<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Randy Vermeulen on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Randy Vermeulen on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@randyvermeulen?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*3lRLl7EOXfsotBTy7theww.jpeg</url>
            <title>Stories by Randy Vermeulen on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@randyvermeulen?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 19:01:31 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@randyvermeulen/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Deze tekst verscheen op 11 maart 2022 in aangepaste vorm in een reeks nieuwsbrieven in Heb je nog…]]></title>
            <link>https://medium.com/@randyvermeulen/deze-tekst-verscheen-op-11-maart-2022-in-aangepaste-vorm-in-een-reeks-nieuwsbrieven-in-heb-je-nog-a87570846a88?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a87570846a88</guid>
            <category><![CDATA[podcast]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting-tips]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Randy Vermeulen]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Oct 2022 09:33:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-05T09:33:36.146Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Deze tekst verscheen op 11 maart 2022 in aangepaste vorm in een reeks nieuwsbrieven in </em><a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/"><em>Heb je nog een podcasttip?</em></a><em> Sindsdien is bekend geworden dat het NPO-fonds in haar huidige vorm verdwijnt. In de reeks nieuwsbrieven geef ik makers een inkijkje geef de schermen van de Nederlandse verhalende (documentaire) podcastwereld en probeer ik een antwoord te formuleren op de vragen: Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor een gezond en eerlijk klimaat voor de makers van verhalende non-fictie podcasts om in te werken, en wat voor stappen kunnen we daar in zetten als audiosector?</em></p><p>In deze tekst lees je niet één groot verhaal, maar een bundeling van reacties op de eerdere nieuwsbrieven. Waaronder maker Prosper de Roos over <strong>het belang van een sterke makers gedreven lobby</strong>, eindredacteur Jair Stein en maker Maartje Duin over de <strong>veranderende voorwaarden van het NPO-fonds</strong>, producent Joram Willink over <strong>een groot btw-probleem</strong> en maker Tjitske Mussche over een <strong>Podcastfonds</strong>.</p><p><strong>Lobbyen, maar dan leuk<br></strong>We beginnen met een bijdrage van Prosper de Roos, maker van o.a. de prachtige audiodocumentaire <a href="https://www.2doc.nl/docs/2022/57-Pa-Zodiac.html">Pa Zodiac</a> en voormalig bestuurslid bij de <a href="https://www.directorsguild.nl/">Dutch Directors Guild</a> (DDG).</p><blockquote>“De DDG is een beroepsvereniging voor regisseurs/makers. Van film, tv, podcast, radio tot nieuwe media. Iedereen die artistiek eindverantwoordelijk is voor een productie. Of dit nu een podcast is, documentaire, fictie, film of TV. Het zijn allemaal verhalen die vorm krijgen in een creatief en arbeidsintensief proces.</blockquote><blockquote><strong>Wat doet de DDG voor audiomakers?<br></strong>Als netwerk- en kennishub doen we verschillende dingen. We organiseren bijeenkomsten, regelen kortingen, bieden gedeelde algemene voorwaarden aan en lobbyen voor de positie van regisseurs/maker. Zo zijn we b.v. bij het documentaire uur DOCS van de Publieke Omroep het gesprek aangegaan over betere voorwaarden. O.a. over het gebruik van ruw materiaal en vergoedingen voor het gebruik van apparatuur. Recorders en software kosten nu eenmaal geld. Voor de duidelijkheid; het gaat hier om reguliere producties die niet door het NPO-fonds worden ondersteund, maar om producties die door de NTR en VPRO zelf worden gefinancierd. Dat zijn twee verschillende geldstromen.</blockquote><blockquote><strong>Hoe zijn deze gesprekken verlopen?<br></strong>We hebben contact gezocht met de twee omroepen achter het documentaire uur: de NTR en VPRO. De NTR stond open voor de vragen van de audiomakers. Na overleg is er uitgekomen dat bij NTR ruimte is voor een extra vergoeding voor het gebruik van apparatuur. Hiernaast staat de NTR ook open voor testcases met betrekking voor het gebruik van ruw materiaal voor spin-offs en andere kanalen. Iets waar audiomakers af en toe mee worstelen. Ze willen meer doen met de dingen die ze hebben opgenomen maar niet in de podcast zitten. Onder de huidige regelingen teken je de rechten van al het materiaal (dus ook wat je niet in de montage gebruikt) weg: dat is dan voor de omroep en mag je dan niet gebruiken. Bij deze testcases is de NTR wel gebonden aan de mediawet en journalistieke beperkingen. De conclusie hier was dus: ga als maker in gesprek over wat mogelijk is, aleer je tekent..</blockquote><blockquote>Bij de VPRO liep onze lobby echter heel anders. De redactie en productie waren heel behulpzaam en verwezen ons door naar een hogere bestuurslaag waarna het stil viel. Een ijzige radiostilte. De VPRO ging niet in op onze uitnodiging om te praten. Het is niet duidelijk waarom. Het toont een beetje de weerbarstige knoop die Hilversum ook kan zijn en de fragiele positie van freelance makers. Het lijkt op dat soort momenten er op dat makers een klein radartje zijn in een grote mediamachine.</blockquote><blockquote>De onzekere positie van makers neemt natuurlijk niet weg dat veel mooie verhalende producties beginnen bij een creatieve maker die een idee heeft, daar lang op kauwt en tot een plan weet te kneden. Dit is een proces waar je als maker veel tijd in investeert en als het meezit verschillende mensen hun huur van kunnen betalen.</blockquote><blockquote>Regisseurs/makers zijn wat dat betreft een grote onzichtbare banenmotor. Iets dat niet vaak genoeg kan worden benadrukt. Het lange veelal onbetaalde proces van idee ontwikkeling levert ook werkgelegenheid op als je financiering vindt.</blockquote><blockquote>Deze disbalans tussen het werk van een creatieve maker en vergoedingen, is niet iets dat alleen bij podcast speelt, maar ook bij film en tv. Vergoedingen voor regisseurs/makers staan vaak niet in verhouding staat tot de hoeveelheid werk. Hierbij houden makers vaak niet genoeg over voor om te investeren in nieuwe producties. In dat onbetaalde proces van idee ontwikkeling. Het gaat dan om de tijd die je nodig hebt om een plan uit te werken nog voordat je naar een omroep of fonds stapt. Het maken van documentaires (of fictie) is heel arbeidsintensief zoals ook Randy en Lieven de afgelopen weken zichtbaar heeft gemaakt.</blockquote><blockquote>Aan deze fragiele positie van regisseurs/makers, wil de DDG en ook andere organisaties zoals b.v de <a href="https://www.vevam.org/">VEVAM</a>, verandering in aanbrengen. Het gaat dan niet alleen om hogere budgetten of dagprijzen maar b.v. ook om rechten. Auteursrechten kunnen namelijk een extra inkomen opleveren. Wat bedoel ik hiermee? Ik zal eerst kort auteursrechten toelichten en dan wat dit voor podcasts betekent.</blockquote><blockquote>De creatieve kant van verhalen vertellen betekent dat je als regisseur/maker auteursrecht hebt op de dingen die je maakt. Net als een muzikant of schrijver. Voor de duidelijkheid, dit betekent niet dat een producent geen creatieve inbreng heeft, maar de auteurswet maakt een duidelijk onderscheid tussen producent en regisseur. Dit houdt in dat je volgens de wet als regisseur/maker recht hebt op een billijke vergoeding voor de exploitatierechten. Oftewel voor het openbaar maken van je werk.</blockquote><blockquote>Voor de duidelijkheid: deze auteursrechtelijke vergoedingen zijn een extra bron van inkomsten bovenop normale honoraria. En belangrijk, auteursrechten gelden niet alleen voor producties die voor een omroep maakt, volgens de auteurswet heb je als regisseur altijd recht op een vergoeding voor de exploitatierechten van je werk.</blockquote><blockquote>Vraag is natuurlijk wie die vergoeding betaalt. Het is in Nederland gangbaar dat veel creatieve makers via een collectieve beheersorganisatie een vergoeding kunnen krijgen. Voorbeelden van collectieve beheersorganisaties zijn o.a. de bekende BUMA voor muziek, LIRA voor schrijvers, SEKAM voor producenten of de VEVAM voor film- en tvregisseurs. Voor verschillende deelgebieden zijn er beheersorganisaties waar je als maker gratis lid van kan worden en je rechten kan claimen.</blockquote><blockquote>De vergoedingen die deze beheersorganisaties uitbetalen worden doorgaans geïnd bij kabelaanbieders, zoals Ziggo of UPC, dat zijn bedrijven die infrastructuur verzorgen en content doorgeven. Van het geld dat de kabelaanbieders afdragen worden o.a. de auteursrechtelijke vergoedingen uitbetaald.</blockquote><blockquote><strong>Goed verhaal! Hoe zit dit bij podcast?</strong><br>Er is helaas (nog) geen aparte beheersorganisatie voor podcast of radio. Maar dat betekent niet dat audiomakers nergens terecht kunnen. In sommige gevallen kan je namelijk bij de LIRA rechten claimen. De LIRA is de auteursrechtenorganisatie voor en door schrijvers, vertalers en freelance journalisten. Wat kan je met de LIRA als audiomaker?</blockquote><blockquote>Wanneer je voor een radiodocumentaire of audiofictie (hoorspel) een scenario hebt geschreven dan kan je dat bij de LIRA opgeven. Let op, je doet dit dan als schrijver en er zijn restricties. Het gaat namelijk alleen om werken die op een reguliere radiozender zijn uitgezonden. Je kan dus (nog) niet voor podcast-only productie scenario rechten claimen. Dus niet voor iets dat alleen op Spotify, Google Play of iTunes staat.</blockquote><blockquote><strong>Waarom valt digitale distributie buiten de boot? Is dat niet raar?</strong> <br>Ja maar het is een ingewikkeld verhaal. Het heeft er o.a. mee te maken dat de grote kabelaanbieders die auteursrechtelijke vergoedingen moeten afdragen dit doen voor content die via de kabel is uitgezonden. Bij podcast en ook video on-demand is dat een ander verhaal. Dit is nog niet goed geregeld. Digitale distributie via internet lijkt te worden aangegrepen om geldstromen om te gooien of winsten van bedrijven te vergroten. Waarbij regisseurs/makers vaak aan het kortste eind trekken.</blockquote><blockquote>Maar tegelijkertijd zijn auteursrechten en vergoedingen ook volop in beweging. Het is iets waar er door verschillende partijen wordt onderhandeld. Niet alleen de DDG maar ook andere organisaties maken zich hard voor eerlijke vergoedingen. Het is iets dat vaak langzaam gaat maar het staat niet stil. Hoe meer makers zich verenigingen, hoe groter onze stem.”</blockquote><p>Ik denk dat <a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/p/202258?utm_campaign=post&amp;utm_medium=web&amp;s=r">de brief waarmee ik deze nieuwsbrief take-over begon</a>, waarin veel makers, eindredacteuren en producenten hun zorgen uitten over de toekomst van verhalende podcasts, daar ook een voorbeeld van is: mede vanwege deze brief — en het gesprek dat daarna volgde — heeft het NPO-fonds op 1 maart haar voorwaarden veranderd. Maartje Duin schreef op Facebook in reactie daarop het volgende:</p><blockquote>“Deze week kondigde het NPO-fonds aangepaste regelingen aan, met verbeteringen in de financiering van verhalende audio. Dat is niet zozeer een reactie op Randy’s stuk van vorige week, maar op een eerdere brandbrief van ons makers en een gesprek in Hilversum. Het toont aan dat het zin heeft om als maker aan de bel te trekken en inzage te geven in je werkproces, hoe kwetsbaar dat ook voelt. Ik hoor nl. zelf altijd dat stemmetje in mijn achterhoofd: ‘Kon dat nou écht niet sneller?’ en ook, deep down, een soort schaamte over het idee een subsidieslurper te zijn, afhankelijk van belastingcenten die aan veel belangrijker zaken hadden kunnen worden besteed. Een gevoel dat door de <a href="https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/vanmiddag-200-miljoen-bezuinigingen-op-cultuur-dit-weten-we-al~bb0ae811/">Halbe Zijlstra</a>’s en <a href="https://www.nrc.nl/nieuws/2021/05/13/hugo-de-jonges-opmerking-over-een-dvdtje-is-een-sneer-naar-de-kunst-a4043477">Hugo de Jonge’s</a> van ons land nog eens lekker wordt ingewreven.”</blockquote><p>De verhoogde maximale bijdrage van het NPO-fonds is een stap in de goede richting, maar het betekent niet dat alle problemen daarmee zijn opgelost. Zo mailt Jair Stein, eindredacteur van onder meer <em>DOCS</em>, mij het volgende:</p><blockquote>“Het nieuws van de verhoging van het maximumbedrag voor verhalende podcasts gaf me een dubbel gevoel. Enerzijds is het natuurlijk fantastisch dat er gevochten wordt om meer geld vrij te maken voor kwalitatief hoogwaardige producties.</blockquote><blockquote>Maar anderzijds wordt het dieperliggende probleem met deze verhoging helaas niet opgelost. Dat probleem schuilt in het feit dat er grens is gesteld in het aantal minuten dat wordt vergoed als je een podcast wil maken; een maximum van 150 minuten. Natuurlijk is niet iedere productie even complex en dus is het soms mogelijk om een mooie serie te maken die past binnen deze tijd.</blockquote><blockquote>Toch is het opvallend dat de podcasts die de afgelopen jaren een grote impact hebben gehad en die prijzen in ontvangst hebben mogen nemen, allemaal een lengte hadden die een veelvoud is van 150 minuten. Niet omdat de makers hun verhaal onnodig oprekten, maar omdat de onderwerpen zo rijk en gelaagd waren dat de podcast die extra minuten nodig had.</blockquote><blockquote>Een paar voorbeelden: De Plantage van Onze Voorouders (winnaar Dutch Podcast Award) werd verteld in 312 minuten, De Man en de Maan (5 sterren in zowel de NRC als De Volkskrant) duurde 392 minuten en Opgejaagd (winnaar Prix Europa) kostte 473 minuten; meer dan drie keer de maximumlengte die nu wordt vergoed. De consequentie van de gestelde grens is dus dat een aanzienlijk deel van het werk onbetaald blijft.