Introduction

In 2016, Mongolia is ranked 58 out of 144 nations with an index of 0.705 by Gender Gap Report of World Economic Forum. This is one of the best indicators in the region but, the gender research of national statistics and current studies show that the effects of political and economic transition have been influencing distinctive for men and women. According to Thomas (2005), during this transition, numerous households were suffered in poverty with lack of employment due to economic and political instability, and social services were extremely diminished. This cycle of transformation has created gender gaps in various areas of social change, in Mongolia.

This developing country with 3 million people has been struggling to tackle gender issues since 1990-democratic transition. According to Khan and Aslam (2013), in previous few years, Mongolia has paid strong attention to main gender related Millennium Development Goals. For instance, in 2008,two essential focuses for child mortality and maternal health were met. Health and education’s gender indexes are preferred over the most of nations in the East Asia and Pacific area (Gender Gap Report, 2016). However, in the circumstance of workplace or labour markets, gender inequality is still prevalent; women are paid less than men with limited opportunities to advance their careers, and with high levels of occupational segregation.

This essay will assume workplace gender inequality in Mongolia, as one of areas of social change. Specifically, the paper will assume the current context of gender gap in workplace, in a case study country, through statistics, sexual harassment in workplace, wage disparity between men and woman, law, and young Mongolian men’s perspective, and will analyse what is the relation between chosen area of social change and others processes.

Gender in workplace

Mongolia’s population is young. Nearly 46 percent of the men and 44 percent of the women working age populace are more youthful than 30 years old (Table 1). Moreover, economic and political changes started in the 1990s have created migration from rural areas to urban areas and the Ulaanbaatar-capital city, with presently labour force’s 40 percent living in capital city (Mongolian Labour Force Survey, 2009). World Development Indicators (2010) shows that 66 percent of working age population work in the informal sector[1], such as agriculture. According to Khan and Aslam (2013), while men are situated in secondary area, numerous women are gathered in the tertiary area, in the informal or the formal sector.

Table 1: Participation of labour force by gender and location (Mongolian Labour Force Survey, 2009)

Women’s contribution in economic action is comparatively good. Though, although proportion of male working population is increasing, the proportion of women is decreasing due to effects of financial stagnation from 2014 to 2016, in Mongolia. Begzsuren and Aldar (2013) take the view that the Labour law’s articles to secure women do not generally work decidedly for the employment of women, yet can prevent women from increasing gender disparities of wage and accessing to work. For instance, women’s incomes are effected by early retirement, the reason is that if the woman loses her job,it can reduce to zero in the worst situation.Female working population spend generally double the amount of time than men oncare and household obligations, and the problem is that this spending time does not decrease when women participated in paid profitable job in the economic activity. This demonstrates that employed women are required to participate in a twice loading. In Mongolia, women are more employed in sectors that are commonly funded by state budgets and provided with low wages, such as health care, social services and education.

· Law and legislations

Mongolian mother legislation is “Constitution of Mongolia (1992)”. Gender equality is fundamentally provided by this legislation. Article 16 of the Constitution states that “Women and men have equal rights in the social, political, cultural, economic life and family relations”. Also in the Article 14, it is stipulated that “Everyone should be free from any types of discrimination based on her or his social status, race, ethnicity, sex, language, age, religious belief, viewpoints, employment, education level and wealth”.Khan and Aslam (2013) claim that this central Asian country is a signatory to almost all general international conventions, which related to gender equality, and passed a “Law on Promotion of Gender Equality” in February 2011 as well. This law particularly guarantees gender equality in legal, cultural, political, social and family relations. In addition, it addresses the obligations of public organizations such as the office of the Prime Minister, as to guarding against discrimination, suggests assenting action strategies in public area, and builds up a complaint mechanism through the employment dispute commissions and the National Human Rights Commission (Begzsuren and Aldar, 2013). Despite of these main legislations, there is other significant laws, for example (table 2):

· Sexual harassment in the workplace

Bayarmaa and Ayurbuni (2009) claims thatthe mass in Mongolia does not perceive that in spite of the fact that sexual harassment may appear to be a private concern, it is honestly a social matter.Mongolia’s public understanding of this emerging concern is really low. The latest study on sexual harassment in the workplace by Mongolian Women’s Fund (2010) view that 86.3% of respondents received an occurrence of workplace sexual harassment. Also the study found thatsexual harassment is generally dedicated by higher- positioning authorities, teachers and managers in the employment sphere. Accusers of sexual harassment in the workplace noiselessly hurt accordingly of many components, with apprehension of losing their employment and having their reputation harmed. Globally, high risk of sexual harassment exists in the sectors such as the army, education, roads, police and construction (Begzsuren& Aldar, 2013). Mongolia has a similar hazard as well.Begzsuren and Aldar (2013) concluded that in the education sector, the most of female students had faced sexual harassment at university. Bayarmaa and Ayurburni suggested that a course on violence against females in the curricula of the secondary school and using mass media to sensitise the mass.

· Wage disparity between men and women

There is a wage gap between women and men due to particular reasons. Morgan (2005) shows that women’s subject choices and education are related with their lower career purposes and they may ‘self -select’ into the jobs with low salary. Women may even increase a wage disparity over their careers because of lack of working experience due to child birth breaks in their careers. Hence, theymay get paid not as much as men due to women show lower profitability qualities (specialisation, training or experience amongst others) to the workforce market (Morgan, 2005). According to Khan and Aslam (2013), In Mongolian context, expansive and expanding wage disparities exist in almost all economy sectors that women are participated in, the major exceptions are public administration, retail trade and wholesale.

Table 3: Employment by sector and percent of total

Generally, women gain nearly 10 percent less than men and the disparity is even clear over all education levels and in the formal sector and it is mostly high in bigger cities.According to the National Statistical Office of Mongolia (2016), the national average earning for men was 13.3 percent higher than women. The World Bank (2009) concludes that initially, in Mongolia’s labour market, there are “considerable contrasts in treatment of men and women by companies”; and second, the explanations behind this disparity are strongly dependent on discrimination instead of skills and qualities. Furthermore, the sectors with high wage gap are machinery and equipment operations (women’s average earning was 48% lower than men); agriculture and fishery (men’s average earning is 36 percent higher than women) NSO, ILO, and MPDSP, 2012).In the same type of job, women specialists gain 15.5 percent lower earnings than men, and there is a 14 percent disparity for male managers and lawyers employed in NGOs and government. According to the Graduate Follow-Up Survey by MCA-Mongolia (2011), the men’s average monthly salaries were approximately 1,255,798 MNT (nearly 900 AU$) compared with 680,667 MNT (nearly 500 AU$) for women.

