<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Büşra Mutlu İpek on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Büşra Mutlu İpek on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@rbusramutlu?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*DqvKj7XpCrDdzFHystMaoA.jpeg</url>
            <title>Stories by Büşra Mutlu İpek on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 06:07:46 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@rbusramutlu/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Let’s talk about our brain connections]]></title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu/lets-talk-about-our-brain-connections-7b62bb4d3d2f?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7b62bb4d3d2f</guid>
            <category><![CDATA[neurons]]></category>
            <category><![CDATA[neuroscience]]></category>
            <category><![CDATA[brain]]></category>
            <category><![CDATA[connectomics]]></category>
            <category><![CDATA[mri]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Büşra Mutlu İpek]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 15 Nov 2024 16:03:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-15T16:03:20.853Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SOWqhU6yi2_km9djupIDEg.jpeg" /><figcaption>Photo by Toa Heftiba on Unsplash</figcaption></figure><p><em>We’re diving into the basics of brain connections in this series — Part 1.</em></p><p>Many of us are likely familiar with concepts such as neurons, axons, neural connections, and the brain from biology courses we took in high school.</p><p>Let’s get to know with a little reminder:</p><p>Brain cells are called neurons. Is it enough to know? Of course not. Neuronal cells consist of several components:</p><ul><li><strong>Dendrites</strong> receive signals from other neurons.</li><li>While the <strong>cell body (also known as the soma) </strong>contains the nucleus and processes information.</li><li><strong>Axon</strong> conducts electrical impulses away from the cell body and</li><li><strong>Axon terminals</strong> release neurotransmitters to communicate with other neurons, respectively, based on the impulse direction.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_TcMyMHjBn1FbreyfyhveQ.png" /><figcaption>Image source: <a href="https://www.simplypsychology.org/neuron.html">Simply Psychology</a></figcaption></figure><p>If we examine the axons further, we discover that they come in two distinct types: myelinated and unmyelinated. Myelinated axons convey the electrical pulses quickly along the nerve cells.</p><h4><strong>How?</strong></h4><p>Because it is made up of protein and fatty substances. Plus, it is not a whole sheath to insulate along the axon, as it has such a periodic gap called a node of ranvier. The best-known advantage of these nodes is being rich in positive sodium ions. It is such a miracle that as the electrical signal or impulse travels along the axon, it jumps from one node to the next without a decrease in its strength.</p><h3><strong>What about the connections?</strong></h3><p>After all these need-to-knows, axons (myelinated or unmyelinated) link different brain areas and enable communication across regions, which is essential for coordinated brain function.</p><p>Now we’ll describe two important terms as specialized brain regions that contain different parts of neuronal cells, each serving distinct functions.</p><p>Some of you probably have had an MRI scan; even if you haven’t, you’ve seen it. Brain MRI scans seem like black-and-white images.</p><p>At this point, two important terms come to the scene: <strong>Gray matter </strong>and <strong>White matter.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*i1la9TTtegnN03Fb466vww.png" /><figcaption>T1 weighted image genarated using the Freeview Tool by me</figcaption></figure><p><strong>Gray matter is </strong>the outer layer of the brain that contains primarily <strong>neuron cell bodies, dendrites, and unmyelinated axons</strong>.</p><p>Does it look grey, really?</p><p>Partially, yes. The concentration of cell bodies gives gray matter its darker colour and makes it the main site of processing, interpreting information, and generating signals.</p><p>Moreover, gray matter, the outer layer of the brain that is involved in higher mental and physical functions, is connected to the spinal cord through a complex network of white matter tracts that act as the information highways, enabling the integration and coordination of various brain regions.</p><p><strong>White matter </strong>consists of bundles of myelinated axons. As we know, myelin is a fatty substance, so it gives white matter its characteristic pale color. White matter serves as the communication network of our brain and facilitates the rapid transmission of signals between brain regions.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/394/1*5OC1uBMH7sE3IkqPtrf-sQ.gif" /><figcaption>Following a number of processing stages, tractography algorithms prepare the entire brain connections.(GIF generated by me using trackVis)</figcaption></figure><p>White matter is often studied in terms of structural (the physical links between regions) and functional (the way regions interact functionally) connectivity.</p><h3><strong>Is it possible to visualize white matter and gray matter? If so, how?</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hrImdSTASffI7riYRNtdKg.jpeg" /><figcaption>Photo by Cottonbro Studio on Pexel</figcaption></figure><p>To visualize white matter connections and gray matter structures in the brain, various methods can be described depending on the target:</p><ul><li>Diffusion Magnetic Imaging (sMRI)</li><li>Magnetization Transfer Imaging (MTI)</li><li>T2 Relaxography, and Magnetic Resonance Spectroscopy (MRS)</li><li>Structural MRI (T1-Weighted Imaging)</li><li>T2-Weighted Imaging and FLAIR (Fluid-Attenuated Inversion Recovery)</li><li>Functional MRI (fMRI)</li></ul><p>All these methods are used in many exciting projects. The most widely used MRI method for white matter studies is diffusion magnetic resonance imaging (dMRI).