</blockquote><blockquote>Als eindredacteur is het dan ook niet eenvoudig om makers te stimuleren om een aanvraag te schrijven, in de wetenschap dat het veel tijd kost om een goed plan te maken terwijl de uiteindelijke productie slechts deels vergoed kan worden.</blockquote><blockquote><strong>Dat maakt dat andere platforms, buiten de NPO, steeds meer aantrekkingskracht op makers uitoefenen. Veel van hen zijn de afgelopen jaren overgestapt naar kranten en andere commerciële organisaties, waar ze zonder veel gedoe aan de slag kunnen met hun podcast-ideeën.</strong></blockquote><blockquote>Om het tij te keren en makers te behouden die ambitieuze verhalende podcasts produceren voor de NPO, wordt het tijd voor een fundamentele discussie om omroepen en de NPO te laten inzien dat verhalende podcasts meer zijn en meer kosten dan de “chat casts” waar het gros van het podcastlandschap uit bestaat.</blockquote><blockquote>Een goede verhalende podcast is even waardevol en arbeidsintensief als een goede televisiedocumentaire-serie en de beloning zou navenant moeten zijn. Het is belangrijk dat dit besef doordringt bij de NPO, want de concurrentie groeit en talentvolle of betere makers hebben steeds meer mogelijkheden om hun heil elders zoeken.</blockquote><blockquote>Tegelijk ben ik optimistisch, want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: de makers, de eindredacteuren, de NPO, de omroepen en het fonds. We willen dat de publieke omroep podcasts blijft maken met maatschappelijk relevante, complexe verhalen die op een spannende, meeslepende manier worden verteld. En we willen vast ook allemaal dat daar een realistisch budget tegenover staat.”</blockquote><p><strong>De grote BTW-kwestie<br></strong>Ik sprak producent Joram Willink van BIND over iets waar hij tegenaan is gelopen bij het maken van <em>De Deventer Mediazaak</em>. Een groot btw-probleem dat ervoor zorgt dat het lage productiebudget dat beschikbaar is voor verhalende podcasts, nog lager wordt.</p><blockquote><strong><em>Joram:</em></strong><em><br></em>“Als je als extern producent subsidie krijgt van het NPO-fonds, moet deze bijdrage via de omroep aan de producent uitbetaald worden. Sinds de afschaffing van<a href="https://www.vwsadvocaten.nl/printprijsregeling-ppr-afgeschaft/"> de printprijsregeling</a> ben je als producent btw-plichtig over deze bijdrage. Deze regeling hield in dat filmproducenten niet 21% btw hoefden af te dragen over de te ontvangen bijdrage. Omdat dat destijds een enorm probleem veroorzaakte voor begrotingen, is er toen voor TV-producties voor de publieke omroep een budget gereserveerd binnen de NPO om dat te compenseren. Dus als je voor de publieke omroep een televisiefilm maakt, is de bijdrage die je krijgt exclusief btw.</blockquote><blockquote>Voor podcasts is dat probleem er nog wel. De Deventer Mediazaak kreeg een bijdrage van €65.000 van het NPO-fonds, maar omdat deze bijdrage inclusief btw is heb je eigenlijk maar €53.719 om uit te geven. En dat is een groot probleem, want als je zou kijken naar de hoeveelheid research, tijd, energie en gunsten die we erin hebben gestopt, zou de podcast minstens het dubbele kosten.</blockquote><blockquote>Als de NPO en het NPO-fonds dit probleem zouden oplossen, kunnen makers en producenten binnen de beperkte budgetten een meer eerlijke vergoeding krijgen voor hun werk.</blockquote><blockquote>Er zijn twee oplossingen tot dit probleem: of het budget verhogen dat beschikbaar is voor podcasts, of ervoor zorgen dat ook podcasts aanspraak kunnen maken op dat budget binnen de NPO. Omdat de budgetten van audio zoveel kleiner zijn dan film, zou het voor dat ‘compensatiefonds’ weinig verschil maken.</blockquote><blockquote>Waarom mogen videoproducties gebruik maken van dat budget, en audio niet?”</blockquote><p><strong>Het Nationale Podcastfonds<br></strong>Veel van de kritiek die ik op deze take-over heb gekregen, gaat over dat ik teveel denk vanuit het bestaande systeem. En dat we juist met z’n allen ook moeten durven dromen over nieuwe mogelijkheden. Zo mailde Tjitske Mussche, podcastmaker en directeur van Oorzaken, mij dat er eigenlijk een apart fonds zou moeten komen speciaal voor podcasts:</p><blockquote>“Er zijn tot nu toe in Nederland en Vlaanderen weinig mogelijkheden om verhalende podcasts te financieren. Het NPO-fonds neemt een aanzienlijk deel voor zijn rekening, maar kent ook beperkingen. Er moet een publieke omroep betrokken zijn, bijvoorbeeld. En aanvragen voor series met meerdere seizoenen (niet ongebruikelijk in podcastland) worden in principe niet gehonoreerd. Als je podcast niet aan deze eisen voldoet, of je aanvraag wordt om andere redenen bij het NPO-fonds afgewezen, is het bijna onmogelijk om je podcast nog gefinancierd te krijgen.</blockquote><blockquote>Ze zijn er wel, fondsen die podcasts (mede) financieren: zoals bijvoorbeeld het fonds Bijzondere Journalistiek of het Letterenfonds. Echter, al deze fondsen hebben een heel specifieke focus en daarmee samenhangende voorwaarden. De podcasts moeten journalistiek (Fonds Bijzondere Journalistiek), literair (Letterenfonds), betrokken bij kinderen of buurtbewoners (VSBfonds), of vernieuwend voor de digitale cultuur/over architectuur of vormgeving gaan (Stimuleringsfonds Creatieve Industrie) zijn. Als je podcastplan niet in een van deze hokjes past, kun je het vergeten. Ook is één fonds meestal niet voldoende om de begroting te dekken, vanwege plafonds die ingesteld zijn. Of er worden bij de aanvraag meerdere deelnemende fondsen of andere partijen ge-eist.</blockquote><blockquote>Gezien de enorme vlucht die podcasts de afgelopen jaren genomen hebben, en de bewezen impact en het brede publieksbereik van verhalende podcasts (zie bijv. De Plantage van onze voorouders of Bob) die menig filmdocumentaire overtreft, is het vreemd dat er nog geen Podcastfonds bestaat. Een fonds waar podcastregisseurs met al hun plannen terecht kunnen, zonder dat ze in een specifiek hokje moeten passen. Een fonds dat de ontwikkeling van het genre van verhalende podcasts verder brengt. Net zoals meerdere filmfondsen (Het Filmfonds, COBO, VEVAM, om er maar een paar te noemen) dat voor film en televisie doen.”</blockquote><p><strong>Persoonlijke conclusie<br></strong>Ik hoop dat jullie iets aan mijn onderzoek hebben gehad. Ik vond het eerlijk gezegd best spannend om dit allemaal op te schrijven. Je wil dingen juist benoemen, helder zijn, recht doen aan de ervaringen van mensen zonder organisaties in een kwaad daglicht te zetten. Maar bovenal heb ik door gesprekken met makers en producenten veel nieuwe dingen geleerd over de podcastsector.</p><p>Er valt nog zoveel meer te behandelen als we écht een goed antwoord willen vinden op de vraag hoe we de podcastwereld eerlijker kunnen maken voor makers van verhalende podcasts. Denk bijvoorbeeld aan de verdeling van exploitatierechten, de dominante rol van de NPO in wat wel of niet gemaakt kan worden en de mogelijkheden voor financiering van verhalende podcasts door middel van commerciële partijen. Ik ben dan ook van plan om te blijven schrijven hierover.</p><p><strong>Wat ga ik nu doen?</strong><br>De komende maanden staan voor mij in het teken van de financiering van de nieuwe verhalende podcast van AudioCollectief SCHIK. We willen het budget hiervoor rond krijgen zonder de NPO en het NPO-fonds. Maar de weg daarnaartoe is nog onbekend.</p><p>Hoe kunnen we iets van waarde maken en daar op een eerlijke wijze betaald voor worden? We denken voor onze nieuwe podcast aan een combinatie van geldstromen: subsidies, sponsoring en het ‘verkopen’ van een seizoen aan ons publiek. Er is een publiek voor de podcasts van SCHIK: Bob en El Tarangu zijn respectievelijk meer dan 1,7 en 1,5 miljoen keer gedownload en maandelijks vinden nog steeds veel nieuwe luisteraars hun weg naar deze series. Maar zijn zij ook bereid om te betalen? En is het aantal potentiële betalende luisteraars groot genoeg om het budget van een verhalende podcast te kunnen financieren?</p><p>Het laatste jaar is er veel geschreven over verdienmodellen in podcasts. Ik zie echter dat journalisten vooral schrijven over chat-podcasts die experimenteren met advertenties en donatie-modellen. Deze experimenten missen voor verhalende podcasts. Terwijl de noodzaak om los te komen van subsidies hoog is, zeker nu er wordt gesproken over <a href="https://www.parool.nl/kunst-media/zorgen-over-verdwijnen-van-npo-fonds-makers-schrijven-brandbrief~bef9479e/">het verdwijnen van het NPO-fonds</a> en daarmee een groot deel van het beschikbare budget voor verhalende podcasts in Nederland.</p><p>Wij zien deze serie als een kans om te kijken of we een duurzaam verdienmodel kunnen ontwikkelen voor het maken van verhalende podcasts, en hopen onze kennis hierover te delen met andere audiomakers.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a87570846a88" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Je bent jong en je wil wat]]></title>
            <link>https://medium.com/@randyvermeulen/je-bent-jong-en-je-wil-wat-be5b54c7abe?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/be5b54c7abe</guid>
            <category><![CDATA[talent-development]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting-tips]]></category>
            <category><![CDATA[podcast]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Randy Vermeulen]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Oct 2022 09:30:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-05T09:30:58.973Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Deze tekst verscheen op 4 maart 2022 in aangepaste vorm in een reeks nieuwsbrieven in </em><a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/"><em>Heb je nog een podcasttip?</em></a><em> Sindsdien is bekend geworden dat het NPO-fonds in haar huidige vorm verdwijnt. In de reeks nieuwsbrieven geef ik makers een inkijkje geef de schermen van de Nederlandse verhalende (documentaire) podcastwereld en probeer ik een antwoord te formuleren op de vragen: Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor een gezond en eerlijk klimaat voor de makers van verhalende non-fictie podcasts om in te werken, en wat voor stappen kunnen we daar in zetten als audiosector?</em></p><p>Tot nu toe kijken we in mijn nieuwsbrieven steeds vanuit het perspectief van (meer) ervaren makers. Maar wat zien we als we naar de sector kijken vanuit de blik van makers die net aan hun carrière in audio zijn begonnen? Waar lopen onervaren makers tegenaan? En wat leren hun ervaringen ons over talentontwikkeling binnen de NPO, en breder: het Nederlandse podcastlandschap?</p><p>Veel van mijn werk draait om de ontwikkeling van talent. Ik werkte drie jaar bij <a href="http://www.vpro.nl/dorst">VPRO Dorst</a>, een creatieve broedplaats waar jong talent begeleid wordt bij het maken van hun eerste producties. Hier maakte AudioCollectief SCHIK <a href="https://collectiefschik.com/werk/roes-vpro/">Roes</a> en <a href="http://www.vpro.nl/bob">Bob</a>. Tom Hofland &amp; Pascal van Hulst (bekend van <em>De Blankenberge Tapes</em>) werkten hier aan hun eerste serie <a href="https://www.vpro.nl/dorst/producties/babylon.html">Babylon</a>. Ook audiomakers als Julie Blussé, Lotte van Gaalen, Robin van Gelder, Ruben Pest, Babette Rijkhoff en Elfie Tromp maakten hun eerste stappen in <a href="https://www.vprogids.nl/podcasts/artikelen/2016/zelf-podcasten.html">de Podcastworkshop</a> van Dorst. Sinds 2020 coördineer ik de <a href="https://oorzaken.org/podcast-academy/">Oorzaken Podcast Academy</a>. Daarnaast organiseer ik samen met SCHIK <a href="https://www.facebook.com/events/280369813709228/?acontext=%7B%22event_action_history%22%3A%5B%7B%22mechanism%22%3A%22search_results%22%2C%22surface%22%3A%22search%22%7D%5D%2C%22ref_notif_type%22%3Anull%7D">een Summerschool</a>.</p><p>Om een antwoord te vinden op mijn onderzoeksvragen, heb ik aan de 50 oud-deelnemers van de Oorzaken Podcast Academy en de Podcastworkshop gevraagd of zij schriftelijk hun ervaringen willen delen. Hieronder lees je dus veel van hun input.</p><p>Deze groep is natuurlijk niet representatief voor alle aspirant-podcastmakers. Er zijn veel mensen die starten zonder de kennis, ervaring en contacten die dergelijke trajecten opleveren. Toch denk ik dat we veel kunnen leren van hun ervaringen, omdat de dingen waar zij tegenaan lopen waarschijnlijk ook gedeeld worden door makers die zich (nog) ver buiten Hillywood begeven.</p><p><strong>Who’s next<br></strong>Laten we dit verhaal beginnen met een verkooppraatje voor de <a href="https://oorzaken.org/podcast-academy/">Oorzaken Podcast Academy</a>. Hierin worden twaalf beginnende makers opgeleid in het maken van audio. Ze volgen workshops in o.a. interviewen, montage, voice-overs, sound-design en verhaalstructuur. Deelnemers ‘studeren af’ met een eindopdracht, waarmee zij zichzelf presenteren aan de podcastindustrie. Het NPO-fonds ondersteunt de Academy financieel en is onze partner in gesprekken over talentontwikkeling binnen de NPO. Het fonds steekt hier veel tijd en moeite in.</p><p>Er zijn al een aantal hele interessante makers voortgekomen uit de Academy. Maar ondanks het enthousiasme van eindredacteuren, omroepen en producenten over hen, lopen deze oud-deelnemers er toch tegenaan dat de wereld buiten het traject heel ingewikkeld blijkt. En zij zijn niet de enigen die daar tegenaan lopen.</p><p>Zo schrijft Pascal van Hulst, maker van <em>De Blankenberge Tapes</em>:</p><blockquote><strong><em>“</em></strong>Persoonlijk loop ik niet zozeer tegen grote barricades aan op dit moment. Voldoende werk en mogelijkheden. Maar dat heeft ook te maken met dat ik niet meer de ambitie heb via de NPO een traject in te gaan voor mijn eigen series. Daar zit wel meteen de crux. Het liefst zou ik wel weer een grote, mooie serie voor de NPO willen maken, maar ik merk dat makers, inclusief Tom Hofland en ik, geen trek meer hebben om dat pad te bewandelen. Ondanks dat de NPO het beste platform kan bieden voor je podcast, zowel financieel, productioneel als marketingtechnisch, kiezen veel makers er nu voor om het te vermijden.