<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Samet Cırık on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Samet Cırık on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@sametcrk026?source=rss-3a34dfca932------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*IAN7330UJHtH3wQcxLOdHA.jpeg</url>
            <title>Stories by Samet Cırık on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026?source=rss-3a34dfca932------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 14:20:02 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@sametcrk026/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[İpe serilmiş kusursuz hayatlara]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/i%CC%87pe-serilmi%C5%9F-kusursuz-hayatlara-68d0ea43ec3c?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/68d0ea43ec3c</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Sep 2026 14:58:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-15T15:00:46.241Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4pDWyR2ejrntECBWRc_Tmw.jpeg" /></figure><p>İş hayatı, yaşam mücadelesi, toplumsal sorumluluklar derken günlerimiz dikkatimizi her zaman dışarda tutacak kadar yoğun. Akşam yemeğinden sonra çekildiğimiz odamızda dakikalarca tavanı izlediğimiz boşluk, gece uyku tutmadığında karanlık bir balkonda kim olduğumuza ve nasıl biri olduğumuza dair duyduğumuz merak, bir otobüste seyahat ederken sadrımızdan gelen çatırtı sesleri öylece, sessizce çekilip çıktı hayatlarımızdan. Fark ettiniz mi, ara sıra adını koyamadığımız iç sıkışmaları dışında hayatımızda öyle büyük soru işaretleri büyük belirsizlikler yok. Yapılması gerekenlerden oluşmuş bir listeye tik ata ata ilerliyoruz. Kötü senaryoların öngörülmeye çalışıldığı, hamlelerin hazırlanıp stratejilerin geliştirildiği satranç oyununa döndü günler. Bizler hayatı, elimizde bir mezura, sınırları yazıcıdan çıkmış gibi düzenli ve planlı krokilere dönüştürdük.</p><p>Başımıza beklenmedik bir olay gelse daha kolay ‘hayırlısı’ diyoruz ya, bence bunun engelleyemediğimiz olaylara karşı duyduğumuz teslimiyetle bi ilgisi yok, ‘hayırlısı’ demek, kaybetmeyi göze aldığımız zarar demek artık. Bireysel hayatımda fark ettiğim şey şu oldu: her ne yapıyorsam büründüğüm kimliklerim gerektirdiği için yapıyorum. Hayatım spontanlıktan, özgünlükten, eğilip büküle-bilirlikten çok uzak. A’dan Z’ye planladığım hayatımda hedeflediğim basamaklar ve kabul edip taşıyabileceğim bir risk skalam var, o kadar.</p><p>Beş yıl on yıl öncesinden bahsediyorum. Hayallerimin, hedeflerimin havada asılı toz parçaları gibi olduğu, tercih hakkımın olduğunu zannettiğim, kendimi etken, geleceğimi ise her şeye evrilebilecek sonsuz ihtimaller olarak gördüğüm yıllar. O günler de yazdığım metinlere göz attığımda, ensemde varlığını hissetsem de adını koymaktan çekindiğim o şeyin tam içinde buldum şimdi kendimi. Yazgı. Anlamına bakmayacağım, bana göre yazgı dışına çıkılamayan yol demek. Ne kadar tercihler de yapsak, çalışsak da, sonuç da alsak, bundan yıllar önce içimize fısıldanan sesten farksız yaşadıklarımız.</p><p>İnsan, bazen hayal edebildiği şeylerin kendisine mümkün kılındığını sanıyor. Zihninde kurduğu hayatın gerçekleşmeden önce kendisine verilen bir çeşit vaat olduğu yanılgısına düşüyor. Oysa çoğumuzun hayal edebilme kudreti, gerçekleştirebilme kudretinden çok daha büyüktür. Yaş aldıkça verdiğimiz kararlar diğerlerini, yaptığımız seçimler diğer seçimleri ve edindiğimiz kimlikler diğer kimlikleri dışarda bırakır. Nihayetinde ilk gençliğin o sonsuz ihtimaller havzası daralır ve bizi sıkıştırır. Artık seçmek değil, kabul etmek zorundayızdır.</p><p>Upuzun uzanan yollar vardır, boyları arşa ulaşan sivri tepeli dağlar süsler manzarasını. Henüz yeterince büyümediyseniz, o yolların sizi büyük dağların tepelerine ulaştıracağını düşünürsünüz. Yollar uzar, kıvrılır, görüş alanından çıkar ama muhakkak o tepelere varılır gibi gelir. Hayaller de böyledir. İlk gençlik yıllarımızda çoğumuz, ulaşacağımızı düşündüğümüz için zirveleri kendimize hedef yaparız. Gidilmesi gereken yer bellidir, yol ayaklarımızın altındadır. Kah yürüyerek, kah koşarak, her seferinde döküle döküle o tepelere ulaşmaya çalışırız. Sonu gelmeyen her yol ayrımında tamam deriz, bu sefer tamam. Sonra yollar daha da uzar, çatallanır, önceden gördüğümüz tepeleri de göremez oluruz. Yabancı bir yerde, sonuçsuz, öylece kalır ve kayboluruz. Bence hayatın, bir şekilde kendini bir şeylere adayanlara, bir şeyi hedefleyenlere öğrettiği ilk şey bu. Zaten yürünmüş bir yolun asla o tepelere ulaşmayacağı. Zira yolu yapan biz değilken, yolun nereye gittiğini bile bilmezken, sırf görebildiğimiz ve arzuladığımız için o tepelere ulaşmamızı istemez hayat.</p><p>Bence hepimiz, ilk gençlik yıllarımızda bilinçli ya da bilinçsiz aynı şeyi hissettik. Hepimiz, derinden derine hissettiğimiz yazgımıza karşı ilk başta korku duyduk. Zira aslolanın bir yolda ne kadar ilerlediğimiz değil, nasıl ilerlediğimiz olduğunu çok geç, gerçekten çok geç anlayacaktık. Elimize tutuşturulanla tahayyül seviyemiz hiç örtüşmedi. İstediğimiz geleceği hak ettiğimize dair duyduğumuz batıl ama bir o kadar da sağlam inancın sarsılması, hayata karşı ilk baş kaldırışımıza neden oldu belki de. Savaş ve mağlubiyet olmadan pek azımız önümüze sunulan teklife razı olacaktı. Bundandır günler ona rağmen yaşamakla geçti. Bazen korku ve endişe, bazen ümit ve heyecan… Ne yapıp edip, içten içe bildiğimiz hakikatimizin aksini gerçekleştirecektik.</p><p>Çok şey değişti. Artık geri dönülemez ve geri döndürülemez bir hayatımın olduğuna inanıyorum. Hayatla aramda hissettiğim koruyucu kalın duvarların gölgesi yok artık. İliklerime kadar dünya hayatına ve dünya suretlerine bulaşmış hissediyorum kendimi. Büyümek budur belki de. Doğup büyüdüğün çevrede, elde ettiğin kimliklerle hayatın içinden biraz vererek ama çokça da alarak geçip gitmektir büyümek. Dış dünya ile yapay bir bağ kurup, dünya hayatının çıkmazını ve bedbahtlığını kabul etmektir.</p><p>Sıkı ve uzun ağaçlarla örülü bir ormanda, elinde bir harita, şövalye yolunu aramaktadır. Hava puslu, mekan yerden göğe beyaz sislerle kaplı, kuzeyi güneyden ayıracak tek bir yıldız bile yok. Ayak izleri var ama kimin nereye gittiği belli değil. Zira her yolun yolcusu kendi yönünün doğruluğunu ve tutarlılığını savunmaktadır. Elindeki harita ise artık güven vermemektedir. Üzerine çizili yollar karşısına çıkmamakta, karşısına çıkan yollar da haritada bulunmamaktadır. Çok eskilerde, yolun başında gördüğü tepeler hatırındadır. Ama şimdi geri dönmek, devam etmekten daha zor. Korku ve cesaret, hayal kırıklığı ve azim sürekli birbirine dönüşmekte. Ne yolun nereye gittiği belli, ne de ne kadar kaldığı. Ama en ufak bir şüphe yok ki muhakkak bir gün varılacak. Zira yolların varmadığı o tepelerde Anka kuşu, şövalyesini beklemektedir.</p><p>Eylül’2026</p><p>Beykoz</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=68d0ea43ec3c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir düşüşün kaydı]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/bir-d%C3%BC%C5%9F%C3%BC%C5%9F%C3%BCn-kayd%C4%B1-9b4508c36f4d?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9b4508c36f4d</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 21 Oct 2025 19:27:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-22T17:22:07.520Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/736/1*MxHFU43rhB34fPdBryAy6w.jpeg" /></figure><p>Soğuk mevsimlerden bir tanesinde, havanın kapalı insanların işinde gücünde olduğu bir günde bir damla kondu yeryüzüne. Günlerden Çarşamba, ayın son günleri ve saat öğlen suları. Aniden olmadı ama hazırlanılmış da değildi. Bir telaş bir koşuşturma. İnsanlar koştu sonra biriktikçe daraldı mekân. Bağrışmalar, çağrışmalar. Panik hâkim oldu etrafa. Kimsenin kimseyi görmediği bir anda, herkesin kafasında farklı hesaplar döndü durdu. Bir görmüş çıktı içlerinden, “Bu iş burada olmayacak” dedi. Alelacele hastane yolu tutuldu. Doğal afet gibi bir şeydi bu. Dakikası dakikasına bilinemiyordu. Acil servisin önüne varıldığında doğum başlamış, can artık yeryüzünün olmuştu.</p><p>Griye boyadı şehri koca kütleli bulutlar sonra. Kimine hüzün indi gökten, kimine huzur. Herkes gönlündekinin bir benzerini alırken payına, senin yüreğine elem çöktü. Öylesine bihaber yaşadın senelerini. Mekân daraldı, insanlar azaldı, çeşitlilik yerini sıradan ve bayağıya bıraktı. Göğsün de sıkıştı oysa, nefes alamadın gece uykuların kaçtı. Neden gitmek gelmedi aklına peki. Anlatamadıklarından, anlayamadıklarından neden vazgeçemedin.</p><p>Olmadı. Hallerin arasında kalın duvarlar varmış gibi cesaret edip de kalkamadı ayağa. Ellerini cebinden çıkarıp özgürce koşamadan büyüdü sokaklarda. Zihninden çıkan hayalleri buğulu camlar ardında setler kurdu geleceğe. O setler bütün ölümlü yüzleri unutturdu ona. Sonsuz gökler, sonsuz yerler ve sonsuz alemler tek bir su buharında tecessüm etti, yıllarca. Kimse bilemezdi küçüğün içindeki esrarı. Yelkovan sabırla ilerledi, kimini gam ve elemle kimini huzur ve neşeyle yoğurup istikbale taşıdı.