<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by SabinaJafarzade on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by SabinaJafarzade on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@sabinajafar533?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*TH42eSEQnjB_oVKGqSDung.jpeg</url>
            <title>Stories by SabinaJafarzade on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 03:38:26 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@sabinajafar533/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Cloud PAM: Hibrid və Multi-Cloud Mühitlərdə Səlahiyyətli İstifadəçi İdarəsi (PART 2)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/cloud-pam-hibrid-v%C9%99-multi-cloud-m%C3%BChitl%C9%99rd%C9%99-s%C9%99lahiyy%C9%99tli-i%CC%87stifad%C9%99%C3%A7i-i%CC%87dar%C9%99si-part-2-3a6689aaf6eb?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3a6689aaf6eb</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 27 Mar 2026 21:12:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-27T21:12:34.542Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>PAM ilə bağlı məqaləmin ardı olaraq bu gün cloud-da PAM mövzusu barəsində danışmaq istəyirəm. Ümumiyyətlə, bu günkü gündə cloud-un vacibliyini hər kəs demək olar ki mənimsəyib. Müasir şirkətlər, məlumatların uzaqdan idarəsi və çoxlu işçi yerlərinin təhlükəsizliyini təmin etməkdə çətinlik çəkir. Ənənəvi serverlər və on-premises infrastruktur bu ehtiyaclara cavab verməkdə yetərsiz qalır. Bu problemlərin həlli üçün bulud texnologiyaları geniş istifadə olunur.<br>İlk bulud xidmətləri 2000-ci illərin əvvəllərində meydana çıxsa da, son 10 ildə bulud əsaslı infrastruktur və xidmətlər sürətlə yayılmağa başladı. Bu texnologiya şirkətlərə fiziki serverlərdən asılı olmadan məlumatlarını saxlamaq və idarə etmək imkanı verir.</p><p>PAM haqqında məlumatları bu məqalənin birinci hissəsində vermişdim, əgər istəyirsinizsə link-ə keçid edib oxuya bilərsiniz. <br><a href="https://medium.com/p/30e2f4897c56">https://medium.com/p/30e2f4897c56</a></p><h3>Cloud PAM nədir?</h3><p>Cloud PAM, ənənəvi on-premises PAM infrastrukturunu bulud mühitinə köçürərək, istifadəçi icazələrini və parolları daha effektiv idarə etməyə imkan verir. Bulud əsaslı PAM həlləri, avtomatlaşdırılmış parol dövrü, çoxfaktorlu autentifikasiya və istifadəçi fəaliyyətinə əsaslanan dinamik icazələr təqdim edir. Müasir müəssisələrin əksəriyyəti cloud əsaslı tətbiqlərdən istifadə etsə də, <strong>Cloud PAM</strong> həlləri hələ də geniş yayılmayıb. IT komandaları üçün cloud PAM-ın tətbiqi, digər cloud miqrasiyaları ilə birlikdə təhlükəsizliyin daha səmərəli qorunmasını təmin edir.</p><p><strong>Cloud Computing</strong>, müəssisələrin miqyasını elastik və asanlıqla artırmaq və ya azaltmaq imkanı verir. Həmçinin, çoxsaylı M2M (machine-to-machine) hücumlarına qarşı ən təsirli müdafiəni təmin edir.</p><h3>Əsas Cloud PAM anlayışları</h3><ul><li><strong>Software-as-a-Service (SaaS):</strong> Third-party proqram təminatı vasitəsilə təqdim olunan bulud proqramlarıdır. PAM həlləri SaaS elementlərindən istifadə edərək <strong>third-party credentials management</strong> həyata keçirir.</li><li><strong>Infrastructure-as-a-Service (IaaS):</strong> On-premises cihazlar və ya cloud əsaslı xidmətlər (serverlər, yaddaş) kimi infrastruktur vasitəsilə məlumatların saxlanmasını və idarəsini təmin edir.</li><li><strong>PAM-as-a-Service (PAMaaS):</strong> Cloud-da PAM-ın tətbiqi üçün <strong>third-party providers </strong>SaaS və IaaS üstünlüklərini birləşdirərək hibrid və multi-cloud mühitində idarəetməni asanlaşdırır.</li></ul><h3>“Cloud-da PAM” və “Cloud üçün PAM” arasındakı fərq</h3><ul><li><strong>Cloud-da PAM:</strong> Ənənəvi PAM infrastrukturunu tamamilə cloud-da əvəz etməyi hədəfləyir və hibrid cloud və multi-cloud xidmətlərindən istifadə etməklə yeni təhlükəsizlik texnologiyalarını tətbiq edir.</li><li><strong>Cloud üçün PAM:</strong> Mövcud PAM həllinin cloud əsaslı tətbiqlər üçün istifadə olunmasını nəzərdə tutur.</li></ul><p>Bu cümlələri daha aydın formada izah edim:</p><p><strong>Cloud-da PAM:</strong> Siz bütün ofisi cloud-a köçürürsünüz və sistem orada işləyir.</p><p><strong>Cloud üçün PAM:</strong> Siz köhnə ofis sistemi ilə cloud tətbiqlərinə giriş verirsiniz, amma sistem hələ cloud-a uyğun deyil. Yəni PAM cloud-a köçürülməyib, sadəcə cloud proqramlarına tətbiq olunur.</p><p>İndi isə Cloud-da PAM-ın arxitekturasına baxaq:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/874/1*e-5aYs0GJcxYEgPAKM4jfw.png" /></figure><p>Birinci yəni, sol hissə də <strong>Müştəri Mühiti (Customer Environment) </strong>yerləşir. <br>Bu hissədə müəssisənin daxili sistemləri və istifadəçilər yerləşir:</p><ul><li><strong>İstifadəçilər (Users):</strong> Resurslara daxil olmaq istəyən şəxslər.</li></ul><p><strong>Enterprise Resources: Müəssisənin daxili idarəetmə və təhlükəsizlik sistemləri:</strong></p><ul><li><strong>Active Directory (AD):</strong> İstifadəçi hesablarının idarəsi.</li><li><strong>RADIUS:</strong> İstifadəçi autentifikasiyası.</li><li><strong>SIEM:</strong> Təhlükəsizlik və log monitorinqi.</li></ul><p><strong>Target Systems &amp; Applications: İstifadəçilərin daxil olacağı resurslar:</strong></p><ul><li>Web tətbiqlər</li><li>Şəbəkə cihazları</li><li>Serverlər</li><li>Bulud infrastrukturu</li></ul><h3>Connector Server</h3><p>Connector Server, müştəri mühitini cloud PAM ilə birləşdirən “körpü”dür:</p><ul><li><strong>Secure Tunnel Client:</strong> HTTPS, RDP, SSH kimi protokollarla şifrəli əlaqə yaradır.</li><li><strong>Windows Connector:</strong> Müştəri resurslarına təhlükəsiz giriş təmin edir</li></ul><p>Connector Server olmadan cloud PAM sistemləri birbaşa daxili sistemlərə daxil ola bilməz. Bu server həm təhlükəsizliyi artırır, həm də idarəetməni mərkəzləşdirir.</p><h3>Privilege Cloud Service</h3><p>Cloud PAM serverləri (privilege cloud) istifadəçilərin girişlərini mərkəzləşdirilmiş və təhlükəsiz şəkildə idarə edir:</p><ul><li><strong>Web Portal:</strong> İstifadəçilərin bulud üzərindən resurslara giriş etdiyi interfeysdir.</li><li><strong>Secure Tunnel Backend:</strong> Daxili resurslara təhlükəsiz və şifrəli bağlantı təmin edir.</li><li><strong>Vault:</strong> Bütün parol və icazə məlumatlarını saxlayır.</li></ul><p>Bu hissə bulud PAM-ın “ağlı”dır - bütün icazələri, parolları və autentifikasiya proseslərini idarə edir.</p><h3>İş prinsipi addım-addım</h3><ol><li>İstifadəçi HTTPS vasitəsilə cloud PAM portalına daxil olur.</li><li>Connector Server müştəri daxili resursları ilə şifrəli tunel yaradır.</li><li>Cloud PAM:</li></ol><ul><li>Parolları avtomatik dövr edir</li><li>Multi-factor autentifikasiya tətbiq edir</li><li>İcazələri dinamik olaraq istifadəçi fəaliyyətinə uyğun tənzimləyir</li></ul><ol><li>İstifadəçi yalnız icazəsi olan resurslara təhlükəsiz giriş əldə edir.</li></ol><p>Cloud PAM istifadəçini, müştəri resurslarını və bulud serverini <strong>təhlükəsiz, mərkəzləşdirilmiş və avtomatlaşdırılmış</strong> şəkildə birləşdirir.</p><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3a6689aaf6eb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Privileged Access Management (PAM): Arxitektura və İnteqrasiya Perspektivi (PART 1)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/privileged-access-management-pam-arxitektura-v%C9%99-i%CC%87nteqrasiya-perspektivi-30e2f4897c56?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/30e2f4897c56</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Mar 2026 20:21:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-27T19:17:27.848Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bu gün məqaləmdə PAM haqqında müəyyən qədər məlumat paylaşacam. Məqsədim texniki detallar deyil, daha çox PAM-ın enterprise mühitlərdə nə qədər vacib olduğunu vurğulamaqdır. Hələ də bir çox təşkilatda PAM bəzən sadəcə “video recorder” kimi və ya audit zamanı “Bəli, biz PAM istifadə edirik” deyə təqdim olunur. Amma əslində, PAM infrastruktura tam inteqrasiya olunmadıqda, privileged hesabların idarəsi və monitorinqi kifayət qədər effektiv olmur. Bu məqalədə mən həm bu məsələlərdən, həm də PAM-ın doğru şəkildə tətbiqinin önəminə toxunmaq istəyirəm.</p><p>Privileged Access Management (PAM), yəni <strong>əlavə imtiyazlara sahib hesabların idarəsi</strong>, müasir təşkilatlar üçün kritik bir təhlükəsizlik həllidir. Hər bir enterprise mühitində müəyyən istifadəçilər və sistemlər adi hesablar kimi deyil, yüksək səviyyəli imtiyazlarla işləyir — serverlərə giriş, məlumat bazalarına çıxış, və ya şəbəkə infrastrukturunun idarəsi kimi. PAM bu yüksək imtiyazlı hesabları mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə edir, onların girişini nəzarətdə saxlayır, sessiyaları monitor edir və təhlükəsizlik risklərini azaldır.</p><p><strong>İstifadə olunan privileged hesab nümunələri:</strong></p><p><strong>Super user hesabı</strong></p><ul><li>IT administratorları tərəfindən istifadə olunan güclü bir hesabdır. Sistem və tətbiqlərdə konfiqurasiyalar etmək, istifadəçiləri əlavə etmək və ya silmək, eləcə də məlumatları idarə etmək üçün istifadə olunur.</li></ul><p><strong>Domain administrator hesabı</strong></p><ul><li>Bütün iş stansiyaları və serverlər üzərində geniş imtiyazlara sahib olan hesabdır. Bu hesablar adətən az sayda olur, amma şəbəkədə ən geniş və güclü giriş imkanlarını təmin edir.</li></ul><p><strong>Local administrator hesabı</strong></p><ul><li>Kompüter və ya endpoint üzərində istifadə olunan local hesabdır. Bu hesab vasitəsilə istifadəçilər öz cihazlarında dəyişikliklər edə və idarəetmə əməliyyatları həyata keçirə bilirlər.</li></ul><p><strong>SSH key</strong></p><ul><li>Kritik sistemlərə birbaşa root səviyyəsində giriş təmin edən təhlükəsiz giriş metodudur. Root hesabı Linux və Unix tipli əməliyyat sistemlərində bütün əmrlər və fayllara çıxış imkanı verir.</li></ul><p><strong>Emergency hesab</strong></p><ul><li>Təhlükəsiz sistemlərə fövqəladə vəziyyətlərdə administrativ giriş imkanı verən hesabdır. Bəzən “firecall” və ya “break glass” hesabı kimi də adlandırılır.</li></ul><p><strong>Privileged business user</strong></p><ul><li>IT xaricində işləyən, lakin maliyyə, İnsan Resursları (HR) və ya marketinq sistemləri kimi həssas sistemlərə giriş imkanı olan istifadəçilərdir.</li></ul><h4><strong>Non-Human privileged hesab nümunələri</strong></h4><p><strong>Application account</strong></p><ul><li>Bu hesablar konkret tətbiq proqramlarına aid olur və tətbiqin idarəsi, konfiqurasiyası və ya istifadəçi girişlərinin nəzarəti üçün istifadə edilir.</li></ul><p><strong>Service account</strong></p><ul><li>Proqramlar və xidmətlər əməliyyat sistemi ilə qarşılıqlı əlaqədə olmaq üçün bu hesabları istifadə edir. Bu hesablar əməliyyat sisteminə giriş və onun parametrlərini dəyişmək imkanını təmin edir.</li></ul><p><strong>SSH açarı</strong></p><ul><li>Avtomatlaşdırılmış proseslər də SSH açarlarını istifadə edərək sistemlərə root səviyyəsində təhlükəsiz giriş əldə edə bilər.</li></ul><p><strong>Secret (Gizli açarlar)</strong></p><ul><li>DevOps komandaları tərəfindən istifadə olunan bir termindir. Buraya SSH açarları, API açarları və digər xüsusi identifikatorlar daxildir. Bu vasitələr sistemlərə və tətbiqlərə privileged giriş imkanı verir.</li></ul><h3>Privileged Hesablardan İstifadə Edilən Məşhur Təhlükəsizlik Pozuntuları</h3><p>Xüsusilə bu hadisələrə toxunmaq istəyirəm çünki bu hadisələr məqaləmin ən əsas xülasəsini bildirir: Son on ildə bir çox ciddi təhlükəsizlik pozuntuları privileged hesabların sui-istifadəsi ilə əlaqələndirilir. Məşhur nümunələr arasında Terry Childs və Edward Snowden hadisələri, Yahoo!-nun böyük məlumat sızıntısı, ABŞ-ın Kadrlar İdarəsinin (Office of Personnel Management) kütləvi pozuntusu, Bangladesh Bank hücumu, Ukrayna enerji şəbəkəsinə yönəlmiş kiberhücum və geniş mediada işıqlandırılmış Uber sızıntısı yer alır. Bu hadisələrin ortaq cəhəti ondan ibarət idi ki, hücumçular privileged hesabları ələ keçirərək kiberhücumları planlayıb, koordinasiya edib və icra etmişdilər. Bu nümunələr göstərir ki, yalnız bir privileged hesabın sui-istifadəsi böyük miqyaslı təhlükələr yarada və təşkilatın əməliyyatlarını ciddi şəkildə poza bilər.</p><p>İndi isə keçid edək <strong>enterprise mühitində privileged hesabların təhlükəsiz idarəsi, sessiyaların monitorinqi və risklərin effektiv idarə olunması üçün istifadə olunan lider PAM təhlükəsizlik platformasına</strong>, yəni CyberArk-a. Bu hissədə platformanın əsas komponentləri və arxitekturası haqqında ətraflı danışacağıq.</p><p>PAM-ın “ölməsi” mövzusundakı müzakirələr əslində yanlış yanaşmadır. <strong>Palo Alto Networks</strong>-in <strong>CyberArk</strong> alışı, PAM-ın təkcə bir şifrə idarəetmə həlli deyil, <strong>tam inteqrasiya olunmuş təhlükəsizlik platforması</strong> olduğunu göstərir. Bu, PAM-ın əslində necə inkişaf etdiyini və gələcəkdə hansı rolu oynayacağını ortaya qoyur.</p><p>Bu şəkilə diqqət etsək, PAM-ın addım-addım inkşafını görə bilərik</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ir_1OKGNR-Pf4Yc_ZQPbJQ.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*fZpPfhmLhK0q4OGp.png" /></figure><p>Deməli, biz burada hansı komponentləri görürük: PVWA, PTA, CPM, PSM və Vault. <br>İlk növbədə başlayaq <strong>PVWA</strong>- yəni <strong>Password Vault Web Access</strong> ilə</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MTaNsaqaBWdXOxJHiOdfVQ.png" /></figure><p>CyberArk PAM arxitekturasında <strong>web-based interfeys</strong> rolunu oynayan əsas komponentlərdən biridir. Onun əsas məqsədi <strong>privileged hesablar üzərində təhlükəsiz idarəetmə və nəzarət</strong> təmin etməkdir. Bu komponentin bir sıra funksiyaları var. <br><strong>Privileged Hesablara Giriş</strong></p><ul><li>IT administratorları, auditorlar və digər səlahiyyətli istifadəçilər PVWA vasitəsilə <strong>mərkəzləşdirilmiş və təhlükəsiz şəkildə</strong> privileged hesablarla işləyə bilirlər.</li><li>Burada HTTPS kimi şifrələnmiş protokollar vasitəsilə təhlükəsiz giriş təmin olunur.</li></ul><p><strong>Şifrə və Credential Management</strong></p><ul><li>PVWA istifadəçilərə <strong>Vault-da saxlanılan şifrələrə və digər credential-lara</strong> çıxış imkanı verir. Bu çıxış tam audit olunur və təhlükəsiz şəkildə log-lanır.</li></ul><p><strong>Sessiyaların İdarəsi və Nəzarət</strong></p><ul><li>Sessiyalar PVWA üzərindən başlaya və dayandırıla bilər.</li></ul><p><strong>Access Approval və Workflow</strong></p><ul><li>PVWA privileged hesablar üçün <strong>access request və approval workflow-larını</strong> dəstəkləyir. Hər hansı istifadəçi hesabı işlətmək istədikdə, sistem əvvəlcə icazəni yoxlayır və yalnız təsdiqləndikdən sonra giriş təmin edir.</li></ul><p><strong>Audit və Uyğunluq (Compliance)</strong></p><ul><li>PVWA bütün fəaliyyətləri log-layır və SOC, audit və təhlükəsizlik komandaları üçün hesabatlar təqdim edir. Bu, audit və uyğunluq tələblərinə cavab vermək üçün vacibdir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KUYphBEx9aLNETQ0nbaCUg.png" /><figcaption>PVWA arxitekturası</figcaption></figure><p>Bu şəkil <strong>CyberArk PAM arxitekturasında PVWA komponentinin high-availability (HA) və load balancing quruluşunu</strong> göstərir. Şəkilə əsasən deyə bilərik ki, İstifadəçilər PVWA web interfeysi ilə Vault-da saxlanılan şifrələrə və sessiyalara çıxış əldə edirlər. Load balancer PVWA serverləri arasında trafiki bərabər paylayır. Məqsəd: HA (high availability), performansın optimallaşdırılması və single point of failure-in qarşısını almaqdır.<br><strong>PVWA Nüsxələri (PVWA1, PVWA2, PVWA3, PVWA4) — </strong>PVWA serverləri <strong>multi-node HA mühitində yerləşdirilib</strong>. Hər bir PVWA node HTTPS üzərindən istifadəçilərə xidmət göstərir. Node-lar eyni Vault-a qoşulur, beləliklə bütün şifrələr və sessiya məlumatları mərkəzləşdirilmiş şəkildə saxlanılır. Əgər bir node xətaya düşsə, load balancer istifadəçiləri digər PVWA node-lara yönləndirir.</p><p>Vault PVWA node-ları üçün mərkəzi şifrə və credential repository rolunu oynayır. PVWA vasitəsilə istənilən node Vault-a qoşularaq privileged hesab məlumatlarına təhlükəsiz çıxış təmin edir.</p><p>Növbəti mərhələ isə CyberArk arxitekturasında olan digər bir komponent <strong>PTA (Privileged Threat Analytics)</strong>-dir.</p><p>Yalnız sessiyaların monitorinqi və şifrələrin mərkəzləşdirilmiş idarəsi kifayət deyil — <strong>anormal fəaliyyətləri aşkar etmək və riskləri proaktiv şəkildə idarə etmək də vacibdir</strong>. Buna görə, CyberArk arxitekturasında <strong>PTA (Privileged Threat Analytics)</strong> kritik rol oynayır. PTA, PVWA və Vault ilə inteqrasiya olunaraq, privileged hesabların istifadəsini real zamanlı izləyir, şübhəli və anormal fəaliyyətləri aşkar edir və SOC komandalarına alert-lər və təhlil məlumatları təqdim edir.</p><p>PTA-in əsas xüsusiyyətlərinə gəldikdə:</p><p><strong>Behavioral Monitoring</strong></p><ul><li>İstifadəçilərin qeyri-adi saatlarda privileged hesab istifadəsini və ya sistem hesablarında gözlənilməz dəyişiklikləri aşkar edir.</li></ul><p><strong>Active Threat Detection</strong></p><ul><li>DCSync hücumları, icazəsiz şifrə dəyişiklikləri və riskli Service Principal Name-ləri (SPN) müəyyən edir.</li></ul><p><strong>High-Risk Session Alerts</strong></p><ul><li>PSM (Privileged Session Manager) ilə inteqrasiya olunaraq sessiyaları risk ballarına görə qiymətləndirir və nəzərdən keçirilmək üçün işarələyir.