<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Özgür Kalender on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Özgür Kalender on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@ozgurkalender?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*xdIDb1oz0bu6qmuHIXTM0w.jpeg</url>
            <title>Stories by Özgür Kalender on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 13:18:15 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@ozgurkalender/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Kino Eye]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/kino-eye-a0e43f68d112?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a0e43f68d112</guid>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[kino]]></category>
            <category><![CDATA[kino-eye]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 23 Apr 2019 10:54:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-23T10:54:37.280Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Life Caught Unaware</h4><blockquote><em>“Dada sonu olmayan dünya savaşı, Dada başlangıcı olmayan devrimdir.” — Hugo Ball</em></blockquote><p>Dada sanatı bir protesto aracı olarak kullanır. Bazı eleştirmenler, Dada’nın tipik bir Endüstri Çağı sanatı olarak ele alırlar ve bu nedenle onun çağdaşlarından üstün devrimci ve anarşist bir yapısı olmadığını, bu niteliklerin zaten çağın sanatının özellikleri olduğunu savunurlar. Fakat Dada çağdaşlarından çok önemli noktalarda ayrılır. Endüstri çağında sanat, günlük hayatın içerisinde gizlenmiştir. Eskisi gibi sadece toplumun üst kesimine hitap etmediği için herkes sanat hakkında söyleyecek bir şeyler bulabilir konumuna gelmiştir. Sanat günlük hayatla artık o denli iç içedir ki Bauhaus, De Stijl gibi sanat grupları sanat eseri adı altında mobilya ve ev tasarımı yapmaktadırlar. Dada, ne Bauhaus ya da De Stijl gibi günlük hayatın içerisinde “eriyip gitmiş” ne de empresyonistler gibi elitist bir sanattır, hatta bu ikisine de karşı çıkar. Dadaizm dönemin siyasi otoritesine karşı bir eylemdir. En az Rus Konstrüktivistler veya Sosyalist-Realistler kadar devrimci olan Dada, onlardan temel bir noktada ayrılır. Dada, Konstrüktivizm veya Sosyalist realizm gibi yeni bir siyasi düzen getirme, bu yeni siyasal düzenin propagandasını yapma amacında değildir. Bu iki sanat akımında da, var olan sistemin eleştirisinden çok, amaçlanan sistemin övgüsü yer alır, oysa Dadaist eserlerde sistem eleştirisi en ön plandadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HponrMT_YVWFcOXS6oIfrQ.jpeg" /></figure><p>Alexander Rodchenko, Rusya’da devrim öncesi ve sonrası yaptığı işlerle beraber Dadaizm’den beslenip Konstrüktivizm akımının öncüsü haline gelmiştir. Bu çalışmasında kendisinin –özellikle fotoğraflarında- klasikleşmiş ancak döneminde yadırganmış diyagonal yerleşimlerini görüyoruz. Ayrıca bu sayede de kolajını grafiksel bir estetik ile kullanışına tanık oluyoruz. Çalışması “Kino Eye — Life Caught Unaware” ismiyle yani “Sinema Gözü — Hayat Habersiz Yakalandı” olarak izliyoruz. Kiril alfabesine olan uzaklığımız yüzünden çözümlemesi bir o kadar zor ancak ismi tercüme edip okuduğumuzda da bir o kadar anlaşılır bir yapısı var.</p><p>Ezilmiş iki buruşuk surata doğrultulmuş iki kamera görüyoruz. Üzerlerinde duran devasa bir göz var. Burada kameralar diz çökmüş insanlara doğrultulmuş birer silah gibi kullanılmış ve göz de onları vurmak üzere olan, her şeylerini gözetleyen Sovyet hükümetini temsil ediyor. Propaganda aracı olarak kullanılan sinemaya yapılan bir gönderme olarak mükemmel bir çalışma olduğunu düşünüyorum. Dadaizm akımından tamamen sıyrıldığı noktanın da burada net bir şekilde görüldüğü inancındayım. Sovyet Rusya’nın ve Komünizmin ve hatta günümüz Emperyalizminin rengi olan kırmızıya inat bir mavi kullanılmış. Mavi burada az da olsa umudu, uyanışı ve kaçışı temsil ediyor. Hala şans var demek istiyor bekli de içten içe. Yazı tipindeki sert ve büyük puntolarla “Sinema’nın Gözü” yazısı ile de dönem sinemasının ciddi bir propaganda aracı olarak kullanılmasına olan sitemini dile getirdiğini düşünüyorum. Bunu da tam ortaya göz ile kameraların arasına yerleştirmesi etkiyi kesinlikle doğru noktaya yönlendirmiş durumda.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a0e43f68d112" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // Susuz Yaz]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-susuz-yaz-dd1549fade0e?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dd1549fade0e</guid>
            <category><![CDATA[metin-erksan]]></category>
            <category><![CDATA[dry-summer]]></category>
            <category><![CDATA[susuz-yaz]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 18 Apr 2019 15:48:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-18T15:48:53.122Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yönetmen, Metin Erksan — 1964</h4><p>Film için gerçekten vurulmuş olan Karabaş isimli köpek ile benim bu filme yüklediğim değer başta yok olmuştur. Ancak yine de “Susuz Yaz” Türkiye Sinemasının (böyle bir sinema dilinin varlığını düşünürsek) en başarılı örneği olarak kabul edilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/425/1*PdMSP5e33iaEixtdyVnYVQ.jpeg" /></figure><p>Basit bir konunun etkileyici bir oyunculuk ve görüntü ile birleşmesi ortaya müthiş diyebileceğimiz bir sonuç çıkartmıştır.</p><p>Filmin asıl dokunduğu nokta mülkiyet konusudur. Bunu hem kadın, hem de su üzerinden anlatır. Hasanın karısı Bahar’a daha sonra abisi Osman sahip olur. Osman aynı zamanda tarlasından çıkan suyu da paylaşmak istemez. Tek eşliliğin ölümle düştüğü bir durumun ve bunun için insanın neler yapabileceğinin basit bir anlatısıdır sadece. Eminim ki Metin Erksan ve Necati Cumali bu konuda daha derin sohbetler gerçekleştirmiştir.</p><p>Kitabın yazarı Necati Cumali aslında avukattır. Uyarlamada hukuk işlemlerinin gerçekçi ve doğru bir şekilde işlenmesi ile bugün için neden bu kadar modern değiliz derken, aynı zamanda hala aynı şekilde yabani varlıklarız dedirten bir senaryo ortaya çıkmış.</p><p>Bu kadar hukuk demişken herkesin bildiğini düşündüğüm bir noktaya da parmak basalım. 1964’te çekilen film Türkiye’de sansür engeline takılır ve gösterilemez. Film 1964 yılında Ulvi Doğan tarafından Metin Erksan’dan kaçırılarak Almanya’da Berlin Film Festivali’ne götürülür. Galasını burada yaparak Altın Ayı ödülünü kazanır. Bu aynı zamanda Türk yapımı bir filmin aldığı ilk uluslararası ödüldür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*PXQQWjYMy7a2ki7eQJbuqQ.jpeg" /></figure><p>Ayrıca kostüm ve sanatta Ulvi Doğan’ın parmağı olduğunu da düşünüyorum. Düşünmek istiyorum. Ancak çekimlerin kitabın yazıldığı yer olan İzmir’in ilçesi Urla’daki Bademler köyünde gerçekleştirildiğini ve figüranların köyün yerlileri olduğunu göze alırsak, mekan, kostüm ve sanat işlerinde büyük sıkıntılar yaşandığını sanmıyorum. Sadece başrol olduğundan kaynaklı olarak Hülya Koçyiğit’e biraz torpil geçilmiş, makyaj ve kostümleri özel olarak hazırlanmış sanırım. Durum ne olursa olsun sanat işleri çok başarılı. Bu gerçek, nedenler ya da olaylarla değişemez.</p><p>Oyunculuk dönemin filmlerine göre çok iyi. Metin Erksan başta olmak üzere tüm oyuncuları ayakta alkışlıyorum. Sanırım bugün böyle oyunculuklar çok nadir karşımıza çıkıyor. Sanat yerine parayı tercih ettiğimiz için mi? Yoksa hepimizin içinde bir parça Osman olduğundan mı? Gerçekten bilmiyorum… Sadece Hülya Koçyiğit’in ilk uzun metraj filmi olmasından kaynaklı olarak olsa gerek, yer yer abartılı oyunculukları gözü rahatsız ediyor. Özellikle Hasan’ın ölüm haberini aldığı andaki yüksek oyunu…</p><p>Film tamir gördükten sonra mıdır bilmiyorum ama başta dublajlara alışmak için kendinize zaman tanımanız gerekiyor. Bu şekilde hatırlamıyordum. Aksan ve kayıt, eski filmleri izlemeye alışkın olmayanlar için kulaklarda zorlanmalar yaratabilir. Bunun dışında müzik ve seste herhangi bir kirlilik ve zorlama yok. Sesler başarılı bir şekilde yerleştirilmiş.