</p><p>Kimseyi tanımadığın koca şehirde, yol bilmez, iz bilmezdin. O sana yol, O sana yordam öğretti sonra. Göğsünü gerdikçe yeryüzü genişledi ayaklarının altında. Kâh koşarak küheylan kesildin en önde, kâh durgun sular gibi bir arpa boyu yol kat edemediğin oldu. Atlılar geldi arkandan kervanlar yol aldı. Sen ise savruldun, kök salamadın. Göremediğin için rüzgârın seni her zaman ilahi bir hedefe ulaştıracağına inandın.</p><p>İnsan hep birikerek yoluna devam edebilir mi? Kaybetmek insana acı verir evet, hiç kaybetmemiş olmak mutlak saadet midir peki? Hayat eksilir, hayat hep bi eksiktir, yeri doldurulmaz kayıplar, boşluklar oluşur sürekli. Aldıkça sinede yaralar açar. Yaralar büyür, büyür de koca çukurlara dönüşür. O çukurlarda insanın özü mayalanır. İsyan, inkâr ve serzeniş, burada kök salar da tahammül ve kabullenmeye evrilir.</p><p>Geçici dünya suretleriyle uyuştun, unuttun. Sen unuttukça içerisi yalanlarla doldu. Diplomalar biriktirdikçe tamamlanacağını sandın. Küçük bir taş parçasıyla duvarlara yazı yazdığın yıllar evraklar imzalayıp resmi onaylar verdiğin yıllara dönüşünce büyüdüğünü sandın. Bir restoranda sevdiğin yemeği ısmarlarken ya da bir yerin özlemini çekerken kendini tanıdığını sandın. Daha çok bilgi, tecrübe ve imkân yetmezmiş gibi gözünü eskinin o mütevazi sadeliğine diktin. Alarak ve biriktirerek değil, vazgeçerek ve feda ederek tamamlanabileceğini anlayamadın.</p><p>Hayatın ne olduğuna dair net bir tanımlama yapılabilir mi? Seksenine merdiven dayamış yaşlı bir amca kendince bir cevap bulduğu için mi sakin ve vakur oturur kanepede? Hayat ilklerle başlayan ve bunların belirli sayılarda tekrarından ibarettir der bir yazar. İlk ağlayış, ilk adım, ilk soru, ilk başarı, ilk kaybediş, ilk ihanet, ilk yalnızlık, ilk vazgeçiş… Peki ya ölüm? Sayısız kere ve ritmik bir şekilde atmış kalbin son kez atması mıdır bu sefer? Son kez görmek midir en sevdiğini, son kez nefes almak mıdır ait hissettiğin yerde? Son kez, son bir gayretle kıpırdamak mı? Sonrasında soğuk bir el, donuk bir yüz, hareketsiz bir beden mi ayırır ölümü hayattan.</p><p>İnsan kendinden bir şey yapmak istiyor. Kendini bir şeye mâl etmek, bu şekilde varlığını sonsuzluğa ulaştırmayı arzuluyor. Bu arzu öyle ki çoğunda hırsa dönüşüyor. Hırs yaptıkça derisinin daha erken eskidiğini ve aslında her şeyin belli bir denge etrafında akıp gittiğini fark edemiyor. Bütün neşe ve teselliler mazide, ümit ve hayaller istikbalde olunca insan parçalanır, dağılır. Ortada ne eskiye layık olacak ne de yeniyi hak edecek bir şey yoktur oysa. Her şey O’nun Mukit ismi sıfatının gölgesinde cereyan eder. Ve yol odur ki, ancak bittiğinde tamamlanır.</p><blockquote><em>“</em>Belini doğrultup yüklerinden, hayır! Aşağı bakma</blockquote><blockquote>Alışırsa gözün karanlığa, alışırsa bi kere seversin</blockquote><blockquote>Düşmenin yapışkan bulaşıcı tadına vardın mı</blockquote><blockquote>Bitimsiz bu yok oluşu hafiflemek zannedersin.</blockquote><blockquote>Kaç diyor birileri, kaç kurtul</blockquote><blockquote>Fakat yokuş, ne koşmak ne kalmak için</blockquote><blockquote>Yürüyüş topsuz tüfeksiz onaran bir harptir</blockquote><blockquote>Adım adım çatlar ayakların, haritalar çizilir bastığın yerde</blockquote><blockquote>Yol, yürümekte olana tarif edilir.<em>” Şeyma Gökçen</em></blockquote><p>Ekim’2025</p><p>Üsküdar</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9b4508c36f4d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Celbedilmiş Afazi]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/celbedilmi%C5%9F-afazi-329f81063f7d?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/329f81063f7d</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 16 May 2025 01:21:52 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-05-16T11:27:35.046Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/736/1*IGfanP8_a0rgvYayiJmpog.jpeg" /></figure><p>Bir varmış bir yokmuş. Sabun lüks, toprak temiz iken, suyun bol, buğdayın az olduğu, mevsimlerin gökyüzüne sorulduğu çok eski zamanlarda bir ülke varmış. Bu ülkede yaşayanlar çok çalışmalarına rağmen yoksullukla mücadele ederlermiş. O kadar çok çalışırlarmış ki kimsenin işinden gücünden başka şey düşünecek vakti yokmuş. Herkes bir şey söyler ve fakat kimse kimseyi dinlemezmiş. Kadın kocasını, evlat babasını, reisi cumhur tebaasını anlamak istemez, ‘aman, konuşuyor işte!’ der, geçiştirirmiş.</p><p>İnsanlar o kadar çok çalışıyormuş ki, iki dirhem parası olan da bir vadi dolusu altını olan da malını ikiye katlamanın derdindeymiş. Zamanla daha kolay kazanç sağlamanın yolları peydah olmuş. Pek azı temkinli davransa da çoğu işin kolayına tevessül etmiş. Halk arasında anlaşmazlıklar, tartışmalar, rahatsızlıklar baş göstermiş. Bir taraf ahlak, adalet, adap derken ötekiler çaldıkları minareye kılıf uydurmakla meşgul olmuşlar. Zamanla nispeten ahlaklı olanların bile içini haksızlığa karşı isyan değil, aynı haksızlığı yapamamanın hasetliği bürümüş.</p><p>Sesler artmış, kelimeler çoğalmış. Haksız kazanç yerini mülkiyet hakkına, dalavere ticari zekaya bırakmış. Herkesi öyle bir hırs bürümüş ki, toplumun değer yargıları, ahlaki normları, kültürleri bozulmuş. Örneğin; işlerini üçkâğıtçılıkla, rüşvetle, yalanla yürüten biri, mal kaybı yaşadığında meydanlarda “adalet” ya da “alın teri” diye haykırabiliyormuş. Kelimeler anlamlarından uzaklaştıkça anlam diye bir şey kalmamış. Anlam kalmayınca toplumda derin bir kayıtsızlık, vurdumduymazlık baş göstermiş.</p><p>Zamanla sesler öyle artmış, bağrışmalar öyle çoğalmış ki ülkede bir kargaşa çıkmış. Kimse kimseyi değil anlamak, duymaz olmuş. Hisler ve düşünceler standart cümlelere, cümleler öylesine sıralanmış kelimelere ve kelimeler ağızdan çıkan artikülasyonlara dönüşmüş. Duyan anladım, konuşan anlattım sanmış. Böylece insanlar, içlerinde hissettikleri gerilimle, onları ifade ettikleri kelimelerin etkisizliği arasında sıkışmaya başlamışlar. Bu sıkışıklık zamanla dış dünyaya karşı saldırganlığa dönüşmüş. Öyle ki hiçbir konuda kesintisiz konuşma yapamaz olmuşlar. Kendilerini ancak yan bakmalar, omuz atmalar, dalaşmalarla ifade edebiliyorlarmış.</p><p>Sonunda günlük hayatlarında kullandıkları sıfatlar, isimler, değer yargıları belirsizleşmiş. Toplumda bellek kaybı, kafa karışıklığı baş göstermiş. Kullanılmayan kelimeler önce dillerden sonra zihinlerden düşmüş. Kelimeler gidince dilleri tahrif olmuş. Dillerini kaybedince akıl yürütemez, yeni bir şey üretemez olmuşlar. Yaşamsal kavramları ayrıştıramayacak kadar bozulmuşlar. Böylece hayata tutunmak için diğer toplumların ürettiklerini taklit etmekten başka bir şey yapamamışlar. Sonunda söz ufuklara kadar tükenmiş ve herkes lal olmuş. Buruk, yenik, endişeli ve şaşkın bir millet olarak yok olup gitmişler. Onlardan geriye bir eser, bir yapı, bir medeniyet değil koca bir kaosun izleri kalmış.</p><p>Üzerinde keyifle mesai harcadığım bir yazımdan daha hepinize merhaba. Bu yazıda Alev Alatlı’nın Kâbus adlı eserinin 77. Sayfasında değindiği <em>‘Celbedilmiş/indüklenmiş Afazi’</em> tabirinin bende çağrıştırdıkları üzerine yazacağım.</p><p>Önce afaziyi tanımlayalım. Afazi aslında psikiyatri ve nörolojinin ilgilendiği tıbbi bir hastalık. Kelime anlamı ‘söz yitimi’ demek. Kişinin organik ya da sosyal bir problem sonrası anlama ya da konuşmada yaşadığı problemleri ifade ediyor.</p><p>Bu hastalığın yaygın olarak iki alt türü vardır. Birinci alt türü olan Wernicke Afazisinde kişi söylenenleri duymasına rağmen zihninde bir anlam oluşturamaz. Örneğin bu kişiye ‘deniz’ derseniz aklında mavi sular canlanmayacaktır. Duyar, ancak duydukları zihninde bir görsel ya da duygu oluşturmaz. İkinci alt türü olan Broca Afazisinde ise kişi söylenenleri anlar, zihninde bir şema oluşturabilir ancak ağzından anlamlı kelimeler ya da cümleler çıkaramaz. Nasıl olduğunu merak edenler Youtube’dan örneklerine bakabilir.</p><p>Afazinin büyük bir bölümünü kapsayan bu iki alt türde en önemli neden beyin felcidir. Bunu travma, beyin tümörleri ve Alzheimer hastalığı takip eder. Yani beyinde organik bir patolojiyi takiben bu afazi tipleri gelişir.</p><p>Alatlı’nın kitabında değindiği ‘İndüklenmiş afazi’ ise bunlardan daha farklı. Önce kurgudan kabaca bahsedersem, kitabın baş karakteri Psikiyatrist İmre Kadızade’ye ‘eski Türkiye’de’ büyümüş, konuşamayan bir genç emanet edilir. Görevi, gencin neden konuşamadığını bulmak ve ona konuşmayı öğretmektir. Bir doktor olarak gence, tıbbi afazi türlerinden birinin tanısını koymaya çalışsa da bunu yapamaz. Gençte daha farklı bir problem vardır. Araştırma yaparken biri kulağına ‘<em>İndüklenmiş afaziye bakın İmre, sizin aradığınız indüklenmiş afazi</em>’ der. Daha sonra yargılanacağı mahkemede hesap vermek zorunda kalacağı bu ibare ile böylece tanışmış olur.