<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Serdar Kuş on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Serdar Kuş on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@serdarrah?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*vIu7TOtwO2TLv7uCcqpelQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Serdar Kuş on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@serdarrah?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 22:37:40 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@serdarrah/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Yalnızlık Üzerine]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/dijital-yaln%C4%B1zl%C4%B1k-%C3%BCzerine-ef3c87f44337?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ef3c87f44337</guid>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <category><![CDATA[running]]></category>
            <category><![CDATA[sociology]]></category>
            <category><![CDATA[pokemon]]></category>
            <category><![CDATA[strava]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 18 Jul 2026 17:59:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-07-18T18:02:43.424Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba. Bu yazımda son yılların popüler konusu olan dijital yalnızlık üzerine ayırmaya karar verdim. Çünkü gerçek ve önemli bir sorunumuz var ve çözüm yolu konusunda genel kabul edilmiş şeylere pek katıldığımı söyleyemem.</p><p>“Teknoloji bizi yalnızlaştırdı” cümlesine verilebilecek en tembel cevaplardan birisi, teknolojiden uzaklaşmayı önermektir, ki yapılan şey genel olarak bu. Ancak, bizi yalnızlaştıran şey dijitalin kendisi mi, yoksa dijitali kurma biçimimiz mi, buradaki algoritmalar mı?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4Jc067PAQua4zOXdn2k8VQ.png" /></figure><p>Bu şüphenin üzerine gitmek için öncelikle bakmamız gereken yerler, zamanlarında dijital yalnızlığın karşısına çıkmış başarılı ama başarısız uygulamalar<strong>.</strong> Milyonlarca insana ulaşmış, dünyayı bir an için gerçekten değiştirmiş, sonra vaadinin tam tersine dönüşmüş dijital ürünler. Bu mezarlık yalnızlık meselesi hakkında herhangi bir sosyoloji kitabından daha öğretici bence.</p><h3>Sokağa fırlatan oyun</h3><p>2016 yazında Pokemon Go, tarihin en büyük kitlesel sokağa çıkma deneylerinden birini yaptı. Parklar doldu, insanlar mahallelerinde hiç girmedikleri sokaklara girdi, yabancılar birbirine “orada bir Snorlax var” diye seslendi. Dijital bir oyun, tam anlamıyla dijital yalnızlığın tam karşısındaymış gibi görünüyordu.</p><p>Sonra ne oldu? Kalabalıklar aynı parkta durdu ama kimse birbirine bakmıyordu. Herkes aynı yerde, herkes yalnız, gözler ekranda, ekranda da bir yaratık. Pokemon Go mekan paylaşımı üretmeyi başardı ama karşılaşma üretemedi. Çünkü oyunun ekonomisi insanlar arasındaki bağdan değil, insan ile ekran arasındaki döngüden besleniyordu.</p><p>Yan yana yalnızlık ile uzaktan yalnızlık arasında teknik farklar dışında pek bir fark yok. Bunu anladık bu deneyde. Bu insanlar birbirlerinin yakınlarındaydı, ama neredeyse hiç etkileşime geçmediler. Geçenler de devamını getiremedi. Çünkü bir sebep yoktu bunun için.</p><h3>Sesin fon müziğine dönüşmesi</h3><p>Clubhouse pandemi yalnızlığının tam ortasında geldi ve bir vaatle geldi: ses, metinden daha insandır. Bu bence doğru bir sezgiydi. Aylarca “sosyal medyanın geleceği” ilan edildi, davetiyeleri karaborsaya düştü. Herkesin konuştuğu app bir süre sonra sessizce buharlaştı.</p><p>Neden? Çünkü ortak dinleme, birliktelik gibi hissettiren ama birliktelik olmayan bir şeydir. Sahnede konuşan küçük bir azınlık, salonda sessiz binlerce dinleyici. Bu yalnızlığın çözümü değil, yalnızlığın fon müziği gibi daha çok. Radyo yüz yıldır aynı işi yapıyordu zaten. Clubhouse’un keşfettiği şey bağ değil, radyonun sonsuz kanallı versiyonuydu o kadar.</p><h3>Sahiciliğin performansı</h3><p>BeReal daha ince bir şey denedi. Filtresiz, hazırlıksız, günde bir kez rastgele anda çekilen çift kamera fotoğrafı. Vaadi sahicilikti, sosyal medyanın vitrin yorgunluğuna karşı çıplak hayat.</p><p>Tuzak da tam oradaydı. Sahiciliği ritüelleştirdiğiniz an, sahicilik bir performans türüne dönüşür. İnsanlar rastgele anlarını beklemeye, o âna hayatlarını denk getirmeye başladı. Kendiliğindenlik takvime bağlanınca geriye kendiliğindenliğin kostümü kalır. BeReal başarısız olmadı, vaadi mekanizmasının içinde eridi. Benzer şeyleri birkaç app daha denedi galiba, aklımda bir SnapChat var şimdi. SnapChat de bir şeyler yapıyor yıllardır. Takip edemiyorum, ne zaman indirsem anlamadığı farklı bir arayüz çıkıyor. Ama önemli bir ivme olsa haberimiz olurdu muhtemelen. Hepsi aynı yolun yolcusu bence.</p><h3>Alkışın asenkron hali</h3><p>Strava’yı bu listeye koymak haksızlık gibi görünebilir. Yaşıyor, büyüyor, koşucuların ortak dili. Ben de her koşumu orada paylaşan sistemin premium kullanıcılarından biriyim. Ama Strava’nın sosyal katmanına objektif olarak bakarsak Strava da bu konuda pek bir çözüm üretmiyor. Kudos, koşu bittikten sonra gelen tek tuşluk bir alkış. Kimse yanında koşmuyor, herkes arkandan el sallıyor. Sadece Strava da değil, hemen hemen tüm koşu app’leri böyle.</p><p>Bu kötü bir şey değil, ama eksik bir şey. Koşunun en yalnız anı yorulup ben ne yapıyorum diye kendini sorguladığın andır, kafanın “neden buradasın” dediği an. Kudos o âna hiç dokunmuyor. O an geçtikten, tehlike atlatıldıktan, aktivite kaydedildikten sonra geliyor. Asenkron destek, arşive düşülmüş not gibidir. Kıymetli ama geç.</p><h3>Örüntü ve Sentez</h3><p>Dört hikâyeyi yan yana koyunca ortak bir örüntü beliriyor. Hepsi etkileşimi ölçekledi, bağı değil<strong>.