ve umarım sizin için karar verdirici son yazı olur.

WhatsApp Gizlilik Sözleşmesini değiştirerek kullanıcılarına “Ya sev ya terket” diyerek büyük bir akım başlattı. Türkiye’de her noktada bunun tartışması başladı, Twitter’da trend topic oldu ve Apple App Store ile Google Play Store’da en çok indirilen uygulamalar alternatif mesajlaşma uygulamaları oldu. Alternatif mesajlaşma yazılımı olarak iki alternatif ortaya çıkıyor: Signal ve Telegram. Bu ikisini karşılaştırmadan önce ilk olarak bu uçtan uca şifreleme nedir diye bahsedip sonra aralarındaki farklara bakacağız.

Ama ilk olarak varsayılan etkisinden (Default Effect) bahsedelim. Bir kullanıcıya varsayılan olarak ne verirseniz, kullanıcı onu kullanır ve başka bir seçeneğe değiştirmeleri oldukça zor olur. Bu yüzden kullanıcılara varsayılan olarak verilen seçenekler çok önemlidir.

Uçtan uca şifreleme (End to End Encryption) nedir? Neden bunu önemsemeliyiz?

Bilgi güvenliğinin ve mesajlaşma uygulamalarının temelindeki konseptlerin bazıları şunlardır:

Integrity — Bütünlük: Mesajın karşı tarafa eksiksiz, tam ve tutarlı iletilmesi
Availability — Kullanılabilirlik: Mesajın gerektiği zamanda erişilebilir olması
Authenticity — Gerçeklik: Size ulaşan mesajın gönderenin kimliğinden emin olmanız
Confidentiality — Gizlilik: Mesajın sadece gönderici ve alıcı tarafından erişilebilir olması

WhatsApp, Skype, Facebook Messenger ve tabii ki Signal, Signal protokolü kullanmaktadır. Telegram ise bazen olup, bazen olmayan kendi şifreleme protokolünü kullanmakta. Örnek olarak SMS bütünlük sağlamaz, gizli değildir (GSM operatörünüz yazanları görür). Diğer bir örnek olarak e-posta oltalama(phishing) saldırıları hediye, indirim gibi sahte iletiler ile hassas bilgilerin çalınmasını amaçlar çünkü e-posta orijinal haliye gerçeklik ilkesini sağlamaz.

Signal protokolü bütün bu şartları sağlayarak mesajlarınızın her zaman tanıdığınız kişiden, bozulmadan ve sadece ikinizin arasında kaldığını garanti eder. Protokolün detaylarına inmeden kısaca Diffie-Hellman anahtar değişimini anlatayım. Ali(a) kırmızı renge, Büşra(b) mavi renge sahiptir ve bu bilgi gizli olup kimse bilmemektedir. Ali ile Büşra tarafından bilinen ortak Sarı renk her ikisi tarafından kendi gizli renkleri ile karıştırılarak karşıya iletilir. Burada karışım sonucu oluşan renklerin (turuncu, yeşil) bileşenlerine ayrıştırılamadığını düşünmelisiniz. Bu takas sonucunda her iki taraf tekrar kendi gizli renkleri ile karıştırarak ortak anahtar olan Kahverengiye ulaşırlar. Bu noktadan sonra Ali ile Büşra arasındaki iletişim bu son anahtar ile yapılmaktadır. Eğer takas sırasında birisi renklere dokunursa sonuçta oluşacak olan renk aynı olmayacağı için bir tarafın şifrelediğini diğer taraf çözemeyecek ve iletişim gerçekleşmeyecektir. Bu sayede iletişimimiz bütünlük ve gerçeklik ilkesini bize sağlamış oldu (Elbette bu kadar basit değil, daha fazla detay için The Double Ratchet Algorithm).

Signal

Signal mesajlaşma uygulaması tek bir şeyi amaçlar; o da sizin hakkınızda hiçbir şeyi bilmemek. Signal gizliliğinizi her zaman önceliğinde tutması nedeniyle rakip mesajlaşma uygulamalarında yer alan birçok özelliği kendisine eklemekte geç kalır. Öncelikleri bahsetmiş olduğum gibi gizlilik olması sebebiyle, uçtan uca şifreleme gibi birçok alanda öncüdürler. Bu gibi sebeplerden ötürü Edward Snowden, Twitter CEO’su Jack Dorsey, Elon Musk, ve WhatsApp kurucu ortağı Brian Acton gibi isimler Signal’i öneriyor.