</p><p>İndüklenmiş afaziyi diğer alt türlerden ayıran en önemli özellik, oluşmasının altında organik bir patoloji ya da bir gelişim kusurunun olmaması. Adından da anlaşılacağı gibi bu afazi indüklenmiş, yani tetiklenmiştir. Kasten, planlı olarak bir kişide ya da toplumda afazik bir durum oluşturmayı ifade ediyor. Duysa da anlamayan, konuşsa da ifade edemeyen bir kişiyi tanımlıyor indüklenmiş afazi. Peki bu nasıl mümkün olabiliyor ve neden böyle bir şey ‘indüklenmek’ isteniyor?</p><p>Distopik bir roman olan Kâbusta Türkiye ve diğer tüm devletler yıkılmış, adına yeni dünya düzeni dedikleri yeni bir döneme geçiş yapılmıştır. Bu dönemde sosyoloji, kültür, din yoktur. Tek bir düzen, tek bir ahlak ve tek bir kültür vardır. Roman boyunca özellikle Türkiye’nin ‘eski’ düzeninden mevcut düzene geçişindeki zorlukları gözlemliyoruz.</p><p>Bu geçişteki en büyük sorun yüzyıllardır devam eden din ve kültür izlerini insanların zihinlerinden silmektir. Toplumun her kesimi farklı tonlarda da olsa içinde yaşadığı medeniyetten beslenmektedir ve yeni dünya düzeninin normlarını kabul ettirmek için toplumu yüzyıllardır içinde ve etkisinde yaşadığı medeniyetten ayırmak lazımdır. Koalisyon, bunu ancak insanların zihinlerinden kelimeleri silerek başarabileceklerini düşünmüşlerdir çünkü dinin, kültürün, sosyolojinin yegâne aktarıcısı dil olmuştur. Kelimelerin anlamlarını değiştirerek, artikülasyonlarını bozarak dili tahrif etmeyi, böylece dil ile taşınan bütün din, kültür, sosyoloji izlerini de dilin heybesinden, dolayısıyla insanların zihinlerinden ve yaşantılarından atmayı hedeflemişlerdir.</p><p>Bu hedefe varabilmek için koalisyonun uyguladığı üç taktiğe göz atalım:</p><p>Bunlardan birincisi, ‘<em>sözcük anlamlarının konfüzyon yaratacak kadar kaydırılması’</em>. Örneğin ‘adil’ ve ‘dalavere’ kelimelerini düşünün. ‘Kötü iş’ kavramını bu iki kelimeyle tanımlasanız ne derdiniz? Kötü iş: adil olmayan yöntemlerle, dalavereye saparak yapılan iş. Oysa koalisyon bu kavramı <em>Kapitalist Ahlak</em> uyarınca tanımlıyor ve şöyle diyor: “Kötü iş yoktur, başarısız iş vardır”. Yani adil olup dalavereye sapmasan bile yaptığın işte başarısız olmuşsan, kar elde edememişsen, bu iş kötü iştir. Kavram bu şekilde değişince insanlar başarılı iş yapabilmek için adil kavramından uzaklaşıp dalavereye sapıyorlar. Aynı ortamlarda bulunan insanlar bu sefer adil ve dalavere kavramlarını kullanıp iç sıkıntısı yaşamak yerine başarılı işten bahsederek kıvanç duyuyorlar. Böylece toplumda adil ve dalavere kelimeleriyle birlikte birçok kelime dilden düşüyor. Helal kazanç, tasarruf, alın teri, rızık, emek… Sadece kelimeler mi? Kelimelerle birlikte onların taşıdıkları yaşam tarzı da günlük yaşantıdan kaybolmuş oluyor.</p><p>İkinci yöntemde ‘<em>bir kelimeyi, normalde çağrışım yapmayan başka bir kelime ile tanımlamak’ </em>geliyor. Yaklaşık 1400 yıllık tarihi olan Filistin topraklarını son elli yılda yaptığı yağmalamalar ve işgal eylemleri yüzünden İsrail olarak tanımladığınızda sadece sınırları olan bir toprak parçasının adını değiştirmiş olmuyorsunuz. İsrail dendiğinde ilk kıble oluşuyla Mescid-i Aksa, Hz. Peygamberin Miraç hadisesi, önce Hz. Ömer’in fethi ve sonrasında Osmanlı’nın bölgede barış ve huzuru getirmesi gibi bütün bir geçmiş siliniyor ve kişinin geçmişine yönelik tüm bilgi, tasarım, yaşam tarzı bir daha geri gelmemek üzere hayatından düşüyor.</p><p>Son yöntemde, diğer yöntemlerle yok edilemeyecek kadar hafızada yer etmiş, günlük hayatın her safhasında kullanılan daha güçlü kelimeler hedefleniyor. Bunun için gürültü olarak nitelendirilen anlamsız kelime yığınları kullanılmış. İnsanların günlük hayatta sürekli duyacağı ve konuşacağı, yabancı dillerden çeviri yapılmadan alınan kelime yığınları zihinlerde tam olarak karşılık bulamayarak kafa karışıklığı yaratıyor. Anlamsız ve sürekli olan bu kelimeler hafızada sağlam bir biçimde yer etmiş diğer kelimelerin gün yüzüne çıkmasını/kullanılmasını engelliyor. Düzensiz ve anlamsız bu tekrarlar insanların zihinlerinde karşılık bulamadığı için bir boşluk oluşuyor. Dışarıdan sadece dil sorunu gibi görünen bu durum aslında büyük bir bellek kaybının başlangıcı oluyor.</p><p>Bu üç taktik ile kişi geçmişiyle, toplumuyla hatta kendisiyle olan bağlarından uzaklaştırılıyor. Sahip olduklarıyla temas kurabileceği bir aracı olmayan insan yeryüzünde kendini konumlandıramıyor ve yalnızlaşıyor. Sonunda kendini, iyileşmek için tıbbi bir yardım beklemekten başka çaresi olmayan hasta gibi hissediyor.</p><p>Özellikle pandemiyle birlikte içine girdiğimiz dijital sanal ortamlardan sonra her birimizin içinde çığ gibi büyüyen kaybolmuşluk, çaresizlik, acizlik hissine güzel bir ışık tutan bu satırları okuduğumda kendimde bu üç ‘taktiğin’ izlerini gördüm. Ne konuştuğumu bilmiyormuşum gibi hissediyorum bazen. Söylediklerim muhatabında, duyduklarım bende bir şeyleri harekete geçirmiyor. Çevrem içlerinde hissettiği gerilimi dışarı vuramayan insanlarla dolu. Bırakalım geçmişi, en yakınımızla perdesiz diyalog kuramıyoruz artık. Yazılanlar distopik bir romandan halbuki. İnsanın post modern yalnızlığı, laf anlatamayışı, mal mülk yığmaktan başka gayesi olmaması, durup etrafına bakamaması, feda edememesi, bağışlayamaması distopik bir romandan hafızamda kalanlar.</p><p>Yazımın başına ufak bir metin bıraktım. Herhangi bir zamanda, herhangi bir yerde yaşamış, herhangi bir toplumun yaşadığı kaosu göstermeye çalıştım. Distopik.</p><p>Mayıs’2025</p><p>Üsküdar</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=329f81063f7d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[*Bir adam yok oluyor: Gassal]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/bir-adam-yok-oluyor-gassal-17b56c3f0675?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/17b56c3f0675</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 18 Jan 2025 22:13:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-05-20T14:58:10.997Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/736/1*GqcJYBLBc5tDuzSdnxYg-A.jpeg" /></figure><p>Bazen tüm yaşam stratejilerimizin eriyip bittiğini ve artık işimize yaramadığını fark ederiz. O güne kadar edindiğimiz hiçbir ‘dünya deneyimi’ içinde bulunduğumuz hali açıklayıp çözüm üretemez. Tüm iyi niyetimize rağmen aldığımız koruyucu önlemler, mantıklı hareketler ve hayır dualar bizi kaosa girmekten, köşeye sıkışmaktan, kendimize ya da yakınlarımıza karşı hayal kırıklığı hissetmekten alıkoyamaz. İstesek de istemesek de hayat neden yaşamlarımızın bize danışılmadan yazılmış bir piyes gibi olduğunu, tüm tecrübelere rağmen neden hala eksik ve yarım kaldığımızı sorduruyor.</p><p>Yaşam yıllarımız ilerledikçe hayatlarımızla ilgili senaryoların sarsılıp eridiklerini görürüz. Hayat oyununa katılmış iyi ve temkinli bir oyuncu olmamıza rağmen neden hayatlarımızda hala yanlış giden şeyler olduğunu sormaktan kendimizi alamayız. Bunlar acı verici sorulardır ve hepimiz, er ya da geç hayattan beklentilerimizle elde ettiklerimiz arasındaki farkı kendimizle baş başa kaldığımızda itiraf etmek zorunda kalırız. Bu fark büyüdükçe kişinin içinde bazı çatışmalar yaşanmasına neden olur. Bu bazen bir yakının travmatik kaybıyla, bazen konfor alanını bir anda bozan değişikliklerle gerçekleşir. Tek bir kan testi kişinin tüm yaşamını sorgulaması için yeterlidir. Sonra yeşil tarlaların üstünü kara bulutlar kaplar ve biz aslında kim olduğumuzu ve ne için yaşadığımızı bilmediğimizi fark ederiz.</p><p>Bu satırları son zamanlarda oldukça ilgi görmüş Gassal dizisinin ana karakteri Baki hakkında yazıyorum. Bir gassal hakkında yazma fikri ilk başta kulağıma tuhaf gelmişti. Daha önce gassal biriyle tanışmadım. Gassal olmak nasıl bir duygu bilmiyorum. Ancak dizinin bölümleri boyunca Baki’nin yaşamına tanıklık ettiğimde, her birimizin hayatlarında azımsanmayacak benzerlikler olduğunu, çok uzaklarda ve farklı biri de olsa Baki’nin de yaşadıklarının bu benzerlikler etrafında döndüğünü fark ettim. Kendi yaşamlarımız özelinde her birimizin kendine has farklı sıkıntıları, geçmişe dair farklı hikayeleri ve türlü türlü iç ve dış gündemleri olsa da yaşamlarımız belli başlı kalıplar üzerinden akıp gidiyor.</p><p>İzlemişsinizdir, beslenme, güven ve ilgi ihtiyaçlarının en yoğun döneminde, henüz çocukken annesini kaybetmiş biri Baki. Bir çocuk, en muhtaç olduğu dönemlerinde bu ihtiyaçlardan yoksun kalırsa ya acı içinde kıvranarak büyür ya da düşmüş bağışıklığı yüzünden fırsatçı enfeksiyonlara kapılarak ölür. Hatırlayın, nispeten daha iyi şartlarda büyümüş bizler bile bazen kendimizi kimsesiz ve savunmasız hissetmedik mi?</p><p>Bununla birlikte ailesine karşı sorumluluk hissetmeyen, evden kaçarak çeşitli suçlarla hapse girmiş sorumsuz ve sorunlu bir baba profili var. Nedenini henüz anlayamasak da bizler, ebeveynlerimizin yaşayamadıkları hayatları tamamlamaya ve yaptıkları hataları telafi etmeye meyilliyizdir. Bunun açık bir örneği olan Baki de babasının kabahatleri ve sorumsuzluğu yüzünden duyduğu nefreti ve utancı telafi etmek için hayatını ve mesleğini üst düzey bir ahlak, sorumluluk ve profesyonellik üzerine kurmuş, senelerini asıl kimliğine ait en ufak bir malumat edinmeden geçirmiş. Kusursuz ve sorunsuz bile olsa, başkasının yerine yaşanmış bir hayat ne kadar anlamlı olabilir?