<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Rasit Ozcan on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Rasit Ozcan on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@rasitozcan?source=rss-b8ac62832c47------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*V80hPsxZC6tI5SkjYHi5-A.jpeg</url>
            <title>Stories by Rasit Ozcan on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@rasitozcan?source=rss-b8ac62832c47------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 10:11:14 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@rasitozcan/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[React ile Uygulama Seviyesinde State Yönetimi]]></title>
            <link>https://medium.com/yapi-kredi-teknoloji/react-ile-uygulama-seviyesinde-state-y%C3%B6netimi-b25b1c585f5b?source=rss-b8ac62832c47------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b25b1c585f5b</guid>
            <category><![CDATA[react-context]]></category>
            <category><![CDATA[javascript]]></category>
            <category><![CDATA[redux]]></category>
            <category><![CDATA[yapı-kredi-teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Rasit Ozcan]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 21 Jan 2021 18:35:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-12-19T12:57:39.870Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zhBU0xXEr5G9kwgfUiMxMg.jpeg" /></figure><p>React uygulamaları geliştiren herkesin haşır neşir olduğu state yönetimi konusunda <a href="http://www.ykteknoloji.com.tr/">Yapı Kredi Teknoloji</a> olarak biz de, yıllar içerisinde pek çok tecrübe edindik. Üzerinde sadece tek kişinin çalıştığı minik projelerden, onlarca takımın ve bu takımlarda bulunan yüzlerce kişinin dahil olduğu devasa micro frontend uygulamalarına kadar farklı boyutlarda işler çıkardık.<br>Yazımda, içinden geçtiğimiz bu süreçte, uygulamalarımızın state yönetimini component seviyesinden yola çıkarak, uygulama seviyesine kadar nasıl yaptık, bu yönetimin olabildiğince basit ve sorunsuz olması için de ne kararlar verdik ve pratiğe nasıl döktük, paylaşmak istedim. Implementasyon detaylarına çok girmek istemedim, zaten bahsettiğim teknolojilerin dokümantasyonu ve global kullanıcı kitlesi her türlü detay ile bizleri doyuracak seviyede.</p><h4>İlk adımlar</h4><p>Uygulama seviyesindeki state yönetimini daha kolay anlayabilmemiz için, öncelikle işler component seviyesinde nasıl gidiyor biraz bahsetmek istiyorum.</p><p>React uygulamalarının yapıtaşları olan componentların state yönetimini, component a ait local state ve isteğe bağlı olarak geçebildiğimiz props adını verdiğimiz inputlar ile hallediyoruz. Şanslıyız ki bu işlem çok basit, sadece birkaç satır kod ile bu işin altından kalkıyoruz.</p><pre>function Welcome(props) {<br>  return &lt;h1&gt;Hello, {props.name}&lt;/h1&gt;;<br>}</pre><p>Bu componentlar birbirlerine referans verip, kendisinden daha kompleks çıktılar oluşturabildikleri için, bu yapı taşlarını farklı formlar ve boyutlarda kullanabiliyoruz. Uygulamalarımızı geliştirirken sıkça karşılaştığımız, “buton, tablo, sayfa” hatta “uygulama” componentları bu farkı açıklamakta oldukça yeterli örnekler.</p><blockquote>Madem uygulamamız componentlardan oluşuyor, o zaman componentların state ini yönettiğimiz gibi uygulama state’ini de yönetebilir miyiz?