· Men’s perspective

There is another interesting perspective by men. A German journalist Stephan Scheuer interviewed Gantulga- Mongolian 34-year-old man. While he is doing business with his own vehicle as a taxi driver, Gantulga’s wife is the financial director of a hotel and is gaining more money than him. According to Scheuer (2013), hecomplaints that “it is not fair, in any case”. Obviously, females’ liberation is vital, however the circumstance has become hard for the men in the meantime. A change is required, through equivalent gender openings- with the males getting an assistance. For the young men in Mongolia, his circumstance is common. The reason is that the women are dominate in higher education, with statistics showing their proportion at over 70 percent of university alumni. It is based on the parents’ view that sending their girls to the colleges and universities is more significant than boys. Also, they consider that boys can get a job without a higher education degree. This states of mind have meanwhile started to change, yet finding good job is now a main issue for one generation of Mongolian men (Scheuer, 2013). Robinson (2010) states that in today’s Mongolia, women have progressed much further. The young men were told to tend to the animals at home, while the girls got the advanced education.

Gantulga says while he taking some deep breaths that “I think this is not so right”. For that time, he is fine with his wife having more earnings than his incomes, yet he wants some changes in the future (Scheuer, 2013).

AmarsaikhanGantulga even guards his friends whose wives are breadwinner. “I cook almost everyday, and I happily do it,” he states, trusting he can weather the dry stretch until he works with high wage. Also, he can be stayed at home for his son and believes that his son should definitely gain more than his wife does in the future.”

Conclusion

Passing a “Law on Promotion of Gender Equality” was a significant success for Mongolia. It is provided lack of gender law and supports to past achievements of Mongolia in meeting main gendered Millennium Development Goals. Women in Mongolia are well educated than other women in the region, and contrasted with Mongolian men as well (Begzsuren& Aldar, 2013). Although this country has been struggling to tackle gender inequality issues, there are substantial disparity between women and men in workplace, in terms of earnings, occupational roles and participation. Also, women have a restricted participation in entrepreneurial and in administrative positions, and employed females bear almost all of the household and care obligations contrasted with men.

These gender disparities impact on the development and progress of the economy. According to the World Bank World Development Report (2012), tackling issues of gender disparities in workplace, eliminating discrimination and providing equal access to economic opportunities can support profitability for firms, more extensive returns for the economy. In Mongolian context, policy action is required to increase women’s labour market outcomes, and to provide equal participation in the economy.

Consequently, the cases and statistics in this essay demonstrate that gender inequality in workplace is not only about labour market or employment. It deeply relates to other areas of social change such as education, health, law, social norm, political transition, economic stagnation and so on.

Reference list

Begzsuren, Ts.,& Aldar, D. (2013). Gender Overview-Mongolia, Desk Study. Independent Research

Japan International Cooperation Agency. (2013). Country Gender Profile: Mongolia. Final Report. Retrieved from: http://www.gwweb.jica.go.jp/km/FSubject1501.nsf/cfe2928f2c56e150492571c7002a982c/74875bed7d20467349257b010026a259/$FILE/ATTTW2R1.pdf

Morgan, M. (2005). Country Gender Assessment. Asian Development Bank. Retrieved from: http://www.adb.org/sites/default/files/institutional-document/32236/cga-mongolia.pdf

NSO (2008), National Statistical Office Yearbook, Mongolia Statistical Office

Pastore, F. (2010). The Gender Gap in Early Career in Mongolia, International Journal of Manpower, Vol.31, No 2, pp. 188–207

Pastore, F. (2008), ‘School-to-work Transitions in Mongolia’, ILO Employment Sector, Employment Sector working paper №14.

Scheuer, S. (2013). “Women are favoured more by the bosses. They are considered to be more adaptable,” says Gantulga. Gulf times. Retrieved from: http://www.gulf-times.com/story/363932/In-Mongolia-men-are-demanding-gender-equality

The World Bank. (2017). World Development Indicators. Retrieved from: http://www.data.worldbank.org/data-catalog/world-development-indicators

World Economic Forum. (2016). Global Gender Gap Report. Retrieved from: http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016

[1]Informal work includes unpaid workforces and own account workforces in informal sectors.

2006 онд “Red Album”, 2009 онд “ Залуу Лениний Ойролцоо Гурван Давхарт” цомог, 2015 онд “III album”-аараа сонсогч бидэнд өөр өөр хөгжмийн мэдрэмжийг бэлэглэж байсан “The Lemons” хамтлаг энэ онд ээлжит шинэ цомгоо гаргасныг нь өнгөрсөн 7 хоногт #Spotify-аас олж сонсов. Хамтлагийн цомог бүр нь дугаралт, шинэлэг санаа, өвөрмөц зохицолоороо харилцан адилгүй байдаг бөгөөд энэ удаагийн гаргасан “Unplugged in UB” цомог нь уламжлалт ёсоор мөн л өөр цомог болжээ. Учир юу вэ гэвэл 2016 онд The Lemons хамтлаг Анплаггед тоглолтоо цомог болгон гаргасан нь энэ аж.

Анплаггед тоглолт гэдэг бол хэр баргийн хамтлаг дуучдын хийгээд байдаг амар эд биш. Тоглолтыг оркестр-той хамт хийснээрээ Нимбэгнүүд маань өөрсдийнхөө чанар чансааг дахин нэг харуулсан юм. Энэ нь нэн шинэ үеийн монголын амьд хөгжмийн хамтлагуудаас анхлан “Анплаггед” тоглолт тоглосон нь энэ байлаа. Тус тоглолтонд тоглогдсон Мэлхий гүнж, 83…86, Хүсэл тэргүүтэй 16 дууг “Unplugged in UB” цомог багтаасан байна.

Цомгийг сонсоод хамгийн түрүүнд өмнө сонсдог байсан дуртай дуунууд “классик” хувилбараар сонсох нь нэн таатай байлаа. Ялангуяа амьд тоглолтын бичлэг учир сонсох зуур яг л тоглолт үзэж байгаа мэдрэмжийг төрүүлэх бөгөөд хамтлагийн гишүүдийн яриа, дуунуудын бичигдсэн түүхийг сонсох нь үе үе инээд бэлэглэнэ. Дугаралтыг сонсоод ганц Лемонс хамтлагийн гишүүдээс гадна маш олон хөгжимчдийн хичээл зүтгэл шингэсэн нь мэдэгдэж байлаа.

Цохилуур хөгжмийн хөнгөн дугаралт, хийлийн болоод үлээвэр хөгжмийн тансаг хөг аялгуу хэрхэн пост, паанк рок хамтлагийн дуунуудтай хоршин таатай сонсогдохыг та энэ цомгоос мэдрэх болно.

