çok fonun yaptığı şey de bu aslında. Yeni yatırımlar ile portföyü büyütmekten çok mevcut şirketleri destekleyerek yeni dönemin şartlarında hayatta kalmalarını ve kazanan birer iş olmalarını sağlamak.</p><p>Bu değişimin nereden nereye geldiğini anlamak için iki döneme yeniden bakmak gerekiyor.</p><h3>Angel Effect ile yaşadığımız ilk büyük dalga</h3><p>2019’da kurduğumuz <a href="http://www.angeleffect.co/">Angel Effect</a>, Covid döneminin tam merkezinde yüzlerce girişimle beraber aynı fırtınayı yaşadı.</p><p>İlk anda herkes belirsizliğin içindeydi. Ama çok kısa süre sonra dünya tarihinin en hızlı yatırım dönemlerinden biri başladı. Sermaye bollaştı, fonlar agresifleşti, değerlemeler yükseldi, her ay yeni unicorn haberleri geliyordu.</p><p>O dönemde büyüme kolay görünüyordu çünkü yakıt sınırsızdı.<br><strong>Talep vardı, para vardı, risk iştahı çok yüksekti.</strong></p><p>Ama <strong>hiçbir aşırı dönem uzun sürmez.</strong><br>Ve öyle de oldu.</p><h3>2023 sonrası rüzgar tamamen tersine döndü</h3><p>Faizlerin yükselmesiyle birlikte riskli varlıklara yönelen sermaye hızla daraldı. Yatırım fonları daha seçici hale geldi. Melek yatırımcılar daha temkinli davranmaya başladı.</p><p>Birçok erken aşama girişimin bugünkü gerçekliği çok net: modeli sürdürülebilir kılmadan büyüme mümkün değil.</p><p>Biz de Angel Effect’te bu dönemin gerektirdiği gibi hareket ettik.</p><p>Yeni yatırımlara ara verdik, portföydeki şirketlere odaklandık, onların bu geçiş dönemini atlatmasına destek olduk. Bugün Avrupa’da ve Türkiye’de çoğu erken aşama yatırımcısının benzer bir çizgi izlediğini görüyorsunuz.<br>Öncelik yeni yatırım bulmak değil, mevcut değerleri hayatta tutmak ve büyütmek.</p><p>Bu dönem bize önemli bir gerçeği tekrar hatırlattı.<br><strong>Ne kadar yakıtın varsa o kadar nefesin var. Yakıt bitince müzik de durur, dans da.</strong></p><h3>Bugün yatırımcılar başka bir şey arıyor</h3><p>Bugün fonların masa başındaki konuşmaları çok daha farklı.</p><p>Erken aşamanın parıltısı tek başına yeterli değil. “Büyüyecek” potansiyeli değil, “büyümeyi kanıtlamış” şirketleri ya da nadiren de olsa henüz yolun başında ama bir şekilde “<strong>o iş” için deneyim edinmiş</strong> ekipleri görmek istiyorlar. Yatırımcılar artık küçük ticketlarla geniş bir tarama yapmak yerine daha büyük ticketla daha güçlü modellere yöneliyor.</p><p>Kısaca spray &amp; pray dönemi sona erdi.</p><p>Bu ortamda her zamankinden daha değerli hale gelen bir şey var: <strong>Gerçek büyümeyi başarmış girişimlerin yöntemleri ve deneyimleri.</strong></p><ul><li>Bir kurucunun zor dönemde aldığı karar.</li><li>Bir yatırımcının büyüme sinyali olarak baktığı metrik.</li><li>Bir iş liderinin gelir odaklı yeniden yapılanma süreci.</li><li>Bir şirketin yakıtı yetmediğinde nasıl rota değiştirdiği.</li></ul><p>İşte bu hikayeler bugün hem girişimciler hem de yatırımcılar için yol haritası niteliğinde.</p><h3>OBSS Ventures ile yeni dönemin nabzı</h3><p>2023 sonrası <a href="https://obss.ventures/">OBSS Ventures</a>’ı kurduğumuzda tamamen farklı bir manzarayla karşılaştık.</p><p>Çok erken aşama yatırımlara değil, güçlü teknoloji geliştirme ve mühendislik kabiliyeti gereksinimleri olan, gelir üreten ve yeni döneme uyum sağlayabilen şirketlerle ortaklığa odaklandık. İngiltere, Avrupa ve MENA bölgesinde 2.500’den fazla girişimle kurduğumuz temas, yeni dönemin nasıl çalıştığına dair çok net ipuçları verdi.</p><p>İlk dönem görüştüklerimizin çoğu eski dünyanın reflekslerine sahipti. Fonlamanın yeniden hızlanacağı inancı hâkimdi.</p><p>Ancak son bir yılda konuştuğumuz girişimler tamamen farklı bir bakış açısına sahip. Yeni gerçekliği kabul etmiş durumdalar. Ölçülebilir büyüme, net gelir yapısı ve güçlü bir değer önerisi olmadan bir yere gidilemeyeceğini biliyorlar.</p><p>Bu fark girişimcilik çağlarının değiştiğinin en açık göstergesi.</p><h3>Yapay zekanın getirdiği yeni eşik</h3><p>Son dönemde yapay zekada yaşanan hızlı gelişmeler girişimcilikte tamamen yeni bir oyun alanı oluşturdu.</p><p>Eskiden büyük mühendislik ekiplerinin çözebileceği karmaşık problemler, bugün çok daha hızlı ve verimli şekilde çözülebiliyor. Özellikle SaaS girişimleri için bu durum kritik.</p><ul><li>Eğer bir ürün AI çağının gerçekliğine göre yeniden şekillenmezse</li><li>Eğer değer önerisi güncellenmezse</li><li>Eğer adaptasyon hızı geç kalırsa yakın dönemde yerini yeni oyunculara bırakmak zorunda kalacak.</li></ul><p>Bugün birçok girişimin karşı karşıya olduğu en büyük risk bu.</p><h3>Bu tablo helo.land için de yeni bir yolculuk başlattı</h3><p>Aynı dönemde bir gerçek daha ortaya çıktı.</p><p>Girişimlerin, yatırımcıların ve iş insanlarının hedefi aynı: Geleceğin sektörlerini belirleyecek, yeni ürün ve teknolojilerde liderlik edecek girişimlerle yolculuk yapmak ve bu hikayenin bir parçası olmak.</p><p>Bu nedenle <a href="http://helo.land/">helo.land</a>’i de yeniden yapılandırıyoruz.</p><p>Yakın zamanda büyüme ve yatırım odağında girişimlere destek olan, yatırımcılar için uçtan uca yatırım yönetme altyapısı sunan, Avrupa ve MENA bölgesine odaklanan, yeni bir yapıyla kapılarımızı açmaya hazırlanıyoruz.</p><p>Amacımız;</p><ul><li>Girişimlerin yolculuğunda ihtiyaç duydukları nitelikli katkıya en uygun ve deneyimli kaynaklarla erişmelerini sağlamak, birlikte daha güçlü ve verimli bir ekosistem yaratmak.</li><li>Yatırımcıların daha sağlıklı ve etkili yatırım yapabilmesine olanak sağlamak.</li><li>Ortaya daha fazla katma değer çıkmasını mümkün kılmak.</li></ul><p>Kısacası helo.land bu yeni dönemin ihtiyaçlarına göre yeniden inşa ediliyor.</p><h3>FounderN ile yollarımızın kesişmesi</h3><p>Tam bu dönemlerde FounderN kurucusu <a href="https://www.linkedin.com/in/karacengelismail/">İsmail Karaçengel</a> ile yolumuz doğal bir şekilde kesişti.</p><p>Uzun süredir ekosistemde girişim yolculuklarını görünür kılan, içerik üretimi ve medya tarafında güçlü işler yapıyorlardı. Benim gördüğüm ihtiyaç ile onların içerik üretim uzmanlığı aynı noktada birleşiyordu.</p><p>Girişimlerin kritik karar anlarını, büyüme dönemlerindeki zorlu süreçleri, yaptıkları hataları ve öğrendikleri dersleri daha fazla insana ulaştırmak gerekiyordu. Yeni dönemin gerçeklerini yalnızca bir kesime değil, tüm ekosisteme açmak gerektiğine ikimiz de inanıyorduk.</p><ul><li>Kurucuların yolculuklarını detaylarıyla anlatan</li><li>Karar mekanizmalarını ortaya koyan</li><li>Yeni dönemin gerçeklerini sade bir şekilde aktaran bir seri oluşturmanın zamanı gelmişti.</li></ul><p>We Made It Growth fikri işte böyle şekillendi.</p><h3>Bu yüzden We Made It Growth’u başlatıyoruz</h3><p>We Made It Growth bir başarı vitrini değil.</p><p>Yeni dönemin büyüme gerçeklerini, zor dönemleri aşmış girişimlerin yöntemlerini, yatırımcıların nelere baktığını ve büyümeyi mümkün kılan karar anlarını konuşmak için ortaya çıkıyor.</p><p>Her hafta çarşamba günü, yakın dönemde hem gelirde hem değerlemede anlamlı bir sıçrama yapmış bir girişimi ağırlayacağız.</p><p>Onlara şunu soracağız:</p><ul><li>Bu dönemi nasıl yönettiniz</li><li>Hangi kararı neden aldınız</li><li>Sermaye kıtlığında nasıl büyüdünüz</li><li>Hangi hataları yaptınız</li><li>Bugün olsa neyi farklı yapardınız</li><li>Yatırımcılar gerçekten neye bakıyor</li><li>Gelecek dönem beklentileriniz ne</li></ul><p>Bu cevaplar girişimciler için gerçek bir yol haritası oluşturacak. Çünkü bugün büyüme çok daha somut, çok daha disiplinli ve çok daha gerçek.