<em>”</em></blockquote><p>Pascal bevestigt een geluid dat ik zelf ook steeds vaker om mij heen hoor: hij is niet de enige maker die het eigenlijk niet meer ziet zitten om voor de NPO podcasts te maken. Het wordt steeds lastiger voor de NPO om audiotalent vast te houden, zeker met de komst van veel commerciële en internationale spelers in het Nederlandse podcastlandschap. En dat is een groot probleem, want juist podcasts zijn voor de publieke omroep een grote kans om haar eigen doelstellingen te bereiken. En zonder talentvolle, ervaren makers ook geen geweldige podcasts. Laat mij eerst uitleggen waarom de verhalende podcast voor de NPO zo’n grote kans is.</p><p>Ik zeg denk ik niets nieuws als ik schrijf dat de NPO slechts incidenteel jonge mensen weet te bereiken. Of als ik schrijf dat de NPO <a href="https://www.haykranen.nl/2021/05/09/andere-tijden-npo/">een enorme achterstand heeft opgelopen door te lang te weinig aandacht te geven aan het opbouwen van een online aanwezigheid</a>.</p><p>In <a href="https://media-exp1.licdn.com/dms/image/C4E22AQHfYx7ELH8Fyw/feedshare-shrink_2048_1536/0/1645700446710?e=1649289600&amp;v=beta&amp;t=DroyWeUIU9h8_MekRYn-z6DgGBhpIcdEUtgFklSI8_s">de innovatieagenda</a> die de NPO onlangs deelde, wordt herkenbaarheid dan ook gezien als een kernwaarde voor de toekomst: hoe blijven we onderscheidend in een online omgeving waarin er veel concurrentie is? Hoe profileren we ons met de publieke waarden die we behartigen?</p><p>Maar juist met podcasts is het de NPO wél gelukt om online onderscheidend en herkenbaar te zijn. Mede door de vroege omarming van het medium door het NPO-fonds en de grote rol die o.a. NTR en VPRO samen met talloze makers hierin hebben gespeeld, is het medium ontzettend populair geworden. Kwalitatieve verhalende series als <em>Bob</em> en <em>De plantage van onze voorouders </em>bereiken een groot publiek — jong en oud.</p><p><strong>Podcasts blijken hét medium te zijn voor wie een jongere doelgroep met diepgravende (onderzoeks)journalistiek wil bereiken en hen wil interesseren in grote, maatschappelijke thema’s.</strong></p><p>NRC bijvoorbeeld zet daarom ook vol in op onderzoeksjournalistiek en audio. Zij zien podcasts als een grote kans om een band op te bouwen met een publiek dat voorheen nog weinig met het NRC in aanraking is gekomen, een publiek dat bovenal ook een stuk jonger is. Ook internationale bedrijven als Podimo en Munck <a href="https://www.nrc.nl/nieuws/2022/02/10/deense-podcastapp-podimo-komt-naar-nederland-a4087199">zien kansen</a> in Nederland, en proberen (via productiehuizen als <a href="https://tonnymedia.nl/nieuws">Tonny Media</a> en <a href="https://www.villamedia.nl/artikel/de-podcast-krijgt-steeds-vaker-een-slotje/221061925-67d157a3">Dag en Nacht Media</a>) makers en ideeën binnen te slepen.</p><p>Is het dan erg als makers zoals Pascal besluiten om hun verhalende podcasts buiten de NPO te maken?<strong> </strong>Ik denk dat het antwoord daarvan afhangt van wat de ambitie van de NPO is met audio. Wat zijn haar kernwaarden en wat is dientengevolge haar visie op podcasts?</p><p>Als de NPO het belangrijk vindt om te investeren in innovatieve online vertelvormen die een groot publiek weten te bereiken met belangrijke onderwerpen, is het antwoord op die vraag: ja. Als de NPO het belangrijk vindt om een duurzame band aan te gaan met een jong en divers publiek, is het antwoord ook ja. En als de NPO het belangrijk vindt om zich online sterk en onderscheidend te profileren, als het belangrijk vindt om maatschappelijke impact te maken — dan is het antwoord wederom: JA!</p><p>De nood om audiotalent bij de NPO te houden, om hen meer kansen en begeleiding te geven, is daarom naar mijn idee hoog. Want de grote voortrekkersrol die de NPO heeft verworven op het gebied van verhalende podcasts, dreigt zij nu te verliezen.</p><p><strong>Waar loopt talent tegenaan?<br></strong>Wat en hoeveel er op het spel staat is volgens mij duidelijk. Laten we ons nu richten op de blik van de 50 alumni en de problemen waar zij tegenaan lopen.</p><p>Een van de redenen voor de kloof die zij ervaren tussen hen en het werkveld is dat de NPO vooral op zoek is naar plannen voor series, terwijl dat voor veel beginnende makers nog een brug te ver is. Het maken van korte items en documentaires is voor veel makers een belangrijke leerschool geweest, maar juist die mogelijkheden zijn de laatste jaren binnen de NPO weggevallen.</p><p>Julie Blussé is de bedenker en organisator van de eerste Podcastworkshop van Dorst (2015) en nam hieraan zelf ook deel. Ze maakte daarna de serie <a href="https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/fragmenten/tijdgeest.html"><em>Tijdgeest</em></a> en werkt sindsdien voor o.a. <em>OVT </em>en <em>NRC</em><strong>.</strong></p><blockquote><em>“</em>Titels als <a href="https://www.vpro.nl/programmas/plots.html">Plots</a>, <a href="https://www.vpro.nl/programmas/1-minuut.html">1 Minuut</a>, <a href="https://www.vpro.nl/programmas/radio-doc/toendra.html">Toendra</a> en <a href="https://www.vpro.nl/programmas/het-leven.html">Het Leven, een gebruiksaanwijzing</a> waren in feite de laatste radioprogramma’s/podcasts waar mensen over een periode van een paar jaar verhalende audio konden leren maken, en waar ze zich langzaam konden ontwikkelen.</blockquote><blockquote>Zelf heb ik nog mee kunnen doen aan Het Leven, een gebruiksaanwijzing, maar sindsdien bestaan dit soort programma’s niet meer. Ervaren makers kunnen nog altijd docu’s maken voor DOCS, OVT of podcastaanvragen doen. Maar voor iedereen die niet van deze generatie is, bestaat er simpelweg geen plek binnen de NPO waar je je structureel als maker van narratieve audio kan ontwikkelen.<em>”</em></blockquote><p>Makers als Julie leerden de kneepjes van het vak doordat ze in de context van een programma verhalende documentaires konden maken en daarin intensief begeleid werden door eindredacteuren Jair Stein en Katinka Baehr (zij hebben trouwens ook een grote rol gespeeld in mijn ontwikkeling: veel van de lessen die ik toepas in mijn werk, heb ik van hen geleerd!).</p><p>Ook Lotte van Gaalen begon haar podcast carriere in de Podcastworkshop van Dorst en werkte mee aan<em> Het leven, een gebruiksaanwijzing</em>:</p><blockquote>“Qua spanningsbogen maar ook het vakmanschap van een goed radioverhaal maken, is het veel fijner om te oefenen met kortere lengtes. Gewoon 3, 6, 12 of 20 minuten. Ik heb dat zelf gelukkig nog kunnen doen en daar heb ik veel van geleerd. Je kunt nu nog wel een idee pitchen, maar dan wel vooral voor een zesdelige serie met een doorlopend verhaal graag. Terwijl dat best wel radio voor gevorderden is, zeker als je er een artistieke productie met een sterke verhalende kracht van wil maken, en niet puur informatief bijvoorbeeld.”</blockquote><blockquote>Ondertussen zegt Hilversum: wij staan open voor diversiteit, nieuwe radiomakers, meld je vooral met ideeën!</blockquote><blockquote>Alleen het instapniveau is veel te hoog. Ondertussen zie ik nieuwe makers die het wel aandurven, worstelen met veel te ingewikkelde podcastplannen. Zij moeten tegelijkertijd leren hoe je je microfoon goed gebruikt, interviewt en scènes opneemt, en ook hoe je een podcast van zes afleveringen optuigt en bij een omroep/fonds slijt. Ga er maar aan staan. Gelukkig hebben we nog DOCS voor ‘stand alone’ verhalen en de paar plekken per jaar die OVT beschikbaar heeft voor makers die niet in dienst zijn.</blockquote><blockquote>Niet alleen voor je ontwikkeling als maker zijn korte formats belangrijk, maar het gebrek eraan is ook armoede voor de luisteraar. Een verhaal dat heel waardevol kan zijn en je blik kan verbreden, kan misschien niet de spanningsboog van een hele serie dragen. Dat verhaal krijgen we nu dus niet te horen omdat er geen plekken binnen de NPO voor korte verhalen meer bestaan.”</blockquote><p>Voor documentairemakers resteert dus nog maar één platform waar je losstaande documentaires voor kan maken: de podcast DOCS. Maar die mogelijkheid ontbreekt totaal voor makers van fictie.</p><p>Zo schrijft Lieselot Mariën (Oorzaken Academy, lichting 2021):</p><blockquote><em>“</em>Ik merk dat het erg moeilijk is om, zonder kilometers (of zelfs meters) op de teller, een nest te vinden waar ik een ei in zou kunnen leggen. Daardoor moet ik mijn aandacht noodgedwongen verleggen naar meer documentair werk.<em> </em>Wat ik zou kunnen gebruiken is een setting waarin ik het vertrouwen krijg om een fictieproject uit te werken, en vooral ook het forum om het vervolgens te laten horen. Bijvoorbeeld een laagdrempelig platform waar beginnende fictiemakers kunnen pitchen, een soort tegenhanger van DOCS.<em>”</em></blockquote><p><strong>Help! Is er een podcastdokter in de zaal?<br></strong>Uit de antwoorden van de oud-deelnemers blijkt dat de audiowereld als weinig transparant wordt ervaren en dat je weinig houvast wordt geboden. Zo schrijft Naomi Steijger, die in 2019 deelnam aan de Oorzaken Academy:</p><blockquote><em>“</em>Het is ontzettend moeilijk om je weg te vinden in omroepland als beginnende audiomaker. En dan heb ik nog geluk gehad met mijn deelname aan de Academy. Het is heel fijn om terecht te kunnen bij DOCS, maar het is soms ook lastig omdat je ergens naar toe werkt, je oefent, je maakt, je hebt een klein budget om iets te doen, maar daarna voelt het nog steeds alsof je heel erg je plek moet vinden in de audiowereld. Het voelt soms nog wat onduidelijk waar je naartoe werkt. Ik mis inhoudelijke gesprekken over mijn voortgang daarin, om koers te bepalen en toe te werken naar bijvoorbeeld een audio serie, naar de volgende stap in mijn makerschap.”</blockquote><p>Ik herken wel wat Naomi schrijft. Het is niet gebruikelijk dat audiomakers veel begeleiding krijgen in hun artistieke ontwikkeling. Binnen de NPO is Marion Oskamp van de NTR (alias: de <a href="https://www.2doc.nl/documentaires/series/radio-doc/2017/Podcastdokter.html">Podcastdokter</a>) een van de weinige personen bij wie je als onervaren maker kan aankloppen. Dit is iets dat ik veel meer zie gebeuren binnen de filmwereld.</p><p><strong>De kloof<br></strong>In de filmwereld investeren producenten in de ontwikkeling van talentvolle makers door in een vroeg stadium van hun carrière kleinere projecten met hen te maken — vanuit het idee dat je daarna grotere projecten met diegene kan maken.</p><p>Voor producenten van audio is het lastig om die rol in te nemen vanwege de beperkte budgetten. De vergoeding die je als producent krijgt (de producer’s fee, zie <a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/p/17d98a6f-e2c8-4791-98a8-fca2d86874d1?utm_source=url&amp;s=r">mijn vorige nieuwsbrief</a>) is immers een percentage van het totaalbudget van een podcast. Aangezien die budgetten erg laag zijn, betekent dit dat maar een klein deel van je tijd betaald kan worden als producent.</p><p>Dit maakt het voor een producent minder aantrekkelijk om te investeren in een onervaren maker, omdat diegene waarschijnlijk meer tijd van je nodig heeft dan een maker die al beter weet hoe alles werkt. Er is ook geen zicht op een toekomst waar je met die maker met grotere budgetten kan werken met een maker, waardoor je een eerste samenwerking ook niet kan zien als een investering.</p><p>Dit creëert een situatie waarin er een kloof is ontstaan tussen de mogelijkheden voor makers met veel ervaring, en die zonder die ervaring. Een die moeilijk te overbruggen is. Want om een serie te maken wordt ervaring gevraagd, maar het is het heel moeilijk om die op te bouwen. Zo schrijft Sandro van der Leeuw (Oorzaken Academy, lichting 2020):</p><blockquote><em>“</em>De discrepantie tussen ‘nieuw talent’ willen, maar tegelijkertijd verwachten dat we al volleerde makers zijn, daar klopt iets niet.”</blockquote><p>Ook Zvezdana Vukojevic (Oorzaken Academy, lichting 2020) ervoer dit toen ze na afloop van de cursus een project wilde starten:</p><blockquote><em>“</em>Ik merkte al snel na de Academy dat ik echt een beginner was. Producenten zijn huiverig om met een beginnend maker aan de slag te gaan, maar een plek om meer te kunnen leren kon ik ook niet echt vinden.<em>”</em></blockquote><p><strong>Podcast maken, een elitaire bedoeling?<br></strong>Meerdere oud-deelnemers noemen het gebrek aan besef van de kwetsbare situatie van freelancers bij omroepen en de NPO. De slechte financiële omstandigheden waarin makers regelmatig moeten werken, in combinatie met het gebrek aan toekomstperspectief, zorgen ervoor dat sommige makers overwegen om te stoppen. Of misschien ook wel om er überhaupt nooit aan te beginnen.</p><p>Nu komen we tot een belangrijk punt.</p><p>In mijn eerste en tweede nieuwsbrief schrijf ik al over hoe het gebrek aan kennis over de kosten van een verhalende podcast, leidt naar een situatie waar makers niet de tijd in een project kunnen stoppen die noodzakelijk is om iets van waarde te maken. Of tenminste: als ze betaald willen worden voor (het grootste gedeelte van) hun tijd. Dit maakt ook dat ik — en vele andere makers — met een kritisch oog kijken naar de ambitie van de NPO om een meer divers palet aan makers te ondersteunen.</p><p>Want als audiomakers niet eerlijk betaald worden voor hun werk, en je voor jezelf ook geen toekomst voor je kan zien waarin dat wel gebeurt, wordt het maken van podcasts alleen weggelegd voor makers die er niet van hoeven rond te komen. Grootschalige producties maken is dan alleen weggelegd voor de welgestelden, of mensen die partners of ouders hebben die goed verdienen. Het maakt podcast maken tot een elitaire bedoening, iets wat je doet naast andere werkzaamheden.</p><p>Naar mijn idee druist dit tegen het hart van het medium in, omdat de podcast juist hét medium is waarin meer verschillende stemmen en perspectieven een plek kunnen krijgen — precies de ambitie van de NPO dus. Als het zo door gaat, wordt uiteindelijk ook het publiek de dupe van dit gebrek. Zo schrijft Julie:</p><blockquote><em>”</em>Als we accepteren dat werk in de creatieve sector nou eenmaal niet behoorlijk betaalt, dat dan betekent dat heel veel briljante audiomakers en journalisten die ons met geweldige verhalen zouden kunnen verrijken en vermaken daar dan geen kans toe krijgen. Dat is voor iedereen een verlies.