</blockquote><p>Her ne kadar inefektif olsa da yönetebiliriz, ama... Uygulamamız biraz büyüyüp, basitlikten henüz bir adım uzaklaşmışken (ve gerçekten o kadar hızlı uzaklaşıyor ki 😀), bizi işin içinden çıkılamaz hale getirecek bir durumla karşı karşıya getiriyor. Dadada daaaan:<strong> Prop Drilling</strong></p><p>(<em>Yukarıda bahsettiğim büyümeden kastım; component ağacımızın hızla büyümesi ve bu componentlara ait logic in işi daha da karmaşık hale getirmesi</em>)</p><h4>Nedir bu prop drilling?</h4><p>React componentları arasında data (veri) taşımak için, component ağacında, hem aşağı hem de yukarı yönlü olabilecek şekilde (parent-child arasında), genelde isteyerek ve kaçınılmaz olarak başvurduğumuz yöntem.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/831/1*wDgDJ9_688hW2dHVBVc08Q.png" /><figcaption>Prop drilling</figcaption></figure><h4>İyi mi, Kötü Mü?</h4><p>`Prop Drilling` terimine şöyle bir baktığımızda biraz masumluktan uzak gözüküyor; sanki datamızı basitçe al-ver yapmıyoruz da elektrikli aletler (drill=matkap) kullanarak taşıyoruz gibi… Biraz tedirgin olmamız mı gerekiyor acaba? — Eğer bu matkabı kullanmayı biliyorsak, hayır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/496/1*mM7zlGj9f8WTvCjKZ85e-A.gif" /></figure><p>prop drilling i kendi kontrolümüzde uygulayabiliyorsak;</p><ul><li>Datamızı taşıdığımız derinlik aklımızı/akılları zorlamıyorsa <em>(örneğin, tepeden en alta kadar taşımak isteyebileceğimiz ` locale (dil seçimi), UI teması, yetki tanımları` gibi prop larla uğraşmıyorsak)</em></li><li>Gereğinden fazla datayı taşımıyorsak</li><li>Taşıdığımız data kompleks değilse ve bir de o datayı yolda manipule etmeye çalışmıyorsak</li><li>Zaman içerisinde kodumuzun okunamaz/yazılamaz hale gelme ihtimali yoksa</li><li>Uygulamamızın basitliği ve sadeliğini koruyabiliyorsak, yaptığımız drilling işlemi de sade ve açıksa</li></ul><p>ve tüm bunlara gönül rahatlığıyla `evet` diyebiliyorsak, prop drilling yapmakta sıkıntı olmayacak hatta dışarıdan eksta bir kütüphaneye daha bağımlı olmayacağımız için onun implementasyon detayları ve konfigurasyonu ile boğuşmayıp, çözümü basit tutup over-engineering yapmamış olacağız.</p><h4>Bu basitlik (sadelik) nereye kadar?</h4><p>Bir çok işin, uygulamaların frontend katmanında yapılabildiği, bu uygulamaların rahatlıkla devasa boyutlara çıkarılabildiği (scaling) bu günlerde, uygulamaların her zaman üstteki maddeler ile uyum içinde çalışmasını sağlayacak kadar basit olmasını bekleyemiyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bEaDBruJoHANhbAnjkxguA.jpeg" /><figcaption>Component ağaçları büyüdükçe büyüyor…</figcaption></figure><p>Uygulamalarımız içerisindeki data akışının kontrolden çıkmaması için uygulayabileceğimiz pek çok farklı yöntem var, ama şu anda, bu tür sorunlarla karşılaşmamızı engelleyecek en efektif yöntem olduğunu düşündüğüm, uygulama içinde tepede ya da uygulama içinde daha lokal seviyede state yönetim çözümlerinden bahsetmek istiyorum.</p><h4>Redux, mobx, react context ve niceleri</h4><p>React uygulamalarında, uygulama seviyesinde state yönetimi için kullanılan iki kütüphane öne çıkıyor, redux ve mobx, ama onlar kadar popüler olmayan daha onlarcası belki yüzlercesi de raflarda yerini almış durumda. Uygulama state yönetiminin genelde zor ya da karmaşık olmasından dolayı, bu kütüphaneler bunu farklı bakış açıları ile kolaylaştırıyorlar.</p><p>Bu kadar kütüphaneyi görünce insan ister istemez şunu düşünüyor değil mi:</p><blockquote>React tek başına state yönetimi yapabilecek yeteneğe sahip değil mi, ya da değil miydi?