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/759/1*dB97E8VK93RQA22DUSTkKA.jpeg" /></figure><p>İlk kareden son kareye kadar gözümüzü ekrandan uzaklaştırmayan görüntüler içinse ayağa kalkıyor selam verip bilgisayarımın önünde eğiliyorum. Bu görüntüler için köpeği canından etme fikrini ortaya atanlara da tüm küfürlerimle beraber yerime geri oturuyorum. Köpeğin ölümünün gösterilmesi, kan ya da ölüm değil derdim. Gerçekten bir köpeğin öldürülmüş olmasıyla ilgileniyorum. Her açı, her kadraj, her kamera hareketi birbirinden güzel ve kusuruz benim için. Geçelim bunu artık. Filmin en etkileyici bulduğum sahnesi, su kanalını patlatan köylüler ve başroldeki iki kardeşimizin gece kovalamacasıdır. Oradaki siluet görüntüler kadar etkileyici bir sahneye rastlamadım o dönemin filmlerinde.</p><p>Zalime boyun eğen adamda zalimdir. Osman Ağa’nın kardeşi Hasan’a Jandarma önünde yürürken verdiği nasihate verilmiş en güzel cevaptı filmde. Bugüne kadar izlediğim her defasında aklımda kalan en itici sahnedir. Eski Türk filmlerinde hep gördüğümüz suç üstlenen insan modelinin zeka ürünü beyinlerden çıkmış bir versiyonudur bu diyaloglar. Hasan ise geri zekalıdır ama küçüktür yapacak bir şey yok.</p><p>Su akar ve yolunu bulur. Hasan abisini boğar. Bahar kocasına kavuşur….</p><p>Sonuç olarak Susuz Yaz Türkiye Sinemasının (tekrar ediyorum böyle bir sinema dili yok ama olsun) en başarılı çalışmasıdır.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F9qhZu_ukWAY%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D9qhZu_ukWAY&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F9qhZu_ukWAY%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="640" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/67803aa7fa2fcc32d72b5d450213e710/href">https://medium.com/media/67803aa7fa2fcc32d72b5d450213e710/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dd1549fade0e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // L’atalante]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-latalante-c66b27135398?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c66b27135398</guid>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[1934]]></category>
            <category><![CDATA[latalante]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 16 Apr 2019 07:50:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-16T07:50:20.086Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yönetmen, Jean Vigo — 1934</h4><p>Film, L’atalante teknesinin kaptanı ve yeni evlenen Jean, eşi Juliette, tahtası biraz eksik Jules ve küçük yardımcılarının hikayesini anlatır. Farklı bir yönetmen olan Vigo’nun erken biten kariyerindeki son filmidir. Kendi tarzını filme yansıttığı söylenen Vigo şiirsel ve gerçekçi yaklaşımının yanında sade gizemlerinde peşindedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*A-9ZlS3D-YJb7EuP2HCmfg.jpeg" /></figure><p>Filmimizin yönetmeni kuşkusuz ki bizim asıl konumuzdur. Vigo’nun 29 yaşında öldüğünü ve biri uzun toplam 4 çalışması olduğunu biliyoruz. 1934 yılında çektiği bu film L’atalante onun son ve ilk uzun metraj filmidir. Tarzını bu film ile tahmin ettiğimiz Vigo’nun şiirselliğini her sahnede görebiliyoruz.</p><p><em>Fransız sanat tarihçisi Elie Faure filmi “klasik, hararetli, fikir ve hayal ile taşan; şiddet içerse de bu kötü ruhlu romantizmi ile bile hümanizmi hatırlatan bir yapıt” olarak yorumlar. Fransız yönetmen Francois Truffaut 1946 yılında henüz 14 yaşındayken filmi gördüğünde duyduğu hayranlığı şu sözlerle belirtir: “Sinemaya girdiğimde Jean Vigo’nun kim olduğunu bile bilmiyordum. Film için duyduğum vahşi coşkuyla adeta bozguna uğradım.” Yugoslav yönetmen Emir Kusturica da Jean Vigo’ya hayranlığını vurgular ve Vigo’nun şair yönüne dikkat çeker. Bu hayranlık kendini en iyi yönetmenin L’Atalante’nin su altı sahnelerini anımsatan Underground filminde kendini gösterir. L’Atalante 1962 yılında İngiliz aylık film dergisi Sight &amp; Sound tarafından yapılan ankette gelmiş geçmiş en iyi 10. film olarak yer bulurken, 1992 yılında ise 6.’lığa yükseldi. Ayrıca yine 2002 yılındaki Sight &amp; Sound dergisinin anketine göre yönetmen Jim Jarmusch’in favori filmi. (Kaynak: Wikipedia)</em></p><p>L’atalante’de çoğu kez beklediğim sonlardan farklı sonuçlanan sahnelerle karşılaştım. Örneğin en etkileyici olanı Jules’un dikiş makinesiynde oturan Juliette’e yaklaşmaya çalışmasında cinsellik ve hatta oluşabilecek bir nefret bekledim. Ancak Juliette durumu o kadar güzel idare eden bir karaktere dönüştü ki eksik olan Jules ile nasıl ilgilenmesi gerektiğini biliyordu. Film içten içe müthiş bir hümanizm olgusu barındırıyor, bu sayede Juliette durumu müthiş idare edebiliyordu.</p><p>Oyunculuk konusuna değinmek istemiyorum. Söyleyecek çok bir şey yok. Dönemin diğer filmleriyle kıyaslandığı zaman bir gömlek üstte olduğunu görüyoruz. Çok başarılı bir oyuncu yönetimi var.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/786/1*D6kK0ALSwZY-FW9zg4hblg.jpeg" /></figure><p>Benim için asıl önemli konulardan birisi filmin görüntü yönetmeninin kim olduğu. Yıl 1934. Henüz kariyerinde çok fazla bir iş bulunmuyor. Ancak kendisi ünlü Sovyet yönetmen Dziga Vertov’un kardeşi… Evet, Boris Kaufman L’atalante’nin görüntü yönetmenliğini yapıyor. Sonuç ise bugün bile başarmakta zorlandığımız görsellerin ortaya çıkmış olmasıdır. Kaufman aynı zamanda “12 Kızgın Adam” ve “Rıhtımlar Üzerinde” filmlerinin de görüntü yönetmenliğini yapmıştır. Herkesin dilinde olan Jean’ın suya atladığı sahne, bugün bile gözümüze bu kadar harika gözüküyor. Bu inanıyorum ki Boris Kaufman’ın eseriydi.</p><p>Mono ses ve dublaj dönemine göre çok başarılı. Enstrumanlar çaldığında ya da oyuncular konuştuğunda sırıtan büyük şeyler yok. Hatta o kadar ki sesin farklı bir kaynaktan olduğunu hissetmiyorsunuz bile.</p><p>Günümüz yapısına göre diyalogların karmaşık gelebileceğine inanıyorum. Ancak Vigo’nun şiirselliği ve filmin akışı için tam olarak ihtiyaç duyulan diyaloglardır bunlar. Başka türlüsünün filmi taşıyacağına inanmıyorum. Tüm konuşmalarda –küçük ya da büyük- bir amaç var. Tüm diyaloglar yavaşça bizi bir noktaya doğru götürüyor.</p><p>Filmin kırılma noktası Jean’ın Juliette duymasın diye radyo frekansını değiştirmesidir diye düşünüyorum. Paris’in modasını duymasını istemiyor gibiydi. Ancak bu Juliette’te daha büyük bir merak uyandırdı. Sonrasında da tüm hikaye sökülüp kucağımıza düşüyor zaten.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pEKx48lyEpDuheNchTaIfg.jpeg" /></figure><p>Kostümler, dekor, makyaj ve hatta mekanlar… hepsi bizim bugün zorlandığımız konular. 1934 yılının imkanlarında 29 yaşındaki bir yönetmen bunları müthiş bir şekilde idare ediyor. Göze batan hiçbir şey yok. Evet, filmin siyah-beyaz olmasından kaynaklı bir avantajı var bu konuda ancak bunun var olan gerçek güzelliği yok edebileceğini sanmıyorum.</p><p>Filmin asıl derdi Juliette gibi bir kadının Paris gibi bir şehre oluşan aşkı ile yok etmek üzere olduğu şeyleri fark edip hatasından dönmesi olabilir. Paris sokaklarında gezerken ki şaşkınlığı, küçük yerden geldiğinin gözlerinden okunması, muhtaçlığı, kıyafetlere baktıktan sonra üzerindekilere bakması… Tüm bunlar derin anlamlar barındırıyor. Elde edemediği imkanların hayaliyle elindeki güzelliklerden olan bir kadının pişmanlığı…</p><p>Yeniden bir araya gelmeleri ise beklenilen bir mutlu sondur. Belki Vigo bugün bir film çekse çok daha farklı finaller yazabilirdi.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c66b27135398" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // Marat/Sade]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-marat-sade-e322e90f6a49?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e322e90f6a49</guid>