</p><p>When I first started my PhD. I had no idea about dMRI. Once started working, I was fascinated by the logic of dMRI. Let’s get to know step by step:</p><p><strong>First</strong>, the human body is basically composed of 60% water molecules. Of course, this varies by a person’s age, gender, or living area.</p><p><strong>Second</strong>, water molecules contain more than 90% of the protons in our bodies.</p><p><strong>Finally,</strong> MRI can observe various nuclei, but for diffusion MRI, researchers have decided to focus only on the proton (H) of water molecules as a way of visualizing the brain structure and connectivity.</p><p>Long story short, dMRI focuses only on the protons of water molecules in our body, and the signals are therefore dominated by water.</p><p><strong>Now, let’s take one step forward to the relationship between myelin sheaths and water molecules:</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FeSoIs3NpPhlJcjzCV8mDQ.png" /><figcaption>In free diffusion, the probability distribution of water molecules in random movement [<a href="https://www.researchgate.net/scientific-contributions/Ching-Yi-Tsai-2037470682?_sg%5B0%5D=ojCwGOogr5bwBawpTZFEhLq-jtRS9EEEIaLDWhtxKHb_SfTwo7mO_SLnuZGhc6KcZq66i6w.Q2JFTAuJJKNFUQPyeK7L3_UaH9w3tXbxW8AXc59nSuDlQrXkRYSo097PLNMT-8xBJwK5DPpRA01XLrz3eKrvlQ&amp;_sg%5B1%5D=0TYQyW_LAV61y7n2uHeCheIsKYjBnMD3QaxM8XTE2vEVCEj2Iw6LNxF2o_7UB2b6gGwMGrM.fH_ev8utBP1Gtcc3JsKCZsMxOz94woWXMetTEWUctpGf7seDtGCWerAbd7EWUPHbihTh1u0NyhJetV1-8s3SNA&amp;_tp=eyJjb250ZXh0Ijp7ImZpcnN0UGFnZSI6Il9kaXJlY3QiLCJwYWdlIjoicHVibGljYXRpb24iLCJwb3NpdGlvbiI6InBhZ2VIZWFkZXIifX0">Ching‐Yi Tsai</a> et al.] The following episode will be providing a detailed explanation of this caption.</figcaption></figure><p>The diffusion of water molecules in the brain is restricted by white matter structures, which are composed of both myelinated and unmyelinated axons. Diffusion characteristics therefore reveal the microstructure of axons, including their orientation and integrity.</p><p>Unmyelinated axons have less restriction and higher diffusion coefficients, while it’s the opposite for myelinated axons.</p><p><em>Re-emphasized: It’s important to note that dMRI does not directly visualize myelin sheaths but instead tracks the behavior of water molecules.</em></p><h3><strong>Quick look: The structure of diffusion signal</strong></h3><p>Assume that we have a sample in a tube that we insert into the magnet. After that, we apply energy to the sample and watch to see what signal it produces. We have then three types of information in the signal:</p><ul><li>Phase</li><li>Intensity</li><li>Frequency</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nenTA8F3UdGhccc-BvfiAw.png" /><figcaption><em>Diagram showing frequency, intensity, and phase of waves. After Fourier transform, the waves in the time axis are transformed into peaks in the frequency axis. When we use so-called magnitude calculation, phase difference makes no impact on the peaks in the frequency domain. [S. Mori et al.]</em></figcaption></figure><p>By utilizing the waveform diagram, we can represent the signals in both time and frequency domains. The left part of the diagram illustrates the amount of time that has passed while we are listening to the signal. These waves are frequently referred to as time-domain data. However, to reveal useful information about the signal’s behavior, the Fourier transform is used to represent the signal in the frequency domain. It converts the signals from time domain to frequency domain, making it easier to understand periodicity, identify dominant frequencies, and analyze complex signals.</p><p><em>to be continued...</em></p><p>The next episode of this article will cover “<strong>How to measure diffusion?</strong>”.</p><p>H@ppy reading…</p><p><strong>References</strong></p><p>Mori, S. (2007). <em>Introduction to diffusion tensor imaging</em>. Elsevier.</p><p>Shamir, I., &amp; Assaf, Y. (2024). Tutorial: a guide to diffusion MRI and structural connectomics. <em>Nature Protocols</em>, 1–19.</p><p>Jeurissen, B., Descoteaux, M., Mori, S., &amp; Leemans, A. (2019). Diffusion MRI fiber tractography of the brain. <em>NMR in Biomedicine</em>, <em>32</em>(4), e3785.</p><p>Veraart, J., Christiaens, D., Dai, E., Edwards, L. J., Golkov, V., Mohammadi, S., … &amp; Descoteaux, M. (2022, May). A data-driven variability assessment of brain diffusion MRI preprocessing pipelines. In <em>Proceedings of the Joint Annual ISMRM-ESMRMB Meeting</em>.</p><p>Tsai, C. Y., Poon, Y. Y., Chan, J. Y., &amp; Chan, S. H. (2019). Baroreflex functionality in the eye of diffusion tensor imaging. <em>The Journal of Physiology</em>, <em>597</em>(1), 41–55.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7b62bb4d3d2f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Quick Look: How Do Our Emotions Shape Our Decision-Making Mechanism?]]></title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu/quick-look-how-do-our-emotions-shape-our-decision-making-mechanism-2462b5a17d2e?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2462b5a17d2e</guid>
            <category><![CDATA[neuroanatomy]]></category>
            <category><![CDATA[neuroscience]]></category>
            <category><![CDATA[emotions]]></category>
            <category><![CDATA[brain]]></category>
