<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Panuwat Ulis on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Panuwat Ulis on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@panuwatulis?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*4NANhfmu7dEsjXHKsghAow.jpeg</url>
            <title>Stories by Panuwat Ulis on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 04:05:49 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@panuwatulis/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Avareume Crypto Market Digest Part#4: Wrap Up Crypto Market Digest]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-4-wrap-up-crypto-market-digest-7ebcd2e15b11?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7ebcd2e15b11</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Sep 2023 13:56:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-17T13:56:36.004Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Global Macro Part</h4><p>จากสถานการณ์สภาวะเศรษฐกิจ ณ ปัจจุบันที่ประกาศตัวเลขอัตราเงินเฟ้อ (CPI YoY) ออกไปแล้ว ตัวเลขนั้นไม่ค่อยดีเท่าไร โดยมีอัตราเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นจากค่าที่ Forecast ที่ 3.6% ขึ้นมาเป็น 3.7% ส่วนตัว Core CPI YoY นั้นไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงจากเดือนที่แล้วยังคงที่ที่ 4.3% ถ้าเราเจาะลงไปดูตัวเลขในส่วนของภาคการบริการนั้นถือว่าเป็นตัวสำคัญ เนื่องจากไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงเมื่อเปรียบเทียบกับเดือนที่ผ่านมายังคงตัวเลขที่ 0.4%</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Qx6Wh5VeH4hVYYNUT16nPA.png" /></figure><p>ซึ่งทาง FED มองว่ายังไงก็จะต้องขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบาย (FED Fund Rate) อีกครั้งอย่างแน่นอน โดยที่ในเดือนกันยายนมที่เหลืออีกแค่ 7 วัน ( ณ วันที่ 13 กันยายน 2023 ที่มีการประกาศตัวเลขอัตราเงินเฟ้อ) มีโอกาสเพียงแค่ 2% เท่านั้นที่ FED จะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายในเดือนกันยายน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jSAHCDNu_gdw6cdE2PlAzA.png" /><figcaption>FED Watcher ใช้ดูผล Poll ดูความเป็นไปได้ที่ FED จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยในการประชุม FOMC ในรอบวันที่ 20 กันยายน 2023</figcaption></figure><p>โดยถ้าเป็นไปตามแผนคือการเพิ่มอัตราดอกเบี้ยรอบสุดท้ายซึ่งจะทำให้อัตราดอกเบี้ยนโยบายสุดท้ายขึ้นไปแตะที่ 5.50–5.75% หลังจากนั้นจะเป็นการคงอัตราเงินเฟ้อเพื่อให้ลดลงมาเข้าเป้า (Inflation Target) ที่ 2% ซึ่งเราต้องมาคอยติดตามผลที่จะตามมาต่อจากนี้ว่าจะส่งผลให้คงต้องง่ายเพิ่มขึ้นขนาดไหน (Unemployment Rate) ซึ่งในอดีตมีตัวเลขที่มากกว่า 5% และหลังจากนี้ต้องคอยติดตาม Invert Yield Curve ที่เป็น Leading Indicator จะกลับมาเป็นบวกเมื่อไร เนื่องจากเมื่อ Invert Yield Curve กลับมาเป็นบวกจะตามมาด้วย “Recession” ซึ่งถ้าไม่มีการ Call Recession ก็จะถือว่าเป็น “Soft Landing” เศรษฐกิจก็น่าจะกลับมาได้เร็วกว่าที่คาด</p><p>ถ้าสภาวะเศรษฐกิจใน Real Sector กลับมาได้ไว ก็จะส่งผลดีกับตลาดทุนที่เป็นสินทรัพย์เสี่ยง ไม่ว่าจะเป็นตลาดหุ้น และตลาดคริปโตด้วยเช่นกัน คนจะกล้าลงทุนมากขึ้น โดยมุมมองส่วนตัวมองว่าในจุดที่จะทำให้ตลาดคริปโตมีมูลค่าตลาดทำ All Time High ได้นั้น ต้องอาศัยเม็ดเงินปริมาณมาก ซึ่ง ณ ตอนนี้ทาง FED ทำ Quantitative Tightening (QT) ดึงสภาพคล่องออกจากตลาด ทำให้เม็ดเงินที่วนอยู่ในตลาดค่อนข้างน้อย ซึ่งการที่จะเปลี่ยน Policy ตรงนี้ก็ต่อเมื่อสภาวะเศรษฐกิจกลับมาในจุดที่จะต้องกระตุ้นอีกครั้ง คือการเปลี่ยนจาก Contraction → Expansion Policy ไม่ว่าจะเป็นการลดอัตราดอกเบี้ย และรวมไปถึงการทำ Quantitative Easing (QE) ซึ่งการทำ QE จะเป็นส่วนที่จะเพิ่มเม็ดเงินเข้ามาในตลาดเพิ่มขึ้น นั้นคือสิ่งที่เราหวังเช่นกันในการมีเม็ดเงินไหลเข้ามาในตลาดคริปโตเพิ่มมากขึ้น ซึ่งส่วนตัวมีความคาดหวังว่าในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2024 เราจะได้เห็นสภาวะเศรษฐกิจที่ปรับตัวดีขึ้น</p><h4>Crypto Part</h4><p>เปิดหัวเรื่องมาด้วยภาพคลาสิคเกี่ยวกับ Market Cycle ถ้าถามว่าตอนนี้เราอยู่ส่วนไหนของ Cycle ดังกล่าว ส่วนตัวมองว่าเราอยู่ในจุดระหว่าง Anger กับ Depression ส่วนตัวเชื่อว่าเราได้ผ่านจุดต่ำสุดของตลาดมาแล้วในช่วงปี 2022 ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง Terra Luna Crash ในช่วงเดือนพฤษภาคม จนเกิดเป็น Domino Effect ไปกระทบกับ Crypto Hedge Fund อย่าง Three Arrow Capital (3AC) รวมถึงกลุ่ม CeFi ที่ประสบปัญหาเรื่องสภาพคล่องจากเหตุการณ์ดังกล่าว นำไปสู่การยื่นล้มละลาย และเหตุการณ์ “Too Big to Fail” อย่างเหตุการณ์ของ FTX Exchange จนทำให้มูลค่ารวมของตลาดคริปโตลดลงไปอยู่ที่ $735B โดยราคาสินทรัพย์ดิจิทัลหลักอย่าง Bitcoin และ Ethereum มีการปรับตัวของราคาลดลงไปอยู่ที่ $15,476 และ $885 ตามลำดับ ที่ยังมองว่าเรายังไม่เข้าสู่ Depression หรืออยู่ในช่วงระหว่าง Depression และ Disbelief เนื่องจากดูจาก Sentiment จากกลุ่มบุคลล Crypto ที่อยู่ในโลกของ Twitter นั้นยังไม่ได้มีความกลัวกับตลาดมากนัก และมีมุมมองเชิงบวกมากขึ้นหลังจากมีข่าวในเรื่องการยื่นขอเปิด Bitcoin ETF แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ยังมีปัจจัยบางอย่างในตลาดที่ยังมีความเสี่ยงและอาจจะ Surprise เราได้เหมือนกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/886/0*9XhmjodQPhQAAONI.jpg" /><figcaption>Psychology of A Market Cycle</figcaption></figure><p>ปัจจัยความกังวล ณ ปัจจุบันจะเป็นเรื่อง Binance Exchange ที่มีการปลดพนักงานออกมากกว่า 1,000 คนในและมีผู้บริหารระดับ C-Level ลาออกในช่วงเดือนกรกฏาคม ทำให้หลายๆคนตั้งคำถามว่า ทาง Binance นั้นมีปัญหาเกี่ยวกับเรื่องการเงินหรือไม่? ซึ่งในวันที่ 13 กันยายน ก็ได้มีการลาออกของ CEO ของ Binance US, Brian Shroder และทาง Binance US ได้มีการลดจำนวนพนักงานลง 1 ใน 3 ของบริษัท (33%) โดยมีการปลดคนมากกว่า 100 ตำแหน่งด้วยกัน ซึ่งสิ่งที่เราต้องคอยติดตามถ้า Binance Exchange มีปัญหาจริงๆ คงเป็นในส่วนของ USD Inflow/Outflow ของ Binance Exchange ถ้ามีปริมาณเงินที่ไหลออกแตะระดับ $1B อันนี้ถือว่าเป็น First Alert ที่เราจะต้องมาดูว่ามีการโอนออกอย่างต่อเนื่องในหลายๆวันติดต่อกันหรือไม่? (Consecutive Outflow) แต่ถ้าปริมาณเงินไหลออกแตะ $2B อันนี้ โอนออกก่อนเพื่อความปลอดภัย ค่อยหาเหตุผลทีหลัง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1BEyS5xpTaTl9lvIS8rOpw.png" /><figcaption>Binance Exchange Net Flow (USD)</figcaption></figure><p>นอกเหนือจากข่าวทางฝั่ง Binance แล้ว ในวันที่ 13 กันยายน ศาลได้สั่งให้มีการบังคับขายสินทรัพย์ (liquidation) ของทาง FTX มูลค่าทั้งสิ้น $3.4B ซึ่งประกอบไปด้วยสินทรัพย์ดิจิทัลใหญ่ๆ 3 ตัวคือ Solana มูลค่า $1.16B, Bitcoin มูลค่า $560M และ Ethereum มูลค่า $192M โดยจำกัดปริมาณในการขายในแต่ละสัปดาห์อยู่ที่ $100M และสามารถเพิ่มขึ้นไปสูงสุดที่ $200M โดยขึ้นอยู่กับข้อตกลงกับเจ้าหนี้ (Creditors) ของ FTX</p><p>ส่วนปัจจัยบวกของตลาดคริปโต อย่างที่เราทราบกันดีก็คือเรื่องของ Bitcoin ETF ที่มีการยื่นเรื่องตั้งแต่วันที่ 16 มิถุนายน 2023 จาก Blackrock และตามมาด้วยหลายๆเจ้าเพื่อให้ SEC ทำการพิจารณา ในช่วงต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมาทาง SEC ก็ได้ทำการเลื่อนการพิจารณาในครั้งแรกออกไป ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่เกินความคาดหมายซักเท่าไร เนื่องจาก SEC สามารถที่จะเลื่อนการพิจารณาออกไปได้ถึงเดือนมีนาคม 2024 และนอกจาก Bitcoin ETF ก็ยังมีการยื่นเรื่องในส่วนของ Ethereum ETF ของทางฝั่ง Ark Investment กับ 21Shares ในวันที่ 8 กันยายน เพื่อให้ทาง SEC ทำการพิจารณาเช่นกัน ส่วนตัวมองว่าการอนุมัติให้มีการเปิดทั้ง Bitcoin ETF และ Ethereum ETF เป็นสิ่งที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แต่โอกาสที่จะอนุมัติภายในปี 2023 มีโอกาสเป็นไปได้น้อย เนื่องด้วยสภาวะเศรษฐกิจและสภาวะตลาดคริปโต ณ ปัจจุบันนั้นยังไม่ได้กลับมาอยู่ในสภาพที่ดีมากนัก</p><p>การอัพเกรดของ Ethereum ในส่วนของ EIP-4844 (Proto-Dankshard) คาดว่าจะเกิดในช่วงไตรมาสที่ 4 ของปี 2023 นั้น จะเป็นการเตรียมโครงสร้างเพื่อทำให้การอัพเกรด Sharding เป็นไปได้เร็วมากขึ้น ซึ่งตัว EIP-4844 นี้ไม่ได้มาเพื่อลด Ethereum Mainnet Gas Fee แต่จะส่งผลทำให้ต้นทุนของการทำธุรกรรมบน Layer 2 ที่เป็น Scaling Solution ของ Ethereum Layer 1 นั้นถูกลง ส่วนตัวมองว่าจะช่วยเรื่อง Mass Adoption ได้ระดับหนึ่งในเรื่องต้นทุนของการทำธุรกรรม</p><p>จากปัจจัยต่างๆ ที่กล่าวมาข้างต้นไม่ว่าจะเป็นภาพของสภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบันที่ยังไม่ได้ดีมากนักและในส่วนของตลาดคริปโตที่สภาพคล่องก็ยังไม่กลับมาจากข้อมูลในส่วนของ On-Chain Data ที่จะเห็นเงินที่กักเก็บในโลกของ DeFi (TVL) และมูลค่าของ Stable ก็ยังอยู่ในขาลงอยู่ ส่วนตัวมองว่าโอกาสที่มูลค่าของตลาดคริปโตจะกลับมาทำ New High ในปีนี้มีโอกาสเป็นไปได้น้อยมาก แต่ถ้าปี 2024 จะมีโอกาสมากกว่าทั้งเรื่องสภาวะเศรษฐกิจที่มีการคาดการณ์ว่าจะดีในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2024 และเรื่องของ BTC ETF ที่มีวาระในการพิจารณาที่มี Dead Line ในเดือนมีนาคม 2024, Bitcoin Halving ที่จะเกิดขึ้นในอีก 213 วัน (ประมาณเดือนมิถุนายน)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HA3CU52XAbNz97KLfCvBag.png" /><figcaption><a href="https://buybitcoinworldwide.com/halving/">Bitcoin Halving Clock</a></figcaption></figure><p>ในส่วนของ Narrative ของปี 2024 นั้นอยู่นอก Scope ของ Avareum Crypto Market Digest เนื่องจากผู้เขียนมองว่าอยากให้ผู้อ่านได้เห็นมาภาพรวมกว้างๆ มากกว่าจะลงไปเจาะลึกว่า Narrative ไหนน่าจะมาในช่วงปี 2024 แต่ถ้าผู้อ่านได้เห็นใน <a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-2-crypto-market-overview-8277470b4615">Part 2 Crypto Market Overview</a> ได้มีการกล่าวถึง Activity ต่างๆที่มีการเพิ่มขึ้นในฝั่งของ Ethereum ไม่ว่าจะเป็น</p><ul><li>Ethereum Staking Rate ที่มีการปรับตัวเพิ่มขึ้นมาจาก 14%-15% ขึ้นมาแตะที่ 22%</li><li>ปริมาณ Validator Nodes ที่มีการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหลังจาก Shanghai Upgrade</li><li>มี DeFi Protocol กลุ่มใหม่ๆเกิดขึ้นเพื่อมา Support การ Staking Ethereum อย่าง LSD และมี Money Lego ใหม่เกิดขึ้นเพื่อมาช่วยเสริม LSD อย่าง LSDFi</li><li>ปริมาณ Layer 2 Activity ที่มีการเติบโตอย่างต่อเนื่องและในปัจจุบันมีปริมาณมากกว่า Layer 1 ถึง 5 เท่า และการมาของ EIP-4844 ที่จะมาช่วยทำให้ต้นทุนในเรื่องของธุรกรรมบน Layer 2 นั้นถูกขึ้น ซึ่งส่วนตัวมองว่าจะมาช่วยเร่ง Adoption บน Layer 2 ให้มากขึ้นไปอีก</li></ul><p>ปัจจัยต่างๆเหล่านี้กลุ่มของ Alternative Layer 1 ไม่ว่าจะเป็นตัวเก่าอย่าง Solana, Avalanche, Near หรือแม้แต่ตัวใหม่อย่าง Aptos และ Sui คงต้องหนทางที่จะเป็นจุดเด่นนอกเหนือแข่งขันกันในมุม <strong>“Cheap Transaction Cost”</strong> โดยอาจจะ Focus ไปในด้าน GameFi, Metaverse เป็นต้น</p><p>ซึ่งจากข้อมูลข้างต้นทำให้ผมมองว่า Narrative หนึ่งที่จะมาในปี 2024 จะมีการแข่งขันในส่วนของ Layer 2 Scaling Solution ที่มากขึ้น จากในช่วย 2021 เป็น DeFi Summer ในปี 2024 อาจจะเป็นปีของ Layer 2 Summer และ Protocol ต่างๆที่เข้ามา Support Ethereum ไม่ว่าจะเป็น LSD, LSDFi, Eigen Layer (Restaking) และอื่นๆ</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7ebcd2e15b11" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Avareume Crypto Market Digest Part#3: Venture Capital H1 2023]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-3-venture-capital-h1-2023-3ffe7e82c218?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3ffe7e82c218</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Sep 2023 12:57:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-17T16:55:02.446Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Intro</h3><p>ใน Part ที่ 3 เราจะมาดูว่าการลงทุนของ Venture Capital (VC) ในครึ่งปีแรกของปี 2023 นั้นจะมีปริมาณเม็ดเงินที่ลดลงหรือไม่ เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2022 เนื่องจากข้อมูลในอดีตของปี 2022 ที่ตลาดเริ่มเข้าสู่ตลาดหมี (Bear Market) หลังจากเกิดเหตุการณ์ Luna Crash ในช่วงเดือนพฤษภาคม ปริมาณเงินลงทุนของ VC ในปี 2022 ก็ยังคงสูงกว่าในปี 2021 ที่เป็นช่วงตลาดกระทิงเสียอีก ทั้งในแง่ของปริมาณรอบในการลงทุนและปริมาณเงินที่ลงทุนในรูปของมูลค่าดอลลาร์ เราเลยต้องมาหาคำตอบกันในปี 2023</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*aYuUUev0i69W6E7KDa-qvw.png" /><figcaption>เปรียบเทียบจำนวนรอบในการลงทุนของ VC ในช่วงระหว่างไตรมาส 1 ถึง ไตรมาส 3 ตั้งแต่ปี 2019 ถึง 2022</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fUBzHbQUf961WzDnqZjAXw.png" /><figcaption>เปรียบเทียบปริมาณเม็ดเงินการลงทุนของ VC ในช่วงระหว่างไตรมาส 1 ถึง ไตรมาส 3 ตั้งแต่ปี 2019 ถึง 2022</figcaption></figure><p>อีกแง่หนึ่งคือกลุ่มอุตสาหกรรมในโลกของคริปโต (Crypto Sectors) ในปี 2023 นั้นทาง VC นั้นเน้นลงทุนไปในกลุ่มอุตสาหกรรมไหนเป็นพิเศษ มีความเหมือนหรือแตกต่างจากปี 2022 หรือไม่</p><p>ในส่วนของ Part 1 และ Par 2 ผู้อ่านสามารถกลับไปอ่านเพื่อทำความเข้าใจในหัวข้อสภาวะเศรษฐกิจ ณ ปัจจุบันในส่วนของ Global Macro และมุมมองของตลาดคริปโต ณ ปัจจุบันในส่วนของ Crypto Market Overview ได้ที่ Link นี้</p><p><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-670179b9fb64"><strong>Part 1 : Global Macro</strong></a></p><p><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-2-crypto-market-overview-8277470b4615"><strong>Part 2 : Crypto Market Overview</strong></a></p><h3>Venture Capital H1 2023</h3><p>ภาพรวมการระดมทุนของ Venture Capital ครึ่งปีแรกของ 2023 มีการระดมทุนไปทั้งสิ้น 457 รอบ โดยคิดเป็นมูลค่าในการระดมทุนทั้งหมด $3.99B โดยประกอบไปด้วยการระดมทุนใน Sector ต่างๆดังนี้</p><ul><li>ระดมทุน CeFi Sector $0.5B</li><li>ระดมทุน DeFi Sector $0.34B</li><li>ระดมทุน Infrastructure Sector $1.80B</li><li>ระดมทุน NFTs &amp; Web3 Sector $1.35B</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FGawQuWKLbesMYs5tkqr2A.png" /><figcaption>ตัวเลข Fund Raising ในแต่ละ Crypto Sectors</figcaption></figure><h4><strong>Total Crypto Market Cap</strong></h4><p>ในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2022 มูลค่าตลาดคริปโตปรับตัวลงจาก $2.25T ลงมาอยู่ที่ $865B หลังจากเหตุการณ์ Luna Crash ในเดือนพฤษภาคม ประกอบกับสภาวเศรษฐกิจก็ไม่ค่อยจะสู้ดีนัก ทำให้ตลาดคริปโตเข้าสู่ช่วง Bear Market อย่างเต็มรูปแบบ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qRtvAh0CEPXACT9L4Ifo2A.png" /><figcaption>Total Crypto Market ในช่วงปี 2022</figcaption></figure><p>โดยในปี 2023 สภาวะตลาดก็ยังคงอยู่ใน Bear Market อยู่ โดยมูลค่าตลาดปรับตัวขึ้นมาจาก $759B มาจบ ณ สิ้นเดือนมิถุนายนอยู่ที่ $1.15T</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ie6GM2391zU_IBWD4VEI1A.png" /><figcaption>Total Crypto Market ในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2023 (H1 2023)</figcaption></figure><h4><strong>Fund Raising</strong></h4><p>โดยเมื่อเรานำข้อมูลการระดมทุนโปรเจคในโลกคริปโตมาเปรียบเทียบช่วงครึ่งปีแรกของ 2022 จะพบสิ่งที่น่าตกใจ เนื่องจากมูลค่าการลงทุนนั้นลดลงมากกว่า 90% และ ปริมาณจำนวนครั้งที่ลงทุนในครึ่งปีแรกก็ลดลงประมาณ 40–60%</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*i5O7XOPZ_YJN2MGETdeVjA.png" /><figcaption>เปรียบเทียบการระดมทุนของ VC ในมุมของมูลค่าเงินดอลลาร์ช่วงครึ่งปีแรกของปี 2022 และ ปี 2023</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WA7P0lYunr3pSORzDuNDEw.png" /><figcaption>เปรียบเทียบการระดมทุนของ VC ในมุมของจำนวนรอบในการลงทุนช่วงครึ่งปีแรกของปี 2022 และ ปี 2023</figcaption></figure><p>ถ้าเรามองแนวโน้มที่ VC ลงทุนกับ Project ต่างๆ ค่อนข้างแตกต่างจากในปี 2022 ถึงแม้ว่ามูลค่าตลาดจะลดลงเรื่อยๆจาก $2.25T แต่ก็ยังมีแนวโน้มการลงทุนเพิ่มขึ้นจนถึงเดือนพฤษภาคมที่เริ่มมีการลงทุนลดลงหลังจากเหตุการณ์ Luna โดยในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 ตลาดเริ่มปรับตัวดีขึ้นจากใกล้จุดต่ำสุดที่ $756B มาแตะ $1T ในเดือนกุมภาพันธ์ ทำให้ Sentiment กลับมาค่อนข้างดี การลงทุนของ VC ทั้งปริมาณเงินและจำนวนการลงทุนถือว่าสูงสุดในครึ่งปีแรก 2023 และหลังจากนั้นก็มีแนวโน้มลดลงเรื่อยๆ ถึงแม้ว่ามูลค่าตลาดจะปรับตัวขึ้นไปมากกว่า $1T ก็ตาม</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ixLS7elDlufmv9oh0bGifA.png" /><figcaption>การระดมทุนของ VC ในมุมของมูลค่าเงินดอลลาร์ช่วงครึ่งปีแรกของปี 2023</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4GOC5j4TbuWVaRbvmsbDBw.png" /><figcaption>การระดมทุนของ VC ในมุมของของจำนวนรอบในการลงทุนช่วงครึ่งปีแรกของปี 2023</figcaption></figure><p>โดยในปี 2023 ตัว Venture Capital เองนั้น Focus ในส่วนของ Infrastructure และ Web 3.0 เพิ่มขึ้น ซึ่งสัดส่วนจำนวนการลงทุน Infrastructure เพิ่มขึ้นมาเป็น 24.2% และ Web 3.0 เพิ่มขึ้นมาเป็น 40.3%</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xluKIvK8b6w4q0CgGsjGIw.png" /><figcaption>เปรียบเทียบ Crypto Sectors ที่ VC ลงทุนระหว่างปี 2022 กับ ปี 2023</figcaption></figure><p>โดยถ้าเรามาเจาะในส่วนของ Infrastructure และ Web 3.0 ใน 10 อันดับแรกของแต่ละ Sector มีอะไรที่น่าสนใจบ้างจะมีดังนี้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FZUcJOaxLFsj7rdqPfpV4g.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ESh-m3Tt-21WJoxKxWorjg.png" /></figure><p><strong>Tokenization &amp; Real World Asset</strong></p><p>ในส่วนของกระแสที่เราพูดๆ กันอย่าง Tokenization และ Real World Asset ในช่วงครึ่งปีแรกของ 2023 มีค่อนข้างน้อย มองว่ายังเป็นกระแสที่ยังไม่ได้รับความสนใจมากนัก ถ้าเทียบกับโปรเจคในกลุ่มอื่นๆ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NgfAUfSLCO-NYu3Xc8vjhw.png" /></figure><p><strong>Betting Protocol</strong></p><p>ส่วน Betting Protocol มีแค่เพียง Project เดียวเท่านั้น เมื่อเทียบกับปี 2022 ที่มีการลงทุนมากถึง 7 Projects</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UubzXY9U36cguI1gI_x5Mw.png" /></figure><p>เราจะเห็นว่าภาพรวมในครึ่งปีแรกตลาดการลงทุนของ VC ยังไม่กลับมาคึกคักเหมือนเดิม ในส่วนของ Market Trend จะเห็นว่า VC เริ่มเพิ่มสัดส่วนการลงทุนในกลุ่มพวก Web 3.0 เพิ่มมากขึ้น และตามมาด้วย Infrastructure ทำให้เรารู้ว่าตอนนี้ VC สนใจกลุ่มไหนเป็นพิเศษ เพื่อที่เราจะนำไปทำการบ้านในการลงทุนก่อน Bull Run ในรอบถัดไป</p><p>VC เจ้าดังๆ ที่เราจะหยิบมาดูกันว่าลงทุนล้อไปตามภาพใหญ่หรือไม่? โดยเราจะ Focus การลงทุนของ Dragonfly Capital, A16Z, Polychain, Pantera, Paradigm, Multicoin, Sequoia, Lightspeed, Coinbase Venture, Binance Venture</p><p><strong>Well-Known VC Investment H1 2023</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rMYG6HGH9uqPFKi0YL9H3g.png" /><figcaption>เปรียบเทียบการลงทุนของ Venture Capital เจ้าดังๆ หลายๆเจ้าในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2023</figcaption></figure><p>จากภาพเราจะเห็นว่า VC เจ้าดังที่ลงทุนมากที่สุดในครึ่งปีแรกจะเป็น Coinbase Venture 22 ครั้ง รองลงมาจะเป็น Polychain Capital 12 ครั้ง และ Binance Labs 12 ครั้ง โดยเจ้าที่มีการลงทุนที่ลดลงอย่างมากเหลือเพียง 2–5 โปรเจคเท่านั้นได้แก่ Paradigm, Multicoin, Sequoia, และ Lightspeed</p><p>ซึ่งบางเจ้าก็อาจจะมีการลงทุนใน Sector อื่นๆ ด้วยที่ไม่ใช่ Crypto/Blockchain อย่างเช่น Sequoia และ Lightspeed ที่ลดสัดส่วนการลงทุนใน Sector นี้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*K7UohggyUagNuxnN35lJIQ.png" /></figure><p><strong>VC Investment Category</strong></p><p>หมวดหมู่ในการลงทุนของ VC นั้นพบว่าในช่วงครึ่งปีแรก 2023 จะมีการสลับอันดับเล็กน้อย แตกต่างจากภาพรวมที่ Web3.0 จะนำมาเป็นอันดับหนึ่ง และตามมาด้วย Infrastructure</p><p>สำหรับ VC เจ้าดังๆ สัดส่วน ส่วนใหญ่ Focus ไปที่ Infrastructure 39.8% , Web 3.0 26.1% และ DeFi 25% ตามลำดับ โดยเจ้าที่ยังคงเอกลักษณ์ในการลงทุน Web 3.0 อย่างต่อเนื่องคงหนีไม่พ้น A16Z ที่มีสัดส่วนการลงทุนในกลุ่มนี้คิดเป็น 70% ของการลงทุนทั้งหมดของ A16Z ในครึ่งปีแรก</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tW-lyZspk0Au7HeTanwwzg.png" /><figcaption>สัดส่วนกลุ่มอุตสาหกรรมในโลกคริปโตที่ VC ลงทุนในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2023</figcaption></figure><p><strong>Similar Investment</strong></p><p>บาง Project ตัว VC เองก็มีมุมมองการลงทุนที่คล้ายกัน เราจะมาดูซิว่า VC แต่ละเจ้าลงทุนซ้ำกันใน Project ไหนบ้าง?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hR2RJ02qpSbKecrWydd9pA.png" /></figure><blockquote>Note: สามารถดูรายละเอียดโปรเจคที่ VC ลงทุนคล้ายกันได้จากรูปที่แนบมา โดยปริมาณ Fund Raising รวมของ VC ทุกเจ้าที่ลงทุนกับโปรเจคนั้นๆ ไม่เฉพาะ VC เจ้าดังๆ เท่านั้น</blockquote><p>หลังจากได้เห็นอ่านมาจนถึงตรงนี้ ไม่ว่าจะเป็นส่วนของ Global Macro, Crypto Market Overview และ Venture Capital H1 2023 ก็คงจะได้เห็นภาพกว้างๆ ที่เกิดขึ้นในตลาด ณ ตอนนี้ ใน Part ถัดไปจะเป็นการ <a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-4-wrap-up-crypto-market-digest-7ebcd2e15b11"><strong>Wrap Up</strong></a> สิ่งที่เกิดขึ้นทั้งหมด ว่าสุดท้ายแล้วตอนนี้เราอยู่ตรงไหนของ Cycle และพอที่จะคาดหวังได้ไหมกับการที่ตลาดจะกลับมาในช่วงปี 2024</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3ffe7e82c218" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Avareume Crypto Market Digest Part#2: Crypto Market Overview]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-2-crypto-market-overview-8277470b4615?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8277470b4615</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Sep 2023 11:53:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-17T17:48:54.492Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Intro</h3><p>Part ที่ 2 เราจะมาพูดถึงภาพรวมของตลาดคริปโต โดยจะดูข้อมูลในด้านต่างๆ เพื่อที่จะหาว่า ณ ปัจจุบันเราอยู่ส่วนไหนของ Cycle แล้ว จากข้อมูลต่างๆ ประกอบกันไม่ว่าจะเป็นมูลค่าของตลาดคริปโต ข้อมูล On-Chain ทั้งทางฝั่งของ Bitcoin, Ethereum, มูลค่าเงินที่กักเก็บในโลกของ DeFi (Total Value Locked , TVL) และมุมมองของ Smart Money ณ ปัจจุบันนั้นมองตลาดว่าเป็นตลาดหมีหรือตลาดกระทิง</p><p>สำหรับคนที่อยากอ่านในส่วนของ Global Macro View กับข้อมูลตัวเลขเศรษฐกิจในช่วยเดือนสิงหาคมสามารถอ่านได้ที่ Link นี้</p><p><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-670179b9fb64"><strong>Part 1 : Global Macro</strong></a></p><h3><strong>Total Crypto Market Cap</strong></h3><p>มูลค่าตลาดปรับตัวลดลงมาอยู่ที่ $980B เป็นจุดต่ำสุดเดียวกับวันที่ 15 มิถุนายน 2023 โดยกรอบตอนนี้จะมีจุดสูงสุดอยู่ที่ $1.22T หลังจากที่มีการประกาศยื่น BTC ETF ของหลายๆ Firm และจุดต่ำสุดที่ $980B</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0irG15f5XvNrZl2Rg3D77Q.png" /><figcaption>ภาพรวมของมูลค่าตลาดคริปโต (Total Crypto Market Cap.)