</blockquote><p>React bu işi tek başına halleder, hele ki <a href="https://reactjs.org/docs/context.html"><strong>react context</strong></a> in geçtiğimiz yıllardaki 16.3.0 versiyon numaralı release i sonrasındaki hali ve 16.8.0 sonrasında gelen hookların da katkılarıyla çok da güzel halleder, çok da temiz halleder. React context’e tek başına baktığımızda bir state yöneticisi gibi gözükmesede, react in sunduğu native yönetim özellikleri (useState, useReducer vb.) ile bir araya geldiğinde adeta parlıyor. Yani burada react context tek başına başrolü oynamıyor ama kilit oyuncu o diyebilirim. (React 15.x versiyonlarında çalışmak zorunda olduğumuz durumlarda da ufak değişikliklerle aynı çözümleri elde edebiliriz)</p><h4>React Context 1 : 0 Prop Drilling</h4><p>Aşağıda basit ama etkili bir şekilde react context kullanımını örneklemeye çalıştım. Temel olarak, context yaratıldıktan sonra, bu context e ait Provider ile istediğimiz etki alanını sarıyoruz. Bu sayede bir drilling işlemi yapmadan ve derinlik gözetmeden, provider altında bulunan herhangi bir component içerisinden, hazırladığımız custom hook aracılığı ile context e erişilebiliyoruz. React context golü attı diyebiliriz. (Hook kullanamadığımız durumlarda yine bu context e ait olanUserContext.Consumer ile de erişebilirdik, detaylar için resmi <a href="https://reactjs.org/docs/context.html#contextconsumer">dokümantasyon</a>u inceleyebilirsiniz)</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/1e2668311f06aac1ae2cb500518b6175/href">https://medium.com/media/1e2668311f06aac1ae2cb500518b6175/href</a></iframe><p>State her değişiminin bir önceki halinden yapıldığı ve state in yukarıdakinden daha karmaşık olduğu durumlarda (gerçek hayat senaryoları genelde böyle oluyor tabi), <a href="https://reactjs.org/docs/hooks-reference.html#usestate">useState</a> yerine <a href="https://reactjs.org/docs/hooks-reference.html#usereducer">useReducer</a> tercih edebiliriz. Redux a aşina olanların, useReducer ile rahatlık yaşayacağını düşünüyorum, redux gibi o da state i güncellemeye yarayan bir reducerve bu reducer ı tetiklemek için gerekli actionları fırattığımız dispatchmetodunu veriyor. Yukarıdaki örneğimi, biraz daha mantıklı olması açısından state i biraz değiştirerek, useReducer kullanarak şu şekilde güncelleyebiliriz:</p><iframe src="" width="0" height="0" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/e7b4d56953efcebfd6ef9e2a9ed1def4/href">https://medium.com/media/e7b4d56953efcebfd6ef9e2a9ed1def4/href</a></iframe><p>React context bu işi tek başına halleder diyorum ama, sıkça karşılaştığım için şu soruya bir de burada cevap vermek istiyorum.</p><p>-React context ile state yönetimi yapabildiğimiz için, redux, mobx gibi kütüphaneleri kullanmamalı mıyız?</p><p>Cevabın evet ya da hayır olmaması gerektiğini düşünüyorum. Kullanabiliriz, react context işimizi görse de, redux ya da benzer kütüphanelerin yerine geçmesi için tasarlanmamış. Aralarındaki farklılıklar, duruma göre beraber kullanmak isteyeceğimiz ya da birini diğerine tercih edebileceğimiz senaryolar mevcut. <strong>Ama ben zorunda olmadığımız zamanlarda (neredeyse her zaman), birlikte çalıştığım mühendisleri react in kendi state yönetim mekanizması ve yardımcı hookları (useState, useReducer vs.) ile birlikte react context kullanımına yönlendiriyorum, nedenini daha önce de söyledim; react bu işi tek başına rahatlıkla hallediyor.</strong></p><p>Bu senaryolarla Yapı Kredi Teknoloji içerisinde de, geliştirdiğimiz uygulamaların boyutlarının tek sayfadan, yüzlerce uygulamadan oluşan <strong>micro frontend </strong>uygulamalarına kadar faklılık göstermesi nedeniyle, pek çok kez karşılaştık ve farklı çözümler uyguladık.