            <category><![CDATA[decision-making]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Büşra Mutlu İpek]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 30 Oct 2024 02:05:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-10-30T02:05:15.650Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ib5luNGSjn3ByD_-thVSbA.jpeg" /></figure><p><em>“I’m feeling over the moon today! How about we check out a brilliant restaurant in London?”</em></p><p><em>“It was incredibly stressful. I got stuck there until the end of the interview, and they asked me such trivial questions.”</em></p><p><em>“Once, I came across an animal that seemed like a vicious creature, and I had to make an immediate decision to act.”</em></p><p>You’ve probably found some resonance with these sentences. If so, you’ve come to the right place!</p><p>Let’s get to know what’s happening in our brains, just in case…</p><h3><strong>Emotions and Decision-Making</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*B27dVtEBQIpqWAbcV1tS1A.jpeg" /></figure><blockquote>“People will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.” — Maya Angelou</blockquote><p>Our brain has many interconnected regions working together to regulate bodily functions, movement, cognition, emotions, and survival responses. Creating emotional experiences, interpreting sensory information, and making decisions based on emotions and logical analysis point to relationship between the limbic system and the prefrontal cortex (PFC).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/472/1*jC4W9VJIqQJXCIlfZzTL2Q.gif" /><figcaption>Limbic system and prefrontal cortex regions</figcaption></figure><p>Think of the <strong>limbic system</strong> which is a structure in small size, but achieves great things to help you to communicate with the world. Limbic system means a nerve surrounding the centre of the brain (Limbus — edge, border). The emotional part of the brain is managed here and this, of course, is reflected in behaviour. There are specialised systems within the limbic system, including a group of structures to processes emotions, memory, and responses to sensory stimuli; the amygdala, hippocampus, and hypothalamus.</p><p>Let’s get down to the nitty-gritty…</p><p>The <strong>amygdala</strong> is where passion and anger are managed and memory is retained.</p><p>The <strong>hippocampus</strong> has 2 basic functions in humans, the first is declarative, that is, it keeps the memory that we can speak for a certain period of time, and the second is three-dimensional memory, that is, it serves as direction finding navigation.</p><p>The <strong>fornix </strong>plays an important role in memory formation and is crucial during the initial learning process. And, of course, in Alzheimer’s disease, this is one of the first areas affected. Structurally, it is a circuit formed by the actions of cells in the hippocampus connecting to an area in the hypothalamus known as the mammillary bodies.</p><p><strong>Parahippocampal gyrus</strong> is known for showing interest in familiar things, such as sending a signal to the amygdala when you see someone familiar, creating a sense of excitement. Structurally, it is located within the medial part of the temporal lobe. Right next to it lies the fusiform area, the only part of the brain dedicated to a single function, which is facial recognition.</p><p><strong>Cingulate gyrus</strong> deals with the reflection of our emotional world, social behaviour, and making choices. This is also the cortical part of the limbic system.</p><p>Deal so far?</p><p>Even so, most of us are still unaware of what’s happening in the prefrontal cortex.</p><p>When we experience something emotionally significant (like fear, joy, or stress), the <strong>limbic system</strong> generates an emotional response and sends signals to the <strong>prefrontal cortex</strong>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pGefE6TWieK209Hcq8EDTQ.png" /><figcaption>Connections between hippocampus(yellow) and superiofrontal (orange) from right hemisphere in the brain-taken by me in Trackvis</figcaption></figure><p>The prefrontal cortex is at the front of the brain’s frontal lobe. It includes several specific areas, like <strong>Broca’s area</strong>, which helps with speech, and other regions involved in things like <strong>memory</strong>, <strong>decision-making</strong>, and <strong>social behavior.</strong></p><p>This part of the brain is key for</p><ul><li>managing higher-level thinking and actions, like planning and controlling impulses</li><li>coordinating our thoughts and actions to meet our goals.</li><li>linking to our personality and our will to live.</li></ul><p>The PFC plays a huge role in executive functions, which help us sort through conflicting ideas, make decisions about what’s right or wrong, and predict the outcomes of our actions.</p><p>Let’s have a quick look at an example:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wL3-_nRxHqfzzfGswvf3hA.jpeg" /></figure><p>Let’s say you are driving in a traffic jam in Istanbul and suddenly someone breaks in front of you. In this case, you may get angry immediately and want to react angrily.</p><h4>The Role of the Limbic System</h4><p>Structures in the limbic system, such as <strong>the amygdala</strong>, perceive this as a threat or stress and generate a sudden anger response. By triggering anger, the Amygdala prepares the body for ‘fight-or-flight’ mode and makes you want to react harshly.</p><h4>Role of the Prefrontal Cortex</h4><p>Meanwhile, <strong>the prefrontal cortex</strong> helps you to control this reaction. It judges that a sudden reaction of anger in traffic, for example honking or shouting, could make the situation worse and can direct you to remain calm. Thus, you are more likely to curb your impulsive reaction and behave in a more prudent manner.</p><p>In summary, the system helps us learn rules and apply them in different situations, from everyday choices to more complex, abstract ideas.