</figcaption></figure><h3><strong>BTC On-Chain Analysis</strong></h3><h4><strong>BTC Price Analysis</strong></h4><p>เปรียบเทียบ Trading Volume ในช่วงก่อนหน้าที่ทาง Black Rock จะประกาศยื่นตัว Bitcoin ETF นั้นดูมากกว่าช่วงปัจจุบัน ถือว่า Volume ค่อนข้างแห้ง ณ ช่วงนี้ โดยที่ราคา Bitcoin ได้มีการ Change of Character อีกครั้ง</p><p>โดยมอง Trading Range ในตอนนี้จะเป็นช่วงระหว่าง $24,919 — $28,127 ถ้าราคาจะเกิดการเปลี่ยน Sentiment ก็ควรที่จะ Break ราคาและยืนได้เหนือ $28,127 หรือจะตีเลขกลมๆ ประมาณ $28,000 ซึ่งถ้าราคายังไม่สามารถยืนตรงนี้ได้ เราจะเห็นว่าจะตรงกับแนวจุดต่ำสุดในเดือนมินายน ถ้าหลุดตรงนี้ไปจุดที่น่าสนใจคงเป็นกรอบราคาระหว่าง $20,000 — $21,000</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*2AgfuKdFmq819iCtlIuQKw.png" /><figcaption>Bitcoin Price and Volume</figcaption></figure><h4><strong>BTC Net Flow</strong></h4><p>ปริมาณการซื้อขาย $BTC ณ ปัจจุบันหลังจาก $BTC มีการปรับตัวของราคาลงมายังไม่มีอะไรผิดปกติ มองว่ายังไม่มีขนาดของการ โอนเข้าหรือโอนออกสุทธิที่มีขนาด 10,000 $BTC ขึ้นไป ซึ่งการที่นักลงทุนมีการโอน $BTC เข้ามาใน Exchange เราสามารถที่จะอนุมานได้ว่า นักลงทุนโอนมาเพื่อทำการขาย ในทางตรงกันข้ามถ้านักลงทุนมีการโอน $BTC ออกไปจาก Exchange เป็นจำนวนมาก เราก็สามารถอนุมานเช่นกัน ว่านักลงทุนทำการซื้อ $BTC แล้วโอนออกไปเก็บใน Hard Wallet</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Alh3LIkkBo9H_3XQYMkKIg.png" /><figcaption>ปริมาณสิทธิของ Bitcoin ที่มีการโอนเข้าหรือโอนออกในทุก Exchange (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><h4><strong>BTC Long Liquidation</strong></h4><p>เนื่องจากราคามีการปรับตัวลงมา เราจะดูในฝั่งของ Long Liquidation เป็นหลัก ซึ่งปัจจุบันไม่ได้มีการ Liquidation ที่ผิดปกติขนาด ณ วันที่ 11 กันยายน 2023 อยู่ที่ $67M โดยมองว่าระดับที่ผิดปกติอยู่ที่ประมาณ $100M+ อย่างวันที่ 8 พฤศจิกายน 2022 และวันที่ 17 สิงหาคม 2023</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Bzbij6ePsSKoxXT4m1Ba9A.png" /><figcaption>Bitcoin Long Liquidation (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><h4><strong>BTC Funding Rate</strong></h4><p>ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน จนถึง 8 กันยายน 2023 เรายังคงเห็น Positive Funding Rate ที่มากกว่า Negative Funding Rate อยู่ มุมมองตรงนี้ มองว่า Traders ที่ทำการเทรด Derivative BTC นั้นเปิด Long Position ซะส่วนใหญ่</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KFJLjAHwqD8NLMGBmA-tFQ.png" /><figcaption>Bitcoin Funding Rate ระหว่างวันที่ 1 กันยายน ถึง 8 กันยายน 2023 (Source: <a href="https://www.coinglass.com/funding/BTC">Coinglass</a>)</figcaption></figure><p>แต่หลังจากวันที่ 8 กันยายนจนถึงปัจจุบัน เมื่อราคา BTC ปรับตัวลงมาอยู่ที่ $24,919 ณ วันที่ 12 กันยายน เราจะเห็นว่า Positive Funding Rate มีค่าลดลง และเริ่มมี Negative Funding Rate ที่มากขึ้น แสดงให้เห็น Traders บางส่วนเริ่มมองภาพลบมากขึ้นเกี่ยวกับ BTC</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xNb7tH3sjvysBfqOE33a0A.png" /><figcaption>Bitcoin Funding Rate ระหว่างวันที่ 8 กันยายน ถึงวันที่ 12 กันยายน 2023 (Source: <a href="https://www.coinglass.com/funding/BTC">Coinglass</a>)</figcaption></figure><p><strong>จุด Pivot Point ในการกลับตัวในระยะสั้น</strong></p><p>เรามองว่าการที่ Funding Rate สูงถึงค่าหนึ่งจะทำให้ต้นทุนของ Traders นั้นสูงขึ้น เมื่อถึงจุดหนึ่ง Traders ก็อาจจะเลือกที่จะทำการปิด Position หรือถ้าเรามองในเรื่องทฤษฏีผลประโยชน์ การที่มีฝั่งใดฝั่งหนึ่ง มี Bias ที่ค่อนข้างสูงจนทำให้ Funding Rate ไปใกล้จุด Threshold +/-5% หรือเลยกรอบที่กำหนด มองว่าเป็นสิ่งที่ผิดปกติ มันมีโอกาส (Probability) ที่จะกลับข้าง ซึ่งเราใช้คำว่า “โอกาส” เนื่องจากมันไม่ได้เกิดแบบ 100% ทุกครั้ง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JQ20B5nIEFIrbMWBzAQDhQ.png" /><figcaption>Bitcoin Funding Rate Threshold (Source: <a href="https://www.coinglass.com/funding/BTC">Coinglass</a>)</figcaption></figure><p>นอกจากในเรื่องของ Funding Rate แล้ว ในส่วนของ Open Interest (OI) ก็เป็นตัวแปรที่ค่อนข้างน่าสนใจเช่นกัน โดย ณ ปัจจุบัน On-Chain บน GMX ถึงแม้จะมีขนาดของ Long OI &gt; Short OI แต่ก็มีขนาดที่ลดลงแล้ว ก่อนหน้านี้ Long OI มากกว่า Short OI ถึง 10 เท่า โดย ณ ปัจจุบันค่าอยู่ที่ประมาณ 7.13 เท่า โดยค่าที่อยากเห็นคือลดลงจนเข้าใกล้ 1.5 เท่าหรือต่ำกว่านั้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5GtIH18JaHwEeV8torhqgQ.png" /><figcaption>GMX Open Interest (Source: <a href="https://dune.com/shogun/gmx-analytics-arbitrum">Dune Analytic</a>)</figcaption></figure><h4>Bitcoin Realized Cap Hold Wave</h4><p>ในกลุ่มคนที่ลงทุนถือ Bitcoin ในระยะ 1–2 ปี โดยปกติ Logic ของคนกลุ่มนี้ถ้าราคาสูงขึ้น ปริมาณการถือครองจะลดลง เพราะทำการปรับ Position ทำการขายออกไปบ้าง และเมื่อราคาต่ำลงสัดส่วนการถือก็จะมีการเพิ่มขึ้น เนื่องจากมุมมองของนักลงทุนระยะกลาง/ยาว จะค่อนข้างต่างกัน ในฝั่งของกลุ่มคนที่เก็งกำไรระยะต่ำกว่า 6 เดือนลงมาสัดส่วนมักจะเพิ่มสูงขึ้นเมื่อมีการปรับตัวของราคาที่มากขึ้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hA0lQ_EtD_ERRrF489rEqA.png" /><figcaption>Bitcoin Realized Cap Hold Wave ในวันที่ 3 กรกฏาคม 2023 (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><p>แต่เมื่อเราลองดูข้อมูลตั้งแต่ Bitcoin ทำจุดสูงสุดในวันที่ 3 กรกฏาคม 2023 ที่ราคา $31,533 โดยมีสัดส่วนของคนถือ Bitcoin ในระยะ 1–2 ปีอยู่ที่ 27.13% พอมาเทียบกับข้อมูลปัจจุบันที่ราคา Bitcoin ปรับตัวลดงมาอยู่ที่ $25,156 มีสัดส่วนของคนถือระยะ 1–2 ปี อยู่ที่ 22.5% ซึ่งมีสัดส่วนที่ลดลง แต่สิ่งที่น่าสนใจถ้าทำการ Track ย้อนหลังในส่วนของคนที่ถือลงทุนระยะ 2–3 ปี ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นจะมีสัดส่วนเพิ่มขึ้นตลอดตั้งแต่วันที่ 3 กรกฏาคม ที่ราคาของ Bitcoin ปรับตัวลดลงมาเรื่อยๆ โดยสัดส่วนในปัจจุบันอยู่ที่ 31.40% ซึ่งโดยปกติส่วนตัวจะดู Signal จากคนถือ 1–2 ปีเป็นหลักจากข้อมูลย้อนหลังตั้งแต่ปี 2014</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*I8TZbmJ0sXcDLTXw1c0-Zg.png" /><figcaption>Bitcoin Realized Cap Hold Wave ในวันที่ 11 กันยายน 2023 (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><h4><strong>Relative Valuation</strong></h4><p>ในส่วนนี้อาจจะมีหลายๆ Indicators ให้เราได้เลือกใช้ ไม่ว่าจะเป็น MVRV Ratio หรือ BTC Rainbow ที่สร้างมาจาก Logarithm Regression แต่วันนี้อาจจะนำเสนอ Long Term Holder NUPL จาก Glassnode ก็เป็นตัวที่น่าสนใจเช่นกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-3LQ_Q0i54lLCrlTmxjuEg.png" /><figcaption>Bitcoin Long Term Holder NUPL (Source: <a href="https://studio.glassnode.com/">Glassnode</a>)</figcaption></figure><p>จากภาพเราจะเห็นการแบ่งสีที่ชัดเจนคล้ายๆกับ Rainbow ซึ่งเราสามารถเอามาทำ Money Management ในการเข้าซื้อในโซนสีส้มและแดง ส่วนในโซนสีเขียวและน้ำเงินที่เป็นจุดที่คนเกิดความโลภค่อนข้างมาก จุดนี้เราเอามาวางแผนในการขายทำกำไรได้เช่นกัน จะเห็นว่าราคา ณ ปัจจุบัน อยู่ในโซนสีส้ม คนเริ่มปรับมากลัวอีกครั้ง</p><h3><strong>Ethereum On-Chain Analysis</strong></h3><h4><strong>ETH Price Analysis</strong></h4><p>มีการปรับตัวของราคามีแนวโน้มขาขึ้นก่อน Shanghai Upgrade จริง หลังจากการ Upgrade ได้เสร็จสิ้น ราคาขึ้นไปทำจุดสูงสุดที่ $2,114 ก่อนที่จะมีการปรับตัวลดลงของราคาอย่างต่อเนื่อง สวนความต้องการของ Ethereum ที่มีแรงซื้อเข้ามาเพื่อนำไป Staking</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0BhXz4uEwrJkZPZtiUbcUg.png" /><figcaption>ราคาของ Ethereum ก่อนและหลังการอัพเกรดครั้งสำคัญ Shanghai Upgrade</figcaption></figure><p>โดยภาพรวม Price Action ณ ปัจจุบันหลังจาก Ethereum มีการปรับตัวลดลงของราคามาทำจุดต่ำสุดในรอบเดือนกันยายนที่ราคา $1,531 ก็ได้สร้างกรอบการเทรดใหม่ในช่วงของราคา $1,531 — $1,745 ซึ่งจากการที่ราคามีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างใน Time Frame H4 (Change of Character) ตรงนี้ยังมองว่าเป็น Downtrend ใน Time Frame H4 สำหรับ Ethereum ถ้าต้องการที่จะเปลี่ยน Sentiment ตลาดเพื่อกลับเป็น Uptrend ตัวราคาควรที่จะ Break ข่อบบนของ Trading Range และสามารถยืนได้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tOl8KZ7Fi10WbEgqv8X6AA.png" /><figcaption>ราคา Ethereum ณ วันที่ 12 กันยายน 2023</figcaption></figure><h4><strong>Ethereum Net Flow</strong></h4><p>จากข้อมูลในอดีตปริมาณสุทธิที่มีการโอนเข้าหรือโอนออกจากทุก Exchange ที่มีความน่าสนใจจะค่า +/- 250,000 $ETH โดยถ้ามีปริมาณการโอนเข้ามาในทุก Exchange มากกว่า 250,000 $ETH (&gt; + 250,000 $ETH) ตรงนี้มองว่าเป็นจุดที่มีนัยสำคัญในการขายทำกำไร ส่วนการจะขายหมดหรือแบ่งส่วนขายขึ้นอยู่กับแผนของนักลงทุน ส่วนถ้ามีปริมาณการโอนออกจาก Exchange มากกว่า 250,000 $ETH (&lt; -250,000 $ETH) ตรงนี้มองว่าเป็นจุดที่มีนัยสำคัญในการซื้อ $ETH</p><p><strong>Historical Data</strong></p><p>ข้อมูลในช่วงปี 2018 มีข้อมูลที่เป็น Outlier ฝั่งการโอน Ethereum เข้ามา Exchange ค่อนข้างสูง ประมาณ 4.5M $ETH ทำให้กราฟดูค่อนข้างยากเลยตัดข้อมูลชุดนี้ออกเพื่อให้ง่ายต่อการดูตาม Criteria ที่เรา Set ไว้เบื้องต้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zpy0Z9cFbQ0olpXo52BcYA.png" /><figcaption>Ethereum Net Flow ในปี 2017 (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UaN09gFxJLwlbcGA-I-Rbg.png" /><figcaption>Ethereum Net Flow ในปี 2019–2020 (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Quvq7jXoGrAfkTFAKaTQEQ.png" /><figcaption>Ethereum Net Flow ในปี 2021–2022 (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uCO_C-_GpjHv-t2J_5qu_g.png" /><figcaption>Ethereum Net Flow ในปี 2023 (Source: <a href="https://cryptoquant.com/">CryptoQuant</a>)</figcaption></figure><p>มีการโอนออกจากที่ผิดปกติในช่วงเวลาล่าสุดคือวันที่ 4 กันยายน 2023 อยู่ประมาณ 293K $ETH ที่ราคา $1,630 ซึ่งถ้าเราดูเทียบในข้อมูล ณ ปัจจุบันในวันที่ 12 กันยายน 2023 นั้นยังไม่มีปริมาณการโอนเข้า หรือ โอนออกที่ผิดปกติในขณะที่ราคาของ Ethereum มีการปรับตัวลดลงมาอยู่ที่ระดับราคา $1,584</p><h4><strong>ETH Funding Rate</strong></h4><p>ตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน จนถึง 12 กันยายน 2023 เริ่ม Traders เริ่มเปิด Position ในฝั่ง Short เพิ่มมากขึ้นจะเห็นจาก แนวโน้มการเพิ่มขึ้นของ Negative Funding Rate (คนเปิด Short Position ต้องจ่ายดอกเบี้ยให้กับคนเปิด Long Position) โดยในวันที่ 13 กันยายน 2023 ได้มีการ Spike ของ Negative Funding Rate ซึ่งเกิดจากคนเปิด Short Position ของ $ETH บน DYDX มากขึ้นจนทำให้ Funding Rate ขึ้นไปแตะระดับ -0.0317% จากภาพรวมในเรื่อง Funding Rate ของ Ethereum ตอนนี้ คนมอง Bearish กับ Ethereum มากกว่า เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเวลาที่ผ่านมา</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_hQAGtL_SFaem73LEYo-nQ.png" /><figcaption>Ethereum Funding Rate ในช่วงเดือนกันยายน 2023 (Source: <a href="https://www.coinglass.com/funding/ETH">Coinglass</a>)</figcaption></figure><h4><strong>Ethereum Staking after Shanghai Upgrade</strong></h4><p>หลังจาก Shanghai Upgrade นักวิเคราะห์หลายๆคนมองว่า อัตราการนำ Ethereum ไป Stake บน Beacon Chain เมื่อเทียบกับ Total Supply จะเพิ่มขึ้น หลังจากมีการ Upgrade เสร็จสิ้นในวันที่ 12 เมษายน 2023 เวลา 22:27 UTC ( เวลาประเทศไทย คือวันที่ 13 เมษายน 2023, 4:27) โดยข้อมูล ณ วันที่ 12 กันยายน มีปริมาณการ Staking ใน ETH 2.0 บน Beacon Chain ทั้งหมด 26,567,760 ETH (เพิ่มขึ้น 45% หลังจากเสร็จสิ้น Shanghai Upgrade)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IcEW-ZIkkdQun-FA06TcVQ.png" /><figcaption>อัตราการเติบโตของการนำ Ethereum มา Staking ในแต่ละช่วงเวลา (Source:<a href="https://dune.com/hildobby/eth2-staking"> hildobby ETH Staking </a>)</figcaption></figure><p>โดยในช่วงแรกอัตราการเติบโตของการ Staking นั้นค่อนข้างสูงในช่วงปี 2021 โดยมี Growth Rate อยู่ที่ 304.84% และหลังจากนั้นเริ่มเข้าสู่สภาวะตลาดหมีตัว Growth Rate ลดลงอย่างเห็นได้ชัดมาอยู่ที่ 75.84% และเมื่อมีการเสร็จสิ้น Shanghai Upgrade ที่ทุกคนที่นำ $ETH มา Stake บน Beacon Chain สามารถที่จะถอนออกได้ (Withdraw) ทำให้ความกังวลเรื่องการ Staking นั้นลดลง ซึ่งทำให้ Growth Rate กลับมาเพิ่มอีกครั้ง โดยนับตั้งแต่หลัง Shanghai Upgrade จนถึงวันที่ 12 กันยายน 2023 ตัว Growth Rate เพิ่มขึ้นมาเป็น 146.21% โดยที่คนที่ฝากเข้ามาก็ยังมีสัดส่วนที่มากกว่าคนที่ถอน $ETH ออกไป</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pYp-38g-ngVmCIQm0lP8WQ.png" /><figcaption>Inflows และ Outflows ของการนำ Ethereum มา Staking บน Beacon Chain หลัง Shanghai Upgrade (Source: <a href="https://dune.com/hildobby/eth2-staking">hildobby Inflows &amp; Outflows </a>)</figcaption></figure><p>ซึ่งเหตุผลตรงนี้นอกเหนือจากการที่คนมีความกังวลน้อยลง เนื่องจากสามารถที่จะถอน $ETH ได้แล้ว ปัจจัยหนึ่งที่ทำให้อัตราคนถอนออก ณ ช่วงนี้ไม่ได้สูงมากเนื่องจากต้นทุน $ETH ที่มีการ Staking มีราคาที่สูงกว่าราคาตลาด (Market Price) ณ ปัจจุบัน โดยมีสัดส่วนของคนที่ขาดทุนอยู่ในเรื่องต้นทุน เมื่อเทียบกับราคาตลาดปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 77%</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*I8x_j0RCF7wyjfNn7_xwbg.png" /><figcaption>ETH Staking Cost vs ETH Market Price (Source: <a href="https://dune.com/sandra/eth2-staking">hildobby Price When Staked vs Price Now</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*J87QoD4lfrBl8iuvWfC2LA.png" /><figcaption>คนที่นำ Ethereum มา Staking ต้นทุนของคนเหล่านี้สูงกว่าหรือต่ำกว่าราคาตลาด (Source:<a href="https://dune.com/sandra/eth2-staking"> hildobby Stakers In Profit?</a>)</figcaption></figure><p>โดยก่อนหน้าที่จะมี Shanghai Upgrade ทุกคนไม่สามารถที่จะถอน $ETH ออกได้ จึงมี Service Provider ที่ชื่อว่า “Lido” ที่หยิบยื่นทางออกในการแก้ปัญหาดังกล่าวให้ โดยรับหน้าที่นำ $ETH ไป Stake Beacon Chain ผ่าน Validator ที่ได้รับการอนุมัติจากทาง Lido โดยที่คุณไม่จำเป็นต้องมี 32 $ETH ในการเป็น Validator Node โดยคุณได้รับเหรียญตัวแทนการ Stake ที่เรียกว่า “Derivative Token” หรือ “Liquid Staking Token” (LST) อย่าง $stETH เพื่อที่จะเป็นตัวยืนยันและใช้ Claim $ETH ทีหลัง เมื่อ Shanghai Upgrade เสร็จสิ้น โดยที่ตัวคนฝากสามารถที่จะ Exit จาก $stETH เป็น $ETH ได้ผ่านทาง Curve Finance ที่จะมี Liquidity Pool ระหว่าง $stETH-$ETH Lp ให้ทำการซื้อขายแลกเปลี่ยน ซึ่งอัตราการแลกเปลี่ยนไม่ได้ Peg ไว้เป็น 1:1 แต่จะเป็นไปตามกลไกของ <strong>A</strong>utomated <strong>M</strong>arket <strong>M</strong>aker Model (AMM) ของ Curve Finance</p><p>ซึ่งในปัจจุบันก็มี Service Providers เกิดมาขึ้นหลายเจ้าที่นอกเหนือจาก Lido โดย DeFi ในกลุ่มนี้ถูกเรียกว่า “Liquid Staking Derivative Protocol” หรือเรียกสั้นๆว่า “LSD” ค่อนข้างได้รับความนิยมเป็นอย่างมาเนื่องจากความยืนหยุ่นในการฝากในเรื่องของปริมาณ $ETH ที่เอามาวางที่ Protocol ไม่จำเป็นต้องมีครบจำนวนเพื่อเปิด Validator Node 32 $ETH แต่สามารถเอามาวางปริมาณเท่าไรก็ได้ หรือแม้แต่การเป็น Validator Node กับ Liquid Staking Protocol ก็ยังสามารถวาง $ETH ในปริมาณที่ต่ำลงได้ ตามเงื่อนไขของ Liquid Staking นั้นๆ ไม่ว่าจะเป็น 16 , 8, หรือ 4 $ETH</p><p>จากข้อมูล Dashboard บน Dune Analytic ของ hildobby แสดงให้เห็นว่า %Market Share ในส่วนของการนำ ETH มา Stake บน Beacon Chain ตัว Lido จะมี Market Share สูงที่สุดอยู่ที่ 32.37%</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*m1pIh3MBrNyaj_LHGmwiQQ.png" /><figcaption>Ethereum Staking Market Share (Source:<a href="https://dune.com/sandra/eth2-staking"> hildobby ETH Stakers</a>)</figcaption></figure><p>โดยถ้าเราแยกตาม Entity ในการนำ $ETH ไป Staking เราสามารถแยกออกเป็น 3 กลุ่ม โดยในแต่ละกลุ่มก็จะมีผู้นำตลาดของกลุ่มตัวเองอยู่</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VBG9_KEbhev7Srg2rDHlkQ.png" /><figcaption>Liquid Staking ในฝั่งของ DeFi</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UrAe-q6-SajsDdvICdcjiA.png" /><figcaption>Liquid Staking ในฝั่งของ CeFi</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OWt4c81XkK-sNXz-yYQ-pA.png" /><figcaption>Liquid Staking ในฝั่งของ Staking Pool</figcaption></figure><h4><strong>Ethereum Validator Node after Shanghai Upgrade</strong></h4><p>อัตราการเติบโตของ Validator Nodes มีความใกล้เคียงกับอัตราการนำ $ETH มา Staking โดยปัจจุบันหลังจาก Shanghai Upgrade การเติบโตของ Validator Nodes ก็มีค่อนข้างมากเมื่อเทียบกับปี 2022 โดยมีอัตราการเติบโตอยู่ที่ 149.14% ตัวเลข ณ วันที่ 12 กันยายน 2023 มีปริมาณ Validator Nodes ทั้งสิ้น 830,2149 Nodes</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6ZE4GGnFXWUdRzcVYjVP-g.png" /><figcaption>อัตราการเติบโตของ Ethereum Validator Nodes ในแต่ละช่วงเวลา (Source:<a href="https://dune.com/hildobby/eth2-staking"> hildobby ETH Staking </a>)</figcaption></figure><h4><strong>Ethereum Staking Rate &amp; Yield</strong></h4><p>สุดท้ายสิ่งที่คนคาดหวัง และมองว่าน่าจะสร้าง Buy Pressure กับ $ETH ได้พอสมควรเนื่องจากเมื่อเปรียบเทียบ Proof of Stake (PoS) ในฝั่งของ Alternative Layer 1 ตัวอื่นๆ หรือ Layer 0 อย่าง Cosmos และ Polkadot นั้นมีอัตราการ Staking อยู่ที่ 40%-80% เมื่อเทียบกับ Total Supply คนจึงมองว่า Ethereum มีพื้นที่ให้เติบโตมากกว่า เมื่อเทียบกับ Blockchain Network กลุ่มดังกล่าว โดยปัจจุบันอัตราการนำ $ETH มา Staking เมื่อเทียบกับ Total Supply (Ethereum Staking Rate) อยู่ที่ 22.16%</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nBebIwArNXreq03re0h50w.png" /><figcaption>Ethereum Staking Rate (Source: <a href="https://dune.com/hildobby/eth2-staking">hildobby Percentage of Staked ETH</a>)</figcaption></figure><p>ซึ่งการที่มีคน Stake $ETH ในปริมาณมาก มันก็ตามมาด้วย %Yield มีค่าที่ลดลง โดยผลตอบแทนลดลงจาก 5.xx% ลงมาอยู่ที่ 4.06% ต่อปี ณ วันที่ 12 กันยายน 2023</p><h4><strong>Protocol On Top Ethereum Staking</strong></h4><p>นอกเหนือจาก Protocol ที่เข้ามาช่วยแก้ปัญหาในเรื่องของการนำ $ETH ไป Stake บน Beacon Chain อย่าง Liquid Staking Protocol แล้ว ยังมีการต่อยอด สร้างเป็น Money Lego on Top ตัว Liquid Staking Protocol อีกที ซึ่งเราจะเรียก DeFi กลุ่มนี้ว่า “Liquid Staking Derivative Finance” หรือเรียกย่อๆ ว่า “LSDFi”</p><p>ซึ่ง Service ต่างๆที่ทำเพิ่มเติมขึ้นมาจะอยู่ในรูปแบบของ LST Index เป็นการรับผลตอบแทนจาก Liquid Staking Derivative หลายๆกลุ่ม, การนำ LST มาใช้ในการกู้เงิน หรือแม้แต่กระทั่งการนำ LST มาใช้ในการ Mint Stable Coin (CDP) ในแบบที่ MakerDAO หรือ Liquity ทำ ซึ่งเนื้อหาในส่วนนี้อาจจะไม่เหมาะกับการ Review ตัว LSDFi แค่เพียงอยากจะแสดงให้ผู้อ่านเห็นว่ามันมีการต่อยอดเพิ่มเติมจาก LSD Protocol เพื่อหาผลตอบแทนเพิ่มเติมในรูปแบบต่างๆ เท่านั้น</p><h4><strong>Ethereum Road Map</strong></h4><p>ในเรื่องของการ Upgrade หลังจากเสร็จสิ้น Shanghai Upgrade หัวข้อถัดไปที่คาดกันว่าจะเกิดขึ้นในไตรมาส 4 ปี 2023 จะเป็นการ EIP-4844 Proto-Danksharding ที่จะเป็นการเตรียม Infrastructure ในการ Upgrade ครั้งสำคัญในปี 2024 Sharding Upgrade ที่จะทำให้ Ethereum สามารถทำ Transactions ในปริมาณที่มากขึ้น โดยที่ต้นทุนในเรื่อง Transaction Fee นั้นถูกลง ในการพัฒนา Proto-Dankshard นอกจากจะช่วยเตรียมในเรื่องโครงสร้างในการทำ Sharding Upgrade แล้ว ยังช่วยในเรื่องของการลดต้นทุนในการทำธุรกรรมบน Layer 2 ด้วยเช่นกัน ในความคิดเห็นของผู้เขียนมองว่าการ Upgrade ดังกล่าวจะช่วยกระตุ้นในเรื่อง Mass Adoption ได้ดียิ่งขึ้น โดยเราสามารถติดตามข้อมูลการ Upgrade ในอดีต และการ Upgrade ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตผ่าน Website: <a href="https://ethereum.org/en/roadmap/">https://ethereum.org/en/roadmap/</a></p><h4><strong>Ethereum Layer 2 Scaling Solution</strong></h4><p>ในส่วนของ Layer 2 ก็เป็นส่วนสำคัญเช่นกันในการกระตุ้นเรื่อง Mass Adoption เป็นเป็นส่วนที่ช่วยให้ Ethereum Network มีการขยาย (Scale Up) การทำ Transactions ได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งหัวข้อนี้ก็ถือว่าเป็นหัวข้อใหญ่ และมองว่าเป็น Narrative ในช่วงปี 2024 อาจจะไม่เหมาะในการ Review Layer 2 ทุกตัวว่ามีความแตกต่างกันยังไง แต่อยากจะให้ผู้อ่านเห็นภาพรวมว่าทางฝั่ง Layer 2 นั้นมีการเติบโตในด้านของ TVL, Transactions และ Daily Active Address เป็นอย่างไร</p><p><strong>Layer 2 TVL</strong></p><p>แน่นอนว่า Total Value Locked (TVL) เงินที่กักเก็บในโลกของ DeFi ทาง Ethereum นั้นยังครอง Market Share อันดับ 1 ประมาณ 58% ซึ่งจากภาพเราจะเห็นว่าเริ่มมี Ethereum Scaling Solution ไม่ว่าจะเป็น L2 และ Side Chain เริ่มติดอันดับเข้ามาเป็น Top 10</p><ul><li><strong>Arbitrum TVL $2.049B</strong></li><li><strong>Polygon TVL $900.04M</strong></li><li><strong>Optimism TVL $772.52M</strong></li><li><strong>Base TVL $400.72M</strong></li></ul><p>เราจะเห็นว่า Alternative L1 ตัวอย่างๆ ในปี 2021 นั้นหลุด Top 10 ไปเรียบร้อยไม่ว่าจะเป็น Solana, Fantom, Near และ L0 อย่าง Polkadot และ Cosmos</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Fyy9BrCf83XJvnCsoVxyIA.png" /><figcaption>Total Value Locked (TVL) ที่อยู่ใน Blockchain Network ต่างๆ (Source:<a href="https://defillama.com/chains"> DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>ถ้าเปรียบเทียบในกลุ่ม Rollup ทาง Arbitrum ก็ยังครอง Market Share เป็นอันดับ 1 ตามมา Optimism และ Base Network จาก Coinbase ตามลำดับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wNOpQKC8Do_RVjEvtSbJeg.png" /><figcaption>Total Value Locked (TVL) ของ Layer 2 Scaling Solution (Source: <a href="https://defillama.com/chains/Rollup">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p><strong>Layer 2 Activity</strong></p><p>ข้อมูลจาก L2Beat ในส่วนของ Activity เราจะเห็นว่า Layer 2 โดยรวมทั้งหมดมีการเติบโตของ Activity ในที่นี้วัดเป็น “<strong>T</strong>ransactions <strong>p</strong>er <strong>S</strong>econd” (TPS) มีปริมาณที่มากกว่า Ethereum Layer 1 ถึง 5.14 เท่า โดยปัจจุบัน L2 Average TPS อยู่ที่ 52.29 TPS และ Layer 1 Average TPS อยู่ที่ 18.84 TPS</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ddpuLkMoOmpzVVvQKfBzqQ.png" /><figcaption>เปรียบเทียบ Layer 2 Activity กับ Ethereum Layer 1 (Source: <a href="https://l2beat.com/scaling/activity">L2Beat</a>)</figcaption></figure><p><strong>Daily Active Addresses</strong></p><p>ข้อมูลจาก Artemis ในหัวข้อของ Daily Active Addresses นั้นในส่วน Side Chain อย่าง Polygon มีปริมาณผู้ใช้งานรายวันที่ค่อนข้างใกล้เคียงกับ Ethereum L1 แต่ในส่วน Layer 2 ทั้งในฝั่งของ Optimistic Rollup (Arbitrum, Optimism, Base) และ Zk Rollup (StarkNet, zkSynce, Linea, Polygon zkEVM) ก็ยังมีความห่างพอสมควรเมื่อเปรียบเทียบ Ethereum L1</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mnrksGM90PM916PRIiZ45g.png" /><figcaption>เปรียบเทียบ Daily Active Addresses ของ Layer 2 กับ Ethereum Layer 1 (Source: <a href="https://app.artemis.xyz/comparables">Artemis</a>)</figcaption></figure><h3><strong>Stable Coin Overview</strong></h3><p>หลังจากที่มีการประกาศในวันที่ 16 มิถุนายน 2023 ที่ Blackrock ทำเรื่องยื่นขอเปิด BTC ETF กับทาง SEC ได้มี Stable Coin โอนเข้ามารวมทุก Exchange เพิ่มขึ้น ทำให้ Stable Coin Exchange Balance เพิ่มขึ้นไปอยู่ที่ $25.25B ในวันที่ 9 กรกฏาคม 2023 ก่อนที่จะมีการปรับตัวลดลงมาหลังจากที่ หลาย Firm ถูกปฏิเสธในการพิจารณา BTC ETF โดยข้อมูลปัจจุบันในวันที่ 11 กันยายน 2023 ทุก Exchange มี Stable Coin Balance อยู่ที่ $21.87B ซึ่งนับว่ามีการไหลออกของ Stable Coin ออกจากทุก Exchange (Net Flow Out)ประมาณ $3.38B</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-H2-cAa_z2m5zOCyAFsG9Q.png" /><figcaption>Stablecoin Exchange Flow (Source:<a href="https://www.nansen.ai/"> Nansen</a>)</figcaption></figure><h4><strong>Stable Coin Market Cap</strong></h4><p>ข้อมูลจาก DeFiLlama เรายังคงเห็นว่า Stable Coin Market Cap. ยังมีแนวโน้มเป็นขาลงอยู่ โดยมี Market Cap ณ ปัจจุบันอยู่ที่ $124.20B โดยถ้าเรามองว่า Stable Coin ถือว่าเป็นสภาพคล่อง เป็นน้ำเลี้ยงให้กับโลกคริปโต นั้นแปลว่า สภาพคล่องตอนนี้ลดลง การที่จะดันราคาตลาดคริปโตให้เกิด New High นั้นอาจจะเกิดได้ยาก</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zmIaxv0wugx2_ZQW2bCIxA.png" /><figcaption>มูลค่าตลาดของ Stable Coin (Source: <a href="https://defillama.com/stablecoins">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>การเปลี่ยนแปลงของ Stable Coin แต่ละตัว ตลาดตอนนี้ Stable Coin ที่ถือครอง Market Share ส่วนใหญ่จะเป็น USDT ที่มีสัดส่วนสูงถึง 66.79% เลยทีเดียว ตั้งแต่เหตุการณ์ของ SVB ที่ทำให้ USDC นั้นหลุด Peg และเหตุการณ์ที่ทาง Paxos ไม่เป็น Issuer ให้กับทาง Binance ในการ Mint BUSD ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงสกุลเงินของ Stable Coin ไปเป็น USDT</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*u2vCqwZIlkQ3edD0Pea5kg.png" /><figcaption>มูลค่าตลาดของ Stable Coin แต่ละตัว USDT, USDC และ BUSD (Source: <a href="https://defillama.com/stablecoins">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><h3><strong>Smart Money</strong></h3><p>ข้อมูลต่างๆ ถูกอ้างอิง ณ วันที่ 12 กันยายน 2023</p><h4><strong>Smart Money Stable Coin Allocation</strong></h4><p>เมื่อ Smart Money มอง Bearish กับตลาด กลุ่มคนเหล่านี้ก็จะเพิ่มสัดส่วนการถือ Stable Coin มากขึ้น โดย Threshold ที่แบ่งสัดส่วนการ Bullish และ Bearish กับตลาดจะมีสัดส่วนการถือ Stable Coin ในช่วง 20%-25%</p><ul><li>Bullish View: %Stable Coin Allocation &lt; ช่วง 20%-25%</li><li>Bearish View: %Stable Coin Allocation &gt; ช่วง 20%-25%</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*04LN7L-z8JEuw3IGIk7TmQ.png" /><figcaption>Smart Money Stable Coin Allocation</figcaption></figure><p>จากภาพอ้างอิงจากข้อมูล ณ วันที่ 12 กันยายน 2023 ถึงแม้ว่า Smart Money จะมีมุมมองที่กลับมาดีกับตลาดเป็น Bullish View ในช่วงต้นปี 2023 ก็ตาม แต่เราจะเห็นว่าตอนนี้ Smart Money เริ่มเพิ่มสัดส่วนในการถือ Stable Coin กลับมาอีกครั้งจากจุดต่ำสุดที่เคยถือ Stable Coin ที่ 10.8% โดยปัจจุบันกลับมาถือ Stable Coin เพิ่มขึ้นเป็น 16% โดยก่อนหน้านี้ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2023 ได้มีการเพิ่มสัดส่วนการถือ Stable Coin สูงถึง 19.90%</p><h3><strong>DeFi</strong></h3><p>ถึงแม้ว่าในช่วงต้นปี 2023 มูลค่าที่กักเก็บ (Total Value Locked, TVL) บน DeFi จะมีการเพิ่มไปจาก $43.36B ไปทำจุดสูงสุดในรอบครึ่งปีแรกในเดือนเมษายนที่ $59.48B แต่หลังจากนั้นก็มีการปรับตัวลดลงมาอยู่ที่ $42.96 ณ วันที่ 12 กันยายน 2023 มุมมองส่วนตัวมองว่าตลาดยังไม่กลับมา ณ ตอนนี้ ด้วยเรื่องสภาพคล่องอย่าง Stable Coin ที่หายไปด้วย และ TVL ของโลก DeFi ที่ใช้ในการทำ Activities ต่างๆ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3OaaUsMJPUkEzqEbyyJLRA.png" /><figcaption>DeFi Total Value Locked (Source: <a href="https://defillama.com/">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>ในส่วนของการหา Protocol ที่น่าสนใจในโลก DeFi หรือกลุ่มที่มีความน่าสนใจ เราอาจจะดูในหลายๆ ปัจจัย</p><ul><li>TVL อยู่ในอันดับต้นๆ (แยกราย Protocol)</li><li>มีการเปลี่ยนแปลง % ของ TVL ในปริมาณมากในแต่ละช่วงเวลา 24hr, 7D, หรือ 1Month</li><li>เป็นกลุ่ม DeFi (Category) ที่มี TVL ติดอันดับต้นๆ เช่น 1 ใน 10 ของ DeFi Protocol</li><li>หาจากการจัดลำดับของ Fee หรือ Revenue ในระยะเวลาที่เราสนใจ</li></ul><p>เงื่อนไขทั้งหมดนี้ใช้ได้กับ Protocol ที่มีการ List เข้ามาใน DeFiLlama เท่านั้น ดังนั้นเราก็อาจจะพลาด Narrative บางอย่างที่มีคนเล่นกันในตลาด</p><p>ยกตัวอย่างการหาผ่าน <a href="https://defillama.com/categories">DeFi Category</a></p><p>ในโลกของ DeFi ทาง DeFiLlama แบ่งออกมาเป็น 33 กลุ่ม โดยถ้าเรา Focus ไปที่กลุ่มที่ติด Top 10 มีกลุ่มไหนบ้าง?