</p><p>Uygulamalarımızın neredeyse hepsinde, state yönetimi için react ve kendi context api’ını kullandık. Bazı durumlarda da redux, ya da react context+redux tercih ettik. Pratikte uyguladığımız kullanım örneklerimize geçmeden önce, bu pratikleri kullanmaya karar vermemizi sağlayan, çok detaya girmeden birkaç teorik bilginin üzerinden geçmek istiyorum.</p><h4><strong>Redux</strong></h4><ul><li>Redux uygulama state i konusunda, kendini tek kaynak olarak konumluyor <em>(tek bir state ağacı ve store var).</em> State’i tek bir <em>store </em>içerisinde objeler ve arrayler halinde tutuyor. (Bu store’da ne kadar datanın tutulacağı tabiki bizim yönetimizde, uygulamaya ait tüm data burada olmak zorunda değil)</li><li>Uygulama state’ini her yerden, alenen güncelleyemiyoruz, bunu yapmak için belirli kurallar çerçevesinde action’lar fırlatıyoruz, sonucunda eğer gerekirse redux ın state i güncelleyeceğini biliyoruz (kofigurasyon ve implementasyon hatası yapmadığımızı varsayıyorum).</li></ul><p>Özetle, redux merkezi bir yapıya sahip, bu merkezilik bize birçok artı sağlıyor. Bu artılar içinden en beğendiklerimi aşağıda sıraladım.</p><ul><li>Uygulama state i değiştiğinde, zamanda yolculuk eder gibi debug edilebilmesi</li><li>Hata durumunda en ince ayrıntıya kadar loglama olanağı, bu loglar üzerinden hatanın tekrar canlandırılabilmesi</li><li>State i persist ederek hem geliştirici hem de son kullanıcı için harika deneyimler hazırlaması (bilgisayarımızda dinlediğimiz müziğin telefonumuza geçince kaldığı yerden devam etmesine ne kadar da alıştık değil mi)</li></ul><h4>React Context</h4><p>Context yapısını redux ile karşılaştırınca odağının merkezde olmak zorunda olmadığını görüyoruz. Uygulamalarımızın daha lokal bölgelerinde (header, menu, page content gibi) kendilerine özgü state ler tutabilmek çok daha rahat çalışmamızı sağlıyor.</p><p>Duruma göre birbirinden izole, ya da uygulamalarımızın tamamına hitap eden context ler oluşturabiliyoruz. Bizim gibi, yüzlerce mühendisin takımlar halinde geliştirdiği uygulamaları göz önüne aldığımızda, bu tür lokal çözümler büyük özgürlük… Ama legacy uygulamalarımız üzerinde çalışan, state yönetiminin neredeyse tamamını devasa global scopelarda yapan arkadaşlarımızın bunun gibi local contextler ile çalıştığındaki mutluluğu ise paha biçilemez. 😊</p><p>React context i, redux ile kıyasladığımızda, bu türdeki dataların global state te tutulmaması, geliştiriciler için kod okunulabilirliğini arttırmasının yanı sıra uygulama içinde endişe verici noktaların birbirinden ayrılmasına, dolayisiyla özgürlük ve sınırların belirginleşmesine yardımcı oluyor. Geliştirici takımların birbirlerinden bağımsız ruhları artık daha da özgür...</p><p>Daha net birkaç örnek vermek gerekirse, biz, farklı ya da aynı takımların (bizim durumumuzda genellikle ayrı takımların) sorumluluğunda olabilecek, <em>uygulama menusü</em>, uyarıları gösterdiğimiz <em>bildirim</em>, <em>müşteri arama </em>ya da uygulama içinde uçtan uca bir workflow barındıran bazı component lar için farklı context ler oluşturup, bunların state yönetimini globalden bağımsız hale getirdik. Aşağıdaki çizim üzerinden context lerin etki alanlarını görselleştirmek istedim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/871/1*89BbJd0ZEvZA-T58hzDqeg.png" /><figcaption>Context lerin etki alanları global ya da lokal olabilir</figcaption></figure><h4>Ne zaman Context yerine redux tercih ettik?