Pd

1. Хоолны ширээтэйгээ үлдэх зам

Энэ бол хамгийн амар хялбар зам боловч хүн болгоны хамгийн эхэнд хүсч тэмүүлдэг нь буюу хүний анхдагч хэрэгцээ юм. Ихэвчлэн сурагчийн ширээний ард дорвитой сууж чадаагүй, энэ ширээнийхээ ардаас авах ёстой мэдлэгээ авч чадаагүй хүмүүс бидний хэлж заншинаар 10 жилээ төгсөөд дараагийн ширээ болох их, дээд сургуулийн ширээний ард сууж чадалгүй түүний оронд хүрз зээтүү, машин тэрэгний жолоо зэргээр сольдог. Хүн болгон их дээд сургуульд орох шаардлагагүй ч хүнийг соён гэгээрүүлэх, төлөвшин боловсруулах салшгүй нэг шат нь билээ. Орчин үед спортын салбараар олон хүмүүс амжилт гаргаж “ширээ”-нээс ангид амьдарч байгаа боловч энэ бол нийтлэг бас баталгаатай зам биш юм. Нэгэнт 10 жилд олигтой сурч мэдэж чадаагүй дийлэнхи хүмүүс хоолны ширээнээс цааш холддоггүйг эргэн тойронд амьдрах олон хүмүүсийн амьдралаас харж болно.

2. Академик ширээнээс олон ширээний сонголт гарч ирэх зам

Их сургуулийн 4 жил бол хүний нүдийг нээдэг ид шидийн юм шиг он жилүүд. Зарим залуус энэ шатыг дундаас нь орхидог ч шинжлэх ухаанд суурилсан академик түвшний мэдлэг олгож хүнийг бие хүн болгон төлөвшүүлдэг энэ шат хичээл мэрийлттэй олон залуусыг баталгаатай бас бахархалтай амьдрах олон боломж, сонголтуудыг олгож өгдөг.

Ширээ болгон үнэ цэнэтэй. Энгийн модон ширээний цаана үр хүүхдүүдээ мэдлэг боловсролтой болгох гэсэн эцэг эхчүүдийн хүсэл, уйгагүй хөдөлмөрийнх нь хөлс хүч мөн тэдний итгэл байдаг. Тиймээс дүү нар болоод үеийнхээ залуучуудад хэлэхэд өөрт олдож байгаа ширээнийхээ ард уйгагүй зүтгэ, сур, хичээ. Чиний хичээл зүтгэл чамайг гадаадын томоохон их дээд сургуулийн ширээний ард, амжилттай компаний захирлын ширээний ард, төрийн өндөр албан тушаалтны ширээний ард, тэр ч бүү хэл Дэлхийн банк, НҮБ-ийн хариуцлагатай албан тушаалтны ширээний ард суух боломжийг чамд өгч чадна.Хэр хол явах нь бидний л сонголт. Миний бие ч гэсэн энэ цаг үед надад итгэдэг хүмүүсийнхээ итгэлийг хөсөрдүүлэхгүйн төлөө, бас зорилгынхоо төлөө өөрт олдсон ширээнийхээ ард хичээн сууна.

Pd
Нью-Кэслийн Их сургуулийн төв номын сангийн ширээний ард суун бичив. 2017.02.16

Увс нутгаас нийслэлд ирэн анхны компьютер болох хуучин Pentium 4 дээрээ хөгжим хийх гараагаа эхлүүлсэн уран бүтээлч Бодьхүү 2011 оноос эхлэн уран бүтээлийнхээ гарааг эхлүүлж өдгөө 5 дахь цомгоо өлгийдөн аваад байна.

Миний бие түүнийг анх Dundgol-д хөгжмөө тоглож эхэлснээс нь хойш мэдэх бөгөөд сүүлд BASEMENT клубд resident DJ хийж эхэлснээс хойш улам илүү хувь хүн талаас нь танисан юм. Дуу цөөтэй, тоймтой зүйл дээр үг дугардаг. Тийм нэг өөрийн гэсэн нууцлаг ертөнцтэй бөгөөд тэр ертөнц нь чамин гайхалтай гэдэгт би итгэлтэй байдаг. Хийж байгаа зүйлдээ маш их сэтгэл гаргадаг нь олон зүйл дээр мөн харагддаг юм.

Монголын нийгэмд залуу уран бүтээлч зөвхөн хөгжим хийгээд амьдрах тун хэцүү гэдгийг бүгд мэднэ. Тийм ч учраас түүний гэр бүл С.Мөнхбаатарыг хөгжим хийхийн эсрэг байсан юм. Амьдралаа авч явахын эрхээр алт мөнгөний дархан, харуул хамгаалалтын ажилтан тэр ч бүү хэл барилгын караан дээр хүртэл ажиллаж байсан ч тэр өнөөдөр бидний чихийг баясгаж байгаа хөгжимдөө үнэнч үлдсэн юм.

Түүний хөгжим бол олон хүнд зориулсан биш хувьд хүнд мэдрэмжээр дамжуулж ямар нэгэн өгүүлэмж өгөх сүнслэг хөгжим юм. Аялгуут хэмнэл бүтээгч Бодьхүү өөрийн хэмнэлээр монголын хөгжимд чангаар эгшиглэж эхэллээ. Тун богино хугацааны дараа түүнийг дэлхий сонсоно гэдэгт итгэдэг. Тийм л потенциалтай “хөгжмийн үйлдвэр”.

Та бүхэн түүний 5 дахь цомгийг сонсож 90-ээд оны retro Tokyo хотоор аялагтун!

Pd, 2017.02.05 Newcastle, Australia

Тэр цаг үеэс хэдэн жилийн дараа миний бие Австрали тив рүү мэргэжил дээшлүүлэхээр явах болсон бөгөөд анх ногоон тивд ирэхдээ “Нарны хаант улс” хамтлагийн тоглолтыг үзэх хүсэл өвөртлөн ирсэн нь намайг FOMO хөгжмийн фестивалтай холбож өгсөн юм.

“Нэг тайз- Зөрчилдөөн үгүй- Хамтдаа цэнгэцгээе!” уриатай FOMO хөгжмийн фестивал харьцангуй залуу фестивал бөгөөд энэ жил 2 дахь жилдээ зохион байгуулагдаж байгаа нь энэ юм. Хэдий 2 дахь жилдээ зохион байгуулагдаж байгаа “балчир” ч гэлээ дэлхийн хөгжим сонирхогчид дунд хүчтэйгээр шинэ нэр хүндтэй фестивал болж байгаагаа энэ жилийн “headliner”-уудынхаа хамтаар зарласан билээ.

Орон нутгийн цагаар 1 сарын 8-ны өглөөний 10 цагт Сидней хотын Параматта паркд наадмын хаалга нээгдэж 11.20 цагт Maribelle тайзан дээр гарснаар FOMO Сиднейг хөгжмөөр донсолгож эхэлсэн юм. Миний бие 2 цаг өнгөрч байхад наадмын босгыг давав. Цаг агаар +30 градус, өнгөлөг содон хувцсаар гангарсан мянга мянган залуусын сэтгэл хөдлөл 30 градусаас ч илүү халуун байв.