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*y2gPlvArK_zlPF7phAfB8w.png" /><figcaption>Top 10 DeFi Category (Source: <a href="https://defillama.com/categories">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>ซึ่งกลุ่มที่มีการเติบโตของ TVL อย่างต่อเนื่องในช่วง Bear Market จากตอนแรกอยู่อันดับ Top 20 แต่ ณ ปัจจุบันไต่ขึ้นมามี TVL ติด Top 10 ได้อย่าง Real World Asset (RWA) ก็เป็นกลุ่มที่ค่อนข้างหน้าสนใจที่เราจะเข้าไปทำการบ้าน โดยถ้าเราดูการเติบโต TVL ของ RWA จะเห็นว่ามีการเติบโตแบบก้าวกระโดดในช่วงเดือนกรกฏาคม 2023</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*eJsInffhd7UkNFHyG_n5jg.png" /><figcaption>Real World Asset (RWA) TVL (Source: <a href="https://defillama.com/categories">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>ส่วนในอันดับต้นๆ ที่แต่ก่อนเคยอยู่ในกลุ่มของ Lending/Borrowing และ DEX แต่กลับถูกแซงด้วย Liquid Staking ก็มีการเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2023 ก่อนที่จะเกิด Shanghai Upgrade ในเดือนเมษายน 2023 ตรงนี้เราก็สามารถเข้าไปดูได้ว่า Protocol ไหนถือครอง TVL เป็นอันดับ 1</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mt0OnjwxjjpwdDk204e4Pw.png" /><figcaption>Liquid Staking Derivative (LSD) TVL (Source: <a href="https://defillama.com/categories">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>การหา Token ที่น่าสนใจผ่านการ Screen ด้วย Revenue คือรายได้ที่ Protocol แบ่งกลับไปให้ Token Holder เรากำลังหา Protocol ที่อยู่ใน Real Yield Narrative ไม่ว่าจะอยู่ใน Category ไหนก็ตาม ถ้ามีปริมาณรายได้เพิ่มขึ้นมาติดอันดับต้นๆ ก็เป็น Protocol ที่น่าสนใจที่เราจะไปทำการบ้านต่อ อย่างในตัวอย่างอาจจะมี Protocol บางตัวที่เราไม่เคยเห็นมาก่อน</p><ul><li>Friend Tech (SocialFi)</li><li>Maestro Bot (Trading Bot)</li><li>Aerodrome (ve 3,3)</li><li>Unibot (Trading Bot)</li><li>Banana Gun (Trading Bot)</li></ul><p>ทำให้เราสามารถไปทำการบ้านเจาะเฉพาะกลุ่มได้อีกที ว่า Protocol ที่เข้ามาติดอันดับตรงนี้ มีตัวอื่นที่อยู่ในกลุ่มเดียวกันอีกหรือไม่</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gLhOAOQryzXV3moGR7eQdQ.png" /><figcaption>DeFi Protocol Fee/Revenue Comparison (Source: <a href="https://defillama.com/fees">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><p>ทั้งหมดนี้เป็นวิธีเบี้องต้นในการที่เราใช้งาน DeFiLlama ใช้หาเหรียญที่มีความน่าสนใจซึ่งทั้ง TVL ที่เป็นตัวบอกว่าเงินกำลังไหลไปที่ Protocol นั้นๆ (Fund Flow) ซึ่งจากข้อมูลในอดีตการที่ Protocol นั้นๆมีการเติบโตของราคา มักจะมีการเพิ่มขึ้นของราคา Token ตามไปด้วยมีความสัมพันธ์ในเชิงบวก (Positive Correlation) ส่วนการเติบโตของรายได้ ในจุดที่ Protocol นั้นๆ มีการทำรายได้ที่ดีมากๆ แบบต่อเนื่อง แล้วตลาดยังไม่รับรู้ ตรงนี้เป็นการหา Protocol ที่ราคาไม่สมเหตุสมผล (Miss Pricing) แล้วเข้าไปลงทุนหรือเก็งกำไร เนื่องจาก Protocol นั้นๆ มีส่วนลดของราคาเมื่อเทียบกับมูลค่าที่ควรจะเป็น</p><p>ในหัวข้อ DeFi ก็เหมือนกับในส่วนของ Layer 2 Scaling Solution ที่ไม่สามารถจะ Review หลายๆ Protocol ที่น่าสนใจได้ เนื้อหาจัดทำขึ้นให้เห็นภาพรวมในโลก DeFi ยังไม่กลับมา DeFi TVL ยังอยู่ในขาลงอยู่ เพียงแต่กระตุกความคิดของผู้อ่านว่าในสภาวะตลาดแบบนี้ ถ้ามี Protocol ที่ยังคงการเติบโตของ TVL ได้ค่อนข้างสวนทางกับภาพรวม ความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนก็มองว่าค่อนข้างเป็นกลุ่ม DeFi ที่น่าสนใจ รวมไปถึง Protocol ที่ยังสร้างการเติบโตของรายได้ในช่วงตลาดหมีแบบนี้ ก็มองว่าเป็นตัวที่ค่อนข้างแข็งแกร่ง โดยเราสามารถ Scan หาได้จากวิธีการที่เขียนไว้เบื้องต้น</p><h3><strong>On-Chain Other Parameters</strong></h3><h4><strong>Blockchain Daily Active Addresses</strong></h4><p>ภาพรวมของ Daily Active Addresses ยังคงมีแนวโน้มขาขึ้น ซึ่งปริมาณ Address อาจจะเกิดจากบุคคลคนเดียวกันมีหลาย Address และ New Users ที่เข้ามาในโลกคริปโตที่เพิ่มมากขึ้นจากการเริ่มรับรู้ในเรื่องของ Blockchain มากขึ้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Q9i50M5u662C7pXGry-3tw.png" /><figcaption>Blockchain Daily Active Address (Source: <a href="https://app.artemis.xyz/overview?">Artemis</a>)</figcaption></figure><h4><strong>Developer Activities</strong></h4><p>Developer Activity มีประมาณเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2020 โดยจะมีช่วงที่เป็นหลุมในบางช่วง ซึ่งตรงกับเดือนธันวาคม ส่วนนี้มองว่า Developer ลดกิจกรรมพัฒนาลง เพื่อไปพักผ่อนในช่วงคริสต์มาสและช่วงปีใหม่ โดยที่จุด Peak ของ Developer Activity ไปตรงกับช่วงเดือนที่ Terra Luna ล่มสลาย หลังจากนั้นเข้าสู่ช่วงตลาดหมี จะเห็นว่าแนวโน้ม Developer Activity ลดลงอย่างเห็นได้ชัด <strong>สิ่งที่ต้องจับตามองก็คือ “Pivot Point” การเปลี่ยนแนวโน้มของ Developer Activity</strong> น่าจะเป็นสัญญาณหนึ่งที่กำลังบอกเราว่าตลาดกำลังกลับมาดีขึ้นแล้ว</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ApJJ_3JFmCnDqwIrpKGs4w.png" /><figcaption>Developer Activity (Source: <a href="https://app.artemis.xyz/overview?">Artemis</a>)</figcaption></figure><h4><strong>NFT Transactions</strong></h4><p>ในส่วนปริมาณ Transactions ของตลาด NFT นั้น มีปริมาณสูงสุดในเดือนกุมภาพันธ์ 2022 หลังจากที่มีการ Search หาคำคำนี้มากที่สุดในเดือนมกราคม 2022 หลังจากนั้นตลาด NFT ก็เข้าสู่สภาวตลาดหมี แนวโน้มในการทำ Transactions มีแนวโน้มที่ลดลง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UbmDCK6vlWlMMd0kuKITGw.png" /><figcaption>NFT Transactions (Source: <a href="https://app.artemis.xyz/overview?">Artemis</a>)</figcaption></figure><h3><strong>Sentiment Analysis &amp; Google Trend</strong></h3><p>หลังจากที่ได้เห็นข้อมูลต่างๆเกี่ยวกับ On-Chain ในหลายๆ Metrics แล้วเราลองมาดูในฝั่งของ Sentiment Analysis กันบ้างว่าคนมีความโลภความกลัวหรือมีการค้นหาในโลกออนไลน์เกี่ยวกับ Blockchain และ Crypto Currency เป็นยังไงบ้าง</p><h4><strong>Fear &amp; Greed Index</strong></h4><p>เราใช้ Sentiment Analysis ของ Bitcoin เป็นตัววิเคราะห์ในส่วนนี้ จากช่วง 2–3 เดือนที่ผ่านมา Fear &amp; Greed อยู่ในระดับ Index =50 คือคนส่วนใหญ่มองเป็นกลางกับ Bitcoin (Neutral) และหลังจาก Bitcoin มีการปรับตัวลงมาจากระดับราคา $28K ลงมาแถวๆ $26K คนส่วนใหญ่เริ่มมีความกลัวมากขึ้นโดยค่า Index ปรับลดลงมาอยู่ที่ระดับ Index = 40 และปัจจุบันหลังจากที่ Bitcoin มีการลดลงของราคาต่ำกว่า $25K เล็กน้อย คนเริ่มกลัวมากขึ้น Index = 30</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4sce4OoVULBTuQQE4hzfew.png" /><figcaption><a href="https://alternative.me/crypto/fear-and-greed-index/">Fear &amp; Greed Index</a> ณ วันที่ 12 กันยายน 2023</figcaption></figure><p>ภาพที่เราอยากจะเห็นคือคนกลัวขั้นสุด โดยค่า Index อยู่ต่ำกว่า 20 กลายเป็น <strong>“Extreme Fear”</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6s-n1t4KPzimNTqcEJLdUg.png" /><figcaption>ข้อมูลในอดีตของ <a href="https://alternative.me/crypto/fear-and-greed-index/">Fear &amp; Greed Index</a> ตั้งแต่ปี 2018 จนถึงปี 2023</figcaption></figure><h4><strong>Google Trend</strong></h4><p>เราจะลองมาดูการ Search ของทั้งโลกว่าตอนนี้การค้นหาคำว่า Blockchain, Crypto Currency, DeFi และ NFT มีความสนใจอยู่ในระดับไหน</p><p>จากข้อมูลย้อนหลังในส่วนของการค้นหาคำว่า “Blockchain” และ “Crypto Currency” นั้นมีจุด Peak ในช่วงเดือนธันวาคมปี 2017 ที่เหมือนกัน หลังจากนั้นเมื่อตลาด Crash การค้นหา 2 คำนี้ก็ลดลงเรื่อยๆ แล้วไปถึงจุด Bottom ในช่วงปี 2020 แต่เป็นคนละเดือนกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ktbK2I0e0J-CW6ShDBTwUA.png" /><figcaption>การ Search ค้นหาคำว่า “Blockchain” ตั้งแต่ปี 2004 จนถึง 2023 (Source: <a href="https://trends.google.com/trends/">Google Trend</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mlXyB-WDc7vUS1dDtdjGMA.png" /><figcaption>การ Search ค้นหาคำว่า “Crypto Currency” ตั้งแต่ปี 2004 จนถึง 2023 (Source: <a href="https://trends.google.com/trends/">Google Trend</a>)</figcaption></figure><p>ซึ่งเมื่อเราเปรียบเทียบจากการเปลี่ยนแนวโน้มของการ Search ใน 2 คำนี้ และได้ทำการเปรียบเทียบกับ Price Action , Trading Volume ที่เกิดขึ้น เราสามารถที่จะอนุมานได้ว่า “มีโอกาส” ที่ตลาดจะเกิดการกลับตัวเปลี่ยนแนวโน้มแล้ว</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*EinS-IwkJKeixZR6uurU1Q.png" /><figcaption>ข้อมูลในอดีตของมูลค่าตลาดคริปโต</figcaption></figure><p>ในส่วนของสถานะการ Search ณ ปัจจุบันเหมือนว่าจะ Settle ไม่ลงต่ำอีกแล้ว ซึ่งต้องมาคอยดูว่าจะมีการ Search ที่เพิ่มขึ้นจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแนวโน้น ณ ปัจจุบัน และสอดคล้องกับ Price Action ของตลาดคริปโตหรือไม่ ถ้าเป็นไปตามข้อมูลในอดีต ส่วนตัวมองว่าเรามีโอกาสที่จะผ่านจุด Bottom ในรอบนี้แล้ว</p><h4><strong>DeFi Trend</strong></h4><p>สำหรับการ Search คำว่า DeFi ในอดีต เกิดการ Spike ในช่วงปลายปี 2020 เป็นช่วง OG DeFi หลายตัวเกิดขึ้นไม่ว่าจะเป็น Uniswap, AAVE, Maker, Compound ซึ่งมีจุด Peak ของการ Search ในช่วงเดือนกรกฏาคม 2021 และเดือนมกราคม 2022 ก่อนที่ตลาดจากพังจาก Luna Crash ในเดือนพฤษภาคม หลังจากนั้นทั้งเงินที่กักเก็บในระบบ DeFi (DeFi Total Value Locked) และ การ Search หาคำว่า DeFi ก็เป็น Downtrend ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ซึ่งถ้าดูจาก Chart แล้วก็ยังหาจุดที่เป็น Bottom ของการ Search ไม่ได้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tb9A8MWCtAyezHNoD69Cvw.png" /><figcaption>DeFi Total Value Locked ในช่วงปลายปี 2020 จนถึงช่วงเวลาที่เกิดเหตุการณ์ Luna Crash (Source: <a href="https://defillama.com/">DeFiLlama</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8sh3HN0fn9uCHYVl9oH98g.png" /><figcaption>การ Search ค้นหาคำว่า “DeFi” ตั้งแต่ปี 2004 จนถึง 2023 (Source: <a href="https://trends.google.com/trends/">Google Trend</a>)</figcaption></figure><p><strong>NFT Trend</strong></p><p>ปลุกกระแส NFT เริ่มจาก CryptoKitties และคนเริ่มรู้จัก NFT มากขึ้นจากกระแส Crypto Punk และ BAYC ซึ่งถ้าเทียบช่วงที่มีการ Search คำคำนี้แล้วเป็น Peak Spike ขึ้นมาจะเป็นช่วงเดือนเมษายน 2021 ถ้าเราเทียบ Floor Price ของทั้งคู่ ณ เวลานั้น</p><ul><li>Crypto Punk ราคาเฉลี่ย 30 $ETH</li><li>BAYC ราคาเฉลี่ย 0.54 $ETH</li></ul><p>และหลังจากนั้นก็เริ่มมีอีกหลายๆตัวที่ดังๆ เกิดตามมาไม่ว่าจะเป็น MAYC , Doodle, Pudgy Penguin, Azuki และ CloneX เป็นต้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*f0MXa6Xsc--xi8Rj0iE99Q.png" /><figcaption>การ Search ค้นหาคำว่า “NFT” ตั้งแต่ปี 2004 จนถึง 2023 (Source: <a href="https://trends.google.com/trends/">Google Trend</a>)</figcaption></figure><p>โดยจุด Peak ของการ Search นั้นอยู่ในช่วงเดือนมกราคา 2022 ซึ่ง Floor Price บาง Collection ก็เริ่มปรับตัวลดลงตั้งแต่เดือนตุลาคม 2021 ในส่วนของ BAYC, MAYC, Doodle, Azuki, และ CloneX นั้นมีการปรับตัวของ Floor Price ในช่วงเดือนเมษายนและเดือนพฤษภาคม 2022 ซึ่งเมื่อดูปริมาณการ Search ในปัจจุบันของ NFT ก็ยังเป็น Downtrend อยู่</p><p>จากบทสรุปการใช้ Google Trend อาจจะช่วยเป็น Trigger หนึ่งว่าคนเริ่มสนใจในสิ่งๆนั้นแล้วหรือยัง? Sentiment เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงไปในทางเดียวกับ Price Action หรือไม่ ซึ่งถ้าคนเริ่มสนใจในสิ่งๆ ไหน เรามองว่ามันเป็น Demand หรือ Buy Pressure ที่จะทำให้สิ่งๆนั้นเกิดการปรับตัวของราคาเพิ่มขึ้น</p><p><strong>บทส่งท้าย</strong></p><p>ก่อนที่จะไปดูในส่วนใน <a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-3-venture-capital-h1-2023-3ffe7e82c218"><strong>Part#3</strong> </a>ในส่วนการลงทุนของ Venture Capital ในครึ่งปีแรกของปี 2023 สิ่งที่อยากให้ผู้อ่านได้จากบทความน Part#2 ที่เกี่ยวกับภาพรวมของตลาดคริปโต ผมอยากจะสรุปออกมาเป็น <strong>Key Take A Way</strong> เนื่องจากเนื้อหาในส่วนนี้ค่อนข้างยาว</p><ul><li><strong>ตลาดคริปโตมีโอกาสน้อยมากที่มูลค่ารวมทั้งตลาดจะกลับไปทำ New High ในช่วงสิ้นปี 2023 </strong>ด้วยปัจจัยทางเศรษฐกิจและสภาพคล่องในตลาดคริปโตก็ยังมีไม่เยอะเราสามารถดูได้จาก Trading Volume ที่ลดลง, DeFi TVL ยังมีแนวโน้มเป็นขาลง และมูลค่าของ Stable Coin ที่เป็นเหมือนท่อน้ำเลี้ยงในตลาดก็ลดลงเช่นกัน ถึงแม้ว่าจะมีข่าวดีในเรื่อง Bitcoin ETF ก็ตาม แต่เรื่องนี้ทาง SEC สามารถเลื่อนพิจารณาไปได้ไกลที่สุดก็เดือนมีนาคม 2024</li><li>ถึงแม้ว่าตลาดจะยังคงอยู่ในช่วง Bear Market <strong>แต่ก็เป็นโอกาสที่ดี ที่จะหา Project ที่ยังคงมี Activity อยู่ ยังคงพัฒนาหรือมีการเติบโตของ Total Value Locked (TVL) ในช่วงตลาดหมีแบบนี้</strong> ไม่ว่าจะเป็นความต้องการ Staking $ETH ที่เพิ่มขึ้น และ Protocol ใหม่ๆที่สร้างขึ้นมาสนับสนุน ล้วนแล้วแต่เป็น Project ที่เติบโตในช่วงสภาวะตลาดหมี ที่เราสามารถที่จะนำมาพิจาณนาเพื่อทำการบ้านต่อ</li><li>การใช้ DeFiLlama ในการหา Project ที่น่าสนใจโดยมองแบบ <strong>Top Down ในการหา Sector ที่มีการเติบโตของ TVL อย่างต่อเนื่อง หรือแม้แต่ Bottom Up ในการ Focus ไปที่ Protocol ที่มีการเติบโตของรายได้ (Fee/Revenue) </strong>แล้วค่อยขยายไปหา Project ที่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน ก็เป็นวิธีที่ค่อนข้างน่าสนใจในการเฟ้นหา Gem</li><li>การถือครองสัดส่วน Stable Coin ของ Smart Money ส่วนตัวมองว่าเป็นมุมมองที่ค่อนข้างน่าสนใจ ซึ่ง Smart Money มีการถือ Stable Coin มากสุดประมาณ 37% ในช่วงเดือนกรกฏาคมจนถึงพฤศจิกายน 2022 ซึ่ง ณ ตอนนี้ <strong>Smart Money มีมุมมองที่ดีกับตลาดมากกว่าเดิมเมื่อเทียบกับครึ่งปีหลังของปี 2022 เนื่องจากสัดส่วนที่ถือครอง Stable Coin อยู่ในระดับที่ต่ำกว่า 20% ที่เป็น Threshold ที่แบ่งระหว่าง Bull และ Bear</strong></li><li><strong>การใช้ Google Trend ถือว่าเป็นเครื่องมือที่วัด Sentiment Analysis แบบหนึ่ง</strong>ที่ทำให้เห็นว่าคนเราสนใจในสิ่งไหนมากขึ้นเป็นพิเศษ ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง โดยใช้ Key World ที่เราสนใจ ในการค้นหา</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8277470b4615" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Avareume Crypto Market Digest Part#1: Global Macro]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-670179b9fb64?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/670179b9fb64</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Sep 2023 10:07:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-17T15:21:51.223Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>เนื้อหาในบทความ Avareum Crypto Market Digest จะถูกแบ่งออกเป็น 4 Parts เพื่อไม่ให้บทความยาวจนเกินไป และทำให้ผู้อ่านสามารถข้ามไปอ่าน Part ที่สนใจได้ก่อน โดยจะแบ่งหัวข้อออกเป็นดังนี้</p><p><strong>Part 1: Global Macro</strong></p><p><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-2-crypto-market-overview-8277470b4615"><strong>Part 2: Crypto Market Overview + On-Chain Data</strong></a></p><p><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-3-venture-capital-h1-2023-3ffe7e82c218"><strong>Part 3: Venture Capital H1 2023</strong></a></p><p><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-4-wrap-up-crypto-market-digest-7ebcd2e15b11"><strong>Part 4: Wrap Up Avareum Crypto Market Digest</strong></a></p><h4><strong>Global Macro Knowledge</strong></h4><p>ก่อนที่จะไปอัพเดทภาพรวมของตลาดคริปโต ส่วนตัวอยากบันทึกไว้เป็นความรู้ของตัวเองในเรื่องของ Inflation ซักหน่อย จริงๆ เป็นเนื้อหาที่เขียนใน Facebook ส่วนตัว ณ วันที่ 3 กันยายน 2023</p><h4><strong>Inflation Target 2% มาจากไหน?</strong></h4><p>จริงๆ มันไม่ได้เริ่มที่สหรัฐอเมริกา คนที่นำมาใช้ก่อนหน้านี้คือฝั่ง New Zealand ในปี 1989 โดยกำหนดเป็น Inflation Range 0–2% หลังจากนั้นทาง European Central Bank ก็ได้นำ Target นี้มาใช้เหมือนกัน โดยกำหนดเป็นตัวเลขที่ 2% ส่วนสหรัฐอเมริกาได้มีการนำ Inflation Target มาใช้ในช่วงปี 2012</p><p>ซึ่งหลังจากช่วง Subprime สภาวะเศรษฐกิจเกิดการหดตัว ทำให้<strong>สหรัฐอเมริกาต้องทำการกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยการลดอัตราดอกเบี้ยจนมีค่าเข้าใกล้ 0%</strong> นอกจากนั้นในช่วงปี 2009 ยังมีการทำ Quantitative Easing (QE) เพื่อช่วยในการกระตุ้นเศรษฐกิจอีกทาง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Nz-WXSQQFLLSYh2Xor_8pg.png" /><figcaption>ข้อมูลอัตราดอกเบี้ยนโยบาย (FED Fund Rate) ในอดีตจนถึงปัจจุบัน (Source:<a href="https://fred.stlouisfed.org/series/fedfunds"> FRED Economic Data</a>)</figcaption></figure><p>จากข้อมูลย้อนหลังตั้งแต่ปี 1929 จนถึงปัจจุบัน การเกิด Recession แต่ละครั้งจะทำให้มีตัวเลขการว่างงาน (Unemployment Rate) ค่า Peak อยู่ในช่วงประมาณ 5%-20% ซึ่งถ้าเราเทียบกับข้อมูลปัจจุบันที่ <strong>Unemployment Rate อยู่ที่ระดับ 3.5% — 3.6%</strong> ก็ยังไม่สูงมากนัก ฝั่งภาคการผลิต (ISM Manufacturing PMI) อันนี้เกิดการหดตัวจากค่า Index &lt; 50 แต่ส่วนภาคการบริการ (ISM Service PMI) ตัวเลข Index &gt; 50 อยู่ ซึ่งการเพิ่มอัตราดอกเบี้ยในแต่ละรอบเมื่อถึงจุด Peak ของการขึ้นอัตราดอกเบี้ยที่ &gt; อัตราเงินเฟ้อ มันมักที่จะตามมาด้วยการเกิด Recession เสมอ</p><p><strong>อัตราดอกเบี้ยนโยบาย ณ ปัจจุบันอยู่ที่ 5.50% ซึ่งสูงสุดในรอบ 16 ปีเมื่อเทียบกับช่วง Subprime</strong> โดยที่ทาง FED วางแผนที่จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายอีกครั้ง 0.25% แต่ความเป็นไปได้ในเดือนกันยายนจาก FED Watcher มีโอกาสแค่ 2% เท่านั้น โดยผลสำรวจมองว่ามีโอกาส 50% ที่จะขึ้นอีก 0.25% ในเดือนพฤศจิกายน และนี้ก็จะเป็นจุด Peak สุดท้าย</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jSAHCDNu_gdw6cdE2PlAzA.png" /><figcaption>FED Watcher ใช้ดูผล Poll ดูความเป็นไปได้ที่ FED จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยในการประชุม FOMC ในรอบวันที่ 20 กันยายน 2023 (Source: <a href="https://www.cmegroup.com/markets/interest-rates/cme-fedwatch-tool.html">FED Watcher</a>)</figcaption></figure><p>Area ที่มีผลพวงที่เชื่อมโยงกันมีด้วยกัน 3 ส่วน</p><ul><li>การจับจ่ายใช้สอยของผู้บริโภค (Consumer Spending)</li><li>ธุรกิจต่างๆ มีความสามารถในการทำกำไรลดลง (Profit Margin Decline)</li><li>ธุรกิจต่างๆ เริ่มมีการ Lay-Off พนักงานเพิ่มมากขึ้น</li></ul><p>ซึ่งอาจจะเกิดส่วนไหนก่อนก็ได้แล้วมีผลกระทบเป็นแบบลูกโซ่ไปในพื้นที่ที่เหลือ</p><p>ดังนั้นถ้าเราอ้างอิงจาก Economic Cycle ที่คุณ Ray Dalio ได้เคยอธิบายไว้</p><p>การจับจ่ายใช้สอยของอีกคน จะเป็นรายได้ให้กับอีกคน ถ้าการจับจ่ายใช้สอยลดลง รายของคนคนนึ่งในระบบเศรษฐกิจก็จะลดลงด้วย ส่งผลให้กิจกรรมต่างๆในระบบเศรษฐกิจค่อยๆลดลง เพื่อที่จะทำให้อัตราเงินเฟ้อ ถ้าเรามองในมุมของ Demand/Supply การที่ลด Demand หรือ ความต้องการที่จะซื้อให้ลดลง จะส่งผลต่อราคาของสินค้าและบริการให้มีการลดลงในที่สุด</p><p>การเพิ่มอัตราดอกเบี้ย ยังส่งผลต่อกิจกรรมในส่วนของการกู้เงินด้วยเช่นกัน ทำให้ต้นทุนการเงินของคนที่ทำธุรกิจสูงขึ้น เมื่อมีการกู้เงินน้อยลง คนทำธุรกิจก็อาจจะไม่ขยายธุรกิจของตัวเอง การผลิตลดลง รายได้ของธุรกิจนั้นๆลดลง ลดต้นทุน ปลดคนออกมา คนตกงานทำให้กำลังการซื้อลดลง</p><p><strong>Leading Indicators</strong></p><ul><li>LEI</li><li>10 Year — 2 Year Treasury Bond (Invert Yield Curve)</li><li>10 Year — 3 Month Treasury Bond (Invert Yield Curve)</li></ul><blockquote>Note: ในช่วงปี 1980–1982 อาจจะใช้สมมุติฐานที่ว่า เมื่อ Long Term Bond กลับมามีผลต่างกับ Short Term Bond เป็นบวกอีกครั้ง หลังจากนั้นไม่นานก็จะเกิด Recession โดยระยะเวลาที่จะเกิดจะอยู่ในช่วง 6 เดือน ถึง 1 ปี ซึ่งจากทั้ง 10Y-2Y และ 10Y-3M นั้นยังไม่มีตัวไหน Recovery กลับมาเป็นบวก นั้นแปลว่า ถ้าเราจะพูดว่าโอกาสที่ Recession จะเกิดในช่วงนี้ อาจจะมีโอกาสน้อย โดยเราอ้างอิงจากตัวเลขทางเศรษฐกิจด้วยที่ อัตราการว่างงานยังไม่สูงมาก Job Opening ยังเปิดรับในปริมาณที่เยอะอยู่ และในส่วนของ Consumer Spending ที่ยังไม่ได้แย่จนเกินไป</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bRMOMWi62zew7K2S_apcqw.png" /><figcaption>Invert Yield Curve 10 Year — 3 Month Treasury Bond (Source: <a href="https://fred.stlouisfed.org/series/T10Y3M/">FRED Economic Data</a>)</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*I7Cj6Yqu3dTBj27XXmGbKA.png" /><figcaption>Invert Yield Curve 10 Year — 2 Year Treasury Bond (Source: <a href="https://fred.stlouisfed.org/series/T10Y2Y/">FRED Economic Data</a>)</figcaption></figure><p>Leading Indicator อีกตัวที่ทาง Legendary Trader อย่าง Stanley Druckenmiller แนะนำให้ดู ก็คือ “ตลาดหุ้น” นั้นเอง ซึ่งถ้าเราละเอียดหน่อย ก็ต้องลงไปดูในแต่ละ Sectors เพราะธุรกิจในแต่ละกลุ่มนั้นมีความ Sensitive กับสภาวะเศรษฐกิจไม่เหมือนกัน ส่วนตัวผมมองว่าถ้าเราไม่ได้ลงไปดูละเอียดขนาดนั้นก็ใช้ Index ในการ Monitor</p><p><em>Example เป็นการดู Invert Yield Curve + Technical Analysis ของ S&amp;P 500 Index + Moving Average 200 Period</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*d6TbDFCx9WQsy6bs7oDFyw.png" /><figcaption>S&amp;P 500 Index + Moving Average 200 วัน</figcaption></figure><blockquote>Note: เหตุผลเรื่องการเลือก Period ใน Day Time Frame ของตลาดหุ้น 200 Period คือปริมาณ Trading Day ในตลาดหุ้นในระยะเวลา 1 ปี ถ้ามองในเรื่องกรอบแนวโน้มระยะยาว ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงจาก 1 ปีที่ผ่านมา เรามักมองว่ามันเกิดการเปลี่ยน Trend</blockquote><h4><strong>Market Condition Right now!!!!