</p><p>Uzun yıllar sonra, tüm profesyonelliğine ve iyi niyetine rağmen hayatında arzu ettiği değişimlerin neden gerçekleşmediği sorusuyla yüzleşince, egosunun huzursuzluğunu ortadan kaldırmak için evlilik gibi hayatına ses getirecek bir oluşumun içine girmek istemiştir Baki. Ne var ki bu yolda da başarısız olunca içindeki keder iyice körüklendi, soruların sayısı arttı, can yandı, ego yerle bir oldu ve yedinci bölümde içerde biriken enerji, babasının ansızın eve gelmesiyle patlayan bir yanardağ gibi kendisine bir çıkış yolu buldu. Baki aslında o sahnede babasıyla değil, zorla kendisiyle yüzleşmek zorunda kaldı. Tüm tepkisi, haykırışı, soruları babasına değil, babası üzerinden kendineydi.</p><p>Dizi, içerisinde bol imgeler barındırıyor. Baki’nin yedinci bölümde babasına olan serzenişi, kişinin er ya da geç içinde tutup biriktirdikleriyle yüzleşmek zorunda kalacağını simgeliyor. Ancak her yüzleşme cesaret ve dürüstlük gibi bir bedel ister. Karşılığında tüm hayat ve birikimler sorgulanacak, gerekirse hiçe sayılacaksa bu ikisi gerçekten pahalı bir bedeldir. İşte böyle korkmadan içimizdeki sorularla yüzleşebilir, onların gün yüzüne çıkmasına izin verirsek içeride birikmiş enerji boşalır, sırtımızdaki gereksiz yüklerden arınırız ve içeriye bir ışık sızar. Ne var ki bu yüzleşme için birinin kapıyı çalarak ansızın gelmesine çoğu zaman gerek yoktur. Zira beklediğimiz kişi zaten bizizdir.</p><p>Yaşadığı bu katarsisten sonra Baki’de bazı değişimler seziyoruz. Bu değişimlerin en başında on yıldır gitmediği annesinin mezarına gitmek geliyor. Sabaha kadar mezarda annesinin yanında yatarken, içinde beslediği gereksiz beklentilerin hayatını ıskalamaktan başka işe yaramadığını ve bu beklentiler olmadan da hayatına devam edebileceğini ya da en azından etmesi gerektiğini anladı. Bu örnekte de gördüğümüz gibi, hayatın bazı konularda ters köşe yapmasının aslında bizimle ilgisi yoktur. Dışarıda bir şeyler olur ve bu bizi etkiler. Her birimiz kendi hikayemizde baş roldeyiz ve önemliyiz ancak başımıza gelenlerin ilahi kanunlar nezdinde pek de bir önemi yoktur.</p><p>Bu değişimlerden bir diğer değinmek istediğim de Baki’nin çırağıyla olan diyaloğu. Çırak, ölülerden korkmaktadır ve bu işi geçimini sağlamak için zorunluluktan yapmaktadır. Baki ise bunu bilmesine rağmen çırağını bu konuda eğitmek/değiştirmek istemektedir. Zira ölünce kendisini yıkayacak, en az kendi kadar profesyonel ve ahlaklı bir gassala ihtiyacı vardır. Ancak babasıyla yaşadığı diyalogdan sonra çırağına kendi beklentilerini yüklediğini, bu yüzden hem onun yaşamını kısıtladığını hem de kendisini yersiz bir beklenti içine soktuğunu anladı. Bundan sonra çırağın kendine uygun mesleği yapabilmesi için evini ipotek ettirerek yüklü bir borcun altına girmesi gerekti. Burada biraz durmak istiyorum, zira çırağın ustasının beklentilerinden sıyrılıp kendi yolunu çizmesi için ustanın yüklü bir bedel ödemesinde ince bir imge var zannımca. Bu sahneyle, ebeveynlerin kendi hayallerini, beklentilerini, ümitlerini kolaya kaçarak çocuklarının üzerine yüklememeleri gerektiği, karşılığı ne ise kendi hayatlarından o bedeli ödeyerek çocuklarının üzerinden bu yükü almaları gerektiği gösterilmek isteniyor. Baki benzer bedeli babasını eve getirmeden önce motorunu vererek de ödemişti.</p><p>Bir ebeveyn/usta/öğretmen/eş, hayatın kendisine verdiği sorumluluklardan kaçarsa, ondan sonra gelecek olan kuşaklara bu sorumluluklar sanki doğanın bir kanunuymuş gibi aktarılacaktır. Çok eskiden insanlar bu durumu fark etmişler ve bunu Tanrının sevmediği bir kişiyi nesiller boyu cezalandırması olarak yorumlamışlar. Ta ki o nesilde bir Baki yeryüzüne ayak basıncaya, nice ızdıraplar onu halden hale sokuncaya ve en sonunda artık doğru bir pencereden, kendi penceresinden hayatı izlemeye ve yaşamaya başlayana kadar.</p><p>Hayat, eskiden gişe rekorları kıran filmlerde gösterildiği gibi saf zevkten ya da dramdan oluşmuyor. Hepimiz, kendi tarihimizde zaman zaman hüzünlere, acılara ve problemlere maruz kalırız. Ruhun çektiği bu ızdıraplar, doğru değerlendirilirse sonunda birçok şey ihya eder. Çektiğimiz sıkıntılarla baş edebilmenin yollarını ararsak değişiriz ve istesek de istemesek de büyürüz. Ancak bu problemleri ciddi bir şekilde masaya yatırmaktansa sineye çekip görmezden gelirsek bu durum bizde melankoli hali yaratmaktan öteye geçemez ve çözülmek üzere bizden sonrakilere aktarılır. Gassal dizisini, sadece bir dram ortaya koymaktan öte, birçok öğreti barındırması açısından güzel ve faydalı buldum. Keşfedilip konuşulması gereken birçok sahnesi var. Belki bir yazı daha gelebilir. Şimdilik esen kalın…</p><p>Ocak’2025</p><p>Üsküdar</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=17b56c3f0675" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kuyu]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/ya%C5%9Fam-y%C4%B1llar%C4%B1m%C4%B1z-bekledi%C4%9Fimiz-gibi-gitmedi%C4%9Finde-neler-olur-c1c4a5d7d651?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c1c4a5d7d651</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 15 Nov 2024 16:00:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-15T20:05:47.714Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/749/1*6ZbMsOt40qjYF6JBj3Vgrg.png" /></figure><p>Kendinizi yürüdüğünüz yolda seçeneksiz, çaresiz, sona gelmiş gibi hissettiğiniz oldu mu? Kaçtıklarınızın peşinizden, sakındıklarınızın yanınızdan ayrılmadığı ve sizi köşeye sıkıştırdığı… Hepimizin olmuştur. Hepimiz yaşam mücadelesinde kendimizi zaman zaman çıkmaz sokağın sonunda hissetmişizdir. Ömür sermayesi dedikleri yaşama hakkının zayi olduğunu düşünüp, bana bunu mu reva gördün diye serzenişte bulunmuştur. Kişi başına düşen dert ve tasanın en yoğun haline tanıklık ettiğimiz tarih çizgisinde, bir çay etrafında içimizi ısıtacak sıcak sohbetler olmaksızın, derdimizi açabileceğimiz, açıp da çözüm bulacağımız ilahi öğretiden yoksun, yapayalnızız.</p><p>Meyve bile olgunlaşmadan dalından ayrılmazken, biz kendimizi dahi tanımadan, kendi hikayemizden kopup ayrıldık. Az değil, dış dünyadan çokça müdahale, sakin kalıp kendi hikayemizin kahramanı olmamıza izin vermedi. Hep başkalarının kelimelerini öğrendik, onların sesiyle hüküm verdik. Çevremize kalın duvarlardan oluşan kuyular örüp, asıl kimliğimizi o kuyuların içine hapsettik.</p><p>Dünya yıllarımda ellerimi bu soğuk duvarlara vurup kendi kuyumun mahiyetini öğrenmeye çalışırken Hz. Yusuf’un kuyusu ile karşılaştım. <em>“Mısıra Sultanı Kuyudan Gelir”</em>, Yusuf’un hikayesini sahne sahne yeniden yaşattı bana.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9J09Nn93JVfBsPkki0CZ3A.jpeg" /></figure><p>Sure, beklentinin aksine baştan sona bir Hz. Yusuf biyografisi anlatmıyor. Allah’ın bizlere kazandırmak istediği bakış açısının dışına çıkacak bütün detaylardan arındırılmış net bir olay örgüsü görüyoruz. Kuranın kendine has üslubuyla birlikte kıssanın bütünü, Hz. Yusuf’un ve babası Hz. Yakub’un kendi yaşamlarında uyguladıkları tutum ve davranış kalıplarına odaklanmamızı sağlıyor. Bu kıssanın Allah tarafından anlatılıyor oluşunu düşündüğümde tamam dedim, demek O böyle davranmamı istiyor.</p><p>Hz. Yusuf’un hikayesi, henüz çocukken gördüğü ‘müjdeleyici’ bir rüya ile başlıyor. Müjdeleyici, çünkü babası bu rüyadan, Allah’ın Hz. Yusuf’a peygamberlik vereceğini anlıyor.</p><p><em>“Anlaşılan böylece rabbin seni seçecek, sana rüyada görülenlerin yorumunu öğretecek ve sana nimetini tamamlayacak.” (Yusuf, 6)</em></p><p>Prediktif değerler diye bir tanım vardır tıpta. Hastaların gidişatını, hastalıklarının iyi ya da kötü seyredebileceğinin haberlerini verirler bize. Bizlerin de hayatında prediktif değerler, olaylar vardır. Bu olayları zaman zaman dönüm noktası olarak görür, sonrasında hayatın rayında, işlerin tıkırında ilerlemesini bekleriz. İçinde bulunduğumuz kötü hallerin bizden geçip gideceğini haber verir kimi zaman bir rüya, bir sınav sonucu, bir zam, bir mezuniyet belki bir mekân değişikliği. Peki bu beklentiler karşılıksız kaldığında tavrımız genelde ne olur? Hayat ipini elimizden kaçırmış gibi hissedip farklı alternatifler mi ararız, yoksa bizi içinden çekip alacak bir kurtarıcının yolunu mu gözleriz? Başımıza gelenlere bi sorumlu bulup onunla kavga mı ederiz yoksa kendimize kalın duvarlar örüp yaşamdan el mi çekeriz?</p><p>Yusuf, kendi hikayesinde bir müjdeye düçar olduktan kısa süre sonra kardeşlerinin ona kurduğu tuzak yüzünden soluğu soğuk bir kuyunun dibinde alıyor. Babası Yusuf’un ölüm haberini aldığında kahroluyor çünkü oğlunun gördüğü rüya onu heyecanlandırmış, mutlu etmişti. Bu rüyanın akabinde meydana gelen bu olay onu derin bir hüsrana sokmuştu. Rüya hakikatti, yorumu bir peygamber tarafından yapılmıştı. Ancak şimdi rüyada kendisine bildirilen müjde ile ‘Yusuf’u kurtların yediği’ haberi birbirine ters düşüyordu.