</li></ul><p><strong>Unmanaged Account Detection</strong></p><ul><li>CyberArk vasitəsilə idarə olunmayan privileged hesabları müəyyən edir.</li></ul><p>PTA inteqrasiya və tətbiqi haqqında da qısa məlumat verim.</p><blockquote><strong>Deployment</strong>: Ayrı serverdə və ya hardened appliance üzərində quraşdırılır və Vault ilə inteqrasiya olunaraq privileged məlumatları əldə edir.</blockquote><blockquote><strong>Log Sources</strong>: Vault, Domain Controller-lər və SIEM sistemlərindən məlumat toplayaraq əhatəli analiz təmin edir.</blockquote><blockquote><strong>Configuration</strong>:<strong> pasConfiguration.sh</strong> skripti vasitəsilə Primary və DR Vault-lara qoşulur.</blockquote><h4>Sual verə bilərsiz ki, Primary və DR Vault nədir?</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*laDHfCRBeN85tCjISI4vfA.png" /></figure><p>Əslində adından da göründüyü kimi <strong>Primary Vault (Əsas Vault),</strong> <strong>əsas və aktiv Vault</strong>-dur. Bütün istifadəçi sorğuları, şifrə dəyişiklikləri və sessiya məlumatları birbaşa bu Vault vasitəsilə idarə olunur. Bütün PVWA node-ları, PSM və PTA bu Primary Vault-a qoşularaq məlumat əldə edir və sessiyaları izləyir.<br> <strong>DR Vault (Disaster Recovery Vault / Fövqəladə Hallar Vault-u) -</strong>Bu, Primary Vault-un <strong>ehtiyat nüsxəsi</strong>dir və fövqəladə hallar üçün nəzərdə tutulub. Əgər Primary Vault-un işləməsində problem yaranarsa (hardware xətası, şəbəkə problemi və s.), DR Vault aktivləşərək sistemi fasiləsiz işlətməyə imkan verir. DR Vault-da da məlumatlar <strong>synced</strong> olur ki, heç bir məlumat itkisi və ya məlumat boşluğu yaranmasın.</p><p>Növbəti komponent <strong>CPM</strong>-ə keçid edə bilərik.</p><p><strong>Central Policy Manager (CPM)</strong> CyberArk PAM sisteminin əsas komponentlərindən biridir və<strong> privileged hesabların şifrələrinin idarəsini avtomatlaşdırır. </strong>CPM, şifrələrin dövrü dəyişdirilməsi (rotation),<strong> </strong>yoxlanması (verification) və bərpası (reconciliation) kimi funksiyaları avtomatik şəkildə icra edir. İnsan müdaxiləsi olmadan şifrə siyasətlərinin serverlər, verilənlər bazaları və şəbəkə cihazları üzrə tətbiq edilməsini təmin edir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/720/0*ICZ1LXAhsP-eASQd" /></figure><p>CPM-in Əsas Funksiyaları:</p><p><strong>Password Rotation / Management</strong></p><ul><li>CPM təyin edilmiş siyasətlər əsasında <strong>target sistemlərdə şifrələri avtomatik dəyişdirir</strong>.</li></ul><p><strong>Verification</strong></p><ul><li>Vault-da saxlanılan şifrə ilə target sistemdəki şifrənin uyğunluğunu yoxlayır.</li></ul><p><strong>Reconciliation</strong></p><ul><li>Əgər target sistemdəki şifrə itibsə və ya rotation uğursuz olubsa, CPM şifrəni təkrar sıfırlayır.</li></ul><p><strong>Automatic Discovery</strong></p><ul><li>CPM Scanner xidməti vasitəsilə şəbəkədə yeni privileged hesabları tapır.</li></ul><p><strong>Plugin-Based Architecture</strong></p><ul><li>CPM müxtəlif sistemlərlə (Windows, Unix, verilənlər bazaları, cloud və s.) plugin-lər vasitəsilə əlaqə qurur.</li></ul><p>Ayrıca bunu da qeyd edim ki, CPM Vault ilə təhlükəsiz əlaqə zamanı <strong>1858</strong> portundan istifadə edir. <br>CyberArk CPM (Central Policy Manager) yalnız bir serverdə işləmək məcburiyyətində deyil. Birdən çox <strong>CPM node-u</strong> eyni vaxtda işləyə bilər və müəyyən <strong>Safes</strong>-lərdəki şifrələri idarə edə bilər.</p><p>HA (High Availability) prinsipi CPM-də də keçərlidir. <br><strong>Load Balancing: </strong>Şifrələrin avtomatik dəyişdirilməsi və yoxlanması zamanı əməliyyat yükü bütün CPM node-larına paylanır. Bu sayədə bir node çox iş görmək məcburiyyətində qalmır və sistem daha sürətli işləyir.</p><p><strong>Fault Tolerance: </strong>Əgər bir CPM node-u sıradan çıxsa (hardware xətası, server problemi və s.), digər node-lar işi davam etdirir. Bu, şifrələrin idarəsi və PAM funksiyalarının fasiləsiz işləməsini təmin edir.</p><p>Növbəti komponent isə <strong>proxy</strong> kimi fəaliyyət göstərən <strong>PSM</strong>-dir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/565/1*Z5bBhQjmd2euv2dc2BPoYw.png" /></figure><p><strong>PSM</strong>, CyberArk PAM sisteminin əsas təhlükəsizlik komponentlərindən biridir və privileged istifadəçi sessiyalarını izolyasiya etmək, monitor etmək və qeydə almaq üçün nəzərdə tutulub. SSH, RDP və web sessiyaları kimi yüksək imtiyazlı girişlər PSM vasitəsilə idarə olunur. PSM, istifadəçilərin target sistemlərin credential-larını bilməsinə ehtiyac qalmadan sessiyaları təhlükəsiz şəkildə idarə etməyə imkan verən proxy kimi fəaliyyət göstərir. Bu, credential oğurluğu riskini azaldır və compliance tələblərinə cavab verir.<br>PSM-in Əsas Funksiyaları</p><p><strong>Session Recording</strong></p><ul><li>Privileged sessiyaların video formatında qeydi aparılır. Bütün qeyd olunan məlumatlar Vault-da təhlükəsiz şəkildə saxlanılır.</li></ul><p><strong>Isolation and Control</strong></p><ul><li>İstifadəçi endpoint-ləri ilə target sistemləri ayırır və <strong>intermediary proxy</strong> kimi fəaliyyət göstərir.</li></ul><p><strong>Live Monitoring</strong></p><ul><li>Auditorlar və səlahiyyətli şəxslər aktiv sessiyaları real vaxtda izləyə bilirlər.</li></ul><p><strong>Access Options</strong></p><ul><li>PVWA portalı, RDP client və ya HTML5 web browser gateway vasitəsilə sessiyalara qoşulmaq mümkündür.</li></ul><p><strong>Supported Platforms</strong></p><ul><li>Windows, Unix/Linux serverlər və web tətbiqlərinə girişləri idarə edir.</li></ul><p>CyberArk həllinin komponentləri haqqında bu qədər texniki məlumat mənim fikrimcə kifayətdir. İndi isə müəyyən qədər son zamanlarda iş mühitlərində artıq trend halını almış “remote work” prosesində korporativ şəbəkələrə qoşulan zaman PAM-ın əhəmiyyətini vurğulamaq istəyirəm.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kGEiG8hq5M45Z4TEI1XmTA.png" /></figure><p>İşçilər fərqli yerlərdən şəbəkələrə daxil olduqda, həssas məlumatlarla qarşılıqlı əlaqəyə girirlər və bu, bir sıra kibertəhlükəsizlik təhdidləri və icazəsiz giriş risklərini gündəmə gətirir. Bu çətinliklərin öhdəsindən gəlmək üçün <strong>Privileged Access Management (PAM)</strong>, uzaqdan iş mühitlərinin təhlükəsizliyini gücləndirməkdə əsas rol oynayır.</p><p>Artıq bilirik ki, Uzaqdan İşin Təhlükəsizlik Çətinlikləri var:</p><h4>1. Hücum Vektorlarının Artması</h4><p>“Remote work”, təşkilatların qorumağa çalışdığı hücum vektorlarını genişləndirir. İşçilər müxtəlif cihazlar və şəbəkələr vasitəsilə korporativ şəbəkələrə qoşulurlar. Bu yeni cihazlar və şəbəkələr, ənənəvi ofis mühitlərindən fərqli olaraq, bəzən lazımi təhlükəsizlik tədbirlərinə malik olmaya bilər. Bu da yeni zəifliklər və hücum nöqtələri yaradır. PAM, bu hücum vektorlarını daraltmağa kömək edir, beləliklə, yalnız icazəli istifadəçilərin kritik sistemlərə daxil olmalarını təmin edir.</p><h4>2. Paylanmış İşçi Qüvvəsindəki Zəifliklər (Vulnerabilities in Distributed Workforces)</h4><p>Paylanmış işçi qüvvələri, təşkilat daxilində müxtəlif təhlükəsizlik təcrübələrinin və şəxsi cihazların istifadə edilməsinin yaratdığı təhlükəsizlik boşluqlarına səbəb ola bilər. PAM, uzaqdan işləyən işçilərin eyni təhlükəsizlik protokollarına əməl etmələrini təmin edərək bu boşluqları aradan qaldırmağa kömək edir.</p><h4>3. Uzaqdan İmtiyazlı Girişin İdarə Edilməsi</h4><p>Uzaqdan iş mühitlərində işçilər tez-tez yüksək səviyyəli imtiyazlara ehtiyac duyurlar. PAM, bu imtiyazların yalnız lazımi zamanlarda və yalnız müvafiq şəxslərə verilməsini təmin edir. <strong>Just-in-Time (JIT)</strong> giriş üsulu ilə bu imtiyazlar yalnız lazım olduğu müddət ərzində aktiv olur, beləliklə təhlükəsizlik riski azaldılır.</p><h4>Bəs PAM hansı xüsusiyyətləri ilə “remote work” prosesini daha təhlükəsiz edir?</h4><h4>1. Access Control &amp; Credential Management</h4><p>PAM-ın əsas xüsusiyyətlərindən biri <strong>Role-Based Access Control (RBAC)</strong>-dir. Bu xüsusiyyət, uzaqdan işləyən işçilərin yalnız öz rolları üçün lazımi qədər imtiyazlı giriş əldə etmələrini təmin edir. Bununla da <strong>şifrə saxlama</strong> və <strong>avtomatik şifrə yeniləmə</strong> funksiyaları təhlükəsizliyi gücləndirir və şifrə oğurluğu risklərini azaldır.</p><h4>2. Session Management &amp; Monitoring</h4><p>PAM, imtiyazlı sessiyaları izləmək üçün <strong>sessiya qeydləri</strong> və <strong>real vaxt monitorinqi</strong> təmin edir. Bu xüsusiyyətlər, uzaqdan iş mühitində baş verən hər hansı şübhəli fəaliyyətləri aşkar etmək üçün çox faydalıdır.</p><h4>3. Audit &amp; Compliance Management</h4><p>PAM, hər bir imtiyazlı giriş hadisəsinin detallı qeydlərini təmin edir. Bu qeydlər, təşkilatların müxtəlif tənzimləyici standartlara uyğunluğu təmin etməsi və təhlükəsizlik auditlərini asanlaşdırması üçün vacibdir.</p><p>Düşünürəm ki, bunlar PAM anlayışını müəyyən qədər də olsa başa düşmək üçün yetərli idi. İndi isə gələk məqaləmin ən əsas səbəbinə. PAM sadəcə video qeyd cihazı və ya audit-dən daha uğurlu keçmək üçün istifadə olunan bir tool olaraq məhdudlaşmamalıdır. <strong>PAM, təşkilatın təhlükəsizlik mexanizminin mərkəzi bir hissəsi olmalıdır</strong>, çünki imtiyazlı girişlər, hücumçular tərəfindən istifadə olunan ən zəif nöqtələrdən biridir. <strong>Privileged access</strong> sistemlərinin qorunması yalnız logların saxlanması və auditin keçirilməsi ilə bitmir. Əslində, PAM, girişlərin idarə edilməsi, real vaxtda monitorinq, istifadəçi fəaliyyətlərinin analiz edilməsi və təhlükəsizliyin artırılması kimi daha geniş və dərin funksiyaları həyata keçirir. Yuxarıda da sadaladığımız komponentlər bunun ən əsas göstəricisi idi. <br>Məsələn:</p><p><strong>Real vaxtda risklərin qiymətləndirilməsi və təsdiqlənməsi:</strong> PAM, istifadəçinin fəaliyyətini izləyərək yalnız qeyd saxlamaqla deyil, həm də istifadəçinin davranışını təhlil edərək riskləri proaktiv şəkildə aşkarlamağa kömək edir. Bu, xüsusən də <strong>hücum vektorları</strong> və <strong>anormal davranış</strong> üçün vacibdir.</p><p><strong>Avtomatlaşdırılmış müdaxilə:</strong> Təhlükəsizlik pozuntusu aşkar edilərsə, PAM sistemləri dərhal tədbir görməli və məsələn, imtiyazlı istifadəçinin girişini məhdudlaşdırmalıdır. <br>Düşünürəm ki, PAM-ın Bütün İT İnfrastrukturuna İnteqrasiyası vacibdir. PAM yalnız lokal serverlərdə və ya müəyyən tətbiqetmələrdə fəaliyyət göstərən bir alət olmamalıdır. O, bütün İT infrastrukturu ilə inteqrasiya edilməlidir. Hər bir kritik sistemə, tətbiqə və servisə imtiyazlı girişi idarə edən mərkəzi bir sistem yaratmaq lazımdır. Bu, mərkəzləşdirilmiş idarəetmə və proaktiv təhlükəsizlik tədbirləri üçün vacibdir. Digər tərəfdən də PAM çoxşaxəli idarəetmə cihazları ilə əlaqələndirilməlidir. Məsələn, PAM ilə RBAC əlaqələndirmək, imtiyazlı girişlərin yalnız müəyyən edilmiş istifadəçilərə və rollara verilməsini təmin edir. Bu, hətta ən yüksək səviyyəli istifadəçilərin belə yalnız <strong>minimum ehtiyac</strong> ilə işləməsinə kömək edir.<br> Bunu da qeyd edim ki, PAM-ın əsas məqsədi yalnız xarici hücumları deyil, həm də <strong>insider threats</strong> (daxili təhdidlər) və <strong>insan səhvləri</strong> ilə mübarizə aparmaqdır. İmtiyazlı istifadəçilər, təsadüfi səhvlər və ya bilərəkdən təhlükəsizlik boşluqlarından istifadə edərək təşkilata ciddi zərər verə bilər. PAM bu riskləri minimuma endirmək üçün əsas vasitədir. <br>PAM sadəcə hadisələrin baş verməsindən sonra deyil, həm də hadisələrdən əvvəl fəaliyyət göstərməlidir. <strong>Risklərin öncədən müəyyən edilməsi</strong> və <strong>təhlükəsizlik boşluqlarının bağlanması</strong> üçün PAM vasitəsi ilə daha əvvəlcədən tədbirlər görülə bilər. Bu, təşkilatın təhlükəsizliyini <strong>dinamik</strong> və <strong>proaktiv</strong> şəkildə qorumağa kömək edir.</p><p>Bunu da unutmayaq ki, hər bir təşkilatın bir təhlükəsizlik mədəniyyəti var və mənim perspektivimdən bu təhlükəsizlik mədəniyyətini PAM vasitəsilə qurmaq mümkündür. PAM yalnız texnoloji bir həll deyil, həm də təşkilatın <strong>təhlükəsizlik mədəniyyətinin</strong> formalaşmasında böyük rol oynayır. Təşkilat daxilində <strong>imtiyazlı istifadəçilərin</strong> fəaliyyətlərinin izlənməsi və məhdudlaşdırılması, əməkdaşları da təhlükəsizlik tədbirlərinə daha çox diqqət etməyə təşviq edir. Bu, həmçinin<strong> təhlükəsizlik mədəniyyətin gücləndirilməsi</strong> ilə nəticələnir. <br>Bəli belə bir sual da yarana bilər ki, audit PAM-ın var olub-olmadığını yoxlayır. Auditin məqsədi yalnız PAM-ın varlığını təsdiqləmək deyil, bu həllin təşkilatın təhlükəsizliyini effektiv şəkildə qorumağa necə xidmət etdiyini ölçmək olmalıdır. Çünki, PAM-ın tam inteqrasiyası, təşkilatın dinamik təhlükəsizlik və risk idarəetmə strategiyalarının təməlini təşkil edir.</p><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=30e2f4897c56" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Active Directory-də Autentifikasiya Metodları: Kerberos və NetNTLM]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/active-directory-d%C9%99-autentifikasiya-metodlar%C4%B1-kerberos-v%C9%99-netntlm-e46b7ae9bfe7?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e46b7ae9bfe7</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 20 Jan 2026 14:27:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-20T14:27:13.050Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Müsahibələrdə tez-tez rastlaşdığım mövzulardan biri də məhz Active Directory mühitində olan autentifikasiya protokollarıdır.</p><p>Windows domenlərində istifadəçi identifikasiyaları, məlumatların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə <strong>Domain Controller</strong>-lərdə saxlanılır. Bir istifadəçi domen identifikasiyası ilə bir xidmətə daxil olmağa çalışdıqda, həmin xidmət Domain Controller-dən identifikasiyanın<br>düzgünlüyünü təsdiqləməsini tələb edir. Windows domenlərində şəbəkə identifikasiyası üçün iki əsas protokol mövcuddur: <strong>Kerberos və NetNTLM</strong>.</p><p>Gəlin ilk növbədə başlayaq Kerberos autentifikasiya üsulundan.</p><h3><strong>Kerberos nədir?</strong></h3><p>Active Directory-də istifadə olunan <strong>əsas identifikasiya üsuludur</strong>. Yəni sistemlər və istifadəçilər <strong>“sən kimsən?”</strong> sualına cavabı Kerberos vasitəsilə verir. Ən önəmli cəhət: <strong>Parol şəbəkə üzərindən açıq şəkildə getmir.<br></strong>Kerberos identifikasiya zamanı <strong>şifrələmədən </strong>istifadə edir.</p><p>Sadə bir misal</p><ul><li>Parolun birbaşa serverə göndərilmir</li><li>Əvəzində <strong>şifrələnmiş “Ticket”</strong> göndərilir</li><li>Server bu bileti yoxlayaraq səni tanıyır</li></ul><h3><strong>Kerberos necə işləyir?</strong></h3><h4><em>İstifadəçi hər dəfə parol göndərməsin, bir dəfə sübut etsin və sonra </em><strong><em>biletlərlə</em></strong><em> sistemlərə daxil olsun. </em>Bu biletləri <strong>“öncədən təsdiqlənmiş giriş icazəsi”</strong> kimi düşünmək olar.</h4><p>Təsəvvür et ki, böyük bir iş mərkəzinə daxil olursan:</p><ul><li>Girişdə şəxsiyyətini yoxlayırlar</li><li>Sənə <strong>kart (ticket)</strong> verirlər</li><li>Sonra bu kartla binanın içindəki fərqli otaqlara girirsən</li><li>Hər qapıda yenidən şəxsiyyət göstərmirsən</li></ul><p>Kerberos da məhz belə işləyir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*42omxJMDtKUtQnuFW5SMaQ.png" /></figure><p>Addım 1: İstifadəçi TGT tələb edir (Request TGT)<br>TGT tələb etmək üçün də istifadəçi adı və timestamp məlumatlarını KDC-ə göndərir. <br> Burada vacib məqam:</p><ul><li>Parol <strong>açıq şəkildə göndərilmir</strong></li><li>Yalnız şifrələnmiş formada göndərilir</li></ul><p>KDC bu məlumatı yoxlayır və istifadəçini tanıyırsa, növbəti mərhələyə keçir.</p><p>Addım 2: KDC istifadəçiyə TGT verir<br>Əgər məlumatlar doğrudursa, KDC istifadəçiyə iki məlumat göndərir:</p><ul><li><strong>TGT (Ticket Granting Ticket)</strong></li><li><strong>Session Key</strong></li></ul><p>TGT( Ticket Granting Ticket) nədir?</p><ul><li>TGT <strong>krbtgt hesabının hash-i ilə şifrələnir,</strong></li><li>İstifadəçi TGT-nin içini <strong>aça bilmir,</strong></li><li>Amma KDC istədiyi vaxt TGT-ni açıb yoxlaya bilir</li></ul><p><strong>TGT nədir?</strong><br>Ticket Granting Ticket vasitəsilə bayaq ki, nümunədə olduğu kimi siz böyük mərkəzə daxil olduqdan mərkəzdə olan istənilən otaqlara daxil olmaq üçün siz TGT istifadə edirsiniz. TGT sizin mərkəz tərəfindən sizə verilən və sizin otaqlara hər dəfə şəxsiyyət vəsiqənizi göstərmədən kimliyinizi təsdiqləyən bir biletdir.</p><p>Amma gəlin indi buna başqa perspektivdən də baxaq. Siz istifadəçi olaraq yalnız bir otağa daxil olmaq istəyirsiniz. Bunun üçün də sizə yalnız bir otağın adına lazım olan bilet lazımdır. Bunun üçün etməli olduğunuz addım TGS (Ticket Granting Service) almaqdır. Təbii ki, bu da sizə Mərkəz yəni KDC tərəfindən verilməlidir.</p><p>Addım 3: İstifadəçi konkret xidmət üçün TGS istəyir</p><p>İstifadəçi artıq sistemə daxil olub və məsələn:</p><ul><li>File server</li><li>SQL server<br>istəyir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JZug9DwlCbSnhPbVgvCd7A.png" /></figure><p>Bunun üçün KDC-yə aşağıdakıları göndərir:</p><ul><li>Username</li><li>Timestamp (Session Key ilə şifrələnmiş)</li><li><strong>TGT</strong></li><li><strong>SPN (Service Principal Name)</strong><br> (məsələn: MSSQL/SRV)</li></ul><p>SPN KDC-yə deyir:<em>“Mən bu konkret (MSSQL/SRV) servisi istəyirəm”</em></p><p>Addım 4: KDC TGS yaradır və geri göndərir</p><p>KDC sorğunu yoxlayır və istifadəçiyə TGS (Ticket Granting Service) həmçinin Session key göndərir. Amma burada olan kritik məqam odur ki, TGS Service Owner Hash ilə şifrələnir. Yəni yalnız həmin xidməti işlədən hesab bu ticket-i aça bilər.