</strong></h4><p>ถ้าเราใช้เงื่อนไขที่กล่าวมา มานั่งดูสภาวะตลาด ณ ปัจจุบัน รวมถึงตัวเลขเศรษฐกิจ เราจะเห็นว่าตัว Invert Yield Curve จากในกราฟที่ผมใช้คือ 10Y-2Y มันก็ยังไม่ได้กลับมาเป็นบวก ดังนั้นมันก็มีโอกาสที่ตลาดหุ้นจะมีการปรับตัวลดลงจากเดิมเช่นกัน ถ้าเข้าสู่ Recession จริงๆ เพราะฉะนั้นการที่ตลาดหุ้นสหรัฐมีการปรับตัวเพิ่มขึ้น มันเป็นเพราะ Fund Flow จากที่อื่นที่มันดูแย่กว่า ไหลเข้ามาลงทุนในตลาดหุ้นสหรัฐหรือเปล่า? แล้วมันมีความ Make Sense ไหมการที่ราคาของหุ้นในตลาดมีการปรับตัวของราคาเพิ่มขึ้น มันคือ Fact ที่เกิดจากการทำรายได้ของบริษัทนั้นๆ เพิ่มขึ้นจริงไหม?</p><h4><strong>ตัวเลขเศรษฐกิจภาพรวมในเดือนสิงหาคม 2023</strong></h4><p>ในเดือนสิงหาคมตัวเลขอัตราการว่างงานลดลงเล็กน้อยจาก 3.6% มาอยู่ที่ 3.5% ส่วนตำแหน่งงานที่เปิดรับในเดือนสิงหาคมมีการเปิดรับจำนวนที่ลดลงน้อยกว่าที่คาดการณ์ไว้มาอยู่ที่ 9.58M ตำแหน่ง ซึ่งสิ่งที่อาจจะไม่เป็นไปตามที่ FED คาดการณ์ไว้คือตัวเลขอัตราการว่างงานที่มีการปรับตัวลดลงมาเล็กน้อย แทนที่จะมีการปรับตัวเพิ่มขึ้น FED ต้องการเห็นว่าสิ่งที่ทำ ในการเพิ่มอัตราดอกเบี้ยนั้นมันได้ผล ส่วนในด้านดัชนีการผลิตค่า Index ยังคงต่ำกว่า 50 อยู่นั้นแปลว่าการผลิตอยู่ในสภาวะที่หดตัว มีการผลิตน้อยลง แต่ส่วนภาคบริการยังคงขยายตัวอยู่ แต่ขยายตัวน้อยกว่าเดือนกรกฏาคมที่ผ่านมา</p><p>ในการประชุม FOMC ครั้งล่าสุดประธาน FED คุณ Jerome Powell ได้กล่าวว่าตัวเลขของอัตราเงินเฟ้อ ณ ปัจจุบันยังสูงอยู่ และพูดเตือนออกมาว่ามันจะต้องมีความเจ็บปวดเพิ่มขึ้นแน่นอน เพราะว่าทาง FED กำลังเตรียมที่จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยอีกครั้งแน่นอน โดยเน้นย้ำว่าเป้ายังคงเหมือนเดิมต้องกดอัตราเงินเฟ้อให้ลงมาที่เป้าหมาย 2% ให้ได้ โดยการขึ้นอัตราดอกเบี้ยไม่ได้ระบุชัดเจนว่าจะขึ้นเดือนไหนอีก เพราะต้องคอยดูข้อมูลเศรษฐกิจที่เข้ามาใหม่ในแต่ละเดือน โดยที่ FED จะต้องพิจารณาข้อมูลที่เข้ามาอย่างถี่ถ้วนและรอบคอบ ซึ่งจากผลสำรวจมีความเป็นไปได้น้อยมากที่จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยอีก 0.25% ในเดือนกันยายน ส่วนโอกาสที่จะขึ้นครั้งสุดท้ายในเดือนพฤศจิกายนนั้นมีโอกาสประมาณ 50% จากผลสำรวจ</p><p>สาเหตุที่ Powell ได้พูดว่า Inflation ยังคงสูงอยู่ เนื่องจากข้อมูลในเดือนมิถุนายนและกรกฏาคมที่ตัว Core Inflation นั้นได้ปรับตัวเพิ่มขึ้น 0.2% ในแต่ละเดือน มันกำลังจะส่งสัญญาณบอกว่า อัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ทาง FED ได้เพิ่มขึ้นนั้น มันยังกดอัตราเงินเฟ้อไว้ไม่อยู่ นั้นจึงอาจจะเป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่ FED คิดที่จะเพิ่มอัตราดอกเบี้ยขึ้นไปเป็น 5.50% — 5.75% จากการขึ้นอัตราดอกเบี้ยทั้งหมด 11 ครั้งของทาง FED ที่ทำให้อัตราดอกเบี้ยขึ้นมาอยู่ในช่วง 5.25% — 5.50% ถือว่าเป็นระดับสูงสุดในรอบมากกว่า 22 ปี ของเศรษฐกิจสหรัฐอเมริกา นอกจากในส่วนของอัตราดอกเบี้ยที่จะช่วยกดอัตราเงินเฟ้อแล้ว ทาง FED ยังดำเนินนโยบายลด Balance Sheet (Quantitative Tightening) ต่ำสุดในรอบ 2 ปี</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rVsRXXcvtcYZhmctH9YdTw.png" /><figcaption>ตัวเลขเศรษฐกิจเดือนสิงหาคม 2023 (Source: <a href="https://www.forexfactory.com/">Forex Factory</a>)</figcaption></figure><p>จากภาพรวมเศรษฐกิจที่กล่าวมาข้างต้น คงต้องรอผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับการขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายในครั้งสุดท้าย ดูจากโอกาสแล้วมีความเป็นไปได้จะขึ้นครั้งสุดท้ายในเดือนพฤศจิกายน 2023 มากกว่าอีก 0.25% ซึ่งจะทำให้ FED Fund Rate จบที่ 5.75% และหลังจากนั้นจะเป็นการคงอัตราดอกเบี้ยเพื่อกดให้อัตราเงินเฟ้อลดลงให้เข้าใกล้ 2% (Inflation Target) โดยตัวเลขที่เราต้องเคยติดตามคือ อัตราการว่างงาน (Unemployment Rate) จะมีการปรับตัวเพิ่มขึ้นมากน้อยเพียงใด และการจับจ่ายใช้สอยต่างๆ (Customer Spending) ควรจะส่งผลไปในทางเดียวกัน และรอดูการ Confirm ว่าเป็น Recession อย่างเป็นทางการ ซึ่งหลังจากนี้ตลาดจะเริ่มค่อยๆ Recovery และสิ่งที่เราคาดหวังคือการกระตุ้นเศรษฐกิจในที่สุด โดยการที่จะทำให้ตลาดคริปโตกลับไปทำจุด All Time High ใหม่นั้น มันจะต้องพึ่งเม็ดเงินจากฝั่ง Traditional ซึ่งตอนนี้สภาพคล่องหายไปจากตลาดจากการที่ FED ทำ Quantitative Tightening (QT) เราจะเห็นได้จาก FED Balance Sheet ลดลง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jV9RObLfIlt5VKc2Y_7RNQ.png" /><figcaption>FED Balance Sheet (Source: <a href="https://www.federalreserve.gov/monetarypolicy/bst_recenttrends.htm">Federal Reserve System</a>)</figcaption></figure><p>นอกจากนี้ถ้าดูในเรื่องสภาพคล่องของตลาดตัว M2 YoY ก็อาจจะเป็น Indicator ตัวหนึ่งที่ใช้บอกได้เช่นกัน ซึ่งถ้าตัวเลขต่ำกว่า Threshold 4% ตรงนี้จะถือว่าสภาพคล่องค่อนข้างต่ำ และถ้าค่ายิ่งติดลบ แปลว่าสภาพคล่องในตลาดหายไปเยอะมาก ซึ่ง Indicator ตัวนี้ถือว่าเป็น Lagging Indicator เนื่องจากข้อมูลไม่ได้อัพเดทเป็นเดือนปัจจุบัน จะช้ากว่า 2 เดือน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qGnrjnKUhMoeWqFpJJkhrw.png" /><figcaption>Money Supply M2 YoY</figcaption></figure><p>ดังนั้นจากข้อมูลข้างต้น การจะดันมูลค่าตลาดคริปโตให้สูงขึ้นได้ ตัวแปรเรื่องสภาพคล่องก็ต้องกลับมาอยู่ในสภาวะที่ดีขึ้นด้วย มุมมองส่วนตัวการที่ตลาดจะกลับมาดีในปีนี้เป็นไปได้ยากมาก เหตุผลจากสภาวะเศรษฐกิจและสภาพคล่องในตลาด</p><p>Part ถัดไปเราจะพูดถึงในฝั่งของ คริปโตกันบ้างว่ามีกิจกรรมอะไรบนโลกคริปโตที่สามารถที่จะบอกเราได้บ้างว่าตอนนี้ ตลาดคริปโตเริ่มกลับมาน่าสนใจหรือยัง ไม่ว่าจะเป็นในฝั่งของเหรียญหลักอย่าง Bitcoin และ Ethereum หรือคนที่สนใจลงทุนในกลุ่มของ DeFi มี Sector ไหนที่น่าสนใจบ้าง เราจะไปพูดคุยกันใน <strong>“</strong><a href="https://medium.com/@panuwatulis/avareume-crypto-market-digest-part-2-crypto-market-overview-8277470b4615"><strong>Avareum Crypto Digest Part 2: Crypto Market Overview</strong></a><strong>”</strong> ผ่านการมองด้วย On-Chain Data</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=670179b9fb64" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Aimbot Thesis]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/aimbot-thesis-7523392fe826?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7523392fe826</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 10 Sep 2023 02:32:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-10T02:32:46.968Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Intro Bot Narrative</strong></h3><p>Telegram Bot Narrative หรือเรียกสั้นๆว่า TG Bot ถือว่าเป็นม้านอกสายตามากๆ ในช่วงที่กระแสนี้เริ่มมาใหม่ๆ เพราะถือว่าไม่ใช่ Narrative หลักที่คนพูดถึงในช่วงนั้น โดยกระแสในช่วงนั้นจะเป็นในกลุ่มของ Layer 2 Summer, LSD/LSDFi, Real World Asset (RWA) ซึ่ง TG Bot มีคนพูดถึงกันค่อนข้างมากในช่วงกลางเดือนเมษายน 2023 ที่มีกระแส Meme Token อย่าง Pepe และหลังจาก Pepe ก็เกิด Meme Token ขึ้นเป็นจำนวนมาก ซึ่งPain Point อย่างหนึ่งของคนเทรด Meme คือ Speed ในการเทรดและ MEV Bot ที่มักจะทำให้ได้ราคาไม่ดีเวลาเราเทรด Meme Token</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*EvXHzBrLm9mEtLTmalJE8Q.png" /><figcaption>Pepe Token มี Market Cap สูงสุด $1.5B ในวันที่ 6 พฤษภาคม 2023</figcaption></figure><p>Maestro Bot ถือว่าเป็น TG Sniper Bot ที่ค่อนข้างเป็นที่นิยมในช่วงนั้น แต่ทาง Maestro Bot ไม่มี Token ปล่อยออกมา ตัว Application สร้างรายได้จาก Transaction Fee และการเก็บ Subscription รายเดือน ถ้าผู้ใช้งานต้องการใช้ Feature ที่พิเศษกว่าปกติ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*o4ueGe3qG5Pwrp3P_iCa4g.png" /><figcaption>Maestro Telegram Trading Bot</figcaption></figure><p>หลังจากนั้นไม่นานก็เกิด TG Sniper Bot ตัวใหม่ที่มีชื่อว่า “Unibot” โดย Unibot มีความพิเศษตรงที่สามารถที่จะเทรดด้วย Private Transactions เพื่อจะหลบ MEV Bot ได้ และ Unibot ก็ได้ทำสิ่งที่มากกว่าทาง Maestro Bot คือการมี Native Token ของตัวเองชื่อว่า “$UNIBOT” และนี้ก็ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นของ “Tax Fee Model” ที่กลายเป็นที่นิยมของ Token ใหม่ๆ ที่เกิดในกลุ่ม TG Bot</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1BG7zC-H9TLq33ptpcSe2g.png" /><figcaption>Unibot Telegram Trading Bot</figcaption></figure><p>กลุ่ม Telegram Bot ที่เกิดขึ้นมาใหม่ๆ ณ ช่วงนี้ ไม่ได้จำกัดอยู่แต่ในกลุ่มที่เป็น TG Sniper Bot (Trading Bot) เท่านั้น ยังกระจายไปไหน Sub-Category อื่นๆ ด้วย</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/491/1*xEbK2IbXBGJMjdpp2GbcWA.png" /></figure><p>จากตัวอย่างข้างต้น วันนี้เราจะมาทำความรู้จักหนึ่งในตัวอย่างที่ยกมาในตารางอย่าง Aimbot ที่จัดอยู่ในกลุ่ม Sniper Bot เรามาดูกันว่า Aimbot นั้นมีความน่าสนใจอย่างไร โดย Outline ทั้งหมดจะอธิบายตามหัวข้อดังนี้</p><ul><li>Aimbot คืออะไร?</li><li>Aimbot ทำเงินยังไง?</li><li>Aimbot Tokenomic</li><li>Road Map</li><li>Token Analysis</li><li>Aimbot Trading Statistic</li><li>On-Chain Data</li><li>Relative Valuation</li><li>Technical Analysis</li></ul><h3>Aimbot คืออะไร?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vcFEb_8409zoUuZwSzMmMA.png" /></figure><p>Aimbot เป็น Bot ที่ทำการเทรดอัตโนมัติ (Autonomous Trading Bot) โดยจะทำการค้นหาเหรียญใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นบน Blockchain โดยตัว Aimbot จะทำการ Scan Block ที่เกิดขึ้นใหม่บน Blockchain ทุกๆ Block เพื่อหา New Launch Token</p><h3><strong>Aimbot ทำเงินยังไง?</strong></h3><p>ตัว Aimbot มี Logic ที่ Set Up โดยทีมพัฒนาผ่านขั้นตอนการตัดสินใจ 3 Layers ด้วยกัน</p><ul><li>Layer#1: Conscious Layer ส่วนนี้เราอาจจะมองมันเป็นส่วนของ Database ของระบบที่มีการเก็บข้อมูลที่เคยตัดสินใจต่างๆในอดีต ไม่ว่าจะเป็นการตัดสินใจในการเทรดทั้ง Good Trade และ Bad Trade, Token Parameters ที่ใช้ในการดูว่าเป็นโปรเจคที่ออกแนว Scam หรือมีโอกาส Rug Pull ไหม และข้อมูลอื่นๆ</li><li>Layer#2: Brain Layer มองว่าเป็นส่วนในการวิเคราะห์ข้อมูลของ Token โดยอิงจากข้อมูลในอดีตในฝั่งของ Conscious Layer</li><li>Layer#3: Trading Layer ทำการตัดสินใจในการ Trade ตาม Trade Set Up</li></ul><p>จากหลักการข้างต้นจะเห็นว่า Focus เฉพาะ Token ใหม่ๆ โดยจะทำการซื้อ Tokens นั้นใน 2 Block แรกที่มี Token ที่เป็นไปตามเงื่อนไขของตัว Bot หรืออย่างช้าที่สุดก็ Block ที่ 4 หลังจากมีการ Deploy Smart Contract ของ Token ใหม่ตัวนั้นๆที่เข้าตามเงื่อนไข โดยจะมีตัวแปรในการพิจารณาในการเทรด Tokens นั้นๆ มากกว่า 20 ตัวแปรที่แตกต่างกัน แน่นอนว่า Filter ที่ใช้ในการกรองเบื้องต้น คือ Token นั้นต้องไม่เข้าข่าย “Honey-pots” และ “Rug Pool” ตามพฤติกรรมของ Token ที่เกิดขึ้นมาในอดีต</p><h3><strong>Aimbot Tokenomic</strong></h3><p><strong>Ticker:</strong> $AIMBOT</p><p><strong>CA:</strong> 0x0c48250Eb1f29491F1eFBeEc0261eb556f0973C7</p><p><strong>Token Supply:</strong> 1,000,000 $AIMBOT</p><p><strong>Market Cap :</strong> $11,849,103 (อ้างอิงข้อมูล ณ วันที่ 9 กันยายน 2023)</p><p>ส่วนนี้ไม่มีการบอกในเรื่อง Token Distribution แบบชัดเจน เรารู้แค่ว่า Max Supply อยู่ที่ 1,000,000 $AIMBOT เท่านั้น โดยทาง Protocol ทำการ Lock Liquidity ไว้เป็นระยะเวลา 1 ปี แต่ในส่วนของ Smart Contract นั้นไม่ได้มีการ Renounce เพราะฉะนั้นตัว Developer ยังคงสามารถปรับเปลี่ยน Code ข้างในได้</p><p>ในมุมมองส่วนตัวตรงนี้ เข้าใจว่าพอหลายๆ Protocol มีการปล่อยเหรียญในท่านี้ ไม่มีการระดมทุนในส่วนของ Private Sale/Seed Round/Public Sale เหรียญเลยไม่ได้มีสัดส่วนในการแบ่งตาม Token Distribution ทั่วไป โดยจะขึ้นอยู่ว่า</p><ul><li>ทางทีมจะทำการ Lock หรือ Burn LP ตอนเริ่มต้นเท่าไร?</li><li>Deployer ของทีมงานมีการถือ Token ตัวเองไว้เยอะไหม?</li><li>มีการปลด Lock เหรียญที่สร้างมาทั้งหมดเลยไหม?</li></ul><p>ซึ่งของทาง Aimbot นั้นได้มีการปลด Lock เหรียญทั้งหมด 98.73% ของ Total Supply ในส่วนที่เหลือจะเป็นส่วนของทีมงาน และ LP ที่มีการ Lock ไว้ที่ UNCX Network</p><p>Aimbot Deployer Wallet: 0x077905FA422A6C1f45Ad81D305e15dD94f8af56E</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mnq4jAIVzfvWHIVAuXwX-w.png" /><figcaption>Aimbot Deployer Wallet</figcaption></figure><h4><strong>Tax Buy/Sell</strong></h4><p>กลายเป็นเรื่องปกติไปแล้ว สำหรับ Token ในช่วงนี้ที่จะมีการกำหนด Tax Fee ในการซื้อ — ขาย Token ส่วนตัวมองว่า เนื่องจากตัว Protocol ไม่มีการระดมทุนในเบื้องต้นที่ใช้ในการพัฒนาและเป็นค่าจ้างของนักพัฒนา การที่ไม่มีเงิน Start เริ่มต้นในแบบ Token ทั่วไป การกำหนด Tax Fee เมื่อมี Buyers หรือ Sellers เข้ามาทำการซื้อขาย ก็จะต้องเสียค่า Tax Fee ตรงนี้ นอกเหนือจาก Transaction Fee ที่จะต้องเสียให้กับ Ethereum Networks ซึ่งส่วนนี้มักจะ Set กันระหว่าง 2% — 5% เข้าไปใน Treasury ของทีม ก็ขึ้นกับว่าทีมงานจะนำส่วนนี้ไปจัดการอะไรในโปรเจคของตัวเอง โดยทางทีม Aimbot ทำการ Set ค่าดังนี้</p><p>Phase#1: Tax Buy/Sell 5% โดยจะมีการจัดการ Tax Fee</p><ul><li>1% Bot Funding : เป็นเงินต้นสำหรับ Bot ใช้ในการ Trade โดยปัจจุบันมีกระเป๋าที่ใช้ในการเทรด 4 กระเป๋า</li><li>2% Reward Wallet : แบ่งเงินบางส่วนให้กับ Holders คนที่ยังมี Loyalty กับระบบที่ยังถือ Token อยู่</li><li>1% Development and Marketing: ใช้เป็น Run Way ในการพัฒนาโปรเจค</li><li>1% Team : เงินเดือน Dev</li></ul><p>ในวันที่ 4 กันยายน 2023 ที่ผ่านมาทางทีมงานได้มีการประกาศผ่านทาง Twitter ของ Aimbot เรื่องปัญหาสภาพคล่องของ $AIMBOT Token ซึ่งทางทีมมองว่าถ้าสภาพคล่องมีขนาดที่ใหญ่ขึ้น จะสามารถรับ Position ที่ใหญ่ได้ และส่งผลต่อ Tax Fee ที่มากขึ้น พร้อมกับผลกระทบในเรื่องของ Price Impact ก็จะน้อยลงด้วย อันนี้เราต้องทำความเข้าใจก่อนว่าตัว $AIMBOT LP นั้น ถูกวางไว้ใน Uniswap V2 ที่ไม่ใช่ Concentrated Liquidity มันเลยต้องใช้เงินทุนปริมาณมากเพื่อที่จะทำให้เกิด <strong>“Deep Liquidity”</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Hzv9Let0VIIzNum4kAiXqw.png" /><figcaption>Aimbot ประกาศเรื่องเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง Tax Fee ในวันที่ 4 กันยายน 2023</figcaption></figure><p>โดยการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว เป็นเพียงหัก 0.5% ออกมาจากส่วนที่จะแบ่งให้กับ Reward Wallet เพื่อมาใช้เป็นสภาพคล่องให้กับ $AIMBOT LP โดยการเพิ่ม LP จะไม่ทำอัตโนมัติ แต่จะมีการเพิ่มเป็นรอบๆ โดยจะมีการประกาศผ่าน Telegram</p><p><strong>Tax Distribution Wallets</strong></p><p><strong>AI Bot Funding Wallet</strong>: 0x88054E4FF95395d43286b52D97451C71a974D8c9</p><p><strong>Development &amp; Marketing Wallet</strong>: 0x053452273BF610FCd20013395d3A2A03a28AEdb1</p><p><strong>Reward Wallet</strong>: 0x93314Ee69BF8F943504654f9a8ECed0071526439</p><p><strong>Team Wallet</strong>: 0xc82fd3A92FaaE62160bEc3942633533824C94977</p><blockquote>Note: ในส่วนของ Reward Wallet/Contract นั้นจะถูก Transfer แบบ Manual จาก Profit Wallet</blockquote><p><strong>Trading Bot Wallet</strong></p><p><strong>Wallet#1</strong>: 0xE03a775f364612688C1C897eFCf84812f9b14e5C</p><p><strong>Wallet#2</strong>: 0x9e678213687F03B73D931aAe4019409C6A052050</p><p><strong>Wallet#3</strong>: 0x0863433f1cfe32e73630C8D626D9CB04fc733f79</p><p><strong>Wallet#4</strong>: 0x2d307C7154Bef1a2e6Ae5CE68d2F839c60Ea0B50</p><blockquote>Note: การที่เรารู้ Wallet ที่ใช้ในแต่ละหน้าที่ของตัว Protocol ทำให้เราสามารถตรวจสอบความโปร่งใส หรือว่าใช้ในการตั้ง Alert เวลามีการโอนหรือขายเหรียญในรูปแบบที่ผิดปกติได้</blockquote><h4><strong>Revenue Sharing Model</strong></h4><p>75% ของกำไรที่เกิดจาก Trading Bot นั้นได้ถูกแบ่งไปที่ Reward Pool โดยเราสามารถที่จะเข้าไปดู Reward Pool ได้ที่ <a href="https://www.aim-bot.app/portfolio">Aimbot Portfolio</a> โดยใน Live Feed จะมีในส่วนของ Tax Fee และ Profit Sharing ที่แบ่งมาให้กับ Investor แล้ว โดยตั้งแต่ Launch Project มาสามารถสร้างผลตอบแทนได้ 356.01 $ETH (อ้างอิง ข้อมูล ณ วันที่ 9 กันยายน 2023)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3u8GcVFiFy2oYIZutNSoeQ.png" /><figcaption>Reward Pool Live Feed เป็น Dashboard จากทาง Aimbot ที่จะบอกสัดส่วนในการแบ่งผลกำไรให้กับ Holders</figcaption></figure><h3><strong>Roadmaps</strong></h3><p>โดยปัจจุบันเข้าสู่ Beta Phase ที่เหลือการพัฒนาในส่วนของ</p><ul><li>การปรับ Tracker Rule ในการใช้ทำ Profit Sharing ส่วนตัวตอนนี้มองว่ามันไม่มีเงื่อนไขในเรื่องของการถือ Tokens ทุกคนแค่ถือในกระเป๋าแล้วคิดจากว่าเป็นกี่ %Share ของคนถือ Tokens ทั้งหมด</li><li>Upgrade ในส่วนของ Conscious Layer ในส่วนของการเก็บข้อมูล Decision Making กับพฤติกรรมของเหรียญในอดีต</li><li>Upgrade Aimbot 2.0</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Dfd7zsT8qQ03RRS8d_Ibuw.png" /><figcaption>Aimbot Roadmaps</figcaption></figure><h4>ความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน</h4><ul><li>พอไม่มีการตั้งเงื่อนไขในส่วนของ Eligibility ในการรับ Profit Sharing มันทำให้เกิดแรงเทขายได้ง่ายเกินไป</li><li>ไม่มีกรอบระยะเวลาในการจ่าย Revenue Sharing ที่ชัดเจน ตัว Bot Rev Share จะถูกโอนกำไรจากกระเป๋ากลางไปที่ Smart Contract “Rev Share” ในการที่ให้คนมากด Claim</li><li>ไม่มีการ Punishment เพื่อสร้างความ Loyalty กับระบบ</li></ul><h3><strong>Token Analysis</strong></h3><p>Token ถูก Deploy ด้วย <strong>Aimbot Deployer</strong>: 0x077905FA422A6C1f45Ad81D305e15dD94f8af56E</p><p>โดยได้รับการ Funding จาก Wallet Address: 0x88054e4ff95395d43286b52d97451c71a974d8c9</p><p>ในตอนเริ่มต้นโปรเจคได้รับ Funding 2.75 $ETH ตัว <strong>Aimbot Deployer ไม่ได้ผ่านการใช้ในการ Deploy Token อื่นมาก่อน ไม่เคยมีประวัติการ Rug</strong></p><ul><li><strong>1 Launched</strong></li><li><strong>0 Rugged</strong></li><li><strong>1 Deploys</strong></li></ul><p>ตัว Token มีการ <strong>Lock LP เป็นระยะเวลา 1 ปี สิ้นสุด ณ วันที่ 4 สิงหาคม 2024</strong> ต้องมาดูว่าทางทีมจะทำการ Relock กลับไปหรือไม่? แต่ส่วนตัวมองว่าปลอดภัยในระดับหนึ่งถึงแม้จะไม่เท่าการ Burn LP ก็ตาม เพราะเรายังมีระยะเวลา 1 ปีเป็นอย่างน้อย เพื่อดูว่าทีมงานจะดึง LP ออกหรือไม่?</p><p>ตัว Smart Contract ผ่านการ Verified แต่<strong>ไม่มีการ Renounce เพราะฉะนั้นตรงนี้จะเป็น Concern เช่นกันเนื่องจากทาง Developers สามารถปรับเปลี่ยนเงื่อนไขบางอย่างใน Smart Contract ได้</strong></p><p><strong>AIMBOT Contract Address</strong>: ไม่เป็น Honey Pot ซื้อแล้วสามารถที่จะขายออกมาได้ แต่ถ้าเป็น Honey Pot ซื้อแล้วจะออกไม่ได้</p><h4><strong>Fresh Wallet Ape</strong></h4><p>เราใช้ Logic ที่ว่า Fresh Wallet มักจะเข้าซื้อ Token ใหม่ๆ ที่มักจะมี Potential ในการเพิ่มขึ้นของราคา หรือหาตัวที่ค่อนข้าง Moon ได้เสมอ ถ้า Token ไหนมี Fresh Wallet เข้าซื้อเยอะๆ โอกาสที่จะไปได้ไกลก็จะมีมากกว่า เพราะมองว่า Fresh Wallet เหล่านั้นอาจจะรู้ Insight อะไรบางอย่าง หรือรู้จักกลุ่มของ Developers</p><p><strong>Fresh Wallet: 2 Wallets</strong></p><h4><strong>First Holder Status</strong></h4><p>เป็นกลุ่มคนที่เข้าซื้อเหรียญ $AIMBOT ในกลุ่มแรก ยังคงถืออยู่หรือขายทิ้งออกไปแล้ว ตัว $AIMBOT <strong>เริ่มให้มีการเทรดในวันที่ 3 สิงหาคม 2023</strong> โดย Percentage ตรงนี้คิดจากคนทั้งหมดที่ซื้อในช่วงวันแรกของการเทรด</p><p><strong>Total — Sold : 70%</strong></p><p><strong>Partial — Sold : 22%</strong></p><p><strong>Hold : 8%</strong></p><p><strong>Buy More: 0%</strong></p><h4><strong>Smart Contract Checker</strong></h4><p>สิ่งที่เราต้องเก็บไว้เป็น Concern คือส่วนของ <strong>ETH Draining</strong> และ <strong>Fake Token Approval</strong> ซึ่งทาง <a href="http://de.fi/">De.Fi</a> ได้ทำการเตือนไว้เบื้องต้นและเป็น High Risk Item ทำให้ทาง <a href="http://de.fi/">De.Fi</a> ไม่ได้ให้ Security Score กับทาง Aimbot</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_mZctVQ1k03UqufUFh8loQ.png" /><figcaption>Aimbot Smart Contract Checker จากทาง De.Fi</figcaption></figure><p>เมื่อลองทำการ Check ตัว Smart Contract ของอีก Project หนึ่งที่มีการจ่าย Dividend Token ในแบบเดียวกัน โดยที่ Holders ไม่จำเป็นต้อง Staking ตัว Token ในระบบ อย่างโปรเจคที่มีชื่อว่า <strong>Linq</strong> พบว่ามี Function ที่โดนเตือนคล้ายกันคือ <strong>“ETH Draining” และ “Fake Token Approval”</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-tNpDN_DbFDtrHG45G5g7A.png" /><figcaption>Linq Smart Contract Checker จากทาง De.Fi</figcaption></figure><p>เมื่อทำการเช็ค Transaction ของ Aimbot Token ของ Address ที่เป็น Top Holders ทุกครั้งที่มีการซื้อขายจะมีส่วนนี้ติดมาตลอด <strong>“AIMBOT_Dividends”</strong> ถ้าตามที่ Smart Contract Checker เตือน ส่วนนี้จะเป็น Fake Token Approval</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OZU3xc8HKK8-j8O0T8kUpA.png" /><figcaption>Aimbot Transactions</figcaption></figure><p>ส่วน Function ของ ETH Draining ตรงนี้มีความเป็นไปได้ที่จะเป็น Function ที่ทำการจ่าย ETH เวลาคนเวลาคนไปกด Claim $ETH ใน Reward Pool ซึ่งข้อ Concern ต่างๆ ที่ Smart Contract Checker เตือนเราควรไปตรวจสอบใน Smart Contract อีกที เนื่องจากการ Check ในรูปแบบนี้เป็นเพียงการตรวจสอบเบื้องต้นเท่านั้น บางครั้งเวลาโปรแกรมตรวจจับ Function บางอย่างที่มีความเสี่ยง มันจะไม่ได้ดูเงื่อนไข ความสัมพันธ์ใน Code ว่า Function อะไรที่ควบคุม Risk Function อีกทีหรือไม่?