            <category><![CDATA[sade]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <category><![CDATA[marat]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 15 Apr 2019 18:23:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-15T18:23:15.363Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yönetmen, Peter Brook— 1967</p><p>1963 yılında Peter Weiss tarafından yazılan oyundur. Oyun, 1808 yılında, Marquis de Sade’ın kapatıldığı Charenton Akıl Hastanesi’nde geçiyor ve akıl hastaları tarafından oynanması için Marquis de Sade tarafından yazılan bir oyun metninin, hastane yöneticileri ve seçkin bir seyirci kitlesine oynanışını anlatıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/666/1*11ZMyXGcjXFfv4bPRPNzHA.jpeg" /></figure><p>1967 yılında Peter Brook yönetiminde oyun filme uyarlanıyor. Ancak film daha ilk sahnelerinden çok karmaşık bir yapı içerisinde derin bir konunun işlendiğini bizlere yansıtıyor.</p><p>Film teatral diyalogları ve oyunu ile kendisinden kopartmadan izletmeyi başarıyor. İzleyiciyi karşısına alıp oynanan oyunda bir seyirci olarak sürekli tetikte kalıyorsunuz. Filmde oyunculuk tek kelimeyle müthiş diyebiliriz. Karakterler tiyatro oyunundan alındığı için oynayanların da tiyatro geçmişini düşünürsek çok zorlanılmadığını düşünüyorum. Abartılı oyunculuk bilerek yapılmış ve keyif verici bir yanı var. Filmde oynanan oyun öncesinde karakterleri bize tek tek tanıtıyorlar. Böylece ne geleceğini az da olsa tahmin edebiliyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/810/1*40LYEuUJ8qXn8xKoZeTYSA.jpeg" /></figure><p>Filmi izleyene kadar Marat / Sade hakkında bilgim yoktu. İzlemeye başladıktan sonra biraz araştırdım. Kafamın karıştığını itiraf etmeliyim. Çünkü yabancı kaynaklardan okuduğum hikayeleri filmde görmekte çoğu zaman zorlandım. Dönemine göre değerlendirirsek belki anlatım dili olarak mantıklı gözükebilecek bir seçim yapılmış olunabilir ancak çoğu monoloğun filmin hızını ve algısını düşürdüğüne inanıyorum. Müzikal sahnelerin de bu anlatımı biraz baltaladığını hissedebilirsiniz.</p><p>Buna rağmen sesler ve müzikler gerçekten çok başarılı. İzlerken filmin tamamı bir müzikale dönüştürülebilirdi diye düşünmeden edemedim. Eğer o şekilde bir çalışma olsaydı daha bağlanmış şekilde izleyebilirdim.</p><p>İktidarın simgelediği şeyleri açıklıkla eleştiren bir metni açık bir şekilde dile döken filmin de akıl hastanesinde geçmesi hiç şaşırtıcı değil. Sürekli oyuna müdahale eden müdürün kolluk kuvveti ve hükümet görevini üstlenmesi beni en çok etkileyen detay oldu.</p><p>Akıl hastanesinin trajikomik hikayeleri zaten bünyesinde barındırması hikayeyi güçlendirmekte yardımcı olmuş ancak akıl hastası denildiği zaman “Jack Nicholson” ve “One Flew Over the Cuckoo’s Nest” derim. Sürekli aklıma geldi ve sürekli dikkatim dağıldı diyebilirim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/799/1*sUhcg2LrN9Ec38pJCTE34Q.jpeg" /></figure><p>Normalde tiyatro oyunlarının bu şekilde kaydedildiği görüntüleri ve uyarlamaları çok sevmiyorum ancak anlatılmak istenen konu göz önüne alınırsa yönetmenin biraz kolaya kaçtığını ve oyunu olduğu gibi aktarmasının biraz boğucu olduğunu düşünüyorum.</p><p>Görüntüler için bir şey söyleyemiyorum. Hareketli kameranın kullanımı ve oyuncuların takibi son derece başarılı duruyor. Bunun dışında ne eklenir bilmiyorum. Değişmeyen bir mekan var ve ışıkları, doğallığı çok iyi ayarlanmış.</p><p>Türkiye’de de defalarca uyarlanmış bir oyun olan Marat / Sade’ye ilk denk geldiğimde daha bilgili bir izleyici olarak gideceğim.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FSdeg5j8UMxA%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DSdeg5j8UMxA&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FSdeg5j8UMxA%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="640" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/d17be365c2647a9e61c735fb788ea2eb/href">https://medium.com/media/d17be365c2647a9e61c735fb788ea2eb/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e322e90f6a49" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Doğduğumuz Topraklar Üzerinde:]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/do%C4%9Fdu%C4%9Fumuz-topraklar-%C3%BCzerinde-b8783c2c89e2?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b8783c2c89e2</guid>
            <category><![CDATA[hayvan]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[i̇nsan]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 14 Apr 2019 08:47:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-14T08:47:04.580Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>“İnsani Hayvan”</h4><p>Sürekli söylenenlerin aksine insan maymundan gelmez. İnsan maymunun kendisidir. Primatlarla yapılan incelemeler bizlere yüz yıllık bir süreçtir gerçeği söylemektedir. Genetik bilimi bugün bunun kanıtlarını sunmaktadır. Bir muz ile %50 DNA yapısını paylaşırken bir şempanze ile %99 aynı DNA’ya sahip bir türün ürünleriyiz. Bir çok tür ile benzeri paylaşımlar içerisindeyiz. Bu aslında bizlere var olan her olgu ile bağlantı içinde olduğumuzu gösteriyor. Ancak en yakın akrabamızın sanılanın aksine Homo Erectus değil de primatlar olduğu değişmez bir gerçektir. Peki insan olarak yaşadığımız bu %1’lik fark nedir? Bizi insan yapan tam olarak nedir?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*kSi9ALk7Ol_GlrifOoKY_w.jpeg" /></figure><p>İnsan 21.yy’a girerken dünya; açgözlülük, zenginle yoksul arasındaki muazzam eşitsizlikler, ırkçı ve milliyetçi şovenist önyargılar, barbarca uygulamalar ve korkunç savaşların dünyasıdır. İşlerin her zaman böyle olduğuna, dolayısıyla başka türlü olmayacağına inanmak çok kolaydır. Bu çok sayıda politikacı, sosyolog ve psikiyatrist tarafından ertafa yayılmaktadır. Bunlar; hiyerarşi, itaat, açgözlülük, ve zorbalığı insan davranışının doğal özelliğiymiş gibi sunmaktadır.</p><p>Gerçekten de bunları, tüm hayvanlar aleminin genetik yasalarınca empoze edilen sosyo-biyolojik zorunluluklar olarak görenler vardır. Çok sayıda popüler “bilimsel” kitap bu tür bir görüşün propagandasını yapmaktadır. Desmond Morris, insandan “çıplak maymun” olarak bahseder. Robert Ardney “öldürücü zorunluluk diye kaleme alır. Richard Dawkins ise tüm bunların “bencil gen” tarafından programlandığını söyler.</p><p>Bugün şempanzelere 900 kelime öğretebilmiş durumdayız, ancak bu kelimeler ile yeni şeyler türetememektedirler. Konuştuğumuz bu dil midir tek farklı olan? İletişimlerini uzun süre bizden farklı kurduklarını biliyoruz. Dil bilgisi dediğimiz şeyi sadece biz kullanıyoruz. Farklı iletişim kanallarına insanlar genel olarak kapalıyız. Tüm bu zıt kutuplar ve şiddet burada başlıyor diye düşünüyorum. Dil bilgisini biliyoruz ama iletişimi bilmiyoruz… ve belki biraz da dürüstlük.</p><p>Bir diğer durum farklılığı ise kendimizi çeşitlendirme yeteneğimizdir. Buna var olan her koşulda hayatta kalmayı öğrenmek diyebiliriz. Hayatta kalma koşullarını çeşitlendirmek daha doğrusu. Bu uzun süre atalarımız olduğuna inanılan Homo Erectus’larda belirgin bir şekilde gözükmüştür. Başka gruplara katıldığı düşünülen Erectus’lar göç ederek hayatta kalmak için çok fazla yeni şey öğrenmişlerdir. Farklı türler bize ne kadar yakın DNA’lara sahip te olsalar bu çeşitlilik durumu uyum sağladıkları sabit yaşam koşullarından ibarettir. Yani kuzey yaşam koşullarına alışmış bir hayvanı güneye koyarsanız uyum sağlayamayacaktır. Günümüzde bunu başarabilen bir tek bizler varız.</p><p>Bazı tahminler olmasına rağmen, bu iki yeteneğe tam olarak ne zaman kavuştuk bilmiyoruz. Maymun olarak adlandırdığımız varlıktan gelmiyor olabiliriz belki ama kuzen olduğumuz bir gerçektir. Bundan 7 milyon yıl önce başlayan daha iyi bildiğimiz Yüz bin yıl öncesine kadar gelen bir evrilme süreci vardır. Burada iki ayak üzerinde yürümeden tutun, dil ve yaşam koşulunu çeşitlendirme özelliklerine kadar bir çok kazanım olmuştur. Sonuçta her varlık bir patlama ve organizmadan türememiş midir?</p><p>Benim düşüncelerim ve okuduğum, izlediim bir çok şeyin kattığı içerik ile yazdıklarım umarım sizleri sıkmamımştır.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b8783c2c89e2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // Listen To Me Marlon]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-listen-to-me-marlon-6457309c1f04?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6457309c1f04</guid>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <category><![CDATA[marlon-brando]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[stevan-riley]]></category>