<em> </em>Dat lijkt me geen goede zaak voor een publieke omroep.”</blockquote><p><strong>Audiobobo’s gezocht<br></strong>Veel alumni van de Oorzaken Podcast Academy schrijven dat zij er tegenaan lopen dat er binnen het audiolandschap een gebrek aan informatie is over de werking daarvan. Voor makers die geen oud-deelnemer van deze workshop zijn zal dat waarschijnlijk nog veel erger zijn. Het blijkt bijvoorbeeld heel moeilijk om zicht te krijgen bij wie je kan aankloppen met plannen. Wie moet je kennen? Wie is waar op zoek naar?</p><p>Juist hier kunnen we — ook met beperkte financiële middelen — een slag in maken. Het NPO-fonds en/of de NPO kan bijvoorbeeld een talentcoach aanstellen, iemand die kan dienen als aanspreekpunt en sparringspartner voor audiomakers. Deze functie is er wel al bij het NPO-fonds, maar dan alleen voor videomakers — niet voor audio (zie bijvoorbeeld <a href="https://npo-fonds.nl/talent">deze</a> overzichtspagina ‘talent’ van het NPO-fonds).</p><p>De NPO en het NPO-fonds kunnen meer inzicht geven in de werking van het landschap door inzichtelijk te maken bij wie je moet aankloppen met je plannen en vragen. Voor videomakers hebben zij dit al in kaart gebracht (zie bijvoorbeeld <a href="https://npo-fonds.nl/contactpersonen-omroepen-voor-de-talentregelingen">deze</a> pagina), net als een overzicht van <a href="https://npo-fonds.nl/profielen-omroepen">waar omroepen op zoek naar zijn</a>.</p><p><strong>Het is niet alleen maar kommer en kwel<br></strong>Het is ook goed om te benoemen dat er veel oud-deelnemers zijn die daarna wel een vliegende start hebben kunnen maken en inmiddels werken als fulltime audiomaker. Een van hen is Ruben Pest. Hij volgde in 2016 eerst de Podcastworkshop, maakte daarna bij Dorst <em>Het maakbare geweten</em> en vervolgens deed hij in 2019 mee aan de Oorzaken Podcast Academy. Hij werkt nu bij NRC Audio.</p><blockquote><em>“</em>Op het moment dat ik de workshop van Dorst volgde, merkte ik dat er steeds meer mensen om mij heen naar podcasts luisterden. Het was duidelijk in opkomst. Dat voelde als een kans, als ik door kon pakken dan bleef ik misschien wel in die voorhoede hangen en gaan er hopelijk deuren open. Als iets nog in prille ontwikkeling is en je er íets vanaf weet dan ben je al snel waardevol, ook al ben je geen expert.</blockquote><blockquote>In 2019 deed de volgende kans zich voor: de eerste Oorzaken Academy. Binnen de Academy ontwikkelde ik de podcast <a href="https://www.nporadio1.nl/podcasts/ronnie-op-zoek-naar-een-utopie">Ronnie</a>. Tijdens de ontwikkeling daarvan had ook NRC het medium ontdekt. Zij zochten mensen met audio ervaring en met Het Maakbare Geweten en Ronnie op mijn CV kon ik als freelancer beginnen.</blockquote><blockquote>De ervaring van de golf die ik pakte bij VPRO Dorst heeft ervoor gezorgd dat ik nu door gesurfd ben naar full time audio maker bij NRC en dat ik daarvan kan leven. Uiteraard heb ik daar hard mijn best voor gedaan, maar ik denk wel dat ik geluk heb gehad met de samenkomst van: de opkomst van het medium, hoe goed het medium bij mij als maker paste en de kansen die VPRO Dorst, de Oorzaken Podcast Academy en NRC Audio gaf.</blockquote><blockquote>Ik ben heel blij met waar ik nu sta als maker, maar ik denk niet dat de NPO in mij een voorbeeld moet zien. Ik zie veel makers die moeite hebben om zich te ontwikkelen als audiomaker. Dat ik kon mee surfen op die golf is denk ik een uitzondering.<em>”</em></blockquote><p>Ook Julie heeft ontzettend veel gehad aan de Podcastworkshop, maar vooral ook aan de stappen die zij daarna heeft gemaakt. Zij geeft makers dan ook het volgende advies mee:</p><blockquote><em>“</em>Audiomakers moeten beseffen dat er helaas (voor nu) niet zoiets bestaat als een loopbaan ‘verhalend audiomaker’ in Nederland. Als mensen zich willen bekwamen in dit genre, dan raad ik ze aan om goed na te denken over welke vaardigheden ze willen ontwikkelen, en in welke posities je die kan leren.</blockquote><blockquote>Dus: wil je een goede verteller van persoonlijke verhalen worden? Schrijf korte verhalen, of doe mee aan Echt Gebeurd. Wil je goede onderzoeksjournalistiek plegen? Volg een stage bij de Groene of Investico. Wil je leren monteren? Ga aan de slag bij NRC audio. Wil je beter interviewen? Ga werken bij een krant, radioprogramma of debatcentrum. Al die vaardigheden kan je later toepassen als je een eigen podcast gaat maken.</blockquote><blockquote>Ik heb zelf heel veel geleerd van mijn werk bij NRC, vooral als editor. Ik heb denk ik wel een stuk of 100 afleveringen gemonteerd voor NRC Vandaag, en dat zijn naar schatting zo’n 1300 uren monteren in Pro Tools. Dan leer je het wel. Daarnaast leer ik elke werkdag bij OVT bij over hoe je o.a. gespreksopzetten maakt, een invalshoek bepaalt, of informatie doseert. Iedereen die het gat tussen eigen ambities en de NPO te groot vindt, zou ik aanraden om werk te vinden (zoals bij NRC of andere mediabedrijven die podcasts maken) waar je je kan ontwikkelen, maar ook betaald wordt. Staar je er niet blind op dat dat werk niet 100% samenvalt met je persoonlijke stijl of interesses. In je avonduren zelf oefenen kan nooit opwegen tegen wat je leert in 40 uur per week werken.</blockquote><blockquote>Audio leren maken is naar mijn idee iets wat heel veel tijd kost en als je niet de kans krijgt om het 100x te oefenen dan heb je er niet zo heel veel aan.<em>”</em></blockquote><p>Daarom is het belangrijk dat de NPO ook binnen Hillywood kansen creëert voor makers om héél veel meters te maken. En die mogelijkheden om ervaring op te doen binnen omroepen moeten er wel zijn, toch? Zeker gezien veel TV-programma’s nu een podcast willen. Is het werk er dan wel, maar is het niet zichtbaar voor de makers?</p><p>Ik denk dat de NPO beter kan nadenken over hoe zij informatie voor en over makers kan bestendigen en over hoe zij deze makers kunnen koppelen aan de behoeften van bestaande redacties. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat talent daar aansluiting bij kan vinden?</p><p>Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (<a href="https://fondsbjp.nl/">Fonds BJP</a>) biedt redacties en makers verschillende mogelijkheden aan om hen daarbij te ondersteunen. Zo is het Fonds in 2018 de <a href="https://fondsbjp.nl/subsidies/beurs-jong-talent/">Regeling Jong Talent</a> gestart. Dit traject biedt plaats aan 10 onderzoeksjournalisten, die een jaar lang betaald op een redactie werken. Maarten van Gestel is bijvoorbeeld via deze regeling trainee geworden bij Trouw. In zijn tijd daar heeft hij veel van zijn tijd kunnen steken in het oefenen met audio, wat resulteerde in zijn podcast <a href="https://podcastluisteren.nl/pod/De-Schrik-van-Roden"><em>De Schrik van Roden</em></a>.</p><p>Daarnaast kan je als journalist bij het Fonds BJP een beurs aanvragen voor talentontwikkeling: de <a href="https://fondsbjp.nl/subsidies/beurs-expertisebevordering/">Beurs Expertisebevordering</a>. Hiermee kan je de kosten dekken van een opleiding en een vergoeding aanvragen voor de tijd die je daarin stopt. Mocht je vragen hebben over deze twee regelingen, kan je contact opnemen met Evelien Kunst, de coördinator talentontwikkeling (talentontwikkeling@fondsbjp.nl).</p><p><strong>Uit de oude trukendoos<br></strong>Deze mogelijkheden om meer ervaring op te doen zijn alleen voor journalisten. En daarmee vallen andere makers buiten de boot. Zo schrijft Janna Reinsma (Oorzaken Academy 2020):</p><blockquote><em>“</em>Ik loop er wel tegenaan dat wat ik interessant vind (meer essayerend, of ‘klein-menselijk’ werk, waarbij de uitkomst niet van tevoren vaststaat, en fictie) niet altijd strikt journalistiek is. Ik heb het idee dat er voor aspirant-makers van duidelijke journalistieke non-fictie meer mogelijkheden zijn om meters te maken en door te groeien.<em>”</em></blockquote><p>Misschien klinkt dit niet als een innovatieve oplossing voor dat probleem, en wellicht is het een hele naïeve gedachte, maar zou het niet mogelijk zijn om DOCS een som geld te geven, voor een X aantal extra documentaires per jaar? Of te investeren in een programma zoals <em>Plots</em>, de kweekschool waar makers als Maartje Duin en Laura Stek veel ervaring hebben kunnen opdoen?</p><p>Om maar weer de vergelijking met film uit de trukendoos te halen: daar had je in 2020 het traject <a href="https://npo-fonds.nl/nieuws/oproep-de-straat-2">De straat</a>, waar verschillende makers onder één noemer korte films maakten. Daarvoor was er het Deltaplan Film, bestaande uit KORT!, One Night Stand en De Oversteek — een route die je als maker kon doorlopen waarbij je bij elke stap werkte aan een film met een langere lengte en met meer budget.</p><p>De NPO en het NPO-fonds zouden ook een traject kunnen initiëren zoals de eerder genoemde Regeling Jong Talent, zodat makers meters kunnen maken op redacties binnen de NPO. Binnen audio is daar echt een grote behoefte naar.</p><p>De komende maanden probeer ik de kloof tussen de alumni en het werkveld alvast wat te verkleinen door een verdiepende editie van de Oorzaken Podcast Academy te organiseren. Zes oud-deelnemers worden daarin begeleid bij de ontwikkeling van een plan voor een korte serie én het maken van een pilot. Hun projecten worden op het einde van het traject feestelijk gepresenteerd, waarna producenten, omroepen en kranten met elkaar hopelijk gaan strijden om de gunsten van de makers.</p><p><strong>Een make it or break it moment voor de NPO<br></strong>De podcast is populairder dan ooit en een jonge doelgroep luistert bijna niets anders meer. Podcasts zijn voor het publiek een belangrijk en gewaardeerd onderdeel geworden van hun mediagebruik, dus zou de NPO daar moeten zitten. Daarom is het nu tijd dat omroepen, NPO en het NPO-fonds audio ook als een volwaardig medium gaan zien en daarnaar gaan handelen.</p><p>Eerder in deze nieuwsbrief stelde ik de vraag: is het eigenlijk een probleem als makers hun ervaring en ideeën meenemen naar (commerciële) organisaties buiten de NPO? Nee, ik denk dat het goed is als audiomakers op meer plekken ervaring kunnen opdoen én ik denk dat concurrentie makers meer autonomie en onderhandelingsruimte kan geven. Dat is in de televisie- en filmwereld niet anders.</p><p>Maar het wordt problematisch als de keuze van makers om hun heil elders te halen, uit noodzaak wordt geboren. Als makers geen toekomst meer voor zich zien binnen de NPO. Want daarmee gaan ook belangrijke en mooie verhalen en perspectieven verloren. Daarom moeten we de visie en ervaringen van ‘nieuw’ talent serieus nemen en kijken hoe we hen bij de publieke omroep kunnen blijven houden, zodat de NPO en haar publiek daar de vruchten van kan blijven plukken.</p><p>De podcastindustrie verandert en groeit snel. Er is nog een kans voor de publieke omroep om hierin een sterke positie te verwerven en niet een (schijnbaar) onoverkomelijke achterstand op te lopen, zoals dat naar mijn idee wel zo is bij online video.</p><p>Want juist nu er door veel commerciële partijen ingezet worden op chat-podcasts, is dit het moment dat de NPO en haar makers zich kunnen blijven onderscheiden door integere, maatschappelijk relevante, journalistiek afgewogen, kwalitatieve en impactvolle top-producties te maken die elders (nog) weinig gemaakt worden.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=be5b54c7abe" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Show me the money!]]></title>
            <link>https://medium.com/@randyvermeulen/show-me-the-money-af813ba2b568?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/af813ba2b568</guid>
            <category><![CDATA[podcast]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting-tips]]></category>