</p><h4><strong>Token Distribution</strong></h4><p>มีอยู่ 4 Clusters ที่ถือเหรียญมากกว่า 2% ที่มองว่าเป็น Dump Risk Potential</p><p>แต่เมื่อตรวจสอบไปใน<strong>จุด Cluster “สีส้ม” พบว่าเป็นส่วนของทาง “Bitget”</strong> ที่มีการ Hold เหรียญ $AIMBOT ได้มีการโอนเหรียญออกไปยัง Wallet Address ทั้ง 6 Wallets โดยเราจะไม่สามารถตรวจสอบได้ว่า ทั้ง 6 Wallets นั้นเป็นคนคนเดียวกันหรือไม่ และ ถ้าเป็นคนเดียวกันจริง เจ้าของ Wallet ยังเหลือ $AIMBOT ที่ถือไว้อีกเท่าไรใน Bitget</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hyz11MQeLd5odWw8ztSebA.png" /><figcaption>Aimbot Token Distribution จากทาง <a href="https://app.bubblemaps.io/eth/token/0x0c48250eb1f29491f1efbeec0261eb556f0973c7">Bubble Maps</a></figcaption></figure><h4><strong>Holders Analysis</strong></h4><p>Top 20 Holders ส่วนใหญ่จะซื้อ $AIMBOT Token ในช่วงวันที่ 3 สิงหาคม ถึง 21 สิงหาคม 2023 ตามกรอบสีม่วงในภาพ โดยถือ Token ทั้หมดรวมกันอยู่ที่ 27.59% ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็น $AIMBOT LP บน Uniswap V2 อยู่ที่ 2.75% ซึ่งจากการตรวจสอบข้อมูลมีเพียง 5 Wallets เท่านั้นที่มีการขาย $AIMBOT บางส่วนออกไป ซึ่งส่วนตัวมองว่า Holders เน้นถือกับซื้อเพิ่มซะส่วนใหญ่ ไม่ค่อยมีการเทรดกันมากนัก ในมุมมองส่วนตัวถ้า Holder ไม่ได้มีการเทรดมาก และไม่ค่อยเปลี่ยนลำดับซักเท่าไร ตรงนี้จะค่อนข้างเป็น Floor Price ให้กับ $AIMBOT เพราะถ้าเกิด Dip แรงๆ กลุ่มคนเหล่านี้ก็พร้อมที่จะซื้อ $AIMBOT เพิ่ม</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0pIH6rew2fe23ORV62Y2FA.png" /><figcaption>กรอบเวลาตั้งแต่ 3 สิงหาคม ถึง 21 สิงหาคม 2023 ที่ Top Holders มีการสะสม</figcaption></figure><h3><strong>Aimbot Trading Statistic</strong></h3><p>พอมาเป็น Trading Bot ที่ Bot ทำการเทรดของมันเอง ให้เรานึกถึง EA Bot ในวงการ Forex การที่เราจะดูว่า Logic มัน Work ไหม มันทำกำไรได้ไหม เราก็ต้องมาตรวจสอบในส่วนของค่าทางสถิติในการเทรดของตัว Bot จาก Dashboard ในส่วนของ Reward Pool Live ส่วนนี้จะเป็นส่วนที่แบ่งมาให้กับ Holders</p><ul><li>2% จาก Tax Fee 5% (40% ของ Tax Fee ทั้งหมด)</li><li>75% ของ Trading Bot Profit</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3u8GcVFiFy2oYIZutNSoeQ.png" /><figcaption>Aimbot Reward Pool Live Feed</figcaption></figure><p>เราจะเห็นว่า Reward ที่แบ่งให้ Holders ตั้งแต่ Project Launch จะอยู่ที่ 356.46 $ETH โดยจะถูกแบ่งเป็น Tax Fee 54.2% ส่วนกำไรจาก Trading Bot จะอยู่ที่ 45.8%</p><p>จากข้อมูลการปิด Position ของ Aimbot ตั้งแต่วันที่ 10 สิงหาคม ถึง วันที่ 8 กันยายน 2023 มีจำนวนการเทรดทั้งหมดที่ไม่รวม Position ที่ยังถืออยู่ (Hold Positions) อยู่ที่ 785 Positions โดยมีอัตราส่วนของการชนะ (Win Rate) อยู่ที่ 65.99% โดยที่ Aimbot มีการเทรดด้วย Position Size หลายขนาดดังตาราง ซึ่งส่วนใหญ่จะเทรดที่ขนาด 0.05 $ETH</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*avY12JTpEgaX4Hfg6nFy_A.png" /><figcaption>Aimbot Position Size ระหว่างวันที่ 10 สิงหาคม ถึง 8 กันยายน 2023</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*EBwAPqGCCOX8JCsh0yxcyw.png" /><figcaption>Aimbot Profit/Loss Distribution และ Aimbot Trading Statistic</figcaption></figure><p>โดยมีขนาดของการชนะที่สูงที่สุด (Max Win) อยู่ที่ 2.08 $ETH และมีขนาดของการแพ้ที่มากที่สุด (Max Loss) เท่ากับ -0.05 $ETH นั้นคือขนาดของ Position Size ที่ใหญ่ที่สุดที่ Aimbot เปิด คือปล่อยให้ขาดทุนไปทั้งหมดจน Position เท่ากับ 0</p><p>ซึ่งถึงแม้ว่าเราจะรู้ Win Rate ของทาง Aimbot ว่าเป็นที่น่าพอใจ ไม่ได้แย่กว่าการโยนหัวก้อยที่มีความน่าจะเป็นที่ชนะหรือแพ้พอๆ กันที่ 50% แล้ว แต่นั้นก็อาจจะไม่สำคัญเท่ากับการรู้ว่าการเทรดในแต่ละครั้งของ Aimbot สามารถที่จะทำกำไรในแต่ละครั้งได้เท่าไร เมื่อมีการรวมค่าความเสียหายที่เกิดจากการ Loss เข้าไปด้วย</p><p>นั้นหมายความว่าถึงคุณจะมีระดับการชนะที่มากกว่าการโยนหัวก้อย 60% , 70% หรือ 80% ก็ตาม แต่ถ้าขนาดการแพ้โดยเฉลี่ยของคุณ มีขนาดที่ใหญ่กว่าขนาดของการเทรดชนะ มันก็ทำให้ผลการเทรดของคุณ หรือ Bot ในระยะยาวพบกับการขาดทุนได้ เราจึงต้องมาดูค่าทางสถิติที่ใช้ในการเทรดที่มีชื่อว่า “Expectancy Ratio” เป็นการวัดผล นอกเหนือจากดูแค่ Win Rate</p><h4><strong>Expectancy Formula</strong></h4><p><strong>Expectancy = (Avg. Win * Win Rate) + (Avg. Loss * Loss Rate)</strong></p><p>จากข้อมูลเบื้องต้นของ Aimbot เราจะได้ Expectancy ออกมาอยู่ที่ 0.14 ETH นั้นแปลว่าการเทรดในแต่ละครั้งของ <strong>Aimbot มีโอกาสได้กำไรเพิ่มขึ้น 0.14 $ETH</strong></p><p>นอกจาก Expectancy แล้ว ยังมีในส่วน Profit Factor ที่จะทำการวัดว่าเวลากำไร เรากำไรไปมากกว่าขาดทุนกี่เท่า โดยมีสูตรในการคิดดังนี้</p><h4>Profit Factor Formula</h4><p>Profit Factor = Total Profit/ Total Loss</p><p>ซึ่งตัว Aimbot มี Profit Factor อยู่ที่ 17.32 เท่า ถือว่าค่อนข้างสูง เวลาได้กำไรได้เยอะ กว่าผลการขาดทุน 17.32 เท่า</p><h4><strong>Daily Close Position</strong></h4><p>โดยมีประมาณการปิด Position เฉลี่ยประมาณ 20 Positions โดยในวันที่ 27 สิงหาคม กับ 3 กันยายน มีการปิด Position มากกว่าปกติที่ 92 Position และ 72 Position ตามลำดับ ซึ่งในวันที่ 27 สิงหาคม เป็นวันที่ Bot มีการเทรดที่พ่ายแพ้เยอะที่สุดอยู่ที่ 73 Positions จากทั้งหมด 92 Positions ( 78%) ซึ่งการแพ้ที่เยอะมากๆ อาจจะไม่ใช่ปัญหา ถ้าเรารู้ค่าสถิติในการเทรดอย่าง Expectancy และ Profit Factor ของทาง Aimbot ตาที่ชนะมันจะ Cover ตาที่ Loss ไปเอง เพราะเอากำไรในสัดส่วนที่เยอะ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3_xC8c7_U3wY2uko9k2cEA.png" /><figcaption>Aimbot Daily Close Position</figcaption></figure><p>คำถามถัดมาที่เราจะถาม แล้ว Aimbot มีการ Hold Position นานแค่ไหนก่อนที่จะมีการปิด Position นั้นเพื่อทำกำไรหรือตัดขาดทุน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PKl1DcqgJEEZ6nP1EnQ2Kw.png" /><figcaption>Aimbot Holding Period Distribution</figcaption></figure><p>ระยะเวลาในการถือ Position จะอยู่ในช่วงเวลา 0–500 นาทีซะเป็นส่วนใหญ่ แต่ถ้าเราคิดจากความผันผวนของเวลา (Standard Deviation ของ Holding Period) เราจะได้ว่าสัดส่วนข้อมูลการถือส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วง 0–2000 นาที ที่ครอบคลุมข้อมูล 98% (2SD) โดยในชุดข้อมูลถัดไปเราจะลองมาดูในส่วนของ กำไรที่ Aimbot ทำได้เทียบกับระยะเวลาที่ถือ Position ก่อนที่จะปิด</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FMqpK1obhtQJNKpIWW9PWA.png" /><figcaption>Scatter Plot Between Profit and Holding Period above 2,500 Min.</figcaption></figure><p>จากข้อมูลจะพบว่า ด้วย Strategy ของ Aimbot ที่ Focus “New Launch Token” การถือ Token ที่นานขึ้น ก็ไม่ได้แปลว่าจะได้กำไรที่เยอะขึ้น โดยเราจะเห็นจากข้อมูลว่าส่วนใหญ่มีการกระจุกตัว จากการถือ Token ในระยะเวลา 0–480 นาที</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Iag6hEV2X1OxRmL1ygxxBw.png" /><figcaption>Scatter Plot Between Profit and Holding Period below 480 Min.</figcaption></figure><p>ในส่วนของสัดส่วนของการ Cut Loss ตัว Aimbot มีส่วนในการ Cut Loss ส่วนใหญ่จะอยู่ที่</p><ul><li>Cut Loss 40% เป็นสัดส่วน 19.9% ของ Losing Trade ทั้งหมด</li><li>Cut Loss 60% เป็นสัดส่วน 18.7% ของ Losing Trade ทั้งหมด</li><li>Cut Loss 80% เป็นสัดส่วน 19.9% ของ Losing Trade ทั้งหมด</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7gXnodwPDeloqIjY3Yr4Lg.png" /><figcaption>Aimbot Cut Loss Composition</figcaption></figure><blockquote>Note: ในส่วนของ Cut Loss ที่ 100% มองได้ 2 มุมคือ Token ไม่ได้มีการ Rug Pull แต่มูลค่าของเหรียญลดลงเรื่อยๆ จนมีค่าเข้าใกล้ 0 หรือ เหรียญที่เข้าไปเทรดเกิดการ Rug Pull</blockquote><p>จากข้อมูลเบื้องต้นในส่วนของค่าสถิติในการเทรดของ Aimbot ก็ทำให้เห็นภาพคร่าวๆแล้วว่า Autonomous Sniping Bot ของ Aimbot นั้นสามารถที่จะทำกำไรได้ โดยเราสามารถที่จะคอยติดตาม Trading Position ที่ยังถืออยู่ (Current Holding) และ Position ที่มีการปิดไปแล้ว (Close Positions) ได้จาก<a href="https://www.aim-bot.app/portfolio"> Aimbot Portfolio Tracker</a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sbGxRf_VjQG5Jm8MI1mxCA.png" /><figcaption>Holding Dashboard</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FP7y5qu2mCq1V_dAP_Rm2A.png" /><figcaption>Sell Side Dashboard</figcaption></figure><h3><strong>On-Chain Data</strong></h3><p>ข้อมูลจาก Dune Analytic พอว่า Dashboard ของ <a href="https://dune.com/whale_hunter/aimbot">Whale_Hunter</a> มีตัวเลข Cumulative ของ Revenue แตกต่างจาก Aimbot Dashboard ในส่วนของ Reward Pool Live</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*argRbGjqIy8eNWLaCuTfFA.png" /><figcaption>Aimbot Cumulative Revenue จาก Whale_Hunter Dune Analytic Dashboard</figcaption></figure><ul><li>Reward ที่ได้จาก Trading Bot 163.05 $ETH โดยผลตอบแทนส่วนนี้แบ่งมาจาก 75% ของผลกำไรทั้งหมดที่เกิดจาก Trading Bot ดังนั้น Total Bot Revenue ส่วนนี้จะอยู่ที่ (163.05 $ETH / 0.75) = 217.4 $ETH</li><li>Reward ในส่วนของ Tax Fee ที่แสดงใน Reward Pool Live เท่ากับ 193.41 $ETH โดยในส่วนนี้จะเท่ากับ 2% จาก Tax Fee 5% นั้นแปลว่าการแบ่งให้ Reward Pool เป็นสัดส่วน 40% ของ Tax Fee ทั้งหมด 193.41/0.4 = 483.52 $ETH</li></ul><p>เพราะฉะนั้นรายได้ทั้งหมดตั้งแต่เปิดมาจะเท่ากับ 700.92 $ETH โดยจะมาจาก Tax Fee 68.98% และ Trading Bot 31.02%</p><p>ในส่วนของ Dune Dashboard ของ Whale_Hunter ข้อมูลจะไม่ตรงกับทาง Aimbot Dashboard ตรงนี้เราจะได้สัดส่วนของ Tax Fee อยู่ที่ 80.06% ของรายได้รวมทั้งหมด ส่วน Trading Bot มีสัดส่วนของรายได้อยู่ที่ 19.94%</p><p>และส่วนตัวลองเทียบข้อมูลในวันและเวลาเดียวกันในหัวข้อ Cumulative Revenue กับ Dune Dashboard ของ Emc_Labs กับทาง Whale_Hunter ก็มีความแตกต่างเช่นกัน ดังนั้นในส่วนสุดท้ายของการทำ Relative Valuation ที่เราจะใช้ Total Revenue และ RevShare เพื่อคิด P/E และ P/S จะทำเป็น Range ออกมา</p><h4><strong>Cumulative Revenue</strong></h4><p>ถ้าดูจาก Dashboard ของ Whale_Hunter เพื่อใช้ดูการพัฒนาในส่วนของสัดส่วน Trading Bot และ Tax Fee ในระยะยาวเราควรเห็นสัดส่วนของ Trading Bot Revenue เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ เพื่อที่ตัว Protocol ไม่พึ่งการ Farm Tax Fee มากจนเกินไป เพราะส่วนนี้ค่อนข้างที่จะ Sensitive กับ <strong>“Trading Volume”</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/698/1*WaMZ09JolUzPI_2VsSyvXQ.png" /></figure><p>จากข้อมูลข้างต้นสัดส่วนของ Cum. Bot Revenue เพิ่มขึ้นจาก 3.09% มาเป็น 19.94% ถ้าเรายึดข้อมูล Dashboard ของ Whale_Hunter ดังนั้นในอนาคตเราควรเห็นส่วนนี้เติบโตขึ้น เพราะ Tax Fee 5% สัดส่วน 1% จะถูกแบ่งให้กับ AI Fund Bot เพื่อใช้ในการเทรด เมื่อเงินทุนที่ใช้ในการเทรดเติบโตเพิ่มขึ้นทั้งจากกำไรในการเทรดและ Tax Fee ในอนาคตตัว Position Size ก็มีโอกาสที่จะเทรดขนาดที่มากกว่า 0.05 ETH และมีโอกาสสร้างการเติบโตที่มากขึ้นในส่วนของ Cum. Bot Revenue</p><h3><strong>Relative Valuation</strong></h3><p>$AIMBOT Market Cap. $11,849,103 (อ้างอิงจากราคา ณ วันที่ 9 กันยาน 2023)</p><p>แหล่งข้อมูลรายได้ของ Aimbot เราใช้จาก 2 แหล่ง</p><ul><li>Aimbot Dashboard: Total Fee 700.92 $ETH และ Total Revenue 356.46 $ETH ตั้งแต่เริ่ม Launch จนถึงปัจจุบัน (ระยะเวลา 39 วัน)</li><li>Whale_Hunter Dashboard: Total Fee 866.24 $ETH และ Total Revenue 406.94 $ETH ตั้งแต่เริ่ม Launch จนถึงปัจจุบัน (ระยะเวลา 39 วัน)</li></ul><p><strong>Expected Annual Fee ที่ราคา ETH $1,633</strong></p><ul><li>Aimbot Dashboard: 700.92/39 * 365 * 1,633 = $10,713,304</li><li>Whale_Hunter Dashboard 866.24/39 * 365 * 1,633 = $13,238,923</li></ul><p><strong>P/E Ratio</strong></p><ul><li>Aimbot Dashboard: $11,849,103/$10,713,304 = 1.11</li><li>Whale_Hunter Dashboard: $11,849,103/$13,238,923 = 0.89</li></ul><p><strong>เพราะฉะนั้น PE Range ของ Aimbot จะอยู่ที่ 0.89–1.11</strong></p><p><strong>Expected Annual Revenue ที่ราคา ETH $1,633</strong></p><ul><li>Aimbot Dashboard: 356.46/39 *365 * 1,633 = $5,447,851</li><li>Whale_Hunter Dashboard 406.94/39<em>365</em>1633 = $6,219,347</li></ul><p><strong>P/S Ratio</strong></p><ul><li>Aimbot Dashboard: $11,849,103/$5,447,851 = 2.17</li><li>Whale_Hunter Dashboard: $11,849,103/$6,219,347 = 1.91</li></ul><p><strong>เพราะฉะนั้น PS Range ของ Aimbot จะอยู่ที่ 1.91–2.17</strong></p><p>ในมุมของการเปรียบเทียบ เราจะไม่สามารถรู้ได้เลยว่าตัวเลข P/E หรือ P/S ที่เราคิดออกมานั้นมีความถูกหรือความแพง เราต้องเปรียบเทียบกับ Project อื่นๆ ที่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน ซึ่งสำหรับ Aimbot ตัวที่ใกล้เคียงในการเปรียบเทียบมากที่สุดจะเป็นโปรเจคที่มีชื่อว่า Metal Tools ($METAL) ที่ได้มีการปล่อย Autonomous Sniping Bot ออกมาเมื่อวันที่ 4 กันยายนที่ผ่านมา นอกจากนี้เราอาจจะเทียบเคียงในการเปรียบเทียบกลุ่ม TG Bot ที่ได้มีการกล่าวในช่วง Intro ก็ได้เหมือนกัน เนื่องจากกลุ่ม TG Bot ส่วนใหญ่ Token จะแบ่ง Revenue ออกเป็น 2 ส่วนที่ได้มาจาก Tax Fee และ Main Service</p><h3>Technical Analysis</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YpOZkvpZLiWGUuqRTU36QA.png" /><figcaption>Aimbot Price Time Frame H4</figcaption></figure><p>สภาวะราคาในปัจจุบัน ในส่วนของการวิเคราะห์โครงสร้างของราคา (Price Structure) โดยราคาได้มีการตกลงมาต่ำกว่าเส้นสีแดง ChoCh (Change of Character) เปลี่ยนแปลงจาก Up trend ที่มีการวิ่งของราคามาตั้งแต่วันที่ 22 สิงหาคม จนมาถึงปลายเดือนวันที่ 30 สิงหาคม กลับตัวเป็น Down Trend โดยมีกรอบในการเทรดอยู่ระหว่าง $7.86 ถึง $15.65</p><p>ซึ่งการปรับตัวของราคาจาก Peak ที่ $22 ลงมาใกล้กับขอบล่างในกรอบการเทรด ถือว่าเป็นการ Retrace ตามสัดส่วนของ Fibo Retracement (Peak-to-Trough) 78.6% โดยการที่จะเปลี่ยน Up Trend อีกครั้ง ควรที่จะต้อง Break ระดับราคา $15.65 ให้ได้ (Break Out Structure, BoS)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hf7Rl63XwordsJvpOAFiIQ.png" /><figcaption>Aimbot Price Time Frame H4 with Fibo Retracement</figcaption></figure><blockquote>Disclaimer: ในส่วนสุดท้ายนี้อยากจะเน้นย้ำในส่วนของเนื้อหาทั้งหมดจัดทำขึ้นมาเพื่อเป็นจุดมุ่งหมายเพื่อการศึกษาเท่านั้น เพื่อให้ผู้อ่านได้เห็นถึง Framework ที่ใช้ในการวิเคราะห์ Protocol ในโลกคริปโต ไม่ใช่การแนะนำการลงทุนแต่อย่างใด ผู้อ่านควรศึกษาและประเมินความเสี่ยงเพิ่มเติมด้วยตัวเองก่อนการเก็งกำไรหรือลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลนั้นๆ</blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7523392fe826" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Protocol Trilemma]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/protocol-trilemma-5a81007fe638?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5a81007fe638</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 05 Sep 2023 04:54:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-05T04:54:42.229Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>บทนำ</h3><p>ถ้าเจอ Winning แล้วต้องอยู่กับมันให้นาน ตัวที่ชนะ ระยะเวลาจะเป็นตัวช่วย Leverage</p><p>จากการที่เห็น Smart Money ที่ตาม Track หลายคนจะเจอสภาพ ต้องการที่จะทำ Rotation ในสภาวะตลาดหมี (Bear Market) <strong>ในการขายตัวที่เป็น Leader ตลาดหลังจากที่มีการขึ้นมาแล้ว 10x หรือ 20x</strong> แล้ววนไปให้เหรียญตัวใหม่ ด้วยความที่มีความคิดที่ว่า Upside Gain มากกว่าเพราะเหรียญเล็กกว่า</p><p>แต่สุดท้ายกลับพบว่าการวนหาเหรียญใหม่จะทำให้ตัวเองวนไปเจอ <strong>“ความ Rug”</strong> ในโลกคริปโต <strong>“Rug ไม่ต้องการเวลา”</strong> บอก Rug กันรวดเร็วทันใจ 2–3 ชั่วโมง เหรียญบางเหรียญดูค่อนข้างมี Product Market Fit เอามากๆ ที่เข้ามาแก้จุด Pain Point บางอย่าง แต่สุดท้ายทีมมันจะเลิกทำเอาดื้อๆ พร้อมหายไปกับ Tax Fee ที่ Farm มาจนเต็มอิ่ม นั้นคือ Risk ที่เกิดขึ้นกับโปรเจคขนาดเล็ก แม้จะให้ Upside Gain แบบ Exponential แต่ก็มาพร้อมกับความเสี่ยง</p><p>ถ้าเราเจอตัวที่เป็น Leader ใน Field ใหม่ๆ ถ้าไม่มีปัจจัยภายนอกอะไรที่เปลี่ยนแปลงมากนัก การอยู่กับผู้ชนะ ย่อมง่ายกว่า ถึงแม้ว่าบางครั้งมันจะต้องมีการปรับตัวของราคาบ้าง มันเป็นธรรมชาติ เพราะคนที่ถือมาก่อนเรา เค้าก็ต้องขายทำกำไรออกไปบ้าง</p><h3>Protocol Trilemma</h3><p>ส่วนตัวผมชอบมองใน 3 Area นี้ซึ่งอาจจะ Cover 2 ใน 3</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/941/0*Fso-_coP1i993Pq3" /><figcaption>Protocol Trilemma created by Avareum Research</figcaption></figure><ul><li><strong>Useful/Product Market Fit</strong></li><li><strong>Tokenomic</strong></li><li><strong>Culture/Community Driven</strong></li></ul><h4>Useful/Product Market Fit</h4><p>ในเรื่องของ Product Market Fit ผมมีความเห็นในเรื่อง Protocol ที่สร้างออกมาแก้ไข Pain Point บางอย่างและต้องอยู่ในกระแส Theme หรือ Meta ในช่วงนั้น เพราะมันจะได้รับความสนใจและแรงส่งค่อนข้างมาก <strong>ให้นึกถึงเวลาเราเล่น Dota, RoV, LoL ตัว Meta แม่งมันจะโคตรโกง โคตรเก่ง</strong> ทั้ง Stat และ Skill Ultimate แต่ลองไปเล่นตัวที่มันเคยเก่งแต่ถูกปรับลดความสามารถดูซิ ตัวที่ไม่ใช่ Meta มันกากมาก คนเล่นให้เก่งได้แม่งต้องใช้ฝีมือ เพราะฉะนั้น ความง่ายคือการเล่นตัวที่เป็น Meta มักจะไปได้ไกลกว่า</p><p>ซึ่งจุดนี้เราก็ต้องไปแยกอีกนะ ตัว Meta ที่เป็น Main Stream ไปแล้ว อันนี้คนส่วนใหญ่รับรู้ Upside Gain อาจจะไม่ได้เยอะมาก แต่คุณก็สามารถที่จะเล่น Medium/Long Term ได้ เพราะมันปลอดภัยกว่า แล้วใช้เวลาเข้ามาเป็นตัวช่วยให้เกิด Price Discovery ในอนาคต ส่วนตัวที่อยู่ใน Meta แต่คนไม่ค่อยรู้เป็นตัวเล็กที่มาพร้อมความเสี่ยง ในมุมผมอาจจะเป็นตัวที่เล่นแบบ Beta Play หา Gain แบบเร็วๆ แล้วเอาไปสะสมตัวที่เรามองระยะ Medium/Long Term ซะมากกว่า</p><h4>Tokenomic</h4><p>ในช่วงแรกๆ เวลาคนพูดถึง Tokenomic จะพูดถึง ไอ้รูป <strong>“Pie Chart”</strong> มันเรียกว่า <strong>Token Distribution</strong> คนจะพูดแค่จุดนี้เท่านั้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/747/1*GFJ6heEkkNtILSktVTyDGQ.png" /><figcaption>Galxe Token Distribution</figcaption></figure><p>แต่ต้องบอกว่า ส่วนนี้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของ Tokenomic เท่านั้น ในมุมมองของผม มองว่ามันประกอบไปด้วย</p><ul><li><strong>Token Distribution</strong></li><li><strong>Token Mechanism</strong></li></ul><h4><strong>1. Token Distribution</strong></h4><p><strong>1.1 Distribution: </strong>ตัว Token นั้นถูกกระจายให้กลุ่มไหน ปริมาณเท่าไรบ้าง โดยเราจะสามารถแบ่งได้เป็น 4 กลุ่มด้วยกัน Team, Investor (Private/Seed Round), Retail Investor (Public Sale) และ Community ซึ่งอาจจะมีการทำหัวข้อย่อยต่างๆ มากมายให้เกิดความงง อย่างตัวอย่างของ <strong>“Kasta Token”</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/531/1*ww7YEIjhCthQMGSUtyyXIQ.png" /><figcaption>Kasta Token Allocation</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/511/1*yORB6EX1e4fPY4SBuKbSOA.png" /><figcaption>Summary Kasta Token Allocation by Cobie</figcaption></figure><p>จากตัวอย่างเราก็จะเห็นว่ามีส่วนของ Team ค่อนข้างเยอะ และ Reward 10% ของ Community ถือว่าน้อยมากสำหรับแบ่งให้คนมามีส่วนร่วมกับระบบ ซึ่งการทำ Allocation แบบนี้เราต้องมองในตัว Protocol ด้วยว่าอยู่ในประเภทไหน เพราะถ้าเป็น Protocol ในลักษณะ B2B มักจะแบ่งตัว Reward ไว้น้อย และแบ่งให้กับส่วนที่เป็นนักลงทุนรายใหญ่หรือ Partnership ค่อนข้างเยอะ แต่ถ้า Protocol นั้นๆ เป็นแบบ B2C การแบ่งแบบนี้ถือว่าไม่ค่อย Fair เท่าไร</p><p><strong>1.2 Vesting Schedule:</strong> แต่ละส่วนถูกปลดปล่อยตอนไหน มีการ Lock ก่อนปล่อยไหม แล้วสุดท้ายแต่ละส่วนจะปลดหมดใช้เวลากี่ปี ในส่วนนี้โปรเจคเล็กๆ ที่ทำละเอียดจะมีน้อยมาก ที่จะมาบอกว่า Clift หรือ Lock กี่ปี และมีการปล่อยหมดเท่าไร ส่วนตัวผมมองว่าค่า Default มันคือ “4 ปี” สำหรับโปรเจคระดับกลาง ถึง ใหญ่ ส่วน Project ขนาดเล็กตรงนี้ผมไม่ค่อยเห็น ส่วนมากจะแค่ “2 ปี” เท่านั้นที่เหรียญจะถูกปล่อยหมดทุกส่วน ในความเข้าใจผมมองว่าทีมเล็ก ที่ไม่มีการ Raise Fund มาต้องการเงินในส่วนนี้ไปใช้จ่ายไม่ว่าจะเป็นเรื่อง Operation หรือ เงินเดือนพนักงาน เป็นต้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/947/1*76ifgW8Jqgo--os8OEz5Aw.png" /><figcaption>Galxe Vesting Schedule by <a href="https://token.unlocks.app/project-galaxy">Token Unlocks</a></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/943/1*vxKHg_oafwx1T2gCXgL07A.png" /><figcaption>Unlock Description by <a href="https://token.unlocks.app/project-galaxy">Token Unlocks</a></figcaption></figure><p>ตัว Protocol ควรมีความชัดเจนในส่วนนี้ด้วยเช่นกัน และมีการบอกถึง Wallet Address ของตัวละส่วนไว้ใน Document เพื่อแสดงถึงความโปร่งใส ส่วนถ้าเรื่องความง่ายในการ Tracking การปล่อยเหรียญดังกล่าว ถ้าเราไม่ได้ Track Wallet ด้วยตัวเอง แนะนำว่าใช้ <a href="https://token.unlocks.app/"><strong>Token Unlocks</strong></a><strong> </strong>ในการเป็นตัวช่วยของคุณ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VjIpCPhk7VMhZQMZtecAhA.png" /><figcaption>Token Unlock User Interface</figcaption></figure><blockquote>Note: ในส่วนของ Protocol ที่ยกมาในเรื่อง Token Distribution และ Vesting Schedule ใช้เพื่อเป็นตัวอย่างเท่านั้น ไม่ได้เป็นการชี้แนะ ให้ลงทุนใน Token ดังกล่าว</blockquote><p>2. <strong>Token Mechanism</strong></p><ul><li>อันนี้รวมไปถึง Utility การใช้งาน การแบ่งรายได้ มีกลไกต่างๆยังไง</li><li>Project สร้าง Value ขึ้นมา แล้วมีการกักเก็บ Value ตรงนั้นยังไง (How to Accrue Value) หลังจากกักเก็บแล้ว มีการกระจายคุณค่านั้นออกไปหรือไม่?</li><li>เงื่อนไขในการกระจายคุณค่าหรือ Dividend ให้กับ Holders หละ มีข้อจำกัดหรือไม่ เช่น ต้อง Hold Token ปริมาณ xxx Tokens หรือ ต้อง Lock Token xxx Periods และการแจกจ่ายผลตอบแทนมีระยะเวลาที่แน่นอนหรือไม่ ทุก 1 Epoch หรือทุกกี่วัน สุดท้ายการที่จะ Control คนให้อยู่ในกฏในการรับผลตอบแทน ถ้าคุณทำผิดเงื่อนไขก็ต้องมีการลงโทษ (Punishment) ไม่ว่าจะเป็นการ Unstake ก่อนเวลาแล้วจะโดนหักของที่เอามา Stake หรือไม่ได้รับผลตอบแทนใน Epoch นั้นๆ เมื่ออยู่ไม่ครบ เป็นต้น</li></ul><blockquote>Note: อย่าแจกผลตอบแทนแบบ Random เพราะเงื่อนไขมันไม่ชัดเจน แล้วคุณมี Mechanism ในการ Random บน On-Chain ให้คนได้เช็คความโปร่งใสได้จริงไหม หรือทำ Random Off-Chain เพราะตรงนี้ถือว่าเป็น Negative Sentiment เหมือนกัน</blockquote><p>3. <strong>Culture/Community Driven</strong></p><p>จริงๆ ถ้าอ่านผ่าน Twitter Thread อันนี้ ผมค่อนข้างชอบในการพูดถึงเรื่อง Culture ซึ่งจะอิงไปในกลุ่มของพวก Meme Coin แต่มันก็สามารถที่จะเอามาประยุกต์ใช้กับคนที่ทำ Community ได้เหมือนกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/532/0*calsRtmX3fLstXEf" /></figure><p>Link: <a href="https://twitter.com/ZoomerOracle/status/1682745880590336000?s=20&amp;fbclid=IwAR3OKMlfepIVS41QE0R8t90cjWDFY65viYLxsHDr8FxrdUKL41YHqTt9Uic">https://twitter.com/ZoomerO.../status/1682745880590336000...</a></p><p><strong>Example</strong> Meme Culture</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/481/1*I5msxzvTiah45LDcKHn6pg.png" /><figcaption><a href="https://twitter.com/CaptDoubledown/status/1690221507459395584?s=20">Short Video</a> for $BITCOIN ticker made by Community Member</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/532/1*6NCMfjB2Uh4zPAbOPqEgnw.png" /><figcaption><a href="https://twitter.com/0xAbstracti/status/1667918861641949184?s=20">Short Video</a> made by Community Member &amp; NFT for $BITCOIN Ticker</figcaption></figure><p>Product ดีอย่างเดียว แต่ไม่รู้จัก Promote ตัวเองและไม่รู้จักเล่นกับ Meme ส่วนตัวมองว่า Drive ความกาวยาก ต้องยอมรับว่าในโลกคริปโตมันวนเวียนกับเรื่องพวกนี้ มันจะต่างกับโลก Traditional มากที่จะมาทำ Meme แล้วทำให้รู้สึกอยากซื้อหุ้น แต่ในโลกคริปโตมันต่างกันออกไป สิ่งต่างๆ เหล่านี้มันจะช่วยทำให้คนใน Community มีความแข็งแกร่งที่จะ Hold แบบไม่มีเหตุผล เพราะมันคือความเชื่อ และมันคือ Culture ไปแล้ว จุดนี้มันจะเหมือนกับว่า ณ จุดหนึ่งของราคา มันจะไม่ลงอีกแล้ว เพราะมันมีกลุ่มคนที่มีความเชื่อ Hold ราคาของ Token ไว้อยู่</p><h4><strong>Last But Not Least</strong></h4><p>ทั้งหมดขอออกตัวก่อนว่าเป็นมุมมองส่วนตัวที่มองเข้ามาในเหรียญๆ หนึ่ง อาจจะไม่ใช่ <strong>“Absolute Solution”</strong> ที่เราอาจจะนำมาเลือกเหรียญได้ แต่คิดว่าถ้าตัวเองเจออะไรที่เข้า Gap แล้วโปรเจคนั้นทำได้ 3 ด้านในแบบที่กล่าวมา ค่อนข้าง Perfect ไม่ว่าจะเป็น</p><ul><li>Product มีประโยชน์แก้บางอย่างได้จริง</li><li>มีรายได้จริง และสามารถแบ่งรายได้ตรงนั้นกลับไปที่ Treasury เพื่อเป็น Run Way ในการรัน Project ได้โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยเงินทุนภายนอกเพิ่มเติม</li><li>มีการแบ่งรายได้ให้กับ Holders ในรูปแบบของ ETH หรือ Stable Coin ที่ไม่ใช่ Native Token ของตัวเอง เราเรียกตรงนี้ว่า “Real Yield”</li><li>สร้าง Culture และ คนใน Community มีความแข็งแกร่ง</li></ul><p>หวังว่าทุกคนอ่านมาถึงจุดนี้จะได้ประโยชน์ไม่มากก็น้อย ในการเลือก Token อย่างมีเหตุผลมากขึ้น ไม่ตาม Influencer หรือเชื่อ Influencer แบบไม่ลืมหูลืมตา วิเคราะห์และรับผิดชอบการตัดสินใจของตัวเอง</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5a81007fe638" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[GMX Protocol]]></title>
            <link>https://blog.avareum.finance/gmx-protocol-5362c01b6d03?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5362c01b6d03</guid>
            <category><![CDATA[avareum]]></category>