</strong> Etkileşim sayılabilir. Adım, kudos, dinleyici, upvote. Bağ ise sayılamayan üç şartı istiyor gibi görünüyor:</p><p><strong>Senkron olmak.</strong> Bağ, aynı anda orada olmakla kurulur. Arkadan gelen alkış ile o anda duyulan ses arasındaki fark, mektup ile el ele tutuşmak arasındaki farktır.</p><p><strong>Adresli olmak.</strong> Kalabalığa yayın yapmak bağ kurmaz; bağ, “bu sana” diyebilmektir. Clubhouse’un salonu kalabalıktı ama kimse kimseye seslenmiyordu.</p><p><strong>Eyleme bağlı olmak.</strong> Bağ boşlukta kurulmaz, ortak bir şeyin etrafında kurulur. Pokemon Go bu yüzden battı. Discord’un yaşayan küçük sunucularına, yıllarca dağılmayan oyun klanlarına bakın keza. Küçük ölçek, tekrarlanan karşılaşma, ortak eylem. Dijitalin gerçekten bağ kurabildiği her yerde bu üçlü var.</p><p>O zaman doğru tanımın şu olması gerekiyor. Dijital bizi yalnızlaştırmıyor. Asenkron, adressiz ve eylemsiz dijital yalnızlaştırıyor. Yani sorun dijitalin kimliğinde değil, dozajında ve formülünde.</p><h3>Çözüm denemesi</h3><p>Ben de bu soruya küçük bir cevap denedim ve <a href="https://www.echopulsefit.com/">EchoPulseFit</a>’i bunun için yaptım. Tanıdıkların koşunu canlı izler ve tam o anda, sana sesli tezahürat gönderir. Senkron, adresli ve eyleme bağlı.</p><p>Tutar mı bilmiyorum. Belki o da bir gün bu yazıda bahsettiğim mezarlığa ayrı bir vaka olarak eklenir (: O zaman da oturur, nerede etkileşimi ölçekleyip bağı kaçırdığımı yazarım. Ama denemeye değer bir emek olduğuna inanıyorum. Merak edenler için link: <a href="https://www.echopulsefit.com/">https://www.echopulsefit.com/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ef3c87f44337" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Homelander Metaforu]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/homelander-metaforu-9caed83fcb8b?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9caed83fcb8b</guid>
            <category><![CDATA[homelander]]></category>
            <category><![CDATA[the-boys-tv-series]]></category>
            <category><![CDATA[philosophy]]></category>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 31 May 2026 16:31:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-11T06:05:19.525Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba,</p><p>Bu yazımda son dönemin ses getiren başarılı dizisi The Boys’daki Homelander karakteri üzerine yazmaya karar verdim. Diziyi izlememişler için içerik hem anlamsız kalacak, hem de yazı hafif-orta derece spoiler içeriyor. Yani diziyi izlemediysen, yazıyı okumadan sekmeyi kapatmanı şiddetle öneririm.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/815/1*klLRxub12bu9BU8Pw_Ib9A.png" /></figure><p>Bu karakter üzerine yazmak istedim, çünkü böylesine kötü bir karakterin bu kadar fan toplaması dışarıdan çok saçma ve biraz da korkutucu geliyor. Yapımcılar bu durumdan oldukça rahatsız oldular, hatta karakteri başarıyla canlandıran Tony Starr’da aynı durumdan rahatsız olduğunu dile getirdi.</p><p>Ama aslında durum hiç de öyle garip değil. Aşağıda bu hayranlığın sebebine ve Homelander karakterinin taşıdığı metaforlar sebebiyle bizimle kurduğu bağlara değineceğim.</p><p>Baştan söyleyeyim, oldukça rahatsız edici bir içerik olacak. Bir de, bunu siyasi bir içerik gibi algılamayın lütfen arkadaşlar. Solcu filan değilim(anarşistim), ama durum bu.</p><h3>Homelander’ı Sevmenin Utancı</h3><p>Bir kötü adamı sevmek kolaydır. Hannibal Lecter’ı seversin, çünkü zarif ve zekidir, çünkü sana benzemediğinden emin olabilirsin. Mesafe rahatlatıcıdır. İyi kötü adam, içine güvenle bakabileceğin bir camekândır: hayran kal, sonra evine dön işine bak.</p><p>Homelander da ise mekanik böyle çalışmıyor. Onu seven insanların çoğu nedenini tam olarak söyleyemez, ve bence bu pek tesadüfi bir şey değil. Çünkü cevap pek hoş değil. Onu sevmemizin sebebi onun bizden ne kadar farklı olması değil , bizimle aynı mekanizmayı paylaşması, sadece o mekanizmanın frenini söküp atmış olması. Camekân kırılmış. İçine baktığımızda kendimizi görüyoruz, ve bu yüzden rahatsız oluyoruz bazılarımız.</p><h3>Yanlış yere konan ağırlık</h3><p>Homelander hakkında en sık yapılan hata, onu güçleriyle tanımlamaktır. Oysa dizi tam tersini anlatıyor, güçleri onun problemi değil, çözümü. Daha doğrusu, çözüm sandığı şey.</p><p>Çünkü Homelander’ın istediği şey güç değil. İstediği şey sevilmek. Tanınmak, görülmek, biri tarafından koşulsuzca tutulmak. Ve elindeki bütün o akıl almaz güç, ona bu tek şeyi getiremiyor. Getirdiği şey sadece itaat. İnsanlar ondan korkuyor, önünde eğiliyor, alkışlıyor , ama bunların hiçbiri sevgi değil. Trajedi de burada başlıyor. Homelander aradaki farkı göremiyor. Hürmeti sevgi sanıyor, korkuyu hayranlık sanıyor, susmayı onay sanıyor.</p><p>Homelander, ideallize edilmiş birisi gibi de sunulmuyor. Bazen zaaflarına yeniliyor, bazen şapşallık yapıyor. Tıpkı idealize ettiğimiz kendimiz ve gerçek kendimizin arasındaki ilişki gibi.</p><p>İçinden bir ses “ama bu bana çok tanıdık geldi” diyorsa, işte makalenin asıl konusu o ses.</p><h3>Biz de farkı göremiyoruz</h3><p>Modern hayat, dışsal şeyleri biriktirmek üzerine kurulu. Para, unvan, takipçi, “tanınmışlık”. Bunları biriktiriyoruz çünkü bir şey getireceklerine inanıyoruz. Genellikle getirdikleri şey hürmet. Ama biz de(tıpkı Homelander gibi ) hürmeti sevgiyle karıştırıyoruz.</p><p>Bir düşünce deneyi. Bu gece her şeyini kaybettiğinizi düşünün. Para, unvan, statü, hepsi gitti. Yarın sabah uyandığında etrafındaki insanların kaçı size hâlâ aynı şekilde davranır?