</p><h3>Peki bu seri nasıl işleyecek</h3><p>Önceki dönem We Made It kapsamında çok değerli isimleri ağırlama fırsatımız oldu.</p><ul><li>Turkcell ve Digiturk gibi büyük kurumların ilk aşamaları ve büyüme dönemlerine liderlik etmiş, The LifeCo ile beden, ruh ve zihin sağlığı alanında etkisi büyük olan melek yatırımcı -<em>aynı zamanda ne kadar şanslıyım ki mentorum ve akıl hocam</em>- <a href="https://www.linkedin.com/in/ersinpamuksuzer/">Ersin Pamuksüzer</a></li><li>Fintech ekosistemi henüz bu kadar büyümemişken kurduğu Provus’ı MasterCard’a exit eden, bugün $700M+ değerlemeye sahip dgpays’in kurucusu <a href="https://www.linkedin.com/in/serkanomerbeyoglu/">Serkan Ömerbeyoğlu</a></li><li>HP Türkiye genel müdürü <a href="https://www.linkedin.com/in/serdarurcar/">Serdar Urçar</a>, Cisco TRC genel müdürü <a href="https://www.linkedin.com/in/didem-duru-503503/">Didem Duru </a>gibi kurumsal liderler</li></ul><p>Hepsi kendi döneminin önemli kırılma anlarını, karar mekanizmalarını ve büyüme yaklaşımlarını bizimle paylaşmıştı.</p><p>Yeni dönemde We Made It Growth bu çizgiyi daha da ileri taşıyacak.</p><p>Her hafta çarşamba günü, kendi alanında anlamlı değer yaratan, uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren ve yatırım yolculuğunda önemli bir eşiği aşmış girişimleri konuk edeceğiz.</p><p>Bu şirketler hem gelir tarafında hem de değer tarafında son dönemde net bir sıçrama elde etmiş, yeni büyüme dinamiklerini test etmiş ve gerçek sonuçlar üretmiş yapılar olacak.</p><p>Konuklarımız sadece kurucular olmayacak.</p><p>Büyümenin arkasındaki ürün liderleri, pazarlama ekipleri, gelir yöneticileri, yatırımcılar ve kritik kararları veren operasyon liderleri de yer alacak. Çünkü bir girişimin büyüme yolculuğu tek bir kişinin değil; değer üreten bir ekibin ortak çabasının sonucu.</p><p>Amacımız bir başarı hikayesi anlatmak değil.</p><p>Bir büyüme döneminin bileşenlerini, karar mekanizmalarını, zor anlarda verilen tercihleri ve yeni döneme uyum sağlama süreçlerini bütünsel şekilde ortaya koymak. Kurucuların gerçek yolculuklarını, hatalarını, kırılma anlarını ve öğrendiklerini görünür kılmak.</p><h3>Fiziksel buluşmalar da olacak</h3><p>Zaman zaman yüz yüze buluşarak daha derin tartışmalar yapacağız.</p><p>Yılda birkaç kez düzenleyeceğimiz fiziksel etkinliklerle bu çerçeveyi genişletecek ve farklı sektörlerden gelen liderlerin perspektiflerini dahil ederek daha zengin bir büyüme haritası oluşturacağız.</p><p>Bu buluşmalarda yeni dönemin büyüme bileşenlerini, sektör kırılmalarını ve farklı bakış açılarını masaya yatıracağız.</p><p>Aynı zamanda yeni fırsatların doğduğu, değerlerin birbirini büyüttüğü bir ortam yaratmayı hedefliyoruz.</p><h3>3 Aralık’ta başlıyoruz</h3><p>İlk etkinlik 3 Aralık’ta gerçekleşecek.<br> Ardından her hafta yeni bir büyüme hikayesi bizimle olacak.</p><p>Eğer bu yeni dönemin nasıl çalıştığını anlamak, gerçek deneyimlerden öğrenmek ve kendi yolculuğunda daha sağlam ilerlemek istersen We Made It Growth seni de bekliyor.</p><p>Detaylar ve program burada: <a href="https://wemadeit.helo.land/">wemadeit.helo.land</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a2c700c43032" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Figma: Exit İptalinden IPO’ya Giden Yol — Girişimciler için Öğrenimler]]></title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram/figma-exit-i%CC%87ptalinden-ipoya-giden-yol-giri%C5%9Fimciler-i%C3%A7in-%C3%B6%C4%9Frenimler-d41d04b04049?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d41d04b04049</guid>
            <category><![CDATA[figma]]></category>
            <category><![CDATA[adobe]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[yatırım]]></category>
            <category><![CDATA[ipo]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Orhan Bayram]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 12 Jul 2025 08:15:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-12T08:15:30.325Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Figma: Exit İptalinden IPO’ya Giden Yol — Girişimciler için Öğrenimler</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*pEcfcMZKvjlUTiUn" /></figure><p>Tasarımdan yazılıma geçişi kökten değiştiren Figma’nın son üç yıldaki keskin virajları, startup dünyasında “tek bir olay her şeyi değiştirebilir” sözünü kanlı canlı yaşattı. Adobe’nin rekor teklifinden regülatör engeline, oradan da halka arz başvurusuna uzanan bu yolculuk, kurucular için benzersiz içgörüler barındırıyor.</p><h3>Başlangıç | Adobe Neden Figma’yı Satın Almak İstedi?</h3><p>Adobe’nin 2022’deki teklifinin arkasında, klasik “büyük balık küçük balığı yutar” motivasyonundan çok daha fazlası vardı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*wbIjvuEaMe-1ECgg" /></figure><p>Tasarım araçları pazarında hâkim konumunu korumak isteyen şirket, hem yeni nesil iş birliği konseptini yakalamak hem de yapay zekâ vizyonunu hızla besleyecek taze veri havuzuna erişmek istiyordu. Kısacası bu, gelecekteki ürün stratejisini sigortalamak adına <strong>savunma ve hızlandırma</strong> hamlesiydi.</p><ul><li><strong>Web‑tabanlı tehdit:</strong> Figma, tarayıcıda çalışan iş birliği odaklı mimarisiyle Adobe’nin masaüstü ağırlıklı Creative Cloud gelirini uzun vadede kanibalize edebilirdi.:** Figma, tarayıcıda çalışan iş birliği odaklı mimarisiyle Adobe’nin masaüstü ağırlıklı Creative Cloud gelirini uzun vadede kanibalize edebilirdi.</li><li><strong>Ürün açığı:</strong> Adobe XD, Sketch’e ve ardından Figma’ya karşı ivme kaybetmişti; satın alma, “tasarımcı+geliştirici” iş akışındaki açığı kapatacaktı.</li><li><strong>Kullanıcı topluluğu:</strong> 4 milyondan fazla aktif tasarımcı, öğrenci ve geliştirici tabanı; Adobe, bu kitleyi Creative Cloud’a entegre ederek abonelik ömrünü uzatmayı hedefledi.</li><li><strong>Veri &amp; AI vizyonu:</strong> Figma’nın gerçek zamanlı tasarım verisi, Adobe’nin Sensei (AI) motoruna besleme kaynağı olabilirdi.</li><li><strong>Premium çarpan kabulü:</strong> ≈50× ARR’lik değerleme, klasik finansal mantığın ötesinde <strong>stratejik savunma</strong> bedeliydi.</li></ul><h3>1 | 20 Milyar Dolarlık Anlaşma Nasıl Çöktü?</h3><p>Regülatörler ise bu motivasyonu “pazardaki potansiyel rekabeti öldürür” gerekçesiyle riskli buldu ve anlaşma baskılar nedeniyle gerçekleşmedi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*XLrGJrkjpwRD-ubr.jpg" /></figure><ul><li><strong>Eylül 2022</strong> — Adobe, Figma’yı <strong>20 milyar $</strong> değerlemeyle satın almak istediğini duyurdu.</li><li><strong>Aralık 2023</strong> — AB ve Birleşik Krallık rekabet otoriteleri birleşmeye karşı yaklaşımından dolayı; Adobe geri çekildi ve Figma’ya <strong>1 milyar $</strong> “break‑up fee” ödedi.</li></ul><p><strong>Ders #1 — Opsiyonellik İnşa Et</strong><br>Satış bozulduğunda şirketin hayatta kalması, <em>Plan B</em>’ye sahip olmaya bağlıdır. M&amp;A masasında ters ücret pazarlığı yap, düzenleyici riskleri erkenden haritala ve kendi kendini finanse edecek bağımsız rota taslağını hazır tut.