</p><p><em>“Ah Yusuf’um ah! diyordu. Sonunda üzüntüden gözlerine boz geldi. Artık kederini içine gömüyordu.” (Yusuf, 84)</em></p><p>İnsanın, kendi gerçeğiyle temas etmesine izin verirse içine doğru yıkılacak çok sayıda kuyusu vardır. Çoğumuz, hayatla açıktan bir pazarlık içindedir. Hepimizin şartları, beklentileri, olmazsa olmazları vardır. Bu şartlar gerçekleşmediğinde, beklentiler karşılanmadığında heyecanımızı yitirir, kendimize kalın tuğlalardan kuyular inşa eder, o kuyuların içinde daha korunaklı, daha sağlıklı, daha güvenli olduğumuzu düşünürüz. Çözümü olmayan bir problem, karşılıksız bir gözyaşı, muhatapsız bir sevgi hayata yanlış yerden bağlanmamıza neden olur ve bizi içinde keşkelerle nedenlerle o kuyulara hapseder. Sonunda yüzlerce kuyu, yüzlerce ses ile, kendi kendini tüketir insan, kendi kendini tüketir.</p><p>Yusuf, çocuk yaşta çölün ortasında bir kuyunun içinde yalnızdı evet. Ama bu yalnızlık, içindeki kuyuları keşfetmesini sağladı. Beklentilerden, gelecek tasavvurundan, ümitlerden oluşmuş yüzlerce kuyu. Yusuf eğer hayata içindeki kuyularla birlikte atılırsa her birinden gelen seslerin arasında ömrü bir kaosta geçecek, o sesler kendi hikayesini yaşamasına izin vermeyecekti. Bu yüzden Yusuf, o kuyudan çıkmadan önce kendi elleriyle, kendi iradesiyle, kendi kuyularını yıkmış, böylece hayat ile pazarlıksız, beklentisiz bir diyalog kurabilmişti. Bu diyalog sayesinde ne azizin yanında geçirdiği sürede ne de sonrasında Züleyha’nın iftirası yüzünden girdiği zindan yıllarında, Yusuf’u hiçbir zaman içinden geçtiği sürecin bir çıkmaz olduğu vehmine kapılıp, hikayesine küsüp anlık heyecan ve sinirle Allah’a isyan ettiğine şahitlik etmedik. Matem hep oldu. Babası gözlerinden olana kadar üzüldü, Yusuf senelerce anne babasının hasretiyle yandı. Ancak bu acı, karşılığını içindeki sayısız kuyudan değil, İlahi iradeden aldı ve Yusuf’ta bir peygamber ve aziz inşa etti.</p><p>İşte böyle: Yusuf ve babası kendi hayat akışlarını hissettiler ve başlarına Allah’ın izni olmadan hiçbir şey gelmeyeceğini anlayarak O’na teslim oldular. Surenin ekseriyeti sanki bunun üstüne ısrarla basıyor ve diyor ki: senin kıssanda da sana ağır gelecek, seni zorlayacak anlar olacak. Sabredip metanetini korursan senin hakkındaki planımı gerçekleştiririm.</p><p><em>“Biz dilediğimiz kimseye rahmetimizi eriştiririz. Güzel davrananların mükafatını zayi etmeyiz.” (Yusuf, 56)</em></p><p>Oysa bizler, çoğu zaman Allah’ın mazimize olduğu kadar istikbalimize de ilmiyle hâkim olduğunu unuturuz. Dua eder, Allah’tan hayırlar murad ederiz. Ancak günler, ulaşmak istediğimiz yerin aksi yönünde ilerliyor gibi görününce panik yapar, sinirleniriz. Çünkü biz, ulaşmak istediğimiz yere ancak aklımızdaki algoritmayla ulaşılabileceği vehminde takılı kalmışızdır.</p><p>Yusuf kıssasında dikkatimi çeken önemli bir nokta da, Yusuf’un Mısır azizi olana kadar önüne çıkan engellerin tamamının kendi hataları ya da eksikliklerinden değil, dış etkenlerden kaynaklanmış olması. Kardeşleri tarafından kıskanılıp kuyuya atılması, oradan geçen kervan tarafından ticari bir meta olarak görülüp Mısıra götürülmesi, orada bir aziz tarafından az bir değere satın alınması ve Züleyha tarafından iftiraya uğrayıp zindana attırılmasında bu insanların kötü niyetlerinin kurbanı olarak görüyoruz onu.</p><p>Buna rağmen Yusuf’u, hiçbir zaman bir iç muhakemeye giderek hikayesini engellemiş gibi görünen insanlara kin beslerken görmedik. Ne kuyuda ne de zindanda haksızlığa uğradığını düşünerek intikam hesapları yaparken görmedik. Allah’ın kendisine peygamberlik vaat etmesine rağmen, bu vaadi bir hak olarak görüp yaşadığı olayların bunun aksi yönünde ilerlemesinin kendisinde bir isyana yol açtığını görmedik. Uğradığı haksızlıklara karşı kendini yalnız hissettiğini ve Allah’a küstüğünü görmedik. Aziz olduktan sonra kardeşleri Mısıra buğday almaya geldiklerinde böbürlenip, kendisine yapılanları kardeşlerinin suratına vurduğunu görmedik.</p><p><em>“Bugün yaptıklarınız yüzünüze vurulmayacak. Allah sizi affetsin. O, merhametlilerin en merhametlisidir.” (Yusuf, 92)</em></p><p>Hikâyenin sonunda net bir şekilde gördük ki, Yusuf’u, kendisine vaat edilmiş sonuçtan uzaklaştırıyor gibi görünen tüm olaylar, sonunda onu azizliğe ve peygamberliğe ulaştıracak birer vesileye dönüştü. Ve her ne yaşanırsa yaşansın, hiçbir şey Allah’ın Yusuf için hazırladığı sonucun önüne geçemedi. Bununla birlikte Yusuf, zindan yıllarındaki metanetini korudu ve aziz olduktan sonra da gevşekliğe ya da kibre kapılmadı.</p><p><em>“Yine de ben nefsimi temize çıkaramam. Çünkü nefis, rabbimin acıyıp koruması dışında, daima kötülüğü emreder. Şüphesiz rabbim çok bağışlayan, pek esirgeyendir.” (Yusuf, 53)</em></p><p>Kuran bize Yusuf’un kıssasını bu yönüyle anlatarak bizden kendi kıssamız ile Yusuf’un kıssası arasında bir ritim yakalamamızı ve davranışlarımızı Yusuf’un davranışlarına entegre etmemizi istiyor. Bu sureyi bu niyetle okuduğumuzda Yusuf’un kuyusundan kendi kuyumuza bir çizgi çekmiş oluruz. Böylece içinde bulunduğumuz kuyu bir çıkmaz, bir son durak olmaktan çıkar ve Allah’ın bizim için hazırladığı sonucun ara duraklarından biri haline gelir.</p><p>Hakikaten çoğu zaman, Allah’ın bizden bağımsız gelişen olaylara da ilmiyle hakim olduğunu unutuyoruz ve bu bizde kaygıya, şüpheye, isyana sebep oluyor. Oysa bu kıssa özelinde de gördüğümüz gibi yaşanan hiçbir olay son tahlilde Allah’ın hükmünü geçersiz kılmaya yetmiyor.</p><p><em>“Andolsun onların kıssalarında akıl sahipleri için ibretler vardır. Kuran, uydurulabilecek bir söz değildir, fakat o iman eden toplum için bir rahmet ve hidayettir.” (Yusuf, 111)</em></p><p>Yusuf suresinin bende çağrıştırdıkları bunlardı. Hem sureden hem de yazarın anlatımından daha birçok öğreti, birçok ders çıkar. Yusuf Suresini, Yusuf’un hikayesini yaşandığı dönemden Kuran’ın ışığında günümüze getirdiğin ve bize kendi kıssalarımızda nasıl bir tavır takınmamız gerektiğini anlattığın için teşekkürler <em>Yasin Pişgin</em>…</p><p>Kasım’2024</p><p>Beyoğlu</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c1c4a5d7d651" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İçe doğru]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/i%CC%87%C3%A7e-do%C4%9Fru-a64816d6bf90?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a64816d6bf90</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 25 Aug 2024 19:02:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-16T12:30:46.252Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/460/1*ouvTcJ82-hewa1yi0eCEhg.jpeg" /></figure><p>Yoğun geçen bir dönemin ardından yeniden buradayım. Büyük sınavlar, yapılması gereken işler ve hayatın günlük koşuşturması derken en çok sevdiğim şeye vakit ayıramadım. Yazamadığım son altı ayda düşündüğüm şeylerden biri de süregelen dünya hayatında temsil ettiğim yer oldu. Hayat kendisinden olan bizlerin aksine, bizde olmayan bir kararlılıkla devam ederken, şüpheli sonlu boşluklar birikti zihnimde. İçimden gelen seslere kulak vermeye çalıştım. Sesler arttı, kelimeler çeşitlendi ama kendimi ufacık bir yerde sıkışmış gibi hissettiğim de az olmadı. Bir şeyler inşa ettiğimi sandığım zamanların ardından aslında biriken şeyin koca bir çöl olduğunu fark ettim. Hegel’in <em>insanın sefaleti</em> kavramı gibi kendi kendime yabancılaştım.</p><p>Uyandığımız her günün bir önceki güne rahmet okuttuğu bugünlerde dünyada yaşanan onca felakette kendimden izler aradım. Ben de az değilim, çokça kırdım çokça da tahrip ettim bazı şeyleri. İnsan öldürmedim ama kalp kırdım belki. Hissedilmemiş bir ‘helal olsun’ ile yetindim. Kıtalara bomba fırlatmadım ama ön yargılarımla yıktım geçtim hakikati. Gazze’de, Ramallah’ta, Refah’ta katledilen binlerce insana karşı yüreğim delik deşik olurken bir hasta yakınını anlamakta zorluk çektiğim oldu. Kınadığım ne varsa bir benzerini içimde buldum.</p><p>En büyük düşmanım kendim, en büyük savaşım kendimden olanlaymış meğer. Babama hak vermek üçüncü şahıslara hak vermekten daha kolay olmadı bu yüzden. Allah’a sığındığım şeylerin bizzat kendi kötülüklerim olduğunu fark ettim. Kötü niyetlerin de en az diğerleri kadar bana ait olduğunu, beni yansıttığını… Kendi zehirli oklarımdan nasıl korunacağımı düşündüm. İnsan, bu trajik virajı nasıl aşacak?</p><p>Hikâyeye en başından başlayalım:</p><p>İnsan, daha başından kendisi dışından alıkonulmuştur. Daha kendi sesini duyamadan belli olmuştur bir bebeğin gideceği okullar, katılacağı kurslar. ‘Zararlı’ şeylerden korunmak için kurallar konulup sınırlar çizilmiştir. Sonraları tutup bi kenara atacağı öğretilerle donatılmıştır çevresi. Gelecekte getireceği başarılar, sahip olacağı mal mülk ile hayalleri süslenmiştir ebeveynlerin. Bizler, ebeveynlerimizin egolarını gerçekleştirmek için var olmuşuzdur çoğu zaman.