</p><p>Addım 5: İstifadəçi servislə əlaqə yaradır</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3gD9DUMbAmFdZrQbuUUglg.png" /></figure><p>Son addımda istifadəçi servic-ə autentifikasiya etmək üçün TGS-i servisin özünə göndərir. TGS Service Owner Hash ilə şifrələnir və doğruluğunu yoxladıqdan sonra istifadəçinin həmin servisə autentifikasiya etməsinə icazə verir.</p><p>Bu nöqtədə artıq <strong>istifadəçi ilə servis arasında etibarlı əlaqə qurulur</strong>.</p><h3>Bu prosesin ən güclü tərəfi nədir?</h3><ul><li>Parol şəbəkədə dolaşmır,</li><li>Biletlər vaxtla məhdud olur,</li><li>Replay hücumlarının qarşısı alınır,</li><li>Single Sign-On mümkün olur.</li></ul><p>Yəni istifadəçi:<em>Bir dəfə daxil olur, sonra sistem içində sərbəst hərəkət edir.</em></p><p>Amma unutmaq olmaz: <em>Kerberos düzgün konfiqurasiya olunmadıqda, bu güclü mexanizm hücumçular üçün də fürsətə çevrilə bilər.</em></p><h4>Növbəti autentifikasiya metodu — NetNTLM İdentifikasiyası: İdentifikasiya Mexanizmi</h4><p>NetNTLM identifikasiyası, <strong>challenge-response </strong>mexanizmi ilə işləyir. Bu proses aşağıdakı addımları əhatə edir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6sV0tfPXDkKBlPEmCgbI3w.png" /></figure><p>İstifadəçi serverə müraciət edir və deyir:<em>“Mən bu xidmətə daxil olmaq istəyirəm”<br></em>Bu mərhələ sadəcə <strong>identifikasiya prosesinin başlanğıcıdır</strong>. Server təsadüfi bir rəqəm yaradır və istifadəçiyə göndərir.</p><p>İstifadəçi serverdən aldığı <strong>challenge</strong> dəyərini öz <strong>NTLM parol hash-i</strong> ilə birləşdirərək xüsusi bir <strong>cavab (response)</strong> formalaşdırır və bu cavabı serverə göndərir. Bu mərhələdə istifadəçinin parolu açıq şəkildə ötürülmür, lakin identifikasiya prosesi birbaşa <strong>parol hash-i</strong> üzərindən aparılır. Server bu cavabın düzgün olub-olmadığını özü yoxlaya bilmir. Buna görə də o, istifadəçidən aldığı cavabı və əvvəl göndərdiyi challenge dəyərini <strong>Domain Controller</strong>-ə ötürür. Domain Controller həmin istifadəçinin saxlanılan parol hash-indən istifadə edərək eyni challenge əsasında cavabı yenidən hesablayır və əldə etdiyi nəticəni serverin göndərdiyi cavabla müqayisə edir. Əgər bu iki cavab bir-biri ilə uyğun gəlirsə, istifadəçinin kimliyi təsdiqlənir və autentifikasiya uğurla tamamlanır. Əks halda, cavablar uyğun gəlmədikdə autentifikasiya prosesi uğursuz hesab olunur və istifadəçiyə giriş icazəsi verilmir.</p><p>Müsahibələrin birində məndən belə bir sual soruşulmuşdu. Burada one-way autentifikasiyadır? Bəli tək tərəfli autentifikasiyadır. Məhz elə buna görə də NTLM replay attack baş verə bilir. NTLM-də yalnız istifadəçi serverə öz kimliyini sübut edir. Server isə öz kimliyini istifadəçiyə sübut etmir. Bu səbəbdən istifadəçi real serverlə yox, saxta serverlə danışdığını anlaya bilmir və bu da NTLM Replay kimi hücumlara şərait yaradır. Buna görə NTLM təktərəfli autentifikasiya hesab olunur.</p><p>Bəs o zaman Kerberos nə üçün Mutual Autentifikasiyadır?<br>Çünki, istifadəçi özünü serverə, serverdə özünü istifadəçiyə sübut edir. Bu proses necə olur ?</p><p>Server TGS-ni yalnız öz <strong>Service Account</strong> hash-i ilə aça bilir. Əgər server bileti aça bilmirsə, autentifikasiya baş tutmur. İstifadəçi yalnız real serverlə danışdığını bilir.</p><p>NetNTLM protokolu tarixi baxımdan <strong>Windows NT</strong> dövrünə dayanır və əsasən köhnə sistemlər və tətbiqlərlə uyğunluğu qorumaq məqsədilə müasir mühitlərdə hələ də saxlanılır. Praktikada isə bu uyğunluq tələbi çox vaxt real təhlükəsizlik risklərinin yaranmasına səbəb olur. Nəticə olaraq, NetNTLM identifikasiyası müəyyən əsas təhlükəsizlik mexanizmlərinə malik olsa da, müasir Active Directory mühitləri üçün tövsiyə olunan bir həll hesab edilmir. Bu protokolun aktiv qalması hücumçular üçün əlverişli şərait yarada bilər və mümkün olduqca məhdudlaşdırılması və ya deaktiv edilməsi məqsədəuyğundur.</p><h3><strong>NTLM Fallback</strong></h3><p>İndi isə <strong>NTLM Fallback </strong>haqqında danışmaq istəyərəm. <br><strong>NTLM Fallback</strong> nə üçün baş verə bilər ?<br>Bunu izah etmək üçün belə bir sual verməliyəm : <br>IP ilə qoşulma nə üçün Kerberos-u pozur?<br>Active Directory mühitində Kerberos autentifikasiyası <strong>Service Principal Name (SPN)</strong> üzərindən işləyir. SPN Kerberos üçün bir xidmətin hansı serverə aid olduğunu müəyyən edən əsas identifikatordur. SPN-lər adətən <strong>xidmət adı və hostname</strong> əsasında yaradılır. IP ünvanı SPN strukturunun bir hissəsi deyil.</p><p>Kerberos-un Hostname ilə İşləmə Məntiqi</p><p>İstifadəçi bir resursa hostname vasitəsilə qoşulduqda, proses normal şəkildə davam edir.</p><p><strong>\\FILE-SRV01\Shared</strong></p><p>Bu halda sistem:</p><ul><li>Hostname üçün DNS sorğusu edir</li><li>Kerberos üçün uyğun SPN axtarır</li><li>Məsələn: cifs/FILE-SRV01</li><li>Domain Controller SPN-i tapır</li><li>Kerberos autentifikasiyası uğurla tamamlanır</li></ul><p>Bu ssenaridə Kerberos tam şəkildə işləyir.</p><p>IP Ünvanı ilə Qoşulma Zamanı Nə Dəyişir?<br>İstifadəçi eyni resursa bu dəfə IP ünvanı ilə müraciət edir:</p><p><strong>\\10.10.10.20\Shared</strong></p><p>Bu zaman sistem hostname əvəzinə IP ünvanını əsas götürür və Kerberos üçün uyğun SPN axtarmağa çalışır. Lakin Active Directory-də SPN-lər IP ünvanı ilə qeyd olunmadığı üçün uyğun SPN tapılmır.</p><p>Kerberos Niyə IP Ünvanı ilə SPN Tapmır?<br>Bunun bir neçə əsas səbəbi var:</p><ul><li>SPN-lər xidmət və server identifikasiyası üçündür, IP ünvanı üçün deyil,</li><li>IP ünvanları dəyişə bilər, hostname isə stabildir,</li><li>Kerberos təhlükəsizlik baxımından hostname əsaslı identifikasiyaya güvənir,</li></ul><p>Bu səbəbdən IP ünvanı ilə müraciət zamanı Kerberos autentifikasiyası uğursuz olur.</p><p><strong>NTLM Fallback Necə Aktivləşir?<br></strong>Kerberos autentifikasiyası uğursuz olduqda, sistem prosesi dayandırmır. Əvəzində avtomatik olaraq NTLM fallback mexanizmi işə düşür. İstifadəçi tərəfindən hiss edilmir və sistemin işləməsinə mane olmur, lakin təhlükəsizlik səviyyəsini aşağı salır. İstifadəçi resursa daxil olur, amma artıq NTLM istifadə olunur.<br>IP ünvanı ilə qoşulma texniki baxımdan işlək görünsə də, Kerberos autentifikasiyasını pozur və sistemi NTLM fallback-a məcbur edir.</p><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e46b7ae9bfe7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Exclusion və Exception Qaydalarının XDR Təhlükəsizlik Siyasətlərindəki Rolu və Fərqləri]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/exclusion-v%C9%99-exception-qaydalar%C4%B1n%C4%B1n-xdr-t%C9%99hl%C3%BCk%C9%99sizlik-siyas%C9%99tl%C9%99rind%C9%99ki-rolu-v%C9%99-f%C9%99rql%C9%99ri-6738c58e3ffd?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6738c58e3ffd</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 19 Dec 2025 18:13:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-12-19T18:13:47.304Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*cJE-hOvha7275IFz.png" /></figure><p>Bir şirkətin SOC mühitində əsas rol oynayan alətlərdən biri də XDR-dır. (Extended Detection and Response). XDR (Extended Detection and Response) təhlükəsizlik platformaları, müasir kibertəhlükəsizlik sistemlərinin inkişafında əsas rol oynamağa başlayıb. Bu sistemlər, şəbəkə və cihazlar üzərində hərtərəfli nəzarət və cavab tədbirləri təklif edərək təşkilatların təhlükəsizlik mövqeyini gücləndirir. XDR daxilində tətbiq olunan <strong>exclusion</strong> və <strong>exception</strong> siyasətləri, həm müvəqqəti, həm də uzunmüddətli təhlükəsizlik təminatı baxımından kritik əhəmiyyət daşıyır.<br>Ümumiyyətlə exclusion və exception terminlərinə açıqlıq gətirmək istəyirəm. Termin olaraq eyni mənanı kəsb etsələr də funksionallıqları tamamilə fərqlidir. İndi isə keçid edək bu fərqliliklərə.</p><h3>Exclusion (Alert Exclusion)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9ohn-XC-o8jpdHVNhUOwZw.png" /></figure><p>XDR sistemində <strong>alert</strong> (xəbərdarlıq) və <strong>incident</strong> (təhlükəsizlik hadisəsi) idarəetməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Lakin bəzi hallarda çoxsaylı səhv xəbərdarlıqlar (false positives) və ya təkrarlanan alerts, təhlükəsizlik mütəxəssislərinin diqqətini yayındıra bilər. Bu zaman <strong>alert exclusions</strong> funksiyası işə düşür. A<strong>lert exclusions</strong> istifadə edərək təhlükəsizlik hadisələrinin necə daha səmərəli şəkildə idarə olunduğunu izah edəcəm.</p><p><strong>Alert Exclusion</strong>, Cortex XDR-də yaradılan xüsusi bir qaydadır. Bu qayda, müəyyən <strong>alert</strong>-ləri sistemdən <strong>gizlətmək</strong> və ya <strong>saxlamamaq</strong> üçün istifadə olunur. Yəni belə izah edim, məsələn bir alert gəlir və çoxlu sayda false positive xəbərdarlıqlar yaradır. Bunun qarşısını almaq üçün exclusion istifadə olunur. Nəticə olaraq arxada həmin alert ilə bağlı XDR tərəfindən müəyyən işlər gedir yəni, dedect, prevention və blocked kimi proseslər getsə də biz həmin alert-i exclusion etdiyimiz üçün artıq görmürük. <strong>Alert Exclusion</strong> qaydası bu cür halları idarə etmək üçün istifadə olunur.</p><p><strong>Alert Exclusion Qaydalarının Qurulması və Tətbiqi</strong></p><p><strong>Alert Exclusion</strong> qaydasını yaratmaq üçün iki əsas yanaşma mövcuddur: sıfırdan qayda yaratmaq və ya mövcud <strong>incident</strong> əsasında qayda qurmaq.<br><strong>Sıfırdan Qayda Yaratmaq</strong>:</p><ul><li>XDR sistemində, <strong>Alert Exclusion</strong> qaydasını sıfırdan qurmaq mümkündür. Bu zaman müəyyən bir <strong>alert match criteria</strong> təyin olunur. Bu meyarlar, məsələn, <strong>IP ünvanı</strong>, <strong>proses adı</strong>, <strong>tətbiq adı</strong> və ya digər faktorlara əsaslanaraq müəyyən edilir. Bu qaydalar XDR tərəfindən təhlil edilən hər hansı bir xəbərdarlıqla uyğun gəldikdə, həmin xəbərdarlıq artıq qeyd olunmayacaq. Lakin arxada yenə də XDR müəyyən prosesləri edəcək lakin alert olaraq görünməyəcək.</li></ul><p><strong>Incident Əsasında Qayda Qurmaq</strong>:</p><ul><li><strong>Incident</strong> əsasında da <strong>Alert Exclusion</strong> qaydası yaratmaq mümkündür. Təhlükəsizlik komandası, bir <strong>incident</strong>-də gördükləri <strong>alert</strong>-ləri incələyərək və onların <strong>təkrarlanan</strong> olduğunu başa düşərək həmin <strong>alert</strong>-ləri istisna etmək qərarına gələ bilər. Bu zaman <strong>alert</strong>-in şərtləri əsasında bir <strong>exclusion rule</strong> (istisna qaydası) yaradılır və tətbiq edilir.</li></ul><p><strong>Alert Exclusion</strong> qaydası tətbiq edildikdən sonra, bu <strong>alert</strong>-lər <strong>silinmir</strong>. Onlar sadəcə <strong>göstərilmir</strong>. Yəni, şəbəkədə baş verən hər hansı bir fəaliyyətin <strong>logları</strong> hələ də saxlanılır və <strong>agent</strong> bu fəaliyyətləri qeyd etməyə davam edir. Bununla belə, bu məlumatlar <strong>XDR</strong> tərəfindən <strong>görünmür</strong> və təhlil edilmir. Bu, yalnız təkrarlanan və mənasız <strong>alert</strong>-lərin qarşısını alır, amma təhlükəsizlik komandası lazım olduqda <strong>logları</strong> hələ də əldə edə bilər.</p><p><strong>Alert Exclusions Cədvəlinin İstifadəsi</strong></p><p>Bu sahələr, <strong>alert exclusion</strong> qaydalarını idarə etmək üçün çox vacibdir. Hər bir sahə administratorlara və təhlükəsizlik komandalarına <strong>exclusion policies</strong>-nin nə vaxt yaradıldığını, hansı meyarlara əsaslandığını və kim tərəfindən dəyişdirildiyini izləməyə imkan verir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ytn-ZAD-jFxjGZFdyglijA.png" /></figure><h3>Alert Exclusion Qaydasını Incident-ə əsaslanaraq Yaratmaq</h3><p>Bir <strong>incident</strong>-də təkrarlanan, amma zərərli olmayan <strong>alert</strong>-ləri izləməmək və ya <strong>exclusion policy</strong>-ni tətbiq etmək üçün aşağıdakı addımları izləmək lazımdır:</p><ol><li><strong>Incident-də Alert Exclusion Qaydasının Yaradılması</strong>:</li></ol><ul><li><strong>Incident Response → Incidents</strong> bölməsində, <strong>Incident View</strong>-ni açın və soldan <strong>menu icon</strong>-u klikləyin.</li><li>Açılan menyudan <strong>Create Exclusion</strong> seçin.</li></ul><p><strong>Qaydanın Adını və Təsvirini Daxil Etmək</strong>:</p><ul><li><strong>Rule Name</strong> sahəsinə, yeni <strong>alert exclusion</strong> qaydasını tanımaq üçün bir ad daxil edin.</li><li><strong>Description</strong> sahəsində, bu <strong>alert exclusion</strong> qaydasının səbəbini və ya məqsədini qeyd edin. Məsələn: “Tez-tez təkrarlanan failed login attempts alertlərini istisna et.”</li></ul><p><strong>Match Criteria Yaratmaq</strong>:</p><ul><li><strong>Alert filters</strong> vasitəsilə, istədiyiniz <strong>alert exclusion policy</strong> üçün uyğun olan <strong>match criteria</strong>-ni təyin edin. Bu meyarlar IP ünvanları, proses adları və ya başqa parametrlər ola bilər.</li><li><strong>Right-click</strong> edərək <strong>alert</strong>-in müəyyən bir dəyərini <strong>match criteria</strong> kimi əlavə edə bilərsiniz. Bu zaman sistem, <strong>incident</strong>-ə uyğun olan <strong>alerts</strong>-i avtomatik olaraq göstərir.</li></ul><p><strong>Qaydanın Tətbiqi və Yoxlanılması</strong>:</p><ul><li>Əgər <strong>Show only alerts in the named incident</strong> seçimini təmizləsəniz, bu halda <strong>incident</strong>-dən kənar olan bütün uyğun <strong>alerts</strong>-ləri görmək mümkün olacaq.</li><li><strong>Create the exclusion policy</strong> düyməsini basaraq, <strong>alert exclusion</strong> qaydasını yaradın və əməliyyatı təsdiq edin.</li></ul><p><strong>Nəticə olaraq, </strong>Yeni yaradılan <strong>alert exclusion</strong> qaydası, <strong>incident</strong>-dəki uyğun <strong>alert</strong>-ləri gələcəkdə göstərməyəcək. Bundan əlavə, keçmişdəki uyğun <strong>alerts</strong>-lər <strong>boz rəngdə</strong> göstərilərək qeydə alınacaq.</p><h3>Sıfırdan Alert Exclusion Qaydasının Yaradılması</h3><p><strong>Alert exclusion</strong> qaydasını sıfırdan qurmaq üçün aşağıdakı addımları izləməlisiniz:</p><p><strong>Settings → Exception Configuration → Alert Exclusions</strong> bölməsinə gedin və <strong>Add an Alert Exclusion Rule</strong> düyməsini seçin.</p><p><strong>Qayda Adı və Təsviri</strong>:</p><ul><li><strong>Rule Name</strong> daxil edin.</li><li><strong>Description</strong> sahəsində qaydanın səbəbini və məqsədini yazın.</li></ul><p><strong>Exclusion Kriteriyalarının Təyini</strong>:</p><ul><li>Üst hissədəki <strong>filters</strong> vasitəsilə, kriteriyalarınızı təyin edin. Məsələn, müəyyən bir <strong>IP</strong>-dən və ya xüsusi <strong>proses</strong>-dən gələn <strong>alert</strong>-ləri istisna etmək istəyirsinizsə, bu kriteriyanı seçin.</li><li><strong>Right-click</strong> edərək, müəyyən <strong>alert</strong>-dəki dəyərləri qaydaların tərkibinə əlavə edə bilərsiniz.</li></ul><p><strong>Qaydanın Yaradılması və Yoxlanması</strong>:</p><ul><li>Qaydanın kriteriyalarını müəyyən etdikdən sonra, <strong>Create</strong> düyməsini basaraq <strong>alert exclusion</strong> qaydasını yaradın.</li><li>Gözdən keçirin və qaydanın düzgün təyin edildiyini yoxlayın. Sistemdəki uyğun <strong>alerts</strong> artıq görünməyəcək və keçmiş <strong>alerts</strong> <strong>boz rəngdə</strong> göstəriləcək.</li></ul><p><strong>Qaydanın Dəyişdirilməsi və Silinməsi</strong>:</p><ul><li><strong>Settings → Exception Configuration → Alert Exclusions</strong> bölməsindən istənilən vaxt qaydanı dəyişdirə, silə və ya yenidən baxa bilərsiniz.</li></ul><h3>Exception</h3><p><strong>Exception</strong> terminini <strong>Cortex XDR</strong>-də <strong>alert exclusion</strong>ilə bəzən qarışdırmaq olar. Lakin, <strong>exception</strong> çox daha geniş və kompleks bir yanaşmadır. Başqa sözlə, <strong>exception</strong> müəyyən bir şəbəkə siyasətinin tətbiqini <strong>deaktivləşdirir</strong>, beləliklə, <strong>false positive</strong> hadisələri minimuma endirir. Exclusion-dan ən əsas fərqi odur ki, burada artıq hər hansı bir incident-i tamamilə görməzdən gəlirik və incident-ə qarşı XDR tərəfindən tətbiq olunan müəyyən prosesləri və təhlükəsizlik siyasətlərini deaktivləşdiririk. Exclusion-da isə bu proses XDR tərəfindən arxada getsə də biz həmin alert-ləri görmürdük bir növ onları susdururduq. <br>Bir çox halda, <strong>Cortex XDR</strong>-də <strong>alert</strong> və <strong>incident</strong> idarəetmə zamanı bəzi <strong>false positive</strong> hadisələr baş verir. Bu cür hadisələr müəyyən bir təhlükəsizlik siyasətinin səhvən tətbiq olunmasından qaynaqlanır. Məsələn, müəyyən bir cihaz və ya tətbiq üçün <strong>firewall</strong> və ya <strong>antivirus</strong> siyasətinin tətbiqi <strong>false positive</strong>-ə yol aça bilər. <strong>Exception</strong> qaydaları, bu cür hadisələrin <strong>filtlənməsi</strong> üçün istifadə edilir. Bununla yanaşı, <strong>Exception</strong> və <strong>Alert Exclusion</strong> arasında bəzi əsas fərqlər də var:</p><ul><li><strong>Alert Exclusion</strong> yalnız <strong>şəbəkə xəbərdarlıqları</strong> üzərində tətbiq olunur. <strong>Exclusion</strong>, müəyyən bir xəbərdarlığın <strong>gizlədilməsi</strong> və ya <strong>göstərilməməsi</strong> üçün yaradılır.