</p><h3>2 | “Kayıp Yıl” mı, Sıçrama Tahtası mı?</h3><p>Adobe anlaşmasının iptalinin hemen ardından Figma dışarıdan bakıldığında ‘askıda’ kalmış gibiydi.</p><p>Ancak içeride ekip gaza basmaya devam etti: ürün yol haritası hızlandı, kurumsal satış kanalları derinleşti ve AI entegrasyonu için altyapı hazırlandı. Yani 2024, aslında sahnenin yeniden kurulduğu sessiz ama kritik bir hazırlık yılıydı.</p><p>Sonuç nasıl mı oldu?</p><ol><li><strong>Figma Make ve diğer AI modülleri: </strong>Ürün yüzeyi genişledi; tasarımdan koda akışa ML katmanı eklendi.</li><li><strong>Fortune 500 penetrasyonu ≈ %95: </strong>Kurumsal müşteri payı derinleşti.</li><li><strong>2024 geliri 749 milyon $ (+%48): </strong>Büyüme ivmesi kesilmedi.</li></ol><p><a href="https://fortune.com/2025/07/02/figma-ipo-s-1-filing-growth-profitability-dual-class-share-structure-dylan-field-nyse-fig/">Figma&#39;s IPO: 7 key takeaways</a></p><h3>3 | IPO Başvurusu: Zorlu Pazarda Nasıl Kendine Yer Açtı?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*jKKp_Zry5FsuxCbS.jpg" /></figure><p>2025 yazında IPO penceresi hâlâ dar ve seçici; teknoloji şirketlerinin çoğu kârlılık eşiğini yakalayamadığı için beklemede. Figma ise toparlanma sürecini rakamlara dökmüş, büyürken marjlarını korumuş ve yatırımcı güvenini yeniden kazanmıştı.</p><p>Aşağıdaki veriler, başvurunun arkasındaki bu güçlü finansal fotoğrafı net biçimde gösteriyor:</p><ul><li><strong>1 Temmuz 2025</strong> — Figma, NYSE’de <strong>FIG</strong> koduyla halka arz başvurusu yaptı.</li><li><strong>2025 Q1</strong> — Gelir <strong>228 milyon $</strong> (+%46 YY); net kâr <strong>44,9 milyon $</strong>. Brüt marj <strong>%88‑91</strong> bandında.</li></ul><p><strong>Ders #2 — Ürün Sevgisi ✚ Marj = IPO Bileti</strong><br>2021’in “her fiyata büyü” dönemi kapandı. Yatırımcılar artık <strong>çift haneli büyüme <em>ve</em> kârlılık</strong> istiyor. Figma, topluluk beğenisini (NPS &gt; 60) elit marjlarla birleştirerek kendine yer açmayı başardı.</p><h3>4 | AI Çağında Veri Yarışı: Benzersiz Verinin Gücü</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*aUxD8lPP9e9HH90i" /></figure><p>Yapay zekâ modelleri, petrolün sanayi devrimindeki rolünü bugün <strong>veriye</strong> atfediyor. Büyük dil ve görsel modeller ne kadar <em>özgün</em> ve <em>temiz</em> veriyle beslenirse çıktı kalitesi o kadar artıyor. Bu gerçeği ilk fark eden teknoloji devleri, 2024–25 boyunca adeta veri avına çıktı; küçük ama kritik veri sağlayıcıları aynı hafta içinde birden fazla teklif alır hâle geldi.</p><p><strong>Figma’nın Rolü</strong><br>Figma, tasarımcıların fare hareketinden rengi seçme alışkanlıklarına kadar zengin “design‑graph” verisini gerçek zamanlı topluyor. <strong>IPO belgelerinde bu veri seti “şirketin uzun vadeli rekabet avantajı” olarak vurgulandı.</strong> Tasarım kalıplarını tahmin eden AI özellikleri (ör. <em>Figma Make</em>) tam da bu kaynağa yaslanıyor.</p><p><strong>Neden Veriye Sahip Olmak Bir Savunma Kalkanı Yaratır?</strong></p><ul><li><strong>Tekilleştirir:</strong> Eşsiz veri, rakibin seni kopyalamasını zorlaştırır.</li><li><strong>Değerlemeyi Yükseltir:</strong> Satış veya halka arzda veri havuzu, ARR çarpanına ek prim katar.</li><li><strong>Opsiyonları Artırır:</strong> Satılmak istersen fiyatı artırır; kalmak istersen farklı ürün hatlarına genişlersin.</li></ul><p><strong>Ders #3 — Veri Odaklı Savunma Kalkanı Kur</strong><br>Veri, AI çağında kopyalanması en zor varlık. Benzersiz veri setlerini korumak, hem rakipleri uzak tutar hem de değerlemeyi yukarı taşır. Veri stratejini, koruma protokollerini ve kullanım izinlerini bir “kalın çizgi” olarak tanımla — böylece büyürken savunmasız kalmazsın.</p><p><strong>Kurucular İçin 3 Adım</strong></p><ol><li><strong>Veri katmanlarını ayrıştır (Raw → Processed → Insights):</strong> Ham <em>raw data</em>, işlenmiş <em>processed data</em> ve türetilmiş içgörüler <em>insights</em> katmanlarını netleştir; her birini sözleşmeler ve IP koruması ile güvenceye al.</li><li><strong>AI’yı “data lake” etrafında konumlandır:</strong> Model mimarileri değişebilir, ancak merkezi <em>data lake</em> (veri gölü) senin kontrolünde kaldığı sürece savunma kalkanı derinleşir.</li><li><strong>Regülasyona hazır ol (GDPR/KVKK compliance):</strong> Veri işleme izinlerini ve kullanıcı rızalarını erkenden topla; due diligence sürecinde zaman ve değer kaybını önle.</li></ol><h3>5 | Kurucular için Hızlı Kontrol Listesi</h3><p>Bu bölüm, yatırımcı sunumu ya da IPO başvurusu öncesinde şirketinizi beş dakikada taramanız için hazırlanmış kompakt bir kontrol kartı. Aşağıdaki soruların her birine <strong>“Evet”</strong> cevabı veremiyorsanız, ilgili aksiyon alanını hemen gündeminize alın.</p><ul><li><strong>Brüt marjınız %70’in üzerinde mi?</strong><br><em>Neden önemli:</em> Sağlıklı marj, zorlu piyasalarda bile değerlemeyi korur.<br><em>İlk adım:</em> Düşük marjlı modülleri yeniden fiyatlayın veya otomasyonu artırın.</li><li><strong>Plan B’niz (IPO, PE, stratejik alıcı) belgelendi mi?</strong><br><em>Neden önemli:</em> Opsiyonellik yatırımcının risk algısını düşürür.<br><em>İlk adım:</em> 12 aylık senaryo ve fonlama tablosu hazırlayın.</li><li><strong>Veri savunma kalkanınız gerçekten benzersiz mi?</strong><br><em>Neden önemli:</em> AI odaklı konsolidasyon dalgasında fiyatı siz belirlersiniz.<br><em>İlk adım:</em> “Raw → Processed → Insights” zincirini patent, telif veya sözleşme ile koruyun.</li><li><strong>Regülasyon stres‑testiniz var mı?</strong><br><em>Neden önemli:</em> GDPR/KVKK ihlali, exit veya IPO sürecini durdurabilir.<br><em>İlk adım:</em> Veri saklama, anonimleştirme ve kullanıcı rıza akışlarını dokümante edin.</li></ul><h3>6 | Gelecek Dalgaya Hazırlık Kılavuzu</h3><p>IPO penceresi dar, AI yarışında veri pahalı ve yatırımcı gözünde kârlılık yeniden kral. Figma bu üçlü baskıyı avantaja çevirdi.</p><p>Her girişimin yolculuğu ayrı, farklı dinamikler ve süreçlerden geçiyor. Bu yolculuktan benim öğrenimlerim;</p><ol><li><strong>B‑Planınızı Canlı Tutun</strong><br>Exit iptal olduysa alternatifiniz hazır olmalı: IPO, stratejik ortaklık ya da özel sermaye. Bir tanesi bile hazır değilse bugünden çalışın.</li><li><strong>Kârlılık Odaklı Büyüyün</strong><br>Hızlı büyüme cezbedici olabilir, ancak yatırımcılar artık <strong>sürdürülebilir kâr </strong>görmek istiyor. Brüt marjınızı %70’in üzerinde tutmak için fiyatlama modelinizi güncelleyin, maliyetleri otomasyonla düşürün ve düşük marjlı müşteri segmentlerini yeniden değerlendirin.</li><li><strong>Veri Savunma Kalkanınızı Kalınlaştırın</strong><br>Benzersiz veri setleri sizi fiyat koyan tarafa taşır. Ham → İşlenmiş → İçgörü katmanlarınızı IP ve regülasyon kılıfına sokun.