            <category><![CDATA[avareum-research]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 20 Aug 2022 09:15:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-08-28T13:05:37.655Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yKKRgb_jkivuM48s-C2GXw.png" /></figure><p>ช่วงนี้กระแสใน Twitter เหล่า Crypto Researcher ต่างพูดกันในหัวข้อ “Real Yield” เนื่องจากหลาย Protocol ในอดีตที่ถูกสร้างขึ้นมาในปี 2021 ส่วนมากจะเป็น Protocol ที่แจกตัวผลตอบแทนเป็น Governance Token ซะส่วนใหญ่ ไม่ได้เกิดจากการแบ่งสัดส่วนของรายได้ของ Protocol กลับมาสู่คนที่ทำ Yield Farming หรือคนที่ถือ Governance Token โดยหลังจากที่เราได้ Governance Token มา คนส่วนใหญ่ก็จะทำการขายเททิ้งเพื่อเปลี่ยนเป็น Stable Coin เพราะไม่รู้จะเอา Governance Token ไปทำอะไรต่อนอกจากการ Vote เพื่อปรับเปลี่ยน Proposal บางอย่าง ทำให้เกิดแรงเทขาย (Sell Pressure) เหรียญเหล่านั้นและทำให้ราคาเกิดการปรับตัวลดลงอย่างมาก</p><p>ก่อนที่เราจะไปพูดถึงตัว GMX Protocol เรามาทำความเข้าใจคำว่า “Real Yield กันก่อนว่ามันคืออะไร</p><h3>Real Yield</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/878/1*DIA-1Rr2wRxAt5PvVbiUEw.png" /><figcaption>Yield Infographic จากผู้ใช้งาน Twitter <a href="https://twitter.com/shivsakhuja">@shivsakhuja</a></figcaption></figure><p>Yield มองในรูปของส่วนแบ่งที่ผู้ใช้งานหรือทำกิจกรรมบางอย่างบน Protocol นั้นๆ จะได้รับโดยตัว Protocol ก็จะจ่ายเป็น Governance Token กับ ส่วนแบ่งที่เกิดจากรายได้ของ Protocol โดย Yield ในแต่ละแบบจะมีคุณภาพไม่เท่ากัน ถ้าเป็น Yield ที่ได้รับจาก Governance Token ตรงนี้เราจะมองว่าเป็นผลตอบแทนที่ไม่ค่อยยั่งยืนซักเท่าไร (Unsustainable Yield) ให้นึกถึงการที่บริษัทจ่ายปันผลออกมาเป็นตัวหุ้นแทนที่จะเป็นส่วนแบ่งของรายได้ที่บริษัททำได้จริงๆ มันเหมือนการ Dilute Share ในโลกของ Traditional Finance ทำให้มูลค่าของสิ่งที่เราถือมันลดลงและส่วนแบ่งของกำไรที่เกิดขึ้นลดลงด้วยเช่นกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/863/1*_FR5kgVfOKX74aYJhYrk-g.png" /><figcaption>ภาพ Pizza เปรียบเทียบในเรื่องการแบ่งผลตอบแทน จากผู้ใช้งาน Twitter <a href="https://twitter.com/shivsakhuja">@shivsakhuja</a></figcaption></figure><p>ส่วน Yield ที่เกิดจากการแบ่งรายได้จาก Protocol ไม่ว่าจะเป็น Trading Fee, Service Fee, Mint/Burn Fee และค่า Fee ในรูปแบบต่างๆ ส่วนนี้เราจะมองว่าเป็นผลตอบแทนที่ยั่งยืนกว่า (Sustainable Yield)</p><h3>GMX</h3><p>หัวข้อที่เราจะมาพูดคุยเกี่ยวกับ <a href="https://gmx.io/#/">GMX Protocol</a> ที่เป็นหนึ่งใน Protocol ที่ให้ Real Yield กับผู้ใช้ และเป็นหนึ่งใน DeFi ที่อยู่ในหมวดหมู่ของ Decentralized Derivative Protocol ที่น่าสนใจ มีดังนี้</p><ul><li>ภาพรวม GMX Protocol และ Perpetual Trading (CEX และ DEX)</li><li>กลไกการทำงานและส่วนประกอบต่างๆใน GMX Protocol</li><li>เปรียบเทียบกับ Perpetual Protocol เจ้าอื่นๆ (Comparable Analysis)</li><li>ทีมงาน GMX Protocol และ ผลงานในอดีต</li><li>Auditor/Security</li><li>บทส่งท้ายของ GMX Protocol</li></ul><p>GMX เป็นแพลตฟอร์มสำหรับใช้ในการเทรด Decentralized Spot (Swap Token) และ Perpetual Exchange (Leverage Trading up to 30x)</p><p>โดยถ้าเราดูใน <a href="https://defillama.com/">Defi Llama</a> เราจะเห็นว่า GMX มี <a href="https://coinmarketcap.com/alexandria/glossary/total-value-locked-tvl">Total Value Locked (TVL)</a> ที่ไม่รวมปริมาณของการ Staking จะติดอยู่ในอันดับที่ 4 ของ Derivative Protocol โดยตัว GMX มี TVL อยู่ที่ $322.82M จะแบ่งเป็น TVL บน Arbitrum $236.04M และ TVL บน Avalanche $106.9M</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZmxFI2adm1VBdqwhfA0l6Q.png" /><figcaption>GMX TVL จัดอันดับในกลุ่มของ Derivative Protocol บน <a href="https://defillama.com/protocols/Derivatives">Defillama</a> อ้างอิงข้อมูลวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><p>นอกจากในเรื่องของ TVL แล้ว เราลองมาดูในส่วน Volume ของการเทรด 24 ชั่วโมง และ Open Interest ของตัว Protocol กันบ้างเมื่อเราเปรียบเทียบกับ Centralized Exchange (CEX)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/848/1*IHMkfoCr_tg4LS0oHbCmlQ.png" /><figcaption>Top Crypto Derivative Exchange (CEX) เปรียบเทียบ Volume การเทรด 24 ชั่วโมง/Open Interest (OI) ในแต่ละ Exchange อ้างอิงข้อมูล <a href="https://coinmarketcap.com/rankings/exchanges/derivatives/">CoinMarketCap</a> ในวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><p>ส่วนในฝั่งที่เป็น Decentralized Exchange และเป็น Derivative Protocol ถ้าดูจาก CoinMarketCap จะเห็น Protocol ที่ติด 1 ใน 10 อันดับแรก จะมีแค่ DYDX และ ApolloX</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/788/1*-6h92hejRaTlqta422nZOA.png" /><figcaption>Top Crypto Decentralized Exchange (DEX) เปรียบเทียบ Volume การเทรด 24 ชั่วโมง Exchange อ้างอิงข้อมูล <a href="https://coinmarketcap.com/rankings/exchanges/dex/">CoinMarketCap</a> ในวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><p>โดยทางฝั่งของ GMX เราจะมาดูที่ GMX Dash Board ว่ามี Volume การเทรด 24 ชั่วโมง และ Open Interest เป็นอย่างไร</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/457/1*fFjYP8FJaMtwGTaS3VK-mw.png" /><figcaption>GMX Stat Overview อ้างอิงข้อมูลวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QilBMJA20wyF6gpkynjXbQ.png" /><figcaption>Open Interest อ้างอิงข้อมูลวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><p>จากข้อมูลตรงนี้เราจะเห็นว่า GMX มี Volume ในการเทรด 24 ชั่วโมงค่อนข้างเยอะ โดยมี Volume การเทรดอยู่ที่ $216,888,616 จะเป็นรองก็แค่เพียง DYDX เท่านั้น</p><ul><li><strong>Apollox DEX </strong>Volume ในการเทรด 24 ชั่วโมงอยู่ที่ $137,904,543</li><li><strong>Perpetual Protocol</strong> Volume ในการเทรด 24 ชั่วโมงอยู่ที่ $40,494,597</li><li><strong>Kwenta</strong> (Derivative Platform ที่สร้างอยู่บน Synthetix) Volume ในการเทรด 24 ชั่วโมงอยู่ที่ $23,938,871</li></ul><p>การที่เราพูดเปรียบเทียบในเรื่อง Volume ในการเทรดเพื่อที่จะมองภาพรายได้ที่เกิดจาก Trading Fee ของตัว Protocol เพราะยิ่งมี Volume ในการเทรดที่เยอะมันก็หมายถึงตัว Protocol สามารถสร้างรายได้ ได้เยอะตามไปด้วย</p><p>โดยจุดเด่นของ GMX คือ ค่า Fee ในการแลกเปลี่ยน Token ที่ต่ำ และ ผลกระทบของราคาเมื่อมีการเทรดในปริมาณเงินจำนวนมากได้รับผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงราคาค่อนข้างน้อย (<strong>Zero </strong><a href="https://coinmarketcap.com/alexandria/glossary/price-impact"><strong>Price Impact</strong></a>) เนื่องจากทาง GMX ใช้ Dynamic Price Model จาก Chainlink Price Feed ด้วยวิธีการ <a href="https://www.investopedia.com/terms/v/vwap.asp"><strong>Volume Weight Average Price (VWAP)</strong></a> ในการ Quote ราคา ไม่ได้ใช้ AMM Price Pool Oracle ในการกำหนดราคาของ Digital Asset</p><h3><strong>GMX Revenue Structure</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*MyWFLDOxLVeTcqNO" /><figcaption>ภาพรวมรายได้ของ GMX Protocol</figcaption></figure><p>รายได้ของ GMX จะมาจากค่า fee ในรูปแบบต่างๆ โดยมี fee structure ดังนี้</p><ul><li><strong>Swap Fee</strong></li><li><strong>Opening/Closing Fee (Leverage Trading)</strong></li><li><strong>Mint/Burn GLP Fee</strong></li><li><strong>Borrowing Fee (Funding Rate)</strong></li></ul><p>ซึ่งรายได้รวมทั้งหมดหลังจากหักต้นทุนของ Protocol จะถูกกระจายให้กับคนที่ถือ GMX และ คนที่มาให้สภาพคล่องกับระบบอย่าง <strong>G</strong>MX <a href="https://coinmarketcap.com/alexandria/glossary/liquidity-provider"><strong>L</strong>iquidity <strong>P</strong>rovider</a> (<strong>GLP</strong>)</p><h3>GMX Tokenomic</h3><h4>GMX Token</h4><p>$GMX Token จัดว่าเป็น Utility Token และเป็น Governance Token สำหรับ GMX Protocol โดยตอนนี้ตัว $GMX Token มีทั้งบน Chain ของ Arbitrum และ Avalanche โดยตัว $GMX Token สามารถถูก Bridge ไปมาระหว่าง 2 Chain ได้ผ่านทาง <a href="https://synapseprotocol.com/">Synapse</a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/586/1*VlkXbNFPJ3ewh0SSnloNuA.png" /><figcaption>$GMX Token สามารถ Bridge ระหว่าง Arbitrum และ Avalanche ผ่าน Synapse Bridge</figcaption></figure><p>เมื่อคนถือเหรียญ $GMX ต้องการนำเหรียญที่พวกเขาต้องการ HODL มาทำการ Staking ไว้กับระบบสิ่งที่พวกเขาได้รับจะมีด้วยกัน 3 ส่วน</p><ol><li>Escrowed GMX (esGMX)</li><li>Multiplier Point</li><li>ผลตอบแทนในรูปของ ETH หรือ AVAX ขึ้นอยู่กับ Chain ที่คุณนำ GMX ไป Staking</li></ol><p>โดย 30% ของค่าธรรมเนียมที่เกิดขึ้นจากการ Swap และการ Leverage Trading จะถูกเปลี่ยนไปเป็น $ETH หรือ $AVAX ขึ้นกับ Chain ที่คุณทำการ Staking โดยค่าธรรมเนียมที่จะกระจายสู่คนที่นำ $GMX มา Staking จะต้องถูกหักจาก Referral Reward และ ค่าใช้จ่ายด้าน Network ที่ไปใช้งานบน Keeper ซึ่งมีต้นทุนประมาณ 1% ของค่าธรรมเนียมทั้งหมดที่ตัว protocol สร้างได้</p><h4><strong>Floor Price Fund</strong></h4><p>GMX นั้นมี Floor Price Fund ในรูปแบบของ ETH และ GLP โดยตัว Floor Price Fund สามารถเติบโตได้ 2 ทาง</p><ul><li>การให้สภาพคล่องของคู่เทรด GMX/ETH โดยในส่วนนี้ถ้าเราดูจาก Token Distribution จะมีอยู่ประมาณ 15.1% ที่ GMX Protocol เป็นเจ้าของสภาพคล่องนั้น (Protocol Own Liquidity) ค่าธรรมเนียมที่เกิดจากการเทรดคู่ GMX/ETH จะถูกเปลี่ยนให้เป็น GLP และฝากไว้ใน Floor Price Fund</li><li>จากสัดส่วนของ Token Distribution ที่มีการแบ่งไว้สำหรับ Floor Price Fund ทางทีมได้มีการขาย 10,000 GMX ทุกเดือนผ่าน Olympus Bond (Olympus Pro — Protocol Own Liquidity) โดยรายได้ที่ได้จากการขาย 50% จะฝากเข้าไปใน Floor Price Fund ส่วนอีก 50% จะเป็นค่าใช้จ่ายในการทำ Marketing</li></ul><p>Floor Price Fund มีส่วนช่วยในเรื่องการให้สภาพคล่องของ GLP และเป็นแหล่งผลตอบแทน ETH ให้กับผู้ที่นำ GMX มา staking ไว้กับระบบ นอกจากนี้การเติบโตของ Floor Price Fund ยังถูกใช้ในการซื้อ GMX กลับ (Buy Back) และทำการเผาทิ้ง (Burn) ถ้า Floor Price Fund/ Total Supply ของ GMX แล้วมีค่าน้อยกว่า GMX Market Price</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/451/1*iaZAgtMzpYXNK7XCb40YUA.png" /><figcaption>Floor Price Fund</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/473/1*bLWskW9ABgYL_vDIZQP96w.png" /><figcaption>$GMX Total Supply</figcaption></figure><p>การคำนวณตรงนี้จะนำไปสู่ราคาขั้นต่ำสำหรับ $GMX ในมุมของ $ETH และ GLP โดยจากข้อมูลบน GMX Dashboard เราจะเห็นว่า Floor Price Fund มีมูลค่าอยู่ที่ $3,101,298 และตัว $GMX Total Supply อยู่ที่ 7,930,450 GMX ทำให้ ณ ตอนนี้ราคาของ Floor Price Fund มีค่าเท่ากับ $0.39</p><h4><strong>Token Supply</strong></h4><p>โดยปริมาณ GMX Token ทั้งหมดที่จะปล่อยออกมาสู่ตลาดมีทั้งหมด <strong>13.25M Token</strong></p><ul><li>6 million GMX จะถูกแบ่งไว้ให้กับการ migrate ของ XVIX และ Gambit ให้กับคนที่ให้สภาพคล่องบน XVIX และ Gambit Protocol ที่เป็นโปรเจคก่อนหน้า GMX Protocol</li><li>2 million GMX จะถูกแบ่งไว้เป็นสภาพคล่องของคู่เทรด GMX/ETH ใน Uniswap</li><li>2 million GMX ถูกแบ่งเป็นปริมาณสำรองให้กับผลตอบแทนที่จะจ่ายเป็น Escrowed GMX (esGMX)</li><li>2 million GMX ถูกจัดการโดย Floor Price Fund (Treasury)</li><li>1 million GMX ถูกสำรองไว้สำหรับการทำ Marketing, Partnerships และ Community Developers.</li><li>250,000 GMX ถูกแจกจ่ายไปสู่ทีมโดยจะใช้เวลาในการแจกเหรียญเป็นระยะเวลา 2 ปี</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/856/0*1GowDSFsJY01TGQZ" /><figcaption>GMX Token Distribution</figcaption></figure><p><strong>สรุปภาพรวมของ Token Distribution</strong></p><ul><li>User ที่ใช้งาน protocol <strong>60.4%</strong> (esGMX Reward + Migration จาก protocol อื่นที่เป็นโปรเจคก่อนหน้า GMX Protocol ของ GMX Team)</li><li>Team <strong>32.1% </strong>(รายได้ของทีมงาน + Support Protocol Operation)</li><li>Investor/Partner <strong>7.5%</strong></li></ul><p>การแบ่งเหรียญในรูปแบบนี้เราจะเรียกว่า <strong>Fair Launch</strong> คือไม่ได้แบ่งเหรียญให้กับทีมหรือผู้ลงทุนมากจนเกินไป เน้นไปที่ User ที่ใช้งาน protocol จริงๆ</p><p>โดย $GMX Token ที่หมุนเวียนอยู่ในระบบตอนนี้ 7,930,451 $GMX (59.85% ของ Max Supply) นั้นถูกนำมา stake ในระบบถึง 6,779,819 $GMX (85.49% ของ Supply ) จะเห็นว่าสภาพคล่องที่เหลือในตลาดรองเพียง 14% จึงทำให้ราคาของเหรียญ $GMX ค่อนข้างแข็งพอสมควร</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/465/1*JKlb-r8reyQXhgkrvuolEw.png" /><figcaption>ปริมาณเหรียญ $GMX ที่ถูก Stake ไว้บน Protocol</figcaption></figure><h3>Protocol Mechanics</h3><p>ในส่วนนี้เราจะมาพูดถึงการทำงานบน GMX Protocol ว่ามีส่วนประกอบอะไรบ้างและทำงานยังไง จะพูดคลอบคลุมในหัวข้อ</p><ul><li>Protocol Rewards</li><li>Multiplier Point</li><li>GMX Distribution Rate</li><li>GMX Liquidity Provider (GLP)</li><li>Referral Link Program</li><li>Trading/Swap</li></ul><h4><strong>Protocol Rewards (15.1% of Max Supply)</strong></h4><p>เป็นส่วนที่ให้ผลตอบแทนกับผู้ที่ถือ $GMX ระยะยาว (Long Term Holder) แต่จะมีการแจกจ่ายออกมาให้เกิดอัตราการเฟ้อที่น้อยที่สุด โดยผลตอบแทนตรงนี้จะจ่ายออกมาในรูปแบบของ Escrowed GMX (esGMX)</p><p>ในส่วนของผลตอบแทนที่ได้จะถูกแบ่งเป็น 2 ส่วน</p><ul><li>ผลตอบแทนทบต้น (Compounding)</li><li>การรับผลตอบแทนทันที (Claiming)</li></ul><p><strong>Compounding</strong></p><p>จะเป็นการนำผลตอบแทนที่เราได้อย่าง $esGMX ไปทำการ Stake ต่อเพื่อเพิ่มผลตอบแทน ให้มองเป็นว่า $esGMX มันก็คือ $GMX เพียงแต่ว่ามันต้องรอวันปลดจากการ Lock ซึ่งใช้เวลา 1 ปี ดังนั้นถ้าในมุมมองของคนสร้าง Protocol นี้มองว่าจริงๆ มันก็คือ $GMX นั้นแหละ ถ้าผู้ลงทุนต้องการที่จะถือต่อและต้องการ Staking กลับเข้ามาในระบบก็ให้มอง $esGMX = $GMX โดยผลตอบแทนที่ได้ ก็จะได้ในรูปแบบเดียวกับการนำ $GMX มา Stake และมีการนำ Peding Multiplier Point มาทำการ stake ด้วยเหมือนกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/585/0*zxLL2Ptr56UFqz5B" /><figcaption>GMX Earning Section</figcaption></figure><p><strong>Claiming</strong></p><p>ผลตอบแทนต่างๆจะถูกส่งเข้า Wallet ของเราไม่ว่าจะเป็น $esGMX หรือ $ETH/$AVAX</p><p><strong>Escrowed GMX (esGMX)</strong></p><p>ตัว $esGMX สามารถถูกใช้ได้ใน 2 รูปแบบเมื่อคุณได้ผลตอบแทนจาก Staking</p><ul><li>นำ $esGMX ไป Stake ต่อ ก็จะได้รับผลตอบแทนที่เหมือนกับการนำ $GMX มา Staking</li><li>นำไปปลด Lock ในส่วนของ Vesting ให้ได้เป็น $GMX ใช้เวลาประมาณ 1 ปี กว่าจะปลด Lock ออกมาหมดเต็มจำนวน</li></ul><p><strong>Vesting</strong></p><p>ตัว $esGMX สามารถปลดออกมาเป็น $GMX ได้เหมือนกันแต่ต้องผ่านกระบวนการ Vesting ซึ่งใช้เวลา 1 ปี</p><p>โดยตัว $esGMX ที่ทำการ Unstake จากระบบแล้วเข้าสู่กระบวนการ Vesting จะไม่ได้ผลตอบแทนจากการ Staking อีกต่อไป โดย $esGMX จะถูกเปลี่ยนเป็น $GMX ทุกๆวินาที โดย $GMX ที่ได้รับเราสามารถ Claim ได้ทันที</p><p><strong>ตัวอย่างการ vesting</strong></p><p>ถ้าเราทำการ Stake 1,000 $GMX แล้วได้รับ 100 $esGMX และเราต้องการที่จะ Vest 100 $esGMX ตรงนี้ระบบจะทำการ Reserve 1000 $GMX ที่เรา Stake ไว้เพื่อไม่ให้เราทำการขาย 1,000 $GMX ออกไปก่อน ในกรณีถ้าเรา Stake แล้วได้ $esGMX มาแล้วทำการ Unstake แล้วขาย $GMX ทิ้งไป ถ้าเราต้องการจะ Vest $esGMX ของเราที่เป็น Reward จากการ Stake เราต้องทำการซื้อ $GMX กลับมาเพื่อใช้ในการ Reserve $GMX ใช้ในการปลดล็อค $esGMX</p><h4><strong>Multiplier Point</strong></h4><blockquote>“Multiplier Points reward long term holders <strong>without inflation</strong>”</blockquote><p>จากคำกล่าวข้างต้น โดยปกติแล้วการที่คุณจะได้ผลตอบแทนเพิ่มขึ้นจะเกิดจากนำ $GMX มา Stake เพิ่มไม่ว่าจะทั้งการซื้อจากตลาดรอง(Secondary Market) หรือนำผลตอบแทนอย่าง $esGMX มา Stake ระบบทำการสร้างตัว <strong>Multiplier Point</strong> ขึ้นมาเพื่อโน้มน้าวให้คนถือ $GMX อยู่ในระบบนานขึ้นโดยไม่ขาย ด้วยการให้ Bonus ยิ่งคุณ Stake นานเท่าไร Bonus อย่าง Multiplier Point ก็จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆตามระยะเวลา</p><p>ระบบจะให้ผลตอบแทน Multiplier Point 100% APR ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเราทำการ Stake 1,000 $GMX 1 ปี เราก็จะได้รับ 1,000 Multiplier Points ถ้าเราทำการ Unstake $GMX ออก ตัวค่า Multiplier Point ที่เราสะสมมาก็จะหายไปทัน โดยตัว Multiplier Point สามารถเอาไป Stake เพื่อรับ Fee Reward ($ETH/$AVAX) ได้เหมือนกับ $GMX</p><p><strong>ตัวอย่างการ burn Multiplier Point</strong></p><p>ถ้าเรา Stake 1,000 $GMX แล้วได้ 500 Multiplier Point แล้วเราทำการ Unstake 300 $GMX ตัว Multiplier Point จะถูก Burn ทิ้ง 150 Multiplier Point (300 $GMX/ 1,000 $GMX * 500 Multiplier Point)</p><h4><strong>GMX Distribution Rate</strong></h4><p>การแจก $esGMX ที่กันไว้ในส่วนที่เป็นผลตอบแทน 15.1% ตามที่ระบุไว้ใน GMX Token Distribution นั้นจะถูกกระจายไปให้กับ GMX Holder และ GLP ทั้งทางฝั่ง Arbitrum และ Avalanche โดยจะมีตารางการแจกในแต่ละเดือนดังนี้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/533/0*qQ1NdiXJ85SN5peS" /><figcaption>ตารางการแจกจ่าย $GMX</figcaption></figure><p>เราจะเห็นว่าการแจกในแต่ละเดือนเริ่มจากเดือนพฤษภาคม ปี 2565 ที่ 250,000 $GMX และมีการแจกที่ลดลงเหลือเพียง 100,000 $GMX ในเดือนธันวาคม 2565</p><p>ก่อนที่จะไปพูดในส่วนถัดไปในหัวข้อ GMX Liquidity Provider เราจะมาสรุปกันก่อนว่าผู้เล่นที่มีส่วนร่วมบน GMX Protocol ทั้ง GMX Holder และ GLP นั้นได้ผลตอบแทนจากตัว Protocol เป็นอะไรบ้าง</p><p><strong>Rewards Structure</strong></p><ul><li>Staking $GMX : จะได้รับเป็น $ETH/$AVAX Fee, $esGMX, Multiplier Point</li><li>Staking $esGMX : จะได้รับเป็น $ETH/$AVAX Fee, $esGMX</li><li>Staking Multiplier Point : จะได้รับเป็น $ETH/$AVAX Fee</li><li><strong>G</strong>MX <strong>L</strong>iquidity <strong>P</strong>rovider (<strong>GLP</strong>) : $ETH/$AVAX Fee, $esGMX</li></ul><h4><strong>GLP (Liquidity Provider Token)</strong></h4><p>GLP ประกอบไปด้วย Digital Asset หลายๆตัว ที่ถูกใช้ในการ Swap และ Leverage Trading เราสามารถที่จะใช้ Digital Asset ตัวไหนๆ ก็ได้ใน Index ในการ Mint ตัว GLP ออกมา โดยเหรียญแต่ละเหรียญก็จะคิดค่า Fee ในการ Mint/Burn ที่แตกต่างกันขึ้นกับ %Target Weight ของแต่ละเหรียญ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/934/0*1Va_dQlfhZoh_FZ5" /><figcaption>GLP Index Composition ที่แสดงค่า %Current Weight/%Target Weight</figcaption></figure><p>ยกตัวอย่างในรูป Ethereum จะเห็นว่า %Current Weight 30.25% มากกว่า %Target Weight 28.00% ตรงนี้ระบบจะปรับค่า Fee ในการ Mint/Burn GLP เพื่อลด %Current Weight = %Target Weight โดยมี 2 ส่วนดังนี้</p><ul><li>ในส่วนของการ Mint GLP จะเพิ่มค่า Fee ในการใช้ Ethereum ในการ Mint เพื่อลดปริมาณ Ethereum เข้ามาใน Pool</li><li>ในส่วนของการ Burn GLP จะมีการลดค่า Fee ที่ใช้ในการ Redeem จาก GLP เป็น Asset ในฝั่งของ Ethereum เพื่อจูงใจให้คนแลกเป็น Ethereum ออกไปจาก Pool</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*bXDsOJAIbX8VeeF6" /><figcaption>ตารางเปรียบเทียบค่า Fee ในการ Mint เป็น GLP</figcaption></figure><p>ยกตัวอย่างเปรีบบเทียบจากตาราง GLP Index Composition อย่าง Bitcoin เราจะเห็นว่า %Current Weight 19.73% น้อยกว่า %Target Weight 25% เมื่อเปรียบเทียบค่า Fee ในการ Mint ตัว GLP แล้วตัว Bitcoin จะไม่เสีย Fee ในการ Mint เลยเมื่อเทียบกับ Ethereum ที่เสียค่า Fee ในการ Mint อยู่ที่ 0.14% ทำให้จากจุดนี้คนที่อยากให้สภาพคล่องกับ GMX Protocol ก็จะมีแรงจูงใจในการใช้ Bitcoin เพื่อ Mint เป็น GLP มากกว่าการใช้ Ethereum</p><blockquote>โดยในการ Mint/Burn แต่ละครั้งก็จะต้องเทียบมูลค่าของ Digital Asset ของเราเทียบกับราคา GLP ณ ปัจจุบัน คำถามที่น่าสนใจคือ ราคาของ GLP มีการคิดและคำนวณออกมายังไง</blockquote><p><strong>GLP Price</strong></p><p>โดยราคาในการ Mint และ Redemption (Burn) จะคิดจาก</p><blockquote>(มูลค่ารวมของ Digital Asset ใน GLP Composition Index + Profit/Loss ของการเปิด Position ของ Trader)/ GLP Supply</blockquote><p>เมื่อ Trader ในระบบสามารถทำกำไรจากการเทรด กำไรตรงนี้จะถูกหักออกจากมูลค่ารวมของ Digital Asset ใน Index ทำให้ ราคาของ GLP ปรับตัวลดลง ในทางกลับกันถ้า Trader ในระบบขาดทุนจากการเทรด ส่วนขาดทุนของ Trader ก็จะถือเป็นกำไรของ GMX Protocol ที่จะถูกเพิ่มเข้ามาในราคา GLP ทำให้ราคาของ GLP ปรับตัวสูงขึ้น</p><p>การที่ผู้ใช้งานมาให้สภาพคล่อง (Liquidity Provider) ผ่าน GLP จะไม่เกิด Impermanent Loss (IL) เนื่องจากเป็นการให้สภาพคล่องเพียงเหรียญเดียว (Single Side) โดยการได้กำไรหรือขาดทุนนั้นจะเกิดจากการปรับตัวของราคา Digital Asset ที่อยู่ใน Index และผลกำไรขาดทุนของ Trader เท่านั้น</p><p>ในส่วนกำไรและขาดทุนสะสมของ Trader จากตัวอย่างจะเป็นการ Snapshot 2 ช่วงเวลา</p><ul><li>รูปที่ 1 ตั้งแต่ 8 กันยายน 2564 ถึง 24 กรกฏาคม 2565</li><li>รูปที่ 2 ตั้งแต่ 25 มิถุนายน 2565 ถึง 20 เดือนสิงหาคม 2565</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/913/0*VEL6yH_06jGEmsST" /><figcaption>ขาดทุนกำไรสะสมของ Trader ตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน 2564 ถึง 24 กรกฏาคม 2565 อ้างอิงข้อมูลจาก <a href="https://stats.gmx.io/">GMX Analytic</a></figcaption></figure><p>เราจะเห็นว่า กำไรสะสม (Cumulative Profit) $118,654,534 ส่วนขาดทุนสะสมอยู่ที่ -$152,677,601 ทำให้เกิดกำไร/ขาดทุนสุทธิ (Net PnL) อยู่ที่ -$34,023,067 ถือว่าเป็นกำไรของ Protocol ที่จะถูกเพิ่มเข้าไปในราคาของ GLP</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yrfomx3vNh6QfS3fvgGeDQ.png" /><figcaption>ขาดทุนกำไรสะสมของ Trader ตั้งแต่ 25 มิถุนายน 2565 ถึง 20 เดือนสิงหาคม 2565 อ้างอิงข้อมูลจาก <a href="https://stats.gmx.io/">GMX Analytic</a></figcaption></figure><p>ส่วนช่วงเวลาที่ 2 จะเห็นว่า กำไรสะสม (Cumulative Profit) $26,083,317 ส่วนขาดทุนสะสมอยู่ที่ -$29,183,520 ทำให้เกิดกำไร/ขาดทุนสุทธิ (Net PnL) อยู่ที่ -$3,100,203 ถือว่าเป็นกำไรของ Protocol ที่จะถูกเพิ่มเข้าไปในราคาของ GLP</p><p>เรามองว่าคนมาให้สภาพคล่องอย่าง GLP ถือว่าเป็นตัวแทน <strong>“House of Casino” </strong>ในระยะยาวฝั่งของ Casino ยังไงก็ชนะถ้ามองจากข้อมูลตรงนี้</p><p><strong>GLP Risk</strong></p><p>ความเสี่ยงของการถือ GLP ถึงแม้จะมองว่าถือ Digital Asset เป็น Basket มีหลายตัว แต่ถ้าตลาดปรับตัวลงจนทำให้ราคา Digital Asset ลดลง ประกอบกับ Trader ทำการ Short ซ้ำเติมแล้วเอากำไรออกไปจากระบบ ตรงนี้จะทำให้คนถือ GLP สูญเสียมูลค่า แต่ตัวระบบก็พยายามที่จะป้องกันความเสี่ยงตรงนี้ด้วยการกำหนดปริมาณ Open Interest (OI) ที่สามารถเปิดได้ในฝั่ง Short โดยจะกำหนดเป็น % จากมูลค่าของเงินที่ Lock ไว้ในระบบ (Total Value Lock)</p><h4><strong>Referrals Link</strong></h4><p>ตัวระบบ Referral Link ตรงนี้ ผู้ใช้สามารถที่จะ Create และแชร์ผ่าน Social Media อย่าง Twitter , Telegram โดยตัวผู้สร้าง Link ดังกล่าวจะได้รับ Rebate ค่า Fee จากผู้ใช้คนอื่นที่มาต่อ Referral Link ของเรา ส่วนตัวคนที่มาต่อ Referral Link ก็จะได้ลดค่า Fee จากการเทรด โดยจะมีทั้งหมด 3 ระดับด้วยกัน</p><ul><li><strong>Tier 1</strong>: ตัว Trader ได้ส่วนลดค่า Fee 5% ส่วนตัวคนสร้าง Link จะได้ Rebate ค่า Fee 5%</li><li><strong>Tier 2</strong>: ตัว Trader ได้ส่วนลดค่า Fee 10% ส่วนตัวคนสร้าง Link จะได้ Rebate ค่า Fee 10%</li><li><strong>Tier 3</strong>: ตัว Trader ได้ส่วนลดค่า Fee 10% ส่วนตัวคนสร้าง Link จะได้ Rebate ค่า Fee 15% โดยจ่ายเป็น $ETH/$AVAX ขึ้นกับ Chain ที่เราเทรด อีก 5% จ่ายเป็น $esGMX</li></ul><p>การที่จะอัพเกรดเป็น Tier 2 หรือ 3 นั้น ตัว Account ต้องผ่านเงื่อนไขดังนี้</p><ul><li><strong>Tier 2</strong>: ต้องมี Active User ขั้นต่ำ <strong>15 userต่อสัปดาห์และต้องมี volume ในการเทรดมากกว่า $5M</strong></li><li><strong>Tier</strong> 3: ต้องมี Active User ขั้นต่ำ <strong>30 userต่อสัปดาห์และต้องมี volume ในการเทรดมากกว่า $25M</strong></li></ul><p>ตัว Rebate และ Discount จะคิดจากค่า Fee ที่เกิดจากการเปิดและปิด Position บน <strong>Leverage Trading</strong></p><p><strong>ค่า Fee จากการเปิดปิด position คิดอยู่ที่ 0.1%</strong> โดยการเทรดไม่มี Price Impact เนื่องจากมีการ Update ราคาจาก Chainlink Price Feed โดยจะใช้วิธีการคิดแบบ <strong>V</strong>olume <strong>W</strong>eight <strong>A</strong>verage <strong>P</strong>rice (<strong>VWAP</strong>) และ Spread แคบมากๆ สำหรับ $BTC และ $ETH</p><h4><strong>Trading/Swap</strong></h4><p>ในหน้าต่างการเทรดเราสามารถเลือกได้เลยว่าเราจะ Long หรือ Short ตัว Digital Asset ที่มีให้เทรดบน GMX Protocol และสามารถปรับ Leverage ได้ถึง 30x ซึ่งหลังจากเปิด Position แล้วระบบจะบอกถึงจุด Liquidation Price ของเราใน Position นั้นๆ ถ้าเรามีการใช้ Leverage ก็จะมีการหักค่า Borrow Fee โดยค่า Fee จะถูกหักตั้งแต่เริ่มเปิด Position ทุกๆ 1 ชั่วโมง</p><p>โดยค่า Fee จากการกู้ยืมที่ถูกจ่ายทุกชั่วโมงจะมีหลักการคิดจาก Utilization ของ Digital Asset ใน GLP Pool โดยมีหลักการคำนวณดังนี้</p><blockquote>Borrow Fee = (Asset ที่มีการกู้ยืม)/(ปริมาณทั้งหมดของ Asset ใน GLP Pool) * 0.01%</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/824/0*GNUVrLxH3h1Eociz" /><figcaption>User Interface (UI) สำหรับใช้ในการเทรด Perpetual Contract</figcaption></figure><p><strong>Managing Position</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*iPzSwdPwpFmH8TTO" /><figcaption>User Interface (UI) สำหรับการจัดการ Position ที่มีการเปิดทิ้งไว้</figcaption></figure><p>หลังจากที่เราทำการเปิดการเทรดแล้ว ตรงปุ่มขวามือเราสามารถกด Edit เพื่อทำการเพิ่ม Collateral หรือ Withdraw ตัว Collateral ได้เช่นกัน ใช้ในการปรับแก้ Liquidation Price</p><p>เมื่อเราทำการเปิด Position ด้วย Digital Asset ตัวมูลค่า USD ของ Digital Asset นั้นจะถูกตัวระบบ <strong>Snapshot</strong> ไว้ ยกตัวอย่างเช่นถ้าเราทำการเปิด $ETH Position โดยใช้ $ETH เป็นสินทรัพย์คำประกันประมาณ 0.1 $ETH ที่ราคา $3,523 ตรงนี้มูลค่าของสินทรัพย์ค้ำประกันจะอยู่ที่ $352.3 ตัวระบบจะทำการจำมูลค่าเริ่มต้นไว้ ถึงแม้ว่าหลังจากเปิด Position ไปแล้วราคาของ $ETH จะขยับขึ้นหรือลงก็ตาม มูลค่าของสินทรัพย์ค้ำประกันก็ยังคงเท่าเดิม</p><p>ในส่วนของการคำนวณกำไรและขาดทุนนั้น