</li><li><strong>Exception</strong>, <strong>şəbəkə siyasətlərinin</strong> və <strong>qayda tətbiqlərinin</strong> istisnalarıdır. Yəni, <strong>exception</strong> daha çox <strong>qayda</strong> və <strong>politika</strong> təyini ilə əlaqəlidir və sistemin daha elastik olmasını təmin edir.</li></ul><p>XDR sistemində <strong>Exception</strong> iki əsas konteksdə istifadə edilir:</p><ol><li><strong>Endpoint Policy Exception</strong>: Bu, bir cihazda tətbiq olunan <strong>şəbəkə siyasətlərinin</strong> istisna edilməsi üçün istifadə olunur.</li><li><strong>Global Policy Exception</strong>: Bu, şəbəkə daxilində müəyyən qaydaların istisna edilməsi üçün tətbiq olunur və bütün cihazlar üçün geniş təsirə malikdir.</li></ol><p><strong>IOC/BIOC Rule Exception</strong> nədir və necə işləyir?</p><p><strong>Cortex XDR</strong>-də <strong>IOC (Indicator of Compromise)</strong> və <strong>BIOC (Behavioral Indicator of Compromise)</strong> qaydalarına <strong>exception </strong>yaratmaq, müəyyən təhlükəsizlik indikatorlarını izləyərkən, bəzi hadisələrin “görünməz” olmasına imkan verir. Yəni, müəyyən <strong>IOC</strong> və ya <strong>BIOC</strong>-lərə aid olan xəbərdarlıqları gizlətmək və ya bu xəbərdarlıqların göstərilməsinə mane olmaq üçün istifadə edilir. <strong>IOC/BIOC Rule Exception</strong> qaydaları ilə, analitiklər yalnız real təhlükə yaradan göstəricilərə diqqət edə bilərlər.</p><h3>IOC/BIOC Rule Exception Yaratmaq:</h3><ol><li><strong>Yeni Exception Yaratmaq:</strong></li></ol><ul><li><strong>Settings → Exception Configuration → IOC/BIOC Suppression Rules</strong> yoluna gedin.</li><li>Buradan <strong>+ New Exception ilə </strong>yeni bir exception rule yaradın.</li><li>Rule adı və təsvirini yazın. Məsələn, “SHA256 exception” və ya “Process name exception” kimi.</li></ul><p><strong>Göstəriciləri Seçmək:</strong></p><ul><li><strong>IOC/BIOC</strong> qaydası ilə əlaqəli indicators seçin. Məsələn:</li><li><strong>SHA256 hash</strong> (prosesin unikal identifikatoru),</li><li><strong>Proses adı</strong> (məsələn, “malicious.exe”),</li><li><strong>Proses yolu</strong> (path),</li><li><strong>İstifadəçi adı</strong> (user name),</li><li><strong>Komanda xətti arqumentləri</strong> (command-line arguments).</li></ul><p>Bu göstəriciləri seçərək, istisna qaydasını təyin edirsiniz.</p><p><strong>Exception Rule-un Əhatəsini Seçmək:</strong></p><ul><li><strong>IOC</strong> və ya <strong>BIOC</strong>-lərdən hansılarını izləmək istədiyinizi seçin.</li><li><strong>BIOC</strong> qaydaları üçün yalnız seçdiyiniz qaydaları exception edə bilərsiniz, ya da bütün uyğun gələn qaydalar üçün exception tətbiq oluna bilər.</li></ul><p><strong>Qaydanı Tətbiq Etmək və Saxlamaq:</strong></p><ul><li>Seçdiyiniz göstəriciləri və qaydaları tətbiq edin və exception qaydasını <strong>saxlayın</strong>.</li></ul><h3>Nümunə:</h3><p>Təsəvvür edin ki, bir istifadəçi hər gün eyni <strong>proses</strong> adı ilə sistemə daxil olur. Bu proses adı təkrarlanan <strong>IOC</strong> olaraq göstərilir və hər dəfə <strong>alert</strong> yaranır. Lakin, bu proses əslində heç bir təhlükə yaratmır (məsələn, sistemə aid legit bir prosesdir). Bu halda, siz <strong>IOC/BIOC Rule Exception</strong> qaydası tətbiq edərək bu <strong>proses</strong> adını <strong>istisna</strong> edə bilərsiniz, beləliklə hər dəfə bu proseslə bağlı <strong>alert</strong> göstərilməyəcək.</p><h3><strong>Disable Prevention Rule yaratmaq :</strong></h3><p>Cortex XDR-də <strong>“Disable Prevention Rule”</strong> qaydaları, müəyyən <strong>endpoint</strong>-lərdə (işə salınan cihazlar) təhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqini məhdudlaşdırmaq və ya <strong>prevensiya</strong> (təhlükəsizliyi təmin edən müdaxilə) tədbirlərini söndürmək üçün istifadə olunur. Bu qaydalarla, şəbəkədə <strong>kritik</strong> və ya <strong>vacib proseslər</strong> və ya <strong>fayllar</strong> varsa, onların <strong>təyin olunmuş təhlükəsizlik tədbirlərindən</strong> istisna edilməsi mümkündür. Bu, müəyyən proseslərin və ya faylların <strong>hər hansı bir müdaxiləyə məruz qalmadan işləməsini</strong> təmin edir.</p><h3>Nə Zaman “Disable Prevention Rule” Yaradırıq?</h3><p>Bəzən <strong>endpoint</strong>-də işləyən <strong>kritik proseslər</strong> və ya <strong>vacib fayllar</strong> zərərli proqram və ya səhv təhlil nəticəsində yanlış mühafizə tədbirlərinə məruz qalır. Məsələn, müntəzəm olaraq istifadə olunan tətbiqlər və ya sistem prosesləri, <strong>false positive</strong> nəticəsində təhlükəsizlik tərəfindən <strong>dayandırıla bilər</strong>. Bu zaman, həmin <strong>proses</strong> və ya <strong>fayl</strong> üçün <strong>preventation</strong> tədbirlərini <strong>söndürmək</strong> üçün <strong>“Disable Prevention Rule”</strong> yaradılır.<br><strong>Cortex XDR</strong> hələ də həmin proses və ya fayl ilə bağlı <strong>alert</strong> (xəbərdarlıq) yaradacaq, lakin təhdid <strong>bloklanmayacaq. </strong>Bu qayda yalnız <strong>Cortex XDR agenti</strong> versiyası <strong>7.9 və ya daha sonrakı versiyalar</strong> üçün keçərlidir.</p><h3>Riskləri Düşünün!!!</h3><p><strong>Disable Prevention Rule</strong> qaydaları tətbiq etməzdən əvvəl, <strong>riski</strong> nəzərə almaq vacibdir. Hər hansı bir qaydada <strong>prevensiya tədbirlərinin deaktivləşdirilməsi</strong>, sistemin müəyyən təhlükəsizlik xüsusiyyətlərini zəiflədə bilər. Bu, xüsusi halda, yalnız <strong>vacib və təhlükəsizlik üçün kritik olmayan proseslərə</strong> tətbiq edilməlidir. Qayda tətbiq edildikdən sonra bu prosesləri <strong>davamlı olaraq monitorinq etməlisiniz</strong>.</p><h3>“Disable Prevention Rule” Yaratmaq: Addımlar</h3><ol><li><strong>Cortex XDR</strong>-in <strong>Settings</strong> menyusuna daxil olun.</li><li><strong>Settings → Exception Configuration → Disable Prevention Rules</strong>-ə keçin.</li><li><strong>Yeni Qayda Yaratmaq Üçün</strong>:</li></ol><ul><li><strong>+ Add Rule</strong></li></ul><p><strong>4. Qaydanın Adını Təyin Etmək:</strong></p><ul><li>Qaydanın adını düzgün seçin. Məsələn, “Critic Process Exception” və ya “Critic File Preventation”.</li></ul><p><strong>5. Description Daxil Etmək (İstəyə Bağlı):</strong></p><ul><li>Qaydanın <strong>biznes səbəblərini</strong> və ya <strong>nə məqsədlə bu qaydanın yaradıldığını</strong> izah edən bir təsvir əlavə edin.</li></ul><p><strong>6. Platform Seçimi:</strong></p><ul><li>Hans; <strong>əməliyyat sistemi</strong> üçün qaydanı tətbiq etmək istədiyinizi seçin (Windows, Linux və s.).</li></ul><p><strong>Target Properties (Hədəf Xüsusiyyətləri)</strong>:</p><ul><li>Burada <strong>proseslər</strong>, <strong>fayllar</strong> və <strong>fayl yolu</strong> kimi göstəriciləri təyin edirsiniz.</li><li><strong>Hash (SHA256)</strong>: Bir prosesin və ya faylın xüsusi <strong>SHA256 hash</strong> dəyərini daxil edin. Bu, konkret bir fayl və ya prosesi tanımağa kömək edir.</li><li><strong>Files/Folders</strong>: Müəyyən bir <strong>fayl</strong> və ya<strong> folder yolu</strong> (path) təyin edin. Beləliklə, müəyyən fayl və ya qovluq üçün qoruma tədbirləri tətbiq edilməyəcək.</li><li><strong>Command Line</strong>: <strong>Komanda xətti arqumentlərini</strong> təyin edərək həmin <strong>prosesləri</strong> istisna edin.</li><li><strong>Signer Name</strong>: Yalnız müəyyən <strong>təsdiqlənmiş </strong>vendor tərəfindən imzalanan faylları nəzərə alır.</li><li><strong>Certificate Thumbprint</strong>: Təsdiq edilmiş sertifikatın <strong>“thumbprint”</strong>-ini daxil edərək bu sertifikata uyğun olan prosesləri istisna edin.</li></ul><h3><strong>Disable injection and prevention rule yaratmaq</strong></h3><p><strong>&quot;Disable Injection and Prevention Rule”</strong> yaratmaq, <strong>Cortex XDR</strong> sistemində təhlükəsizlik qoruma tədbirlərini müəyyən müddətə müvəqqəti olaraq dayandırmağa imkan verən bir xüsusiyyətdir. Bu xüsusiyyət, müəyyən proseslərin (yəni tətbiqlərin və ya əməliyyatların) təhlükəsizlik təhdidləri tərəfindən müvəqqəti olaraq bloklanmasını və ya müdaxilədən (injection) qorunmasını təmin edir. Bu cür istisnalar, təşkilatlarda kritik əməliyyatların və ya proqramların təhlükəsizlik səbəbləri ilə yanlışlıqla dayandırılmasının qarşısını almaq üçün istifadə edilə bilər. Ancaq, istisna tətbiq edərkən diqqətli olmaq və bunun təhlükəsizlik risklərini artıracağını nəzərə almaq çox vacibdir.</p><h4>2. Exception Təyin Etmək Üçün Addımlar</h4><p>Aşağıda göstərilən addımlar, <strong>Disable Injection and Prevention Rule</strong> əlavə etmək üçün izlənməsi lazım olan addımlardır:</p><h4>Addım 1: Konfiqurasiya Menyusuna Daxil Olun</h4><ul><li><strong>Settings</strong> → <strong>Exception Configuration</strong> → <strong>Disable Injection and Prevention</strong>.</li><li>Bu yolda, sistemə daxil olaraq, istisna qaydalarını təyin edəcəyiniz səhifəyə keçirsiniz.</li></ul><h4>Addım 2: Yeni Qayda Əlavə Etmək</h4><ul><li><strong>+Add Injection Rule</strong> düyməsinə klikləyin.</li><li>Bu, yeni bir exception qaydasının yaradılması üçün başlanğıc nöqtəsidir.</li></ul><h4>Addım 3 Rule adı və Description</h4><ul><li><strong>Rule Name (Qayda adı)</strong>: Yaradacağınız qayda üçün tanımlayıcı bir ad verin. Məsələn, &quot;Critical App Bypass&quot;.</li><li><strong>Description </strong>: Bu istisnanın səbəbini izah edən qısa bir təsvir əlavə edin. Bu, gələcəkdə qaydanın niyə yaradıldığını anlamağa kömək edəcəkdir.</li></ul><h4>Addım 4: Platform Seçimi</h4><ul><li><strong>Platform</strong>: Hər bir platforma (Windows, Linux, macOS və s.) üçün fərqli qaydalar təyin edilə bilər. Tətbiq etmək istədiyiniz əməliyyat sistemi və ya platformanı seçin.</li></ul><h4>Addım 5: Proses Adı və Yolu</h4><ul><li><strong>Process Name</strong>: Burada, bypass etmək istədiyiniz prosesin adını daxil edin. Məsələn, bir tətbiqin adı və ya bir sistem prosesi.</li><li><strong>Path (Yol)</strong>: Həmin prosesin yerləşdiyi yol. Bu, prosesi tanıyan fayl yoludur. Məsələn, C:\Program Files\YourApp\app.exe.</li></ul><h4>Addım 6: Zaman Məhdudiyyəti Seçimi</h4><ul><li><strong>Time Limit </strong>: İstisnanın nə qədər müddətə etibarlı olacağını seçin. Default olaraq bu zaman limitinin <strong>48 saat</strong> olduğu qeyd edilir, amma maksimum <strong>1 həftə</strong> qədər təyin edilə bilər.</li><li>Məsələn, 24 saatlıq bir istisna təyin edə bilərsiniz ki, təhlükəsizlik müdaxilələri yalnız bu müddət ərzində dayandırılsın.</li></ul><h4>Addım 7: Scope Seçimi</h4><ul><li><strong>Scope </strong>: Həmin istisnanın hansı <strong>Exception Profiles</strong> üzərində tətbiq ediləcəyini seçin. Əgər müəyyən bir istifadəçi qrupu və ya xüsusi profillər üçün bu qaydanı tətbiq etmək istəyirsinizsə, buradan onları seçə bilərsiniz.</li><li>Bu, bütün şəbəkədə yox, yalnız seçilmiş bir istifadəçi və ya cihaz qrupunda tətbiq edilməsini təmin edir.</li></ul><h4>Addım 8: Qaydanın Aktivləşdirilməsi</h4><ul><li><strong>Enable Rule</strong>: Bu mərhələdə, qaydanı aktivləşdirmək üçün <strong>Enable</strong> seçimini işarələyin. Bu, seçilən prosesi və ya tətbiqi müvəqqəti olaraq müdaxilədən azad edəcəkdir.</li></ul><h4>Addım 9:</h4><ul><li><strong>Click Yes to Confirm</strong>: Təhlükəsizlik qaydalarının deaktiv edildiyini və sizə bu qərarı təsdiq etdiyinizi bildirmək üçün <strong>Yes</strong> düyməsinə klikləyin.</li></ul><h3>Support Exception Rule</h3><p>Cortex XDR-də <strong>Support Exception Rule</strong> əlavə etmək və idarə etmək, müştəri dəstək komandası tərəfindən təqdim edilən istisna fayllarına əsaslanaraq təhlil edilən və tətbiq edilən bir prosesdir. <strong>Support Exception Rule</strong> müştəri dəstək komandası tərəfindən təmin edilən xüsusi istisnaları tətbiq etməyə imkan verir. Bu qaydalar, Cortex XDR təhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiq edilməsində istisna təşkil edən xüsusi halları idarə etməyə imkan verir. Bu istisnalar, sistemin normal işləməsini təmin etmək üçün təhlükəsizlik qaydalarından müvəqqəti olaraq azad edilməsinə imkan verir.</p><p>Əgər müəyyən bir proses, tətbiq və ya fayl, təhlükəsizlik siyasətinə uyğun gəlmirsə, lakin bu, hələ də sistemin təhlükəsizliyinə zərər vermirsə, bu zaman istisna tətbiq edilə bilər.</p><h4>Cortex XDR 3.5 Versiyasından Əvvəl və Sonra Dəyişikliklər</h4><ul><li><strong>Versiya 3.5-dən əvvəl</strong>: Cortex XDR-də <strong>support exceptions</strong> yalnız profil əsaslı olaraq tətbiq edilirdi. Yəni hər bir profil üçün ayrıca istisna yaradılırdı və bununla bağlı tənzimləmə aparmaq daha çətin olurdu.</li><li><strong>Versiya 3.5 və sonrasında</strong>: Cortex XDR, <strong>Support Exception Rules</strong> səhifəsini təqdim etməyə başlayıb. Bu, istifadəçilərə mərkəzi bir yerdən istisnaları idarə etməyə və bir neçə profildə asanlıqla tətbiq etməyə imkan verir. Beləliklə, bütün <strong>endpoint</strong> cihazlarına eyni anda və mərkəzləşdirilmiş şəkildə istisna əlavə etmək çox daha asan olur.</li></ul><h3>Support Exception Rules Qurulması</h3><ol><li><strong>Gələn Fayllardan İstisna Qaydalarını İdxal Etmək</strong>:</li></ol><ul><li>Cortex XDR 3.5 və sonrakı versiyalarda <strong>Support Exception Rule</strong>-ları mərkəzi bir səhifədən idarə etmək mümkündür. Bu səhifə <strong>Settings → Exception Configuration → Support Exception Rules</strong> olaraq təyin edilmişdir.</li><li>İstisna qaydaları <strong>JSON</strong> formatında müştəri dəstək komandası tərəfindən təqdim edilir. Bu faylın <strong>+Import from file</strong> funksiyası ilə yüklənməsi mümkündür.</li></ul><p><strong>2. İstisna Qaydalarının Tətbiqi</strong>:</p><ul><li>İstisnaları bütün <strong>endpoint</strong> cihazlarına tətbiq etmək istəyirsinizsə, bu zaman <strong>Global</strong> seçimi seçilə bilər. Bu halda, <strong>support exception</strong> bütün cihazlar üzrə tətbiq edilir.</li></ul><p><strong>3. Əvvəlki İstisnaların Köçürülməsi (Migration)</strong>:</p><ul><li>Əgər əvvəlki versiyalarda, məsələn, Cortex XDR-in versiya 3.5-dən əvvəl <strong>Support Exception Rule</strong> konfiqurasiyasını <strong>Prevention profiles</strong> vasitəsilə yaratmışsınızsa, bu qaydalar köçürülməlidir.</li><li>Bu köçürülmüş qaydalar <strong>Settings → Exception Configurations → Support Exception Rules</strong> səhifəsində əks olunacaqdır. Bu, əvvəlki <strong>profil əsaslı</strong> istisna konfiqurasiyalarının mərkəzi idarəetməyə çevrilməsi deməkdir.</li></ul><h3>Əhəmiyyətli Qeyd:</h3><ul><li><strong>Miqrasiya edilməmiş əvvəlki istisnalarla</strong> davam etmək mümkündür. Yəni, köhnə versiyalarda yaradılmış istisnalarla işinizi davam etdirə bilərsiniz, amma daha asan idarəetmə üçün <strong>Support Exception Rules</strong> səhifəsinə keçmək məsləhətlidir.</li></ul><h3>Legacy Agent Exceptions nədir?</h3><p>Cortex XDR 3.5-dən əvvəl istisnalar <strong>profil</strong> konfiqurasiyası vasitəsilə təyin edilirdi. Lakin 3.5 versiyasından sonra, daha mərkəzləşdirilmiş bir yanaşma tətbiq edilib və <strong>Legacy Agent Exceptions</strong> ilə <strong>istifadəçilər</strong> istisnaları bir mərkəzi yerdən idarə edə bilirlər. Bu yeni yanaşma ilə, bir çox profil üçün istisnaları tətbiq etmək daha asan və effektiv olmuşdur.<br><strong>Legacy Agent Exceptions</strong> sizə müəyyən faylların, IP ünvanlarının və ya proseslərin qiymətləndirmədən və bloklanmadan keçməsinə icazə verir.</p><p>Məsələn, bir agent üçün xüsusi istisnalar yaratmaq istəyirsinizsə, bu zaman <strong>Legacy Exception Rule</strong> istifadə etməlisiniz. Bu qaydalar <strong>proseslər, IP ünvanları, fayl path</strong>və ya <strong>qovluq path </strong>müstəqil şəkildə istisna edir.</p><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6738c58e3ffd" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[From Alerts to Incidents: Building a Use Case in Cortex XSOAR Day 2 (Pre -Processing)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/from-alerts-to-incidents-building-a-use-case-in-cortex-xsoar-day-2-pre-processing-98520f7998e4?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/98520f7998e4</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 14 Nov 2025 13:13:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-11-14T13:13:28.765Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bu gün Cortex XSOAR-da preprocessing funksionallığını öyrənəcəyik. Ümumiyyətlə preprocessing nədir və usecase-də necə istifadə oluna bilərsə onu təqdim edəcəm.</p><p>XSOAR-ın işləmə məntiqinə əsasən belə düşünə bilərik :</p><p><em>1. Alert XSOAR-a daxil olur.<br>2. Bundan əvvəlki məqalədə təqdim etdiyim Classification funksiyasına əsasən Classifier vasitəsilə alert-in hansı incident type-ə aid olduğunu müəyyən edir. <br>3. Mapper vasitəsilə alertdə olan hansı məlumatların incident field-ə düşəcəyini müəyyən edir.<br>4. Preprocessing baş verir.<br>5. İncident yaranır.</em></p><h3>Preprocessing</h3><p>Preprocessing XSOAR-da bir incident yaradılmadan <em>əvvəl</em> işləyən avtomatik filtr və idarəetmə mərhələsidir.Məsələn gələn alert-i <strong>drop and update</strong>, <strong>link</strong> və ya <strong>link and close</strong> kimi avtomatik müəyyən proseslər edə bilir. Preprocessing incidentin yaradılmasından <em>bir addım əvvəl</em> işləyir.<br>Preprocessing-in əsas məqsədi — <strong>SOC-a düşən lazımsız, təkrarlanan və ya aşağı prioritetli alertləri filtrləyərək </strong>yalnız vacib incidentlərin yaradılmasına imkan verməkdir.</p><p>İndidən bir xatırlama edim ki, burada önəmli olan rules yəni qaydaların işləmə sırasıdır. Qaydalar yuxarıdan aşağıya doğru icra olunur. Ona görə də sıralmaya diqqət edilməlidir.