Хөгжмийн хүчтэй дугаралттай зэрэгцэн хиншүү нь ханхлах шарсан мах болоод хоолны цэгүүд мөн олон мянган залуусын амны цангааг тайлахаар бэлтгэгдсэн уух юмны цэгүүд үүд хаалгаа нээж FOMO хэдийнээ өөрийн гэсэн дүр төрхөө олсон байлаа. Мөн наадамд зориулан гаргасан хувцас, бэлэг дурсгалын зүйл зарах цэгүүд нээгдсэн нь олон залуусын FOMO-ийн гоёмсог хувцас, чимэглэлээр гангарах боломж олгож байлаа.

Миний хамгийн эхний үзсэн уран бүтээлч АНУ-ын Нью-Ойрк хотоос гаралтай rapper Kanye West-ийн гаргаж ирсэн одоо дөнгөж 19 настай Desiigner байсан юм. Өнгөрсөн онд түүний Panda хэмээх дуу нь Billboard-ийг тэргүүж байсныг санаж байгаа байх. Орчин үеийн хип хоп хөгжмийг тодорхойлж байгаа залуу “хүү”-г харах туйлын тааламжтай байлаа. Түүний араас Goldlink, Pecking Duck тэргүүтэй уран бүтээлчид тайзыг эзэлж залуусын чихийг баясгаж, биеийг нь бүжүүлж байлаа.

Тун ч удалгүй миний хүсэн хүлээсэн цаг ирж Empire of the Sun тайзан дээр гарч ирэх нь тэр . Хэзээний өвөрцмөц стилтэй хамтлаг тайзыг өөрсдийн хэв маягт оруулан засуулж сүрлэг зүүсгэл өмсгөл хувцсаа өмсөн титмээ зүүсээр гарч ирсэн юм. Клипийг нь харахаас цаашгүй байсан миний бие харсан зүйлдээ өөртөө итгэж өгөхгүй тайзны урдхан талд тас гөлрөн зогсож байлаа.

Тоглолтын өмнөх мэдээллээр Empire of the Sun 16 онд гаргасан дуунуудаасаа дуулна гэсэн мэдээлэлтэй байсан юм. Гэтэл маш том сюрприз барьж өөрсдийн бриллиант дуунууд болох Walking on a Dream, We are the People, Half past, Alive зэрэг дуунуудаа дуулж наадамчин олны цэнгэлийн манлайд хүрсэн юм.

Люкийн тайзан дээр биеэ этгээд авч явах байдал, хөгжмийн төгс дугаралт, загасан толгойтой бүжигчид энэ бүхэн үнэхээр ер бусын байсан. 2017 оны хувьд FOMO fest ялангуяа Empire of the Sun нэгэн том дурсамж болон миний хувьд үлдэх болно.

30 орчим мянган залуус Фестивал таран галт тэрэгний буудал руу алхаж байхдаа хамтдаа “EoS”-ийн дуунуудыг дуулцгааж байлаа.

FOMO-д Австралийн өнцөг булан бүрээс хөгжимд хайртай залуус ирсэн байсан бөгөөд би шөнийн 12 цагийн галт тэргээр өөрийн амьдардаг Нью-Кэсл хот руу хөдлөхөд дээрхи зурган дээр харагдаж байгаачлан ийм олон залуус 200 км-ын цаанаас зорьж ирсэн байсан юм. Бид хэдий шөнө болсон байсан ч галт тэргэнд явахдаа наадмын талаархи сэтгэгдлээ хуваалцан их л баяр хөөртэйгээр нутагтаа бууцгаасансан.

Pd, 2017.01.09 Newcastle, Australia

Эр хүн туг ч барина, Тугал ч хариулна гэж…..

Миний бие үүрээр сархад үнэртүүлэн хүлэгээ жолоодсоор Баянзүрх дүүргийн газар нутагт Замын цагдаад баригдав. Дүрэм зөрчсөнөө мэдсэн ч замын цагдаатай үг хэлээ ололцож асуудлыг тэрүүхэндээ шийдэх санаатай буутал замын цагдаа нэлээд пээдгэр журмын хашаа, жолоо барих эрх тэргүүтнээр шалтгаглаж байгаад овоо хэдэн төгрөг салгаад авах санаатай байгаа нь анзаарагдав. Гэнэт зөрүүд зан хөдлөж ямар хэв журам байдаг юм тэрүүгээрээ шийд гээд хэлж орхив.

Төд удалгүй ачигч машин ирж машин ачаад аваад явах нь тэр. Харин би төрийн дохиотой алаг машинд суун Баянзүрх дүүргийн Цагдаагийн газрын Эрүүлжүүлэх байранд ирэв. Үнэндээ бол би согтуу байгаагүй, үлээдэг юмыг нь үлээгээд ч 0,5 гэсэн заалтанд хүрэхгүй тийм л байсан. Энд авчирж байгаа нь шар нь хүрсэн дэслэгчийн хийж байгаа ажил л даа. Уг нь суухгүй яваад өгөх боломж байсан ч ер нь нэг эрийн хугархай байна ямархуу газар байдгийг үзмээр санагдав. Олон үг ярилгүй халаасандах эд материалаа бүртгүүлэн Замын цагдаагийн дэслэгчээс Эрүүлжүүлэх байрны цагдаа нарт шилжиж төрийн хамгаалалтанд оров.

Баянзүрх дүүргийн эрүүлжүүлэх байр 40 хүн хүлээн авах чадалтай аж. Нэг ээлжиндээ жижүүрт 4 цагдаа гардаг. 24–48 гэсэн цагийн зарчимтайгаар ажилладаг ч 4 цагдаа нь шөнөдөө бас 2, 2-оороо ээлжилж бие биенээ амраана. Арай ахиу цолтой цагдаа нь компьютерийн ард сууж чухам YOUTUBE сайтыг “гашраана”. Чухам бүр үзэхгүй юм алга. Арай бага цолтой нь камеруудаа эргэнэ.

Цагдаа ах ярьж байна: Бид ч тэгээд насаараа ийм маягтай амьдарсаар дуусах хүмүүс дээ. Цалин хангамж муу, дарамт ихтэй, ажлын нэр хүнд муутай. Цагдаа нар ингэж л байдаг гэсэн юм шиг бидэнд хандах юм байна шүү дээ. Салбарын дарга нар нь ажлын орчин нөхцөл мэдэхгүй хүмүүс ирэх юм. Яана даа гэж зовлонгоо хуваалцав.

Нээрээ л харахад гялайж хиртсэн хар хослол, тааруухан өвлийн гутал, хэзээ угаасан нь мэдэгдэхгүй тослогтсон үс зэргээс нь өнгөц харахад ар гэрээ хэрхэн яаж авч болгодог болдоо гэсэн бодол төрөв.