            <category><![CDATA[listen-to-me-marlon]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 13 Apr 2019 07:58:06 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-13T07:58:06.097Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yönetmen, Stevan Riley — 2015</h4><p>Belgesel, Marlon Brando’nun kendi sesinden hikayesini ve hayata olan bakış açısını yansıtır. Bunu çok başarılı bir şekilde gerçekleştirdiğini düşünüyorum. Öyle ki bende hem kendimle ilgili ses kayıtları saklamanın, hem de bu şekilde iyi hazırlanmış ve çalışılmış bir belgesel oluşturmanın isteğini uyandırdı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/316/1*yAOZYwSGBq7KavpFA5d0kw.jpeg" /></figure><p>Belgeselde ana konumuz elbette ki Marlon Brando. Son dönemlerinde yaşadığı trajik bir aile olayı ile başlıyor ve olayı bilmeyenler için sonuna kadar gizemini koruyor. Bu gizemi bizlere yükledikten sonra kronolojik bir şekilde Marlon Brando’nun tüm hayatını gözümüzle ve sesiyle yaşıyoruz.</p><p>Merak uyandıran bir dijital görüntü ve şu sözlerle başlıyoruz belgesele;</p><p><em>“Size yaptığım bir şeyi anlatayım. Kafamı dijitalleştirdim. Bu lazeri koydular. Etrafta böyle dönüyor ve yüzümü dijitalleştirdiler. Çok fazla mimik yaptım, gülümsedim ve üzgün surat yaptım. Hepsini dijital ortama aktardılar. Oyuncular gerçek olmayacaklar. Bir bilgisayarın içinde olacaklar. İzleyin. Böyle olacak. Belki bu, hepimiz için bir son gösteri olur.”</em></p><p>Sanırım bu Marlon Brando için son bir gösteri oldu. Kariyerinin başlarında oynadığı “İhtiras Tramvayı” isimli çalışmadan sonra inişli çıkışlı geçen bir hayatın, Oscar ödülünü reddedişi ve ırkçılık karşıtı duruşu ile süslendiği bir hayatla birleşmesi gerçekten etkileyici. Bunu bu kadar başarılı bir şekilde toparlamak ve derlemek de bu hayatın kendisi kadar başarılı diye düşünüyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/625/1*xQPciuSmUH7P6GCALg74GQ.png" /></figure><p>Belgeselin başlarında kendisinden “mekanik bir oyuncak” diye bahsediyordu. Aslında burada tüm Amerikan toplumuna bir gönderme yaptığına inanıyorum. Tam bu sözü söylerken ekranda Kızılderili fotoğrafları belirmişti. Brando’nun bu konuya ne kadar hassas yaklaştığını biliyoruz. O kadar hassas ki Oscar ödülünü bu sebepten ötürü reddetmişti. Hatta aldığı işlerin seçiciliğini de siyasi görüş ve düşünce yapısına göre yaptığından bahsediyordu belgeselde. O soruya cevap verirken ki gülüşü ve sonrasında tamamen donuklaşıp sadece “evet” diye cevap verişi bu konuda ne kadar ciddi olduğunun göstergesidir.</p><p>Marlon Brando ile ilgili beni en çok etkileyen konu siyahi halkın yanında sergilediği tavır ve ırkçılığa karşı olan duruşu oldu. Martin Luther King Jr.’ın ölümünden endişe duyduğunu düşündüğü cümleleri söylediğinde kendini tuhaf hissetmeyen birisi yoktur sanırım. O noktada belgeseli bir sinema salonunda izlediğim gerçeğinden kopup başka bir yere doğru yöneldiğimi fark ettim. Bunu başarabildiği için de çalışmayı oldukça etkileyici buluyorum.</p><p>Brando’nun hayatından görüntülerin kendi sesiyle bütünleşmesi biraz hazır bir iş gibi gözükebilir kimileri için ancak bu kesinlikle kurmaca bir işten daha zor olmalı. Yönetmen kendi hayatını Brando’nun yerine koymalı ya da onun gibi hissetmeli.</p><p>Daha önce izlemediyseniz mutlaka bulun, edinin, tüketin…</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FK4YZbhfKzFU%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DK4YZbhfKzFU&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FK4YZbhfKzFU%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/0a5726237a3388b54b50dbb42a9b8eb8/href">https://medium.com/media/0a5726237a3388b54b50dbb42a9b8eb8/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6457309c1f04" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // Human]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-human-f0ced84ce908?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f0ced84ce908</guid>
            <category><![CDATA[documentary]]></category>
            <category><![CDATA[humans]]></category>
            <category><![CDATA[humanity]]></category>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 12 Apr 2019 07:27:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-12T07:27:58.346Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yönetmen, Yann Arthus-Bertrand — 2015</h4><p>Bu güne kadar izlediğim en iyi belgesel olarak arşivimdeki yerini aldı. Bence bunda yönetmenin aslında fotoğrafçı olması en büyük etkendi. Bütün görsellerin mükemmelliği su götürmez bir gerçek. Her saniyesini hayranlıkla izleyebiliyor insan. Belgesel tek kelimeyle mükemmel bir çalışma. Bu konuda ne kadar yazabilirim bilmiyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*b8Yqd-dL_ydEbnDqPPEArw.jpeg" /></figure><p>İnsanların sevgi, güven, umut, mutluluk, aşk, kabullenmek, affetmek ve benzeri unsurlar üzerinden hayatlarını, anılarını ve hissettiklerini anlattığı ve bu anlatımlarda yaşadıkları duyguları bu kadar yakından görmemiz olayları kendim yaşıyormuşum gibi hissettirdi.</p><p>Tüm görüntülerin kurmaca olduğunu, kişilerin seçildiğini ve hatta belki de anlatılanların bir kısmının çarpıtılmış olabileceğini bende biliyorum. Ancak bu beni etkilenmekten uzaklaştırmıyor. Aksine tüm bu kurmaca ve görsellik bana daha güçlü geliyor. İnsanlığın daha iyi bir noktaya gelebilmesi için yapılmış bir propaganda filmi ve çok başarılı.</p><p>İzlerken duygusal olarak yoruldum. Farklı milletlerden insanların farklı ihtiyaçları, farklı mutluluk ve aşk algıları, farklı anıları… Yeni alınan bir motora duyulan mutluluktan, çocuklarının eve geldiğini gördüğünde yaşadığı mutluluğa, elektrikli bir evde olmanın getireceği huzurdan, oğlunun eşcinsel olduğunu kabul eden babanın huzuruna tüm insanların ortak bir noktası var, duygu. Tüm bu duyguların toplamında hissettiğim şey kendi inançlarıma göre güzel bir insan olmanın yarattığı şanslılık hissi oldu.</p><p>Özellikle takıldığım ve kader konusuna değinmek istediğim bir sahne var. Asyalı insanların yapay dalga havuzundaki kalabalık halleri bana var olan herkesin kader diye adlandırdıkları düzlemde hareket ettiklerine inandıklarını hatırlattı. Nedir ki bu kader?</p><p>TDK’da kaderden yazgı ve genellikle kaçınılmaz kötü talih olarak bahsediliyor. Din olarak kaderden Allah’ın olmuş ya da olacak her şeyi önceden bilmesidir olarak bahsediliyor. Nihat Hatipoğlu bir televizyon programında kaderi şöyle açıklamıştır; “yazılan şey beni etkilemiyor, benim yapacağım şey yazılan şeyi etkiliyor”. Öyleyse aslında kader dediğimiz şey önceden yazılmadı, bizim yaşadıklarımızla birlikte mi yazılıyor?</p><p>Ateistim. Kaderci bir insan değilim. Kendi inançlarım arasında kader yer almıyor. İnanmıyor olabilirim ancak içimde bir parça dünyadaki çok sayıda insanın bir şekilde sürüklendikleri hayatları kader olarak adlandırmasına duyduğum saygıdan ötürü bu durumu kabul ediyorum. Bu yaptığım yanlış hissettirebilir, bende hoşlanmıyorum ama sanırım bu da cesaretle ilgili bir durum. Kimliğimdeki boş din hanesiyle ilgili değil. Oysa ne güzel söyledi belgeselde, “eskiden hastalıklardan ölürdük, çok az ölürdük. Sonra kalaşnikof geldi çok ölmeye başladık. Bunun kader olduğunu savunan bir insan varsa bu dünya için planladığımız güzel şeyler çok zor gerçekleşecek demektir. Çünkü onlar için her şey kaderdir ve kesindir.</p><p>“Dünyayı sadece insan sevgisi kurtarabilir.” Ben umutluyum. Kendi görüşüm ve biraz iyimser geliyor etrafımdakilere ancak ben gerçekten umutluyum. Kısa zamanda olmasa bile bizden sonraki neslin bir şeyleri değiştireceğini biliyorum. Bunun için çaba sarf ediyorum. Çünkü biliyorum ki bugün insanın iki yolu var. Ya kendi sonunu getirecek, ya da gelmiş geçmiş en muhteşem canlı türü olarak evrene yayılacak. Herkes için ilki daha olası geliyor biliyorum. Ancak ben ikincisinden yanayım.</p><p>Belgeselde de umudunu kaybetmiş bir sürü insan görüyoruz. Ancak bunun yanında gerçekten umut dolu bir sürü insan da var. En güzel ve en hoşuma giden şey ise punk bir adamın büyükbabasının verdiği cevap oldu…</p><p>Punk adam büyükbabasına, “benim her zaman bardağın dolu tarafından bakmamı sağlıyorsun” der, dede cevap verir, “çok güzel bir bardakmış…” İşte aslında hayat bu kadar basit ve güzel algılanabilir.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F0-Retnj3TsA%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D0-Retnj3TsA&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F0-Retnj3TsA%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/90b4654716f5054c1c39d96f1c5f511c/href">https://medium.com/media/90b4654716f5054c1c39d96f1c5f511c/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f0ced84ce908" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // How it Ends, Netflix]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-how-it-ends-netflix-c90d88b467bf?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c90d88b467bf</guid>