</p><p>İki <strong>Preprocessing Rules</strong> üzərində işləyəcəyik.</p><p>1. <strong>Drop Blocked or Spam Alerts → Action: Drop</strong></p><p>Bu rule-un məqsədi odur ki:</p><ul><li>Əgər alert “blocked” və ya “spam” kimi qiymətləndirilibsə<br> ➡ <strong>Bu alert tamamilə drop olur</strong><br> ➡ <strong>Heç bir incident yaradılmır<br></strong>Bu qayda SOC-a düşən lazımsız məlumatların qarşısını alır.</li></ul><p>2.<strong> Drop and Update existing Alerts for the same Source Username and Suspicious URL → Action: Drop &amp; Update</strong></p><p>Bu rule-un məqsədi odur ki:</p><ul><li>Əgər eyni <strong>istifadəçi adı (Source Username)</strong></li><li>Eyni <strong>şübhəli URL</strong> ilə bağlı</li><li>Artıq sistemdə açılmış incident varsa</li></ul><p>O zaman:</p><p>➡ Yeni gələn alert <strong>drop edilir </strong><br>➡ Mövcud incident isə <strong>yenilənir</strong> (məsələn: hit count artırılır, notes əlavə olunur və s.)</p><p>Bu qayda sistemdə eyni mövzuya aid çoxlu incidentlərin yaranmasının qarşısını alır.</p><p>XSOAR Dashboard</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fGMKbH9gaf__3TMinUTWCg.png" /></figure><p><strong>Pre-Process rules necə yaradılır 1</strong></p><p>Object Setup →Incidents →Pre-Process Rules</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uXibRoc9uVryHq-ZHYT1hw.png" /></figure><p>Yeni bir rule yaratmaq istəyiriksə bu zaman new rule hissəsinə keçid edirik.</p><p>Bu mərhələdə Cortex XSOAR üzərində <strong>gələn URL əsaslı incidentlərin avtomatik emalı</strong> üçün xüsusi bir <strong>Rule</strong> yaradılır. Məqsəd “blocked” və ya “spam” kateqoriyalı URL alertlərini avtomatik olaraq drop etmək və SOC analyst üzərinə düşən yükü azaltmaqdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MxGuWdU5EyRwfludydPw-g.png" /></figure><h4>1. Conditions for Incoming Incident — Şərtlərin Qurulması</h4><p>Yeni rule-un tətbiq ediləcəyi incoming hadisələr aşağıdakı kriteriyalara əsasən seçilir:</p><ul><li><strong>Type</strong> sahəsi <strong>“SOC Engineer — URL Alerts”</strong> olaraq təyin edilir.<br> Bu o deməkdir ki, qayda yalnız URL ilə bağlı olan xüsusi tipli insidentlərə tətbiq olunacaq.</li><li><strong>Event Type = “url blocked”</strong><br> Bu şərt URL-in təhlükəsizlik sistemi tərəfindən bloklandığını göstərən insidentləri hədəfləyir.</li><li><strong>OR operatoru ilə əlavə şərt əlavə edilir:</strong></li><li><strong>URL Category = “spam”</strong><br> Bu isə spam kimi kateqoriyalaşdırılmış URL insidentlərinin də eyni qayda ilə idarə olunmasını təmin edir.</li></ul><p>Bu iki şərt OR ilə birləşdirildiyi üçün qayda həm “blocked URL”, həm də “spam URL” hadisələrini əhatə edir.</p><p>Beləliklə, sistem URL ilə bağlı iki əsas halları avtomatik müəyyən edir</p><ul><li>Bloklanan URL-lər</li><li>Spam kateqoriyalı URL-lər</li></ul><h4>2. Action — Hadisəyə Tətbiq Edilən Əməliyyat</h4><p>Şərtlər ödəndiyi halda rule üzrə görüləcək əməliyyat olaraq:</p><ul><li><strong>Action = Drop</strong></li></ul><p>Bu, həmin insidentlərin avtomatik şəkildə sistem tərəfindən kənarlaşdırılması deməkdir. SOC analitikləri belə aşağı riskli və tam avtomatlaşdırıla bilən hadisələri manual şəkildə araşdırmalı olmur. Nəticədə həm vaxt qazanılır, həm də daha kritik insidentlərə fokuslanmaq mümkün olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SKlgyj9_YrXPH7KOPOndew.png" /></figure><p><strong>Pre-Process rules necə yaradılır 2</strong></p><p>İkinci rule-da isə eyni insidentlər təkrarlanarsa təkrarlanan incidents drop olacaq</p><h3>Bu rule necə işləyir? (Prosesin izahı)</h3><p><strong>1. Incoming Incident Conditions (Gələn İnsident üçün Şərtlər)</strong></p><p>Bu hissə XSOAR-a gələn hər bir hadisənin (incident/event) bu qaydaya uyğun olub-olmadığını müəyyən edir.</p><p>Burada iki əsas şərt təyin olunub:</p><p><strong>a) Type = SOC Engineer — URL Alerts</strong></p><p>Gələn hadisənin tipi xüsusi olaraq “SOC Engineer — URL Alerts” olmalıdır.</p><p><strong>b) Event Type = URL allowed</strong></p><p>Hadisənin Event Type dəyəri “URL allowed” olmalıdır.<br> Bu o deməkdir ki, bu qayda yalnız “allowed URL activity” ilə bağlı olan alertləri emal edəcək.</p><p>➡ <strong>Nəticə</strong>: Yalnız müəyyən kateqoriyaya aid URL alertləri bu qaydaya daxil olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AwUexi6m4JjC_fOsLG0Pxg.png" /></figure><p><strong>2. Action</strong></p><p>Burada seçilmiş əməliyyat: <strong>Drop and update</strong></p><p>Bu nə deməkdir?</p><ul><li>Gələn hadisə ayrıca yeni bir insident kimi açılmır.</li><li>Əgər uyğun mövcud insident varsa, həmin insident <strong>yenilənir</strong>.</li><li>Gələn event “drop” olunur, yəni ayrıca insident yaratmadan mövcud insidentə əlavə edilir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/840/1*pvtYPXu1h3TxZsVwj4KtoQ.png" /></figure><p>➡ Bu metod çoxlu eyni URL alert-lərini bir insidentdə toplamaq üçün istifadə olunur (incident noise azaldılır).</p><p><strong>3. Update (Mövcud insidenti yeniləmə qaydası)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/819/1*CXTEdnH5zqE8VJRAI05rKQ.png" /></figure><p>Bu hissə müəyyən edir ki, gələn event hansı mövcud insidentlə əlaqələndiriləcək.</p><p><strong>a) Link to oldest incident (Created within last 7 days)</strong></p><ul><li>Sistem son <strong>7 günün içində</strong> yaradılmış insidentləri yoxlayır.</li><li>Şərtlərə uyğun ən <strong>köhnə</strong> insident tapılır və yenilənir.</li></ul><p><strong>b) Search closed incidents — seçilməyib</strong></p><p>Bu o deməkdir ki, <strong>yalnız açıq insidentlər</strong> araşdırılır.<br>Bağlanmış insidentlərlə əlaqələndirmə aparılmır.</p><p><strong>Müqayisə Şərtləri (Matching Conditions)</strong></p><p>Mövcud insidentlə incoming incidentin uyğun sayılması üçün aşağıdakı sahələr eyni olmalıdır:</p><p><strong>1. Source Username — identical</strong><br>Gələn hadisədəki Source Username mövcud insidentdəki ilə eyni olmalıdır.</p><p><strong>2. Suspicious URL — identical<br></strong>Şübhəli URL tam olaraq eyni olmalıdır.</p><p>Yəni:<br><em>Eyni user → eyni URL → eyni insident yenilənir.</em></p><p>Bu rule aşağıdakı problemləri həll edir:</p><h3>✔ Duplicate incident-lərin qarşısını alır</h3><p>Əgər eyni user eyni URL-ə bir neçə dəfə daxil olursa, hər dəfə yeni insident yaratmaq əvəzinə mövcud insident yenilənir.</p><h3>✔ Alert noise-u azaldır</h3><p>Bir user eyni URL-i 20 dəfə açsa, 20 insident deyil — 1 insident + 19 update yaranır.</p><h3>✔ Analitik üçün daha səliqəli və izlənməsi asan olur</h3><p>Bütün əlaqəli activity-lər bir insidentdə toplanır.</p><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=98520f7998e4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[From Alerts to Incidents: Building a Use Case in Cortex XSOAR Day 1 (Types & Fields, Classification…]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/from-alerts-to-incidents-building-a-use-case-in-cortex-xsoar-day-1-types-fields-classification-fb0107209ff7?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fb0107209ff7</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 14 Nov 2025 06:05:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-11-14T06:49:14.413Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>From Alerts to Incidents: Building a Use Case in Cortex XSOAR Day 1 (Types &amp; Fields, Classification &amp; Mapping)</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*y9IE4hodzcqqhsKe.png" /></figure><p>Müasir kiber təhlükəsizlik mühitində incident-lərə operativ və sistematik cavab vermək (Incident Response) təşkilatların təhlükəsizlik strategiyasının əsas tərkib hissəsinə çevrilmişdir. Bu məqsədlə inkişaf etdirilən <strong>Cortex XSOAR (Security Orchestration, Automation and Response)</strong> platforması təhlükəsizlik əməliyyatlarının avtomatlaşdırılması və mərkəzləşdirilməsi üçün geniş imkanlar təqdim edir. Bu məqalə, <strong>Cortex XSOAR mühitində yeni kontentlərin yaradılması, mövcud proseslərin optimallaşdırılması və fərdiləşdirilməsi</strong> üzrə praktiki yanaşmanı təqdim edir. Məqalə boyu, bir <strong>use case </strong>əsasında insident-ə cavab verən avtomatlaşdırılmış həllin hazırlanması mərhələləri izah olunur.</p><p>Bu yanaşma sayəsində təhlükəsizlik əməliyyatları mərkəzlərinin (SOC) vaxt itkisini minimuma endirmək, təkrarlanan tapşırıqları avtomatlaşdırmaq və insidentlərə cavab müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.</p><p>İndi isə gəlin SOAR və XSOAR arasındakı fərqə baxaq</p><h3>1. SOAR nədir?</h3><p><strong>SOAR (Security Orchestration, Automation and Response)</strong> — ümumi bir <strong>konsept və texnologiya kateqoriyasıdır.</strong><br> Bu anlayış, kiber təhlükəsizlik əməliyyatlarının (SOC) avtomatlaşdırılması, koordinasiyası və hadisələrə cavab proseslərinin optimallaşdırılmasını ifadə edir.</p><h3>SOAR-ın məqsədi:</h3><ul><li>Müxtəlif təhlükəsizlik sistemlərini <strong>bir mərkəzdə birləşdirmək (orchestration)</strong></li><li>Təkrarlanan və vaxt aparan əməliyyatları <strong>avtomatlaşdırmaq (automation)</strong></li><li>Təhlükə hadisələrinə <strong>tez və standartlaşdırılmış şəkildə cavab vermək (response)</strong></li></ul><h3>SOAR nə edir:</h3><p>SOAR platformaları tipik olaraq aşağıdakı funksiyaları təmin edir:</p><ul><li><strong>Alertlərin toplanması və korelyasiyası</strong> (SIEM və EDR sistemlərindən məlumat alma)</li><li><strong>Playbook-ların icrası</strong> (insidentlərə cavab üçün əvvəlcədən qurulmuş addımlar)</li><li><strong>Avtomatlaşdırılmış tədbirlər</strong> (məsələn, IP bloklama, fayl karantini və s.)</li><li><strong>Hadisə menecmenti və hesabatlıq</strong></li></ul><p>Yəni, <strong>SOAR bir konsepsiyadır</strong> — bir çox vendor (Palo Alto, IBM, Splunk, Rapid7 və s.) bu konsepsiyanın üzərində öz məhsullarını qurur.</p><h3>2. XSOAR nədir?</h3><p><strong>Cortex XSOAR</strong> — <strong>Palo Alto Networks</strong> şirkətinin təqdim etdiyi <strong>konkret bir SOAR məhsuludur.</strong></p><h3>XSOAR-ın xüsusiyyətləri:</h3><p><strong>SOAR prinsiplərinə tam uyğun</strong>, lakin əlavə funksiyalarla genişləndirilmişdir.</p><p>Aşağıdakı modulları özündə birləşdirir:</p><ul><li><strong>Incident Management:</strong> Hadisələrin izlənməsi, prioritetləşdirilməsi</li><li><strong>Playbooks:</strong> Avtomatik cavab ssenariləri</li><li><strong>Threat Intelligence Management:</strong> IoC-lərin idarə olunması</li><li><strong>Case Management</strong></li><li><strong>Marketplace:</strong> Hazır inteqrasiyalar və avtomatlaşdırma modulları</li></ul><h3>“X” hərfi nəyi bildirir?</h3><h4>“X” — <strong>Cortex ekosisteminə inteqrasiyanı</strong> (yəni Palo Alto-nun EDR, SIEM və Threat Intel sistemləri ilə tam uyğunluğu) göstərir.<br> <br><strong>Use Case əsaslı yanaşma</strong></h4><p>Cortex XSOAR platformasında bütün fəaliyyətlər <strong>“use case” (istifadə halı)</strong> anlayışı üzərində qurulur.<br> Bu yanaşma hər hansı təhlükə hadisəsinə, xəbərdarlığa (alert) və ya problemə qarşı <strong>avtomatlaşdırılmış və standartlaşdırılmış cavab mexanizminin</strong> hazırlanmasını təmin edir. Başqa sözlə, “use case” təhlükəsizlik əməliyyatlarının (SOC) cavab strategiyası üçün <strong>plan (blueprint)</strong> rolunu oynayır.<br>Praktik tətbiq zamanı SOC komandası çox vaxt müəyyən növ xəbərdarlıqlara<strong>manual cavab verməyə</strong> xeyli vaxt sərf edir. XSOAR bu prosesi avtomatlaşdırmaqla həm vaxt itkisini azaldır, həm də cavabın ardıcıllığını və keyfiyyətini artırır.</p><p>Bu məqsədlə hazırlanmış use case aşağıdakı problemləri həll etməyə yönəlir:</p><ol><li><strong>Cavab prosesinin standartlaşdırılması</strong> — hadisələrə qarşı ardıcıl və sabit cavab planlarının (playbook-ların) tətbiqi.</li><li><strong>Vaxtın optimallaşdırılması</strong> — alertlərin avtomatik triage və analizini həyata keçirməklə istifadəçi və IOC məlumatlarının toplanmasının avtomatlaşdırılması.</li><li><strong>Effektivliyin artırılması</strong> — analitiklərin hazırda əl ilə icra etdiyi addımların avtomatlaşdırılması nəticəsində cavab və bərpa müddətinin qısaldılması.</li></ol><h3><strong>Incident Types &amp; Fields</strong></h3><p>Use case-in daha effektiv idarə olunması üçün <strong>Cortex XSOAR</strong> mühitində hadisələr (incidentlər) üçün xüsusi tip (type) və sahələr (fields) müəyyən edilir.</p><p>Bu mərhələdə, “<strong>XSOAR Engineer — URL Alerts</strong>” adlı <strong>custom incident type</strong> yaradılmışdır. Sözügedən hadisə növü, URL-lərlə bağlı xəbərdarlıqların avtomatlaşdırılmış şəkildə idarə edilməsini təmin edir.</p><p>Həmçinin, bu hadisə növünə aid məlumatların saxlanması üçün iki <strong>custom field</strong> əlavə edilmişdir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/985/1*u_9zy2McNblCU8moBOvrBA.png" /><figcaption>Bu sahələr sayəsində sistemə daxil olan xəbərdarlıqlardakı məlumatlar daha strukturlaşdırılmış şəkildə toplanır və növbəti mərhələdə <strong>IOC extraction</strong>, <strong>threat enrichment</strong> və <strong>playbook </strong>üçün əsas informasiya mənbəyi kimi istifadə olunur.</figcaption></figure><p>Xüsusi <strong>incident type</strong> və məlumat sahələri yaradıldıqdan sonra növbəti addım bu sahələrdəki məlumatların <strong>IOC</strong>-lər kimi avtomatik çıxarılması qaydalarının müəyyən edilməsidir.</p><p><strong>Indicator Extraction Rules-un Təyini</strong></p><p>Incident type və fields yaradıldıqdan sonra növbəti mərhələ bu məlumatlardan <strong>IOC (Indicator of Compromise)</strong> göstəricilərinin avtomatik çıxarılması qaydalarının qurulmasıdır.</p><p>Bu məqsədlə “<strong>Indicator Extraction Rules</strong>” mərhələsində <strong>Cortex XSOAR</strong> sisteminə müəyyən edilir ki, hansı sahələrdən hansı tip göstəricilər çıxarılmalıdır.</p><p>Hazırkı use case çərçivəsində aşağıdakı qaydalar tətbiq olunur:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/994/1*DLTV7F2lRFG4rtsn2RHjzw.png" /></figure><p>Bu konfiqurasiya nəticəsində sistem incident yaradıldıqda və ya yeniləndikdə, qeyd olunan sahələrdəki məlumatları avtomatik tanıyaraq IOC-ləri çıxarır və onları “Threat Intelligence” modulu vasitəsilə zənginləşdirir.</p><p>Beləliklə, analitiklər əlavə <strong>manual</strong> araşdırmağa ehtiyac qalmadan:</p><ul><li><strong>Suspicious URL</strong>,</li><li><strong>Source IP</strong>,</li><li><strong>Source Username</strong></li></ul><p>avtomatik şəkildə əldə edir və cavab prosesini daha sürətli başlada bilirlər.</p><p>XSOAR dashboard-dur</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZWdZUMxzC5fUbpk5vU5aeA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tQVLzaYlOSRJbfT85MckSQ.png" /></figure><p><strong>Setting →Object Setup →Incidents →Types</strong></p><p>Cortex XSOAR mühitində hər bir <strong>incident</strong> müəyyən <strong>type</strong> altında qeyd olunur. <strong>Incident Types</strong> müxtəlif insident kateqoriyalarını məsələn, <em>Phishing, Malware, DDoS, Authentication, Network</em> və s. təmsil edir.<br>Bu növlər, gələn xəbərdarlıqların (alerts) düzgün təsnifləşdirilməsi və müvafiq <strong>playbook</strong>-ların işə düşməsi üçün əsas struktur vahidi hesab olunur.</p><p>Bu mərhələdə sistemdə artıq bir çox <strong>default incident type</strong>-lar mövcuddur, məsələn:</p><ul><li><em>Access Incident</em></li><li><em>Case Management</em></li><li><em>Malware Incident V2</em></li><li><em>Phishing Incident v3</em> və s.</li></ul><p>Lakin, müəyyən hallarda (məsələn, xüsusi təhlükə növü və ya təşkilata məxsus use case üçün) yeni hadisə növü yaradılması tələb olunur.<br> Bu məqsədlə ekranın yuxarı sağ hissəsində yerləşən <strong>“+ New Incident Type”</strong> düyməsi vasitəsilə yeni tip əlavə edilir.</p><p>Yuxarıda qeyd etdiyimiz nümunədə bu dəfə istifadə olunacaq <strong>usecase URL Alerts</strong> olacaq. Ona uyğun olaraq <strong>XSOAR Engineer- URL Alerts</strong> adında bir incident type yaradırıq.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*khAFRxd3RA47wMOnP4iezA.png" /></figure><p><strong>New Incident type → Settings → Name</strong></p><p>Bu hadisə növü URL-lərlə bağlı təhlükə xəbərdarlıqlarının (alerts) avtomatik şəkildə toplanması və cavab prosesinin idarə edilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.</p><p><strong>Default Playbook:</strong> Hadisə yaranan anda avtomatik icra olunacaq cavab ssenarisini seçməyə imkan verir.</p><ul><li><strong>Run playbook automatically:</strong> Bu seçim aktiv edildikdə, hadisə yaradıldıqdan sonra uyğun playbook avtomatik başlayır.</li><li><strong>Layout:</strong> Hadisənin interfeys üzərində (analitik baxışında) necə görünəcəyini müəyyən edir.</li><li><strong>Post-process using script:</strong> Hadisə başa çatdıqdan sonra icra ediləcək əlavə əməliyyatları (məsələn, hesabat göndərilməsi və ya audit ) təyin edir.</li><li><strong>SLA (Service Level Agreement):</strong> Hadisənin cavab və həll müddətini göstərir.</li></ul><p>Əlavə olaraq yuxarıda göstərilən şəkildə <em>Incident Extraction Rules</em> görürük. Bu hissəyə <em>Incident fields</em> yaratdıqdan sonra qayıdacayıq.</p><p><strong>Custom Field-lərin Yaradılması</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*g0BX1bcEFRR40m9Ja8w1lA.png" /></figure><p>Yeni yaradılmış <strong>incident type </strong>üçün xüsusi məlumat sahələri (fields) əlavə olunur.<br> Bunun üçün <strong>Settings → Objects Setup → Incidents → Incident Fields</strong> bölməsinə daxil olunur və ekranın sağ tərəfindəki <strong>“+ New Field”</strong> düyməsi seçilir. Bu mərhələ hadisə zamanı toplanacaq əlavə məlumatları (məsələn, <strong>URL Category</strong>, <strong>Suspicious URL</strong>) saxlamaq üçün istifadə olunur.