Төд удалгүй 3 камерийн нэг нь рүү нь намайг оруулав. Бүгдэнтэй нь мэндэллээ. 19–42 насны 7 сайн эртэй нэг камерт оров. Өглөөний 06 цаг өнгөрч байсан учир ихэнхи нь нойроо авч, гайгүй эрүүлжиж юм ярихтайгаа болцгоожээ. Би өмнө нь согтуу хүмүүсийг л эрүүлжүүлэхэд хонуулдаг юм байна гэж боддог байсан боловч хэд хэдэн залууг хараад тэр бодол минь өөрчлөгдсөн юм. Цагдаа нарын хувийн шийдвэрээр хэлс маягаар орж ирсэн нөхөд бас нилээд байдаг юм билээ.

Ороод нилээд ярилаа. Яаж байгаад орж ирсэн, юу хийдэг гээд л….

Эрүүлжигч 1: 26 орчим настай. Армийн ахлагч.

Эхнэр хүүхэдтэйгээ түрээсийн байранд амьдардаг. Миний ойлгосноор бол нийтийн байр юм шиг байгаа юм. Сархад нижгээдийг хүртэж түрээсийн умгар өрөөндөө дуу дуулж байтал байрны эзэн эмэгтэй цагдаа дуудаад өгчихөж, “Намайг зүгээр дуулж байхад ингэж болохгүй” гэж жаахан агсармаар аядтал “жүүлэх”-д аваад ирсэн гэж хөнгөхөн гунигтай инээмсэглэж бидэнд хэлэв. Үргэлжлүүлээд “өнөөдөр яанаа Портер аваад бараг очсон нь дээр байхдаа манай юмнуудыг гаргаад тавьчихсан байх, сар шинэ болох гэж байдаг, хүүхэд нялх” гэж дуугүй бодлогошрон суув.

Манай үеийн залуучуудын хувьд орон байрны асуудал хамгийн хүндрэлтэй. Эр хүн байна даа гэр бүл зохиоё, хайртай бүсгүйтэйгээ сууж, олон хүүхдийн аав ээж болж өнөр өтгөн, аз жаргалтай амьдрая гэтэл авдаг цалингаа орон сууцны үнэтэй харьцуулаад үзэхэд гол харлам дүр харагдана. Нөгөө камертоны дуу байдаг ш дээ:

Халаасандаа мөнгөгүй явахад салхи хүртэл жихүүн

Хайртай ч гэж хэлж чадахгүй би гэдэг өчүүхэн….

Эрүүлжигч 2: 39 настай, Нарантуул захын хивсний тасгийн ажилтан

Ах бол яалт ч үгүй гудамжинд тас үсрээд ороод ирсэн байгаа юм. 2 дахь эхнэртэйгээ одоо хамт амьдардаг. 2 охинтой. Хааяа хааяа балгачихдаг. Нүдэнд нь жаахан хулгайн хор гүйчихсэн, залуувтар атал нүүрэнд суусан үрчлээ, цөм үсэрсэн үүдний 2 шүд нь зүгээргүй амьдралыг нь харуулна.

Энэ үеийн хүмүүс 2 системийн шилжилтэд хөл алдаж, ихэнхи нь хэцүүхэн амьдралтай байгаа нь анзаарагддаг. Гэхдээ ах зүгээр суудаггүй хөдөлмөрлөдөг нь таалагдсан.

Эрүүлжигч 3: 35 орчим настай, Дарханд ямар нэгэн ажил хийдэг.

Хамгийн хэцүү фигур. Эхнэр хүүхдээ Улаанбаатарт орхиод Дарханд 5 сар ажиллачихаад ирэхэд эхнэр нь өөр хүнтэй суучихсан байсныг мэдсэн өдрөө тасартлаа уун “жүүлэх”-д надтай уулзсан нь энэ.

Эр хүний тийм нэг тунирхал, гомдол бас харуусал нэвт үнэртэж байлаа. Байсхийгээд л П үсгээр эхэлсэн хараал хэлэн, “яагаад вэ”, “одоо яах вэ” гэж уулга алдана. “Би тэрийг нь одоо гараад алчихаад шоронгоор амьдарна” эсвэл “алчихаад амийг нь хорлоно” гээд л… Бас их цайлган ч юм хэлнэ: “Би Дарханд ажиллаж байхдаа үхэр “янзлаад” өвлийн идэш бэлдэж өгсөн тэрэнтэйгээ хамт идчихсэн байгаам даа” сонсоход жаахан инээдтэй ч, тэр хүнийг гэсэн сэтгэлийг уландаа гишгэсэн тэр эмэгтэй бас тэр 2 дахич эрийг дотроо үзэн ядаж суулаа. Бас бардам монгол эрийн хугархай, “Машинаа аваачиж өгөөд та 2 унаарай гээд өгвөл сүртэй юм уу” ч гэж хэлж үзэв.

“Эр хүний “тийм нэг” гомдсон сэтгэл…Хамгийн хүнд сонсогдсон нь ховорхон гаргадаг эр хүний нулимсаа дуслуулан “би дахиж хүн хайрлаж чадахгүй” гэж хэлсэн хэдэн үгс…

5-хан сарын дотор 2 сайхан залуу хос салж байгаа нь харамсалтай ч энэ 2-ын дундаас төрсөн нэг бяцхан үрийн ирээдүй дэндүү хөөрхийлөлтэй…

Хамгийн сайхан санагдсан нь тэнд байсан олон сайхан эрс хэсэгтээ анхаарлаа “эрүүлжигч 3” руу хандуулж хувь хувьдаа санаа зовнин өөрсдийн бодлоо хуваалцаж, зөвлөгөө өгч байлаа.

Одоо энэ минь яаж явдаг юм болдоо…..

Эрүүлжигч: 4 25 орчим настай, Хувийн машинаараа “халтуур” хийдэг.

Нөхөр найзтайгаа зодоон хийж байгаад хамт орж ирсэн. Найз нь бидэнтэй хамт байсан ч ганц үг ган хийдэггүй, “жүүлэх”-д орж ирсэндээ өөртөө харамсаад байгаа нь анзаарагдсан. Нөхөр өөрөө бол их аманцар.

Эхнэр хүүхэдтэй. Гэхдээ эхнэртээ тийм ч хайртай биш. Юунаас анзаарсан бэ гэвэл “эрүүлжигч 3”-ыг зовлонгоо ярьж байхад “манай “авгай” тэгээсэй тэгвэл би ёстой азны юм гээд л хаяад явна” гэж хэлсэн юм. Тэгэхээр нь би “хүүхэдтэй юу” гэж асуухад “хүүхэдтэй” гэж хариулав. Ай хөөрхий нэг нь тэнд хайрт ханьдаа мэхлэгдэж тарчилж байхад нөгөө нь энд тээршааж байх гэж. Алдаж байж л ухаарна даа залуу минь гэж дотроо бодов.