            <category><![CDATA[budgeting]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Randy Vermeulen]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Oct 2022 09:25:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-05T09:30:12.877Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Deze tekst verscheen op 25 februari 2022 in aangepaste vorm in een reeks nieuwsbrieven in </em><a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/"><em>Heb je nog een podcasttip?</em></a><em> Sindsdien is bekend geworden dat het NPO-fonds in haar huidige vorm verdwijnt. In de reeks nieuwsbrieven geef ik makers een inkijkje geef de schermen van de Nederlandse verhalende (documentaire) podcastwereld en probeer ik een antwoord te formuleren op de vragen: Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor een gezond en eerlijk klimaat voor de makers van verhalende non-fictie podcasts om in te werken, en wat voor stappen kunnen we daar in zetten als audiosector?</em></p><p><strong>Let’s talk business!<br></strong>Bij grotere podcasts is het maken van een begroting meestal de verantwoordelijkheid van de producent waarmee je werkt. Bij kleinere projecten zal je die vaak zelf moeten maken.</p><p>Maar los van bij wie deze verantwoordelijkheid ligt, is het belangrijk dat jij als maker de begrotingen van je projecten heel serieus neemt. De financiële situatie van freelance makers is voor veel mensen met wie je in contact komt, onbekend. Mensen die in de hoogste regionen van de mediawereld over geld gaan zijn vaak opgegroeid in een tijd dat studeren gratis was, huizen betaalbaar en zelf al tientallen jaren een vast contract hebben. Zij weten niet hoe het is om als (jonge) freelancer rond te moeten komen van je werk. En het is aan ons als makers om hen dat verhaal te vertellen.</p><p>Straks neem ik jullie mee in een door mij opgestelde ‘ideale’ begroting. Ik heb podcastmakers <a href="https://www.lottevangaalen.com/">Lotte van Gaalen</a> en <a href="https://www.babetterijkhoff.com/">Babette Rijkhoff</a> gevraagd om hierop te reageren. Lotte maakte onlangs de mooie vierdelige serie <a href="https://open.spotify.com/show/5AEUuC0O5dYI0qB2ZEFDG4"><em>De man met de rammelaars</em></a> voor het Joods Museum. Met Babette maakte ik in 2016 <a href="http://www.vpro.nl/sterkwater"><em>Sterk Water</em></a>. Zij hebben eerder producties gemaakt voor de NPO, maar maken tegenwoordig allebei veel commercieel werk en vanuit die ervaring geven zij hieronder feedback op mijn begroting. Daar beginnen we nu meteen mee, want Babette wil graag reageren op een alinea hierboven:</p><blockquote>“Ik ben het met je eens dat je opdrachtgevers mee moet nemen in je werkzaamheden. Hieronder zie je een voorbeeld van een basisbegroting voor een podcast van 15 minuten die ik vaak naar opdrachtgevers stuur. Ik stuur ook altijd een voorbeeld van een gemaakte podcast, zodat ze een referentie hebben. Daarbij laat ik weten dat de prijs samenhangt met de keuzes die we maken. Bijvoorbeeld hoeveel research er gedaan moet worden, of we kiezen voor een componist en hoe ingewikkeld de montage wordt”.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*-arkWh92gcFDnfBr.png" /><figcaption>Voorbeeld offerte van Babette</figcaption></figure><p>Dit is al heel fijn voor een kleine productie, maar wat als je het wat groter zou willen aanpakken?</p><p><strong>Wat heb jij nodig?<br></strong>Omroepen en producenten zijn afhankelijk van makers voor goede ideeën, sterke producties en ook <em>hun</em> financiering. Ik zie de budgetten waarmee ik werk dan ook nooit als ‘mijn’ budget, maar die van de makers — die ik voor hen beheer.</p><p>Daarom plan ik aan het begin van een project een gesprek in met de maker(s) om de verwachtingen rondom onze samenwerking te bespreken. Ik wil weten hoe diegenes werkwijze eruit ziet — maak je eerst een scenario en monteer je dan in audio, of monteer je direct in audio? Hoe lang heb je nodig om een eerste versie van een aflevering te maken? Hoe lang wil je uiteindelijk werken aan een aflevering en de serie? Werk je fulltime aan het project, en is dat nodig, of wil je de podcast combineren met andere klussen?</p><p>Wat heb jij nodig binnen dit project om te excelleren? Dat is niet een makkelijke vraag om te beantwoorden, zeker als je nog niet zoveel ervaring hebt, maar wel een belangrijke. Wat zijn je sterke en minder sterke punten in een proces? Als jij aangeeft dat je het heel spannend vindt om voice-overs in te spreken, kunnen we iemand in de begroting opnemen die jou daarbij helpt. Of als je vormelijk niet zo sterk bent, kunnen we dagen begroten voor iemand die met jou aan het sound-design werkt.</p><p>Wat verwacht je van mij als eindredacteur — hoeveel feedback-momenten wil je bijvoorbeeld per aflevering? Hoe wil je feedback ontvangen? Op welke vlakken heb je mijn hulp nodig? Hoe kunnen we je productioneel het beste ondersteunen? Zijn er productionele risico’s? En wat is je ambitie met het project? Hoe ziet een ideale release eruit? Verschijnen er naast de podcast ook verdiepende artikelen en video’s, en/of wil je een live-event organiseren?</p><p>Op basis van dit gesprek kunnen we een plan van aanpak, een planning en een begroting maken.</p><p><strong>Begroting<br></strong>De begroting hieronder is voor een fictief project: een 5-delige verhalende documentaire podcast, met afleveringen tussen de 40 en 60 minuten. Ik wil van tevoren benadrukken dat deze begroting niet indicatief is voor alle verhalende podcasts — het kan goedkoper, het kan duurder. Fictie is sowieso een heel ander verhaal.</p><p>Laten we aannemen dat de makers van deze podcast eerder subsidie hebben gekregen van het NPO-fonds om het plan verder te ontwikkelen en research te doen naar verhalen en personages. De kosten hiervoor zijn dus niet opgenomen in deze begroting.</p><p><strong>Regisseur</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*Crmj-KvHk_VQYLeh.png" /></figure><p>Deze fictieve non-fictie podcast wordt gemaakt door twee personen, die ieder een verschillende rol hebben binnen het maakproces. Ze zijn allebei hoorbaar in de podcast, maar de co-maker zal de voice-overs inspreken. De regisseur houdt de grote lijnen in de gaten van de serie en voert de regie over de montage van de afleveringen. Als je voor een project veel dagen krijgt, is het gebruikelijk dat je iets inlevert op je dagprijs. Daarom houden we hier een lage dagprijs van €300 aan.</p><p>Babette heeft haar bedenkingen hierbij:</p><blockquote>“Ik ben een beetje ambigu over de dagprijs van €300. Ik snap ‘m voor een project met een groot aantal dagen en toch denk ik: dit moeten we toch niet willen. Hier kun je als zzp’er in ieder geval niet ook nog pensioen en verzekeringen van betalen.”</blockquote><p>Ik ben het hier mee eens, ik weet ook niet of het slim is om naar jullie te communiceren dat €300 een gangbaar tarief is. Tegelijkertijd hebben jullie in mijn vorige nieuwsbrieven kunnen lezen dat de beschikbare budgetten voor verhalende podcasts heel beperkt zijn. Ik kies er daarom voor om wél het aantal noodzakelijke dagen op te nemen in de begroting, maar dan met een lagere dagprijs. Zo is het in ieder geval duidelijk voor het fonds hoeveel tijd het maken van de podcast kost. Anders blijft dat werk onzichtbaar.</p><p>We zouden er ook voor kunnen kiezen om in deze begroting een normale dagprijs aan te houden, maar dat je in het dekkingsplan (een overzicht onderaan de begroting waarin je laat zien hoe je het project gaat financieren) een gedeelte van je vergoeding opneemt als eigen investering. Ik denk dat bij kleinere projecten waar je als ervaren audiomaker weinig dagen krijgt, een dagprijs van €400 eerlijk is. Voor commerciële opdrachten ligt dat rond de €500/€600.</p><p>In de begroting zie je dat er 1 dag per aflevering is begroot voor <strong>verdere research</strong> en factchecking. Vervolgens staan er vijf <strong>opnamedagen</strong> begroot per aflevering. In deze dagen is ook de voorbereidingstijd voor het interview opgenomen én de reistijd.</p><p>De regisseur maakt een <strong>voormontage</strong> van het opnamemateriaal en dit wordt <strong>getranscribeerd</strong> d.m.v. een transcriptie programma. Vaak is het resultaat hiervan niet vlekkeloos, dus moet iemand dit nakijken. Bovendien transcribeert zo’n programma geen niet-tekstuele zaken als geluiden op de achtergrond of wanneer iets emotioneel of grappig is. In deze begroting ga ik ervan uit dat de maker deze check zelf doet. Ik doe ongeveer over een uur opnamemateriaal 2,5 keer zo lang: dus 2 uur opnamemateriaal kost mij 5 uur om te transcriberen.</p><p>Op basis van deze transcripties bouwen we een <strong>scenario</strong> voor de <strong>montage</strong>. Dit is niet een statisch proces waarin we eerst op papier een scenario uitwerken en dit daarna monteren in audio, maar het is een continue dialoog tussen montage en scenario. Er staan 10 montage dagen per aflevering begroot. Daarnaast zijn er <strong>revisierondes en besprekingen</strong> begroot. Revisie-sessies duren vaak een volle dag (inclusief voorbereiding) waarin je als team elk detail van de montage bespreekt. Vervolgens hebben we 2 dagen per aflevering begroot voor het <strong>sound-design</strong> en het begeleiden van de componist in de totstandkoming van de <strong>muziek</strong>.</p><p>We nemen de uiteindelijke <strong>voice-overs</strong> op in een studio, dit doen we in sessies van maximaal 4 uur. Ik heb een halve dag per aflevering begroot voor de regisseur, die de co-maker in de studio regisseert. Daarna moeten de voice-overs zorgvuldig worden ingemonteerd. De aflevering wordt afgemixt (voor de leken: de geluidsniveaus worden gelijkgetrokken waarmee het geluid mooier wordt gemaakt) en die <strong>mixages</strong> moeten door de regisseur gecheckt worden.</p><p>Daarmee komt het totaal aantal dagen voor de regisseur neer op 132,5 — of<strong> 26,5 dagen per aflevering</strong>. Dit lijkt misschien veel, maar je ziet dat het werken aan een podcast uit heel veel stappen bestaat. Ik maak deze vergelijking al <a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/p/202259?utm_source=url">in de vorige nieuwsbrief</a>, maar als je het zou vergelijken met het maken van een filmdocumentaire verenigt deze regisseur de functies van researcher, regisseur, geluidsvrouw, schrijver, editor en sound-designer in één.</p><blockquote><strong><em>Lotte: </em>“</strong>Het aantal dagen klinkt realistisch. Ik heb zelf nog nooit aan zo’n omvangrijk project gewerkt, maar de praktijk is dat ik ook voor minder grote projecten nog nooit zo’n realistisch aantal uren heb kunnen begroten voor mezelf als in dit voorbeeld. Echt bij lange na niet.</blockquote><blockquote>Ik vind het op zich ook niet erg als niet alle dagen begroot worden, want naar mijn idee zit het feit dat niet al je uren facturabel zijn meegenomen in je dagprijs (mits het een goede dagprijs is), net als het feit dat je zelf apparatuur en cursussen moet kopen, pensioen moet sparen, kantoor huren, verzekeringen en belastingen moet betalen.</blockquote><blockquote>Dat ik geneigd ben om qua aantal dagen lager in te zetten dan in je voorbeeld, komt vast ook omdat ik de schrikreactie van de klant of het fonds al heb geïnternaliseerd. Niet goed natuurlijk. Misschien dat ik daarmee een gezond makersklimaat negatief beïnvloed… Dat wil ik natuurlijk niet, maar het voelt ook lastig om het patroon in je eentje te doorbreken.”</blockquote><p>Babette schrijft dat — zeker in het begin van je carrière — een eerlijke dagprijs en genoeg dagen niet de enige reden zijn om een klus aan te nemen:</p><blockquote><strong><em>Babette:</em></strong><em> </em>“Als ik <a href="https://pod.link/1218837437">Sterk Water</a> niet had gemaakt, dan had ik heel veel klussen niet gehad. Dus ik ben echt gezegend geweest met het workshop-traject van VPRO Dorst waar ik deze serie maakte. Ik heb er een netwerk mee kunnen opbouwen. Qua geld is er 1 op 1 niet veel mee verdiend, ik was ernaast aan het werk om m’n hoofd boven water te houden, maar in the long shot heeft het er wel voor gezorgd dat ik nu hele leuke klussen doe. Dus soms is het de moeite waard om te investeren in iets, ook al levert het je financieel weinig op.”</blockquote><p><strong>Co-maker<br></strong>Ok, laten we doorgaan naar de volgende kostenpost: de co-maker!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*Tf08yzQ7WmGYp5uM.png" /></figure><p>Deze persoon is in dit hypothetische non-fictie project bij ieder interview aanwezig. De co-maker is verantwoordelijk voor het schrijven van de voice-overs (samen met de regisseur) en houdt daarom een dagboek bij: na elke opnamedag willen we details noteren over de locatie, de geinterviewde, gevoelens en indrukken, dit is de basis voor de voice-overs. De co-maker heeft een grote inhoudelijke rol en krijgt daarom bijna evenveel dagen voor het schrijven van het scenario als de regisseur. Het aantal dagen voor de revisierondes is gelijk. De co-maker is in dit project de stem van de podcast en spreekt de voice-overs in.</p><p><strong>Coaching, postproductie &amp; muziek</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*NfkYmOlWcO3f6G_p.png" /></figure><p>Nu kijken we naar het team buiten deze twee makers. Wanneer de podcast helemaal af is, hebben we een technicus nodig die de afleveringen mooi <strong>afmixt</strong>. Omdat dit een podcast is met meerdere opnamedagen en veel verschillend materiaal, is diegene zeker 0,75 dag bezig. Daarnaast is 0,25 dag per aflevering begroot om de feedback op de mixages te verwerken.</p><p>Ook hebben we een <strong>componist</strong> begroot voor €750 per aflevering. Of dat een eerlijke vergoeding is, is afhankelijk van het aantal muziekstukken dat je hiervoor vraagt.</p><p><strong>Techniek &amp; studiohuur</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*yRzWyVsf5QMKo4-l.png" /></figure><p>Bij filmdocumentaires is het gebruikelijk om <strong>apparatuur</strong> in de begroting op te nemen, maar bij audio wordt dat niet altijd gedaan vanwege de krappe budgetten. In deze begroting doen we dat wel. Het gaat om een kleine vergoeding voor de regisseur, die geïnvesteerd heeft in eigen apparatuur.</p><p>De voice-overs nemen we op in een studio. Voor de meeste <strong>studio’s </strong>betaal je zo’n €150 per uur inclusief technicus. Per aflevering staat 4 uur studiotijd begroot. Voor de <strong>transcriptiesoftware</strong> staat 2 uur per opnamedag begroot, dit komt neer op 50 uur aan te transcriberen audio.</p><p><strong>Reis- en verblijfskosten</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*kGU2HgkaO5rFlwRi.png" /></figure><p>Voor elke opname- en besprekingsdag staat €25 per maker voor hun reiskosten begroot. Je ziet dat er — naast de 10 dagen per maker — ook 10 extra dagen bij de revisie/besprekingsdagen zijn opgenomen, deze zijn voor de eindredacteur. Bij film is het gebruikelijk om een vergoeding voor eten en drinken op een opnamedag te begroten, hier doe ik dat ook. Omdat dit een begroting is voor een project dat ingediend wordt door een externe producent met een omroep bij het NPO-fonds, moet op alle kosten in de begroting 21% btw gerekend worden.</p><p><strong>Uitbreng, marketing &amp; communicatie</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*djyzevWVe2J40zpq.png" /></figure><p>Voor het schrijven van een persbericht en synopsissen is 1 dag begroot. De verantwoordelijkheid hiervoor wordt vaak — ook wanneer je samenwerkt met een omroep — bij de makers neergelegd. Daarnaast heb ik 2 dagen per maker begroot voor het afhandelen van persverzoeken. Er is 1 dag opgenomen voor de montage van de audiotrailer.</p><p>Voor de vormgeving van de beeldtaal, het maken van social media content en de filmtrailer is €2000 begroot. Dit is noodzakelijk om je podcast onder de aandacht te brengen. Voor <em>El Tarangu </em>heeft ontwerpbureau From Form de beeldtaal en de videotrailer gemaakt en ik ben nog steeds heel trots op het resultaat. <a href="https://vimeo.com/421536395">Hier</a> kan je de trailer vinden. (Al het werk van Jurjen en Ashley van From Form is te gek, neem eens een kijkje op hun <a href="http://www.fromform.nl/">website</a>!).