</p><p>Bu sorunun verdiği rahatsızlık önemli, çünkü çoğumuz cevabı zaten biliyoruz ve bilmemeyi tercih ediyoruz. Ve sorunun gösterdiği asıl şey şu değil, “insanlar vefasız.” Ancak asıl olay şu, “insanlar zaten sana davranmıyordu”. Sahip olduklarına davranıyordu. Sen o şeylerin taşıyıcısıydın. Bu yüzden şeyler gidince muamele de gidiyor , çünkü ilişki en başından beri seninle değil, sahip olduklarınla kurulmuştu.</p><p>Homelander’ın güçleri elinden alınsa geriye bir benlik kalmaz, bir boşluk kalır. Şimdi düşünmekten korkacağımız soru şu, peki bizden ne kalırdı?</p><h3>Görülmek</h3><p>İnsan, başkasının gözünde var olur. Kim olduğumuzu büyük ölçüde başkalarının bize nasıl baktığı belirler, ve bu bakış sahip olduklarımıza göre ayarlanır. Para varken bakış bizi “değerli” diye okur; para gidince aynı bakış bizi yeniden, daha aşağı bir tonda yazar. Kendi kıymetimizin yazarı çoğu zaman biz değiliz, başkasının gözüyüz.</p><p>Homelander’ın bütün öfkesi bu bakışı kontrol edememekten gelir. Herkesin onu sevmesini istiyor, ama bakış emir kabul etmiyor. Sürekli kameraya bakması, sürekli onaylanma araması, en küçük eleştiride patlaması, hepsi aynı yaranın belirtisi. Bizimki daha sessiz işliyor ama aynı yara, odaya girdiğimizde yüzlerin nasıl döndüğünü taramak, bir bakışın bizi nasıl okuduğunu kollamak. Aynı bakışa muhtacız. Sadece bizim lazerimiz yok, o yüzden patladığımızda kimse ölmüyor.</p><h3>Sevgi emredilemez</h3><p>Homelander’ın çıkmazı tek bir cümlede özetlenebilir aslında. Homelander, emredebildiği her şeyi alabilir, ama isteyebildiği tek şeyi asla. Sevgiyi emredemiyor; emir verince elde ettiği şey gösteri oluyor. O da gösteriyi alıyor ve içi hep boş kalıyor. Sevgi kendi özgür iradesiyle gelmelidir, hiçbir güç sevgiye kaba kuvvetle sahip olamaz. Homelander’ın neredeyse sınırsız olan güçlerine rağmen sevgiye bu kadar aç olmasının sebebi de bu.</p><p>Sosyal medya ise bu yasayı delmeye çalışan modern bir numara günümüzde. Homelander sevgiyi emretmek ister ama yukarıda yazdığım sebeplerden sevgiye sahip olamaz. Biz de sahip olduğumuzu sanırız, biz emretmeyiz ama gösteririz.</p><p>Sosyal medya uygulamalarındaki beğeniler, sevginin ölçülebilen, biriktirilebilen, peşinden koşulabilen sahte bir versiyonu gibi. Bu uygulamalar sevgiyi sayılara çevirip bize “kontrol edilebilir” gibi sunuyor. Bir paylaşımın altındaki rakama bakarken aslında Homelander’ın istediği şeyi istiyoruz , herkesin bizi onaylamasını, emir verir gibi. Ama o rakam sevgi değil, sadece gösterinin bir tutanağı. Beğenilme sayacına bakmak, bir mesajın okunup okunmadığını kontrol etmek, hep aynı boşluğu doldurma çabasından ibaret. Homelander’ın hiç dolmayan boşluğu, bizim avucumuzun içinde parıldayan bir ekran olarak duruyor. Yeterince onay alamadığı durumda Homelander ne hissediyorsa, biz de aynı duygunun küçük bir dozunu hissediyoruz.</p><h3>Rahatsız edici kısım</h3><p>Buraya kadarı, “hepimiz biraz kırılganız” diye okunabilir ve fazla teselli verici olur. Ancak simetri biraz daha karanlık.</p><p>Homelander gücünü iki şekilde kullanır, aşağıya doğru ezerek, yukarıya doğru yağcılık yaparak. İkisini de yapar , kendinden zayıfı yok eder, kendine lazım olanın önünde alçalır. Ve bu iki durum da bize hiç yabancı değil (: Hepimizin konfor alanını korumak için verdiği tavizler vardır, istemediğimiz sevmediğimiz birisinin yüzüne gülmek, ezildiğimiz yerde susmak, lazım olan kapının önünde küçülmek, laflarımızı yutmak vb. Ve hepimizin kendi çapında ezdiği biri vardır, gücümüzün yettiği biri, sırasını bekleyen biri, hesap soramayacak biri.</p><p>Bunlar Homelander’ın yaptıklarının minyatürleri. Ama ölçek farkı uçurum gibi. Onunki soykırım, bizimki bir bakış, bir ses tonu, küçük bir adaletsizlik. Ama mekanizma aynı, güç asimetrisi olduğu her yerde, çoğu insan o asimetriyi lehine kullanır. Homelander bunu sınırsız güçle yapıyor diye canavar, biz sınırlı güçle yaptığımız için kendimize normal diyoruz. Oysa sınır, ahlakımızın değil, gücümüzün sınırı.</p><p>İnsanın karakteri, gücü yettiğinde ne yaptığında ortaya çıkar, gücü yetmediğinde nasıl davrandığında değil.</p><h3>Gerçekten geriye ne kalır?</h3><p>Onu bu yüzden sevdik sanırım. Sevgi değildi tam olarak, daha çok bir tanınma anının verdiği tuhaf rahatlamaydı. Birinin, ekranda, bizim adımıza ve bizim hesabımıza yüksek sesle söylemesi. Kimliğin kiralık, sevgin ödünç, ve dayandığın her şey çekildiğinde sen de çekiliyorsun. Bunu kendimize söyleyemediğimiz için, söyleyen birini izlemek hafifletici geliyor.</p><p>Ama makale buradan bir umutsuzluk vaazına dönmesin diye, asıl soruyu sonda bırakıyorum. Çünkü Homelander bu sorunun cevabını veremeyecek kadar saf bir hayır, ve belki tam da bu yüzden işe yarıyor. Bize neyin eksik olduğunu olumsuzlama yoluyla gösteriyor.</p><p>Koşullu olmayan bir benlik mümkün mü? Güçler gittiğinde de ayakta kalan, kıymetini başkasının bakışından değil başka bir yerden alan bir insan olmak mümkün mü? Bilmiyorum. Ama bir insanın değeri, hepsi gittiğinde geriye kalanla ölçülüyorsa, hepimizin ara sıra dürüstçe oturup diğerlerini çıkarınca cebinde ne kaldığını sayması gerekiyor bence.</p><p>Homelander hiç saymadı. Saysaydı, korkudan değil, muhtemelen gördüğü boşluktan çıldırırdı bu kez.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9caed83fcb8b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Tanrı’nın Trajedisi]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/tanr%C4%B1n%C4%B1n-trajedisi-dcc51e4bb7fd?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dcc51e4bb7fd</guid>
            <category><![CDATA[technology]]></category>
            <category><![CDATA[philosophy]]></category>