</li></ol><p>Görüşmek üzere 🙋🏻‍♂️</p><h3>Kaynak Haberler</h3><blockquote><a href="https://techcrunch.com/2025/07/07/ai-is-forcing-the-data-industry-to-consolidate-but-thats-not-the-whole-story/">AI is forcing the data industry to consolidate — but that’s not the whole story </a>— <em>TechCrunch</em>, 7 Temmuz 2025</blockquote><blockquote><a href="https://www.theverge.com/news/696253/figma-ipo-public-filing">Figma files to go public after abandoned Adobe acquisition</a> — <em>The Verge</em>, 2Temmuz 2025</blockquote><blockquote><a href="https://fortune.com/2025/07/02/figma-ipo-s-1-filing-growth-profitability-dual-class-share-structure-dylan-field-nyse-fig/">Figma’s IPO: 7 key takeaways investors should know —</a> <em>Fortune</em>, 2Temmuz 2025</blockquote><blockquote><a href="https://www.businessinsider.com/figma-ipo-investors-better-outcome-adobe-deal-2025-7">Figma investors say going public is a better outcome than its abandoned Adobe deal</a> — <em>Business Insider</em>, 7Temmuz 2025</blockquote><blockquote><a href="https://www.ft.com/content/c89fc1b9-5b1b-4f1c-9906-7f0e322fb3ac">EU regulators veto Adobe’s $20bn bid for Figma</a> — <em>Financial Times</em>, 18 Aralık 2023</blockquote><blockquote><a href="https://news.adobe.com/news/news-details/2023/adobe-and-figma-mutually-agree-to-terminate-merger-agreement">Adobe terminates merger agreement with Figma</a> — <em>Adobe Press Release</em>, 18 Aralık 2023</blockquote><blockquote><a href="https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1579878/000162828025033742/figma-sx1.htm">Figma Draft S‑1 Filing (FIG)</a> — <em>U.S. SEC</em>, 1 Temmuz 2025</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d41d04b04049" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yatırım Turları ve Aşamaları: Tohum öncesinden ileri aşamalara finansman turları]]></title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram/yat%C4%B1r%C4%B1m-turlar%C4%B1-ve-a%C5%9Famalar%C4%B1-tohum-%C3%B6ncesinden-ileri-a%C5%9Famalara-finansman-turlar%C4%B1-6d2e3a0c558?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6d2e3a0c558</guid>
            <category><![CDATA[finansman]]></category>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <category><![CDATA[sermaye]]></category>
            <category><![CDATA[yatırım]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Orhan Bayram]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 17 Jan 2023 07:25:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-17T11:37:35.056Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Süper bir fikrim var diyen onlarca insanla tanıştım. Birçoğu fikrini hayata geçirmek ve kendi hayalinin peşinde koşmak için fedakarlıklar yaparken, büyük bir çoğunluğun hayali ise yalnızca fikirde kaldı. O veya bu şekilde harekete geçemediler ya da denediler ama bir süre sonra vazgeçtiler.</p><p>Girişim yalnızca bir kavram değil, uzun bir yolculuktur. Girişimcilik yolculuğunda keşfedilmesi, denenmesi ve sürekli test edilmesi gereken çok fazla bileşen vardır. Her girişim fikrinin kendine özgü bir yolculuğu olsa da risk almadan, kişisel kaynaklarınızı ya da sermayenizi bu işe adamadan nadiren bir işe başlarsınız.</p><p>Yeterli sermayeniz yoksa sizi destekleyecek finansman kaynakları ararsınız. Aradığınız bu kaynaklar genellikle yeni nesil işlere yatırım sağlayan melek yatırımcılar, risk sermayeleri ya da özel yatırım şirketlerdir.</p><p>Yolculuğun her bir aşamasında farklı yatırımcılarla karşılaşırsınız. Belirsizliğin en yoğun olduğu ilk fazlarda melek yatırımcılardan desteği daha fazla bulurken yolculuk büyüdükçe ve kaynak gereksinimi arttıkça kurumsal yatırımcılara yönelirsiniz.</p><p>Bir önceki <a href="https://medium.com/@orhanbayram/giri%C5%9Fimciler-i%C3%A7in-seyrelme-dilution-hangi-a%C5%9Famaya-kadar-anlaml%C4%B1-f832ed28ea8e">yazımda</a> belirttiğim üzere, yatırım almak başarının anahtarı ya da garantörü değil, şirketin büyümesini ve yolculuğun hızlanmasını sağlayabilecek bir kaynağın şirkete kazandırılmasıdır. Operasyonlarınızı büyütmek ve geliştirmek için uygun fonlara sahip olduğunuzda hareket alanınız genişler. Bu nedenle yatırım almak başarıyı garanti edecek bir süreç olmasa da girişimin hayat döngüsünde önemli bir duraktır.</p><p>Girişim yolculuğunun hangi aşamasında olduğunuza bağlı olarak çeşitli kişi ve kurumlardan her aşamada farklı tutarlarda yatırım alabilirsiniz. Bu turlarda şirkete ne kadar sermaye gerekeceğini ve bunun karşılığında şirketin <a href="https://medium.com/@orhanbayram/giri%C5%9Fimciler-i%C3%A7in-seyrelme-dilution-hangi-a%C5%9Famaya-kadar-anlaml%C4%B1-f832ed28ea8e">ne kadar hissesini paylaşmanız gerektiğini</a> belirlemek önemlidir. Bunun için de farklı yatırım aşamaları anlanmalı, yatırım turları buna göre şekillendirmelidir.</p><h3>Yatırım Turu Nedir?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*c8XmaUJsJWtjbZBO" /></figure><p>Bir girişim zamanla büyüdükçe ve geliştikçe ek yatırım ihtiyacı doğar. Erken aşama girişimlerin ürün-pazar uyumu yakalamasına kadar bu ihtiyaç pazar validasyonu, ekibin büyütülmesi, ürün geliştirilmesi için gereklidir. Girişim de bu ihtiyacı genellikle yeni nesil işlere yatırım yapan kişi ve kurumlardan temin eder. Finansman kaynakları geliştirmenin bu tür eklemeleri ve aşamaları “yatırım turu” olarak adlandırılır.</p><p>Başka bir deyişle, yatırım turu; bir girişimin sermaye toplayarak işini hayata geçirmesi, büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan hayati kaynaklara erişmesini sağlayan temel ihtiyaçlarından biridir. Her yatırım turu kendi gereksinimlerini ve zorluklarını da beraberinde getirir.</p><p>Yatırım turlarında kurucular girişimi bir sonraki aşamaya taşımak için şirket hisselerini sermaye karşılığında takas etmeye çalışırlar. Henüz yeterli geliri üretemeyen, giderlerin gelirden büyük olduğu erken aşamalarda bu genel bir ihtiyaçtır. Şirketin aşamasına ve kimin ne kadar yatırım yaptığına bağlı olarak farklı yatırım turları da vardır.</p><p>Her yatırım turu, şirketi bir gün büyük bir nakit akışı yaratabilecek sürdürülebilir bir işletme olmaya bir adım daha yaklaştırır.</p><h3>Ne zaman yatırım aramalısınız?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*p5X_MobtNF3pLrwN" /></figure><p>Girişim fikriniz harika ve kurucu ekibinizle birlikte bir noktaya kadar geldiniz. Ama dışarıdan insan kaynağına ihtiyacınız var. Ürünü geliştirmek, kullanıcı kazanımı ve pazar testleri için yeni ekip üyeleri ve bununla birlikte ek bir harcama bütçesi gerekiyor. Bunu yapabilmek adına yatırım arayışına başlayabilirsiniz.</p><p>Erken aşamalarda aile, yakın arkadaşlar ve melek yatırımcılardan dış yatırım arayışına çıkabilirsiniz. Tohum öncesi bir tur aracılığıyla ilk yatırım turunuzu başlatmak doğru bir zaman olabilir. Bir melek yatırımcı veya risk sermayesi yöneticisi, şirketinizde ortaklık karşılığında gerekli sermayeyi size sağlayabilir.</p><p>Girişimler dış finansman kaynağı aradıklarında Tohum, Seri A, Seri B, Seri C gibi turlarla devam etmeden önce tohum öncesi aşamada yatırım aramalıdır. Bu aşamada genellikle değerleme oluşmamıştır. Kurucu ekibin tecrübesi, başarı potansiyeli, pazar büyüklüğü ve fırsatlar, rekabet ve daha birçok bileşene göre yatırımcılar ve kurucu ekibin üzerinde anlaşabileceği bir değerleme noktası belirlenir ve yatırım buna göre yapılır. [Sermayeye dönüşebilir borç (convertible) ile de yatırım turları düzenlenebilir, bu durumda değerleme bir sonraki tur netleşecek bir yöntem de denenebilir.] Bu aşamada en önemli konu, ilerleyen zamanlarda kurucuların yüksek değerlemelere giderken yüksek hisse kaybına uğramamalarıdır. Bu nedenle tohum aşamasında mümkün olduğunca kurucuların az seyrelmesi önemlidir.