<br>Hər sahə üçün ad (<em>Field Name</em>) və məlumat tipi (<em>Field Type</em>, məsələn <em>Short Text</em>) təyin edilir.</p><p><strong>Available</strong> olan <strong>fields </strong>üçün axtarış edirik hansı ki, biz bu fields <strong>Incident Extraction Rules</strong> hissəsində istifadə edəcəyik. Axtarışı<strong> source IP</strong> və <strong>source username </strong>üçün edirik:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ruWWWZ85F-zxHn599sAQhw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dC_Kb4mj4rRKUaiCcS2Vwg.png" /></figure><p>Amma bu iki <strong>Incident Field</strong> ilə kifayətlənmirik. Çünki biz hazırda usecase-də<strong> suspicious URL</strong> və <strong>URL Category </strong>adlı iki fields-ə ehtiyacımız var. Ona görə də yeni bir field yaradırıq. Açılan <strong>New Incident Field</strong> pəncərəsində aşağıdakı parametrlər müəyyən edilir:<br><strong>Field Name:</strong> <em>URL Category</em> — hadisə ilə əlaqəli URL-in kateqoriyasını göstərmək üçün istifadə olunur<br><strong>Add to Incident Types:</strong> Bu sahə xüsusi olaraq <strong>“XSOAR Engineer — URL Alerts”</strong> hadisə növünə əlavə edilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5ZCMmoVEdzfV0JqA8YNsfA.png" /></figure><p>Bəs <em>add to all incident types</em> seçsək bu zaman nə baş verə bilər?</p><p>Əgər bu seçim <strong>aktiv edilərsə</strong>, yaradılan <em>field</em> (məsələn, “URL Category”) <strong>sistemdəki bütün hadisə növlərinə (incident types)</strong> avtomatik olaraq əlavə olunur.<br>Hər bir hadisə növünün (phishing, malware, brute-force, exfiltration və s.) formasında bu sahə görünəcək və hər yeni yaradılan incidentdə bu field boş şəkildə mövcud olacaq. Yəni, bu məlumat sahəsi <strong>bütün növ hadisələr üçün ümumi </strong>olacaq.<br>Amma diqqət etmək lazımdır ki, hər field bütün hadisə növlərinə lazım olmaya bilər, məsələn, “URL Category” yalnız <strong>URL-lə bağlı hadisələrdə</strong> aktualdır, “Login Failure Count” isə yalnız authentication tipli hadisələrdə aktualdır.</p><p>İkinci yaratmalı olduğumuz Incident Field isə<em> Suspicious URL</em> field-dir. Eynən URL Category-də etdiyimiz kimi edirik.</p><p>İndi isə təkrar Type hissəsinə keçid edib orada<em> Indicator Extraction Rules</em> hissəsində müəyyən dəyişikliklər apara bilərik. Çünki, <em>Incidents Fields</em> hissəsində bizə lazım olacaq fields yaratdıq. Hal-hazırda etdiyimiz proses isə URL ilə əlaqəli incident yaranarsa ilk öncə avtomatik olaraq incident-in növü (type) müəyyən edilsin ki, hansı ki bu <em>XSOAR Engineer — URL Alerts</em>-ə aiddir və <em>Incidents fields</em>-ə əsasən yəni <em>suspicious url</em>, <em>source username</em>,<em> source IP-</em>ə əsasən IOC çıxara bilsin. IOC ilə zənginləşdirmə hissəsini isə <em>Indicator Extraction Rules </em>hissəsində müəyyən edəcəyik.</p><p><strong>Indicator Extraction Qaydalarının Qurulması</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/820/1*KN3IRxfajV5E4rheIheMWg.png" /></figure><p>Yeni yaradılmış <strong>incident type</strong> üçün indikatorların (məsələn, IP, URL, e-poçt ünvanı kimi IOC-lərin) necə çıxarılacağını təyin etmək lazımdır. Bunun üçün <strong>“Indicators Extraction Rules”</strong> bölməsində <strong>“How to extract”</strong> parametri konfiqurasiya olunur.</p><p>Burada bir neçə seçim mövcuddur:</p><ul><li><strong>Inline:</strong><br> Bu rejimdə playbook indikatorların çıxarılması və zənginləşdirilməsi tamamlanana qədər<strong> </strong>gözləyir.<br> Yəni, playbook-un icrası bloklanır və indikator məlumatları tam əldə olunandan sonra davam edir.<br> Bu üsul, indikator məlumatları playbook-un işləməsi üçün vacib olduqda istifadə edilir (məsələn, “URL Analysis” və ya “IP Reputation Check” mərhələlərində).</li><li><strong>Out of Band:</strong><br> İndikator çıxarışı və zənginləşdirmə playbook icrasından <strong>müstəqil</strong> şəkildə aparılır.<br> Playbook davam edir, IOC-lər isə arxa planda analiz olunur.<br> Bu rejim, indikatorların dərhal lazım olmadığı hallarda seçilir.</li><li><strong>None:</strong><br> İndikator çıxarışı bu hadisə növü üçün <strong>tamamilə deaktiv edilir</strong>.</li></ul><p>Bu nümunədə <strong>Inline</strong> seçimi tətbiq olunur ki, indikator məlumatları (URL və IP kimi) əvvəlcə çıxarılsın və yalnız bundan sonra playbook icrasına başlanılsın.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-crePUy5t4ByFGaYNGxCRw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-n3cvnRs5ZG4DScNUGTrww.png" /></figure><p><strong>Indicator Extraction — Suspicious URL üçün Qaydanın Qurulması</strong></p><p><em>Suspicious URL</em> sahəsindəki dəyərlərin analiz edilərək <strong>URL</strong> və <strong>Domain</strong> tiplərində indikator kimi tanınması təmin olunur.</p><p><strong>Konfiqurasiya addımları:</strong></p><ol><li><strong>How to extract:</strong> “Inline” rejimi seçilir ki, indikator çıxarışı tamamlanmadan playbook icrası başlamasın.</li><li><strong>What to extract:</strong> “Extract specific indicators” seçilir.</li><li>Axtarış bölməsində <strong>Suspicious URL</strong> sahəsi seçilir.</li><li>“Indicator types to extract” hissəsində bu sahə üçün <strong>URL, Domain</strong> tipləri təyin edilir.</li></ol><p>Bu qurulum nəticəsində XSOAR sisteminə daxil olan hər hansı şübhəli URL avtomatik olaraq analiz edilir və göstəricilər (indicator-lar) “Threat Intel” moduluna ötürülür. Bu, <strong>IOC enrichment </strong>və <strong>threat intelligence </strong>proseslərini avtomatlaşdırmağa imkan yaradır.</p><p>Əlavə olaraq nə üçün <em>extract specific indicators</em> seçilməlidir?</p><p>Cortex XSOAR-da indikator çıxarışı iki şəkildə aparıla bilər:</p><ol><li><strong>Extract all indicators from all fields</strong> — bütün sahələrdəki məlumatlardan indikator çıxarılır.</li><li><strong>Extract specific indicators</strong> — yalnız müəyyən edilmiş sahələrdən (məsələn, <em>Suspicious URL</em>, <em>Source IP</em>, <em>Email Address</em>) indikator çıxarılır.<br>Əgər “Extract all indicators” seçilsə, sistem hər bir sahədəki məlumatı analiz edib potensial IOC kimi qəbul etməyə çalışacaq.<br> Bu isə aşağıdakı problemlərə səbəb ola bilər:</li></ol><ul><li><strong>False positives:</strong> sistem email, ad və ya təsadüfi mətn kimi məlumatları da indikator kimi qəbul edə bilər;</li><li><strong>Resurs israfı:</strong> bütün məlumatların analiz edilməsi sistem resurslarını lazımsız yükləyə bilər;</li></ul><p>Buna görə də, <strong>“Extract specific indicators”</strong> seçimi aktiv edilməlidir.<br>Bu zaman sistem yalnız <strong>əvvəlcədən müəyyən edilmiş və IOC ilə əlaqəli sahələrdən</strong> məlumat çıxaracaq.<br> Məsələn:</p><ul><li><em>Suspicious URL</em> → URL və Domain indikatorları</li><li><em>Source IP</em> → IP indikatoru</li><li><em>Source Username</em> → Email indikatoru</li></ul><p>Beləliklə, həm <strong>dəqiqlik artır</strong>, həm də <strong>performans optimallaşdırılır</strong>.</p><h3><strong>Classification and Mapping</strong></h3><p>Cortex XSOAR platformasında gələn alertlərindüzgün emalı üçün <strong>classification (təsnifat)</strong> və <strong>mapping (parsing)</strong> mexanizmləri tətbiq olunur. Bu iki mərhələ sistemə daxil olan alertlərin avtomatik şəkildə uyğun <strong>incident type</strong> ilə əlaqələndirilməsini və məlumatların uyğun sahələrə ötürülməsini təmin edir.</p><h3>1. Classification mərhələsi</h3><p>XSOAR-a daxil olan <em>alertlərin</em> içindəki müəyyən sahələrə baxıb, onların hansı <strong>incident type</strong> olduğunu təyin edən mexanizmdir.</p><p>Yəni classifier-in işi:</p><p>✔ Alertə bax<br>✔ İçindəki müəyyən məlumatlardan (fields) birini oxu<br>✔ Bu məlumata əsasən qərar ver: “Bu alert hansı hadisə növünə aiddir?”</p><p>Beləliklə, classification mərhələsi gələn məlumatların avtomatik olaraq düzgün kateqoriyaya yönləndirilməsinə xidmət edir.</p><h3>2. Mapping mərhələsi</h3><p>Classification mərhələsindən sonra alert məlumatlarının <strong>XSOAR sahələri</strong> ilə uyğunlaşdırılması prosesi həyata keçirilir. Bu addım <strong>Incident Mapper</strong> vasitəsilə yerinə yetirilir.<br>Mapping zamanı alertin daxili sahələri (məsələn, sourceIP, urlCategory, url, occured və s.) müvafiq XSOAR sahələrinə ötürülür.<br> Məsələn:</p><ul><li>sourceIP → <strong>Source IP</strong></li><li>urlCategory → <strong>URL Category</strong></li><li>url → <strong>Suspicious URL</strong></li></ul><p>Bu cür uyğunlaşdırma nəticəsində, hadisə XSOAR-da tam və strukturlaşdırılmış formada əks olunur.</p><p>— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —</p><h3>Classification və Mapping praktiki hissəsi</h3><p>Bu mərhələ Cortex XSOAR-da yeni bir <strong>integration instance</strong> konfiqurasiya etmək prosesini göstərir. Nümunədə <em>Sample Incident Generator</em> adlı inteqrasiya istifadə olunur və əsas məqsəd bu integrasiyanın sistemə necə əlavə olunmasını göstərməkdir.</p><p><strong>Integrations → Instances → Sample Incident Generator</strong></p><p>Burada sistemə qoşulan bütün mövcud integration instance-lar siyahılanır.<br>Açılan pəncərədə <em>Sample Incident Generator</em> seçilir. Bu inteqrasiya test məqsədilə sistemə nümunə insidentlər yaradan daxili generator rolunu oynayır.<br>Konfiqurasiya pəncərəsində “<strong>Name</strong>” sahəsinə instance üçün unikal ad daxil edilir.<br> Məsələn: <em>Sample Incident Generator_instance_2</em><br> Bu ad gələcəkdə həmin instansın digər instanslardan fərqləndirilməsi üçün vacibdir.</p><p><strong>Fetched incidents seçimi</strong><br> Əgər inteqrasiyanın real insidentləri sistemə gətirməsi (fetch etməsi) tələb olunursa, <strong>“Fetches incidents”</strong> seçimi aktivləşdirilir. Sample Incident Generator üçün bu seçim nümunə insidentlərin yaradılması və platformaya ötürülməsi üçündür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xCZmYOdzVpd5XGuK1FWsPA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DGyw-euTN0qr0ARD6wkS-Q.png" /><figcaption>Şəkildə göstərilən pəncərə <strong>Incidents → Classification &amp; Mapping</strong> bölməsini əks etdirir. Bu ekran vasitəsilə bütün mövcud classifier və mapper-lərə baxmaq, onları redaktə etmək və yenilərini yaratmaq mümkündür.</figcaption></figure><p>Yeni bir classifier yaradırıq. Cədvəldə sistemdə mövcud olan bütün <strong>Incident Classifier</strong> və <strong>Incident Mapper</strong> obyektləri sadalanır. Burada hər bir obyekt haqqında aşağıdakı məlumatlar göstərilir:</p><ul><li><strong>Name</strong> — classifier və ya mapper-in adı</li><li><strong>Type</strong> — Classifier, Mapper (incoming) və ya Mapper (outgoing)</li><li><strong>Instances</strong> — neçə integration instance tərəfindən istifadə olunduğu</li><li><strong>Description</strong> — həmin classifier/mapper-in funksiyası barədə qısa məlumat</li></ul><h3>Yeni Classifier və ya Mapper Yaratmaq</h3><p>Şəkildə sağ yuxarı hissədə “<strong>+ New</strong>” düyməsi seçilib və açılan menyu göstərilib. Bu menyu vasitəsilə üç tip obyekt yaratmaq olur:</p><ol><li><strong>Incident Classifier</strong></li></ol><ul><li>Daxil olan insident məlumatını analiz edir</li><li>İntegrasiyadan gələn raw datanı hansı insident tipinə uyğunlaşdıracağını müəyyən edir</li></ul><p><strong>2. Incident Mapper (Incoming)</strong></p><ul><li>İntegrasiyadan daxil olan field-lərin (məsələn: alert ID, severity, timestamp və s.) XSOAR insident field-ləri ilə uyğunlaşdırılmasını təmin edir</li></ul><p><strong>3. Incident Mapper (Outgoing)</strong></p><ul><li>XSOAR-dan xarici sistemlərə göndərilən məlumatların uyğun strukturda map olunmasını təmin edir</li></ul><p>Bu obyektlər XSOAR-un məlumat axınını düzgün idarə etməsi, inteqrasiyalar arasında uyğunluğun təmin olunması və insidentlərin avtomatik emalının dəqiq aparılması üçün vacib elementlərdir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CuCBiuMUFKXTImqgRoIrww.png" /><figcaption>(“<strong>Get Data: Pull from instance</strong>” hissəsi)</figcaption></figure><p>Classifier-in düzgün işləməsi üçün real və ya test datası tələb olunur. Bu səbəbdən Sample Incident Generator instance-dan məlumat çəkilir.</p><p>Bu addım ona görə edilir ki:</p><ul><li>Classifier real gələn dataya uyğun qurulsun,</li><li>hansı field-lərin mövcud olduğu dəqiq görülsün,</li><li>insidentin hansı göstəriciyə əsasən təsnif ediləcəyi müəyyən edilsin.</li></ul><p>Sağ tərəfdə <strong>Incident Types</strong> siyahısından uyğun insident növləri seçilir və “type” dəyərlərinə uyğunlaşdırılır.</p><p>Şəkildə <em>SOC Engineer — URL Alerts</em> adlı xüsusi insident növünə müəyyən dəyərlərin map edilməsi göstərilir.<br> Məsələn:</p><ul><li><strong>url blocked</strong></li><li><strong>url allowed</strong></li><li><strong>file blocked</strong></li></ul><p>Bu addım ona görə edilir ki:</p><ul><li>daxil olan event-lər avtomatik olaraq doğru kateqoriyaya düşsün,</li><li>avtomatlaşdırma və playbook-lar düzgün işlənsin,</li><li>insidentlərin təhlili və triage mərhələsi daha sürətli həyata keçirilsin.</li></ul><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fb0107209ff7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[AD Attack path visualization (PART2)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/ad-attack-path-visualization-part2-efac987174fe?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/efac987174fe</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 06 Oct 2025 12:12:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-06T12:12:22.256Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Part 1-də Active Directory nədir, ilkin anlayışlar, struktur və səlahiyyətlərini, həmçinin müsahibədə toxunulacaq suallar haqqında məlumat verdim. Part2 -də isə Active Directory-də mapping prosesini təqdim etmək istəyirəm. Düşünürəm ki, bu bizə Active Directory-də baş verə biləcək hücumları mapping etmək üçün ilkin bir anlayış yarada bilər.</p><h3><strong>Part 2 — AD attack visualization: istifadəçi yaratmaq → JSON toplamaq (SharpHound) → BloodHound ilə import → AD mapping</strong></h3><p>Proses bu formada davam edəcək.</p><p>Bu hissədə laboratoriyada Active Directory üzərində test istifadəçi yaradılmasını, SharpHound istifadə edərək AD məlumatlarının JSON formatında toplanmasını, və nəticədə BloodHound + Neo4j ilə həmin məlumatların import edilərək attack-pathlərin vizuallaşdırılmasını addım-addım izah edəcəyəm. Məqsəd: red/blue team perspektivindən AD-də riskli yolları görmək və detection üçün əsas nöqtələri müəyyənləşdirmək.</p><h3>Tələb olunanlar (Prerequisites)</h3><ul><li>Domain Controller (Windows Server 2019/2022) — AD DS rolu quraşdırılmış.</li><li>Domain-joined Windows maşın (Windows 10/11 Pro) — client və ya attack host.</li><li>Attack host (Kali Linux və ya Windows) — SharpHound binary və BloodHound GUI üçün.</li><li>BloodHound (GUI) və Neo4j (community) — vizualizasiya üçün.</li><li>SharpHound (SharpHound.exe və/və ya PowerShell ingestor SharpHound.ps1 / Invoke-BloodHound).</li><li>Administrator icazələri (kimin hansı kolleksiya metodlarını işlədə biləcəyini müəyyən edir).</li></ul><p><strong>Etik xəbərdarlıq:</strong> Bütün bu əməliyyatları yalnız izolyasiyalı lab (virtual network, host-only və ya NAT) üzərində və sənin/ təşkilatının icazəsi ilə et. Heç vaxt real production domain üzərində sınaq məqsədli bu alətləri işlətmə.<br>SharpHound bir “offensive” alətdir — bəzi XDR/AV-lər tərəfindən aşkar edilə və bloklana bilər.</p><ol><li><strong>Addım —&gt; AD üzərində test istifadəçi yaratmaq</strong></li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/784/1*_m5jSjIFKPewj9OqYJqmLQ.png" /></figure><p>Mən burada yeni user olaraq sabina.jafarzade yaradıram. <br><strong>Active Directory Users and Computers </strong>konsolunu aç (DC üzərində).</p><ul><li>Sağ klik → <strong>New → User</strong>. First name, Last name, User Logon name doldur.</li><li><strong>Account</strong> tabında parol və hesab seçimlərini təyin et (User must change password, Password never expires və s.).</li><li><strong>Properties — Member</strong> of bölməsindən istifadəçini <strong>Domain Admins</strong> qrupuna əlavə et. Local admin hüququ üçün isə target maşının <strong>Administrators</strong> qrupuna əlavə et.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/319/1*A4jzGhxNTCTMuFyk5q3IMA.png" /></figure><p><strong>2. Addım → Windows maşını domenə qoşmaq (Domain Join)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/784/1*GvcSNWCkObw0BL1sPlxJ1w.png" /></figure><blockquote>Windows 10 Pro maşınında <strong>Settings → Accounts → Access work or school</strong> bölümünə daxil ol.<br><strong>Connect</strong> seç və <strong>Join this device to a local Active Directory domain</strong> (və ya <em>Access work or school → Connect → Active Directory join</em>) seçimini et.<br>Domain adı daxil et: &lt;Domain_name&gt; <br>Sistem domain-i tapdıqda, yaradılan istifadəçinin logon adı və parolunu daxil et. <br>Uğurlu qoşulmadan sonra Windows sistem parametrlərində “Connected to &lt;DOMAIN&gt;” bildirişi görünəcək.</blockquote><p><strong>Qısa izah:</strong> Domain join əməliyyatı maşını AD-ə qoşur, maşın üçün computer account yaradır və domain-based authentication imkanlarını aktiv edir. Bu, domain resurslarına (GPO, file share, kerberos auth və s.) çıxış üçün tələb olunur.</p><p><strong>3. Addım →SharpHound nədir və nə toplayır?