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bfXC4FXlfvy1mBPd-BwsXw.png" /><figcaption>Summary representation of the relationship</figcaption></figure><p>This partnership enables us to make complex, adaptive decisions that are both rational and emotionally informed.</p><blockquote>There are a profound connection between the nothingness from which we originated and the infinite in which we are engulfed. — Everything and Nothing</blockquote><p>Happy reading :)</p><p>H@ppy</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2462b5a17d2e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hesaplamalı Nörobilim]]></title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu/hesaplamal%C4%B1-n%C3%B6robilim-a0d0cf038596?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a0d0cf038596</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Büşra Mutlu İpek]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 09 Mar 2022 09:54:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-03-09T09:54:00.744Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="For more information— &gt; https://elifesciences.org/subjects/neuroscience" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bnhsDVXnTlzDSz_kfEEl6A.jpeg" /></figure><blockquote>Hayatta hiçbir şey korkmak için değildir, her şey anlaşılmak içindir. Şimdi, daha fazlasını anlama zamanı, böylece daha az korkabiliriz.</blockquote><blockquote>Marie Curie</blockquote><p>Sinir sistemi çok sayıda etkileşimli eleman içeren karmaşık bir sistemdir. İçerdiği kompleks yapıları ve işlevlerini anlamak için hesaplamalı model analizine ihtiyaç duyulur. İyon kanallarından karmaşık ağ yapılarına, sinir sisteminin farklı seviyelerde algılanması için sinir hücresinin(nöron) elektriksel aktivitesi ve sinir devresinin nasıl çalıştığı, sinir hücreleri arasında varolan mekanizmalar, aksiyon potansiyeli gibi birçok hayati süreç modellenmiştir.</p><h4><strong>Neden matematiksek modellemeye ihtiyaç duyulmuştur?</strong></h4><p>Doğal yaşamı anlamak için geçmişten günümüze yapılan birçok gözlem, çalışma ve girişimlerde <strong>teoriler</strong> ortaya atıldığı görülmüştür. Teoriler, gözlemlenen fenomenin nasıl ortaya çıktığına dair olası açıklamalardır ve teoriler ile birlikte yeni deneylerin sonuçları hakkında çıkarımda bulunulabilir. Eğer deney sonuçları tahminlerle uyuşmuyorsa teori reddedilir. Aksi durumda teori değerlendirilmeye alınarak doğrulanır. Ancak, teori henüz gözlemlenmemiş mekanizmaların özellikleri hakkında varsayımlar da içerecektir.</p><p>Varsayımları doğrulamak ve teoriyi bir adım daha öteye taşıyarak kesinleştirme için matematik dilinin kullanılması gerekmektedir. Oluşturulan teoriye karşılık gelen denklem, kesin bir tahminde bulunabilmek için bir çözüm yolu sunar. Denklem sistemleri tarafından ifade edilen bir teori de <strong>matematiksel model </strong>olarak tanımlanır.</p><p>Sinir sistemimizde yukarıda sözü edilen niceliklerin sayısal çözümünün hesaplanması da <strong>hesaplamalı modelleme</strong>dir. Her ne kadar deney sonunda ortaya atılan teori doğrulanacak ya da reddedilecek olsa da, hesaplamalı modelleme, nörobilimcinin önemli bir parçası olarak kabul edilmektedir.</p><h4>Bunun yanında,</h4><p>— Modelleme teorilerde belirsizliği ortadan kaldırır.</p><p>— Akıl yürütmeye yardımcıdır.</p><p>— Birçok nörobiyolojik sistem için özellikle hücresel düzeyde geliştirilen modeller, nörobiyolojiyi yeteri kadar iyi temsil edecek düzeyde geliştirilmiştir.</p><p>— Bilgisayar bilimlerindeki ilerlemeyle birlikte özel amaca yönelik geliştirilen programlar/uygulamalar, nöron etkileşimlerini simüle etme ve modelleme açısından oldukça etkilidir.</p><p>— Model geliştirmede ve başlangıç parametrelerini ayarlamada deneyler son derece önemli olsa da, etkili sonuçlar alabilmek için modellemeyi kullanmak mümkün olabilir.</p><h4><strong>Bir nöronda elektriksel aktivite temel anlamda nasıl modellenebilir?</strong></h4><p>Bilindiği gibi hücre içinde ve dışında farklı iyon (Na+, K+) konsantrasyonları bulunur. Sodyum-potasyum pompası da denilen iyon konsantrasyonlarını koruyan iyonik pompalar, yarı geçirgen bir zar ile birlikte zar boyunca elektriksel potansiyel oluşturur. Zar modellenecek olursa bir elektrik devresi gibi düşünülebilir.</p><p>Bu elektrik devresi paralel olarak bağlı bir direnç, kapasitör ve pilden oluşan bir devre olarak modellenebilir. Aşağıdaki şekilde görüldüğü üzere, direncin değişmediği kabul edilir ve pasif model olarak adlandırılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BEmx1AZgO9kXKkfqga_Mtg.png" /><figcaption>Bir nöronda elektriksel aktivite modelleme</figcaption></figure><p>Pasif model aslında çok basit bir matematiksel model olmasına rağmen zar potansiyelinin nasıl etkilenebileceğini belirlemede son derece etkilidir.</p><p><strong>Aksiyon Potansiyeli Modeli: Hodgkin-Huxley (HH) Model</strong></p><p>Bu model, hesaplamalı ve deneysel çalışmaların birleştirildiği ilk başarılı örnektir. Hesaplamalı nörobilim alanının oluşmasında bir dönüm noktası teşkil ettiği düşünülür. Kondüktans modeli olarak da bilinen HH modelinin amacı, nöral membran boyunca potasyum(K+) ve sodyum (Na+) iyonlarının zamana ve voltaja bağlı iletiminden sorumlu mekanizmayı açığa çıkarmaktır. Aksiyon potansiyeli olarak da adlandırılan bu mekanizma, bir hücrenin elektriksel zar potansiyelinin kısa bir süre içinde aniden yükselmesi ve alçalmasıyla kendini gösterir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cJfIRymgrefsJInelAStOQ.png" /><figcaption>Hodgkin-Huxley Modeli</figcaption></figure><p>Zar boyunca sodyum-potasyum kanallarının açılıp kapanmasının kontrolü için voltaj kapılarının hareketini temsil eden bir dizi matematiksel denklem oluşturmuşlardır. Bunun için <strong>voltaj kelepçesi</strong> (voltage-clamp) diye adlandırılan tekniği kullanmışlardır. Aynı zamanda pasif modelde bahsedildiği gibi bu modelde de voltaj kaynağı, direnç ve kapasitör gibi temel elektriksel devre bileşenleri kullanılmıştır. Akım (I) hücre zarı boyunca akan elektrik akımıdır. Voltaj kapılı sodyum ve potasyum kanalları ise bir direnç ve denge potansiyelini ifade eden voltaj kaynağı ile gösterilir. Vm hücre içi ve dışı arasında iyon akışı olmadığını gösteren denge potansiyelidir.