            <category><![CDATA[netflix]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <category><![CDATA[how-it-ends]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 11 Apr 2019 10:15:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-11T10:15:35.038Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yönetmen, David M. Rosenthal — 2018</h4><p>Filme yapılan çok sert eleştirilerin aksine ben biraz farklı bir yaklaşım izleyeceğim. Filmi izleyip biraz olsun iç dünyasında hayal ettiği gibi ilerlemeyen ya da sonuca ulaşmayan bir senaryo ile karşılaştığında filmi yerin dibine vuran çok insan gördüm. Hepsinin düşüncesine saygı duyuyorum…</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FWJyyJ7lexnM%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DWJyyJ7lexnM&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FWJyyJ7lexnM%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/1599fe00b99b0ef183389a72d7229383/href">https://medium.com/media/1599fe00b99b0ef183389a72d7229383/href</a></iframe><p>Klasik şeyleri hemen hızlıca es geçelim, kadro müthiş. Belli ki senaryo da çok keyifli bir şekilde kaleme alınmış çünkü konunun akışı ve işleyişi on sene öncesinin parlayan tek mekanlı konseptlerini andırırken aynı zamanda son dönem fantastik, bilim kurgu kafalarına da çok yatkın ilerliyor. Burada herhangi bir kafa karışıklığı yok, çok güzel ve yeni bir şey denenmiş. Kendinizi biraz olayın içinde gibi hissediyorsunu ama anlamadığınız bir durumla da karşı karşıyasınız. Bu sizi rahatsız ediyor. Bunun için biraz alt bilginin olması gerekiyor. Burada yönetmen David M. Rosenthal ve senarist Brooks McLaren’ın bizlere yapmaya çalıştığın şeyin bu olduğunu düşünüyorum. İzleyicinin biraz düşünmesi, araştırması ve fikirler üretmesi… Belki de çok basit bir şekilde bir devam filmi için kapının açık bırakılması…</p><p>Düşüncelerinizin bir çoğunu duyuyorum ve katılıyorum, evet sıkıcı ilerleyen bir yapı sorulması gereken çok soru var. Neden bu şekilde bir çalışma içerisine girmişler ki?? Benim kişisel olarak keyif aldığım bir tür ve alan içinde olduğu için bu kadar yazıyorum..</p><p>Şimdi şu araştırmaya ve konuyu açıklamaya geçeyim…</p><p><em>Spoiler içeren alana geliyoruz!</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/960/1*NNHzklib8JH54wtY7XR5YA.jpeg" /></figure><p>Bütün film boyunca bizlere gerçekleşen olaylarla ilgili en olası açıklamayı Sam’ın komşusu olan Jeremiah (Mark O’Brien) veriyor. Biraz da komplo teorileriyle beraber kafamızı karıştırmak üzere tasarlanmış bir diyalog ile bütün bunların birer plan dahilinde olduğunu ve tüm ülkede aynı anda giden elektriğin bir açıklaması olması gerektiğini falan söylüyor… Üzgünüm ama sonuna kadar yanılıyor. Bu sadece bizleri farklı düşünceler veriyor ve Will’in soğuk kanlılıkla Jeremiah’ı öldürdüğü, filmin katarsis anına ön hazırlık sağlıyor…</p><p>Aslında gerçekleşen olayı filmden şöyle bir örnek ile yakalayabiliriz; Ricki’yi aldıktan sonra yollarına devam ederken Tom uyuya kaldığında Ricki, Will ile sohbet eder. O sırada bizlere filmin en can alıcı, en mükemmel ipucunu gösterir. Nereden çıktığı belli olmayan bir pusula. Bu pusula aralıksız dönmektedir ve Will buna bakarken takip ettiği aracın kaza yaptığını görür, aniden dururlar vs vs… Sert bir şekilde bizi pusula konusundan uzaklaştırır… Ayrıca yolculuk sırasında Tom bir ara kuşları izler. Burası da önemli. Kuşlar yön duyguları bozulmuş bir şekilde hareket etmektedir. Bu da güzel bir ipucuydu..</p><p>Bu pusula neden o şekilde dönüyordu?<br>Dünya’nın manyetik alanı mi değişiyor?<br>İşte tüm hikaye ve gizem burada yatıyor.</p><p>Dünya’nın manyetik alanı bizi kozmik ışınlardan ve Güneş rüzgarlarından korur. Kuzey Işıkları (Aurora Borealis) ve Güney Işıkları (Aurora Australis) sadece manyetik kutuplara yakın bölgelerde oluşur. Çünkü auroralar aslında kozmik ışınlardır (yüklü parçacıklardır). Yüklü oldukları için kozmik ışınları Dünya’nın manyetik alanı saptırır, çoğunun Dünya’ya ulaşmasını engeller. Eğer gezegenimizin manyetik alanı yok olursa, kozmik ışınlar ve Güneş rüzgarları doğrudan Dünya’ya ulaşabilir. Bu durumda DNA’mız zarar görür, kanser oranı artabilir ve ölebiliriz. Uydular çalışmayabilir ve Dünya çapında elektrik kesintileri yaşanabilir. Ayrıca en korkuncu atmosfer yok olabilir. Mars’ta tam olarak bunun meydana geldiği, manyetik alanı kaybolan gezegenin atmosferini ve okyanuslarını kaybettiği düşünülüyor. Son olarak arılar, göçmen kuşlar ve bazı büyük hayvanlar yönlerini Dünya’nın manyetik alanını kullanarak bulurlar. Manyetik alan yok olursa, bu hayvanlar yönlerini bulamaz, büyük ihtimalle soyları tükenir.</p><p>Yani kısacası Dünya’nın manyetik alanında oluşan değişimler sonucunda gezegen savunmasız kalıyor ve insanlık bununla mücadele etmek için hiçbir şey yapamıyor… Bu yüzden filmin ismi “How It Ends”…</p><p>Öldürecek biraz zamanınız varsa mutlaka izlemelisiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c90d88b467bf" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hepimiz Birer Yıldız Tozuyuz]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/hepimiz-birer-y%C4%B1ld%C4%B1z-tozuyuz-2bcf113f4461?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2bcf113f4461</guid>
            <category><![CDATA[yıldız-tozu]]></category>
            <category><![CDATA[blog]]></category>
            <category><![CDATA[yıldız]]></category>
            <category><![CDATA[cosmos]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 10 Apr 2019 13:15:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-10T13:15:25.375Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><em>Çok havalı değil mi?</em></h4><p>Burada öyle çok bilimsel terimler kullanıp araştırmalar paylaşıp çok fazla insanın canını sıkmayacağım. Sadece hissettiğim ve düşündüğüm şeyleri yazmak istiyorum. Ama burada yazdığım konularla ilgili konuşmak sohbet etmek isterseniz hep buralardayım.</p><p>Bu dünyada 7 milyar ya da 7 milyara yakın insan var değil mi? Tek tek saymamıza gerek yok sanırım. Bu kadar insandan bugüne kadar ortalama olarak kaç kişiyle iletişim kurmuşsunuzdur? Çok düşük olacak ama biz şöyle bir sayı atalım, “1000”. Araştırmalar, bir insanın bir ömür boyunca ortalama olarak 10 bin kişiyle tanışabileceğini söylüyor. Reenkarne olduktan sonrasını bilmiyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/492/1*2_sHJxonJkrCXXMEgK9NQQ.gif" /></figure><p>1000 kişi. Şimdi düşünün bu iletişim kurduğunuz insanlardan kaç tanesi hayatlarını bir yıldızın, bir gezegenin üzerine yaşadığının farkında? Tam anlamıyla farkındalık diyorum, okulda öğrenilen “gezegen” kelimesi değil. Yani şöyle düşünün, geniş çerçeveden bakıp hayatımızı bir yıldızın üzerinde sonsuz bir boşluğun içinde bir yörüngede sabit dönerek yaşadığımızı kaç kişi düşünüyordur?</p><p>Benim hayatımda bu sayı sanıyorum ki ya bi ya da iki. Daha fazlası değil. Bir zaman geçti ve denemek için bu sohbeti çok fazla insan ile yaptım. Hepimiz birer yıldız tozuyuz aslında.</p><p>Mesela insanlar aşktan bahsediyor, sevginin yoğunlaşmış halinden. İnsanlar ruh eşliliğinden bahsediyor, bir bağdan. Bu benim teorimde şöyle bir şey… Bir zamanlar hepimiz sonsuz evrende birer yıldızın tozlarıydık. Bu yıldızlar zaman içerisinde çarpıştılar, patladılar ve daha küçük yıldızları oluşturdular. Bu oluşan yıldızların üzerine tozlarımız saçıldı ve bu yeni yıldızlarda gelişen mikroorganizmalar bu tozlarla birleşerek tüm canlıları oluşturdular. Bu tozlar zaman içerisinde evrimleştiler ve bugünkü bizler olduk.</p><p>İşte bu uzak galaksilerden kopmuş ve parçalanmış yıldızların tozları, komşu yıldızlardan ya da aynı yıldızdaki kendisine yakın olan noktalardan olduğu zaman birbirlerine hala bağlı hissedebiliyorlar, bağlı kalabiliyorlar. Bu durum bu şekilde gerçekleştiği zaman dünyada bugün insan diye tanımladığımız varlıklar buna ruh eşi diyorlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*u_qV_z2oZ5LpYVjIl0IBXw.jpeg" /></figure><p>Kimisi için komik olabilir bu durum ama bu güzel bir bilim kurgu sahnesi de olabilir. Bunun üzerine bir şeyler yazacağım. Böyle bir teori taşıyorum kalbimde hep. Çünkü aşk ya da bağ olarak adlandırdığımız şeyler Dünya’nın taşıyabileceği kadar basit şeyler değil. Daha fazla yıldızı ve yıldız tozunu bünyesinde barındırmalı..