จะคิดจากมูลค่าของสัญญาที่เปิด ยกตัวอย่างเช่นถ้าเราใช้สินทรัพย์ค้ำประกันเป็น $ETH ที่ 0.1 $ETH ที่ราคา $3,523 เปิด Long Position โดยใช้ Leverage ในการเทรดอยู่ที่ 5 เท่า (5x) ตรงนี้มูลค่าสัญญาที่เราเปิดจะเท่ากับ $1,761.5 ถ้าราคา $ETH เพิ่มขึ้นไป 10% เราจะได้กำไร $176.15 แต่ถ้าในทางกลับกัน ถ้าราคา $ETH ลดลงไป 10% ตรงนี้เราก็จะขาดทุนอยู่ที่ -$176.15 เป็นต้น</p><h3><strong>เปรียบเทียบกับ Derivative Protocol เจ้าอื่น</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*G1VO_1UlEUFcSoytqmg4yA.png" /></figure><p>จากตารางข้างต้นเราจะเห็นว่าแต่ละ Derivative Protocol ก็จะมีการใช้ Model และกระบวนการต่างๆค่อนข้างแตกต่างกัน ยกตัวอย่างเช่น ตัว Model การ Quote ราคา ตัว GMX เองจะใช้ Chainlink Price Orcle ที่ไม่ได้อิงจากสภาพคล่องใน Pool ของตัวเอง ส่วน Injective และ DYDX จะเป็นลักษณะของ Order Book</p><p>ในส่วนของการทำ Liquidation ตัว GMX กับ Perpetual จะเหมือนกันคือใช้ Service ของทาง Keeper Network แต่สำหรับ Injective กับ DYDX จะสร้าง Liquidation Engine ของตัวเอง</p><h3><strong>GMX Team/Past Work</strong></h3><p>ต้องบอกว่าทีมงานของ GMX เป็นทีมงานที่ไม่มีการระบุตัวตนที่แท้จริง (Anonymous Team) ว่าเป็นใคร ซึ่งตรงนี้เราจะมองว่าเป็นความเสี่ยงเช่นกันในการลงทุนและการใช้ Protocol นี้ เพราะมันมีโอกาสที่ทีมงานจะทำการ Rug Pool โปรเจคของตัวเอง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นเราต้องดูงานที่ทีมพัฒนาเคยทำมาในอดีต และการแบ่งสัดส่วนของเหรียญเพื่อใช้เป็นรายได้ของทีมพัฒนาและเงินทุนที่ใช้ในการพัฒนาโปรเจคอย่างตัว Treasury</p><p>โปรเจคที่ทีมพัฒนา GMX เคยสร้างมาในอดีตมี 2 โปรเจค</p><ul><li>XVIX Project เริ่มต้นในเดือนพฤศจิกายน 2563</li><li>Gambit Project ได้เริ่มสร้างขึ้นในเดือนมีนาคม 2564</li></ul><p>ซึ่งเหตุผลในการสร้างตัว Gambit Project เนื่องจากไม่มีเงินทุนพอในการพัฒนาโปรเจค เพราะตัว XVIX Project ไม่ได้มีการแบ่งสัดส่วนของเหรียญ XVIX ให้กับทางทีมพัฒนา ตัวทีมพัฒนาจะได้เงินจากการ Transfer XVIX เพียง 0.07% เท่านั้น หลังจากสร้าง Gambit Project ตัวโปรเจคนี้ได้รับการระดมทุนไป $900,000 โดยจะแบ่งเงินตรงนี้ $450,000 ไปใช้ในการให้สภาพคล่องคู่เหรียญ GMT-BUSD และอีก $450,000 ใช้ในการจ่ายค่า Audit และในเดือนกันยายน 2564 GMX Team ได้พัฒนา GMX Protocol ขึ้นมา</p><p>ณ ตอนนี้ GMX Team มี Developer เพียง 2 คนเท่านั้นที่เป็น Full-Time Developer ในการพัฒนาโปรเจค ในส่วนของ Marketing ต่างๆที่เกิดขึ้นคนใน Community เป็นคนช่วยทำโดยได้รับผลตอบแทนเป็น Token หรือบางทีอาจจะถูกจ่ายเป็น USDC ตรงนี้เราจะเห็นจากสัดส่วน Token Distribution ที่แบ่งไว้ 7.5% ที่เป็นส่วนของ Marketing/Partner/Community</p><h3><strong>Road Map ในปี 2022</strong></h3><ul><li>ปรับปรุง GLP Performance</li><li>ทำ Referral Link</li><li>ป้องกัน MEV จากการอัพเดทราคาและทำการกระจายผลกำไรที่เกิดขึ้นจากการ Arbitrage ให้กับคนถือ GMX และ GLP</li><li>เพิ่มส่วนของ Trading Incentive (Trading Competition)</li><li>ปรับปรุง UI</li><li>เพิ่ม Chain</li><li>ทำการ Integrate ตัว GMX และ GLP เข้ากับ Defi Partner เจ้าอื่นๆ</li><li>X4 Project ที่จะสร้าง <a href="https://coinmarketcap.com/alexandria/article/what-are-automated-market-makers"><strong>A</strong>utomated <strong>M</strong>arket <strong>M</strong>aker </a>(<strong>AMM</strong>)ในรูปแบบใหม่บน GMX Protocol เพื่อรองรับและเชื่อมต่อ Defi Project ในรูปแบบใหม่ๆ ที่แตกต่างไปจากเดิม มาสร้างบน GMX Protocol</li><li>ตัว X4 Project จะใช้ $GMX Token ไม่มีการสร้าง Token ใหม่ขึ้นมา</li></ul><h3><strong>Auditor/Security</strong></h3><p>ตัว GMX Contract ถูกตรวจสอบจาก Auditor ที่ตรวจสอบ Smart Contract ของ Uniswap V3 โดย ABDK Consultancy โดยตรวจสอบทั้งหมด 161 หัวข้อ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/655/0*jv37G9dOvtxgCkOP" /><figcaption>GMX Smart Contract Audit</figcaption></figure><p>โดยพบ Critical Issue 2 ใน 161 (1.2%) และ Major Issue 3 ใน 161 (1.8%) ซึ่งถือว่าพบปัญหาที่ร้ายแรงกับ Smart Contract น้อยมาก โดยส่วนใหญ่ที่เป็นเพียงแค่ปัญหาเล็กๆน้อยที่สามารถแก้ไขได้ง่ายอย่าง Minor Issue</p><h4><strong>Bug Bounty Program</strong></h4><p>นอกจากตัว Smart Contract จะผ่านการ Audit เรียบร้อยแล้ว ตัว GMX Protocol ยังได้ทำ Bug Bounty Program กับ <a href="https://immunefi.com/bounty/gmx/">Immunefi</a> ซึ่ง Protocol เจ้าดังๆ หลายเจ้าก็มาทำ Bug Bounty กับโปรเจคนี้ โดยทาง GMX ให้รางวัลสูงสุดถึง $5,000,000 โดยสามารถเข้าไปดูรายละเอียดปลีกย่อยหัวข้อในการทำ Bug Bounty</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/861/0*uSAdbGM3x9BxL3i0" /><figcaption>GMX Bug Bounty Program ที่มีรางวัลสูงสุดถึง $5,000,000</figcaption></figure><p>โดยจะแบ่งตามระดับความยากและตามหัวข้อดังนี้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/772/0*t4X-hCQqfOAwWXYO" /></figure><h3><strong>บทส่งท้ายเกี่ยวกับ GMX Protocol</strong></h3><p>การเติบโตของ Decentralized Derivative Protocol จะสามารถเติบโตได้ ก็ขึ้นกับแนวโน้มของ trader ในอนาคตมีความไว้วางใจกับ Centralized Exchange (CEX) มากน้อยแค่ไหน จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับ CeFi ไม่ว่าจะเป็นการปิดฝาก-ถอน และห้ามทำการเทรดของ CeFi บางเจ้าเนื่องจากประสบกับปัญหาเรื่องสภาพคล่อง อย่าง Voyager, Celsius และข่าวเกี่ยวกับ Zipmex ทั้ง Zipmex Global และ Zipmex Thailand ที่ประสบปัญหาเรื่องสภาพคล่องจากการไปลงทุนกับ Babel Finance และ Celsius จนต้องทำการปิดฝาก-ถอน หรือแม้แต่ข่าวลือเกี่ยวกับ Kucoin ที่มีข่าวปล่อยออกมาว่ามีปัญหาเรื่องสภาพคล่องเช่นกันจากการที่ไปลงทุนกับ Luna ปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นตอนนี้อาจจะลดความไว้เนื้อเชื่อใจ CEX ลงเรื่อยๆ จนทำให้พฤติกรรมของผู้ใช้งานหันมาเทรดบน Decentralized Exchange (DEX) มากขึ้น ปัจจัยต่างๆเหล่านี้จะส่งผลดีกับ GMX Protocol ในอนาคต ทำให้ Volume ในการเทรดเพิ่มมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้รายได้ของ Protocol นั้นเยอะขึ้นตามไปด้วย</p><p>นอกจากปัจจัยในทางฝั่ง CeFi แล้วยังมีในส่วนของการเติบโตของ Ethreum L2 ที่จะดึงให้คนหันกลับมาใช้ Ethereum ได้มากขึ้นเนื่องจากค่า fee ในการทำ transaction บน L2 นั้นค่อนข้างถูก ซึ่งตัว GMX Protocol นั้นสร้างอยู่บน Arbitrum ที่เป็น Scaling Solution (L2) ของ Ethereum แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นความยากของการที่จะมาใช้ L2 ก็คือการ Bridge เปลี่ยนจาก L1 -&gt; L2 ทำให้ User มีความยุ่งยากที่จะโอนเงินจาก CEX ข้ามมา L2 การปรับปรุง User Experience (UX) ตรงนี้ต้องคาดหวังว่าในอนาคต CEX จะสามารถโอนข้ามมายัง L2 ได้โดยตรงไม่ต้องผ่านการใช้งาน Bridge ให้ยุ่งยาก</p><p>ส่วนแนวโน้มรายได้ของ GMX Protocol เราจะทำการดูความสม่ำเสมอของรายได้รายวันมีความสม่ำเสมอไหม รายได้เฉลี่ยเมื่อเปรียบเทียบกับ Protocol อื่นๆ เป็นอย่างไร โดยเฉพาะ Protocol ที่อยู่ในหมวดหมู่เดียวกัน Derivative Protocol ผ่านทาง 2 เวปไซด์</p><ul><li><a href="https://tokenterminal.com/terminal"><strong>Tokenterminal</strong></a></li><li><a href="https://cryptofees.info/"><strong>Crypto Fee</strong></a></li></ul><p>ความสม่ำเสมอของรายได้ในหนึ่งปีที่ผ่านมา (360D) ดูจากภาพรวมผ่านทาง Tokenterminal เราก็จะเห็นว่าไม่ว่าตลาดจะอยู่ในสภาพแย่อย่าง Bear Market ตัว Protocol ก็ยังสามารถทำรายได้ได้อยู่ สังเกตจากแท่งรายได้ที่เกิดขึ้น (แท่งเขียว) ไม่มีจุดที่เว้นว่าง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QaSZRHGGe-qz3xwFWRibKw.png" /><figcaption><a href="https://tokenterminal.com/terminal/projects/gmx">GMX Protocol Revenue 360D</a> อ้างอิงข้อมูลในวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><p>ส่วนรายได้เฉลี่ย 7 วันที่ผ่านมา (7 Day Avg. Fees) ถ้าเราลองเปรียบเทียบกับ Protocol ตัวอื่นๆ จะพบว่า ณ ปัจจุบันตัว GMX อยู่อันดับที่ 7 โดยตัว Protocol มีรายได้เฉลี่ยอยู่ที่ $248,456 มากกว่า Protocol เก่าๆอย่าง Compound, MakerDAO, Balancer, และ Curve Finance แต่ในกลุ่มของ Derivative Protocol ตามหลังเพียง DYDX เท่านั้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YRjs5-7nub4aJgC3dcrt4Q.png" /><figcaption>รายได้เฉลี่ย 7 วันของ Protocol อ้างอิงจาก <a href="https://cryptofees.info/">CryptoFee</a> ในวันที่ 19 สิงหาคม 2565</figcaption></figure><p>แนวโน้มความสนใจในปัจจุบันของกลุ่มที่ทำงานวิจัย Small/Medium Cap Protocol จะหันมาหา Protocol ที่มี Revenue Sharing Model มากขึ้น โดยการมุ่งประเด็นไปที่คนถือ Governance Token จะได้อะไรจาก Protocol เพราะการจ่าย Incentive ในรูปแบบเดิมๆ ด้วย Governance Token โดยที่ไม่มีรายได้ในการ Back-Up จริง มันเป็นการทำให้ราคาของเหรียญถูกทำลายจากปริมาณ Token ที่ปล่อยเข้ามาในระบบ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jZK-MM5SGpOHhHFsJh2HXw.png" /><figcaption>เปรียบเทียบรายได้รวม 1 เดือนของแต่ละ Protocol</figcaption></figure><p>จากข้อมูลรายได้เฉลี่ยจาก Crypto Fee และ รายได้รวมจาก Tokenterminal ในกลุ่มของ Derivative Protocol ถึงแม้ว่ารายได้เฉลี่ย 7 วันของ GMX Protocol จะสูงกว่า Synthetix แต่ในภาพรวมระยะยาวอย่าง 1 เดือน เราจะเห็นว่า GMX Protocol ก็ยังเป็นรอง Synthetix อยู่นิดหน่อย</p><p>ซึ่งตัวรายได้เฉลี่ย 7 วัน เราจะใช้มองภาพปัจจุบันของ Protocol มากกว่า เนื่องจากในระยะเวลา 1 เดือน บาง Protocol อาจจะมีกิจกรรมทรงเสริมการตลาดบางอย่างที่ทำให้มี User เข้ามาใช้มากผิดปกติทำให้รายได้ ณ ตอนนั้นดีมากกว่าค่าเฉลี่ย ทำให้ผลรวมใน 30 วัน รายได้ทั้งหมดดูดีกว่า</p><p>ในส่วนรายได้รวมเมื่อเปรีบบเทียบกับเจ้าใหญ่ๆอย่าง Uniswap และ DYDX ถึงแม้ว่า Uniswap หรือ DYDX จะสร้างรายได้มากเพียงใด แต่ Model ในเรื่องแบ่งรายได้ที่เกิดขึ้นให้กับคนถือ Governance Token นั้นยังไม่มี</p><ul><li>ตัว UniSwap จะแจกให้กับคนที่มาให้สภาพคล่องบน Platform เท่านั้น (Liquidity Provider) คนถือ Token ไว้ใช้ในการ Vote อย่างเดียว ยังไม่มีสิทธิประโยชน์อย่างอื่น ถึงแม้ตอนนี้จะมีการเสนอ Proposal “Fee Switch” ก็ตาม ซึ่งจะต้องรอการ Snapshot เพื่อดูว่า Community จะเห็นด้วยไหมหลังจากผ่านกระบวนการ Temperature Check</li><li>DYDX ตัว Token ใช้ในการลดค่า Fee ในการเทรดเท่านั้น คนถือยังไม่ได้สิทธิ์ในการแบ่งปันรายได้จาก Protocol</li></ul><p>สุดท้ายนี้เรื่อง Trend การมอง Protocol ที่มี Revenue Sharing Model ถ้ามุมมองนี้ถูกเผยแพร่และมีการพูดถึงมากขึ้น ก็จะสร้างการรับรู้กับผู้ใช้งานทั่วไปให้หันมาใช้ Derivative Protocol ประเภทนี้มากขึ้นในอนาคต ซึ่งจะส่งผลดีกับ GMX Protocol</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5362c01b6d03" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://blog.avareum.finance/gmx-protocol-5362c01b6d03">GMX Protocol</a> was originally published in <a href="https://blog.avareum.finance/">Avareum Research</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[สรุปสิ่งที่ได้จากการฟัง Life of Data Engineer จาก DataTH Channel]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%84%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9F%E0%B8%B1%E0%B8%87-life-of-data-engineer-%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81-datath-channel-5f9254d8489d?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5f9254d8489d</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 19 May 2020 06:55:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-19T06:55:21.404Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/740/1*kox0lb-m9rHCRe64LlOi4g.png" /></figure><p>โดย live นี้เปิดหัวเรื่องก็เริ่มจาก The Data Science Hierarchy of Needs ครับ เพราะเข้าสู่ยุคที่ข้อมูลนั้นโคตรจะมีค่า หลายๆบริษัทต่างเปลี่ยนผ่านมาสู่ยุคของ Digital Transformation จะใช้ข้อมูลยังไงให้เกิดประโยชน์ทำให้องค์กร Focus ในเรื่อง Data Science มาขึ้น ส่วนมากองค์กรจะไป Focus ในส่วนของพวก Analytic และการทำ AI ซะมากกว่า แต่ประเด็นที่ แอดเพิร์ธ ได้ชี้ให้เห็นก็คือ การที่จะไปสู่จุดสูงสุดตรงนั้นได้มันต้องมี Foundation หรือส่วนฐานที่ดีก่อนครับ นั้นคือ ขั้นตอน Collect กับ Move/Store</p><p>งานในส่วน Collect กับ Move/Store ตรงนี้จะเป็นส่วนที่ Data Engineer เป็นคนรับผิดชอบ เพราะฉะนั้น Data Engineer เป็นตำแหน่งที่จำเป็นลำดับแรกๆ ถ้าองค์กรนั้นๆคิดที่จะนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/860/1*3RyN5ojzaVmPFs0HmHjZpw.png" /></figure><h4>Data Engineer อยู่ตรงไหนในทีมกันหละ?</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/566/1*EOn3hPb2o1wXsfN86naoPw.png" /><figcaption><strong>Data Science Venn Diagram</strong></figcaption></figure><p>จริงๆแล้วก็อยู่ในส่วนตรงกลางของ Venn Diagram นั้นแหละครับ เพราะคำว่า Data Science มันไม่ได้หมายความถึง Data Scientist เท่านั้น มันหมายถึงทั้งทีมที่ทำงานเกี่ยวกับ Data Science ไม่ว่าจะเป็น Data Scientist, Data Engineer, Data Analysis, Software Engineer, และอื่นๆ แต่โดยความเชี่ยวชาญขั้นพื้นฐานของฝั่ง Data Engineer นั้นจะมี Hacking Skill หรือ Coding Skill ที่สูงครับ</p><h4>Data Engineer รับผิดชอบด้านไหนบ้าง?</h4><ol><li>สร้างและดูแล Infrastructure ซึ่งตัว Infrastructure จะประกอบไปด้วย</li></ol><ul><li><strong>Data Base :</strong> MySQL, PostgreSQL, MongoDB, Microsoft SQL</li><li><strong>Data Lake:</strong> Hadoop HDFS, Amazon S3, Google Cloud Storage, Azure Blob Storage</li><li><strong>Data Warehouse:</strong> Apache Hive, Amazon Redshift, Google BigQuery, Azure Synapse, Snowflake</li><li><strong>Cloud/On-premise infrastructure:</strong> AWS, Azure, Google Cloud</li></ul><p>2. การสร้างและดูแล Data Pipeline</p><ul><li>ETL/ELT Job</li><li>Job Monitoring</li></ul><p>tool ที่ใช้ในงานเหล่านี้ก็จะมี Apache Airflow, Azure Data Factory, Google Cloud Data Fusion, Luigi, OOZiE, Amazon Glue ที่ใช้ทำงาน Task Schedule ซึ่งมีหลายเจ้าเลยครับ แต่ละเจ้าก็จะมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกัน</p><p>3. การทำงานร่วมกับทีมงานอื่นๆ ในสาย Data ไม่ว่าจะเป็น Data Scientist, Data Analyst, BI Dev, Solfware Engineer, Marketing, Business Users เป็นต้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4tr2MLLZCm7XZnswKLojew.png" /><figcaption><strong>Data and AI Landscape 2019</strong></figcaption></figure><p>เห็นแล้วตะลึงไปเลยครับสำหรับ Data and AI Landscape ตัวโปรแกรมเกี่ยวกับงานด้าน Data และ AI มีเยอะมากๆ การที่เราจะเรียนรู้ทุกอย่างหมดนี้คงเป็นไปไม่ได้ครับที่จะรู้ลึกทุกโปรแกรม ทางแอดเพิร์ธ ก็ได้พูดไว้เหมือนกันว่า แต่ละบริษัทมี Requirement ของระบบที่แตกต่างกัน นั้นแปลว่าโปรแกรมที่ทำหน้าที่เหมือนกัน ในแต่ละบริษัทก็อาจจะใช้คนละตัวก็ได้ครับ ทำให้การออกแบบ Data Pipeline นั้นต้องดูความเหมาะสม ดู spec ด้วย การที่เราจะรู้แค่โปรแกรมเดียวในหมวดนั้นๆ อาจจะไม่ fit กับบริษัทที่เราไปทำงานด้วยครับ</p><h4><strong>Data Engineer Qualification &amp; Job Description</strong></h4><p>ทางคุณฝนและแอดเพิร์ธได้ยกตัวอย่าง Qualification &amp; Job Description ของ Data Engineer ที่ KBTG (Kasikorn Business-Technology Group) ซึ่งจริงๆแล้ว แต่บริษัทอาจจะมีความต้องการปลีกย่อยที่แตกต่างกัน ส่วนตัวผมแล้วเราอาจจะต้องเอาหลายๆที่มาดูว่า Main Requirement จริงๆ ที่เราต้องมีนั้นมีอะไรบ้าง แล้วรายละเอียดปลีกย่อยเราค่อยไปเพิ่มตามบริษัทที่เราต้องการจะสมัครครับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1021/1*PPJEY3NBCGaYuma9_3cuEg.png" /><figcaption><strong>Data Engineer @ KBTG</strong></figcaption></figure><h4>บริษัทมองหาอะไรจากผู้สมัคร Data Engineer?</h4><p>ตรงนี้ผมมองว่าส่วนนี้น่าจะเหมือนกันทุกบริษัทครับ จากการที่ฟัง live เพราะว่ายังไงบริษัทก็ต้องการคนที่มี passion กับงานๆนั้นอยู่แล้ว แต่ในสาย IT สิ่งสำคัญที่เราควรจะทำเป็นบ้างนั้นก็คือ Programming/Coding ครับ ที่เราควรจะรู้ไว้บ้าง ความ hard core หรือ advance แค่ไหนนั้นก็ขึ้นอยู่กับตำแหน่งในทีมนั้นๆ ซึ่งจากเบื้องต้นที่เราพูดถึง live นี้ Data Engineer จะมี Hacking Skill ที่สูง ดังนั้นเราควรรู้เรื่องโปรแกรมและเขียน code ได้ อย่างเช่น Python &amp; SQL</p><p>ในส่วนนี้ส่วนตัวได้มีโอกาสได้คุยกับน้องที่ทำงานในสาย Data เค้าบอกว่าบางทีใบปริญญาหรือ certificate มันอาจจะไม่สำคัญเท่ากับว่าคุณทำมันได้จริงๆ หรือไม่ การที่เราจะ prove จุดนี้มันก็มาจากงานที่เราเคยได้ทำมาครับ นั้นคือ Portfolio งาน โดยส่วนมากเค้าก็ทำกันใน Github</p><p>จุดนึงที่ผมคิดว่าเป็น idea ที่ดีที่แอดเพิร์ธได้พูดใน live เราจะฝึกเรื่อง communication skill และอีกอย่างเป็นการทำความเข้าใจสิ่งที่เราเรียนอย่างพวก Technical Topic/Technical Term คือ เอาสิ่งที่เรียนมาเขียนหรืออธิบายให้เพื่อนฟังให้เข้าใจง่าย จุดนี้มันก็จะช่วย prove อีกจุดครับว่าเราเข้าใจในสิ่งนั้นจริงๆ ไม่ใช่แค่เรียนๆๆมาแล้วได้ ใบ Certificate แล้วจบ</p><h4>แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ Data Engineer</h4><ul><li><strong>Youtube Channel:</strong> Data Council, Google Cloud Platform, PyData</li><li><strong>O’REILLY:</strong> สมัครผ่าน ACM เพื่อให้ได้ค่าสมาชิกในราคาพิเศษปีละ $40</li><li><strong>MOOC/Online Course:</strong> Data Camp, UDACITY, DATAQUEST</li></ul><p>สุดท้ายของ Live นี้ก็มีการโปรโมท Course Online ที่ทาง DataTH ได้จัดขึ้น Road to Data Engineer ครั้งที่#2 เป็นครั้งสุดท้ายของปีที่นี้จะจัดขึ้นครับ ซึ่งผู้ที่สนใจก็เข้าไปดูรายละเอียดจาก<a href="https://school.datath.com/courses"> Link</a> นี้ได้เลยครับว่าเนื้อหามีอะไรบ้าง ในส่วนตัวผมเองนั้นติดตามเพจ Data Science ชิลๆ และชอบการนำเสนอข้อมูลของเพจนี้อยู่แล้ว เลยตัดสินใจสมัครเรียนกับทาง DataTH ไปครับ แล้วไงเรียนจบแล้วผมจะมาสรุปคร่าวๆ อีกทีว่าได้อะไรจากการเรียนบ้างในแต่ละ Week ครับ</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5f9254d8489d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Time Series Analysis with Natural Gas Part 1]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/time-series-analysis-with-natural-gas-part-1-5a06b36064b0?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5a06b36064b0</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 13 May 2020 16:03:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-13T16:03:41.080Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hkgWBIwKmRqP4D2BK0QlCw.jpeg" /><figcaption><a href="https://www.ewg.org/energy/22865/natural-gas-bridge-hotter-climate-bigger-utility-bills-and-more-threats-public-health">Natural Gas Storage Tank</a></figcaption></figure><p>เป็น product ที่น่าสนใจอีกตัวหนึ่ง ที่มีพี่ในกลุ่มได้พูดคุยกันไว้ โดยสิ่งที่น่าสนใจคือ Natural Gas Seasonality ครับ ซึ่งจะมีช่วงที่มี Demand เพิ่มขึ้นจากการเข้าใกล้หน้าหนาวของประเทศฝั่งยุโรปและอเมริกา พอ Demand เพิ่มขึ้นส่งผลต่อ ราคาของ Natural Gas เช่นกัน ซึ่งตรงนี้ถ้าเราหาช่วงก่อนขึ้นของราคาตามฤดูกาลของมัน เราก็สามารถที่จะเอาเงินไปวาง ณ จุดตรงนั้นก่อนได้ครับ อันนี้จะไม่รวมปัจจัยที่ไม่คาดคิดอย่างเช่นพวกภัยธรรมชาติ ซึ่งในอดีตได้เกิดพายุเฮอริเคน ที่สร้างความเสียหายกับแหล่งขุดเจาะหา Natural Gas และ แหล่งกักเก็บ ทำให้เกิด Short Supply ทำให้ราคา Natural Gas สูงขึ้นผิดปกติ</p><p>นอกจากเราจะใช้ Time Series Analysis ในการหา Seasonality ของ Natural Gas แล้ว เรายังใช้ tool ที่เกี่ยวข้องในการต่อยอดเพื่อไปใช้ในการ Forecasting เรื่องของราคาได้อีกด้วยครับ ซึ่งแนวทางหลักๆ ที่ใช้กันจะมีไปตั้งแต่</p><p>Moving Average</p><p>Exponential Weight Moving Average (EWMA)</p><p><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Exponential_smoothing">Holt-Winter</a></p><p><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Autoregressive_integrated_moving_average">ARIMA</a></p><p><a href="https://www.real-statistics.com/time-series-analysis/seasonal-arima-sarima/sarima-example/">SARIMA</a></p><p><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Long_short-term_memory">LSTM</a></p><p>แต่ในวันนี้เราจะมาทำแค่เฉพาะ Data Analysis เบื้องต้นก่อนครับซึ่งผมคิดว่ามันมีประโยชน์ในการที่เรานำไปใช้ในการกำหนด Zone ที่เราจะเล่น หรือแม้แต่กระทั่งการตั้ง TP ของสินค้าที่เราสนใจ</p><h3><strong>Natural Gas Basic Information</strong></h3><p>ถ้าเราจะจัดลำดับตาม Reserve ของ Natural Gas 5 อันดับแรกจะเป็นดังนี้</p><p><strong>1) Russia</strong></p><p><strong>2) Iran</strong></p><p><strong>3) Qatar</strong></p><p><strong>4) United States</strong></p><p><strong>5) Saudi Arabia</strong></p><p>แต่อีกมุมถ้าเราจัดลำดับตาม Production</p><p><strong>1) United States</strong></p><p><strong>2) Russia</strong></p><p><strong>3) Iran</strong></p><p><strong>4) Qatar</strong></p><p><strong>5) Canada</strong></p><p>Natural Gas Uses แหล่งข้อมูลจาก</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/0*W_3pT28TA-g6QbeW.png" /><figcaption><a href="https://seekingalpha.com/article/4309751-natural-gas-and-electric-power-sector-latest-trends"><strong>Natural Gas Demand by End Use</strong></a></figcaption></figure><h3>Exploratory Data Analysis (EDA)</h3><p>เราจะใช้ Natural Gas Historical Price จากเวป <a href="https://www.investing.com/commodities/natural-gas-historical-data">Investing.com</a> ครับโดยใช้ Daily Data Set ช่วงเวลาตั้งแต่ 1990- ปัจจุบัน โดยจะมีจำนวนข้อมูลทั้งหมด 7,633 ข้อมูล ในขั้นแรกของการทำ Exploratory Data Analysis ผมจะทำการหาค่าสถิติเบื้องต้นก่อนครับ ด้วย describe( )</p><p>โดยตอนแรกเราทำการ import library ที่จำเป็นต้องใช้ในงานนี้ในเบื้องต้นมาก่อนครับ</p><pre>import numpy as np<br>import pandas as pd<br>import matplotlib.pyplot as plt<br>from matplotlib import dates<br>import seaborn as sns<br>sns.set()</pre><p>หลังจากนั้นให้ทำการ import data set จาก source ที่เราเก็บไว้ครับ ขึ้นอยู่กับว่าเก็บ data set ไว้ที่ไหน โดยเราจะทำการ set column ใน data set ของเราที่มีชื่อว่า ‘Date’ ให้เป็น index column แล้วทำการแปลงค่าของ column นี้ให้อยู่ในรูป datetimes ครับ</p><pre>#Import Natural Gas Data Set</pre><pre>source = ‘/Users/AdMiN/Desktop/Data Science Projects/Time Series Project/Natural Gas Data Set/Natural Gas Historical Price.csv’</pre><pre>df = pd.read_csv(source, index_col=’Date’, parse_dates=True)<br>df.head()</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/260/1*y-TEVMXLYByv8bH-2sx-tw.png" /></figure><p>ลอง double check ข้อมูลของเราอีกรอบว่า column date ของเรานั้นเป็น datetimes แล้วหรือไม่</p><pre>df.index</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/617/1*MaEf4Cnh3xGRx2h92ATczw.png" /></figure><p>เราจะเห็นว่าข้อมูลของเราตรง dtype ตรงนี้เป็น datetimes64 เรียบร้อยแล้ว โดยมีจำนวนข้อมูลทั้งหมดตั้งแต่ปี 1990–2020 จะจำนวน 7,633 ข้อมูล ขั้นตอนขั้นมาลองมาดู Statistic Summary เบื้องต้นกันครับว่าเป็นไงบ้าง</p><pre>df.describe()</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/423/1*bG3KEcxLmcMBNTpaxd3wwg.png" /></figure><p>เราจะ focus ดูที่ช่องสุดท้ายนั้นคือ Close Price เพราะมันจะเป็นค่าที่เราจะใช้ในงานครับตรงนี้จะเห็นว่า ค่า mean ของข้อมูลอยู่ที่ $3.746139 Mmbtu มีค่าสูงกว่า ค่า median (50 percentile) ที่ราคา $2.96 Mmbtu นั้นแปลว่ามีข้อมูลที่มีค่าสูงมากๆ พวก outlier ดึงค่า mean ให้สูงขึ้น ตรงนี้เราไปเช็คจาก Histrogram หรือทำ Boxplot check ดูก็ได้ครับ ในส่วนของค่า max ของราคา natural gas นั้นอยู่ที่ $15.378 Mmbtu และค่า min อยู่ที่ราคา $1.075 Mmbtu ตรงนี้เราอาจจะไป check เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีตว่ามีอะไรเกี่ยวข้องที่ทำให้ราคาสามารถ drive ขึ้นไปที่ $15.378 Mmbtu หรืออะไรที่ทำให้ราคาลงต่ำถึงขนาด $1.075 Mmbtuเพื่อใช้เป็น reference ในเรื่อง macro ของ natural gas ครับ อีกจุดหนึ่งที่น่าสนใจในการวาง Zone ก็คือ ค่า 25 percentile กับ 75 percentile ของข้อมูล ตรงนี้มัน 50% ของข้อมูลราคามันวิ่งอยู่ระหว่างราคา $2.204 – $4.577 Mmbtu</p><p>Visualization ตรงนี้เราจะดูข้อมูลทั้งหมด ว่ามีจุดไหนที่น่าสนใจบ้าง เราจะพบว่ามีจุดที่ราคามีการ Peak หนักด้วยกันอยู่ 3 ช่วงที่เกิดการ short supply ของ Natural Gas ตรงนี้ผมได้มีการ plot graph เพื่อดูช่วงของปีคร่าวๆ แล้วทำการหา peak ในช่วงปีนั้นๆ</p><pre>#Highest Price between 1990–2003<br>max(df[‘Close’][‘1990’:’2003&#39;])</pre><pre>#Highest Price between 1990–2003<br>max(df[‘Close’][‘2003’:’2007&#39;])</pre><pre>#Highest