</p><p><strong>Nöron Ağları</strong></p><p>Bilindiği gibi sinir sistemimiz oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Bir nöron ağı modeli oluşturmak için basitleştirme yapılması gerekecektir. Modellenecek nöral network için belirlenecek nöron sayısı, modellenen nöronların fonksiyonel tipleri ve birbirlerine nasıl bağlanacakları/konumlandırılacakları gibi sorular modeli basitleştirme sürecinde belirlenmesi gereken parametrelerdendir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/326/1*jhiaMGHE2jD-mFHwtXLv3A.png" /><figcaption>Nöron Ağları Modeli</figcaption></figure><h4><strong>Hesaplamalı nörobilim alanında günümüzde sürdürülen önemli projelere göz atacak olursak…</strong></h4><p><strong>Bilişsel İşlem(Cognitive Computing)</strong></p><p>Yeni nesil bilgisayar anlayışı.</p><p>İnsan beynindeki yapı ve sinir hücreleri örnek alınarak IBM tarafından yapılan süper akıllı bilgisayar Watson. Bu yeni nesil bilgisayar anlayışı gün geçtikçe önem kazanmaya başladı. Klasik bilgisayarlardan farklı olarak yeni yonga mimarisi ve programlama mimarisi tasarlanmıştır. Sistem, geleneksel algoritmalarla çözümü zor olan problemleri, insan beyni örnek alınarak geliştirilen bilişsel işlem mantığı ile çözebiliyor. Özellikle tıp alanında Watson’ın yaptığı işler örnek teşkil ediyor. Onkoloji alanında ilk seferde teşhis koyma oranı bir onkoloji uzmanı kadar ileri bir seviyede kaydedilmiştir.</p><p><strong>Brain-Computer Interface (BCI)</strong></p><p>Beyin-bilgisayar arayüzü veya beyin-makine arayüzü olarak da bilinen son yılların en büyük çalışmalarından olan BCI beyin ile dış bir cihaz arasındaki doğrudan iletişimi sağlama amacı taşır. Büyük bir amaca hizmet eden proje, bilişsel veya duyusal motor fonksiyonlarımızı tamir etmek veya onlara yardımcı olmak için kullanılır. Sistem, bilgisayar tabanlıdır. Beyin sinyallerini alır, analiz eder ve istenilen bir eylemi gerçekleştirmek için bir çıkış cihazına komutları aktarır. Yani bu durumda BCI’ın kontrolü için herhangi bir beyin sinyali kullanılabilir.</p><p>Devrim niteliği taşıyan özelliği ise konuşma veya hareket etme gibi kayıp işlevlerin yerini alabilmeleridir. Ayrıca BCI’lar uykulu bir sürücünün uyarılması işlevi de geliştirebilirler. Son olarak, üçüncü bir el aracılığıyla vücudun doğal çıktılarını destekleyebilirler.</p><h4><em>Referanslar</em></h4><p><em>Feng, J. (Ed.). (2003). Computational neuroscience: a comprehensive approach. CRC press.</em></p><p><em>Sterratt, D., Graham, B., Gillies, A., &amp; Willshaw, D. (2011). Principles of computational modelling in neuroscience. Cambridge University Press</em></p><p><em>Kaplan, D. M. (2011). Explanation and description in computational neuroscience. Synthese, 183(3), 339–373.</em></p><p><em>Tahayori, B., &amp; Dokos, S. (2012, January). Optimal stimulus current waveshape for a Hodgkin-Huxley model neuron. In 2012 Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society (pp. 4627–4630). IEEE.</em></p><p><em>Ruzov, V. (2014). Neuromodulation: action potential modelling.</em></p><p><em>Chen, Y., Argentinis, J. E., &amp; Weber, G. (2016). IBM Watson: how cognitive computing can be applied to big data challenges in life sciences research. Clinical therapeutics, 38(4), 688–701.</em></p><p><em>Shih, J. J., Krusienski, D. J., &amp; Wolpaw, J. R. (2012, March). Brain-computer interfaces in medicine. In Mayo Clinic Proceedings (Vol. 87, №3, pp. 268–279). Elsevier.</em></p><p><strong><em>Önemli not: Bu yazı Bezelye Dergisinin 13. Sayısı olan Sinirbilim Özel sayısı için yazmış olduğum yazıdır. Linkten ulaşabilirsiniz:</em></strong> <a href="https://www.bezelyedergi.net/13-say%C4%B1">https://www.bezelyedergi.net/13-say%C4%B1</a></p><p>Mutlu okumalar :)</p><p>H@ppy</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a0d0cf038596" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Varoluş ve Psikiyatri]]></title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu/varolu%C5%9F-ve-psikiyatri-e813b07cf8e?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e813b07cf8e</guid>
            <category><![CDATA[kitap-tavsiyeleri]]></category>
            <category><![CDATA[varoluş]]></category>
            <category><![CDATA[kitap-i̇ncelemesi]]></category>
            <category><![CDATA[engin-geçtan]]></category>
            <category><![CDATA[psikiyatri]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Büşra Mutlu İpek]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 12 Nov 2020 21:04:06 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-11-12T21:27:01.801Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/512/1*ZqiEz3y0xY1Y1Jek0NxTpw.jpeg" /></figure><blockquote><strong>“Senin içinde büyümedikçe o bilginin sana asla yararı olmaz.”</strong></blockquote><blockquote><strong>Zen Öğretisi</strong></blockquote><p>Beni son derece etkileyen bu sözü okuduğumda zihnimde yenice oturan bazı kavramların neden bu zamana kadar bir köşede beklediğini anladım. Çünkü henüz tam anlamıyla olgunlaştıramadığım bilgiyi kavramaya hazır değildim. Paketi henüz açılmamış meğer.</p><p>Eminim sizler de zaman zaman bazı kavramlar arasında bir elektriklenme veya bir manyetik çekim kuvveti meydana geldiğini hissetmişsinizdir. Bu, bazen kavramlar üzerinde düşünürken, kimi zaman da bambaşka bir işle uğraşınız olduğu halde, hiç beklemediğiniz bir anda kafanızın üstünde çakan bir ışık misali çıkar karşınıza. İşte arka planda, bilinçaltında işlenmeye devam eden o bilgi olgunlaşmış ve tabiri caizse kemâle ermiş bir bilgi misali artık raflardaki yerini alabilir. Bu durumda, doğu felsefesinin bir ürünü olan Zen öğretisinde vücut bulmuş bu söz daha da anlam kazanıyor. Zen öğretisi için kısaca, geleneksel anlamda bilgeliğin süregelen formu diyebiliriz. Sanırım artık girişten sonra yazarı tanıyabiliriz :).