Анзаарахад эхнэртэйгээ их эрт суусан бололтой тэгээд л залхаж салахын хүслэн болсон юм уу даа гэж харагдав. Залуус минээ нэгэнт сонголтоо хийж дэр нэгтгэсэн бол өөр зүйл бодолгүй тууштай амьдарцгаагаарай. Ялангуяа үр хүүхэдтэй болцгоосон бол эв эе, үнэнч шударгыг хичээж үзээрэй та минь.

Эрүүлжигч 5: 25 орчим настай, Машины дугуй засдаг.

Мань эр бол таксинд шээсэн гэмтэй, үнэндээ бол тасарчихсан л байсан юм билээ. Бид хэдийг хамгийн инээлгэсэн хүн.

Өглөө 9 цагийн үед эхнээс нь гаргаж эхэлж байхад камерийн төмөр торны дэргэд жижүүр цагдаа нэг эрийг дагуулж ирэнгүүтээ манай “шээдэг” эрийг дуудаж за нөгөө таксиний чинь жолооч ирлээ уулз гээд торны цаана үлдээгээд явав. Манай хүн босоод очтол нөгөө жолооч нөхөр “Таксины мөнгөө авъя” гэж авдаг байгаа. Бид нар наана саваад уначихсан. Ганц тамхи олоод татчих юмсан гээд сууж байсан эрүүлжүүлэхэд хоносон хүнээс юуг нь авахав дээ. Тэгээд өглөө 9 цагийн үед их хэрэг болгож ирсэн, жолоочийн гаргаж байгаа царай, үйлдэл зэрэг нь инээд хүргэж элэг хөшөөх шахав.

Манайх хүн их сэргэлэн нөгөө жолоочид хэлж байгаа юм: Чи эхлээд хэдэн ширхэг тамхи авчирж өгөөд миний эрүүлжүүлэхийн 5000 төгрөгийг төлөөд гаргачих тэгээд би гараад өгье” гэсэн чинь гөнөөх жолооч “Үнэн үү? “ :)))))))

гэх мэтчилэн янз бүрийн эрчүүдтэй өглөөг угтав. Сайхан зүйл ярилцацгааж, хоорондоо танилцаж хаана ч байхгүй тийм нэг муухай биш уур амьсгалыг үүсгэж цаг өнгөрч байгааг ч мэдэлгүй байсаар аль хэдийн 180 минутыг өнгөрөөжээ. Гарахдаа цагдаа нарт учирлаж байгаад үлдсэн хэддээ тамхи тариа, ус ундаа оруулж өгөв. Манай хэд бөөн баяр, хамгийн сайхан нь бүгдээрээ дараа ийм муухай газар уулзахгүй шүү, өөр сайхан газар уулзацгаая гэж манай нөхөд хэлэв. Тиймээ бүгд тус тусдаа бодсон санаснаа бүтээж, байж болох хамгийн сайхан газар эргээд баяртай уулзацгаая нөхөд минь !

Pd

Сидней хотын завгүй амьдрал үргэлжилж хүн бүр урьдах ажил, хичээлдээ анхаарлаа хандуулан хотын гудамжиар бүдчин алхацгаана. Зарим нэгний хувьд 11 сарын 04-ны энэ өдөр жирийн л нэг өдөр байсан боловч миний хувьд үл мартагдах дурсамжит өдөр минь болж үлдсэн юм. Тиймээ энэ өдөр Австралийн алдарт 43 жилийн түүхт ACDC хамтлагийн сүүлийн ч байж болох Rock or Bust нэртэй аялан тоглолт нь Сиднейгээс эхлэх байлаа. Хамгийн өөртөө итгэж ядаж байсан зүйл нь энэ тоглолтын билетийг гартаа барьж байсан маань юм.

Билетээ гар дээрээ авах гэж бас нилээд хөгжилтэй юм болсон. Тоглолт болохоос 8 хоногийн өмнө ticketek.com.au сайтаар билетээ захиалж шуудангаар авахаар тохируулсан ч яг тоглолт болох өдөр гэхэд манай хаягаар ирээгүй л байлаа. Миний бие өглөө бүр шуудангаа догдлон шалгадаг ажилтай ч шалгах болгонд хоосон. Тэгээд тоглолт болдог өдрийн 15 цагт /Стадионы хаалга 17:30-аас нээгдэнэ./ ticketek-ийн Pitt street-д байрлах төв рүү нь давхиад очтол миний биеийн байцаалтыг үзээд шууд билет олгов. Би гэж бөөн хөөр баяр тэрийгээ ч нуусангүй. Надад үйлчилж байсан ахимаг насны ажилтан эмэгтэй намайг хараад шоолонгуй инээв.

Би хариуд нь: “ Миний сэтгэл үнэхээр хөдлөж байна.Яг л хүүхэд шиг баярлаж байна” гэхэд тэр эмэгтэй:
“Ази хүн рок тоглолт үзэх гэж байгаадаа ингэж баярлаж байгааг олон жил билет зарахдаа анх удаа харлаа” гэв.

Ингээд билетээ халааслаж аваад золтой л диваанжинд очих галт тэрэгний тасалбар авсан аятай хөөрсөн нөхөр тоглолт болох ANZ stadium руу гараад шидчихлээ. Хотын төвийн галт тэрэгний буудал болох TOWN HALL буудал дээрээс тоглолт болох газар уруу 50 км-ийн зайтай бөгөөд галт тэргэнд суухаар очиход тоглолтын уур амьсгал аль хэдийн энд ороод эхэлж ACDC хамтлагийн футболк, малгай өмссөн маш олон догдолж баярласан хүмүүс миний явж байгаа зүг рүү явахаар цугларсан нь тодорхой байв. Би ч тэднийг харж бүр ч хөөрч билетээ гаргаж ирээд би ч бас тоглолт руу явж байна гэж чангаар хашгирмаар санагдав. Надад эднийхтэй адилхан ACDC-ийн хувцас гэхээр юм байхгүй болохоор тоглолт руу явж байгаа гэхээр таних тэмдэг ганцхан билет минь байсан болохоор тэгсэн хэрэг. Гэхдээ өөртөө байдаг ганц рок төрлийн хувцас болох Harley Davidson-ийхоо хар богино цамцаар тэрүүхэндээ гоёчихсон л байсан л даа.

Ийнхүү Olympic Park чиглэлийн галт тэргэнд суун ANZ stadium руу дөхөх тусам хар өнгийн ACDC-ийн лого нэр бүхий хувцсаар гангарсан маш олон хүмүүс энэ галт тэргийг дүүргэв. Бид яг л нэг армийн цэргүүд шиг эсвэл, нэг улсын иргэд шиг тийм нэг, нэг зүйлийн дор нэгдсэн ер бусын дотно уур амьсгал галт тэргээр аялаж байхад мэдрэгдэж байлаа.