</p><p>Tohum öncesi aşamadaki yatırım turunun girişimin potansiyeline göre hızlı kapatılması beklenir. Ama mevcut dönemlerde olduğu gibi, yatırım bulma süreçlerinin normale göre zorlaştığı sermaye kıtlığı dönemlerinde en zorlanan aşama yine tohum öncesi aşamalardır.</p><p>Tohum aşaması da ürün-pazar uyumunun test edildiği, sağlıklı ve sürdürülebilir bir işletme olabilmek için uygun büyüme metodlarının keşfedildiği süreçtir. Bu aşamada da sermaye yine erken aşamalarda yatırım yapan melekler ve risk sermayeleri tarafından temin edilir.</p><p>Seri A’dan başlayıp ileri aşamalara kadar olan yatırım turları genelde ürün-pazar uyumunu yakalamış, hızlı büyümeyi destekleyecek sermaye arayışına yönelik düzenlenir. Bu aşamalarda da kurumsal yatırımcılar ve ileri aşamaya yatırım yapan risk sermayesi şirketleri/fonları tarafından sermaye sağlanır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*xP6ik-tM6pp9s-JU" /></figure><h3>Yatırım Turlarının Farklı Aşamaları</h3><h4>Tohum Öncesi Yatırım Turu</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*FP6NXafIL_dGTEzg" /></figure><p>Tohum öncesi tur, bir girişim için ilk resmi yatırım turudur ve genellikle kurucuların kendileri, arkadaşları, aileleri ya da yakın oldukları veya tanıdıkları melek yatırımcılar ile tamamlanır. Ürün geliştirme süreçlerinin çok erken aşamalarında henüz pazar validasyonu sağlayamamış (gelir, kullanıcı vb. olmayan) girişimler arasında yaygın bir ihtiyaçtır. Girişimler tohum öncesi yatırımı alarak pazardaki varsayılan problemlerin varlığını, pazar büyüklüğünü ve buraya sunulan çözümün uygun bir çözüm olduğunu kanıtlamaya çalışırlar.</p><p>Bu turda genellikle 50.000$ — 250.000$ arası sermaye toplanır.</p><p>Belirsizliğin en yüksek seviyede olduğu bu aşamada genellikle convertible loan olarak da bildiğimiz sermayeye dönüştürülebilir borç ile ya da SAFE (simple agreement for future equity) yöntemiyle tur düzenlenir.</p><p>Sermayeye dönüştürülebilir borç fiyatlandırılmış bir hisse senedi olabileceği gibi, ilerleyen dönemlerde belirlenecek bir değerleme üzerinden de düzenlenebilir. Dolayısıyla çok erken aşamada değerleme konusunda tüm paydaşları rahatlatacak bir yöntem olarak tercih edilebilir. Genellikle her iki yöntem de yurt dışı merkezli girişimler tarafından uygulanabilir.</p><p>SAFE “gelecekteki hisse senedi için basit anlaşma” olarak düzenlenir. Genelde belli bir süre ve indirim oranı tanımlanır. Dolayısıyla bir sonraki turda neler olabileceği ile ilgili de beklentiler netleştiriliir.</p><p>Yatırım turlarında değerleme, genellikle büyük anlaşmazlıklara yol açabilir ve hatta çoğu zaman turun önünde engel yaratabilir. Bu nedenle her iki anlaşmanın da en büyük avantajı değerlemenin gelecekte oluşacak değer üzerinden belirlenebiliyor olması sayesinde yoğun belirsizliklerin yaşandığı dönemlerde yatırımcılar ile kurucular arasındaki müzakere sürecini kolaylaştırmasıdır.</p><h4>Tohum Yatırım Turu</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*zI1sblSEeBYQQQFt" /></figure><p>Girişimlerin ilk yatırımı ya da fikirden MVP’e geliştirme süreci sonrası ürün geliştirme, pazarlama ve büyüme ihtiyaçlarına yönelik yatırım turudur. Bu turda genellikle 250.000$ — 1.000.000$ aralığında sermaye girişi gerçekleşir.</p><p>Bu sermaye ile birlikte girişim ürün-pazar uyumu denemelerini hızlandırır, mümkün olduğunca fazla sayıda kullanıcı/müşteri kazanımına yoğunlaşır, gerçek kullanıcı/müşterilerle ürün testlerine devam eder ve üründe hedef kitle için en uygun versiyona ulaşmaya çabalar. Bu turun ana amacı ürün-pazar uyumu noktasına en hızlı ulaşmanızı sağlayacak ürüne sahip olduğunuzu görmek ve metriklerle de bunu desteklemektir.</p><p>Kendi kaynaklarıyla başlayan ve pazar validasyonunu sağlayan girişimler direkt tohum yatırımı ile de başlayabilirler. Tohum yatırım turu da bir sonraki aşamalara göre nispeten küçüktür. Arkadaşlar, aile, melek yatırımcılar ve erken aşama risk sermayesi fonları tarafından sermaye girişi sağlanır.</p><p>Türkiye’de yatırımcıların adet olarak çoğunluğu bu aşamada yatırım yaparlar.</p><p>Örneğin; Userguiding 2020 yılı içerisinde düzenlediği <a href="https://webrazzi.com/2020/08/24/userguiding-collective-spark-yatirim/">Tohum Yatırım Turunu</a> $1,1M ile kapatmıştır.</p><h4>Seri A Yatırım Turu</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*_VKBnQ9OzWfQb_U2" /></figure><p>Bir sonraki aşama girişimler için büyümeyi hızlandıracak, ilk ürün konseptinden ürün-pazar uyumu aşamasını yakalayacak ivmeyi kazandıracak Seri A Yatırım Turu’dur.</p><p>Bu turda genellikle deneyimli risk sermayedarları ve melek yatırımcıların yanı sıra stratejik ortaklar girişimin yolculuğuna dahil olur. Bu yatırımcıların birçoğu genellikle tohum ve öncesi yatırımlarının nasıl kullanıldığını ve bu yatırımlar karşılığında şirketin performansının nasıl olduğunu değerlendirerek yatırım yapar, bir nevi buradaki sermayenin geri dönüşünü göz önünde bulundurur. Bu turda gelire odaklanmanın ötesinde daha çok işi yönlendirecek ana metriklerin nasıl geliştiği ve evrildiğine odaklanırlar, bu metriklerin işi nasıl gelir üreten bir makinaya dönüştürdüklerini ya da potansiyeli incelerler.</p><p>Bu aşamada girişimler daha çok veriye dayalı bir performans göstermeli ve önceki yatırımların şirkete getirilerini ön plana çıkarmalıdır.</p><p>Örneğin; Figopara 2022 yılı içerisinde düzenlediği <a href="https://webrazzi.com/2022/10/13/figopara-l2g-ventures-liderliginde-gerceklesen-seri-a-turda-11-milyon-dolar-yatirim-aldi/">Seri A yatırım turunu</a> $11M ile kapatmıştır.</p><h4>Seri B Yatırım Turu</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*QZFtufZEQ1abmGuA" /></figure><p>Bu aşamada girişimlerin büyüme metriklerinin oturması, belirli bir büyüme hızının yakalanması ve kurumsallaşmaya doğru evrilmesi — kazanan iş modelini yakalamaları beklenir. Bu yatırım turunda toplanan sermaye daha çok satışları artırma, pazarlama faaliyetleri, teknoloji geliştirme ve hali hazırda oturmuş müşteri bazına yönelik hizmetleri iyileştirmeye yönelik kullanılır.</p><p>Seri B turu ile birlikte girişimlerin ekiplerine deneyimli isimler katılır. Bu aşamada kurumsallaşma, yeni pazarlara açılma ve hızlı büyüme gerçekleşmesi beklenir. Genellikle deneyimli VC’ler, büyüme odaklı risk sermayeleri, stratejik yatırımcılar ve aile ofisleri bu turda girişim yolculuğuna dahil olur.</p><p>Bu turda girişim onlarca milyon dolarlık sermayeyi şirkete kazandırır. Girişimler yine yeteri kadar para kazanmıyor olabilirler, giderler gelirlerden daha büyük olabilir. Ama önemli olan “kazanan iş modeli”nin bulunduğunun ve çalıştığının ölçülebilir anahtar metriklerle de desteklenmesidir.</p><p>Örneğin; Logiwa 2022 yılı içerisinde düzenlediği <a href="https://www.finsmes.com/2022/11/logiwa-closes-series-b-funding-with-new-10m-investment.html">Seri B yatırım turunu</a> $26,4M ile kapatmıştır.</p><h4>Seri C ve İleri Aşama Yatırım Turları</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*4TIysyPI7O036gSD" /></figure><p>Bu tur ve üzeri yatırım turlarına ulaşan girişimler artık hızlı büyümenin kilidini açmış şirketlerdir. Bu şirketleri, girişim kavramından bir miktar uzak — kurumsallaşmaya yönelik hareket eden ve pazar payının hatrı sayılır bir bölümüne de hakim şirketler olarak görebiliriz.