</p><p><strong>Kimdir Engin Geçtan?</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/320/1*eEy4rkCZd5eXzLzqWmzWqw.jpeg" /></figure><p>Kitabın yazarı yaklaşık iki sene evvel aramızdan ayrılan Engin Geçtan, psikiyatri alanında uzmanlığını tamamlamış ve yaklaşık kırk yılı aşkın meslek hayatında bir çok eser vermiştir. ‘ Varoluş ve Psikiyatri’ meslek dışı okurların da kolaylıkla anlayabileceği kitaplarından biri. Kitap bir nevi, yazarın deneyimlerinin ve düşüncelerinin yer aldığı otobiyografi tadında.</p><p><strong>Kişi varoluşu nasıl tanımlar? Nasıl idrak eder?</strong></p><p>Yazar bu konuda Lao Tzu’dan bir alıntı yapıyor. Bende bu alıntıyı paylaşmak istiyorum.</p><blockquote>Varoluşu tanımlamak sözcüklerin gücünün ötesindedir. Kavramlar kullanılsa da hiçbir zaman mutlak anlamlarını yansıtmazlar. Yapmanın yolu olmaktır. Varoluşunun derinliğini yaşamaya çalış, oradan uzaklaştıkça daha az öğrenirsin.</blockquote><p>Soyut bir kavramı açıklarken kullandığımız elle tutulur somut kavramlar ne kadar anlam bulur soyutluk içinde? Ancak hissederek, onu dile dökmeden pekala açıklayabiliriz. Öyleyse yine soyut bir kavram soyutluk içinde buldu kendini. Engin Geçtan, bu durumu yine kendi hayatından alıntılar serpiştirerek açıklamış.</p><p><strong>İnsanın varlığını sorgulaması ne anlam ifade etmektedir?</strong></p><figure><img alt="Mona Lisa tablosundan sonra en ünlü ikinci tablo olarak kabul edilmektedir." src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*bViGZdaanmsg3BxhKrW7Sw.jpeg" /><figcaption>Edvard Munch-Çığlık Tablosu</figcaption></figure><p>Yukarıdaki çığlık atan insana gözünüz aşinadır bir yerlerden. Edvard Munch’un meşhur çığlık tablosu. Munch, varoluşsal ızdırabı çarpıcı bir şekilde yansıtmış tablosuna.</p><p>Kendimizi, varlığımızı sorguladığımız dakikalar olmuştur elbet. Anlamsız ve belki boş dakikalar… Ve belkide şükür ve tevekkül dolu…Belki, bizim için o an bir anlam arayışıdır. Bir ihtimal, Sokrates gibi bir kenara çekilip saatlerce düşündüğümüz sırada yakalamışızdır kendimizi. Sokratesin lafı geçmişken buraya hemen bir kitap önerisi kıstırmak istiyorum: <strong><em>Yürümenin Felsefesi-Frederic Gros </em></strong>(Düşünürlerin, filozofların cevap aradıkları sorularına, yürüyerek veya bir köşeye sinerek saatlerce süren düşünme nöbetleri ile nasıl karşılık buldukları en güzel bir dille anlatılmış.) Konuyu daha fazla dağıtmadan, devam edeyim. Arayışımız esnasında yalnızlık duygusu, yalnız kalma korkusu da eşlik eder bize. Bu duygudan kurtulmak için bir an evvel kalabalıklara karışmak isteriz. Yazar bu noktada, yalnızlıktan kaçışın bir tür benlik algısını yitirme korkusu olarak açıklıyor. Bu korku ile kendini yabancı kalabalıklar arasında afyonlayan insanların, yine bu ilişkisiz kalabalıkların frekanslarına göre ayarlayarak benliklerini silikleştirdiklerinin altını çiziyor.</p><p><strong>Pekala kitabın ismi Varoluş ve Psikiyatri. Ama Psikiyatri’den hiç bahsetmedin!</strong></p><p>Diyecek olursanız… Bu kısım hakkında spoiler vermek niyetinde değilim. Ancak şöyle minik bir bilgi bırakabilirim. Engin Geçtan, Freud’un öncülük ettiği <a href="http://www.istanbulpsikanalizdernegi.com/tr/psikanaliz/psikanaliz-nedir">Psikanaliz</a> yöntemiyle tedavi üzerine kendi yaşantısından, hastalarından çeşitli örnekler vererek varoluş ile psikiyatri konularını ustaca harmanlıyor.</p><p><strong>Sonuç itibariyle…</strong></p><p>Kitap yukarıda da bahsettiğim üzere, alan dışı okurlar için de oldukça anlaşılır ve akıcı bir dile sahip.</p><p>Mutlu okumalar :)</p><p>H@ppy</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e813b07cf8e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İklim Değişikliği Konusunda Neden Anlaşamıyoruz? — Mike Hulme]]></title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu/i%CC%87klim-de%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi-konusunda-neden-anla%C5%9Fam%C4%B1yoruz-mike-hulme-7fc9199105aa?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7fc9199105aa</guid>
            <category><![CDATA[i̇klim-değişikliği]]></category>
            <category><![CDATA[kitap-i̇ncelemesi]]></category>
            <category><![CDATA[mike-hulme]]></category>
            <category><![CDATA[kyoto-protocol]]></category>
            <category><![CDATA[küresel-isınma]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Büşra Mutlu İpek]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 26 Sep 2020 23:43:49 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-26T23:43:49.773Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>İklim Değişikliği Konusunda Neden Anlaşamıyoruz? — Mike Hulme</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*V7F_dW78hZZkRa4Wp-imFg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*kVT6qN4KiDQTUJbuueGfdA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*hU5n_a8Qi8FJ-q7qd79uIw.jpeg" /><figcaption>IPA’nın düzenlediği, hava, toprak ve su kategorilerinde fotoğraf yarışmasında birincilik ödüllerini alan fotoğraflar (incelemek için lütfen <a href="https://www.photoawards.com/winners-of-climate-change-competition/">tıklayın</a>)</figcaption></figure><p>Çok kritik bir dönemden geçtiğimiz aşikar. Meydana gelen birçok olağanüstü doğa olayını televizyondan, sosyal medyadan veya çeşitli yayın organlarından seyrediyoruz. Hatta birebir yaşıyoruz. İklim değişikliği artık kendini daha bariz bir şekilde hissettirmeye başladı. Bunun ne kadar farkındayız? ‘Küresel ısınma’, ‘sera etkisi’, ‘ozon tabakası’ gibi konu başlıkları, popüler kültür söylemleri arasından sıyrılıp, felaket senaryoları yazan ve çözüm üretmek yerine kaos ortamı yaratmaya çalışan birçok uzman, yazar ve araştırmacı tarafından hunharca kullanılmaya başlandı. Pekala, insanların uyarılması gerekiyor. Ancak, bu konuda bilinçlendirme çalışmaları, yaşadıkları coğrafyadan bağımsız, genel geçer yöntemlerle yapılamaz. İşte bu noktada, ciddi araştırmalar sonucu derlediği çalışmalarını kitap haline getiren Mike Hulme devreye giriyor.