</p><p>Je hebt ook goede foto’s nodig van de makers. Het is belangrijk om voor ieder project nieuwe foto’s te laten maken, omdat bijvoorbeeld een krant niet graag hetzelfde beeld gebruikt.</p><p>In deze begroting heb ik ook een vergoeding voor een marketeer opgenomen. Dat is nieuw, want bij eerdere projecten deed ik dit als producent zelf, maar dat is eigenlijk niet haalbaar bij een grote podcast — zeker in de laatste twee maanden van de montage heb ik genoeg tijd en ruimte nodig voor mijn eindredactionele verantwoordelijkheden, terwijl je dan ook al hard bezig moet zijn met de communicatie rondom je project. Daarom hoop ik bij mijn volgende podcasts hiervoor iemand in te kunnen huren, als het budget dat toelaat. Deze marketeer heeft ook middelen nodig om de serie onder de aandacht te brengen, dus ik heb ook een klein potje voor drukwerk en betaalde social media advertenties begroot.</p><p>Daarnaast heb ik een live-event begroot. <a href="https://www.idfa.nl/nl/artikel/96473/bob-wie-verzint-hier-de-verhalen">Bob ging in premiere op IDFA</a> en dat was ontzettend goed voor de bekendheid van de podcast. We konden de selectie voor het prestigieuze festival gebruiken als haakje om pers te benaderen en de aanwezigen waren daarna ambassadeur van de serie.</p><p>De kosten voor zo’n live-event zijn veel hoger dan nu begroot, maar idealiter werk je samen met een andere partij die de organisatorische en inhoudelijke kosten draagt. Ik heb alleen de kosten voor zaalhuur en representatie begroot.</p><blockquote><strong><em>Lotte: </em></strong><em>“</em>Wat je schrijft over uitbreng-kosten vind ik best een eye-opener. Dit zijn natuurlijk allemaal posten waarmee je de professionele uitstraling en het publieksbereik van je serie vergroot. Mijn commerciële opdrachtgevers (vaak musea en culturele instellingen) hebben hier echt geen budget voor over. Vaak is het budget al krap en gebruik ik het beschikbare geld liever voor mijn eigen dagen dan voor uitbreng posten. Of de klant heeft een eigen communicatieafdeling die de uitbreng verzorgd, met wisselend resultaat.”</blockquote><p><strong>Overige kosten</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*Dsns0CPPH1Hy2qey.png" /></figure><p>Ik zou bij mijn volgende podcasts graag willen werken met een uitvoerend producent, die verantwoordelijk is voor het maken van planningen, het huren van studio’s en al het logistieke dat komt kijken bij het maken van een grote verhalende serie.</p><p>Het onderscheid tussen de taken van de ‘producent’ en een uitvoerend producent is heel gangbaar bij filmdocumentaires: juist dat logistieke deel wordt (bijna) altijd uitbesteed. De budgetten van film laten dat toe, waardoor de producent zich kan richten op het ondernemerschap, de (inhoudelijke) ontwikkeling van het project en het contact met partners. Bij audio is daar financieel geen ruimte voor. Het gevolg hiervan is dat makers het logistieke vaak zelf doen, of de producent, zonder betaald te worden daarvoor.</p><p>Wanneer het NPO-fonds meer dan €50.000 bijdraagt, heb je een controleverklaring van een accountant nodig. Daar heb ik nu €1.800 voor staan. Daarnaast is een potje representatie begroot, een klein budget voor bijvoorbeeld drankjes tijdens een overleg.</p><p><strong>Producer’s fee en overhead<br></strong>De producer’s fee is een percentage van het budget, hier betaal ik mijzelf als eindredacteur/producent mee. Daarnaast is er de overhead, waar je bedrijfskosten van betaalt die niet specifiek voor dit project zijn (denk aan verzekeringen, een kantoor, accountant). Ook dit is een percentage van het totaalbudget. Het onvoorzien is een potje voor onverwachte uitgaven. Misschien woont een belangrijk nieuw personage ver weg van de makers en stijgen daardoor de reiskosten — dat soort dingen. Bij het NPO-fonds kan een omroep max. €1000,- opnemen in de begroting voor de begeleiding van een podcast, ook dit wordt betaald uit het maximaal beschikbare budget dat je kan aanvragen bij het NPO-fonds.</p><p><strong>Subtotaal productie-kosten</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*JEN5Fl2MNhvnapO7.png" /></figure><p>Dan zijn we nu aangekomen op het moment suprême: we kijken naar het totaalbedrag van deze fictieve non-fictie podcast! Yes! Dit komt neer op €102.424 voor 5 afleveringen (exclusief btw), €20.485 per aflevering. Ik denk dat dit een hele redelijke prijs is, al zeg ik het zelf.</p><p>Maar zoals je in de vorige nieuwsbrieven kunt lezen, is het vrijwel onmogelijk om dit budget gefinancierd te krijgen. In de meeste gevallen is dit — in ieder geval voorlopig! — niet een budget waarmee je als maker gaat werken. Babette en Lotte onderschrijven dat ook: mijn woorden komen niet altijd overeen met hun maakpraktijk.</p><blockquote><strong><em>Babette: </em></strong>“Ik vind het soms wel wat imponerend wat je schrijft. Ik zat net te DM-en met een cursist van <a href="https://www.studiobezemkast.nl/">Studio Bezemkast</a> en zij zei toevallig: ‘Lees je de nieuwsbrief van Lieven? Hoe het werd gepresenteerd van je moet allemaal mensen kennen en ingangen, toen dacht ik wel hier begin ik nooit aan.” En datzelfde gevoel bekruipt mij.</blockquote><blockquote>Gelukkig ben ik heel blij met de korte klussen die ik doe voor musea en culturele instellingen. En volgens mij is het ook goed om te zeggen aan de lezers van de nieuwsbrief: hier is steeds meer vraag naar!”</blockquote><blockquote><strong><em>Lotte: </em></strong>“Als ik dit zo zie denk ik: tja, dit is radicaal anders dan hoe ik tot nu toe gewerkt heb. Helemaal als je voor de NPO werkt zonder fondsengeld. Voor <a href="https://www.2doc.nl/speel~RBX_NTR_15723774~dagboek-van-dora~.html">Dagboek van Dora</a> (20 minuten, RadioDoc) heb ik dagenlang zitten zwoegen aan mijn montage, het totale budget was €2.500 euro incl. btw en daar moesten alle kosten nog vanaf (reiskosten, technicus).</blockquote><blockquote>Voor Het Spoor Terug (30 minuten, OVT) staat €3.000 euro incl btw. Ik maakte daarvoor een docu waarvoor ik heel veel moest inlezen en interviews aan de andere kant van het land moest doen. Ik maak de afbeelding bij zo’n verhaal vaak zelf (of krijg gratis hulp van bevriende ontwerpers).</blockquote><blockquote>Mijn omzet gaat ondertussen best prima vreemd genoeg. Ik compenseer met klusjes die niet hersendodend saai zijn, maar ook geen enorme creatieve puzzel zijn. Een degelijke interviewserie bijvoorbeeld of een week lang reportages maken op een festival. Als ik die klussen efficiënt doe, bijvoorbeeld binnen 10 dagen die ik allemaal kan facturen a €500 plus nog een vergoeding voor mijn apparatuur, heb ik toch weer €5.000 verdiend. Als ik dat een paar keer per jaar doe, kom ik op een omzet waar ik van kan leven.</blockquote><blockquote>Ik word wel heel blij van jouw betoog. Je hebt je niet neergelegd bij de status quo en probeert door te drukken wat eigenlijk normaal zou moeten zijn, maar wat nu soms heel abnormaal lijkt. Als je aan een groot project werkt als De man en de maan, De plantage van onze voorouders, El Tarangu of Making an opera, dan is dat voor de duur van het project toch min of meer een fulltime baan. Je kunt niet verwachten dat een maker daarnaast nog druk aan het bijklussen is.</blockquote><blockquote>Die onverdeelde aandacht zorgt voor producties die zich echt onderscheiden, waar we het jaren later nog over hebben. Dit is hoe ik het liefst ook aan mijn nieuwe project <a href="https://www.instagram.com/p/CaUngp9o5cE/?utm_source=ig_web_copy_link">Via Via </a>zou willen werken. Als ik zou weten dat er voor die podcast een substantieel bedrag voor mijn uren beschikbaar zou zijn dan zou ik me er écht op toe kunnen leggen.”</blockquote><p><strong>Confronterende denkoefening<br></strong>Het schrijven van deze nieuwsbrief is voor mij een interessante, maar eerlijk gezegd ook een confronterende denkoefening gebleken.</p><p>Want, waar ik makers altijd op hun hart druk om na te denken over wat zij nodig hebben om hun mooie series te kunnen maken, ben ik al die tijd vergeten om die vraag aan mijzelf te stellen.</p><p>Wat heb ik nodig om mijn werk te kunnen doen? Die vraag is voor iedereen binnen de podcastindustrie van belang, niet alleen voor makers. En door die vraag nu wél te stellen en het antwoord daarop een plek te geven binnen de begroting, wil ik ook voor mijzelf een meer eerlijke situatie bewerkstelligen.</p><p>Ik heb jullie in deze nieuwsbrief meegenomen in alle afwegingen die komen kijken bij het maken van een begroting en ik hoop dat jullie zien hoe cruciaal het is om hier grip op te krijgen als maker of opdrachtgever. Want alleen dan kunnen we tot een meer duurzame maakpraktijk komen, voor iedereen binnen de podcastwereld.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=af813ba2b568" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Zijn verhalende podcasts duur?]]></title>
            <link>https://medium.com/@randyvermeulen/deze-tekst-verscheen-op-18-februari-2022-in-aangepaste-vorm-in-een-reeks-nieuwsbrieven-in-heb-je-8651304c1af6?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8651304c1af6</guid>
            <category><![CDATA[podcasting]]></category>
            <category><![CDATA[podcasting-tips]]></category>
            <category><![CDATA[podcast]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Randy Vermeulen]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Oct 2022 09:21:44 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-05T09:26:17.373Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Deze tekst verscheen op 18 februari 2022 in aangepaste vorm in een reeks nieuwsbrieven in </em><a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/"><em>Heb je nog een podcasttip?</em></a><em> Sindsdien is bekend geworden dat het NPO-fonds in haar huidige vorm verdwijnt. In de reeks nieuwsbrieven geef ik makers een inkijkje geef de schermen van de Nederlandse verhalende (documentaire) podcastwereld en probeer ik een antwoord te formuleren op de vragen: Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor een gezond en eerlijk klimaat voor de makers van verhalende non-fictie podcasts om in te werken, en wat voor stappen kunnen we daar in zetten als audiosector?</em></p><p><strong>Mag het een onsje meer zijn?<br></strong>Podcasts bestaan net als elk ander medium in alle geuren en smaken. Sommige series worden gemaakt in een kort tijdsbestek met een kleine crew. Hierdoor te realiseren binnen een relatief laag budget. Maar je hebt ook podcasts die qua tijdsinvestering meer vergelijkbaar zijn met tv documentaire-series zoals de geweldige <em>Het zaad van Karbaat </em>en <em>Klassen</em>. Zo hebben de regisseurs van <em>Klassen</em> 3,5 jaar van hun leven aan de serie gewijd, en hun vaste team werkte twee jaar aan de serie. Goede, verhalende non-fictie kost tijd. En net als bij televisie en film, heb je daarom in podcasts duurdere en goedkopere producties.</p><p>De ‘grotere’ podcasts maken we echter voor een fractie van de budgetten van bovengenoemde documentaire-series. Dit zie je bijvoorbeeld ook terugkomen in de verdeling van het totale budget van het NPO-fonds: van de 16 miljoen die het fonds te verdelen had in 2021, ging 0,95 miljoen daarvan naar audio — zo’n 5,9% van het totale budget. En toch krijgen makers van verhalende podcasts vaak te horen dat onze series véél te duur zijn — en spreken we als makers zelf ook vaak over ‘hoge’ budgetten of ‘dure’ producties. En volgens mij moeten we daar mee stoppen.</p><p>Laten we kijken naar het budget van <em>El Tarangu</em>, een serie die gezien wordt als een ‘duur’ project. Deze zesdelige podcast met afleveringen van ongeveer 40 minuten en <a href="https://deburen.eu/programma/4972/fietsfabels">twee live-events </a>is gefinancierd voor ongeveer €125.000.</p><p>De serie is gemaakt door Mirke Kist, Nele Eeckhout en Siona Houthuys van AudioCollectief SCHIK. Zij doen bijna alles zelf: van de research tot het begeleiden van de componist. Veel tijd gaat bij hen naar het schrijven van de voice-overs, waarin ook een deel van de narratieve opbouw wordt bepaald.</p><p>Per persoon hebben zij ongeveer 122 dagen aan de serie gewerkt, in totaal 365 dagen. Dat oogt misschien als veel dagen, maar niet als je je bedenkt dat zij daarbinnen heel veel verschillende functies uitvoeren. Als je het zou vergelijken met het maken van een filmdocumentaire, verenigen zij de functies van researcher, regisseur, geluidsvrouw, schrijver, editor en sound-designer in één.</p><p>Van de 365 gewerkte dagen zijn 270 daarvan betaald. <strong>Dit betekent dat — met een begroting van </strong>€<strong>125.000 — alsnog 25% van hun dagen niet betaald zijn. </strong>Als je ervan uitgaat dat er 20 werkdagen in een maand zitten, betekent dit dat zij ieder zo’n 1.5 maand vrijwillig gewerkt hebben. Maar we kunnen ook een tweede berekening maken. SCHIK kreeg per dag €230 voor het werken aan <em>El Tarangu</em>. Als je een (meer eerlijk) dagtarief van €300 zou aanhouden in deze berekening, is een groter deel van hun werk onbetaald. Dan zou je uitkomen op 43% (365 gewerkte dagen maal €300 = €109.500, daarvan is €62.100 betaald).</p><p>Nu is de werkwijze van SCHIK er maar een van vele. Maar zij zijn niet de enige makers die een groot deel van hun tijd noodgedwongen onbetaald werken. Zo schrijven Jair Stein en Jennifer Pettersson, makers van de 9-delige serie <a href="https://pod.link/1339166721"><em>Opgejaagd</em></a> die in 2018 uit kwam bij NPO Radio 1 en de VPRO:</p><blockquote><em>“</em>Opgejaagd werd gefinancierd door het Mediafonds [de voorloper van het NPO-fonds, red]. Voor het maken van de serie stond een budget van ca. €112.000. Ondanks deze begroting, die er op het oog misschien royaal uitziet, hebben we een ongelofelijke hoeveelheid werk vrijwillig gedaan. Jennifer heeft 2,5 jaar lang opnames gemaakt (ruim honderd uur materiaal uit vele tientallen interviews en scènes), die allemaal verwerkt en deels uitgeschreven moesten worden. Een dag op school bestond al uit meer dan 10 uur opnames. De serie kostte ook enorm veel research, omdat het naast een persoonlijke serie ook een onderzoeksjournalistiek verhaal was. Trailers, teasers, perscontacten, we deden het er allemaal gratis bij.