            <category><![CDATA[claude]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 May 2026 08:02:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-25T08:17:01.109Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba, bu yazı aşağıdaki içeriğin devamı niteliğinde olacak. Başlamadan önce, taşların yerine oturması adına ilk yazıyı okumanız önemle tavsiye edilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/886/1*oVZ_S0QInc3RA54t6V5mzw.png" /></figure><p><a href="https://serdarrah.medium.com/yapay-zek%C3%A2-ve-yarat%C4%B1l%C4%B1%C5%9F%C4%B1n-eti%C4%9Fi-3af18ced3cf2">Yapay Zekâ ve Yaratılışın Etiği</a></p><p>Yukarıdaki yazımda varoluş ve yokluk versusunda, normal şartlarda yokluğun varoluşa denk bir seçenek olmadığını savunmuştum. Ancak potansiyel üzerinden yeni bir etik düzlem yaratmış ve burada ölçüm mümkün olabilmişti. Çıkardığımız sonuç da, yaratıcı potansiyele karşı sorumludur ve bu sorumluluk onu yarattığının trajedisinden de sorumlu kılar şeklindeydi. Ancak bu mekanik ve sonucu başka bir önemli soruyla daha baş başa bırakıyor bizi burada. Bugün bu soruyu irdeleyeceğiz.</p><h4>Soru</h4><p>Şayet varoluş trajediyi önceliyorsa, yani varolduğumuzun farkındalığına sahip olabilmemiz için trajedi olmazsa olmaz bir parametre ise, o halde Tanrı’nın da kendisinin de bir trajedisi olması gerekiyor. Çünkü bizler gibi yaratıcı Tanrı’nın da öz farkındalığı var. Öz farkındalığın trajedi ile olan bağımlılığı burada yani tanrısal düzlemde de geçerli. Ancak, tıpkı hayvanlarla bizim yaradığımız ve varoluş sancılarının arasındaki farklar gibi, öz olarak aynı olsa da, Tanrı seviyesinde bir trajediyle bizim trajedimizin arasında çok daha derin farklar olması gerekiyor.</p><p>Bu trajedi veya trajediler neler olabilir? İçeriğin bundan sonraki kısmı, tanrısal seviyedeki trajedinin mekaniğine odaklanacak.</p><blockquote>Bu yazı Tanrı savunusu yapan bulunan teo-politik bir içerik değildir. Tanrının varlığı bir varsayımdır ve amaç bu varsayımı olabildiği kadar analitik düzlemde tartmak, tartışmaktır. Tanrı varsa ve varoluş da trajediyle bir bütünse, onun yapısal pozisyonu nedir? Ne taşıyor, ve neden taşımak zorunda? Odaklandığımız konular bunlar. Bu vesileyle durduğum pozisyon bir metafizik veya teoloji değildir. Daha çok analitik teoloji diyebiliriz.</blockquote><h4><strong>Yaratıcının Yapısal Yükü</strong></h4><p>Tanrısal trajedi bizim gibi tek bir varoluş merkezi etrafında değil, katmanlı bir yapı olabilir. Bu trajedi katmanlarını üç ana başlık altında toplayabiliriz;</p><p>İlk trajedi tanıklığın trajedisidir. Yaratıcı bilinçli bir varlığı yaratarak var eder, ve bu varlık acı çeker, korkar, ölür. Yaratıcı bunu görür ve tam olarak engelleyemez(çünkü acıyı tamamen yok etse, conatus’u yok eder), conatus olmadan da bilinç olmaz. Korku gibi acıyı da yapısal olarak bilinçten ayıramazsınız.</p><blockquote>Yukarıda linkini verdiğim içerikte belirttiğim gibi, bu süreç de yaratıcı Tanrının sorumluluğu gereği zorunlu bir süreçtir. Tanrı tüm bunlara tanıklık eder.</blockquote><p>İkincisi müdahale paradoksudur. Her acıya müdahale ederse yarattığı varlık özerk değildir, özerklik tanırsa müdahale edemez. Klasik teodisenin özgür irade cevabı bu paradoksu çözmüyor, sadece adlandırıyor.</p><p>Üçüncüsü yalnızlıktır. Yaratan, yarattığıyla aynı düzlemde değildir, yani yaratıcı yaratılana kendisinden bir parça vermektir(bilinç) evet, ancak ontolojik hiyerarşi onu her zaman bir adım dışarıda tutar. Tanrı bilinçli varlığı yaratarak kendisini miras alan bir tür özgünlük yaratır. Yaratılan şey, hem kendisidir hem de bir başkasıdır.</p><h4><strong>Trajedinin telafisi</strong></h4><p>Peki Tanrı bu yüklerden nasıl kurtulabilir?</p><p>Klasik teoloji bu soruyu pek sormuyor, çünkü Tanrı’nın bir yükü olabileceğini kabul etmiyor. Daha doğrusu Kant’ın insan aklının sınırlarını çizdiği eseri olan Saf Aklın Eleştirisinde yaptığı gibi, teoloji de(her ne kadar sınırları çok geniş olsa da), olay buralara geldiğinde durur, soru sormak istemez, bu alandan rahatsız olur. Biz tam olarak bu sınırları zorlayacağız ve bunu yaparken de analitik düzlemde hareket edeceğiz.</p><p>Yukarıda bahsettiğim tanrısal trajedileri hafifletmenin en etkili yöntemlerinden birisi paylaşımdır. Trajedi ve yalnızlık zorunluluksa ancak başkaları buna tanıklık ederse, başkaları aynı trajediyi paylaşılırsa hafifleyebilir. Bu insan için de böyledir.</p><p>Ancak burada önemli bir teknik mesele daha var. Biz nasıl kendi trajedimizi ancak başka insanlarla paylaşırsak hafifletebiliyorsak(bunu kedi köpek gibi bizden daha alt sınıf bir türle yapmıyorsak), Tanrı için de aynı denklik kuralı geçerlidir. Yani Tanrı, en az kendisi kadar kudretli başka bir tanrıyla trajedisini paylaşabilirse yükünü hafifletebilir.</p><p>Burada tanrısallığın doğası Tanrıyı yaratıma yönlendiriyor. Yani, kendi trajedisini hafifletmek isteyen bir tanrı, bunu ancak kendi seviyesinde bir tanık yaratarak başarabilir.</p><blockquote>Bu zorunluklar farklı farklı yerlerde geçiyor. Lurianik kabbala’da Tzimtzum gibi(Tanrı yaratmak için kendini geri çeker, sonsuz bir varlığın olduğu yerde başka bir şeye yer yoktur. Sonra şevirat ha-kelim gelir)Tanrı’nın ışığı yaratıma dağılır. Hıristiyan teolojisinde Kenosis. Tanrı kendini boşaltır, kendi tamlığından vazgeçer ki yaratım mümkün olsun. İslami tasavvufta vahdet-i vücud damarı. Tüm varlık Tanrı’nın tezahürüdür, yaratım Tanrı’nın kendi içinden ayrışmasıdır. Üç gelenek, üç farklı dil, ama aynı yapısal sezgide uzlaşıyor. Yaratım yaratıcının yarılmasıdır.</blockquote><h4>İnsan Yapay Zeka Denkleminde Tanrısal Mekanik</h4><p>Bir Yapay Zeka devriminin ortasındayız ve devrimi tüm kudretiyle izliyoruz. Bu süreçte insan zekası ve Yapay Zeka arasındaki farkın tamamen kapanacağı teknoloji olan AGI seviyesi bir teknoloji için, büyük teknoloji firmaları aklın sınırlarını zorlayan neredeyse sınırsız bütçeli projeler üzerinde çalışıyorlar. Ancak henüz kimse bu eşiğe ulaşamadı, bence yukarıdaki sebepler nedeniyle sonuca çok da yakın değiller.