</p><p><strong><em>‘İklim Değişikliği Konusunda Neden Anlaşamıyoruz?’</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/255/1*HCS_xiXjPtsRH0yNyOqfvA.jpeg" /></figure><p>Aslında çok spesifik bir konu olmakla beraber, konuya olan ilgim kitabı daha da içselleştirerek okumama neden oldu. Yazar kitabında, doğa olaylarının olumsuz seyretmesi veya bununla ilgili matematiksel veriler üzerinden konuşmak yerine, okuru daha çok iklim değişikliğinin toplumsal, sosyo-ekonomik, inanç, korku ve değerler perspektifinden bakmasına yardımcı olmuştur.</p><p>Kitabın başlarında ilgi çekici olan kısım ‘İklim Değişikliğinin Soyağacı’ başlığı altında. Ne zaman iklim değişikliği düşüncesi tohumlarını atmış ve insanların bu konuda düşünmeye sevk etmiş, bunu gerçekten merak etmiştim. Bu kısımda Hugh Williamson’ın bir konuşması göze çarpıyor. 1760&#39;ta (yılı özellikle belirtmek istedim) yaptığı bir konuşmada son kırk yada elli yıl içinde yazların daha serin kışların ise daha yumuşak geçtiğine dikkat çekmiştir. Bu durumu, Avrupalıların (ilk Amerikan sömürgecileri) kıtayı keşfiyle birlikte kıyı şeridinde bulunan ormanlık alanlarda yaptıkları zaiyatla bağdaştırmıştır. Baktığınız zaman 18. yüzyılda geçen bu konuşmadan yüzyıllar sonra, 21. yüzyılda hala aynı konu konuşulmakta.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*nHPcFfV_GfzYjozScCD-xw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*EdYeTVtBdiV3ObJ2LgkXkA.jpeg" /><figcaption>Daha fazla resim için lütfen <a href="https://www.photoawards.com/winners-of-climate-change-competition/">burayı</a> ziyaret edin.</figcaption></figure><p><strong>Bunun yanında işin çok daha enterasan bir yönüyle daha karşılaşıyoruz ‘<em>İklimi ele geçirme!’</em>.</strong></p><p>1800&#39;lerin sonlarına doğru Amerikalı emekli bir general ve bir patent avukatının ‘sarsıntı kuramı’ diye adlandırılan bir kuram kullanarak akla hayale gelmeyecek bir girişimde bulunmuşlardır.</p><p>Amerikan kongresi ise, havanın değişken durumunu korumak amacıyla atmosferde büyük patlamaların gerçekleştirildiği 1891 yılında yapılan bu deneye 10.000 dolar tahsis etmiştir. Ancak proje devam edemeden sonlanmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/308/1*PVh7zZxsPBYdBb1yurE51Q.png" /></figure><p><strong><em>Yapılan anlaşmaların ülkelerin çıkarlarına ters düşmesi…</em></strong></p><p>Şimdiye kadar yapılmış birçok anlaşma küresel ısınma konusunda insanları bilinçlendirerek, ülkelerin ortak bir paydada hareket etmesini sağlamak yönündeydi. En etkili ve dirençli olan anlaşma hepimizin bildiği gibi <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Kyoto_Protokol%C3%BC#:~:text=Kyoto%20Protokol%C3%BC%2C%20k%C3%BCresel%20%C4%B1s%C4%B1nma%20ve,De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi%20%C3%87er%C3%A7eve%20S%C3%B6zle%C5%9Fmesi%20i%C3%A7inde%20imzalanm%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r.">Kyoto P</a>rotokolüdür.</p><p>Ancak uzun bir süre bazı ülkeler, çıkarlarına ters düşmesi dolayısıyla anlaşmalardan geri çekilmişlerdir. Ülkelerin bu anlaşmaları görmezden gelmelerinin sebepler zinciri kitapta ayrıntılı bir şekilde anlatılıyor.</p><p>Dikkat çeken birçok unsur var. Küresel ısınmayı önlemek için ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakabilmek için ayrılması gereken bütçe konusu. Ya şu anda kendimizden feragat ederek lükslerden vazgeçerek gelecek nesillerin refahını sağlayacağız, ya da kendi refahımızı ön planda tutarak bu durumu görmezden geleceğiz. Çoğu devlet anlık durum üzerinden yola çıkarak, gelecek nesillerin refahından sorumlu olmadıklarını belirterek anlaşmalardan çekilmişlerdir. Bununla birlikte karbon ve zararlı gaz salınımı konusu var. Her insanın atmosfere gönderdiği zararlı gazların limiti olması gerektiği üzerinde durulmuştur. Bunun için her ülkede yaşayan insanların ülkenin yüz ölçümü göz önünde bulundurularak küçük bir hesapla günlük ortalama zararlı gaz salınımı belirlenmiş ve bunun aşılmaması kararı alınmıştır. Bunu kısmen uygulayan ülkelerde kısmi iyileşmeler gözlenlenmiştir. İşte bu noktada insanların bilinçlendirilmesi devreye giriyor.</p><p>Yine yazar, bilinçlendirme konusunu birçok açıdan ele almış. Bunlardan birkaçı dini hassasiyetler ve öncü insanlar. Dini hassasiyetleri yüksek olan insanların, dini liderleri tarafından bilinçlendirilmesi gerektiği üzerinde durmuş. Bunun yanında, devlet başkanlarının veya bilim adamlarının insanların hassasiyetleri doğrultusunda onlara öncülük etmesi gerektiği üzerinde durmuş. Ancak bunun yeterli gelmediği yönünde de kayda değer örnekler üzerinden fikirlerini dile getirmiş.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*2ROi1VkrP_faW_EWUHDCgw.jpeg" /><figcaption>Kyoto Sözleşmesi Aralık 1997’de Japonya’nın Kyoto şehrinde yapılmıştır. <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Kyoto_Protokol%C3%BC">Ancak 2005&#39;te yürürlüğe girebilmiştir</a>.</figcaption></figure><p>Sonuç itibariyle, ortak bir yönde ilerleme çabaları sürse dahi ekonomik parametreler, ülkelerin sürdürülebilir refahını düşünmesi, halkaların geleneksel yapısı, ülkelerin küresel ısınmaya ve iklim değişikliğine yönelik ciddiyet konusunu sorgulamamıza yol açıyor. Halbuki bu durumun önüne geçmek için gerekli genel geçer şartların ortak kabul görmüş, kalıcı ve tavizsiz versiyonu olan Kyoto Protokolü’ne layıkıyla riayet edilmesi gelecek için daha güzel bir yatırım olacaktır.</p><p>Bundan sonra sözü Mike Hulme’ye bırakıyorum…</p><p>Mutlu okumalar,</p><p>H@ppy</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7fc9199105aa" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[TÜFEK, MİKROP ve ÇELİK]]></title>