<em>”</em></blockquote><p>Ook Stef Visjager, maker van <em>Making an Opera</em>, beaamt dit:</p><blockquote>“Op zich was de serie redelijk begroot — wat niet wegneemt dat ik er veel meer dagen in heb zitten: ik heb bijna 1,5 jaar dagelijks opnamen gemaakt. Natuurlijk is dat omdat ik daar zelf voor koos. Maar het reële aantal opnamedagen durf je niet te begroten, omdat je weet: dit gaat men nooit betalen. Terwijl de luisteraar die inzet van de maker wel terughoort in de podcast: juist door deze extra maanden in de operastudio kon ik het vertrouwen van mijn hoofdpersonages winnen, en kon ik uit gebeurtenissen kiezen die die wereld typeren. Het feit dat Making an Opera zowel de Prix Europa won (Best European Radio Music Programme of the Year) als de Prix Italia (special nomination), komt voort uit deze 1,5 jaar volledige inzet. Zo’n podcast maken kost veel tijd.”</blockquote><p>In het volgende deel van dit verhaal vergelijk ik de financiële kaders van het NPO-fonds voor filmdocumentaires met die van documentaire podcasts. Wederom zou ik graag willen benadrukken dat ik niet vind dat het NPO-fonds als enige verantwoordelijk is voor de eerlijke financiering van verhalende podcasts en dat juist het fonds enorm veel voor ons als podcastmakers heeft betekend. Wel denk ik dat het interessant is om deze twee kaders met elkaar te vergelijken en te kijken wat we kunnen leren over hoe er gekeken wordt naar de werkwijze van deze twee media.</p><p><strong>Verhalende podcast versus filmdocumentaire</strong><br>Laten we de financiële voorwaarden van een ontwikkelingsaanvraag van filmdocumentaireseries vergelijken met die van een podcastserie, conform de regeling van het NPO-fonds van oktober 2020. Voor de ontwikkeling van een 4-delige documentaire podcast kan je per aflevering maximaal €2500 (inclusief btw) aanvragen. In totaal €10.000. In 2021 heeft het fonds de mogelijkheid gecreëerd om een aanvullende bijdrage aan te vragen voor het maken van een verplichte proefopname: tot maximaal €1.815 voor 10 minuten.</p><p>Dus binnen dat budget moet je research doen naar verhalen, personages en thema’s voor meerdere afleveringen, een inhoudelijke lijn bepalen, vormonderzoek uitvoeren, een verplichte proefopname maken, én de productieaanvraag schrijven (dat is een subsidieaanvraag waarmee je budget aanvraagt om de podcast daadwerkelijk te gaan maken). Daarnaast is het beschikbare productiebudget dat je bij het NPO-fonds kan aanvragen vaak niet voldoende, wat betekent dat je deze fase ook moet gebruiken om subsidieaanvragen te schrijven voor andere fondsen.</p><p>Vergelijk dat eens met de voorwaarden van een ontwikkelingsaanvraag van een filmdocumentaireserie. Voor de ontwikkeling van een serie van 4 afleveringen, kan je max. €12.500 per aflevering aanvragen. In totaal dus €50.000. Voor deze aanvraag is een proefopname niet verplicht, dus de kosten voor apparatuur en crew hoeven hier niet per se onderdeel van te zijn.</p><p><strong>Is het journalistiek onderzoek, factchecking, het vormonderzoek en de zoektocht naar mogelijke verhalen, personages en thema’s dan zo ontzettend veel groter in beeld dan in audio?</strong></p><p>Natuurlijk begrijp ik dat voor filmopnamen, dus niet de research, een hoger budget nodig is, door o.a. de huur van camera-apparatuur en het werken met een grotere crew. Maar deze financiële kaders lijken te veronderstellen dat de research voor een documentaireserie in audio veel minder tijd vraagt dan voor film, en dat het uitdenken van de vorm minder werk is.</p><p>Ik denk dat dat niet per se zo is — in beide gevallen is er vormonderzoek nodig, moet er op zoek gegaan worden naar gelaagde en aansprekende personages en moet er literatuuronderzoek uitgevoerd worden. <strong>Hoeveel onderzoek iets vraagt is naar mijn idee gebonden aan het onderwerp en de invalshoek, niet aan het medium</strong>. (Overigens wil ik niet beweren dat het budget van een documentairefilm een rijkelijk belegde boterham is!)</p><p><strong>De Hilversumse begrotingszaak<br></strong>Het bovenstaande voorbeeld gaat alleen over de research en specifiek het NPO-fonds, maar wanneer ik ook daarbuiten spreek over het verschil tussen productie budgetten tussen film en podcasts, wordt er vaak gezegd dat filmdocumentaires nou eenmaal meer geld kosten. Dat we die twee niet met elkaar moeten vergelijken.</p><p>Maar voor mij voelt het vreemd om bij film te zeggen “Dit is nu eenmaal wat het kost” en wanneer ervaren podcastmakers aangeven dat hun budgetten structureel niet voldoende zijn, dat daar dan niet naar wordt gehandeld.</p><p>Dit wordt ook gevoeld door mijn collega Eefje Blankevoort, producent van <em>De plantage van onze voorouders</em> en <em>Kassiewijle</em>:</p><blockquote>“Met heel veel plezier begeleidde ik de laatste jaren fantastische makers bij audio documentaire producties.<a href="https://www.facebook.com/maartjeduin.nl?__cft__[0]=AZWhnh5gpEQ5yxR5PUMC0CiMOe1DG6LpBSrIDBJmMp_H3hl-bPodCV63eYBZusepni-tzvQNiokFul2x2RJoO-9WQ3wNO5AXa9GnqERqxixj2IAwzTgYItbAB8Q9dEVI9Pk7OleeaP7ZlI9QQ8Juprta&amp;__tn__=-]K-R"> </a>Stuk voor stuk zijn het makers die belangrijke verhalen hebben te vertellen. Maar dat willen en kunnen ze niet alleen. Series zoals zij voor ogen hebben, die maak je in teamverband.</blockquote><blockquote>Het zijn series — soms ruim 4 uur documentaire materiaal in totaal! — die journalistiek, verhalend, dramaturgisch kloppen. Die je meenemen op een persoonlijke niveau en tegelijkertijd universele thema’s aankaarten. Achter de meeslepende verhalen gaat een enorme inspanning schuil: jarenlange research, diepe soul searching, vele sessies met post-Its om verhaallijnen sterker te krijgen. Montage, feedback, hermontages, feedback, frustratie, hermontage, een eureka moment en nog eens hermontage. Tot het perfect is. Want dat is onze ambitie.<br>In de film documentaire wereld zijn we gewend om zo te werken. Het is bizar dat niet erkend wordt dat audio documentaire producties net zo’n inspanning en team effort vereisen.”</blockquote><p>Wat maakt dat de situatie voor audiomakers zo anders is dan die van filmmakers?</p><p>Ik worstel met het vinden van een antwoord op die vraag. Eefje en ik produceren ook filmdocumentaires. En wat ik vanuit die ervaring zie is dat filmmakers en producenten zich veel sterker hebben verenigd in belangenverenigingen. Hoewel een van die verenigingen, de Dutch Directors Guild, ook regisseurs van audio representeert, heb ik het gevoel dat de DDG maar een kleine groep audiomakers vertegenwoordigt. Bij navraag blijkt dit te gaan om enkele tientallen makers. Hier valt dus veel te winnen.</p><p>Daarnaast zijn er nog (relatief) weinig producenten, die juist de verantwoordelijkheid dragen om ‘het zakelijke’ met fondsen en omroepen af te stemmen en een rol kunnen spelen in het afdwingen van eerlijke voorwaarden. Door het gebrek aan financieel perspectief en erkenning overwegen diezelfde producenten nu om te stoppen met het maken van podcasts.</p><p>Zo schrijft Eefje Blankevoort:</p><blockquote><em>“</em>Voor mij is het als producent financieel heel erg dom om audio producties te maken. De begrotingen zijn veel lager, nooit toereikend, niet in verhouding tot het werk dat makers verrichten. De producers fee<a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/p/202259#footnote-1">1</a> is daardoor ook extreem laag. Een aparte post als creatief producent / story coach mag ik niet op de begroting zetten. Dat moet ik maar uit de producers fee halen. Dat betekent in de praktijk dat ik soms tijdens de ontwikkelingsfase van een nieuwe productie niet meer dan een paar honderd euro verdien. Daarmee kan ik makers niet begeleiden op een manier die ze verdienen. Wij, Prospektor, overwegen daarom sterk na de lopende projecten geen nieuwe audio producties meer te gaan doen. Dat zou ik ontzettend jammer vinden.”</blockquote><p><strong>Hoeveel onbetaalde tijd is acceptabel? <br></strong>Eén van mijn audiohelden — Jacqueline Maris, iemand die al 25 jaar in audio werkt en die o.a. het mooie <a href="https://www.npostart.nl/enkeltje-elders/29-03-2016/WO_VPRO_3601386">Enkeltje Elders </a>maakte — reageerde als volgt op de nieuwsbrief van vorige week:</p><blockquote><em>“​​</em>Er moet meer geld in dat audiopotje van het NPO-fonds. Daar zijn we het allemaal over eens. Maar dat er nu maximumbedragen zijn — voor de ontwikkeling van een 6-delige serie 12.000 en productie 65.000 als ik me niet vergis — vind ik eerlijk. <strong>Zodat meer makers kans krijgen om hun plannen uit te voeren en het budget over zoveel mogelijk producties wordt verdeeld. Anders heb je kans dat het altijd bij dezelfden terecht komt.</strong></blockquote><blockquote>We stoppen allemaal te veel tijd in onze verhalende podcastverhalen. Dat hoort kennelijk bij de creatieve sector, hoe oneerlijk ook. En vergeet ook niet het weken, zo niet maandenlange geschrijf aan subsidie aanvragen. Ook niet betaald. Toch ben ik blij dat ik eigen baas ben en we met Kwaad Bloed meer dan een miljoen mensen bereikten. Dankzij de bijdrage van het NPO-fonds, die per uur omgerekend minder was dan wat ik als tiener in de bloemenkas verdiende.<em> </em>Noodgedwongen doe je er beter betaalde en meer commerciële klussen bij. Doen de meeste zelfstandige makers volgens mij. Om toch ook je eigen projecten te kunnen realiseren. Voorlopig is het nog niet anders.”</blockquote><p>Ik volg Jacqueline’s redenatie: het NPO-fonds weet inderdaad met hele beperkte middelen veel te betekenen voor de Nederlandse audio-industrie. En het zou heel pijnlijk zijn als hogere productie budgetten zouden leiden naar minder kansen voor nieuwe makers, dat is niet de bedoeling. Ik kan mij vinden in haar woorden, maar Jacqueline’s berichtje leidt mij ook naar de vraag: <strong>hoe bepalen we waar de grens ligt tussen betaald en onbetaald werk? Hoeveel onbetaalde tijd is acceptabel?</strong></p><p><strong>Closing argument<br></strong>Ik denk niet dat fondsen en omroepen een verplichting hebben om makers financieel te ondersteunen. Het idee dat je naast autonome projecten ook ander (vaak commercieel) werk moet doen om rond te komen, is voor mij evident. Maar ik denk wel dat als je (binnen het publieke bestel) een podcast mag maken, je voor dat project een eerlijke vergoeding mag verwachten en dat je niet — terwijl je aan die podcast werkt — andere betaalde klussen moet doen om dat project überhaupt mogelijk te maken..</p><p>Soms voelt het voor mij alsof het jarenlange dedain en het weinige aanzien dat audio had binnen het publieke bestel, nog steeds doorschijnt in de financiële kaders waarin we werken. En misschien schijnt het ook wel door in de reacties van makers dat het nou eenmaal niet mogelijk is om eerlijk betaald te worden voor je werk in de culturele sector. Maar misschien is het juist ook nu de tijd — nu veel culturele organisaties de <a href="https://fairpracticecode.nl/nl">fair practice code</a> onderschrijven en veel structurele problemen kritisch worden bevraagd — om dit idee los te laten.</p><p>Naast een verhaal van de makers, is dit ook een verhaal voor het publiek.</p><p>Want als makers als Maartje Duin, AudioCollectief SCHIK en een producent als Eefje Blankevoort geen toekomst meer voor zich zien waarin zij verhalende podcasts op dezelfde wijze kunnen blijven maken wordt het publiek daar ook de dupe van. Want wij denken dat een groot publiek haar weg naar onze series heeft gevonden — <em>De plantage</em> is iets meer dan 1,2 miljoen keer gedownload, <em>Bob</em> meer dan 1,7 miljoen, <em>El Tarangu</em> meer dan 1,5 miljoen — juist vanwege de kwaliteit daarvan.</p><p>Juist nu de podcast populairder is dan ooit en een jonge doelgroep haar weg weet te vinden naar het medium, is het tijd om audio serieus te nemen. En de budgetten te vergroten in plaats van te verkleinen.</p><p>Hoort het bij de creatieve sector dat we veel onbetaalde tijd in een project moeten stoppen? Ja, makers zullen altijd tot het uiterste gaan om tot het beste resultaat te komen. Maar ook al werk je met een meer ‘volwassen’ budget dat recht doet aan het noodzakelijke werk dat nodig is, zullen makers alsnog veel gratis tijd steken in hun projecten, uit hart voor de zaak, uit artistieke drive. Nog los van alle uren research, conceptontwikkeling, mislukte projecten, die je al helemaal nergens op een begroting terug ziet. Dus stap één is die kwetsbare realiteit van makers erkennen en stap twee is het financieel plafond van subsidies voor verhalende podcasts omhoog bijstellen, zodat we in ieder geval een stapje dichterbij een meer eerlijke maakpraktijk komen.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8651304c1af6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[R.I.P. Verhalende podcasts in Nederland]]></title>