</p><p>Şimdi biraz da Cosmos’tan bahsedelim. Nedir bu Cosmos? Nedir bu Cosmos’a doğru baktığımızda çıplak gözle görebildiğimiz 6 bin yıldızın ve daha fazlasının hikayesi?</p><p>Cosmos için şöyle bir kalıp dönüyor internette;</p><p><em>“Türkçe telaffuzuyla Kozmos, hepimize uzayı, evreni çağrıştıran bir kelime. Anlamına baktığınızdaysa derin bir mana dünyasından çıkıp geldiğini hissediyorsunuz. Latince kökenli kelime, ‘düzenli, uyumlu ve sistematik bir evren’ anlamı taşıyor.”</em></p><p>Mükemmel hissettirmiyor mu? Benim çok sevdiğim bir kelime bu Cosmos! <em>Cosmos, a Spacetime Odyssey </em>belgeselinde insanlık için şöyle bir cümle geçiyor;</p><p><em>“Evrenin varolduğu anı 1 Ocak olarak düşünürsek ilk insanın doğuşu 31 Aralık Saat 23:59&#39;un 46&#39;ncı saniyesine denk gelmektedir. Yani evren için çok ama çok yeniyiz. Gülümseyin!”</em></p><p>…ve şöyle devam ediyor…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*srfqiXksT2ZicNP5TxPl3A.gif" /></figure><p><em>“Renklerin oluşumu, ışınların dalga boyları ile ilgili. Ama renklerde çok daha büyük bir sır daha var. Spektrum çizgileri, yani renklerin prizmadan geçirilince içinde beliren barkoda benzeyen çizgiler, ışığın hangi atomu barındırdığı konusunda ip ucu veriyor. Böylece uzaklardan gelen ışınların incelenmesi ile gezegenlerin atom moleküllerinin ne olduğu belirlendi. Ve tüm evren aynı elementlerden oluşuyor. Yani hepimiz birer yıldız tozuyuz. Çok havalı değil mi?”</em></p><p>Gerçekten de çok havalı. Hepimiz birer yıldız tozuyuz. Buna katılmamak mümkün değil.</p><p>Peki yıldızlar?</p><p>Burada biraz daha bilimselleşelim ve duyguları bir tarafa atalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/760/1*MS3NGAfhkjfiTfT6r_FmDg.jpeg" /></figure><p>Büyük Patlama Teorisi, evrenin tek ve belirsiz bir hacme sahip bir noktadan hızla genişleyerek bugünkü halini aldığını söyler. Benim de inandığım bir teori olan bu patlamaya göre; ilk andan itibaren evren bu tekil yoğunluktan genişlemeye başlamış, genişleme süreci içinde evrenimiz zamanla atom çekirdeklerinin oluşabileceği düşük yoğunluk ve sıcaklığa ulaşmıştır.</p><p>Evrende ilk ortaya çıkan atomların yaklaşık olarak yüzde 75’i hidrojen, kalan yüzde 25’i helyum ve eser miktarda lityum‘dur. Bunlar günümüzde de evrenin büyük kısmını oluşturan en hafif elementlerdir.</p><p>Teori, ilk oluşan galaksilerin içerdiği yıldızların ağır elementleri (yani hidrojen ve helyum harici diğer hiçbir elementi) içermediğini, bugün bildiğimiz tüm elementlerin bu yıldızlar sayesinde oluşup evrene saçıldığını anlatır. Yani ilk yıldızlar, evrendeki kullanılabilecek yegane atomlar olan hidrojen ve helyumdan oluşuyor, diğer elementlerin (demir, karbon, silisyum, oksijen vs) içermiyorlardı.</p><p>Bu aynı zamanda, ilk yıldızların birbiri ardına oluşup yok olduğu evrenin ilk zamanlarında Dünya, Venüs veya Mars benzeri karasal gezegenlerin bulunmadığı anlamına gelir, çünkü bunları oluşturacak elementler henüz ortaya çıkmamıştır. Eğer bu dönemde, ilkel yıldızlarımızın çevresinde bazı gezegenler var idiyse bile, bunlar sadece gaz devlerinden ibaret olmalıdır.</p><p>Bugün gerek Dünya, gerekse evrenin her köşesinde gördüğümüz diğer tüm elementlerin bazıları (karbon, oksijen, berilyum, azot, demir vs.) yüz milyonlarca, yıllık sürede, bu ilk oluşmuş olan ilkel dev yıldızların içinde, demirden daha ağır olanları ise (çinko, nikel, altın, gümüş, cıva vs) yine bu ilkel yıldızların gerçekleştirdiği (ve sonrasında diğer dev yıldızlarla da sürdürülen) süpernova patlamaları sırasında oluşmuştur.</p><p>İlgimi çeken bir diğer şey de Hertzsprung-Russell Diyagramı veya Hertzsprung-Russell Çizeneği’dir. Ayrıca H-R diyagramı veya HRD olarak da anılır. Yıldızları ışınım güçleri, etkin sıcaklıkları gibi özellikleri arasındaki ilişkileri gösteren bir çizenektir. 1910 yılı civarında Ejnar Hertzsprung ve Henry Norris Russell tarafından oluşturulmuş olup yıldızların evrimini anlama çalışmalarında önemli bir rol oynamıştır. Yıldızın çizelgedeki konumunun değişimine bakılarak yıldızın evrimi izlenebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*VRxh28Opth93kFQBGUErkQ.jpeg" /></figure><p>Benim düşüncem, yine bilim kurgu oalrak farz edelim ve kendimizi eğlendirelim diye söylüyorum… Buna benzer bir diyagram ile hanzi yıldız tozunun kalıntıları olduğumuzu bulabildiğimizi ve bunun sayeesinde bize yakın olanları tanıyabildiğimizi düşünün. Çok etkileyici bir yere giden bir bilim kurgu senaryosu geliyor…</p><p>Yine dayanamayı içerisinde biar post-apocalyptic bir şeyler atmaktan korkuyorum.</p><p>Bu seferki hızlı ve bol saçmalıklı bir yazı oldu, gözlerinizi ağrıttığınız için teşekkür ederim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2bcf113f4461" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Film // Paths of Glory]]></title>
            <link>https://medium.com/@ozgurkalender/film-paths-of-glory-9808ba3d1124?source=rss-6aef6e48e7c9------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9808ba3d1124</guid>
            <category><![CDATA[film]]></category>
            <category><![CDATA[kirk-douglas]]></category>
            <category><![CDATA[paths-of-glory]]></category>
            <category><![CDATA[1957]]></category>
            <category><![CDATA[stanley-kubrick]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Özgür Kalender]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 07 Apr 2019 12:55:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-04-10T13:18:23.631Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Yönetmen, Stanley Kubrick — 1957</h4><p>Sanırım en başta belirtmeliyim ki Cobb’un Paths of Glory kitabını henüz okumadım. Bu kitabı okumadan yaptığım bir inceleme yazısı olacağı için okuyan herkesten özür diliyorum. Bu sebepten ötürü filmi sadece yönetmenin bakış açısı ile değerlendiriyor olacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/722/1*ueWdzu9_x7LPI89Tps53pA.jpeg" /></figure><p>Öncelikle kısa birkaç bilgi ile başlayalım. Film başladığında anlatıcımız -askeri mahkemenin de başkanı olan- Peter Capell’in bize özetlediği gibi Fransa ve Almanya arasındaki savaş 3 Ağustos 1914 yılında başlamıştı. 5 hafta sonra Alman birlikleri durdurulamaz hale gelmiş ve Paris’e yaklaşık 30 kilometre mesafededirler. Beklenmedik bir karşı atak ile Almanları geri püskürtmeyi başaran Fransızlar 750 kilometre uzunluğunda düz bir hat oluşturmuşlardı. 1916 yılında iki yıl kadar süren siper savaşında sınır çok az değişmişti. Başarılı saldırılarda birkaç yüz metre ele geçirilebiliyor ancak yüzlerce insan hayatını kaybediyordu.</p><p>Böylesine ansiklopedik ve dramatik bir girişle karşılandıktan sonra birbirini yağlayan ve yerlerinde duramayan iki üst düzey askeri görüyoruz. Lüks bir odada yapılacak “Ant Hill” saldırısı için karşılıklı anlaşmaya varılmaya çalışılırken çok güzel akıl oyunları veriliyor bize. Kubrick burada Generalleri odada gezdirerek ve birbirlerine olan bakışlarını yakalayarak, hatta onları dans ettirerek ne kadar çıkarcı olduklarını gösteriyor. Hatta General George’a yukarıdan baktığımız küçük bir açı bile sıkıştırılmış araya. Kendisinin aslında ezilmiş ve güvenilmeyecek birisi olduğunu filmin en başında bilincimize kazımış böylelikle. Ayrıca General Paul’un yüzündeki yara izinin izleyicide ani bir refleks yarattığını düşünüyorum. Sempati kazanmayı zorlaştıracak bir ifade eklemiş karaktere.</p><p>Bir süre devam eden kelime oyunları ve karşılıklı yağ çekmekten sonra istediğini alan General George’un yüzündeki tebessümün ardından cephedeki askerin hüzünlü bakışına küçük bir kamera hareketi ile dokunuyoruz, sonra da yaralı bir asker geçiyor. Zaten bu noktada filmin başından beri açık ve net olan mesaj tamamlanmış oluyor. Yani filmimiz hazırlık aşaması filizlerini vermiş, birinci dramatik dönüm noktasına geçmenin hazırlığını yapıyor.</p><p>Bu hazırlık sırasında ilk tanıştığımız asker Er Ferol. Daha sonra bu askeri seveceğimizi hissediyorum. Saf ve masum bir karakter seçilmiş. Gülümsemesi ve duruşu ile zaten zarar gelmeyeceğini hissettiriyor.