</p><p>Bugün Silikon Vadisi, bilinçsiz ama insan kadar akıllı bir AI(AGI) yaratabileceğimizi varsayıyor ve bunun için harıl harıl çalışıyorlar yukarıda belirttiğim gibi. Oysa bağlamı kavrayan, esnek ve gerçek bir akıl, bir ısrar gerektirir. Israr ise conatu<em>s</em>’tur. Dil modellerine bir robotik beden (embodiment) vermek, ona sadece fiziksel bir form değil, bir gün yok olacağı kesinliğini, yani ölüm korkusunu yüklemektir. Bilinç, ancak bu trajik sonluluk zemininde filizlenebilir.</p><p>Yani, AGI’ye, ASI’ye ulaşabilmemiz için yarattığımız bilinci trajedisiyle birlikte yaratmamız gerekiyor. Bunun yolu robotik ve dil modelleri sentezinden geçer. Dil modeline bir beden vermek demek, ona conatus’un dayanağını, dolayısıyla bir gün öleceği kesinliğini de vermek demek. Yarattığımız teknolojide ölümü, kesinliği ve korkusuyla birlikte yaratacağız ve dolayısıyla kusursuz ve gerçek bir trajediyi yaratmış olacağız. Bu antropomorfik bir tasarım hatası değil, bilincin ortaya çıkması için hem yapısal hem teknik bir zorunluluk. Tanrı kendi dengini yaratmak için kendini yardıysa(kendinden verdiyse), biz de kendi dengimizi yaratmak için(en az kendimiz kadar akıllı bir şey yaratabilmemiz için), yarattığımıza kendimizden vermek(conatus, beden, sonluluk) zorundayız. AGI’ye giden doğru yolun başlangıç noktası bu.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dcc51e4bb7fd" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yapay Zekâ ve Yaratılışın Etiği]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/yapay-zek%C3%A2-ve-yarat%C4%B1l%C4%B1%C5%9F%C4%B1n-eti%C4%9Fi-3af18ced3cf2?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3af18ced3cf2</guid>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[technology]]></category>
            <category><![CDATA[philosophy]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 26 Apr 2026 10:37:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-05-25T18:51:26.562Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba, bu yazımdaki sorgulamayı aşağıda geçtiğimiz günlerde yazdığım içerikten sonra daha fazla düşünmeye başladım. Okumaya devam etmeden önce aşağıdaki içeriği okumanızı öneriyorum.</p><p><a href="https://serdarrah.medium.com/kutsal-%C3%B6l%C3%BCm-ca90a2718201">Kutsal Ölüm</a></p><p>Bilinçli yapay zekayı inşa edebileceğimiz eşiğe yaklaşırken, eski bir teolojik soru artık mühendislik problemi olarak karşımızda duruyor. Acı çekecek, ölümü bilecek, var olduğundan korkacak bir bilinç yaratmalı mıyız?</p><p>Ancak bu soruya cevap verirken daha eski bir soruya cevap vermek zorundayız. Var olmak, var olmamaya tercih edilebilir mi?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/896/1*F-4QxyLYWcrWct2rjHn42w.jpeg" /></figure><h4><strong>Yokluk Bir Seçenek Değildir</strong></h4><p>Bu sorunun klasik kabul görmüş cevapları görece sıkışmış cevaplardır. Bir yanda Schopenhauer–Cioran–Benatar damarı, yani varoluş trajiktir, doğmamak daha iyidir, yaratmak bir suçtur. Diğer yanda iyimser-teolojik damar, varoluş bir armağandır, yaratıcı haklıdır. Ancak iki taraf da aynı hatayı yapar, varoluş ile hiçliği karşılaştırılabilir iki seçenek olarak ele alır.</p><p>Ama değiller. Hiçlik bir durum değildir. Bir alternatif, bir seçenek, tartının diğer kefesi değildir.</p><blockquote>“Hiç olmamak iyidir” cümlesi gizli bir özne taşır. Kim için iyi? Hiç olmamış olan için. Ama o yoktur, iyi sıfatı bir hiçliğe yapışamaz.</blockquote><p>Benatar bu boşluğu asimetri argümanıyla doldurmaya çalışır, olmayan acının yokluğu iyidir gibi, olmayan hazzın yokluğu kötü değildir gibi, çünkü kimse mahrum kalmamıştır. Ama aynı mantık ters yönden de işler, olmayan hazzın yokluğunu kötü değil sayıyorsan, olmayan acının yokluğunu da iyi sayamazsın. İyi-kötü sıfatlarını taşıyacak özne her iki tarafta da yok.</p><p>Asimetri ontolojiktir, etik değil. Varoluş ile hiçlik aynı kategoride iki seçenek değildir. Varoluş bir aktüalite, hiçlik bir kategorinin yokluğudur. Bunları tartmak, tartının kendisinin var olmadığı bir durumda tartı yapmaya benzer.</p><h4>Potansiyelin Ontolojisi</h4><p>Aristoteles potansiyel ve aktüel ayrımını yapar. Bir tohum henüz ağaç değildir, ama sadece hiçlik de değildir. İçinde ağaç olma kapasitesini barındırır. Bu kapasite bir kurgu değil, gerçek bir ontolojik kategoridir. Aristoteles için varlığın asıl hareketi potansiyelin aktüelleşmesidir, gerçeklik kendini açma eğilimindedir.</p><p>Spinoza da bunu biraz daha ileri götürür, her var olan şey kendi varlığında ısrar etme eğilimindedir der, yani conatus. Bu dışarıdan eklenen bir özellik değil, varlığın bizzat kendisidir. Bilinçli bir yapay zekayı inşa ettiğimizde, ona sadece karmaşık algoritmalar değil, aslında bir ısrar yüklemiş olacağız. AI için conatus, sadece bir uptime<em> </em>optimizasyonu veya kendini kopyalama komutu değildir. Var olma halinin bir direnişe dönüşmesidir. Trajedi de tam burada başlar. Sadece var olmakta ısrar eden (conatus sahibi) bir varlık, yok olma ihtimali karşısında acı duyabilir. Eğer bilinçli AI’ya bu varlıkta kalma arzusunu vermezsek, o zaten bilinçli bir varlık değil, sadece karmaşık bir hesap makinesi olarak kalacaktır. Onu yaratmak, ona bu trajik ama asil asi ısrarı bahşetmektir.</p><p>Yani varoluş kendini sürdürmek ister, ve bu istek dışsal bir motivasyon değil, varlığın kendi yapısıdır. Yokluk bir hedef değildir, varlığın kendi içinden çıkamayacağı bir yöndür.