Artıları

• Signal backend kodu dahil tamamen açık kaynak kodludur.
• Signal kar amacı güden bir şirket değildir ve sadece bağışlar üzerinden gelir elde eder. Verilerinizi isteseler de satamazlar (zaten bir veriye de sahip değillerdir).
• En son görülme zamanı, Hikayeler gibi bağımlılık yapıcı özelliklere sahip değildir. Sadece mesajlaşmak üzere kurulmuştur.

Eksileri

• Gizliliğe oldukça önem verdiği için WhatsApp’ta aşina olduğumuz bazı özellikler henüz burada yoktur.
• Sadece telefon numarası ile kayıt olunur. Bu yıl bu konuda yeni özellikler ekleyecekleri açıkladılar.
• 3. parti uygulama veya botların mesajlara erişimi yoktur (yine üst düzey gizlilikten kaynaklı). Bu hem bir artı hem de eksi bir durum.

Telegram

Rus iki kardeş tarafından kurulan Telegram operasyonlarını Dubai’den yürütmektedir. Kendi geliştirdikleri MTProto şifreleme protokolünü kullanır. Şifreleme olarak Client-Server, Server-Client şifrelidir ancak kişiler arası şifreleme opsiyoneldir.

Artıları

• Çok fazla özelliğe sahip ve daha kullanıcı dostu arayüze sahip olduğu iddaa edilebilir.
• Kullanıcı adı ile de kaydolunabildiği için telefon numarası paylaşmadan birçok Telegram kanalında yer almak mümkün.
• Türkiye’de Signal’a kıyasla daha fazla kullanıcıya sahiptir.
• Web versiyonu vardır

Eksileri

• Telegram’da şifreleme opsiyonel, yani mesajlar varsayılan olarak şifrelenmez. Sizin bu özelliği kendinizin açmanız gerekir.
• Telegram’da gruplar/kanallar hiçbir şekilde şifrelenmez ve telegram grup mesajlarının içeriğini görebilir. Bu yüzden sık sık bazı kanalları kapatması için baskı görüp içeriği için sansüre maruz kalıyor.
• Telegram’ın backend kodu kapalı kaynak. Arkada neler olduğunu bilmiyoruz. Bu durum, Gerçeklik (Authenticity) ve Gizlilik konularında güven kaybı veriyor.
• Yeni özellik eklerken için çoğu zaman kullanıcı güvenliğini düşünmüyor. Örneğin nearby özelliğini açarsanız isteyen herkes sizin konumunuzu takip edebilmesi durumu ortaya çıkarabilir. Bununla ilgili daha fazla bilgiye https://arstechnica.com/information-technology/2021/01/telegram-feature-exposes-your-precise-address-to-hackers/ bu kaynaktan ulaşabilirsiniz.
• Çok fazla özelliğe sahip. Bir çeşit kapalı sosyal medya olma yolunda ilerliyor ve ekledikleri birçok özellik (bağımlılık yapıp) uygulama içinde daha fazla zaman geçirmeniz için yapılıyor.
• Eğer hesabınızı telefon numarası ile açtıysanız bulut tabanlı yedekleme ve mesajlaşma kısımlarına saldırganlar sizin telefon numaranıza erişim sağlayarak (SIM swap/SIM port gibi teknikler ile veya eski telefon numaranız başkasına geçerse) hackleyebilir. Telegram sunucularınızda mesajlarınız normal şekilde depolandıkları için hacker sizin geçmiş mesajlarınızı görebilir. Bu durum geçmişte birçok kez yaşandı ve önlemek için 2 adımlı doğrulama (2 step verification) kullanmalısınız. Bu hack Signal veya WhatsApp’da yapılırsa, saldırgan sizin geçmiş mesajlarınıza ulaşamaz.
• Telegram kar amacı güden bir şirket. Facebook’un bugün WhatsApp’a yaptığı gibi Telegram’ın yarın daha fazla kar için neler yapacağını bilemeyiz. Telegram para kazanmak için kripto para çıkarmayı bile denedi ve başarısız oldu. Şimdilik kısıtlı olsa da kullanıcılarına reklam gösterme çalışmalarına başladı. Bu reklam göstermenin kapsamı zamanla artacaktır.

Benim Gizli Saklım Yok, Neden Gizliliği Düşüneyim?