Olympic park-ийн галт тэрэгний буудал дээр буухад манай хар армийн яаран зүглэж буй 82000 хүний суудалтай ANZ stadium дүнхийн харагдах нь цаанаа сүрдмээр. Хэдий бороотой өдөр байсан ч амьд хөгжимд дурлагсдад энэ бороо огтхон ч саад бэрхшээл мэт санагдахгүй байгаа нь тоглолтын цаг эхлэх болоогүй ч алхаа нь хурдсан яарах мянга мянган хөгжмийн фенүүдээс харагдаж байв.

Стадионы гадаа жижиг тайз засан орон нутгийн хамтлагууд жижиг хэмжээний тоглолт үзүүлэн мөн хоол болон пивоны цэгүүд арав арван мянгаар тоологдох үзэгчдийн амны цангаа, гэдсийг нь цатгахаар хүлээн тосож авав.

Ганц рок богино ханцуйт цамцаа голонгуй өмссөн надад зориулав уу гэлтэй ACDC-ийн албан ёсны хувцас хэрэглэлийн диллерүүд энд тэндгүй байрлан хамтлагийн 2015 оны ROCK or BUST аялан тоглолтонд зориулж гаргасан футболк, малгай, түлхүүрийн оосор болон ACDC-ийн гол бэлэг тэмдэг болох чөтгөрийн эвэрийг худалдаалж байлаа. Хөгжим сонирхогчдын бие биендээ нэг гайхуулдаг зүйл бол амьд хөгжмийн тоглолтуудаас үлдэх тухайн тоглолтонд зориулж гаргасан эд хэрэгслүүд байдаг. Энд ч ACDC-ийн сүүлд 2010 онд тоглосон аялан тоглолтын футболкийг бүр тэрнээс өмнөхийг нь ч өмссөн хүмүүс мэр сэр харагдаж байлаа.

Миний бие ч нөхдөөс дуталгүй малгай, футболк аван гангарав.

Билетийн хувьд суудалтай болон суудалгүй /босоо/ гэсэн 2 төрлийн билет байснаас миний бие босоо билетийг илүүд үзсэн юм. Учир нь тоглолтын гол уур амьсгал тэнд л өрнөнө гэдгийг тооцоолж байв.

Хоол унд эргүүлж, хувцас хунар худалдан аван гангарсаар цаг 17:45 болж байхад J хаалгаар ANZ stadium руу хөл тавих нь тэрээ.

Өмнө нь Playtime-аас өөр амьд хөгжмийн томоохон арга хэмжээнд оролцож үзээгүй миний хувьд 82000 хүний суудалтай энэ цэнгэлдэх хүрээлэн үнэхээр сүрдмээр байлаа. 18 цаг гэхэд ордны талаас илүү нь дүүрсэн байв. Дотороо энэ олон мянган хүмүүсийн 00-ийн асуудлыг хэрхэн шийддэгийг сонирхтол хаалга бүртээ тус бүр 50 ширхэг манайхаар био 00 байрлуулсан байсан нь энэ олон хүний хувьд ямар ч чирэгдэл учрахгүйгээр бие засах асуудлаа шийддэг юм билээ.

Мөн Gate буюу орох хаалга бүртээ пиво алкохолоор үйлчлэх томоохон цэгүүд байрлуулсан нь манайхан шиг тоглолтын танхим руу цэвэр усны саванд янз бүрийн зүйл хийж орох шаардлагагүй бөгөөд чөлөөтэй боловсон уух зүйлээ хэрэглэх боломжийг бүрдүүлсэн байгаа харагдсан. Дундаж пиво, коктейлний үнэ 7 австрали доллар.

Тоглолтын хуваариар ACDC-ийг гарч ирэхээс өмнө бие халаалтын хамтлагууд гарч ирэв. Эхний хамтлаг нь миний сайн мэдэхгүй Австралийн Мелбурн хотоос гаралтай Kingswood хамтлаг байв. Энэ хамтлагийн хөгжмийг сонсонгоо тоглолтын дугаралтыг тестлээд авав.

Энэ хамтлагийн дараа нэгэн итгэмээргүй зүйл болсон нь 1989 онд байгуулагдсан Шведээс гаралтай алдарт The Hives хамтлаг “бие халаалт”-нд гарч ирсэн нь миний хувьд маш том сюрприз байлаа. Ёстой л нөгөө нэг сумаар хоёр туулай буудна гэгчээр том хамтлагийн бие халаалт том л байдаг юм билээ. Манайхан Tick tick boom дуугаар нь энэ хамтлагийг сайн мэднэ.

Ийнхүү цаг 20:30 болох үесд амьд домгууд маань яг цагтаа тамын хонхоо дугараган галаа маналзуулсаар 80 мянга гаруй үзэгчдийнхээ өмнө гарч ирэв.

Өмнө бичлэгийг нь л үздэг байсан гоцлол гитарчин Angus Young улаан хамбан шорт, пиджак, малгай бүхий хослолоо өмсөн гитараа тоглосоор, дуучин Brian Johnson кепкан малгай духдуулан микрофоноо барьсаар Cliff, Stevie, Chris нар дүрээрээ өмнө минь зогсож байгаад үнэхээр итгэж чадахгүй байв. Бараг л өөрийгөө чимхэж сэрүүн байгаа эсэхээ шалгах нь холгүй байв. /инээв/

Бидний сайн мэдэх TNT, Back N Black , Thunderstruck, Highway to Hell зэрэг дуунуудаар тоглолт үргэлжилж дунд хэсэгт ACDC хамтлагийн тоглолтын салшгүй хэсэг болох том хийлсэн хүүхэн Whola Lotta Rosie дуун дээр гарч ирэн, төгсгөлд нь Big gun дуун дээрээ 8 том их буу гаргаж ирэн хөгжмийн хүчээр биднийг буудсаар тоглолт өндөрлөсөн юм. Яг энд болсон уур амьсгалыг миний хувьд үгээр илэрхийлж үнэхээр чадамгүй нь.

Рокийн амьд бурхдын 2 цагийн энэ цэнгэл нүд эрмихийн зуур өнгөрч 80 гаруй мянган фенүүд нь тоглолт дууссан ч ACDC гэх дөрвөн үсгийг нэгэн түрлэгээр дуудаж нэг хэсэгтээ хоосон тайз ширтэж зогсоцгоосон юм.

60–69 настай энэ эрхмүүдийн тайзан дээрхи ер бусын эрч хүч, 40 гаран жил сая сая хөгжим сонирхогчдын зүрх сэтгэлийг эзэмдсэн Brian Johnson-ий хоолой, Angus Young-ийн гитарын дугаралт одоо ч чихэнд сонсогдож, нүдэнд минь үзэгдсээр байна.