</p><p>Seri B turunda yatırım almış girişim pazar payını büyüterek, stratejik bir alıcıya exit ya da halka açılmaya yönelik planlarını geliştirecektir. Bu planlar büyük nakit akışı gerektirir, Seri C ve İleri Aşama Yatırım Turları, öncekilere göre çok daha yüksek tutarlarla gerçekleşir. Bu aşamaya yatırım yapanlar genellikle deneyimli risk sermayedarları ve risk iştahı ilk aşamalara göre daha düşük olan deneyimli yatırımcılardır.</p><p>Bu turlarda genellikle stratejilerinde başarıyı yakalamış, büyümesi etkileyici biçimde devam eden ve exit e doğru adım adım ilerleyen şirketleri görürüz. Genellikle milyar dolar değerlemeye yakın ya da üzeri bir değerlemeye sahiplerdir. Bu turlarda genellikle $50M’dan fazla sermaye şirkete dahil olur.</p><p>Örneğin Insider; 2022 yılı içerisinde düzenlediği <a href="https://media.startupcentrum.com/tr/insider-seri-d-turunda-121-milyon-dolar-yatirim-alarak-unicorn-oldu/">Seri D yatırım turunu</a> $121M ile kapatmış ve unicorn olmuştur.</p><h3>Kapanış</h3><p>Girişimin ilk aşamalarından büyüme ve kurumsallaşmaya yönelik yatırım turları ve aşamalarının nasıl çalıştığını anlamak önemlidir. Eğer işiniz yeteri kadar valide olamıyorsa istediğiniz ya da yeterli sermayeye erişemeyebilirsiniz.</p><p>Ancak pazar validasyonunu tamamlamış, kazanan iş modelini yakalamış, hızlı büyümenin kilidini açmış olarak ilerlediğinizde yatırım; doğru yönde ilerlediğinizin bir göstergesi olarak yolculuğunuza katkı sağlar.</p><p>Bugüne kadar dahil olduğumuz 40’ın üzerinde yatırım turundaki gözlemlerimi de dahil ederek bu yazıyı toparladım. Faydalı bulduysanız paylaşmaktan çekinmeyin 🙂</p><p>Eğer yatırım turundaysanız ya da yakın zamanda çıkmayı planlıyorsanız bana ya da ekibe hey@helo.land adresinden ulaşmayı unutmayın 🙂</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6d2e3a0c558" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Girişimciler için seyrelme (dilution) hangi aşamaya kadar anlamlı]]></title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram/giri%C5%9Fimciler-i%C3%A7in-seyrelme-dilution-hangi-a%C5%9Famaya-kadar-anlaml%C4%B1-f832ed28ea8e?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f832ed28ea8e</guid>
            <category><![CDATA[seyrelme]]></category>
            <category><![CDATA[hisse]]></category>
            <category><![CDATA[dilution]]></category>
            <category><![CDATA[yatırım]]></category>
            <category><![CDATA[girişim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Orhan Bayram]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 09 Jan 2023 19:23:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-10T05:25:23.402Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Startup dünyasında sahiplik (ownership) anlamı, şirketin herhangi bir hissedarına ait olan yüzdelik dilimleri ifade eder. Bu yazımda kurucular ve ekibin girişimlerin potansiyelini en üst düzeye çıkarmak için ne kadar bir sahipliğe ihtiyaç duyduklarını anlamaya çalışacak, “VC Yatırımı almış bir girişimde kurucuların ne aşamaya kadar seyrelmeleri anlamlı” sorusuna yanıt arayacağız.</p><p>Bir girişimin hayata geçiş sürecinde kurucular ve etrafındaki kaynaklar kullanılır. Girişim büyüdükçe farklı aşamalara evrilir, büyüme sürecinde de yatırıma ihtiyaç duyulur. İlk kuruluşta ortaklık yapısı yalnızca kuruculara yönelik iken, alınan her yatırımda kurucuların hissesi seyrelir(dilution).</p><p>Örneğin şirket kuruluşunda kurucuların hissesi 100% iken, ilk yatırım turunda $5M post-money değerleme üzerinden $500K yatırım alınması durumunda kurucular 90%’a seyrelir, yatırımcılar ise 10% hisse sahibi olurlar. Bir sonraki tur $15M üzerinden $1,5M’luk yatırım alınması durumunda kurucular 10% daha seyrelir — 81%’e gelirler — toplamda 19% seyrelmiş olurlar.</p><p>Peki neden yatırım alınır ya da gerek duyulur sorusunun yanıtı ise aşağıdaki tabloda daha net anlaşılıyor. Her bir aşamada şirketin ihtiyaçları, ekibin büyümesi ve yeni harcama kalemlerinin oluşması yolculuğun doğal parçaları. Yatırım alınması ise şirketin büyümesini ve yolculuğu hızlandırıcı bir kaynağın şirkete kazandırılması olarak düşünülebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*VpsTlTW0ZKcx3EkL" /><figcaption><em>Kaynak: </em><a href="https://www.indexventures.com/rewardingtalent/startup-ownership"><em>https://www.indexventures.com/rewardingtalent/startup-ownership</em></a></figcaption></figure><p>Farklı aşamalarda girişimlerin sahiplik yapısının evrilmesine yönelik aşağıdaki grafik de şirketin her yatırım turunda kurucuların hisse sahipliğinin düştüğünü gösteriyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*MX-3b6RL8tb0aZyR" /><figcaption><strong><em>Evolution of ownership in US startups across funding rounds</em></strong></figcaption></figure><p>Buradaki en önemli nokta ise kurucuların hisse oranları ve seyrelme hızları şirketin büyümesi ile orantılı bir şekilde olması gerektiğidir. Bu yalnızca kurucuların değil, aynı zamanda şirkete ortak olan yatırımcılar için de önemlidir. Çünkü, şirketin tüm paydaşlarının(yatırımcı, kurucu ve opsiyona sahip çalışanlar) çıkarlarını uyumlu hale getirir, kurucuları ve çalışanları yolculuk boyunca şirkette kalmaya ve şirketi daha değerli hale getirmek için üst düzey çaba sarfetmeye teşvik eder.</p><h4>Kurucuları ve ekibi motive etmenin en ideal yöntemi: Sahiplik</h4><p>Erken aşamadaki bir yatırım fırsatını değerlendirirken çoğu zaman metrikleri olmayan, finansalları henüz oluşmamış bir işe ve ekibe bakarız. Tüm bu belirsizlikte ise en değerli kriterlerden biri de “Kurucu/Pazar Uyumu” dur. Kurucu ekibin pazardaki fırsatı yakalamak için ne kadar donanımlı olduğu, daha önce o pazarda ve benzer rollerde neler yaptığı önem taşır. Pazarın en uzman kişileri olması gerekmez ama kesinlikle çözülen problemin bir parçası olmaları pozitif etki yaratır. Yatırım yaparken kurucu ekibin bu pazardaki fırsata en iyi şekilde hazırlandığını düşünürüz ve alternatifler arasından özellikle o ekibi seçeriz.</p><p>Ekip ne kadar iyi olursa olsun, girişimlerin büyük bir çoğunluğu Seri A aşamasına gelemeden başarısız olur ya da erken exit ederler. Seri Ave sonraki aşamalarda (VC’lerin en büyük getirileri çarpanlarını elde ettikleri aşamalar) ise büyümeyi ve ilerlemeyi sürdürmenin en kritik rolü ekibi bir arada tutmaktır. Çünkü yolculuk bu aşamalara gelirken, fırsatları büyüterek ve yeni iş alanları yaratarak pazardaki en donanımlı yetenekleri ve ekibi de oluşturur.</p><p>Deneyimli VC’ler ve yatırımcılar, kendi çıkarlarını ve getiri beklentilerini kurucular/ekip ile uyumlu hale getirir, diğer bir deyişle kendileri kazanabilmeleri(anlamlı bir çarpanla exit edebilmeleri) için kurucular ve ekibin de kazanıyor olması gerektiğini hiç bir zaman unutmaz.</p><p>Kurucuların ve ekibin ödüllendirme mekanizmasının anlamlı bir şekilde kurulması ve motivasyonun üst düzey tutulması en önemli noktalardan biri haline gelir. Anlamlı ödüllendirme mekanizması “Fırsat Maliyeti” nin kurucular için “Beklenen Değer — Getiri” den düşük olması gerektiğine işaret eder.</p><p>Peki bu denge nasıl sağlanmalıdır?