</p><p>Oysa hayatın ilk yılları, kalıplar daha sertleşmemişken insan için bir fırsattır. Çizgilerin henüz kızarmadığı, kalın duvarların yükselmediği zamanlar bireyin kendi hakkında fikir sahibi olabilmesi içindir. Ancak başkalarının kelimeleriyle, yargılarıyla bütünleşmemiş bir insan benliğine önyargısız bir şekilde yaklaşabilir. Bu yüzden Freud, yaşamı ilk beş yılın izdüşümü olarak yorumlar. Ona göre hayatımızın ilk yılları, bir projeksiyondan yansır gibi bize sürekli yön verir. Böylece henüz imkan varken kendi özüyle sağlıklı bağlantı kuramamış insan, ‘dışarıdan’ edindiği ve kendisiyle bütünleştirdiği yargıları bi ömür sırtında taşımak zorunda kalır.</p><p>Tek bir an bile göz açıp, kendine bakmasına, kendini dinlemesine fırsat verilmeden yetişkinlik gelir sonra. Yollar ayrılır evet, tercihler yapar insan ve o tercihlerin, o kararların kendini yansıttığını düşünür. Bu tercihler doğrultusunda hak ettiğine inandığı bir ömür tayin edilir. Her şey dört dörtlüktür. Üç yıl, beş yıl sonra olunması gereken yerler bellidir. Sınavlar geçilip diplomalar alınacaktır. İş yerinde terfi edilecektir. Ev bark sahibi olunacaktır. Para biriktirip bi köşeye atılacaktır, ilerde kendine bakacak, varlığına anlam katacak ‘başarılı’ evlatlar yetiştirilecektir.</p><p>Sonra döngü tekrar başa sarar. İnsan, içinde bulunan dar varoluş alanından çıkamaz ve ‘sonsuz tekrarlanma’ ile yepyeni bir hayata adım atamadan günler birbirini eskitir. Böylece yıllandıkça değerlenen bir mücevher gibi değil, yıprandıkça eskiyen bir meta gibi bulur kendini. İçinde biriktirdiği kötülüğün, hiddetin, nefretin hedefi haline gelir ve kendi kendine küser insan.</p><p>Ve bu şekilde, bir devinim halinde, kuşak kuşak ilerleyen insanın bir şeye ihtiyacı vardır: avutulmaya. Onca işin gücün arasında insanın ‘kötü olmaya’ vakti yoktur. Sahnede şeytanlar, cinler, kötü niyetli insanlar belirir. Kopan fırtınaların kendi özümüzden filizlendiğini anlamadan kınamalar başlar. Baltanın sapı bizde, ucu hep başka kökte. Dar sınırlar içinde, sağı solu belli olmayan bir dünyada, sallanır durur insan, sallanır durur.</p><p>İnsan kendi varlığını sindirmeyi, onu etkisiz hale getirmeyi ve tek boyutta sıkışmayı oysa kendi kendine öğrenmedi. ‘İnsan kötüdür, çıkış yolu kaostur’ diyerek onlarca yıl zihinlerimize varlığımızın en ilkel ve yontulmamış hali nakşedildi. Oysa insan, modern psikolojinin tanımladığı gibi ‘içinde karanlık güçlerin hüküm sürdüğü bir zavallı’ değil. Varlığı ‘belki dokuz yüz kat olan’, her katında kendinden bir iz, yükseldikçe üstün ahlaka yaklaşan, kötülükten beri olmayan fakat her yönünün farkında olduğu eşrefi mahluktur.</p><p>Maslow’un ‘kendini gerçekleştiren insan’ına benzer bir yanı var bunun. Ona göre kendini tanımış, hislerini anlamlandırmış birey var olan değerlerine yenisini katmıyor. Sadece yitirdiklerine yeniden kavuşuyor. Buna göre hikmet ve hakikat insanın içinde yaradılışla gelen, insanın kendi olmasıyla elde edebileceği bir anahtar oluyor.</p><p>Kaybedildiyse bulunur. Yeter ki insan aradığının kendinde olduğunu bilsin. Yeter ki kendi içine doğru yola çıkma cesareti gösterebilsin. Kim bilir, belki günün birinde tanıdık bir yüz gibi kendiyle karşılaşır. O zaman yıkılır duvarlar ve duygularımız bir çıkış yolu bulur. İçerde birikmiş enerji boşalır, sırtımızda taşıdıklarımızın aslında bize ait olmadığını anlarız. Yeter ki durmanın, hüznün ve kederin insanın kendine dair fikir edinebilmesi için bir fırsat olduğu bilinsin. Önemli olanın iyi bir insan olmak değil, her şeyiyle bütün bir insan olmak olduğunun bilincinde olunsun.</p><p>Beyoğlu’2024</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a64816d6bf90" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir rüya için ağıt]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/bir-r%C3%BCya-i%C3%A7in-a%C4%9F%C4%B1t-1fc63e04d9a5?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1fc63e04d9a5</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 26 Feb 2024 19:46:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-09-02T19:54:22.468Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/620/1*HBkNPc0wPaMCrZxw0Fxheg.jpeg" /></figure><p>İçine dünyaları da koysak kalan boşluğunda yeller esecek bi ömür sermayesi var insanın. Bu sefer tamam dedikten hemen sonra yeni bir eksikliğin girdabında savrulur hayatlar. Yaşanmamış günler boşluklara, boşluklar büyüyüp kara deliklere dönüşür. Hayat, her şeyi içine çeken bu kara deliklerden kurtarabildiğim kadarı değilse ne? Kabul edilmemiş dualar, karşılık bulmamış beklentiler, gerçekleşmemiş arzular: bir boşluk, yakaladığı yerden yaşamı bütün özüyle içine çekebilir. Verdikçe dolacak, bir gün bitecek diye günler ayları, aylar seneleri kemirebilir. Sadece zamanı mı, zamanın içinde akıp giden insanı da kendi öyküsüyle birlikte yutup yok edebilir. İnsan, bütün bir ömrü hayallerine kavuşmak uğruna bir boşluğa adak adayabilir.</p><p>‘Bir rüya için ağıt’ dört farklı karakterin hayal ettikleri gelecek için yaptıkları sınırsız fedakarlığı konu alıyor. Zevk amaçlı madde kullanıcısı durumundayken işin ticaretini yaparak zengin olma hayallerine kapılan üç arkadaş; Harry, Tyrone ve Marion ile televizyona çıkarak içinde boğulduğu kimsesizlik ve hiçlik duygusundan çıkmak isteyen Sara’nın, hayalini kurduğu günlere ulaşabilmek için feda ettikleri hayatlarına şahit oluyoruz.</p><p>Günün neredeyse tamamını, çıkmayı istediği yarışma programını izlemekle geçiren Sara, telefonda ona yarışmaya katılacağını söyleyen dolandırıcılara inanır. Ama fazla kiloları bu yarışma için büyük bir engeldir çünkü gençliğinin en taze zamanlarında giydiği kırmızı elbise ile yarışmaya çıkmak istemektedir. Bu diyeti yaparken kendini sadece kırmızı elbisenin içinde ve televizyonda hayal eder. Bunu yaparken ne telefonda kendisine söylenenleri sorgulamak, ne diyeti boyunca başına gelenleri anlamlandırmak aklına gelir.</p><p>İnsan bir gece bi rüya görür. Bütün cümbüşüyle sahne sahne sergilenir arzular ve istekler. Gönül, birkaç saniyeyi mikro parçalara böler. Zaman öyle bir genişler ki, içine koca bir ömrü alır. Belki gelecek güzel günlerin habercisidir bu rüyalar. Belki de fazla boş kalmış nöronların spontan elektriksel aktivitesi. Sessiz bir çığlık, sahipsiz bir ağıt, ikna olabilir yarına, bugün elde bir şey yoksa.</p><p><em>“Büyük bir hamburger yemektense kırmızı elbisenin içinde televizyona çıkmayı yeğlerim.”</em></p><p>İnsan, bir rüya için senelerin üstünü beyaz bir tül perdeyle örtebilir. Hayatla olan bağlantısını kökünden koparıp, bütün dikkatini olmak istediği anın içine hapsettiğinde, tüm bedenini kasarak zamanın içinden geçip gidebilir. Yaşananlar tüm canlılığını yitirip iki sahnelik bir rüya kadar kalp atışlarını hızlandıramıyorsa, birkaç anlamsız fotoğraf karesine dönüşebilir yıllar. Sonra yaşanmamış günler boşluklara dönüşür. Boşluklar büyür kara deliklere. İnsan, kendisi tarafından yutulup yok olabilir.</p><p>Yaptığı diyet programından kısa dönemde fayda göremeyince arkadaşının önerdiği bir doktorun tavsiyesiyle zayıflama hapları kullanmaya başlar. Bu hapların etkisiyle kısa sürede çok fazla kilo verir. Mutfak dolabının kapağını neredeyse açmaz olur. İçinde bulunduğu mutluluk haliyle canlanır, spor yapar, dışarı çıkıp arkadaşlarıyla güneşlenir.</p><p>Haftalar sonra eve uğrayan oğlu Harry, annesini oldukça zayıflamış, çenesi ve elleri titrek, göz bebekleri faltaşı gibi açılmış bir halde görünce içtiği hapların uyuşturucu olduğunu anlar ve annesine o hapları içmemesi gerektiğini söyler.</p><p><em>“Yalnızım. Baban gitti. Sen de gittin. Benim bakacak kimsem yok. Neden sabahları kalkıp yatağımı toplayayım? Bulaşıkları neden yıkayayım, söylesene? Televizyona çıkmak istiyorum çünkü herkese senden, babandan bahsedeceğim. İnsanlar bana değer verecek ve beni merak edecekler. Bu sabahları kalkmak için iyi bir sebep…”</em></p><p>Bu konuşmadan sonra Harry bir daha eve gelmez ve uyuşturucu ticaretinde işleri iyice derinleştirir. Bir gün şehirde uyuşturucu biter ve para karşılığı uyuşturucu satılmaz olur. Harry çektiği yoksunluk krizi yüzünden çok sevdiği sevgilisi Marion’u uyuşturucu karşılığı başkalarıyla yatmaya ikna eder ve başka şehre uyuşturucu avına çıkar.</p><p>Gittikleri yerde Harry’nin uyuşturucu enjekte ettiği kolunda bir enfeksiyon gelişir. Hastaneye gitmenin yakalanmak olduğunu bildikleri için bi süre beklerler. Ancak durum kısa zamanda kötüleşir ve hastaneye gitmekten başka çare kalmaz.</p><p>Harry’nin kolu kangren olduğu için kurtarılamaz ve kesilir. Trion ıslah ofisi tarafından alınarak köle gibi çalıştırılmaya başlar. Marion sevgilisini beklemekten vazgeçerek kadın pazarlarında uyuşturucu karşılığı çalışmaya devam eder.</p><p>Ve Sara… Zayıflama hapı olarak kullandığı uyuşturucu artık yetmez ve yoksunluk krizine girer. Yarışma için kimsenin aramayacağını anladığı an artık birçok şey geride kalmış olur onun için. Hastaneye yatırılır ve girdiği yoğun yoksulluk krizi yüzünden kafasına elektrik verilir.