Б.Пүрэвдагва

2015.11.06 Австрали улс, Сидней хот

А: Биш, Канбера гэдэг ш дээ

Б: Айн ?!

Магадгүй энэ харилцан яриа таньд танил сонсогдож магадгүй. Одоогоос 237 жилийн өмнө анхны соёлт хүн хөл гишгэсэн Австрали тивд анх хэдийд Монгол хүн ирсэн нь тодорхойгүй ч сүүлийн хэдхэн жилийн хугацаанд манайхны гадагшаа явагсдын 4 дэхь “хүсэмжит” улс болон Хойд Америк, Өмнөд Солонгос, Европын ардаас Канадын хамт жагсаалтанд хүчтэй орж ирэв. Энэхүү бичлэгт Австрали дахь Монголчууд биш Сидней дэх Монголчууд гэж гарчигласан нь нэгт миний бие Сиднейд ирээд хагас жилийн нүүрийг үзэж байгаа учраас эндхийн амьдралыг багахан гадарладаг болсонтой, хоёрт Австрали улсын өөр том хотууд болох Мелбурн, Канбера, Перт зэрэг хотуудад монголчууд байдаг ч дийлэнхи олонхи нь Сидней хотод сурч, ажиллаж амьдардагтай холбоотой юм.

Албан бус тоогоор Сидней хотод 3000 гаруй монголчууд сурч, ажиллаж амьдарч байна. Хааяа нэг цөөн тооны эндхийн иргэн болсон гэсэн хүмүүс тааралдах бөгөөд дийлэнхи нь оюутнууд болон тэдний ар гэрийнхэн буюу эндхийнхний хэлж заншсанаар “дэпээндэнтүүд”. Үндсэндээ энд байгаа монголчуудыг дараахь бүлгүүдэд хувааж болно.

• Mongolian Aussies

Тэд бол энд ирээд доод тал нь 10 жил болчихсон. Эндхийн 7–7 хоногоор бүх зүйл нь шахуу, татварт тулгуурлаж тэгш хуваарилалтыг хангадаг нийгэмд тодорхой хэмжээнд хөлөө олчихсон, 7 хоногт багадаа 3000-4000 долларын орлоготой, дийлэнхи нь мэргэжлээрээ ажилладаг. Амьдралын хэв маяг нь Озей буюу Австрали хэмнэлд бүрэн орсон цөөн монголчууд.

• Оюутнууд

Оюутнууд дотороо олон янз байна. Тэтгэлэгтэй, тэтгэлэггүй, яг сурах гэж ирсэн эсвэл ажиллаж мөнгө хураах гэж оюутан нэрэн доор ирсэн, үнэхээр сурах хүсэл байвч эндхийн үнэтэй сургалтын төлбөрт дарлуулж хугацаа алдагсад байхад шүдээ зууж, нойроо хагаслаж өдөрт дөрөв, тавхан цаг унтсаар зорисондоо хүрсэн, хүрэхээр тэмүүлж байгаа оюутнууд ч байна. Харин эцэг эхийнхээ мөнгийг хий дэмий үрж, цагаа дэмий өнгөрөөж байгаа оюутнууд Америктай харьцуулвал тун цөөн. Нийгмийн системээсээ шалтгаалдаг боловуу гэж би хувьдаа боддог юм. Дашрамд дурьдахад эндхийн Боловсролын салбар орлогоороо Уул уурайн салбарынхаа ард, Аялал жуулчлалын салбараа гүйцэн энэ жил 2-р байранд орж ирсэн сонирхолтой дүр зураг үзэгдсэн.

“Дэпээндэнтүүд”

Энэ нэршил “хамааралтай” гэх утгатай “dependent” гэсэн үгний монголчилсон хувилбар. Учир нь танай гэр бүлээс хэн нэгэн нь 572, 573 буюу Австрали улсад суралцах оюутны визтэй болсон бол та ч гэсэн Австрали улсыг зорих визтэй болсон гэсэн үг. “Дэпээндэнтүүд” бол нэг талаараа шууд визтэй болдгоороо азтай ч тэд бол жинхэнэ гэр бүлийн хүнээ дээд боловсрол эзэмшихэд хөлсөө дуслуулж чаддаг улс.

үргэлжлэл бий…

Өнөөдөр ням гариг орой гэртээ амрангаа Араажив толгойт (Radiohead) хамтлагийн Weird fishes arpeggi нэртэй дууг сонсох зуур хөгжмийн талаар бодолхийснээ бичиж сууна….
1. Хамгийн эхэнд би хөгжмийг “төгс зохицол” гэж тодорхойлмоор байна. Учир нь дуу хөгжим бол элдэв чимээ, элдэв шуугианаас бүрддэг. Хорвоогийн элдэв шуугиан чимээг хүн төрөлхтөн өөрийн чихэнд таатай сонсогдох түвшинд хөгжүүлж ирсэн нь өнөөгийн бидний дуу хөгжим юм боловуу гэж би хувьдаа боддог. Үнэхээр л бид элдэв чимээ шуугианы зохицолыг сонсдог шүүдээ. Бүр тэр чимээ шуугиануудыг ангилж тус бүрд нь зориулж “хөгжмийн зэмсэг” гэдэг нэртэй зүйлийг хүртэл бий болгосон улс.
2. Дуу хөгжим бол хүний 2 дахь хэл яриа. Бид хоорондоо үгсээр ярилцаж, бичилцэж ойлголцдог. Миний хувьд үгс бол хүний сэтгэл,оюун ухаан, мэдрэмжийг хангалттай илэрхийлж чаддаггүй. Харин хөгжим чадна. Хөгжим таны бас миний үгээр хэлж чадахгүй зүйлүүдийг тодорхой илэрхийлдэг. Гутрал, цөхрөл, баяр баясал, цэнгэл, аз жаргал, азгүйтэл, дурсамж, гомдол, бахархал, үзэн ядалт, эсэргүүцэл, ухаарал, хайр дурлал….
3. Хөгжим ба цаг хугацаа. Миний л хувьд хөгжим намайг цаг хугацаагаар аялуулдаг. Өөрийн жишээн дээр Empire of the sun- Walking on a dream-г сонсоход оюутан болсон анхны жилдээ , Люмино-н дууг сонсоход өсвөр насандаа очсон юм шиг мэдрэмжүүд төрдөг. Энэ мэдрэмж сайхан шүү. Миний амьдралын цаг мөч бүхэн өөрийн гэсэн дуутай. Би хүссэн үедээ цаг хугацаагаар аялдаг.

Миний дээр бичсэн зүйл дахин батлагдаж байна. Би хөгжмийг үгээр бүрэн илэрхийлж чадахгүй… Хөгжим бол гайхамшигтай зүйл. Хөгжим миний амьдралын нэг хэсэг. Би хөгжимд хайртай…

/2010.11.14/