</strong></p><p><strong>SharpHound</strong> — BloodHound-un məlumat toplayıcı (collector) komponentidir. O, AD mühitindən müxtəlif mənbələrdən struktur və əlaqə məlumatları yığır və bunları JSON obyektləri şəklində saxlayır. Bu məlumatların vasitəsilə BloodHound Neo4j üzərində qraf qurub attack-path analizləri edir.</p><h3>Əsas toplanan məlumat növləri</h3><ul><li><strong>Users, Groups, Computers</strong> (node-lar)</li><li><strong>MemberOf, AdminTo, HasSession</strong> (edges)</li><li><strong>ACL məlumatları</strong> (kimin obyektə hansı hüquqları var — GenericAll, WriteDACL, ReadProperty və s.)</li><li><strong>Local admin memberships</strong>, domain trust-lar, SPN/ServicePrincipalName məlumatları (Kerberoasting üçün faydalı)</li><li><strong>Active sessions</strong> (kim hansı maşında interactive/logged on)</li></ul><p><strong>4. Addım → SharpHound faylının transferi və işə salınması (Linux hosting nümunəsi)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5_VTx7CCleF8cJlLlR9AKg.png" /></figure><p>Əgər Windows maşınından internetə çıxış məhdud və ya birbaşa file transfer etmək istəyirsənsə, SharpHound.exe-ni bir Linux maşını üzərindən HTTP server ilə paylaşıb Windows maşınından brauzer/Invoke-WebRequest ilə yükləyə bilərsən.</p><p><strong>Linux-da sadə HTTP server (directory içində SharpHound yerləşdir)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*y1q1TThE0UTWQbQEx0pAVQ.png" /></figure><p>Linux maşın address-ni qeyd edin. Bu sizə Sharphounde.exe faylını Linux-dan Windows maşınına transfer edərkən lazım olacaq.</p><p># SharpHound.exe faylını Linux-daki bir qovluğa qoy<br>cd ~/Downloads/<br><strong>python3 -m http.server 8888 — bind 0.0.0.0</strong></p><p>İndi isə Windows maşınının brauzerindən http://&lt;LINUX_IP&gt;:8888/SharpHound.exe ünvanına girərək faylı yüklə.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1006/1*guJMTEYN75gjYGOfW7Se3Q.png" /></figure><p>Bizə lazım olan file artıq Windows maşınında hazırdır.</p><p><strong>5. Addım →Neo4j konfiqurasiyası və BloodHound-a import etmək</strong></p><p>Neo4j Community versiyasını quraşdır və service-i işə sal. <br>HTTP (Web UI) = <strong>7474 (port)<br></strong>Bolt (client API, BloodHound istifadə edir) = <strong>7687 (port),<br></strong>İlk daxil olmada admin username/password təyin et. (lab üçün sadə parollar istifadə edə bilərsən).</p><p>BloodHound app-ni aç. Connect bölməsindən Neo4j məlumatlarını (bolt://&lt;NEO4J_HOST&gt;:7687) və user/password daxil et.</p><ul><li>Upload Data seç və bloodhound_lab.zip faylını seç. Import tamamlandıqdan sonra graph yaranacaq.</li><li>BloodHound-ın hazır querylərindən (e.g., “Shortest Paths to Domain Admins”, “Find Principals with DACL rights”, “Local Admins”) istifadə edərək analiz et.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RJQdh3oRif0XD4ajo0mt9g.png" /></figure><h3>JSON strukturu və BloodHound-ın qraf anlayışı (qısa izah)</h3><ul><li><strong>Nodes</strong>: hər bir obyekt (User, Group, Computer, Domain) node kimi saxlanır və atributları ilə gəlir (samAccountName, distinguishedName, objectSID və s.).</li><li><strong>Edges</strong>: obyektlər arasındakı əlaqələr (MemberOf, AdminTo, HasSession, CanRDP və s.).</li><li><strong>ACLs</strong>: hansı hesabın hansı AD obyektinə hansı hüquqları verdiyi — bu, privilege escalation yollarının müəyyən edilməsində vacibdir.</li></ul><p>BloodHound bu nodes/edges üzərində qraf alqoritmləri (shortest path, reachability) işlədərək hansı hesabın necə high-value target-a çata biləcəyini göstərir.</p><p>Nə axtarmalıyıq ?<br><strong>Shortest Path</strong>: bir istifadəçinin Domain Admins-a ən qısa necə çatdığını görmək.<br><strong>Local Admin hoarding</strong>: bir hesabın çoxlu komputerlərdə local admin olması lateral movement üçün əhəmiyyətli.<br><strong>ACL weaknesses</strong>: GenericAll, WriteDACL kimi geniş hüquqlar sahibi hesablar risk yaradır.<br><strong>Sessions</strong>: HasSession məlumatı göstərir ki, kompromitə edilmiş bir hesab hansı maşınlarda sessiyaya malikdir — bu, lateral move üçün başlanğıc nöqtəsidir.</p><h3>Detection (Loglar və SIEM qaydaları)</h3><p>SharpHound-ın işə düşməsi, yeni istifadəçi yaradılması və yüksək qrup üzvlüyü kimi əməliyyatları SIEM vasitəsilə aşkar etmək üçün aşağıdakı Windows Event ID-lərinə bax:</p><h3>Əsas Event ID-lər və mənaları</h3><ul><li><strong>4720</strong> — A user account was created. (kimin yaratdığı, target user)</li><li><strong>4728</strong> — A member was added to a global security group. (məsələn, Domain Admins)</li><li><strong>4732</strong> — A member was added to a local group. (Administrators)</li><li><strong>5136</strong> — Directory Service Changes (AD obyekt atribut dəyişikliyi)</li><li><strong>4688</strong> — A new process has been created (SharpHound.exe, powershell.exe əməliyyatları)</li><li><strong>4104</strong> — PowerShell ScriptBlock logging (Invoke-BloodHound kimi skript məzmununu göstərir əgər aktivdirsə)</li><li><strong>4624 / 4648</strong> — Successful logons / explicit credentials usage (anomalous host və logon type üzrə analiz)</li><li><strong>1102</strong> — Audit log cleared (izlərin silinməsi) — critical alarm</li></ul><h3>Remedation</h3><ul><li><strong>Least privilege</strong>: Domain Admin və local admin hüquqlarını minimal saxla.</li><li><strong>Privileged Access Management</strong> (PIM/PAM) və Just-In-Time (JIT) admin hüquqları tətbiq et.</li><li><strong>PowerShell logging</strong> (ScriptBlock + Module logging) aktivləşdir və mərkəzi SIEM-ə yolla.</li><li><strong>Audit Directory Service Access</strong>: AD obyektləri üçün object auditing aktiv et.</li><li><strong>Monitor group membership changes</strong> (4728/4732) və yaradılan yeni istifadəçilər (4720) üzrə alertlar yarat.</li><li><strong>Local Admin management</strong>: LAPS və endpoint-based control ilə local admin parollarını idarə et.</li></ul><p>Diqqətiniz üçün təşəkkürlər….</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=efac987174fe" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Active Directory: Struktur, Səlahiyyətlər və Attack Path Vizualizasiya üçün Lab Mühiti (Part1)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/active-directory-struktur-s%C9%99lahiyy%C9%99tl%C9%99r-v%C9%99-attack-path-vizualizasiya-%C3%BC%C3%A7%C3%BCn-lab-m%C3%BChiti-part1-ac3a3e3d1428?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ac3a3e3d1428</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 06 Oct 2025 10:20:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-06T10:20:34.706Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>İlk öncə məqaləmə başlamadan öncə Active Directory nədir və bir şirkətdə, qurumda onun mahiyyəti nədir bunu izah etmək istərdim. <br>Nə üçün bu gün Active Directory mövzusuna toxunmaq istədim onu da qeyd edim. Bu aralar getdiyim müsahibələrdə AD üzərində baş verən hücumları necə müəyyən edə və qarşısını ala bilərəm sualları verilir. <strong>SOC analyst</strong> olaraq bu hücumlar baş verərsə analiz etməyi bacarmalıyam, amma kibertəhlükəsizlik sahəsində olmaq bu sahənin təkcə <strong>blue team</strong> tərəfini bilmək deyil, həmçinin <strong>sistem</strong>, <strong>şəbəkə</strong> və <strong>red team</strong> tərəfini də bilməkdir. Məhz buna görə də, <strong>AD attack path visualization</strong> test mühitini yaratmaq və hazırladığım bu kiçik test laboratoriyasını sizinlə paylaşmaq istədim. Ümid edirəm ki, faydalı olacaq.</p><p>Active Directory nədir?<br>Microsoft-un yaratdığı mərkəzləşdirilmiş <strong>identifikasiya və idarəetmə</strong> xidmətidir. Şəbəkədəki bütün istifadəçilərin kim olduğunu, hansı hüquqlara malik olduqlarını və hansı resurslara (fayllar, printerlər, sistemlər və s.) çıxışlarının olduğunu müəyyən edən bir <strong>verilənlər bazası</strong>dır.<br>Sadə bir nümunə:<br>Bir şirkətdə 800 işçi varsa, hər bir istifadəçi üçün ayrıca hesab yaratmaq əvəzinə, bütün hesablar AD-də saxlanılır və oradan idarə olunur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/841/0*Lq6QT_owch0KHKwa.png" /></figure><p>Bu şəkilə baxdığımız zaman Active Directory mühitini görə bilərik.</p><blockquote><strong>Domain.local</strong><br>Bu, şirkətin və ya təşkilatın daxili domen adıdır. AD mühitində bütün istifadəçilər, kompüterlər və qaydalar bu domen daxilində idarə olunur.</blockquote><blockquote><strong>Domain Controller (DC)<br></strong>Domain Controller Active Directory-nin “beyni” sayılır.<br> O, istifadəçi girişlərini (authentication) yoxlayır, icazələri (authorization) tətbiq edir və AD məlumat bazasını saxlayır.<br>Bir mühitdə birdən çox DC ola bilər və bunlar <strong>Replication</strong> prosesi ilə bir-birinin məlumatlarını avtomatik sinxronlaşdırır.</blockquote><blockquote><strong>Replication<br></strong>Bu proses DC-lər arasında məlumatların eyni qalmasını təmin edir.<br> Məsələn, bir DC-də yeni istifadəçi yaradıldıqda, bu məlumat digər DC-yə avtomatik köçürülür.</blockquote><blockquote><strong>User <br></strong>User obyektləri domen daxilində istifadəçiləri təmsil edir.<br>Hər user öz hesabı ilə sistemə daxil olur və müəyyən hüquqlara malik olur.</blockquote><blockquote><strong>Computer</strong><br>Bu obyektlər domenə qoşulmuş kompüterləri təmsil edir.Hər bir domen-ə qoşulmuş komputer üçün ayrıca bir account yaranır.<br>AD vasitəsilə bu cihazların idarə olunması və siyasətlərin tətbiqi (policy) həyata keçirilir.</blockquote><blockquote><strong>Group</strong><br>Qruplar birdən çox istifadəçini birləşdirmək üçün istifadə olunur.<br> Bu, hüquqların və resurs icazələrinin mərkəzləşdirilmiş şəkildə verilməsini asanlaşdırır.</blockquote><blockquote><strong>Policy<br></strong>Group Policy (GPO) vasitəsilə domen daxilindəki istifadəçilərə və kompüterlərə müxtəlif qaydalar tətbiq edilir.<br> Məsələn, şifrə uzunluğu, ekran kilidi vaxtı və ya proqram quraşdırma məhdudiyyətləri kimi.</blockquote><h4><strong>Active Directory Security Groups</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/643/1*6F6bsqyc6quLNhXbSlATFw.png" /></figure><p>Active Directory istifadəçilərini, qruplarını və kompüterlərini konfiqurasiya etmək üçün <strong>Domain Controller</strong> sisteminə daxil olmaq lazımdır. Daha sonra <strong>Start menyusundan “Active Directory Users and Computers”</strong> alətini işə salmaqla bu obyektlər üzərində idarəetmə əməliyyatları aparmaq mümkündür.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/619/1*nZ4hBlOyUgQy7nSGOT1VAQ.png" /></figure><p><strong>Active Directory-də Organizational Unit (OU) və Group Policy Objects (GPO) nədir və əsas fərqləri</strong></p><h4>OU strukturlaşdırma üçün konteynerdir.</h4><p>Active Directory daxilində <strong>istifadəçiləri, kompüterləri və qrupları qruplaşdırmaq</strong> üçün istifadə olunan bir <strong>“qovluqdur”</strong>. Bu, təşkilatın bölmələrinə uyğun şəkildə qurulur məsələn: <strong>HR, IT, Finance</strong> və s.</p><p><strong>Müsahibədə ən çox verilən suallardan biri də məhz budur OU-a GPO tətbiq oluna bilər mi?<br>Bəli, çünki </strong>OU üzərinə fərqli <strong>GPO-lar və icazələr</strong> tətbiq oluna bilər.</p><p>OU üçün bir nümunə: IT şöbəsinin istifadəçiləri üçün ayrıca OU yaradılır ki, onlara fərqli qaydalar (password, desktop policy və s.) tətbiq olunsun.</p><h4><strong>GPO (Group Policy Object) — Qaydalar toplusu</strong></h4><p>GPO — Active Directory obyektlərinə tətbiq olunan <strong>siyasət və qaydalar toplusudur</strong>. Bu qaydalar <strong>şifrə uzunluğu, ekran kilidi vaxtı, proqram quraşdırma icazəsi, masaüstü fonu</strong> kimi parametrləri idarə edə bilər.GPO-lar birbaşa <strong>OU-lara bağlanır (link edilir)</strong>. Yəni GPO-nun təsiri, onun bağlı olduğu OU daxilindəki istifadəçi və kompüterlərə şamil olunur.</p><p>GPO üçün bir nümunə: “IT OU” üzərinə “Password Policy GPO” tətbiq edilərsə, yalnız IT istifadəçilərinə həmin şifrə qaydası təsir edəcək.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/978/1*bBOQcIrHRfksdcHcGxrWDg.png" /></figure><p>OU -kimə qayda tətbiq ediləcəyini müəyyən edir,<br>GPO -hansı qaydanın tətbiq ediləcəyini müəyyən edir.</p><p>Active Directory-də istifadə edilən autentifikasiya protokolları olan Kerberos və NTLM haqqında sonrakı məqaləmdə məlumat verəcəm. Bu sadəcə olaraq Active Directory haqqında olan ilkin, müsahibədə qarşımıza çıxa biləcək biliklərdir.</p><p>İndi isə Active Directory-də olan <strong>Tress</strong>, <strong>Forests</strong> və <strong>Trusts</strong> haqqında məlumat vermək istəyirəm.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/826/0*SMVr3aBoRckNsd27.jpg" /></figure><p>Bu şəkil üzərində izah keçə bilərik.</p><p><strong>İlk növbədə şəkildə də əks olunan domain nədir?</strong></p><p><strong>Domain</strong> Active Directory-nin əsas idarəetmə vahididir. İstifadəçilər, kompüterlər, qruplar və siyasətlər (GPO) domain səviyyəsində yaradılır və idarə olunur. Hər domain-in öz <strong>Domain Controller</strong>-ı və <strong>Security Boundary </strong>var. Domain-lər bir-birinə <strong>trust relationship</strong> vasitəsilə etibar əlaqəsi quraraq qarşılıqlı resurs paylaşımı həyata keçirə bilər.</p><p><strong>Nümunə:</strong><br>Domain — şirkətin konkret bir hissəsini və ya funksional sahəsini təmsil edir.<br>Məsələn,<strong> sales.domain1.com</strong> satış şöbəsi üçün, <strong>accounts.domain1.com</strong> isə mühasibatlıq üçün nəzərdə tutulmuş ola bilər.</p><p><strong>Tress nədir və Active Directory-də mahiyyəti nədən ibarətdir?</strong></p><p>Tree — eyni <strong>namespace</strong> paylaşan bir və ya bir neçə <strong>domain</strong>-in məcmusudur. Tree daxilindəki domain-lər arasında <strong>parent-child (valideyn–uşaq)</strong> əlaqəsi mövcuddur.</p><p>Şəkildən də göründüyü kimi, <strong>domain2.com</strong> parent (əsas) domain-dir,<br><strong>sales.domain2.com</strong> və <strong>accounts.domain2.com</strong> isə onun child (uşaq) domain-ləridir.<br>Eyni prinsip <strong>domain1.com</strong> domain-i üçün də keçərlidir — o da öz child domain-ləri ilə birlikdə ayrıca bir <strong>tree</strong> yaradır.</p><p><strong>Forests nədir və Active Directory-də mahiyyəti nədən ibarətdir?</strong></p><p><strong>Forest</strong> Active Directory-nin ən yüksək səviyyəli konteyneridir.Bir forest içərisində bir və ya bir neçə <strong>domain tree</strong> ola bilər. Forest daxilində bütün domain-lər bir-birinə <strong>trust relationship (etibar əlaqəsi)</strong> vasitəsilə bağlanır. Forest ümumi <strong>schema</strong>, <strong>global catalog</strong> və <strong>configuration</strong> məlumatlarını paylaşır. <br><strong>Forest — bir şirkətin bütün Active Directory ekosisteminin əsas bazasıdır.</strong></p><p><strong>Nümunə: </strong>Məsələn, “domain1.com” və “domain2.com” fərqli domain tree-lər ola bilər, lakin hər ikisi <strong>eyni forest</strong> daxilində yerləşir və resursları qarşılıqlı etibar əsasında paylaşa bilirlər.</p><p>İndi isə keçid edək, <strong>Trust Relationship</strong>, yəni etibar əlaqəsinə. <br><strong>Trust Relationship Active Directoy-nin müsahibədə tez-tez toxunulan və əhəmiyyətli bir hissəsidir.</strong></p><h3>Trust Relationship (Etibar Əlaqəsi)</h3><ul><li>Forest daxilində domain-lər arasında etibar əlaqəsi yaradılır ki, bir domain-dəki istifadəçilər digər domain-in resurslarına giriş əldə edə bilsin.</li><li>Məsələn, <strong>domain1.com</strong> istifadəçisi, <strong>domain2.com</strong> içərisindəki paylaşılan fayla <strong>trust relationship</strong> sayəsində daxil ola bilər.</li></ul><p>İstiqamətinə görə də trust relationships növləri var:</p><p><strong>One-way trust:</strong> Etibar yalnız bir istiqamətdədir. Yəni A domain B-yə etibar edir, lakin B A-ya etibar etmir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*oZX6HMaSNlq5Nqg4.png" /></figure><p><strong>Two-way trust:</strong> Hər iki domain bir-birinə qarşılıqlı etibar edir və hər iki tərəf resurs paylaşa bilir.</p><p>Əlavə olaraq external Trust Relationship toxunmaq istəyirəm.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_RJi3qRKK3Q6UKgdVfR4Eg.png" /></figure><p><strong>Forest-lər fərqli olduqda</strong> onların domain-ləri arasında <strong>external trust</strong> yaradıla bilər. External trust adətən iki fərqli şirkətin və ya iki fərqli Active Directory forest-in <strong>resurs paylaşımına</strong> imkan yaratmaq üçün istifadə olunur.<br>Məsələn, <strong>şirkət A</strong> və <strong>şirkət B</strong> əməkdaşlıq edir və şirkət A-nın istifadəçilərinin şirkət B-nin fayl serverinə girişinə ehtiyac var. Bu halda <strong>external trust</strong> yaradılır.</p><p>Digər bir müsahibə sualına toxunmaq istəyirəm hansı ki, AD-nin Tress və Forests hissəsinə gəldikdə tez-tez verilən suallardan biridir.</p><p><strong>Domain Admin və Enterprise Admin daha yüksək səlahiyyətlərə sahibdir?</strong></p><p><strong>Bu sualın cavabını düşünməzdən əvvəl ilk öncə hər iki tərəfində hansı səlahiyyətlərə sahib olduğunu bilməliyik.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/709/1*9c0yhCYk8e_m5CSCELX1lA.png" /></figure><p>Diqqət etdiyimiz zaman görə bilərik ki, Enterprise admin bütün bir forest idarə edirsə , Domain Admin isə sadəcə bir domain-i idarə edir.</p><h3>Enterprise Admin</h3><ul><li>Enterprise Admin qrupunun üzvləri <strong>bütün forest</strong> üzərində tam idarəetmə hüququna malikdirlər.</li><li>Onlar istənilən domain-də dəyişiklik edə, yeni domain yarada və trust relationship-ləri idarə edə bilərlər.</li><li>Enterprise Adminlər eyni zamanda Domain Admin səlahiyyətlərini də avtomatik daşıyır.