</p><p>Filmin son sahnesi muhteşem. Dört karakter, hayallerini kurdukları gelecek uğruna yaşanmamış bütün bir geçmişin ellerinden kayıp gittiğini anladığında cenin pozisyonuna gelerek, geçmişin ellerinde kalmış tek gölgesine sığınırlar. Ve film burada biter.</p><p>Yenidoğan bir bebek, aldığı ilk nefesin acısıyla nefesini vermeden üstüne bir nefes daha alır. Ciğerler içindeki suyu boşalttıkça oksijen tüm göğsü yakar ve bebek aldığı iki nefesi bir çığlık olarak dışarı verir. Bundan sonrası da farklı işlemez hayatta. Annesi gözünün önünden gidince yok oldu sanılan günler, sevdiklerin kaybedildiği, huzur duyulan yerden vedalaşıldığı, sağlığın yitirildiği günlere dönüşür. Acılar insana rüya gördürür. İnsan, bir rüya uğruna kendi öyküsünden vazgeçebilir.</p><p>Sona yaklaştıkça insana ne olur? Bir ömür kapalı duran kapılar aralanıp, görünmeyenler görülüp, aradaki bütün boşluklar, bütün sorular cevap mı bulur? Bir ömür kelimelerin, niyetlerin, amellerin aralayamadığı perdeleri ömrün sonunda ne aralar?</p><p>İnsan, yolun sonuna gelmeden dönüp de ardına bakmayı akıl edemez belki de. Baktığında geriye, her şey bunun için miydi diye sorar. Vermişse güç, kuvvet güzeldi. Vermemişse, derin bir nefes, sağlam bir kalp yeterdi. Vermişse kalabalık ortamlar, geniş sosyal çevre değerli hissettirirdi. Vermemişse, iyi bir dost, sadık bir eş yeterdi. Vermişse saygın bir meslek, iyi bir gelir rahat yaşatırdı. Vermemişse, helalinden kazanmak için ahlak ve erdem yeterdi. Vermişse şehir şehir, ülke ülke, kıta kıta gezmek, tatmin ederdi, nefisleri, iyi bir hayat için. Vermemişse, yaşadım, bu kadardı demek yeterdi.</p><p>Sarıcalar-Sakarya’2024</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1fc63e04d9a5" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Polikrom portreler]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/polikrom-portreler-e99c254862d8?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e99c254862d8</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 18 Dec 2023 16:34:12 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-12-21T20:34:18.279Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FxdSo3w-XUqmmKire5FCmQ.jpeg" /><figcaption>kimsesizin ruhuna Fatiha</figcaption></figure><blockquote>‘O sabredenleri, o doğruluktan şaşmayanları, o el pençe divan duranları, o nafaka verenleri ve seher vakitlerinde o istiğfar edip yalvaranları görür.’ Al-i İmran’17</blockquote><p>‘İyi ama neden böyle oldu?’ Hayat alışılagelmiş bir sıradanlıkla ilerliyorken, her şey yolundayken, bozuluş ve yok oluş için önümde sebepler yokken, istediklerim için bütün şartları yerine getirmişken neden böyle oldu? Çoğu zaman bizi şimdiden alıp geçmişin derinliklerine bağlayan bir bukağı olmuştur: neden. Önüne yazılabilecek olasılıkları bitirebilmek ne mümkün. Başına gelen her şeye bir neden arar insan. Bıkmadan usanmadan sorar: neden, neden. Sanki cevap alınca rahat uyuyabilecekmiş gibi.</p><p>İstediğim şey oldu mu, olmadı mı? Tek bir sorunun ızdırabıyla küsüp giden hayatlar gördük. Şunu kolay kolay sormadı: istediğim oluyorken başka neler oldu? Ya da şunu: istediğim olmuyorken neler oldu? İstenilen, eksik olan son parça gibi gelir her zaman. ‘Ah bi de şu olsaydı ne dert kalırdı ne tasa’. Kıvranıp durur gece gündüz. Dalaleti harlanır iyice. Sanki verilince doyacakmış gibi.</p><p>‘Yapmış olduğumuz her şey’ diyor Goethe, ‘bir gün gelir meyvesini verir’. Yapmamız gereken, bir eyleme kalkıştığımızda, bundan doğacak sonucu kabullenmek şartıyla, onu yapmaktır oysa. Meyveyi Allah dilerse verir. Bi kere vermeyegörsün, nasıl dağılır toz bulutu gibi, tutunduğu ne varsa söker atar, acısını katmerledikçe yaşadıklarını hak etmediğine olan inancı sağlamlaşır. Kendi eliyle kendini kötüler, rezil rüsva eder yere göğe. Sanki bütün noksanlar, bütün belalar onda toplanmış gibi.</p><p>Gecenin ayazında donmadan uyuyabileceği bi yer arayanla, yazdığı mektupta bütün gece noktayı nereye koyacağını düşünen, aynı soruların cevaplarını ararken uyuyakalır. Çaresizlik ve kaos anlarında önündeki düz mü çukur mu, ancak adım atarsa anlar insan. Düşer. Sonra daha doğrulmadan şunu der: ben senin kulun değil miyim? Sanki Peygamberden fazla cefa çekmiş gibi.</p><p>Kimi zaman kaçtıklarımızın, kaçmak zorunda hissettiklerimizin tam ortasında buluruz kendimizi. Bir işkence çemberi midir bu, yoksa tutup da kavrayamadığımız hakikatimize açılan bir kapı mı? Küçük toplumların bilinçaltı zorlamaları gibi görünmeyen düşünceler sarar etrafımızı. Arasında boğuluruz -melilerin -malıların. Sonra vicdanımızda kurduğumuz istiklal mahkemelerinin sorgu hakimleri gibi aşağılaya aşağılaya kendimizi yargılarız. Sanki dibi görmüşken Vahşiyi, sahabe yapmamış Allah gibi.</p><p>Gün gelir, içimizde sahte duygularla beslediğimiz egzotik çiçekler, solar. Bozuluş daim değildir ama. Dağılınca yerine yenisi toparlanır. Sonra iklimin dikenleri açar topraklarımızda. İyi ya da kötü ve fakat bana ait, sana ait, ona ait. Bu geçişlerdeki en büyük ızdırap, inanmak ve kabul etmek zorunluluğunda toplanır. Düşünceler, hayaller, umutlar ve geride kalan her şey iki kelimede sıkışır: ben buyum!</p><p>Kiminin ellisinde bile nazı geçerken, kiminin beş yaşında boğazında birikir kelimeler. Birinin iki parça kibriti anlatacak türküleri vardır. Ötekinin içindeki deryaların taşacağı bir oluk bile yoktur. Biri yirmisinde tek başına vakur, cabbar oluvermiştir. Diğeri kırkında bile buğday taneleri gibi dökülür. Bir ömür kimseye gölge olamayanın yanında, kışın sert rüzgarlarında meyve vermek zorunda kalanlar yaşayıp gider.</p><p>Bu yaşadıklarımıza ne gerçek, ne yalan diyebiliyorum. Hak ettiğimizi düşünmüyorum, hakkımız ne fakat onu da bilmiyorum. Bi tür kaos ya da gürültülü bir ara form. Hepsini birleştirip bir cevap mı aramalı, bir neden? Sonra? Hangi cevap daha anlamlı kılacak bütün her şeyi. Bi arayıştayız belli ki. Büyük bir acziyetle, biraz öfke ve birkaç soruyla, işte yaşıyoruz, Allah’ın ipine bağlı.</p><p><em>‘kuyunun içinde Yusuf. Yusuf’un içinde kuyu.</em></p><p><em>haram etmiş gece gündüz uykuyu,</em></p><p><em>Allah’ın ipini bekler.</em></p><p><em>Allah ipini sarkıtmazsa eğer,</em></p><p><em>Yusuf kuyuda ölecek.’</em></p><p>Sakarya’23</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e99c254862d8" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Derinlerden sallanır kolonlar]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/derinlerden-sallan%C4%B1r-kolonlar-0db5da909e6e?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/0db5da909e6e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 07 Nov 2023 20:11:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-09-02T19:53:49.341Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/564/1*2fMS5uo0Zmlmkk57KUbciw.jpeg" /></figure><p>Yaşananların gerçekliğinin sorgulandığı olmuş mudur herkese. Ya da ne yaşanırsa bunun gerçekle olan bağlantısını sorgular oluruz? Olayların gerçeklikten, dünyada olabilir olmaktan çıktığını gösteren sınır, çizgi neresidir? Görüntülerin gönlümüzün tam ortasını hedef alan mızraklara döndüğü, bizi sağa sola hareket ettirmediği, nefesimizi kestiği o anda son bir hamle olarak sıçradığımızda kendimizi yatakta, karanlığın içinde bulur da oh be deriz ya, rüyaymış. Neyse ki rüyaymış yoksa buna ne yürek dayanır ne beden. Sonra günler yaşanabilir olarak devam eder.</p><p>Peki gerçek olabileceklerle sadece rüyada olabilecekler her zaman birbirinden net bir şekilde ayrılabilmiş midir? İnsanın hiç, her an sıçrayarak uyanacağı bir rüyadaymış gibi hissettiği olmamış mıdır?</p><p>Kimi için rüyalar bazen, günün telaşından ve kaosundan uzaklaşıp hasretini çektiklerine kavuştuğu yedek bir dünya olur. Gecenin karanlığı bilinmezlikten, hisler beş duyu organından ayrılır. Göze perdelerin inmesiyle koca bir alemin kapıları aralanır. Kimine az, kimine çok. Kiminin ayağı buraya daha ağır basar, kiminin oraya.</p><p>Bazen ama rüyalar da sığınılacak liman olmaktan çıkıyor. Çalacak kapı, kaçacak yer bulamıyor insan. Hadi rüyalar neyse de, diri diri yaşadığımız vahşetler de az şey mi? Onlara da alıştırıldık. Yok oluşlara, katliamlara, toplu cinayetlere. Bize artık numerik değerler gerek. Bebekler ölür burası dünya, bana rakam söyle sayı söyle, şehir meydanında insanların tepelerinden aşağı bomba yağar, Hiroşima’dan büyük mü küçük mü onu söyle. Soykırım, yerinden etme hep var, kaç bin ölü kaç bin mülteci var bana onu söyle.</p><p>Ne kadar sürer bir rüya, üç saniye, beş yıl, bir ömür. Yaşananların bu kadarı da fazla, daha hala neden uyanamadım. Can havliyle sağıma dönüyorum, her tarafı toz duman olmuş bir enkazın içinden gözleri kanlı bir çocuk yüzüme bakıyor. Korkup soluma dönüyorum, üzerlerine ateşler saçılmış insanların yanarak bana doğru koştuklarını görüyorum. Gözümü kapatıyorum, yıkılmış binaların arasından sallanan bebek cesetlerini, gözümü açıyorum, evlatlarını poşetlere koymuş babalar görüyorum. Gözümü kapatıyorum, ölmüş bir annenin memesinde uyuyan bir bebek, gözümü açıyorum, bombaların tarumar ettiği hastaneler görüyorum.