Price between 2007–2010<br>max(df[‘Close’][‘2007’:’2010&#39;])</pre><p>เราจะได้ราคาสูงสุดในช่วงเวลาดังกล่าวดังนี้ครับ $9.98, $15.378, $13.577 หลังจากนั้นเราก็นำไปหาว่ามันเป็นวันที่เท่าไรในข้อมูลเรา</p><pre>#Find the date for 9.98 USD/Mmbtu<br>con = (df[‘Close’] ==9.98)<br>df[‘Close’][con]</pre><pre>#Find the date for 15.378 USD/Mmbtu<br>con1 = (df[‘Close’] ==15.378)<br>df[‘Close’][con1]</pre><pre>#Find the date for 13.577 USD/Mmbtu<br>con2 = (df[‘Close’] ==13.577)<br>df[‘Close’][con2]</pre><p>2000–12–27 $9.98/Mmbtu</p><p>2005–12–13 $15.378/Mmbtu</p><p>2008–07–03 $13.577/Mmbtu</p><h4>Time Series Visualization</h4><pre>#Visualization <br>from pylab import rcParams<br>rcParams[‘figure.figsize’]=15,8</pre><pre>ax = df[‘Close’].plot(title=’Natural Gas Historical Price’)<br>ax.set(xlabel=’Date’, ylabel=’Natural Gas Price, USD/Mmbtu’)<br>ax.autoscale(axis=’both’, tight=True)</pre><pre>#Vertical Line<br>xcoord =[‘2000–12–27’, ‘2005–12–13’,’2008–07–03&#39;]<br>for xc in xcoord:<br> plt.axvline(x=xc, color=’gray’, ls=’ — ‘)<br> plt.text(xc, ax.get_ylim()[1]-4, ‘Short Supply’,<br> horizontalalignment=’left’,<br> verticalalignment=’center’,<br> color=’red’,<br> bbox=dict(facecolor=’white’, alpha=0.6))</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1009/1*1ypXPSKbZdim0acB1Ami5w.png" /></figure><p>จากจุดนี้อาจจะไม่สิ่งปกติที่เกิดขึ้น ถ้าเราดูจาก Range ของราคา จุดเพดานที่เราพอจะคาดหวังให้มันไปถึงได้คือระดับราคาประมาณ $6 /Mmbtu แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นเราก็ควรวางแผนเผื่อเกิด Jackpot เราจะมี position ถือไว้เล่นต่อหรือไม่</p><h4>Price Distribution</h4><p>ตรงนี้ผมจะเอา Close price มาทำ Histogram ดูครับ ดุว่าข้อมูลราคาของเราส่วนใหญ่นั้นอยู่ตรงไหน ซึ่งเราสามารถเอาส่วนนี้ไปเปรียบเทียบกับ Statistic Summary ที่เราทำจาก describe( ) ในช่วงแรกมาเปรียบเทียบกัน</p><pre>#Price Distribution Histrogram</pre><pre>ax=df[‘Close’].plot.hist(bins=30, edgecolor=’k’, title=’Natural Gas Price Distribution’)<br>ax.set(xlabel=’Price Bins’, ylabel=’Frequency’)</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/997/1*5wqbKMK9-AeVODqqXQkBRg.png" /></figure><h4>Daily Return Distribution</h4><p>ตรงนี้ผมทำเพื่อจะมาคิดในเรื่องการตั้ง TP ของ Order เพราะถ้าเราคาดหวังจากตลาดมากกว่าที่ตลาดจะให้เราได้ มันก็จะรอนานเหมือนกันครับกว่าจะโดน TP จุดนี้จริงๆ เราอาจจะใช้ ATR อย่างที่เคยพูดไปว่าเราสามารถกำหนด TP ตามจำนวนเท่าของ ATR เพื่อให้ได้ TP ตามสภาวะตลาดครับ แต่การทำ Distribution ตรงนี้มันเหมือนเป็นการศึกษาอดีตที่เกิดขึ้น แล้วเอาไป Confirm กับสิ่งที่เราจะตั้งจากสภาวะตลาดจริงเพื่อที่จะประเมินความน่าจะเป็นว่ามันมีมากน้อยแค่ไหนที่เราจะโดน TP ตรงนี้</p><pre>#Calculate Daily Return with pct_change</pre><pre>df[‘Daily_return’]=round(df[‘Close’].pct_change()*100,2)<br>df[‘Daily_return’].fillna(0, inplace=True)<br>df.head()</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/358/1*3Y7QPJ0kJND_1YSYiu1kQg.png" /></figure><p>หลังจากเราคำนวณและสร้าง column ของ Daily_return ขึ้นมาแล้วเราลองมาดู Statistic summary กับ Daily Return Distribution กันครับ</p><pre>df[‘Daily_return’].describe()</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/315/1*eRa04qWR0f6wwHn5-BI1gw.png" /></figure><pre>#Visualization Daily Return Distribution</pre><pre>ax = df[‘Daily_return’].plot.hist(bins=30, edgecolor=’k’, title=’Daily Return Distribution’)<br>ax.set(xlabel =’%Daily Return’, ylabel=’Frequency’)</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/976/1*w_CjKHHKGqeNbk71xuieQA.png" /></figure><p>ผลที่ออกมา ตัว Daily Return Distribution ค่อนข้างออกมาเหมือนจะเป็น Normal Distribution เลยหละ และถ้าเปรียบเทียบกับ Statistic Summary ของ Daily Return นั้นจะพบว่า ข้อมูล 50% Daily Return อยู่ในช่วงระหว่าง -1.78% — 1.72% ดังนั้นผมจะลองหาความน่าจะเป็นออกมาดูว่า ถ้าเราจะเอา TP ตามนี้จะมีความน่าจะเป็น เป็นอย่างไร</p><pre>#What is probability daily return &gt;= 0% and &lt; 1%<br>con = (df[‘Daily_return’]&gt;=0) &amp; (df[‘Daily_return’]&lt; 1)<br>print(round(len(df[con])/len(df)*100,2),’%’)</pre><pre>#What is probability daily return &gt;= 1% and &lt; 2%<br>con = (df[‘Daily_return’]&gt;=1) &amp; (df[‘Daily_return’]&lt;2)<br>print(round(len(df[con])/len(df)*100,2),’%’)</pre><pre>#What is probability daily return &gt;= 2% and &lt; 3%<br>con = (df[‘Daily_return’]&gt;=2) &amp; (df[‘Daily_return’])<br>print(round(len(df[con])/len(df)*100,2),’%’)</pre><pre>#What is probability daily return &gt;= 3% and &lt; 4%<br>con = (df[‘Daily_return’]&gt;=3) &amp; (df[‘Daily_return’]&lt;4)<br>print(round(len(df[con])/len(df)*100,2),’%’)</pre><pre>#What is probability daily return &gt;= 4% and &lt; 5%<br>con = (df[‘Daily_return’]&gt;=4) &amp; (df[‘Daily_return’]&lt;5)<br>print(round(len(df[con])/len(df)*100,2),’%’)</pre><h4>Probability of Daily Return</h4><p>TP 0–1% = 15.45%</p><p>TP 1–2% = 12.55%</p><p>TP 2–3% = 8.27%</p><p>TP 3–4% = 4.95%</p><p>TP 4–5% = 2.84%</p><p>ค่าเหล่านี้เป็นความน่าจะเป็นที่เกิดขึ้นรายวันถ้าเราคิดจะตั้ง TP เพื่อเก็บกำไรรายวันยิ่งตั้งมากขึ้นเท่าไรโอกาสที่จะโดนก็จะน้อยลงเรื่อยๆ</p><h3>Time Series Analysis</h3><p>ลอง Sampling เอาข้อมูลระหว่างปี 2017–2019 มา plot เทียบกัน ซึ่งภาพออกมาดูได้ค่อนข้างยากครับในการที่จะแยก Seasonality ของข้อมูล ตรงนี้ผมจะใช้ library statsmodels เพื่อเรียก seasonal_decompose</p><pre>from statsmodels.tsa.seasonal import seasonal_decompose<br>decomposition = seasonal_decompose(df_M[&#39;Close&#39;])</pre><pre>trend = decomposition.trend<br>seasonal = decomposition.seasonal<br>residual = decomposition.resid</pre><pre>#Visualization<br>plt.figure(figsize=(20,15))</pre><pre>plt.subplot(411)<br>plt.plot(df_M[&#39;Close&#39;], label=&#39;Original&#39;)<br>plt.legend(loc=&#39;best&#39;)</pre><pre>plt.subplot(412)<br>ax = trend.plot(label=&#39;Trend&#39;)<br>plt.legend(loc=&#39;best&#39;)</pre><pre>plt.subplot(413)<br>ax = seasonal.plot(label=&#39;Seasonality&#39;)<br>plt.legend(loc=&#39;best&#39;)</pre><pre>plt.subplot(414)<br>plt.plot(residual, label=&#39;Residuals&#39;)<br>plt.legend(loc=&#39;best&#39;)<br>plt.tight_layout()</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1008/1*3wFNhLZeZ-M2KXyUXOWqMw.png" /><figcaption><strong>Natural Gas Decomposition</strong></figcaption></figure><p>พอเราใช้ Seasonal_Decompose มันจะทำให้เราแยกส่วนของข้อมูล Time Series ออกเป็น Trend, Seasonality, Noise ซึ่งระยะเวลา 1990–2020 เราจะเห็นว่ามันมี Season ที่ค่อนข้างชัดเจนครับ ตรงนี้ ผมจะทำการ Focus ในช่วงปี 2018–2020 เพื่อที่เราจะได้เห็นได้ชัดๆ ว่ามันเริ่มมี Season ช่วงไหนบ้าง พบว่าราคาจะเริ่มไต่ระดับในช่วง</p><pre>#Check Seasonal<br>decomposition = seasonal_decompose(df_M[‘Close’][‘2018’:’2020&#39;])<br>seasonal = decomposition.seasonal</pre><pre>#Visualization<br>seasonal.plot(title=’Natural Gas Seasonality Period 2018–2020&#39;)</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/997/1*N_IK2_V0gFQ19hA1eD9VKQ.png" /></figure><p><em>“ เดือนกรกฏาคมเป็นต้นไป จนไป Peak ในช่วงเดือนธันวาคม แล้วจะค่อยๆลดลงมาเรื่อยจนสิ้นเดือนมกราคม”</em></p><p>ในบทความถัดไปเราจะมาพูดถึงการทำ Forecasting ราคาของ Natural Gas กันครับโดยเราจะมาดูว่า SMA, EWMA, Hult-Winters และ ARIMA ตัว Model ไหนจะให้ค่า Mean Square Error ที่ต่ำกว่ากันเราจะเลือก Model นั้นมาทำการ Forecasting ราคาของ Natural Gas ในอีก 12 เดือนข้างหน้าว่าจะมีหน้าตาเป็นอย่างไรครับ</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5a06b36064b0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Customer Segment with K-Means by Rapid Miner]]></title>
            <link>https://medium.com/@panuwatulis/customer-segment-with-k-means-by-rapid-miner-73b787167ba2?source=rss-adf4f9e52af1------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/73b787167ba2</guid>
            <category><![CDATA[k-means-clustering]]></category>
            <category><![CDATA[customer-segmentation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Panuwat Ulis]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 18 Mar 2020 15:29:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-03-18T15:29:31.864Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>ในหัวข้อนี้เราจะใช้ข้อมูลจาก <a href="https://www.kaggle.com/vjchoudhary7/customer-segmentation-tutorial-in-python/data#_=_">Kaggle</a> ที่เกี่ยวกับ Mall Customer โดยเราจะแบ่งกลุ่มลูกค้าด้วย K-Means เพื่อให้ทราบถึงพฤติกรรมการบริโภคของลูกค้าและดูว่ากลุ่มไหนเป็น Target Customer ของเรา โดยบทความนี้ผมจะใช้ Rapid Miner ในการทำ Data Mining แทนการเขียน Code ด้วย python ตัวโปรแกรมสามารถ down load ได้จาก <a href="https://rapidminer.com/get-started/">Link</a> นี้ครับ เราจะเลือกเป็นตัว Rapid Miner Studio เป็นตัว Free Version</p><h3>1. Import Data Set</h3><p>ในขั้นตอนแรกเมื่อเราเปิดโปรแกรม Rapid Miner เข้ามาให้เราเลือก Blank Sheet ก่อนเลยครับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-gB0qvxJlnsueIlfw4bDyA.png" /></figure><p>หลังจากนั้นถ้าเราเพิ่งใช้งานเป็นครั้งแรกให้เรา Create Folder ที่ใช้เก็บงานของเราก่อนครับ ให้ไปที่ Create Repository แล้วก็กำหนดชื่อตามที่เราต้องการได้เลย</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/542/1*h_g4OkqlUQgTjbzM2u5M5A.png" /></figure><p>อย่างของผม ผมกำหนดที่เก็บงานชื่อว่า Data Science Project ซึ่งใน Repository นี้เรายังสามารถที่จะสร้าง sub folder เพื่อแยกงานออกเป็นหมวดหมู่ได้อีก เพื่อให้สะดวกต่อการดึงข้อมูลและใช้งาน เราสามารถทำการ Click ขวาตัว Repository ที่เราสร้างขึ้นมาแล้วเลือกคำสั่ง sub folder เพื่อสร้าง folder ออกมา 3 folder ครับ แบ่งเป็น data, process, และ model</p><p>เมื่อทำการสร้าง folder เสร็จเรียบร้อยเราจะมาทำการ Import Data Set ที่เราจะใช้กันโดยทำการเลือกคำสั่ง Import Data โดยเมื่อทำการ click เข้ามาแล้วจะมีให้เลือกระหว่าง my computer กับ data base ก็ขึ้นอยู่กับว่าเราดึงข้อมูลจากเครื่องคอมพิวเตอร์ของเราเองหรือตัว server ที่เก็บ data base ครับ ซึ่งในบทความนี้ผมดึงจากคอมพิวเตอร์ส่วนตัว เราก็จะเลือก my computer เมื่อเรากดเข้ามาแล้วก็ไปที่ folder ที่เราเก็บ data set ไว้ครับ โดยเราสามารถจะ favorite ตัว folder ไว้ได้ด้วย ครั้งหน้าถ้าเราใช้ข้อมูลที่เก็บไว้ใน folder นี้อีกมันก็จะง่ายขึ้น</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/982/1*TKHithOYYPrbXFYtSqSVUg.png" /></figure><p>เมื่อกดเลือกข้อมูลที่เราต้องการแล้ว ในหน้าแรกของการ import จะออกมาเป็นดังภาพให้เราเช็คข้อมูลให้ดี ว่าตัวข้อมูลของเรานั้น เราต้องการ row แรก เป็น header หรือไม่? ข้อมูลของเรานั้นถ้าเป็น csv เราก็ไม่ต้องแกอะไร เพราะมันจะ separate ด้วย “ , “ อยู่แล้ว</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/976/1*8-k6SJx-5GjNXmF2jFTqgw.png" /></figure><p>หลังจากนั้นให้เรากด Next ได้เลยเมื่อตรวจสอบข้อมูลเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็จะมาถึงขั้นที่เราจะต้องมากำหนด ID กับ Label ของตัวข้อมูล ซึ่งงานที่เราทำเป็น Unsupervised Learning จะไม่มีตัว Label มาให้ตรงนี้ก็จะข้ามไปไม่ต้องไปเปลี่ยนอะไร แต่เรายังมี column ของ CustomerID อันนี้เราต้องทำการเปลี่ยนให้เป็น Role ของมันให้เป็น ID ก่อนเพื่อไม่ให้ตัว program นำ column นี้ไปใช้ในการคิด</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/981/1*Y_o2VfKJKjPdPAmNUW-C-Q.png" /></figure><p>หัวข้อที่เราจะแก้กับ column นี้ก็คือ Change Type กับ Change Role โดยตัว Change Type จาก Integer เราจะเปลี่ยนให้มันเป็น Polynominal เนื่องจาก CustomerID นั้นบางทีจะไม่เก็บเป็นเฉพาะตัวเลขอาจจะมีตัวอักษร หรือ บางครั้งจำนวนของ ID ที่เป็นตัวเลขนั้นมีหลายหลักเกินจนมันอ่านเป็นเลขยกกำลัง เพื่อป้องกันความผิดพลาดดังกล่าวเราเลยต้องเปลี่ยนมันเป็น Polynominal ในส่วนของ Change Role เราจะทำการเปลี่ยนเป็น ID หลังจากทำตามขั้นตอนดังกล่าวเสร็จแล้วก็ให้กด Next ได้เลย ิแล้วเลือกเก็บข้อมูลเราไว้ใน data folder ที่เราสร้างไว้ใน Repository ของเรา</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/334/1*zcwddPd5fxYr2Lz0JiOw0Q.png" /></figure><h3>2. Exploratory Data Analysis (EDA)</h3><p>หลังจากได้ข้อมูลมาเรียบร้อย เรามาเริ่มทำ EDA กันเลย โดยวิธีการที่เราจะ Retrieve ข้อมูลของเรามาใช้งานทำได้ 2 แบบครับ แบบแรกคือเราอัพโหลดข้อมูลของเรามาเก็บไว้ใน Repository แล้วทำการลากข้อมูลลงไปที่ work sheet หรือในแบบที่ 2 คือใช้ operator ของ rapid miner ที่ชื่อว่า read csv ในการอ่านข้อมูลจาก folder ในเครื่องคอมพิวเตอร์เรา ในบทความนี้ผมจะใช้การลากข้อมูลจาก Repository ลงใน work sheet แล้วทำการเชื่อมต่อกับ res ตามภาพครับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*x7kajEjrv1XxJezxv5grzw.png" /></figure><p>ขั้นตอนถัดมาให้เรากด Run ข้อมูล ผลที่เกิดขึ้นจะไปอยู่ใน Tab Result</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HiDQY2vHI6mUflG5cdkWFg.png" /></figure><p>ตรงจุดนี้เราสามารถดูค่า Statistic เบื้องต้นและตัว Visualization ได้เลยจาก Tab ทางฝัุ่งซ้ายมือครับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/944/1*r2sUNdJNw9zubkuacHb6EA.png" /></figure><p>จากข้อมูลเบื้องต้นเราจะทราบว่าข้อมูลของเรานั้นมีจำนวน row ทั้งหมดอยู่ที่ 200 rows และมี columns ทั้งหมด 5 columns ดังนี้ CustomerID (Polynominal) , Gender (Polynominal), Age(Integer), Annual Income k$ (Integer), และ Spending Score (Integer) ซึ่งข้อมูลของเรานั้นไม่มี missing value ดูได้จาก หัวข้อ missing value นั้นเป็น 0 ทั้งหมดเลย</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*F6U5iN03lpAfTlcAkFQVBg.png" /></figure><h4>2.1 Summary Statistic</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QbdjA5fsn764U3E0bZTJGQ.png" /></figure><p>Gender : มีข้อมูลของเราเป็นเพศชาย 88 คน เป็นเพศหญิง 112 คน</p><p>Age: มีค่ามากที่สุดอยู่ที่อายุ 70 ปี และน้อยที่สุดอยู่ที่ 18 ปี โดยข้อมูลอายุมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 38.85 ปี ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานอยู่ที่ 13.97 ปี</p><p>Annual Income: มีรายได้ต่อปีมากที่สุดอยู่ที่ $137k และน้อยที่สุดอยู่ที่ $15k โดยรายได้ต่อปีมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ $60.56k ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานอยู่ที่ $26.27k</p><p>Spending Score: มีคะแนนมากสุดอยู่ที่ 99 และน้อยสุดอยู่ที่ 1 โดยมีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 50.2 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานอยู่ที่ 25.82</p><p>โดยในแต่ละหัวข้อเราสามารถ click เพื่อดูกราฟได้เลย ค่อนข้างสะดวกมากดังภาพ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1005/1*lLisUkc0Kdhu27yJWpV6Vw.png" /></figure><p>ให้เรา click ที่ open visualization เพื่อให้แสดงผลของกราฟออกมา แล้วสามารถ export file ภาพออกไปตามสกุล file ที่เราต้องการ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gE1kTDDCXU361yarQ0aFfQ.png" /></figure><h4>2.2 Visualization</h4><p><strong>2.2.1 Univariate Analysis</strong></p><p><strong>Age Histogram</strong> หาการกระจายตัวของอายุของกลุ่มตัวอย่าง โดยตัวโปรแกรมจะ set ค่า default ไว้ที่ 10 bins ตรงนี้เราลองมาคำนวณ bins ที่เหมาะสมว่าจะต้องใช้เท่าไรโดยจะมีวิธีการคำนวณดังนี้</p><p>N = square root (sample size) = square root (200) = 14.14 ก็ประมาณ 14 สำหรับจำนวน bin ที่เหมาะสม</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Xx8yarM_YOkivWbsjLtrBw.jpeg" /></figure><p><strong>Age Boxplot</strong> ทำการ check outlier ของอายุกลุ่มตัวอย่าง ก็ไม่พบว่ามี outlier แต่อย่างใด โดยค่า Max/Min ตรงนี้เรารู้ไปแล้วจาก Summary Statistic คราวนี้ลองมาดูในรูปของ Percentile กันบ้าง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*f-p_mJR2AIrJVBkNva9Ajg.jpeg" /></figure><p>Age 25 Percentile: 28.25</p><p>Age 50 Percentile: 36</p><p>Age 75 Percentile: 49</p><p><strong>Annual Income Histogram</strong> หาการกระจายตัวของรายได้ต่อปีของกลุ่มตัวอย่าง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_VOZgIdjNVuY47hV91T_pQ.jpeg" /></figure><p><strong>Annual Income Boxplot </strong>ไม่พบ outlier ในหัวข้อนี้เช่นกัน แต่เนื่องจากเราลองทำ histogram ด้วยจำนวน bin 14 bins แล้วพบว่ามันมี outlier แต่มันไม่แสดงใน box plot เราเลยจำลองมาคำนวณหา outlier กันดู</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PW00_Ihmd6hHXkQgTGlkZQ.jpeg" /></figure><p>Annual Income 25 Percentile: $40.5k</p><p>Annual Income 50 Percentile: $61.5k</p><p>Annual Income 75 Percentile: $78k</p><p>เราลองมาเช็คตัว IQR ดูเพื่อหา Max value กับ Min Value กันครับเพื่อ check outlier</p><p>IQR = 75 Percentile-25 Percentile = 78–40.5=37.5</p><p>1.5 x IQR (สำหรับคิด outlier) = 37.5*1.5=56.25</p><p>Max Value = 75 Percentile + 56.25 = 134.25</p><p>Min Value = 25 Percentile-56.25 = -41.25</p><p>ดังนั้นถ้าเราดูจากคำนวณตรงจุดนี้จะพบว่า Annual Income ค่ามากที่สุดจากข้อมูลเรา $137k นั้นจะเป็น outlier ทันที แต่ถ้าเราใช้ 3 เป็นตัวคูณ IQR เพื่อคิดในรูปแบบ extreme case ตัว $137k จะไม่ใช่ outlier อันนี้ก็ขึ้นอยู่กับว่าเรามองหา outlier แบบ normal condition หรือ extreme condition สามารถอ้างอิงกับ Histogram ที่ใช้จำนวน bin ตัวที่เราคำนวณมาจะได้ดังภาพ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uTwH9uBvcvZMn-6nX9P2mg.png" /></figure><p><strong>Spending Score Histogram</strong> หาการกระจายตัวของคะแนนในการใช้จ่ายของกลุ่มตัวอย่าง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KyxwLu8968LQUbP4rUw16w.jpeg" /></figure><p><strong>Spending Score Boxplot</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3uiCMMV4f3uv1yfiFMXNig.jpeg" /></figure><p>Spending Score 25 Percentile: 34.25</p><p>Spending Score 50 Percentile: 50</p><p>Spending Score 75 Percentile: 73</p><p><strong>2.2.2 Bivariate Analysis</strong></p><p>หลังจากทำ Univariate ด้วย attribute เดียวแล้ว เราจะมาทำ Bivariate ดูว่าถ้าดูความสัมพันธ์ของ attribute 2 ตัวแล้วค่าที่เราสนใจจะมีความสัมพันธ์เป็นอย่างไรบ้าง</p><p><strong>Age Boxplot group by Gender</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*p_IQtHYe0egRG_dBwJxptA.jpeg" /></figure><p><strong>Annual Income Boxplot group by Gender</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5q6-dwR9C1TTUSQGYyMx1g.jpeg" /></figure><p><strong>Spending Score Boxplot group by Gender</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JeLmqBa_lHA4Y2pers3KRA.jpeg" /></figure><p>นอกจาก boxplot แล้วเรายังสามารถทำ Scatter plot ได้เช่นกัน ผมจะลองทำดูเพียงหนึ่งตัวอย่างเท่านั้น เพราะจริงๆแล้วเราสามารถดูความสัมพันธ์ทั้งหมดได้จาก Correlation Matrix</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZslNbTsB0R_nnbm0tUhjmQ.jpeg" /></figure><p>เราจะเห็นว่า Annual Income กับ Age จากข้อมูลตรงนี้มันแทบจะไม่มีความสัมพันธ์กันเลยเมื่อเราลองตีเส้น Linear Regression ออกมาตามภาพ ลองมาดูค่า Correlation ของแต่ละตัวแปรใน Correlation Matrix กันครับ ซึ่งเราจะต้อง search หาในช่อง operation ว่า correlation แล้วเลือก Correlation Matrix แล้วนำมาวางไว้ข้างหลัง Data Set เราดังภาพ ทำการเชื่อมต่อตรง output ทั้ง exa และ mat แล้วทำการกด Run</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SSkdCTBsGbF2kf_Db037jg.png" /></figure><p>ผลที่ได้จะได้ออกมาเป็นตารางดังนี้ครับ นอกจากตารางเราก็ยังสามารถทำสีออกมาได้ด้วยโดยการเลือกที่ visualization</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/638/1*rq662wx6vGkx_u6Nig8zZA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mtVVa4Y0SQFTj5P5IQpULw.jpeg" /></figure><p>หลายๆตัว attributes เราจะเห็นว่าแทบจะไม่มีความสัมพันธ์กันเลยครับ ยกเว้นเสียแต่ Age กับ Spending Score ที่ค่อนข้างจะเป็น negative correlation เยอะกว่าชาวบ้านหน่อยโดยมี correlation อยู่ที่ -0.327 ซึ่งเราอาจจะตีความได้ตามนี้ครับว่า ยิ่งคนอายุเยอะขึ้นคะแนนของการใช้จ่ายจะน้อยลงครับ เมื่อเทียบกับคนอายุน้อยที่จะมีคะแนนการใช้จ่ายมากกว่า</p><h3>3. Data Preprocessing</h3><p>เตรียมความพร้อมข้อมูลของเราให้พร้อมก่อนที่จะเข้า model โดยเรารู้จากการดูข้อมูลเบื้องต้นแล้วว่าจะมีข้อมูลของ Gender ที่ยังเป็น Polynominal อยู่ครับ แล้วตัว K-Means เป็น algorithm ที่คิดเฉพาะตัวเลขเท่านั้น ถ้าเราต้องการจะนำข้อมูลตรงนี้มาใช้ในการคำนวณด้วยเราต้องเปลี่ยนข้อมูลตรงนึ้เป็น Integer ก่อนครับ โดยจะใช้ operator ที่มีชื่อว่า One Hot Enconding ที่จะสร้าง Dummy Variable ขึ้นมา แล้วทำการ drop first column dummy ทิ้งไปเนื่องจากตอนที่เราสร้าง Dummy Variables บน Gender มันจะเกิด 2 columns ครับนั้นคือ Male กับ Female ถ้าเราไม่ drop ทิ้ง 1 column มันจะเกิดการวิเคราะห์ผิดพลาดเนื่องจากข้อมูลมันจะทับซ้อนกัน</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*onpm0fAIg6i9Ar-Hq9WJvQ.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*wVuh3qrANTfG0IunRj4rfw.png" /></figure><p>ตรงนี้จะเหลือแค่ Female columns เท่านั้น จะเห็นว่ามีคำว่า Gender = อยู่ข้างหน้าตรงนี้เราสามารถ Rename column ได้ด้วยเช่นกันโดยใช้ operator ที่มีชื่อว่า Rename by replacing โดยเราจะพิมพ์ในช่องคำสั่งของ operator ตัวนี้ว่า Gender = ส่วนในช่อง Replace เราไม่จำเป็นต้องใส่อะไรเนื่องจากเราต้องการลบมันออกครับ จะได้ตามดังภาพนี้</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Zv4WTu1sGFkUG5NKrL8jww.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/608/1*PGNTI7aee2vxnCCkypYpJQ.png" /></figure><p>เท่านี้ข้อมูลของเราก็พร้อมที่จะนำเข้าสู่กระบวนการวิเคราะห์ในขั้นถัดไปแล้วครับ</p><h3>4. Modeling</h3><p>ตัว Algorithm เราจะใช้ K-Means ในการ Clustering ข้อมูลของเรา โดยผมจะกำหนดให้ K=5 ในตัวอย่างนี้นะครับ เป็นค่าเริ่มต้น แต่จริงๆมันจะมีวิธีหาค่า K ที่เหมาะสมอยู่ไว้จะพูดในบทความถัดไป วิธีหาค่า K</p><p>ให้เราพิมพ์หา Operator ที่มีชื่อว่า K-Means หลังจากนั้นให้เอามาต่อหลังสุดแล้วเปลี่ยนค่า K = 5 ตัว Measurement เราปรับให้เป็น Numerical แล้วเลือก Method เป็น Euclidean และให้ tick ที่ช่อง use local random seed ด้วยครับ เพื่อให้การสุ่ม centroid ทุกครั้งที่เรารันจะได้เหมือนเดิม โดย output ตรง K-Means box ให้ต่อเชื่อมออกไป 2 เส้นเลยนะครับ มันจะได้แสดงในส่วนของ label ที่มันทำให้กับตารางข้อมูลของเรากับส่วนของ description ที่จะอธิบายเรื่อง centroid</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Cn6NcQm4wxLxhHwcUH_F6Q.png" /></figure><h4>Result</h4><p>เราจะเห็นว่าผลสรุปมันจะบอกว่าแต่ละ Cluster นั้นมีจำนวนสมาชิกเท่าไรบ้าง</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/270/1*LeDG8po0elXw3HWigA2fpw.png" /></figure><p>ส่วนข้อมูลถัดมาจะแสดงให้เห็น cluster แต่ละอันมี centroid ค่าอะไรบ้าง ตัวนี้เราสามารถที่จะมาจำแนกพฤติกรรมของลูกค้าในแต่ละ cluster ได้ครับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ue84VzeGiy3reSm-o-4VgQ.png" /></figure><p>ตารางหลังจาก Run ผ่าน Algo มันก็จะ Label ให้เราเสร็จเรียบร้อยครับ</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/721/1*eenyIKPvQUqAoQ7Sxsxj8w.png" /></figure><p>ขั้นตอนสุดท้าย คราวนี้เราลองมา Scatter Plot แล้วให้มัน Highlight สีตาม Cluster ดูครับว่ามันจะแบ่งกลุ่มอย่างไร โดยเราจะทำ Scatter Plot แบบ 2D โดยจะให้แกน X เป็น Annual Income ส่วน แกน Y เป็น Spending Score</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yhr-B27mwNwq3ceS0F03QQ.jpeg" /></figure><p>เป็นอันเสร็จกระบวนการทำ Clustering ใน Data set ชุดนี้ ในบทความถัดไปเราจะมาพูดถึงการหาค่า K ที่เหมาะสมที่จะใช้กับ K-Means Algo ในกรณีที่เราไม่รู้ว่าเราจะต้องแบ่งมันออกเป็นกี่กลุ่ม</p><p><strong>To be Continued….</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=73b787167ba2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>