</li></ul><h3>Domain Admin</h3><ul><li>Domain Admin qrupunun üzvləri yalnız <strong>öz domain-ləri</strong> üzərində tam idarəetmə səlahiyyətinə malikdirlər.</li><li>Onlar istifadəçiləri, kompüterləri, GPO-ları idarə edə bilər, lakin digər domain-lərə müdaxilə edə bilməzlər.</li><li>Məsələn, <strong>domain1.com</strong> Domain Admin istifadəçisi <strong>domain2.com</strong> üzərində dəyişiklik edə bilməz.</li></ul><p><strong>Nəticə olaraq :<br>Enterprise Admin</strong> → ən yüksək səviyyəli (forest səviyyəsində) səlahiyyətə malikdir.<br><strong>Domain Admin</strong> → yalnız öz domain-i daxilində idarəetmə səlahiyyətinə malikdir.</p><p>Diqqətiniz üçün təşəkkür edirəm…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ac3a3e3d1428" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Malicious Browser Extension Campaign Targeting Finance Teams]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/malicious-browser-extension-campaign-targeting-finance-teams-9b7a57f16fb7?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9b7a57f16fb7</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 26 Jul 2025 19:38:57 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-26T19:38:57.741Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>In today’s corporate environments, finance teams are increasingly targeted by sophisticated threats involving malicious browser extensions. This report examines a case I considered as a plausible scenario that security analysts and SOC teams might encounter in their work environments. The analysis highlights the technical mechanisms behind such attacks and provides actionable recommendations to improve browser extension security and overall organizational resilience.</p><p><strong>CASE</strong><br>Browser extensions are widely adopted to enhance user productivity. However, their powerful capabilities can be abused by attackers to harvest sensitive data from enterprise environments. This report examines a recent campaign where a malicious extension named <strong>“QuickInvoice Generator”</strong> was distributed via fake websites and phishing emails to finance department personnel. The extension exploits browser APIs to exfiltrate session cookies and monitor credential inputs, enabling attackers to bypass authentication and compromise financial systems.<br>Threat Overview</p><p><strong>Threat Overview</strong></p><ul><li><strong>Attack Vector:</strong> Distribution through fake websites (e.g., quickinvoice-tools[.]com) and targeted phishing emails containing direct installation links.</li><li><strong>Malicious Extension:</strong> Poses as a legitimate productivity tool with functions like invoice generation and PDF conversion.</li><li><strong>Primary Objective:</strong> Credential theft, session hijacking, and lateral movement for financial fraud including Business Email Compromise (BEC) and wire fraud.</li></ul><h3>Technical Analysis</h3><h4>3.1 What is a Browser Extension?</h4><p>Browser extensions are software modules, typically written in JavaScript, HTML, and CSS, that run within browsers like Chrome or Firefox and extend their functionality. Extensions can request various permissions, including access to browser tabs, cookies, and webRequest APIs, enabling them to interact deeply with visited web pages and browser data.</p><h4>3.2 Malicious Extension Development and Deployment</h4><p>As I analyzed this scenario, I considered how attackers typically design malicious browser extensions to achieve their objectives. In particular:</p><p>I noted that such extensions often <strong>request overly broad permissions</strong>, including access to cookies, browser tabs, and the webRequest API, which allows them to monitor and manipulate network activity. I observed that the attackers usually <strong>embed obfuscated JavaScript code</strong> within the extension to evade both static analysis and detection by security tools and also recognized that <strong>script injection into legitimate web pages</strong> is commonly used to <strong>monitor user inputs</strong>, such as keystrokes (keylogging), and to dynamically alter page content to capture credentials or redirect user actions.</p><p>Deployment tactics include:</p><ul><li>Hosting fake websites mimicking legitimate service portals like quickinvoice-tools[.]com.</li><li>Sending phishing emails with direct links or instructions to install the malicious extension.</li><li>Sometimes attempting to upload extensions to official browser stores, but mostly relying on off-store distribution to evade scrutiny.</li></ul><p><strong>Attack Lifecycle<br>1. Installation-</strong> User installs the malicious extension, believing it to be a legitimate tool.<br>2. <strong>Data Collection-</strong> Extension reads session cookies, localStorage, and monitors keystrokes in corporate web portals.<br>3. <strong>Data Exfiltration-</strong> Collected data is sent to Command &amp; Control (C2) server (for example 203.0.113.77).<br><strong>Technical detail</strong>: HTTPS POST requests or WebSocket connections to C2 domain quickinvoice-tools[.]com.<br>4. <strong>Exploitation-</strong> Attackers use stolen cookies to hijack authenticated sessions.<br>5. <strong>Lateral Movement and Fraud-</strong> Attacker moves through enterprise systems, targeting financial applications for wire fraud or BEC.</p><p><strong>Indicators of Compromise (IoCs)<br></strong>Extension Name- QuickInvoice Generator<br>Malicious Domain- quickinvoice-tools[.]com (Hosting and C2 server domain)<br>SHA256 Hash- 6e8f1eac31f…<br>C2 IP Address- 203.0.113.77 (that’s unkonown IP address you can test it in abuseIPDB or virustotal) (IP used for exfiltration and command control)</p><p><strong>Detection and Analysis Techniques</strong></p><p><strong>Dynamic Analysis</strong></p><p>For dynamic analysis, I deployed the extension in a controlled sandbox environment to prevent any risk to production systems.<br> I used browser developer tools and proxies like <strong>Burp Suite</strong> to monitor the extension’s network traffic and check for any outbound connections to Command &amp; Control (C2) servers.</p><p><strong>Network and Endpoint Monitoring</strong></p><p>On the network side, I monitored DNS and HTTP traffic to detect any connections to <strong>quickinvoice-tools[.]com</strong> and the suspicious IP address <strong>203.0.113.77</strong>.<br> I also scanned endpoints to identify any installed extensions that matched the known malicious <strong>SHA256 hash</strong>.<br> Finally, I validated currently active browser sessions and triggered session invalidation or password resets for users who appeared to be affected.</p><h3>Impact Assessment</h3><ul><li><strong>Session Hijacking:</strong> Attackers can bypass login and Multi-Factor Authentication by reusing stolen session cookies.</li><li><strong>Credential Theft:</strong> Capture of usernames and passwords enables deeper compromise.</li><li><strong>Financial Fraud:</strong> Access to finance systems risks unauthorized wire transfers and BEC scams.</li><li><strong>Operational Risk:</strong> Undetected persistence of malicious extensions could lead to long-term data leaks and reputational damage.</li></ul><h3>Recommendations</h3><h4>Short-Term Actions</h4><ol><li><strong>Identify and Remove:</strong> Scan user devices and remove the malicious extension immediately.</li><li><strong>Block Communication:</strong> Blacklist quickinvoice-tools[.]com and IP 203.0.113.77 at the network perimeter.</li><li><strong>Invalidate Sessions:</strong> Force logout and password resets for all potentially affected users.</li></ol><h4>Long-Term Actions</h4><ol><li><strong>Extension Whitelisting:</strong> Enforce strict browser policies allowing only approved extensions.</li><li><strong>Provide Secure Alternatives:</strong> Supply vetted productivity tools that meet security requirements.</li><li><strong>User Awareness Training:</strong> Educate employees on phishing risks and signs of malicious extensions.</li></ol><p>This case exemplifies how attackers leverage trusted browser extension frameworks to infiltrate corporate networks, specifically targeting finance teams where the payoff is high. By understanding the technical lifecycle of malicious extensions and applying proactive detection and prevention measures, security teams can significantly reduce the risk of session hijacking and credential theft attacks.</p><p>As part of this research, I have compiled a detailed <strong>Cyber Threat Intelligence (CTI) report</strong>, which includes a full list of Indicators of Compromise (IoCs), TTPs (Tactics, Techniques, and Procedures), and actionable recommendations. The report is included below for reference.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/687/1*pwQp4-HQRPKimgUqlyKyRQ.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/690/1*CtjjkpNOtFIwuptaS_hXcw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/691/1*GBWE28PMpg75fqqO0fMT7w.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9b7a57f16fb7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Log Analysis — Compromised WordPress]]></title>
            <link>https://medium.com/@sabinajafar533/log-analysis-compromised-wordpress-5efa54846cbe?source=rss-a971b0f28d80------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5efa54846cbe</guid>
            <dc:creator><![CDATA[SabinaJafarzade]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 13 Jun 2025 09:44:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-13T10:27:23.802Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Log Analysis — Compromised WordPress</h3><p>Scenario</p><p>“One of our WordPress sites has been compromised but we’re currently unsure how. The primary hypothesis is that an installed plugin was vulnerable to a remote code execution vulnerability which gave an attacker access to the underlying operating system of the server.”</p><p>Blue Team Labs Online tərəfindən təqdim olunan bu maraqlı tapşırıq log analiz bacarıqlarını Linux əmrlər sətri (CLI) vasitəsilə təkmilləşdirmək üçün nəzərdə tutulub. Tapşırıqda bizə veb server (Apache) log faylları təqdim olunub və məqsəd təhlükə altına düşmüş bir WordPress saytını təhlil etməkdir.</p><p>Laboratoriyanı işləməyə keçid etmədən öncə veb serverə HTTP POST sorğularını göndərən IP addresslərini müəyyən etmək oldu. Çünki veb serverlərə hücumlar adətən hücumçunun login səhifəsinə qarşı brute-force hücumu, code injection ,uzaqdan kod icrası (RCE) fayllarının yüklənməsi və s. vasitəsilə həyata keçirilə bilər.</p><p>İlk öncə gəlin bizə verilən log faylını virtual maşında açaq. Bu kimi laboratoriyaları işləyərkən onları öz komputerinizdə tövsiyə olunmur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*0T2vvhDBkGw5URhRt-ErfQ.png" /></figure><p>Bu komanda da bizə BTLO tərəfindən təqdim edilən access.log faylında olan HTTP POST sorğularını göndərən IP-i müəyyən etməyə çalışırıq.</p><p>Request çox göndərilən IP-lərə baxmaq daha məqsədə uyğundur.<br>Diqqət edəcəyimiz IP-lər <br><em>103.69.55.212, 119.241.22.121, 110.29.54.120, 168.22.54.119</em> üzərində araşdırma edəcəyik.<br>Soruşula bilər ki, nə üçün <em>172.21.0.1</em> IP-nə baxmırıq, çünki o daxili IP-dir və onu istisna edə bilərik.</p><p>Əslində bir worpress saytı ilə bağlı loglara baxırıqsa və ora hücum olursa ilk ağıla gələn 2 tool məhz <strong>WPscan</strong> və <strong>sqlmap</strong> olmalıdır.</p><p>İndi isə veb serveri enumurate edən <strong>WPscan </strong>loglarının həqiqətən <strong>access.log</strong> faylında olub-olmadığını müəyyən edək. Əgər varsa rahatlıqla bu prosesi edən IP address-i müəyyən edə biləcəyik.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*tPFuIHNzhDeaeRJR7y87xQ.png" /></figure><p>Gördüyümüz kimi <strong>WPscan </strong>tool-dan veb serveri enumurate etmək üçün istifadə olunub amma diqqət yetirsək bunu edən IP edən address-<strong> 119.241.22.121 </strong>və<strong> server response 403 </strong>olaraq qaytarılıb.</p><p>Növbəti veb server-ə hücum etmək üçün ağlımıza gələ biləcək digər bir tool <strong>sqlmap</strong>-dir. <strong>sqlmap</strong> loglarının həqiqətən <strong>access.log</strong> faylında olub-olmadığını müəyyən edək. Əgər varsa rahatlıqla bu prosesi edən IP address-i müəyyən edə biləcəyik.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*Ktu5hnP-ttWnOCof1-JYIw.png" /></figure><p>Gördüyümüz kimi sqlmap tool-dan istifadə edilib. Diqqət yetirsək bunu edən IP address <strong>168.22.54.119</strong>-dur və <strong>/wp-login.php</strong> ünvanına sqlmap vasitəsilə POST sorğusu göndərilib. Lakin server <strong>302</strong> status kodu ilə cavab verib ki, bu da istifadəçinin başqa bir səhifəyə yönləndirildiyini göstərir.</p><p>Artıq müəyyən etdik ki, WPscan ilə <strong>119.241.22.121</strong> bu IP address-dən veb server enumurate olunub, <strong>168.22.54.119</strong> sqlmap ilə POST sorğusu /wp-login.php ünvanına göndərilib. İndi isə bizə lazım olan bu IP üzərindən-168.22.54.119 sqlmap istifadə edərək /wp-login.php ünvanına POST sorğusu göndərdikdə <strong>status kodu 200</strong> olaraq yəni prosesin uğurla işləndiyini göstərən logları araşdırmaqdır. Buna görə də həqiqətən bu logların olub-olmadığını yoxlamalıyıq.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*NRy2exxKPo33PwpARzph1g.png" /></figure><p>| cut -d “ “ -f 1,4,6,7,9 bu komandanın məqsədi əslində çox bəsitdir:</p><ul><li>-f 4: Tarix və vaxt</li><li>-f 6: HTTP metodu (məsələn, &quot;POST&quot;)</li><li>-f 7: URL və sorğu</li><li>-f 9: HTTP status kodu</li></ul><p>Bu addım yalnız serverin uğurla cavab verdiyi sorğuları göstərir. Yəni, hücumçunun göndərdiyi sorğular server tərəfindən qəbul edilib və işlənib.</p><p>Bu URL-də istifadə olunan<strong> itsec-hb-token=adminlogin</strong> parametrindən belə nəticəyə gəlmək olar ki, hücumçu müəyyən autentifikasiya zəifliyindən və ya açıq buraxılmış təhlükəsizlik funksiyasından istifadə edərək sistemə <strong>admin səviyyəsində giriş imkanı</strong> əldə edib.</p><p>HTTP status kodlarının <strong>200</strong> (OK) olması da bu girişlərin server tərəfindən <strong>uğurla qəbul edildiyini və icra olunduğunu</strong> göstərir.</p><p>Diqqət etsək, sorğuda sql injection cəhdi olduğunu da görə bilərik.</p><p><strong>…itsec-hb-token=adminlogin&amp;mg1s=2151%2BAND%2B1%3DFROM%2Binformation_schema…</strong></p><p>Bu hissədə SQL sorğusu daxil edilməyə çalışılıb və nəticədə shell əldə etmək üçün aşağıdakı kimi komanda sızdırılıb:</p><p><strong>…%2Bxp_cmdshell%28%27cat%2B../…</strong></p><p>Sonrakı mərhələdə analizi təkrar <strong>119.241.22.121 </strong>IP üzərində aparaq. Bu dəfə isə access.log faylında serverə HTTP sorğusu göndərildiyi zaman serverdən 200 status kodu gəlib mi, bu prosesi yoxlayaq.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*fixgWCEiRcoSNs27ADbjqg.png" /></figure><p>Apardığım log təhlili nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, <strong>119.241.22.121</strong> IP ünvanlı hücumçu tərəfindən WordPress əsaslı veb serverə qarşı bir sıra ardıcıl və məqsədli POST sorğuları göndərilmişdir. Log qeydləri göstərir ki, bu sorğular server tərəfindən <strong>HTTP 200 (OK)</strong> status kodu ilə cavablandırılmışdır. Bu isə həmin əməliyyatların uğurla icra olunduğunu və hücumun müvəffəqiyyətlə həyata keçirildiyini təsdiq edir.</p><p><strong>İcra olunmuş sorğular və təhlili:</strong></p><p><em>POST /wp-login.php?itsec-hb-token=adminlogin 200</em></p><p>Bu POST sorğusu vasitəsilə hücumçu <em>itsec-hb-token </em>parametri ilə admin hüquqlarına malik token təqdim edərək WordPress idarəetmə panelinə daxil olmuşdur.</p><p>Əlavə olaraq serverə zərərli .php faylı yüklənmiş və serverdə php reverse-shell əldə edilmişdir.</p><p><em>POST /wp-content/plugins/simple-file-list/ee-upload-engine.php 200<br>POST /wp-content/plugins/simple-file-list/ee-file-engine.php 200</em></p><p>HTTP 200 cavab kodu, bu faylların icrasının server tərəfindən təsdiqləndiyini göstərir.</p><blockquote><em>Bu fəaliyyətlər hücumçunun əvvəlcə </em><strong><em>admin səviyyəsində giriş əldə etdiyini</em></strong><em>, ardınca isə zəif plugin vasitəsilə </em><strong><em>zərərli PHP faylın serverə uğurla yükləndiyini</em></strong><em> açıq şəkildə göstərir.</em></blockquote><blockquote><em>Serverin bu sorğulara verdiyi </em><strong><em>HTTP 200</em></strong><em> cavabları, istismar fəaliyyətinin uğurla baş tutduğunu sübut edir.</em></blockquote><blockquote><em>Exploit-DB-də qeyd olunan zəifliklə (EDB-ID: 48979) tam uyğunluq müşahidə olunur.</em></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*hzUHs0Al6xpcqIJhWqI1tw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/975/1*_9KCdNJuVTaG8yENRB0mPQ.png" /><figcaption>access.log-da gördüyümüz malicious php files</figcaption></figure><p>Link — <a href="https://www.exploit-db.com/exploits/48979">https://www.exploit-db.com/exploits/48979</a></p><p>Bu laboratoriyada məqsədim sualları işləyib bitirmək deyil, əlimdə olanlarla bir kibertəhlükəsizlik mütəxəssisi kimi təxminlər irəli sürüb onlar əsasında araşdırma etmək oldu. Senarini oxuyub müəyyən idealar düşünüb bu informasiyalar üzərində axtarışlar edə bilərsiniz. <br>Suallara baxdıqda isə tamamilə araşdırma nəticəsində öncədən müəyyən etdiklərimizin də sualların cavabı olduğunu görə bilərik.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5efa54846cbe" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>