</p><p>Örneğin bir kurucunun çok başarılı bir startup a liderlik ettiğini ve şirketin değerini $50M değerlemeye yükselttiğinde sahiplik oranının 4% ve yıllık maaşının da $120bin olduğunu varsayalım. Bu durumda mevcut “Beklenen Değer — Getiri” $2M olur. Bu durumda kendisine yıllık $600K maaş ödemeye hazır köklü bir şirketten liderlik pozisyonu önerilirse ne olur? Ya da tamamı kendine ait olacak ve 2–3 yıl içerisinde $20M değerlemeye kolayca ulaşabilecek yeni bir iş kurmak isterse? Bu gibi durumlarda fırsat maliyeti, öz sermayesinin beklenen değerinden daha yüksek olabilir ve kurucuların/ekibin motivasyonunu farklı yönlere yönlendirebilir.</p><h4>Exit öncesi ideal sahiplik oranları ne olmalı?</h4><p>Girişimlerde yatırım turları genellikle sermaye artışı ya da hisseye dönüşebilen borç yöntemleri ile yapılır ve her yatırım alındığında yeni yatırımcıların ve sermayenin girmesiyle mevcut sahiplik oranları değişir.</p><p>Bir kurucu ekibin büyük miktarda bir yatırım alması durumunda şirketin değerinin de büyük olması beklenir ki seyrelme oranı olabildiğince düşük tutulsun. Aksi durumda ihtiyaç duyulan para, alınan yatırım ve şirket değeri üçgenindeki uyumsuzluk şirkete zarar verebilir. Çoğu zaman girişimlere yapılan ihtiyaç duyulmayan paranın erken aşamada ve düşük değerlemede alınmaması önerisinin nedeni budur.</p><p>Güçlü ve yüksek bir değerlemeyle yatırım almak başarılsa bile, yatırımcılarının seyreltmeyi önleme hakkına (anti-dilution) dikkat etmeleri gerekir. Piyasalardaki gerilemeler, yeni rakipler fundrasing stratejisini negatif etkileyebilir ve daha düşük değerlemeden yatırım almaya zorlayabilir. [Klarna’nın <a href="https://techcrunch.com/2022/07/11/klarna-confirms-800m-raise-as-valuation-drops-85-to-6-7b/?guccounter=1&amp;guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&amp;guce_referrer_sig=AQAAAIAmhkU-mCWx8Ssrjf9W7v5CeZnavsYQfOYmrMsXUjFgwdb1l28ExDm_7-6yFHqKcdAwgkYPepETfDtj3jN4COTVmTEiCG2Vw8wyvM_1780HiuC-NNBBufweyT_mNbeo51LZJDxj8REMsJwHIn7vmIwLjTG-ePKF6loof0hMK1Ss">85%’lik değer kaybında</a> olduğu gibi]</p><p>Bu gibi durumlarda ortak bir karar ile, şirketin menfaatleri doğrultusunda yalnızca kuruculardan değil, diğer paydaşlardan da seyrelme olması olağandır, ama sözleşmelerde yer alan anti-dilution maddeleri çoğu zaman yalnızca girişimcinin seyrelmesine yol açabilir.</p><p>Bu da uzun bir yolculuk için motivasyon kaybına neden olabilir.</p><p>Burada ortalama oranları daha iyi anlamak adına <a href="https://blossomstreetventures.medium.com/">Sammy Abdullah</a> tarafından hazırlanan listeyi incelemek bize fikir verecektir.</p><p>Halka açık şirketlerin IPO aşamasındaki kurucu sahiplik oranları incelendiğinde çok farklı sonuçları görebiliriz. Genel olarak kurucuların ortalama sahiplik oranı 15% iken, VC’lerin sahipliği kurucuların 3–4 katı kadardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/978/0*6GcD5Z6Gm27CoHlM.png" /><figcaption>CEO ownership of 198 tech companies at IPO [<a href="https://blossomstreetventures.medium.com/tech-founder-ownership-data-62f3c452c838">B2C Companies</a>]</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/978/0*1dDeXtdS3jB1b8L3.png" /><figcaption>CEO ownership of 198 tech companies at IPO [<a href="https://blossomstreetventures.medium.com/tech-founder-ownership-data-62f3c452c838">SaaS Companies</a>]</figcaption></figure><p><strong>İlk günden Exit’i düşünerek hareket edin</strong></p><p>Şirket değeri büyüdükçe sahiplik oranınızın azalması doğal. $1M’lık bir şirketin 100%’üne sahip olmaktansa $100M’lık bir şirketin 20%’sine sahip olmak her zaman daha iyidir :)</p><p>İlk gün itibariyle exit i düşünerek hareket etmekte fayda var. Bu şirket hangi değerlemeye gelecek ve siz o değerlemede ne kadarlık bir sahiplik oranında olacaksınız? Bunu her zaman düşünmeniz ve tüm yolculuk boyunca yatırım, değerleme planlarını da buna göre optimize etmeniz gerekecek, ya da tam tersi — yolculuğa göre beklentilerinizi optimize edeceksiniz.</p><p>Yine de yolculuğun erken aşamalarında olabildiğince geç [pazar validasyonu tamamlanmış, büyüme trendi yakalanmış] ve küçük tutarlarda yatırım almayı unutmayın. İlerleyen turlarda daha fazla yatırım, daha fazla seyrelme sizi bekliyor olacak.</p><p><strong><em>kaynaklar</em></strong></p><ol><li><a href="https://medium.com/theventurecity/how-much-dilution-makes-sense-for-a-founder-31f0fe4985ca">https://medium.com/theventurecity/how-much-dilution-makes-sense-for-a-founder-31f0fe4985ca</a></li><li><a href="https://www.indexventures.com/rewardingtalent/">https://www.indexventures.com/rewardingtalent/</a></li><li><a href="https://medium.com/r?url=https%3A%2F%2Fblossomstreetventures.medium.com%2Ftech-founder-ownership-data-62f3c452c838">https://medium.com/r?url=https%3A%2F%2Fblossomstreetventures.medium.com%2Ftech-founder-ownership-data-62f3c452c838</a></li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f832ed28ea8e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Girişimlere Yatırım Öncesi Sorulması Gereken 50 Soru]]></title>
            <link>https://medium.com/@orhanbayram/giri%C5%9Fimlere-yat%C4%B1r%C4%B1m-%C3%B6ncesi-sorulmas%C4%B1-gereken-50-soru-2b5a0dc1ffa2?source=rss-dcf297a2e456------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2b5a0dc1ffa2</guid>
            <category><![CDATA[melek-yatırım]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[turkey]]></category>
            <category><![CDATA[angel-investing]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Orhan Bayram]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 02 Apr 2022 11:17:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-04-03T07:04:21.108Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Melek Yatırımcılık uzun bir yolculuk. Eğer ilk kez yatırım yapıyorsanız ya da yolculuğun henüz başındaysanız yatırım sürecinde size destek olabilecek çok sayıda kaynağa, gereksinime ve yöne ihtiyacınız olacak.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MxBWP-dGCprJ-joBe-cUiA.jpeg" /></figure><p>Geçtiğimiz yıl ülkemizde teknoloji girişimlerine yapılan yatırım rekor seviyede gerçekleşti.</p><p>2010–2020 yılları arasında ülkemiz girişimlerine toplamda 760 Milyon USD yatırım yapılırken, yalnızca 2021 yılında bu tutarın neredeyse 2 katı — 1,5 Milyar USD civarında gerçekleşti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*r7xqgKaOPe5Fgmca" /><figcaption>kaynak: <a href="http://startups.watch/">startups.watch</a></figcaption></figure><p>Bu yatırımlar arasındaki dağılıma baktığımızda erken aşama 264 girişim $105M pay alırken, yatırımların 85%’i büyüme ve ileri aşama 30 girişime aktarıldı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*NCwJZnxbwC7jqDzi" /><figcaption>kaynak: <a href="http://startups.watch/">startups.watch</a></figcaption></figure><p>Erken aşama girişimlerin ise yatırımcıları büyük oranda VC fonlar ve melek yatırımcılardan oluşuyor. VC fonların ilgisi bu aşamaya artarken, sektöre çok sayıda yeni melek yatırımcı da katılmış oldu ve belirsizliğin, riskin en yüksek olduğu yatırım araçlarından Melek Yatırım ilgi odağı haline geldi.</p><h3>Melek Yatırımcı Kimdir?</h3><p>Girişimlere yapılan yatırımların global ile paralel bir şekilde ülkemizde de artması ile birlikte Melek Yatırımcılık son dönemde yükselen bir trend olarak birçok kurumsal liderin, geleneksel ekonomi temsilcilerinin, iş dünyasının ikinci — üçüncü kuşak temsilcilerinin ilgisini de çekmeyi başardı.