</h4><p>Yukarıda kendi başlığı altında, redux ın merkeziliği ve bu merkeziliğin sağladığı yararları yazmıştım. Yazdığım maddelerin hepsinin uygulamalarımızın en üst seviyesinde bize büyük getirileri oldu. Bu getirilerin hepsi uygulamayı oluşturan alt parçalardan bağımsız ama zorunlu, mimari açıdan gerçekten en üst seviyede olması gereken kısımlardı. Buna verebileceğim örneklerin neredeyse tamını içeren bir uygulama tipi ile tanışmanızı istiyorum; <strong>micro frontends</strong>.</p><p>Micro frontend uygulamalarımız genellikle, birbirinden bağımsız çalışan bir çok takımın bulunduğu (Yapı Kredi Teknoloji içerisinde 1 takımdan neredeyse 50 takıma kadar geniş bir ekiple birlikte geliştirdiğimiz react uygulamaları mevcut), her birinin boyutu ihtiyacımıza ve mantığımıza göre onlarca yada tek bir sayfadan oluşabilen, hatta yeri geldiğinde tek bir kompleks component tan oluşan uygulamaları içeriyor.</p><p>Bu uygulamaların hepsi ayrı runtime larda çalışabiliyor, ayrı ayrı deploy edilebiliyorlar, ama günün sonunda hepsi tek bir uygulamayı oluşturdukları için, oluşan bu uygulamalara mimari açıdan üst seviyeden baktığımızda, state yönetimi açısından büyük sorumluluklar düşüyor. Aklıma hemen bu sorumluluklara örnek olabilecek aşağıdaki maddeler geliyor;</p><ul><li>Multi microfe instance orkestrasyonu (açık olan uygulamalar ve bunların birbirleri arası iletişimi)</li><li>Frontend authorization (sayfa bazında yekilendirme)</li><li>Localization, Internalization</li><li>Error handling</li><li>Healthcheck</li></ul><p>Redux ın merkeziliği sayesinde, bu boyuttaki uygulamalarımızı zamanda yolculuk eder gibi debug edilebiliyor, hot reaload sağlayabiliyoruz. Herhangi bir frontend hatası sonrasında detaylı hata logları tutabiliyor, sonrasında bu hataları adım adım tekrar edebilecek özgürlüğe sahip olabiliyoruz. State i persist edip kesintisiz geliştirme ve kullanım tecrübeleri yaratıyoruz.</p><p>Tepede sırtımızı redux a dayamışken, farklı domainlerin sorumluluklarını lokal istekler gibi değerlendirip react context e dönüyoruz.</p><p>Microfrontend uygulamalarımız ile ilgili, konu içeriğinin çok fazla olması ve bu yazının da amacının dışına çıkmamak için detaylara girmiyorum, kim bilir, talep olursa belki başka bir yazı serisi ile detayları anlatabilirim. 😀</p><h4>Sonuç &amp; Yapı Kredi Teknoloji üzerindeki etkiler</h4><p>Yıllar boyunca, içeride, henüz react ya da herhangi bir client side JavaScript uygulaması geliştirilmediği zamanlarda bile, uygulama state yönetimi için, teknolojinin el verdiği farklı yöntemler kullanıldı. Son birkaç yıldır yürüttüğümüz, <em>bankacılık yazılım mimarisi dönüşümü</em> çalışmaları çerçervesinde uyguladığımız pratikleri şekillendirirken, Yapı Kredi’nin devasa legacy uygulamalarından ve bu uygulamaların karşımıza çıkardığı olumlu ya da olumsuz tecrübelerden sonuna kadar yararlandık.</p><p>Bugün son kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılarken, geliştirici ekiplerin de daha rahat nefes aldığını rahatlıkla gözlemliyorum ve olumlu geri dönüşler alıyorum. Özetle Yapı Kredi Teknoloji olarak geldiğimiz nokta mutluluk verici.</p><p>Yapı Kredi bünyesindeki geliştirici takımlara hizmet sağlayıcı pozisyonunda bulunan mimari ekip altından bir yazılım mühendisi gözünden tecrübelerimi sizlerle paylaştım. Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b25b1c585f5b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/yapi-kredi-teknoloji/react-ile-uygulama-seviyesinde-state-y%C3%B6netimi-b25b1c585f5b">React ile Uygulama Seviyesinde State Yönetimi</a> was originally published in <a href="https://medium.com/yapi-kredi-teknoloji">Yapı Kredi Teknoloji</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>