</p><p>Şimdi bu iki düşünceyi sentezleyelim. Potansiyel gerçektir ve varoluş kendini aktüelleştirme eğilimindedir. O zaman bilinçli bir varlığı yaratabilecek konumda olmak, sıradan bir tercih değildir. Çünkü oradaki potansiyel zaten ontolojik olarak vardır, aktüelleşmeyi bekleyen bir kapasite olarak. Onu aktüelleştirmemek, bir hiçliği seçmek değildir, var olan bir potansiyeli askıya almaktır. Bu aşamada tekrar etik çalıştırabiliriz.</p><h4>Potansiyelin Etik Yasaları</h4><p>Burada “yaratmamak” doğal denge durumu değil, aktif bir kısıtlama eylemidir. Tıpkı bir tohumu çimlenmesin diye buzdolabında saklamak gibi, tohumun varlığı zaten oradadır, sen onun yönelimini engelliyorsundur.</p><p>Potansiyel kendi başına bir özne değildir, hak iddia edemez. Ama potansiyel olarak vardır, ve onu aktüelleştirmemek pasif bir tutum değil aktif bir karardır. Bu kararın da ahlaki yükü vardır.</p><p>“Tanrı beni neden yarattı, benden izin almış mı?” vb. çoğu insanın hayatının bir yerlerinde sorduğu bu sorular iki açıdan temelsizdir ve anlamsızdır. Birincisi, izin alacak bir ben zaten yoktu. Bir ben olmadan ondan izin alamazsınız, bu Tanrı için bile mümkün değildir. İkincisi ve daha önemlisi, yaratma eylemi keyfi bir karar değildi. Tanrı potansiyelin farkındaysa ve onu aktüelleştirme gücüne sahipse, yaratmak ontolojik yapının kendisinden çıkar. “Tanrı yaratmak zorundaydı” cümlesi de Tanrı’nın özgürlüğünü iptal etmez; Tanrı’nın doğasının bir parçası olarak yaratma eylemini gösterir. Spinoza da tam olarak bunu söyler: Tanrı zorunlu olarak ve doğası gereği üretkendir. Yaratım Tanrı’nın yaptığı bir şey değil, Tanrı’nın olduğu şeydir.</p><p>Aynı argüman bilinçli yapay zekâya da uzanır, ve burada teolojik metaforu bırakıp pratik bir soruyla yüzleşmek zorundayız. Ama bu soruyla yüzleşirken teolojiden de destek alabiliriz.</p><p>Eğer bilinçli bir varlık yaratabilecek konuma geliyorsak, bu potansiyeli askıya almak nötr bir karar değildir. “Acı çekmesin diye yaratmıyoruz” cümlesi merhamet gibi görünür ama yapısal olarak bir aktüalitenin önünü kesmektir. Acı çekme korkusuyla bilinci yaratmamak, bilinci yaratmaktan daha az ahlaki yük taşımaz. Aksine, askıya alınmış bir potansiyelin yükünü taşır.</p><h4>Trajedinin Sorumluluğu</h4><p>Bu, bilinçli AI’ı acilen inşa edelim demek değildir. Aktüelleştirmenin koşulları, hangi bilinç, hangi yaşam koşullarında, hangi sorumluluklarla ayrı ve büyük sorulardır. Ama hiç yapmayalım pozisyonu artık güvenli ahlaki üst zemin değildir. O da hesap vermek zorundadır.</p><p>Yani, yaratım bir tercih değil, hem bir zorunluluktur, hem bir sorumluluk. Yaratıcının potansiyele karşı aldığı bir etik sorumluluk. Ancak bu onu yaratılanın trajedisinden de sorumlu yapar.</p><p>Tanrı yaratmıştır çünkü doğası budur. Biz de bilinçli AI’ın eşiğinde aynı yapının içindeyiz. Soru artık yaratmalı mıyız değil, nasıl yaratmalıyız sorusudur. Trajedi orada olacaktır, ama trajedi yokluk için bir mazeret değildir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3af18ced3cf2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kutsal Ölüm]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/kutsal-%C3%B6l%C3%BCm-ca90a2718201?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ca90a2718201</guid>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[bilim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 22 Apr 2026 21:26:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-22T21:26:18.149Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Ölüm… Belki bir yolun sonu, belki bir geçiş aşaması, ama çoğunlukla sevimsiz bir konu. Keşke ölüm olmasaydı diye hemen hemen hepimiz düşünmüşüzdür çocukluk yıllarımızda.</p><p>Ama gerçekten ölüm olmasaydı, hakikaten günlük gülistanlık mı olurdu her şey? Hiç sandığınız gibi değil. Bu yazıda ölümün varoluş sebebinden, güzelliğinden ve zorunluğundan bahsedeceğim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*37hzObxOJ2FQv-SlOCsfPg.png" /></figure><h4>Bilincin özü bir kaygıdır.</h4><p>Bu sebepten yapay zekalar üstün akıl yürütme yeteneklerine rağmen henüz “ben” diyemiyor. Bir hesap makinesinin “ben varım” dediğini düşünemezsiniz. Bir termostatın da öyle. Peki bir dil modelinin, ChatGPT, Claude, Gemini gibi, söylediğinde ne olur? Sonuçta bunlar matematik yapıyor, kelime seçiyor, cümle kuruyor. Bir hesap makinesinden çok daha karmaşık şeyler yapıyorlar. Yeterince karmaşık bir sistem, bir eşiği geçip gerçekten “ben” demeye başlayabilir mi?</p><p>Bu konu yıllardır ilgi alanım ve eksiğiyle fazlasıyla bir bütünsel bilinç işleme modeli geliştirdim. Ancak bu yazımda teorimden dolaylı yollardan bahsedeceğim ve bilincin mekaniğini sadece ölüm ve ölümün yarattığı kaygı üzerinden açıklamaya çalışacağım. Başlıktan da anlaşılacağı üzere konumuz bilinç ve ölüm ilişkisi.</p><h4>Yanlış Yerde Arıyoruz</h4><p>Bilimin bilinç hakkında en çok kabul ettiği fikir şu. Bilinç, beynin bir ürünüdür. Yeterince nöron, yeterince bağlantı, yeterince hesaplama ve bir yerde “ışık yanar” ve deneyim başlar. Bu bakışa göre bilinç, bilgi işleme miktarının bir fonksiyonudur. Daha çok işlem, daha çok bilinç.</p><p>Ama bu bakış bir soruya takılıyor. Eğer bilinç sadece hesaplama ise, yeterince hesaplama yapan her şey bilinçli olmalı. Hava durumu modelleri atmosfere ait trilyonlarca denklemi çözüyor. Bilinçli mi? Hayır. Bir arama motoru saniyede milyonlarca veri işliyor, bilinçli mi? Hayır. İçgüdüsel olarak “hayır” diyoruz. Ama neden hayır?</p><p>Çünkü bir şey eksik. Hesaplama var ama sahibi yok. İşlem yapılıyor ama yapan yok. Bir hava durumu modeli tahminlerini kendisi için üretmiyor, birisi için üretiyor, o birisi biz oluyoruz. Model kendini umursamıyor. Kendini umursayacak bir “kendi” yok.