            <link>https://medium.com/@rbusramutlu/t%C3%BCfek-mi%CC%87krop-ve-%C3%A7eli%CC%87k-a013c16353a2?source=rss-cdaa0eb8dd66------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a013c16353a2</guid>
            <category><![CDATA[kitap-i̇ncelemesi]]></category>
            <category><![CDATA[jared-diamond]]></category>
            <category><![CDATA[kitap-önerisi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Büşra Mutlu İpek]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 09 Sep 2020 15:37:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-12T21:40:05.504Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>TÜFEK-MİKROP-ÇELİK</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/768/1*LvlJ8psXKVl9yMilEcQfEA.jpeg" /></figure><p>Jared Diamond’ın mükemmel kitabı. Kitabı henüz bitirdim. Dünya ve insanlık hakkında var olan enteresan bilgiler biriktirdiğimi farkettim. Ve bunları özetle paylaşmak istiyorum.</p><p>İnsanların avcılık ve toplayıcılıktan nasıl yerleşik hayata geçtikleri, bitkilerin ve hayvanların evcilleştirilme süreçleri, kuzey-güney ve doğu-batı doğrultusunda gelişim süreçlerinin farklılıkları, bereketli hilalde ve çevresinde tarımın nasıl geliştiği, Eski Dünya ve Yeni Dünya insanları arasında geçen olaylar; salgınlar, savaşlar, ticaret, sömürgeleştirme süreci gibi daha birçok olay kitapta anlatılan arasında.</p><p><strong>Kitabı okumayı düşünüyorsanız faydalı olacağını düşündüğüm minik bir tavsiye:</strong></p><p>Önünüzde mutlaka bir harita olsun (<a href="https://www.google.com/maps/">google-maps</a> harika olur). Bir de okuduğunuz bölümde ağırlıklı olarak bahsedilen ülkenin geleneksel müziği sizi alıp götürüyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*qdRqqhCOTzRkFXiWD_ukOQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/900/1*GSB4V6UtO9J0GbUChlCNKA.jpeg" /><figcaption>(1)Yeni Gine yerlileri (2) Avustralya yerlileri Aborjinler</figcaption></figure><p>Avustralyalılar ve Yeni Gineliler arasındaki farklar özellikle dikkatimi çeken kısım oldu. Yazar kitapta bu iki ülke insanlarının yaşam tarzlarını, izole hayatlarını sade bir güzellikte açıklıyor. Öyle ki, bunun tüm dünyada meydana gelen olaylar için örnek teşkil ettiğini göreceksiniz. Bundan yaklaşık 10.000 yıl önce Avustralya ve Yeni Gine’yi birbirinden ayıran Arafura Denizi sonrası oluşan Torres Boğazı adaları üzerinden gen alışverişi seyrek de olsa gerçekleşmiş. Ancak bu oluşumdan önce, Pleistosen Bölüm’de -insanlığın gördüğü tek buzul çağı- Avustralya ve Yeni Gine tek bir kıta görünümünde birleşik durumdaymış. Aşağıda 2 numaralı resimde yeşil ile boyanmış kısım daha önceki kara parçasının büyüklüğünü gösteriyor aslında.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pQFmOIaQEAzYqBLrk1Fw6Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/796/1*83IJZTyggzs9dTDwdZkRIg.jpeg" /><figcaption>(1) İnsanlığın gördüğü ilk buzul çağı — Pleistosen (2) Pleistosen öncesi ve sonrası Avustralya ve Yeni Gine’nin durumu</figcaption></figure><p>Arafura Denizi, kara parçalarını ayırdıktan sonra insanlar arasındaki etkileşimde de ayrılıklar olmuş. Ancak önceki hikayeye bakıldığında yani bütün bir kara parçasıyken yine insanlar arası etkileşim çok da beklenen seviyede olmamış. Bunun nedenleri arasında önemli ölçüde kıtanın coğrafi yapısı yer almakta. Yeni Gine’nin kıyı şeridi yaşama daha elverişli iken deniz seviyesinden yukarı doğru çıkıldığında oraya adapte olmuş yerli sayısının da daha az olduğu görülmüş. Yeni Gine’de yerleşim bu yüzden ağırlıklı olarak kıyı şeridinde olmuş. Avustralyaya bakıldığında iklimi çok daha farklı ve tarıma elverişsiz kurak arazilerden oluşan bir kara parçası. Anladığım kadarıyla her iki ülkenin insanları da içe dönük bir hayat tarzı benimsemişler. Avcılık ve toplayıcığın yanında tarıma elverişli olan alanları da değerlendirmişler. Ancak Avrupalılar keşif için geldiklerinde işlerin seyri değişmiş. Genellikle, keşif amacıyla(!) ayak bastıkları topraklarda aradıkları, onlar için ilk ve en önemli olan nokta yerleşik hayatın devamı için tarım yapmak. Keşif sırasında Avrupalılar Yeni Gine’nin tarıma engel olan, geçit vermeyen yüksek dağlarının yerine, nispeten bu konuda kendilerine daha elverişli görünen Avustralya’yı tercih etmişler. Tabii ki kaçınılmaz olarak geldiklerinde mikroplarını da beraberlerinde getirmişler. Hızlıca özetlemek gerekirse, taşıdıkları mikroplar salgın hastalıklara yol açtığı için yerlilerin ölümüne sebep olurlar. Bunun yanında kabile savaşları gibi küçük çaplı çatışmalarla yerlilerin düzenini bozarak, keşfettik(!) dedikleri toprakları zorla kendi zimmetlerine geçirmeye çalışmışlardır. Ancak, bu strateji her durumda geçerli olmamış. Şöyle ki,</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/616/1*IqDD6vw7blmFKzC59RDGig.jpeg" /><figcaption>Kitabın kapağındaki resim- Atahualpa’nın yenilgisi ve Pizarro</figcaption></figure><p>Yeni Dünya’nın yani Amerika kıtasının keşfiyle Inka İmparatoru Atahualpa’nın İspanyol işgalci komutan Pizarro tarafından öldürülmesinden sonra yerleşmeye başlamışlar. Bunu fırsat bilen ve kendilerine pay almak isteyen diğer Avrupa ülkeleri Pizarro kadar şanslı değilmiş. Çünkü onun karşısına her ne kadar büyük bir ordu çıkmış olsa da Atahualpa’nın hırsı ve kabileler arasındaki birlik yoksunluğu, durumunu avantaja çevirmesine neden olmuş. Toprak sahibi olma düşüncesiyle yola çıkan çoğu Avrupalı gittikleri bölgelerin coğrafyasına uyum sağlayamamış; ya salgın hastalıklara yakalanmış yada güçlü birliklerin saldırılarına uğramışlar. Sonuç olarak tutunamamışlar ve geri dönmek durumunda kalmışlar.</p><p>Bu ve bunun gibi dünyanın tanık olduğu daha birçok olay kitapta akıcı bir üslupla işleniyor. Daha fazla ayrıntı vermek istemem :) . Mutlaka kendinizi o ana gönderip okuyun nacizane tavsiyem.</p><p>Mutlu okumalar…</p><p>H@ppy</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a013c16353a2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>