</p><p>Melek yatırımcılar, girişimlerin genellikle erken aşamalarında teknoloji şirketlerine hisse karşılığı yatırım yaparlar. Bu işi profesyonel olarak yapan kurumsal yatırımcılardan (Venture Capital, Corporate Venture Capital, Privat Equity vb.) genellikle kendi paralarını yatırmaları, daha düşük tutarlarda yatırım yapmalarıyla ayrılırlar. Girişimlere sermaye dışında bilgi birikimi, tecrübe, network ve yolculuğu hızlandırma adına katkı sağlarlar.</p><h3>Melek Yatırım Öncesi Kontrol Listesi</h3><p>Sektöre yeni katılan ve girişimlere ilk kez yatırım yapacak melekler sıklıkla nereden başlamaları gerektiği ile ilgili yön ararlar. En iyi ihtimal daha önce yatırım yapmış bir arkadaşlarına danışır ya da bu sektöre ilgili tanıdıklar üzerinden bilgi edinirler. Ama bunlar olmadan da bir girişimle ilgili derin bilgiye erişmeniz, karar verme sürecinde size ışık tutacak detayları anlamanız mümkün.</p><p><a href="https://helo.land/">helo!</a> ile bugüne dek 118 ülkeden 3.000 üzerinde girişimi yatırımcılar ile bir araya getirdik. Yatırımcılardan sıkça duyduğumuz ve girişimlere yöneltilen soruları da farklı boyutlarda bir kontrol listesi oluşturduk.</p><p>Tabi ki bu soruların tamamı ilgilendiğiniz girişimle ilintili olmayabilir, aralarından özellikle bilmenizin iyi olacağı ve size yeteri kadar bilgi sağlayacak soruları seçerek de ilerleyebilirsiniz. Hatta girişimcilerle tanıştığınızda ve heyecanlarına şahit olduğunuzda sadece sohbet edip yatırım kararı verdiğiniz durumlar da olacak. Genel itibariyle elinizin altında olması fayda sağlayacak bir kaynak olarak görmenizde fayda var.</p><h4>Ekip / Girişimciler</h4><ol><li>Kurucu ekip nasıl bir araya geldi? Birbirini ne kadar zamandır tanıyor?</li><li>Bu iş özelinde girişimi büyütmek ve değer yaratmak için tecrübeleri var mı? Sektörel ya da belirli alanlarda.</li><li>Geliştirilen ürünün — servisin gereksinimlerini karşılayacak CTO ya da CMO ekipte mevcut mu? Değilse hangi yöntemle çözüyorlar? (dışarıdan hizmet alımı, part-time çalışan ya da bir şirket ile joint venture?)</li><li>Ekip kesintisiz inişler ve çıkışlara/iyi ve kötü zamanlara karşı nasıl tepki veriyor?</li><li>Ekip beklenmedik zamanlarda oluşabilecek bir kriz ortamına uyum sağlayabilir mi? (Ekonomik kriz, kurucular arası çatışmalar, müşteri/kullanıcı kaynaklı kritik durumlar vb) Kurucular rehberliğe — geri bildirim almaya açık mı?</li><li>Ekibin daha önce çalışma tecrübesi var mı? Yoksa ilk iş deneyimleri mi? Var ise hangi sektörde — alanda çalışmışlar? Yaptıkları işte kendilerini en başarılı / başarısız buldukları alanlar neler? Başarısız olduklarını düşündükleri alanlarda nasıl hareket ediyorlar?</li><li>Herhangi bir girişimde çalışmışlar ya da bir parçası olmuşlar mı?</li><li>Daha önce bir girişim kurmuşlar mı? Evet ise yolculukları nasıl sonuçlanmış?</li></ol><h4>Ürün ya da Servis</h4><ol><li>Ürünün değer önerisi nedir?</li><li>Alternatifleri neler? Pazarda rakiplerine göre neden bu ürün tercih ediliyor/edilmeli?</li><li>Pazardaki mevcut ürünlere göre hangi alanlarda iyi, hangi alanlarda gelişime açık?</li><li>Ürün hali hazırda pazardaki ihtiyaca göre mi şekillendirildi? Kullanıcılardan geri bildirim alındı mı?</li><li>Ürün ölçeklenebilir mi? Mevcut bölgeler dışında hangi bölgelerde büyüme hedefleniyor?</li><li>Ürün için riskler neler? Mevcut durumda hangi konuda sorun yaşanırsa ürün riski oluşmaya başlar? Üründeki hatalara ya da sorunlara ne kadar hızlı çözüm sağlanıyor?</li><li>Ürün kolayca taklit edilebilir mi yoksa giriş bariyeri var mı?</li></ol><h4>Pazarın Durumu ve Rekabet</h4><ol><li>Pazarda rekabet ne durumda? Benzer ürünler ve kullanım oranları nasıl?</li><li>Hangi pazarlar hedeflenmiş — hangi sırayla giriş yapılması bekleniyor?</li><li>Pazar büyüklüğü nedir? Gelecek 5 yılda pazardaki büyüme öngörüleri nasıl?</li><li>Piyasada mevcut olan veya gelecekte üretilebilecek çözümlere, teknolojilere karşı rekabet avantajları neler?</li><li>Ekip, pazar büyüklüğü ve rekabet özelinde girişimi nasıl konumlandırıyor?</li><li>Rakiplerin değerlemesi ve bu zamana kadar alınan yatırımları ne kadar?</li></ol><h4>Hedeflenen Kullanıcı — Müşteri</h4><ol><li>Hedef kitle kim? Onlara nasıl ulaşılıyor?</li><li>Kullanıcı edinimi için hangi yol/yöntemler izleniyor?</li><li>Kullanıcı edinimi için hangi kanallar kullanılıyor? Bu kanalların yoğunluğu ne durumda?</li><li>Kanallardaki büyüme nasıl?</li><li>Kullanıcı on-boarding süreçleri nasıl?</li><li>Kullanıcılar nasıl segmente ediliyor?</li><li>Kullanıcı davranışları nasıl takip ediliyor?</li><li>Kullanıcı geri bildirimleri nasıl?</li></ol><h4>Merak Edilen Metrikler</h4><ol><li>Mevcut müşteri / kullanıcı sayısı nasıl?</li><li>Kurulduğu yıldan bu yana aydan aya büyüme oranları nasıl?</li><li>Mevcut müşteri / kullanıcıyı ne kadar sürede elde ediyor?</li><li>Gelir durumu nedir? (Henüz gelir üretmiyor (Pre-Revenue) / Gelir üretmeye başlamış (Post-Revenue))</li><li>Toplam gelir?</li><li>Aylık tekrar eden gelir (MRR — monthly recurring revenue) ve tek seferlik gelir (one-off) oranları nasıl?</li><li>Mevcut kullanıcılardan yüzde kaçı harcama yaptı — satın aldı? Kaçı birden çok kez satın alma gerçekleştirdi?</li><li>Fiyatlandırma stratejisi nasıl? Neye göre belirlendi?</li><li>Kullanıcı edinim maliyeti (CAC) nedir? Buna karşılık nasıl bir LTV beklentisi mevcut?</li><li>Kullanıcı başına ortalama gelir ne kadar?</li><li>Bugüne kadar kaybedilmiş kullanıcı (churn) / müşteri var mı? Varsa oranlar nasıl?</li><li>Geçtiğimiz 12 ayda toplam gelir ne kadardı? Gelecek 12 ayda gelir büyümesi ne hedefleniyor?</li></ol><h4>Yatırım Arayışının Nedenleri</h4><ol><li>Yatırım alma motivasyonu ne?</li><li>Şirkete gelecek yatırımcıdan ne bekleniyor? Hangi profilde bir yatırımcı gelse şirketin büyümesini hızlandırır?</li><li>Bu yatırım karşılığı ne kadarlık hisse verilecek? Bu yolculuğa katılacak olan yatırımcıların hakları neler?</li><li>Ne kadarlık bir süre için toplam ne kadar yatırıma ihtiyaç var?</li><li>Bu yatırım ne için kullanılacak?</li><li>Runway sonunda takip edilen ana metrikler hangi durumda olacak? Ne kadarlık bir büyüme hedefleniyor?</li><li>Hangi değerlemeden yatırım yapılacak? Bu değerleme için bir çalışma yapıldıysa detayları neler?</li><li>Bir önceki yatırım turu ne zamandı? Yatırım neye/nasıl kullanıldı?</li><li>Bir sonraki yatırıma ne zaman ihtiyaç duyulacak? Bu yatırım ile birlikte nasıl bir büyüme hedefleniyor?</li></ol><p>Bu liste birçok yatırım görüşmesinde öne çıkan soruları ve konuları içeriyor. Elbette eklemeleriniz, önerileriniz olacaktır, <a href="/service/mailto: orhan@helo.land">orhan@helo.land</a> ‘e iletirseniz listemizi hep birlikte genişletelim :)</p><p>Bir sonraki yazım girişimlerin yatırım öncesi yatırımcılara sormaları gereken sorular üzerine olacak, önerleriniz olursa bekliyorum.</p><p>Görüşmek üzere!</p><p>Yatırım Arayan Girişimler: <a href="https://helo.land/apply/">https://helo.land/apply/</a></p><p>Topluluğumuza Katılmak İsteyenler: <a href="https://helo.land/contact/">https://helo.land/contact/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2b5a0dc1ffa2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>