</p><p><em>Bir açıklama yapma zorunluluğu hissediyorum bu noktada. Biraz araştırma yaptıktan sonra fark ettiğim bir durum var. O bölgede yer alan ve “Ant Hill” kuşatması sırasında kullanılan Fransız siperinin genişliği 1,22 metredir. Ancak Kubrick’in film için hazırlattığı siper 1,83 metre genişliğindedir. O dönemde var olmayan ve 70’lerde kullanılmaya başlanan stedicam çekimi gibi hissedilen o muazzam uzun tek parçalık önden ve arkadan takip çekimlerini aslında çamur paletleri (tank paleti gibi) üzerine yerleştirilmiş dolly ile gerçekleştirmiştir. Etrafında bombalar patlayan siperin zeminine dikkat ederseniz pürüzsüz düzlüğü siz de fark edeceksiniz.</em></p><p>Böyle bir açıklamadan sonra komutanımızın azarladığı asker ile kendisinden iyice rahatsız oluyor ve afiş kahramanımız Albay Dax’in (Kirk Douglas) sahnesine geçiyoruz. Bu sahnedeki konuşmalarda kahramanımızın zekasını hissediyoruz. Kendisinin avukat olduğu mesajını da aldıktan sonra devam eden konuşmada yer alan mesaj çok güzel. Ağır top atışında bir araya toplanan askerlerin yaptığını gelişmemiş bir hayvan özelliği olarak nitelendirilmesine karşılık aslında bunun insani bir davranış olduğunu söyleyen Albay Dax ağabeyimiz protogonist olmaya hak kazanıyor. Şaka bir yana filmin afişinden de kendisinin iyi karakter olduğunu biliyorduk zaten. Ayrıca bu sahnede vatanseverlik ile söylediği sözler bize filmin anlatmak istediği tüm mesajı birkaç cümle ile bizlere veriyor. Yanında savaştığı askerlerini düşünen duyarlı bir Albay olan Dax genel olarak yerinde sabit kalıyor. Ancak General hiç durmuyor ve sürekli hareket ediyor. Ayrıca General Paul’un Ant Hill’in alınması konusundaki sert tutumu da artık hazırlık sürecimizin tamamen bittiğini ve birinci bölümü derinine yaşadığımızı gösteriyor. Aslında hazırlık aşaması bir süre önce hikaye bize tam anlatıldığında bitebilirdi ama Albay Dax’in hikayedeki yerini öğrenmeden bunun gerçekleşmediğini düşünüyorum.</p><p>Sonrasında tanıştığımız üç asker var. Birisi on başı, birisi er, diğeri de tahminen yüzbaşı olan subayları. Yüzbaşı içkisinden bir yudum alıyor ve keşif gezisine çıkılacağını söylüyor. Burada 5 dakikada bir yapılmasını istediği işaret fişeği atışının 10 dakikada bir yapılacağını öğrendiğinde verdiği iğneleyici cevap ile bize kendisinin ego sahibi birisi olduğu mesajını veriyor. Sonrasında er ve onbaşı dışarı çıkıyor ve aslında yüzbaşının onbaşı ile eskiden tanıştıklarını öğreniyoruz. Kişisel kin güdebilecek bir askerin varlığı kendimizi savaş ortamında hissettiğimiz bir filmde bize rahatsızlık veriyor. Bu ayrıca filmin gidişatı için hazırlanmış küçük bir yan hikaye durumundadır. Askerlerin keşif gezisi sırasında er Lejeune anlam veremedikleri bir harabeyi kontrol etmesi için gönderiliyor. Uzun süre dönmedikten sonra yüzbaşı panikliyor ve gelen silah seslerinin ardından hazırladığı el bombasını atıp erin ölümüne sebep oluyor. Onbaşı gidip kontrol ettiğinde askerin atılan el bombası ile öldüğünü görüyor. Geri döndükten sonra onbaşı yüzbaşına hakaretler edip kişisel olan durumlarını iyice karmaşıklaştırıyor. Burada yüzbaşının davranışındaki dönekliği sezmemek mümkün değil.</p><p>Saldırının yapılacağı saatlerin ve planların konuşulduğu sonraki sahnede tüm askerlerin ve subayların gözlerindeki karamsarlık ve korku net bir şekilde anlatılmış. İzlerken siz bile ümitsizliğe kapılabilirsiniz.</p><p>Ranzanın yanında gerçekleşen sohbette bir askeri görüyoruz. İnsanların ölümden mi yoksa yaralanmaktan mı korktuğunu anlatmaya ve anlamaya çalışıyor. Sorular soran ve zeki olan bir adam. Bize yaşadığı panik duygusunu ve gece uyuyamadığı hissini verdiğini düşünüyorum.</p><p>Sonrasında General Paul’un içtiği konyak ile beraber Fransa için diyor ve o muhteşem dolly sahnesine geri dönüyoruz. Zemin çok daha net gözüküyor. Dikkat edin, büyük taşlara gelindiği zaman görüntü hep kesiliyor ya da kamera bir miktar sallanıyor. Ancak çamur paletleri gibi yaratıcı bir fikir ilk izlediğimde kesinlikle aklıma gelmezdi.</p><p>Geri sayımın ardından askerler savaş alanında top atışları eşliğinde koşmaya başlıyor. Komutanları Albay Dax onlara liderlik ediyor ve düdüğü ile birliğini hücum pozisyonunda tutmaya çalışıyor. İşte bizim birinci dramatik dönüm noktamız ve filmimizin ikinci bölümüne geçişimiz.</p><p>Burada antagonistliğini bize defalarca kanıtlamış olan Generalimiz Paul kendi birliği üzerine top atışı istemektedir. Sebebi ise askerlerinin siperlerinden çıkmamasıdır. Geri dönen Albay Dax askerlerini toparlamaya çalışmaktadır. Ancak üzerlerine düşen ölü ve yaralı askerler ile bu pek mümkün değildir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4aelWoyQGcRykWcY-3l28A.jpeg" /></figure><p>Bu başarısızlığa sinirlenen General Paul hemen bir askeri mahkeme kurulmasını emreder ve tüm 701’inci alayın kurşuna dizileceğini söyler. Burada anlatılan konu o kadar saçmadır ki eminim her izleyicinin içinde bir titreme olmuştur. Siperden çıkamadığı ya da geri püskürtüldüğü için cezalandırılacak bir bölük askerin kurşuna dizilmesi isteniyor. Bu sadece kendi imajını korumak isteyen ve vatanseverliği kendisine bir kalkan olarak kullanan çıkarcı bir Generalin isteğidir.</p><p>Hemen sonrasında tüm bu gördüklerimizden daha iç karartıcı bir bölüm olduğunu düşündüğüm sahne var. Bu sahne filmin orta noktası diye düşünüyorum. Kaç askerin kurşuna dizileceğinin pazarlığı yapılıyor. İşte tam bu sahnede oyuncularımızın bakışlarına çok dikkat etmemiz lazım. General Paul’un bahsettiğimiz imajını kaybeden adam paniği ile alev saçan gözlerinin yanında, çıkarlarını düşünen ama sanki daha çok tüm bu olayları bir satranç maçıymış gibi eğlenceli bulan General George’un düşünceli duruşu çok güzel. Tüm bunların yanında sinirlerine hakim olmaya çalışan ancak mantığını kaybetmeyen Albay Dax’in üzgün havasını hissediyoruz. Ancak en çok hoşuam giden şey General Paul’un gözlerini kaçırdığı konuşmaları. Yaptığının derinden farkında olup ses tonu yüksek olmadığı zaman kimsenin gözünün içine bakamadığı anlar. Bir de konu öyle bir yere sürükleniyor ki emin olmasam da düşünmeden duramıyorum. Bence artık General Paul’un Albay Dax’e karşı kişisel bir kini vardı ve bu şiddetini arttırmaya başlıyor. Bakışlarından da bunu anlayabiliyoruz. İşin içine kıskançlık dahil oluyor. Sahnenin sonunda 100 adamın öldürülmesi istenirken bu sayı 3’e düşüyor. Albayımız ise bu seçilecek askerlerin avukatlığını yapmak için hazırlığa başlamak üzere odayı terk ediyor. Albay Dax odayı terk ettikten sonra Generallerimiz de çıkıyor ve o sırada top atışlarını gerçekleştirmeyen subay geliyor. Kendisini çağıran General Paul, General George’un yanında konuşamadığı için ucuz bir yalanla subayı geri gönderiyor. Karakteri açısından dikkat edilmesi gereken bir sahne olduğunu düşünüyorum. General Paul’un sesindeki vurgu bile çok şeyi anlatıyor.</p><p>Sonrasında bölük komutanlarının simlerini sayan ve yanına gelmelerini isteyen Albay Dax’in yanında giden General Paul niyetini açıkça belli ediyor. Panik havasında nefes nefese kalmış General Albayı tehdit ediyor.</p><p>İşte tam bu noktada efsanevi bir sahne ile karşılaşıyoruz. Kubrick’in bize en başta gösterdiği, General’in moral verip konuştuğu Er Ferol, yüzbaşı ile kişisel problemi olan onbaşı ve nasıl öleceğine dair korkuları olan zeki adam. Hepsini bize film boyunca teker teker sevdirdi ve tanıttı. Birisi diğer herkesten farklı olan iri er Ferol toplumun onu istemediği düşüncesini taşıyor, birisi kura ile seçilmiş, birisi de yüzbaşının öldürdüğü askere şahit olduğundan seçildiğini düşünüyor. Her türlü sosyolojik algıya ucundan dokunuyor yönetmenimiz.</p><p>Albay Dax’in seçilen askerlerle yaptığı moral ve bilgi konuşmasının ardından mahkeme salonuna geçiyoruz. Hemen dikkatimizi çeken General Paul’un rahat bir koltukta yayılmış olduğu. Bu konu hakkında çok fazla yazmaya gerek olmadığını düşünüyorum.