</p><p>Artık pek çok şey değil, artık her şey gri. Her şey bulanık, karmakarışık. Düşünceler, hayatlar, yaşantılar ya da duygular. Kafam bütünüyle bir suyun içindeymiş gibi, hislerim, fikirlerim su baloncuklarının içinde sıkışmış gibi. Sinir uçlarım asitten çürümüş gibi. Atılacak bütün adımlar, alınacak bütün kararlar çok önceden atılmış, alınmış gibi. Hiçbir aksiyona gerek yok gibi geliyor bazen. Yaşanacak da yaşanmış gibi. Her şey bir hatırlama, bir düş, hoş olmayan bir rüya gibi. Her an uyanacakmışız gibi.</p><p>Bu yolun sonu nereye varır, bilmiyorum. Belki yetmişinde bir dede biliyordur. Sakin sakin olanları seyretmesi bundandır. Sonun artık görüldüğü anda bir şeyleri değiştirmeye yeltenmek çocuksu geliyordur belki. Şimdi önemli olan nedir öyleyse? Hangi niyet bizi kurtarır, hangi eylem vicdanları rahatlatır. Doğrulup da ses çıkaracak bir oluş yok içimizde. Dualar kupkuru, eylemlerin canı yok. Birkaç anlamlı anlamsız sesten başka bir şey çıkmıyor. Bir şeyleri değiştirmek değil de mesele, insan yolda durmasını da beceremez miydi.</p><p>Sarıcalar-Sakarya’2023</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=0db5da909e6e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Perde arkasından: Psikiyatri notları]]></title>
            <link>https://medium.com/@sametcrk026/perde-arkas%C4%B1ndan-psikiyatri-notlar%C4%B1-a395de068a8b?source=rss-3a34dfca932------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a395de068a8b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Samet Cırık]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 02 Oct 2023 21:29:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-04T14:20:14.694Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Perde arkasından: Psikiyatri notları..</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PDLNdyPmqqqVuklSZFl-Eg.png" /><figcaption>‘Uzak’ filminden</figcaption></figure><p>Seneler geçti. Aklımda bazı kareleriyle kendimce önemli denilecek bir geçmişi ardımda bıraktım. Pek çok şey değişti şimdiye kadar: duygularım, inançlarım, düşünce sistemim… Yine de dönüp ardıma baktığımda, hiç değişmeyen bazı şeylerin bana ne anlattığını anlamaya çalışıyorum. Hep bir kütle yarışı. Mesafe koşusu. Yüzlerce, binlerce kopyadan oluşmuş koca bir mahmuz kütle var sırtımda. Bu kütlenin beni hayata bağlayan yüce tarafıyla ilgilenmek istiyorum.</p><p>Hayat beni pek az kere oyuncu, birçok kere gözlemci yaptı. Bir çocuğun yüzünde, babasının kaşla göz arasında elindeki parayı yok etmesiyle oluşan şaşkınlığı gibi bir hal belirdi bende çoğu zaman. Artık alıştım diyemiyorum. Yollar sürekli kıvrılıyor ve döndüğüm her kavşakta hayatın farklı bir yüzüne tanıklık ediyorum.</p><p>Tıp eğitimimin son zamanlarında aldığım Psikiyatri Stajı da benim için bu kavşaklardan biri oldu. İnsanın aynı anda ne kadar kırılgan ve acımasız olabileceğini gördüm. Yan yana gelmez dediğimiz inanç ve düşüncelerin aynı yerden kan emdiklerini… Duyguların, ancak zıttı olduğunda tanımlanabilir kavramlar olduğunu anladığımda aslında ortada farklı herhangi bir şeyin olmadığını anladım. Farklı bir şey yoksa önemli olan nedir?</p><p>İnsanı olduğu gibi kabul edebilecek zamanlardan çok uzak olduğumuz bugünlerde kafamda çoğunun varlığından haberimin bile olmadığı önyargılarımı sırtımdan atamadan, Psikiyatri servisinden içeri giriyorum. Sağlı sollu dizilmiş odaların önlerinde hastalar duruyor. Yanlarından geçerken kafamı yere mi gömmeli, yoksa dik mi yürümeli? Günaydın derken, beraberinde türlü türlü duygularım da bu kelimeyle dışarı taşar mı? Taşar da hastalar bunu anlar mı? Varlığım, ruhları incinmiş bu gözlerde nasıl bir temaşa uyandırıyordur? Duruşum, bakışlarım, ağzımdan çıkan ilk cümleler bi yabancıya neşe mi verir, korku mu verir? Keşke bir tek bunu bilseydim.</p><p>Hastanenin diğer duvarlarıyla aynı renkte de olsa gözüme daha koyu görünen bu duvarlara çizilmiş resimler içimi açmıyor. Sonsuz bir denizin kıyısında demirlemiş kayıklar resmedilmiş birinde, ötekinde bir sürü yeşilliğin olduğu uçsuz bucaksız bir tarla. Bu resimler hayatın güzelliğine odaklanmış, sorunsuzluğuna, kusursuzluğuna. Resmedilen doğa olsa da, kendisi kadar içinde yaşayan da sorunsuz, kusursuz olmalı hissi uyandırıyor. İnsan bu resimlerin karşısında, alışveriş merkezlerindeki spot ışıkların altında gibi eskimiş hissediyor.</p><p>Bilişsel bozuklukları, yani algılamada ve yorumlamada sorunları olan hastalara bu kusursuz yaşam görselleri ne hissettiriyordur? Hayatlarıyla resimler arasında ne kadar ortak nokta bulabiliyorlardır. Bedenlerinde ve ruhlarında hissettikleri yaşam lekeleri, bu resimlerle aralarında ne kadar mesafe açıyordur. Koridorda dolaşan hastalardan biri sırtıma dokunup, söyler misiniz Doktor Bey, sizin bu resimlerdeki gibi bir hayatınız mı var dese, ne diyecektim?</p><p>Bu göz dinlendiren renk cümbüşlerinin yerine, odasında tek başına ağlayan biri resmedilseydi hastalar ne hissederdi? Ya da sokak ortasında yalnız başına yürüyen bir genç, işsiz olduğu postüründen belli orta yaşlı bir adam, kendini ispat edecek hiçbir özelliği olmadığı için çevresi tarafından psikolojik şiddete, baskıya maruz kalan bi ergen… Yani o resimler şunu anlatsaydı: problem hayatın kendisinde var, senin içinin buruk olduğu kadar seni tedavi eden doktorun da yutkunduğu anlar var. Boğazında kenetlenen kelimeler var. Onun da vücudunda hayat izleri, yaşam lekeleri var. Biz buna yaşamak diyoruz hasta, hayat diyoruz.</p><p>Diğer herhangi bir organik hasardan farklı olarak, bu serviste yatmayı gerektiren hastalıklar, her birinin ismini, cismini lekelemiş gibi. İçlerinde burada olduğu için utananlar var. Burada olmaması gerektiğini düşünenler. Hasta ziyaretleri esnasında sanrıların, hezeyanların, psikotik düşüncelerin varlığına karşı ipucu arayan doktorların karşısında bir şeyi ispat etmek zorunda hissediyorlar. Bu zorunluluk içlerinden bazılarını yoruyor. Staj boyunca yaptığımız bu ziyaretlerde birinin çıkıp şunu demesini bekledim: ben neden sizin istediğiniz gibi değişmek zorunda kalıyorum?</p><p>Diğer branşlardan farklı olarak, psikiyatrinin en çok kullandığı veri hisler. Hastalar olmayan şeyler gördüklerinde buna visual sanrı, olmayan sesler duyduklarında işitsel sanrı diyoruz. Hiçbir neden yokken fazla coşkulu, atılgan olduklarında manik dönem, günlük motivasyonlarını kaybettiklerinde ise depresif dönem. Ve böyle ayrışıyor birbirinden hisler. Ortalamanın dışına çıkan herkes tanı alır.</p><p>Hasta başvuruları arasında kendimi bir poliklinik odasında değil, hayatın tam içinde hissediyorum. Sokakta insanların duruşundan, bakışlarından, yürüyüşünden çıkardığım anlamlar burada doğrudan ağızlarından gün yüzüne çıkıyor. Uzman doktor ile hasta arasındaki diyaloğa, odanın köşesinde hiç ses çıkarmadan şahit oluyorum. Bu bana içinde kendimi unuttuğum bir romanı okumak gibi hissettiriyor.</p><p>Kimi kendini kuzenlerinin üstün başarısı altında ezilmiş hissediyor, kimi kuşaktan kuşağa aktarılan gelenekleri yaşamak istemediğini söylüyor. Beni artık çocuklarım bile anlamıyor diyen bir annenin utangaç ağlama sesine şahit oluyor duvarlar zaman zaman. Söylesene anne, sen neden poliklinikte ağlıyorsun? Kardeşlerini ve eşini trafik kazasında kaybetmiş bir adamın sadece kalbi değil hareketleri, yüzü, kelimeleri bile buz tutmuş. Biri kendini, engelli doğan çocuğunun suçlusu sayıp paramparça bir halde giriyor odaya, diğeri başına gelen her olayı başkasından bildiği için sinir krizleri geçirmiş bir halde…</p><p>Hastalar odaya girip çıkarken bir şey fark ediyorum: bu insanların metroda yanımda oturanlardan, sokakta ya da bir alışveriş merkezinde gördüğüm insanlardan hiçbir farkı yok. Doktorun sorularıyla gün yüzüne çıkan duygular onları bu haliyle savunmasız, yaralı, aman dilese herkesin düşünmeden el uzatacağı biri haline dönüştürse de randevunun sonunda yeniden normal hale gelerek odadan çıkıyorlar. Ve eve gidene kadar kimi otobüste tartışıyor, kimine akrabası ağza alınmayacak laflar ediyor, kiminin duygularını karşı taraf küçümsüyor, varlığına kabza koyuyor.</p><p>Doğrudan duygularla savaş açıyoruz artık birbirimize. Karakter hataları tüm zihnimizi ele geçirmiş, hareketlerimizi kontrol ediyor gibi: benden daha iyi hissetmesin, ben ağlarken o gülmesin, ben normal hissetsem de o kötü hissetsin, kahrolsun. Dışımızda gösterdiğimiz güler yüz ve tatlı dilden ziyade, içimizde bir gayz ve gızlet var.</p><p>Anladım ki kütlesi sırtımda büyüyen, içimde biriktirdiğim hallermiş. Havsalama aldığım her öykü, Rahman’ın eserinden, sonsuz zenginliğinden başkası değilmiş. Bütün öz aynıymış. Farklı olan sadece bizde bıraktığı izlermiş.</p><p>Sarıcalar-Sakarya’2023</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a395de068a8b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>