            <link>https://medium.com/@randyvermeulen/r-i-p-verhalende-podcasts-in-nederland-2dee9b3cbfdb?source=rss-6ee18c1585d2------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2dee9b3cbfdb</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Randy Vermeulen]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Oct 2022 08:57:08 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-05T08:57:42.306Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Deze tekst verscheen eerder in aangepaste vorm in de nieuwsbrief </em><a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/"><em>Heb je nog een podcasttip?</em></a><em> Sindsdien is bekend geworden dat het NPO-fonds in haar huidige vorm verdwijnt. De tekst hieronder verscheen in een reeks van nieuwsbrieven waarin ik makers een inkijkje geef achter de schermen van de Nederlandse verhalende (documentaire) podcastwereld en probeer ik een antwoord te formuleren op de vragen: Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor een gezond en eerlijk klimaat voor makers om in te werken, en wat voor stappen kunnen we daar in zetten als audiosector?</em></p><p><strong>De brandbrief in het Hilversumse Landhuis<br></strong>Op 23 november 2020 schrijven 28 makers, producenten en eindredacteuren van verhalende<a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/p/202258#footnote-1">1</a> podcasts een brief aan het NPO-fonds. Ook ik ben een van de ondertekenaars. Het NPO-fonds is een van de weinige plekken in Nederland waar je terecht kan voor de financiering van verhalende podcasts (zie Lieven’s <a href="https://hebjenogeenpodcasttip.substack.com/p/202257">vorige nieuwsbrief</a>). We schrijven het fonds over hoe de budgetten die beschikbaar zijn, geen recht doen aan de grote hoeveelheid tijd en energie die het maken van een verhalende podcast vaak vraagt. En hoe dat maakt dat we bij de NPO geen toekomst meer voor ons zien waarin we grote, ambitieuze en kwalitatieve verhalende producties als <a href="https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-man-en-de-maan"><em>De man en de maan</em></a>, <a href="https://www.vpro.nl/programmas/de-plantage-van-onze-voorouders.html"><em>De plantage van onze voorouders</em></a> en <a href="https://www.nporadio4.nl/podcasts/making-an-opera"><em>Making an opera</em></a> kunnen blijven maken.</p><p>We sturen onze brief naar het NPO-fonds, omdat dit fonds een grote rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van het medium in Nederland door podcasts in een vroeg stadium te omarmen. Zonder de steun van het fonds zouden succesvolle producties als <em>El Tarangu</em> niet zijn gemaakt.</p><p>Maar: sinds 2019 heeft het NPO-fonds een maximum aan te vragen bedrag ingesteld, waardoor het naar ons idee onmogelijk wordt om makers eerlijk te betalen, zoals de <a href="https://fairpracticecode.nl/nl">fair practice code</a> dat wel van omroepen, fondsen en producenten vraagt.</p><p><strong>De oude situatie<br></strong>Tot 2019 worden begrotingen bij het NPO-fonds — na een positief beoordeelde aanvraag — beoordeeld op basis van een inhoudelijke afweging door een <em>controller</em> (boekhouder) van het fonds. Er is geen financieel plafond per minuut, net zoals dat bij video niet zo is. Producties zoals <em>El Tarangu</em> (ontvangen bedrag van het NPO-fonds: €83.000), <em>De plantage van mijn voorouders</em> (€75.000), <em>De man en de maan</em> (€103.469) en <em>Making an opera</em> (€83.000) komen uit deze periode.</p><p><strong>Deze producties kunnen allemaal niet meer gemaakt kunnen worden onder de huidige regels van het NPO-fonds.</strong></p><p>Zo schrijft o.a. Saar Slegers, maker van <em>De man en de maan</em>, in de brief:</p><blockquote><em>“</em>Bij het opstellen van de begroting van De Man en de Maan hebben we er alles aan gedaan om vooral niet teveel geld aan te vragen. We hebben ieders uren conservatief ingeschat en sommige posten gewoon maar geschrapt, zoals het potje ‘onvoorzien’. Daar had ik achteraf spijt van.<em> </em>Want door verschillende beren op de weg heeft elk lid van het team (de eindredacteur, de producent, de componist en de sounddesigner en — niet in de laatste plaats — ikzelf) flink overgewerkt. De overuren namen we voor eigen rekening, uit liefde voor het project. Tegelijkertijd wil ik niet klagen: wij kregen 103 duizend euro voor 8 afleveringen toegekend en daardoor hebben we een mooie productie kunnen neerzetten. Onder de huidige subsidieregeling zou dat nooit gelukt zijn.<em>”</em></blockquote><p><strong>Het nieuwe normaal?</strong><br>Sinds 2019 is er een financieel plafond ingesteld van wat je maximaal kan aanvragen. Nu kan je voor een documentaire podcast <em>per uiteindelijk geproduceerde minuut</em> €450 aanvragen, tot een maximum van €65.000 (inclusief btw, zo gaat dat met subsidies). Voor sommige podcasts zal dit budget toereikend zijn, maar naar mijn idee vraagt ieder project een andere tijdsinvestering: één regel voor alle producties doet geen recht aan die grote verscheidenheid. En het werkt averechts als daardoor de meest ambitieuze plannen buiten de boot dreigen te vallen.</p><p>In de volgende nieuwsbrief ga ik verder in op de kosten die je maakt bij een verhalende podcast en geef ik inzicht in onze begrotingen. Maar voor nu is het goed om alvast te noemen dat podcasts zoals <em>Bob</em> of <em>De plantage </em>gemaakt worden door een (relatief) groot team, die daar vaak meer dan een jaar aan werken.</p><p>Zo schrijft AudioCollectief SCHIK:</p><blockquote><em>“</em>Een podcastserie bestaat voor ons uit losse hoogkwalitatieve documentaires, met ieder een eigen spanningsboog en een overkoepelende boog voor de gehele serie. Hier werken we maanden aan met drie personen (en een eindredacteur, producer, stagiair, componist, beeldmaker). Natuurlijk zijn er ook podcasts die goedkoper gemaakt worden. Maar juist de kwaliteit van onze series maken naar ons idee dat een groot publiek de weg weet te vinden naar onze podcasts. Toch krijgen we vaak te horen van de NPO dat het goedkoper moet kunnen, terwijl we El Tarangu voor een dagprijs van €230 hebben gemaakt. Er is een minimum aan aantal dagen nodig om een verhaal in al haar facetten en gelaagdheid op een hoogstaand kwalitatief niveau te vertellen.</blockquote><blockquote>Wij zijn de afgelopen periode tot de conclusie gekomen dat aanvragen bij het NPO-fonds voor ons bijzonder weinig duurzaam/min of meer onhaalbaar zijn geworden. Onder de regels die nu gelden kunnen wij eigenlijk geen grote serie meer maken.<em>”</em></blockquote><p>Ook Maartje Duin schrijft:</p><blockquote><em>“</em>De plantage van mijn voorouders is een zoektocht naar sporen van het slavernijverleden in twee families, dit vereiste zeer grondige research. D.m.v. literatuuronderzoek maakte ik me eerst vertrouwd met 400 jaar Nederlandse koloniale geschiedenis. Ik bezocht voorstellingen en debatavonden om mijn netwerk uit te breiden en mij te verhouden tot het maatschappelijk debat. Stamboom- en historisch onderzoek is zeer tijdrovend: als Alice in Wonderland verdween ik soms dagenlang in een konijnenhol tot ver in de 16e eeuw, om te concluderen dat dit tóch niet de interessantste voorouder was voor het verhaal. Ik bracht dagen door tussen priegelige geschriften in stoffige archieven.</blockquote><blockquote>De ambitie was om een podcast over het slavernijverleden te maken die open en onderzoekend van toon was en recht deed aan meerdere perspectieven. Elke grove montage kwam tot stand in nauw contact met creatief producent Eefje. Daarna volgde een feedbackronde van geïnterviewde en ‘co-creator’ Peggy Bouva en een drietal geschoolde makers van diverse achtergronden. Tenslotte ging de hermontage naar een zorgvuldig uitgekiend luisterpanel bestaande uit een historicus, een babyboomer, een radiomaker van kleur en een sociologe. Ook hun feedback werd gebundeld en verwerkt, en deze montage ging weer langs Eefje en Peggy. Werkweken van 80 uur waren in deze periode geen uitzondering. Bovendien bleek gaandeweg de montage dat het verhaal te omvangrijk was om in de begrote 7 + 1 afleveringen te vertellen. Voor hetzelfde geld hebben wij er 8 + 1 van gemaakt.</blockquote><blockquote>Tenslotte kostte het heel veel tijd om het vertrouwen van zowel mijn familie als de familie van nazaten van tot slaafgemaakten te winnen. Luisteraars mailden dat ze hoorden hoeveel tijd, liefde en energie in de podcast zat.</blockquote><blockquote>Had het sneller of goedkoper gekund? Vast, maar niet met hetzelfde resultaat.</blockquote><blockquote>De plantage van onze voorouders heeft mij doen inzien dat je dit soort arbeidsintensieve producties alleen kunt maken als je bereid bent om de concepten ‘uurtarief’ en ‘dagprijs’ volledig los te laten. Je zou ver onder het minimumloon uitkomen<em>.”</em></blockquote><p><strong>Praten in Hillywood<br></strong>In 2021 vindt een gesprek hierover plaats met het NPO-fonds. Producent Eefje Blankevoort, maker Maartje Duin en ik reizen af naar Hilversum (aka Hillywood). We spreken over hoe de budgetten niet toereikend zijn en dat we het gevoel hebben dat er een verkeerd beeld is ontstaan bij de NPO en het NPO-fonds over wat er nodig is om een verhalende podcast te maken. Maar we spreken ook over dat de inhoudelijke lat van de commissies die de subsidieaanvragen voor podcasts beoordelen, te hoog ligt ten opzichte van de budgetten die beschikbaar zijn.</p><p>Sindsdien heeft het NPO-fonds enkele voorwaarden aangepast, waaronder de maximale lengte van een aflevering, en heeft zij een vergoeding vrijgemaakt voor het werken aan de verplichte proefopname voor een subsidieaanvraag. <strong>Ons grootste punt, het bijstellen van het maximaal aan te vragen budget voor documentaire podcasts, is echter niet veranderd.</strong></p><p>Iets waar we in het gesprek het niet over eens worden, is de hoeveelheid werk die het maken van een hoogwaardige verhalende podcast vraagt. Tijdens het gesprek voelt het alsof het NPO-fonds het beeld heeft dat wij (makers) degenen zijn die het te bont maken en dat we onze podcasts ook in (veel) minder uren zouden kunnen maken. Zo wordt tijdens het gesprek gesuggereerd dat de makers van <em>De plantage</em> <em>van onze voorouders</em> er voor hadden kunnen kiezen om minder uren in het project te steken, door de inhoud aan te passen aan het budget dat beschikbaar is.</p><p>Ik ben het daar niet mee eens: ik denk dat die serie onder de huidige financiële kaders überhaupt niet gemaakt zou kunnen worden. Voor mij laat dit zien dat (ook) het NPO-fonds geen goed beeld heeft van hoeveel (voor)werk een serie als <em>De plantage</em> nodig heeft.</p><p>Uiteindelijk draait dit deel van het gesprek denk ik om de vraag: hoe ver gaan de ambities voor een project en bij wie ligt de verantwoordelijkheid daarvoor? En wat het dan voor mij wrang maakt is dat er een groot contrast is tussen wat er in het gesprek met het NPO-fonds wordt gezegd over hoe je de inhoud dient aan te passen aan de beperkte budgetten die er zijn (kortom: maak het niet te gek!) en de hoge eisen die de commissies van het fonds stellen aan ingediende plannen. Naar mijn gevoel moeten we het wel ‘te gek’ maken, anders wordt een aanvraag niet gehonoreerd. Daarnaast is <em>De plantage</em> juist zo’n succes geworden vanwege de kwaliteit van de vertelling en de zorgvuldigheid waarmee Maartje, Peggy en hun team het verhaal gemaakt hebben.</p><p><strong>Is onze brief eerlijk?<br></strong>Iets waar ik mee worstel bij het schrijven van deze nieuwsbrief is de vraag of het wel eerlijk is om onze vraag over eerlijke compensatie alleen maar bij het NPO-fonds neer te leggen. Het is denk ik niet eerlijk om het NPO-fonds als enige verantwoordelijk te maken voor de eerlijke financiering van verhalende podcasts.</p><p>Daarnaast investeert het fonds jaarlijks veel tijd en budget in talentontwikkeling en is het een betrokken speler in veel gesprekken die plaatsvinden over audio en de rol daarvan binnen de publieke omroep. Veel makers die de brief ondertekenen, zijn het fonds ook enorm erkentelijk voor haar steun en betrokkenheid.</p><p>Ook heeft het NPO-fonds maar een klein potje beschikbaar voor audio: het fonds heeft jaarlijks in totaal 16 miljoen te verdelen en 9,5 ton daarvan is gereserveerd voor audio, zowel voor audio drama als documentaire. Dat is een héél beperkt budget, zeker gezien de grote hoeveelheid ingediende aanvragen. Wanneer je het maximaal aan te vragen bedrag zou verhogen zou dat budget natuurlijk veel sneller opgaan.</p><p>Je zou ook kunnen stellen dat het NPO-fonds niet de verantwoordelijkheid heeft om budgetten van podcasts 100% te ondersteunen — in principe kan een fonds aangeven dat zij maar tot een bepaalde hoogte een project ondersteunen, en dat het aan de makers is om aanvullende financiering te vinden als het project meer budget nodig heeft.</p><p>Ik denk dat ik die lijn wel kan volgen. Maar ik ervaar zelf ook dat de mogelijkheden voor aanvullende financiering voor podcasts zeer beperkt zijn, zeker voor een project dat een minder grote maatschappelijke relevantie heeft. En het NPO-fonds is een grote speler binnen het medialandschap, en daarmee komt natuurlijk ook een grote verantwoordelijkheid. <em>#uncleBen 🕷</em></p><p>Een van de eerste stappen die we denk ik als sector moeten zetten, is het creëren van meer kennis over en erkenning van over voor de grote hoeveelheid werk die nodig is om een serie als <em>Bob</em> te maken. Dit zou dan met name moeten landen bij fondsen en omroepen, in het bastion Hilversum dus. Want door te ontkennen dat bij sommige projecten heel veel noodzakelijke tijd onbetaald blijft, maak je dat deel van het werk onzichtbaar en ontneem je makers ook de kans om op een andere manier daarvoor een tegemoetkoming te krijgen. Erkenning van deze tijd zou bijvoorbeeld ruimte kunnen geven aan een andere rechtenverdeling tussen omroep en maker (nu gaan doorgaans alle rechten naar de omroep).</p><p><strong>Wat nu?<br></strong>Ik hoop met deze nieuwsbrief een gesprek te starten over hoe we tot een meer eerlijke situatie kunnen komen voor makers van verhalende documentaire podcasts. Bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor een gezond klimaat voor makers? En wat kunnen we ondernemen als audiosector om daar stappen in te nemen?</p><p>Dit is niet alleen de verantwoordelijkheid van het NPO-fonds, maar ook die van ons als makers — we moeten onze maakpraktijk blijven bevragen en dingen die we misschien eerder voor lief hebben genomen, proberen te veranderen. Idealiter zou in de toekomst het totaalbudget van het NPO-fonds anders verdeeld worden, maar <a href="https://www.parool.nl/kunst-media/zorgen-over-verdwijnen-van-npo-fonds-makers-schrijven-brandbrief~bef9479e/">gezien het NPO-fonds mogelijkerwijs verdwijnt</a> zal daar voorlopig geen sprake van zijn.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2dee9b3cbfdb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>