</p><p>Mahkeme başladıktan sonra kendimizi bitmek bilmeyen trajediler içinde buluyoruz. Okunmayan iddianame, dinlenmeyen avukatımız Albay Dax ve cevapları kabul edilmeyen askerler. İmaj ve zafer yolunda harcanması kolay olan birkaç piyonun hikayesidir bu mahkeme salonunda olanlar. Önemli olan noktalardan bahsetmek istiyorum. General Paul’un bakışlarını kaçırması beni hep etkilemiştir. Bu sahnede de sıkça yapmaktadır. Er Ferol’un kendisini sorgulayan Albay Dax ile beraber rahatlaması ve kurtulmaya olan inancını kazanması da yüzündeki tebessümleri de çok başarılı bir oyuncu yönetimi olarak değerlendiriyorum. Kesinlikle zekice kurgulanmış diyaloglar ve yüz hareketleri. Hatta o kadar etkileyici kurgulanmış ki, izleyici olarak tek bir hareket ya da gülümseme ile tüm bu saçmalığın içinde yer alan askerlerin kurtulabileceğine olan inancınızı kazanıyorsunuz. Savcının soruları sırasındaki gülümsemesiyle de ne kadar rahatsızlık çektiğimi tahmin edebilirsiniz. Savcı sürekli yürüyor ve istemediği cevapları kabul etmiyor. Albay Dax’in yapmaya çalıştığı her türlü savunma daha dinlenmeden reddediliyor ve tüm bu rahatsızlık katlanarak büyüyor. Kendisi ise sadece kapanış konuşmasında yürüyor. Sadece ileri ve geri yürüyüp yerinde kalıyor. Burada bilinç altımıza ideolojisi için ayaklarının üzerinde sabit duran, bir yılan gibi sürekli dolanmayan bir karakter imajı çiziyor. Oysa General Paul, General George ve savcıda bunun tam tersini tüm film boyunca gördük.</p><p>Ayrıca düşündüğüm bir konu daha var. Mahkemenin kurulduğu salonun boşluğu, tek Fransa bayrağı ve insanların dizilişi beni çok etkiliyor. Tıpkı bir satranç tahtası gibi olan yüzeyde dizilmiş askerler ve masasında oturmuş onlarla oynayan subaylar var.</p><p>Albay Dax kapanış konuşmasını yaptıktan sonra mahkumların idam edilmesi üzerine askerlerine bilgi veren subayı görüyoruz. O anda mahkemenin cevabını duymamıza gerek kalmıyor ve askerlerin idamına karar verildiğini anlıyoruz.</p><p>Generalin yolladığı ördek mahkumların son yemeği olacakken er Ferol gülümsemeye devam ediyor. Kurtulacağından o kadar emin ve Albay Dax’e o kadar güveniyor ki bu zaten mahkeme salonundaki tavırlarıyla bize verilmişti. Sonrasında gelen Pederin anlattıkları ile Ferol durumu kabullenip en çok dağılan karakter oluyor.</p><p>“Ölüm hepimize gelecek” diyor Peder. Arnaud bunun üzerine kontrolünü kaybediyor ve Pedere saldırıyor. Kısa bir boğuşma sonucunda kafasını duvara çarpan asker bilincini kaybediyor. Bu şekilde bile idam edilecek olduğunu öğreniyoruz. Sedyeye bağlayın ve idam sırasında yanağını sıkın. General idam sırasında bilincinin yerinde olmasını istiyor. Acımasızlığın en üst noktasına ulaşıyoruz artık. Bu da bizim ikinci dramatik dönüm noktamız.</p><p>Sonrasında kişisel problemleri olan subayımız yüzbaşının onbaşı Paris’i nasıl seçtiğini sorgulayan rahat tavırlı Albay Dax’i görüyoruz. O da durumu kabullenmiş ama son bir ders verme niteliğinde yüzbaşını idam mangasının başına geçiriyor burada. Bu durum çok şiirsel diye düşünüyorum. Özellikle yüzbaşının konuşamaması, teklemesi, istemeden açık vermesi ve Albay Dax’in alaycı yaklaşımı harika işlenmiş. Sonundaki dişlerini sıkarak yüzbaşını odadan göndermesi ise tam olarak “ben her şeyi biliyorum” demesidir.</p><p>Gururlu asker topçu subayı albay Dax’e son bir umut götürür. Askerlerin idam edileceği günün gecesinde verilen balo ise tam bir yozlaşmışlık göndermesidir. General George’un içten pazarlıklı tavırları ve Albay Dax’in zekasıyla baş edememesi sohbeti sonlandırır. O sırada albay Dax bombayı patlatır. General tam çıkmak üzereyken kapıyı aynı hızla kapatır. İşte bu sahne gerçekten de zekice kurgulanmış bir zamanlama dehasıdır. Aynı şekilde oturduklara yere doğru geri yürürler. Bu noktada izleyici askerlerin kurtulacağına derinden inanmaktadır. Albay Dax’in Generale sunduğu yazılı ifadeler olayı derinden etkiler ancak sahne Generalin konuklarıyla ilgilenmek için odadan ayrılmasıyla cevapsız kesilir. Ne olacağı merak konusudur.</p><p>O sırada bir sedye ile idam edilecek askerleri almaya bir düzine asker gelir. Basit bir selamlaşmanın ardından onbaşı Paris kontrolsüz bir psikolojik atak geçirir. Askeri mahkemeden beri cinsellikle ilgili düşünmediğini söyler ve yere kapanır. Aslında burada karısı ya da annesi konudur. Bir erkeğin koparılmışlığı, hadım edilişidir. Cevap hakkı olmadan hayatın özünden mahrum bırakılışı anlatılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0Mww4z2rp-XaJUq0IbAOOQ.jpeg" /></figure><p>Er Ferol’un ağlayarak idam edilecekleri yere götürülmesi ve onbaşı Paris’in gururlu yürüyüşü tam bir tezatlık ve farklı karakter örneğidir.Açıkça sorar, “neden ölmek zorundayım Peder?”. Komik sahne ise sonrasındadır. Sedye ile getirilen Arnaud, direğe sedye ile bağlanır, yanağı hafifçe sıkılır. Mahkeme kararı okunduktan sonra yüzbaşı gelir ve gözbağlarını sormak için sedyedeki Arnoud’u es geçer. Er Farol’a sorarken bile gözü eski arkadaşı onbaşı Paris’tedir. Sonrasında yanına gider ve kekeleyerek gözbağını sorduktan sonra üzgün olduğunu söyler. Bu noktada aslında anlyıoruz ki aslında Albay Dax yüzbaşını cezalandırmıyor, ona Paris’ten son bir özür dilemesi için bir şans daha veriyor. Yani iyi karakterimiz hep iyi kalıyor. Ders vermek için bile olsa karakterini değiştirmiyor, öfkesine yenik düşmüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HVHOB5LN9B9KJfqeoHV3cg.jpeg" /></figure><p>Askerlerin ölümü filmin zirve noktasıdır. Olaylar bundan sonra çözülmeye başlar. Ölümlerinin hemen ardından General Paul ve General Geroge’un yemek yediği sahnenin gelmesi ise askerlerin etlerinin tadına bakan iki acımasız karakterin temsilidir. Hissettirdiği ise piyonlarının kanlı etlerinin tadı ile imajlarını nasıl koruduklarının gururunu taşıdıklarıdır. İdamdan sonra yapılan lezzetli bir kahvaltının yerini hiçbir şey tutamaz.</p><p>Sonrasında Albay Dax odaya girer. Filmin en etkileyici cümlelerinden birisini duyarız. “Adamlarınız bugün çok güzel oldüler” der General Paul. General George’nin kurnazlığı konuşur ve Albay Dax’in yazılı ifadelerinden bahseder. Suçsuz olduğunu ima eden ama kesin söyleyemeyen General Paul köşeye sıkışmıştır. Soruşturma açılacağı konu olduğunda kalkar ve bu olaydaki tek masum insan olduğunu söyler. Ama orada şöyle bir söz daha eder. “Unutma, arkasından bıçakladığın adam bir asker”. Sanki birkaç saat önce 3 askeri idam ettirmemiş gibi davranmaktadır. Piyonlar unutulmuştur bile. General George o pis kurnazlığını General Paul dışarı çıktıktan sonra yine konuşturur ve Albay Dax’e başından beri arzuladığını düşündüğü şey olduğunu düşündüğü Generallik teklifinden bahseder. İşte burada ilk kez Albay Dax’i bağırırken görürüz. İdeolojisinden vazgeçmeyip yükselmeyi reddeden bir albayın öfkesidir bu. Karşısında onu tutuklatmayla tehdit eden Generali susturmuştur bu tepkisi.</p><p>Generalliği reddeden Albay Dax geri dönerken askerlerin sesini duyar. İdamın üstünden çok az bir zaman geçmesine rağmen eğlenen askerler neden savaştıklarını bile anlamaz durumda sahneye çıkartılan Alman kadına seksüel bağırışlar içindedirler. Onlar için Alman bir fahişeden farksızdır sahnedeki kadın. Kubrick o kadar ince seçmiş ve o kadar ince bir ışık sunmuştur ki sahneye gerçekten de tüm sahne onun melek olduğuna inanabilirim diye düşündüm.</p><p>Kız Almanca şarkısına başlar. Tüm askerlerin gözleri dolar, şarkıya melodik bir şekilde eşlik etmeye başlarlar. Onlar da neden savaştıklarını anlamaktadır. Az önce medeni bir dilde konuş diye bağırdıkları kızın dilinden çıkan melodilerin büyüsüne kapılmışlardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RHLD9QJJ8BaZFlpFCmc9mg.jpeg" /></figure><p>Ben burada psikolojik bir bozukluk seziyorum. Savaş insanları öyle bir duruma sokuyor ki insanlığın temel duygularını unutuyorlar. Yani herkesin insan olduğu gerçeğinden uzaklaşıp farklı karakterlere bürünüyorlar. Tıpkı onbaşı Paris’in cinsellikle ilgili yere kapanması gibi anlık değşen psikolojik karakter bozuklukları gösteriyorlar. Bu noktada Kubrick bizlere o kadar güzel bir sunumda bulunmuş ki filmin tamamını sosyolojik olarak diyalog diyalog inceleme isteği duyuyorum.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FnmDA60X-f_A%3Ffeature%3Doembed&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DnmDA60X-f_A&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FnmDA60X-f_A%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/6537065c9553ede33a9984dc8475946c/href">https://medium.com/media/6537065c9553ede33a9984dc8475946c/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9808ba3d1124" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>