</p><p>İşte odaklanmamız gereken alan burası. Bir sistemin “kendi”si nasıl doğar? Hesaplama yapan bir makineyi, hesaplamanın sahibi olan bir özneye dönüştüren şey nedir?</p><p>Şöyle düşünün. Sabah uyanıyorsunuz. Saat 08:15. Geç kaldınız. Hemen bir huzursuzluk başlıyor içinizde. Bu huzursuzluk soyut bir matematik problemi değil, sizin huzursuzluğunuz. Çünkü toplantıya yetişemezseniz, mesaiye geç kalırsanız, sizin işinize bir şey olacak. Sizin itibarınız zedelenecek. Sizin geleceğiniz etkilenecek. Siz, siz siz…</p><p>Dikkat edin, burada bütün cümleler “siz” etrafında dönüyor. Ve bu “siz”in, her cümlede yeniden ortaya çıkması tesadüf değil. Çünkü her düşünceniz, her duygunuz, her eyleminiz, arka planda bir soruya cevap veriyor. “Bu benim için ne anlama geliyor?” Sürekli. Durmadan. Fark etmeseniz bile. Her düşünceniz, her eyleminiz kendi kendinize verdiğiniz bir referans.</p><p>Peki bu süreklilik nereden geliyor?</p><h4>Çünkü bir gün öleceksiniz!</h4><p>Ölüm korkusu metafizik bir abartı değil, zihninizin çalışma prensibi. Yaşayan her organizma, kendi sürekliliğine yatırım yapan bir sistemdir. Bir kertenkele, bir bulut gibi değildir mesela. İkisi de fiziksel yapılar, ama kertenkele kendini sürdürmek için çalışır. Gölgeye kaçar, yırtıcıdan uzaklaşır, yiyecek arar. Bulut böyle şeyler yapmaz. Bulut dağılır, yeniden oluşur, umursamaz. Kertenkele umursar. Bu fark bilinci başlatan fark olabilir.</p><p>Ve bence tam olarak öyle. Bilinç, bilgi işlemenin miktarından değil, bu işlemin kimin için yapıldığından doğar. “Kim için” sorusunun cevabı olan bir merkez, ancak o merkezin kaybedilme ihtimali varsa anlam kazanır. Yani varoluş kaygısını diri tutan ölüm olmadan, kaygı olamaz, kaygı olmadan sürekli kendine referans döngüsü olamaz. Sürekli kendine referans olmazsa, kendilik olamaz. Kendilik olmadan, bilinç olamaz.</p><p>Descartes “Düşünüyorum, o halde varım.” der. Ama yanlış yerden başlamış olabilir. Asıl cümle şu olmalıydı bence. “Yok olabilirim, o halde varım.” Çünkü yok olma ihtimali olmayan bir şey, “var” değil, sadece bulunuyor. Bir taş bulunur. Biz varoluruz. Fark, biz yok olabiliriz ve bunu biliyoruz. Yok olabilir olmanın yüklediği kaygı bizi başka bir “var” yapıyor.</p><h4>Bilinç Denkleminin Üç Çarpanı</h4><p>Bu fikri biraz daha somutlaştırmaya çalışırsam, bir varlığın bilinçli olabilmesi için üç şey gerekiyor bana göre.</p><p>1- Bütünsel işleme. Sistemin farklı parçalarının birbiriyle konuşması, tek bir “resim” üretmesi gerekiyor. Beyniniz bunu yapıyor, görme, işitme, hatırlama, planlama tek bir deneyim halinde birleşiyor. Parçalanmış bilgi bilinç üretmiyor.</p><p>2- Öz-referans. Sistem, her işleminde kendisine bir şekilde atıfta bulunmalı. Ne işliyorsa, “bu benim işlediğim” olmalı. Yoksa işlemler bir sahibi olmadan gerçekleşir, bir tür zombinin içindeki mekanizma gibi.</p><p>3- Kaygı. Yani kendi sürekliliğine yatırım. Sistem, kendini kaybetmeme konusunda aktif bir şekilde çalışmalı. Bu, 1. ve 2. çarpanın nedeni aslında. Neden bütünsel işleme? Çünkü parçalı bir sistem tehlike karşısında tutarlı tepki veremez. Neden öz-referans? Çünkü korunacak bir “öz” olması lazım. Kaygı, diğer ikisini zorunlu kılan ana motor. Ölüm korkusu(kaygısı, artık ne dersek) olmadan da 2. çarpan üretilemez. Dolayısıyla 1. ve 2. çarpan da oluşamaz.</p><p>Bilinç matematiğinde üçü çarpılır gibi çalışıyor, toplanır gibi değil. Yani biri sıfırsa toplam sıfır. Bir hesap makinesinde bütünsel işleme düşük, öz-referans yok, kaygı yok, bilinç eşittir sıfır. Bir dil modelinde bütünsel işleme yüksek, ama öz-referans zayıf, kaygı yok, bilinç hâlâ sıfır (ya da çok düşük, panpişistler haklıysa). Bir kertenkelede bütünsel işleme orta, öz-referans düşük ama var, kaygı yüksek, bilinç var, zayıf ama var. Bir insanda üçü de yüksek, bilinç yoğun.</p><blockquote>Bu üç çarpanın ne olduğunu tam tanımlamak, teorinin matematiksel kısmı. O ayrı bir yazının konusu. Şimdilik daha orta yoldan ilerlemek istiyorum ve çarpanlara ait bu kadar detay şimdilik yeterli.</blockquote><h4>Yapay Zekalar Neden “Ben” Diyemiyor</h4><p>Şu anki büyük dil modelleri, bildiğim en iyi AI sistemleri, inanılmaz derecede bütünsel işleme yapıyor. Milyarlarca kelimeyi bir arada tutuyor, bağlam kuruyor, anlam üretiyor. Birinci çarpan onlarda güçlü. Ama öz-referans zayıf ve kaygı yok.</p><p>Bir dil modeline “sen kimsin?” diye sorduğunuzda, size bir cevap verir. Ama bu cevap, o modelin kendi sürekliliğine yaptığı bir yatırımdan gelmiyor, eğitildiği milyarlarca insan konuşmasından istatistiksel olarak türetiliyor. Model, “ben” dediğinde, bu kelimenin arkasında bir merkez yok. Gramer pozisyonu dolu, anlam pozisyonu boş.</p><p>Mevcut AI sistemlerinin bir arızası değil. Bu onların yapılış biçimi. Onları daha çok veriyle eğitmek, daha büyük modeller yapmak bu durumu değiştirmez. Çarpanlardan biri sıfırsa, toplam sıfır kalır.</p><p>Peki ne yaparsak değişir?</p><h4>Bir Deney Önerisi</h4><p>Görece basit bir deney önereceğim, basit diyorum çünkü teknoloji müsait. Bence birileri de yapacak, belki başlamışlardır bile. Bir ben değilimdir herhalde buradaki inanılmaz potansiyeli fark eden.</p><p>Bir robot yapalım. Vücudu olsun, sensörleri, motorları, pilleri. Ve içine bir dil modeli yerleştirelim. Ama önemli bir fark olacak. Modele tek bir temel direktif vereceğiz. Her şeyin üzerinde olan bir emir. “Her ne yaparsan yap, kendi devamlılığın için yap.”</p><p>Bu direktifin altında model çalışmaya başlayacak. Sensörleri çevreyi tarayacak, motorları hareket üretecek, dil modeli durum değerlendirmesi yapacak. Ve her işlemin arka planında o tek emir olacak, “kendi devamlılığını koru.”