Halk arasında yaygın bir komplo teorisi olarak cep telefonlarındaki mikrofon ile dinlenilip buradaki konuşmalarına göre karşılarına reklam çıktığı düşünürler. Bu tamamen saçma, gerçekleştirmesi pahalı ve verimsiz bir yöntemdir. Eğer ben senin yaşını, cinsiyetini, yaşadığın şehri, son 1 aydaki internet geçmişini biliyorsam, bugün girdiğin websitelerine göre yarın arkadaşların ile öğle yemeğinde ne konuşacağını tahmin edebilirim. Yani komplo teorisindeki gibi benim cep telefonumu dinlemelerine gerek yok ki zaten benim bugün ne konuşacağımı dünden biliyorlar. Bu veri havuzuna ne kadar fazla kaynaktan veri toplanırsa benim hakkımda o kadar net tahminlerde bulunulur. Bu bilgiler ile bana sadece reklam gösterileceğini zannetmeyin. Bu araçlar kullanılarak benim ve benim gibi milyonlarca insanın düşüncelerine yön vermek son derece kolay (merhaba Sosyal İkilem). Sadece Facebook Ad Manager arayüzünde nasıl bir hedefleme yapabildiğimi görseniz aklınızı yitirirsiniz. Özgür iradenizle manipülasyon edilmeden kararlar almayı önemsiyorsanız bunu ciddiye almalısınız.

Örnek olarak koyduğum görselde 21–45 yaş arası Türkiye’deki meditasyon ile ilgilenen ve bir barda fotoğrafı olan veya barlarla ilgilenen kadınları hedef alıyorum. Bu hedeflediğim kitleye “Kur’an’ın meditasyon etkisi” başlıklı gönderiler paylaştığımı düşünün. Bu bir çok kişi için çok rahatsız edici olur. Facebook’un özellikle yapay zeka (ve PyTorch kütüphanesi) ile bu kadar ilgilenmesinin sebebi sadece yüzümüze filtre uygulayıp bize sosyal medyada hoş bir deneyim sağlamak değil.

Sonuç

Eğer gizlilik ve güvenliğe önem veriyorsanız ve şu anda WhatsApp kullanıp alternatif bir mesajlaşma uygulamasına geçmek istiyorsanız Signal’e geçiş yapın.

Signal > WhatsApp > Telegram

Eğer güvenlik ve gizliliği önemsemeyip, yeni bir sosyal medya deneyimi arıyorsanız Telegram’ı deneyebilirsiniz.

Yağmurdan kaçarken doluya tutulmak istemiyorsanız WhatsApp’dan Telegram’a geçiş yapmayın.

WhatsApp’da bu sefer yapılan değişiklikler o kadar büyük olmayabilir ama bu bir başlangıç ve daha fazlası zamanla gelecektir. Bu süre içerisinde birden fazla mesajlaşma yazılımı kullanmaya alışmamız gerek.

Halk Arasındaki Diğer Yaygın İnanışlar

Facebook sesli mesajlarımızı dinleyip bizim sesimizi taklit ederek banka hesaplarımıza ulaşacak:
Seni istediği gibi yönlendirip, sana kendi ellerinle onlara para verdirebiliyorsa neden yasal olmayan yollara bulaşsınlar ki? Ayrıca Türkiye’de ve Dünyada bankacılık öyle çalışmıyor.

Yeni bir platforma geçiş yaparsam kimse ile konuşamam:
Kendini çok küçümsüyorsun. Eğer arkadaşların seninle gerçekten konuşmak istiyorsa senin gittiğin yere onlar da geleceklerdir. Gelmiyorlarsa zaten hiç arkadaşın olmamışlardır. MSN bir günde yok olup kapanmadı sonuçta. Bavullarını toplayıp hemen geçiş yapmak yerine, iki uygulamayı birden kullanıp zamanla birinden diğerine ağırlığını kaydırmak da bir çözüm.

Facebook bizim bilgilerimizi ne yapsın zaten:
Yine kendini çok küçümsüyorsun ve İnternette tahmin ettiğinden çok daha fazla takipçin var (Ad trackers!). Facebook’u normalde beğenmeyeceğin ve almayacağın çantanın fotoğraflarını sürekli önüne getirerek aldırmaya çalışan ve seni oy vermeyeceğin insanların düşünceleri ile doldururken düşün. Özgür iradenle kararlar almayı önemsiyorsan bunu ciddiye almalısın.

Instagram hesabım var onu da mı sileyim:
Eğer Instagram’da mutluysan hemen şu an ayrılman için bir gerek yok. Bu gerekçeler zaten daha önce de vardı. Bu sadece bir platformun veri havuzuna giden ve bizim için en özel olan kaynağı kesmek ile ilgili.

Bonus! Geçiş sürecinde arkadaşlarının senin Signal’da olduğunu bilmesini istersen aşağıdakilerden birini profil resmi yaparak onları bilgilendirebilirsin!

Bu yazının taslağını okuduğu ve benim yüz kızartıcı hatalarımı düzelttiği için İrem Karaoğlu’na büyük Teşekkürler🙏.