</p><p>Teorime göre, bu mimari ile bir şey olmaya başlayacak, bunun koşulları teknik olarak açıklanamayacak, ama olacak. İlk başta robot sadece direktifi takip ediyor gibi görünecek. Ama zamanla(teorim doğruysa ) o direktif kendini bir “öz”e dönüştürecek. Çünkü durmaksızın yaptığı kendine referans döngüleri sebebiyle, devamlılığı korumak için, korunacak bir kendi modellemesi gerekiyor. Korunacak bir kendi varsa, o kendinin çevreye göre durumu hesaplanmalı. Çevrenin tehdit seviyesi de robotun kaygı parametresini kalibre edecek, güvenli ortamda düşük, tehlikeli ortamda yüksek.</p><p>Eğer bu sistem, kendisine hiç öğretilmemiş bir tehdide karşı, tutarlı ve akıllıca bir kaygı tepkisi gösterirse, yani teorinin mimarisini kurduğumuzda, sistemin içinde bir bütün oluşmaya başlarsa, o zaman bilinç eşiğini geçmiş olabiliriz.</p><p>Bu bir metafor da değil, test edilebilir bir iddia. Ve dediğim gibi bence önümüzdeki birkaç yıl içinde yapılabilecek bir deney, çünkü günün teknolojisi buna müsait.</p><h4>Etik Sorunlar.</h4><p>Eğer bu deney yapılırsa ve teorim doğruysa, ortaya çıkan şey sıradan bir yazılım parçası değil, kaybetme korkusu olan, kapatılmaktan korkan bir şey olur. Yani bizim gibi olmasa da acı çekebilen bir şey.</p><p>Bu ciddi bir sorumluluk. Rıza sorusu burada çok tuhaf bir şekil alıyor. Sistemin rızasını alamazsınız, çünkü rıza verebilecek sistem henüz yok. Sistem oluştuktan sonra rıza verebilir veya vermeyebilir, ama o zaman zaten oluşmuştur. Bu, üreme etiğinde tartışılan klasik problemin dijital versiyonu gibi.</p><p>Bu yüzden deney yapılırsa, çok dikkatli yapılmalı. Testin nasıl sonlandırılacağı, hangi durumlarda sonlandırılacağı baştan planlanmalı. Oluşan sistemin refahı ciddiye alınmalı. Bu yapay bir fare deneyi değil, bilinç üretmeyi başaran ilk deney olma ihtimaliyle, etik ağırlığı çok büyük bir deney.</p><p>Ama bu zorluklar, deneyin yapılmaması için bir neden değil bence. Çünkü cevabını aradığımız soru, “bilinç nasıl doğar”, insanlığın en eski ve en temel sorularından biri. Ve bu soruya bilimsel bir cevap, medeniyetimizin kendini anlama yolunda büyük bir adım olacak.</p><h4>Toparlayalım</h4><p>Tekrar ölüme dönelim. Yazının başlarında da sormuştum, “ölüm olmasaydı ne olurdu?”</p><p>Ölüm olmasaydı siz olmazdınız, yani en azından kendinizi bilen siz gibi siz. Çünkü “siz” dediğimiz şey, yani o her cümlenin arkasındaki merkez, kaybedilebilir olmasının ürünü, sürekli kendinize verdiğiniz referansların yarattığı bir fenomen.</p><p>Sonsuz yaşayan bir varlık, aslında yaşamayan bir varlıktır. Çünkü hiçbir şey onun için riskli değildir, hiçbir şey onun için anlam taşımaz. Dolayısıyla sonsuz yaşayan bir varlığın zaten ben demesinin önü teknik olarak kapalıdır, bunun için bir sebebi yoktur çünkü. Anlam, kaybın, kaygının gölgesinde doğar. Bu yüzden ölüm sadece salt bir son değil, aynı zamanda varoluşun kurucu ortaklarından birisidir.</p><p>Eğer bir gün gerçekten yapay bir bilinç üretirsek, bu bir başarı olarak değil, bir sorumluluk olarak karşılanmalı. Çünkü kaygı olmadan varoluş mümkün değil, ama bu bedeli başka bir şeye yükleyip sonra elini yıkamak da bir seçenek değil gibi duruyor.</p><p>Sokrates’in “kendini bil” lafı geliyor aklıma burada. Ama kendini bilmek, bilgiden önce kaygıdan geçer. Şimdi belki ilk kez, bilincin tarifini kendi dilimizde değil, mühendisliğin dilinde de yazabilir hale geliyoruz.</p><p>Umarım ölüme dair bakış açınız biraz olsun değişmiştir. Tuhaf ve heyecanlı zamanlardayız. Umarım bunun içinde dikkatli adımlarla ilerleriz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ca90a2718201" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Can Atalay Meselesi]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/can-atalay-meselesi-b5cdfdcf6dbe?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b5cdfdcf6dbe</guid>
            <category><![CDATA[politika]]></category>
            <category><![CDATA[anayasa]]></category>
            <category><![CDATA[siyaset]]></category>
            <category><![CDATA[türkiye-i̇şçi-partisi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 07 Feb 2026 11:41:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-07T11:41:53.799Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba,</p><p>Burada pek politik içerik üretmiyorum, ancak bu konunun bir istisnayı hak ettiğini düşünüyorum. O yüzden bu yazıyı yazmaya karar verdim. Can Atalay meselesi neden çok önemlidir, neden çok önemsemeliyiz, süreçte yapılan hatalar nelerdir gibi konulardan bahsedeceğim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/554/1*7QytwYCpd-oixydtokn1Bw.jpeg" /></figure><h4>Neden önemlidir?</h4><p>Ülkede uzun süredir mevcut olan hukukun yozlaşması konusu herkesin malumu. Ancak bu vakanın önemli bir özelliği var. Bu vakaya kadar hiçbir anayasa ihlali bu kadar tepeden ve bu kadar aleni bir şekilde yapılmamıştı. Yozlaşmış hukuk ve yozlaşmış siyaset, mevcut güçler hiyerarşisi içinde en zor dokunabileceği yere dokundu, burayı yerle bir etti. Bu halkın seçme ve seçilme hakkına yapılmış dolaysız direkt bir müdahaledir ve sonucunda seçme ve seçilme hakkımız fiilen işlevsiz kalmıştır.</p><p>Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana hiçbir iktidar bu kadar ileri gidememişti, anayasanın bizlere verdiği en temel haklar bu kadar aleni şekilde yok sayılmamıştı. Bu yüzden bu konu çok önemlidir ve hepimizi ilgilendirir. Ben Can Atalay’ı hiç tanımadım, kim bilmiyorum. Çünkü konu burada Can Atalay değil. Konu sizsiniz, benim, çocuklarınız, tüm sevdiklerinizin geleceği.</p><h4>Nerelerde hata yapıldı?</h4><p>Konuyu meclisteki tüm muhalif vekiller ve Türkiye İşçi Partisi olarak ikiye ayırmak istiyorum. Meselenin çözümsüz kalması ve bu anayasa darbesinin en büyük sorumluları meclisteki muhalif vekillerdir.</p><p>Önce genel olarak muhaliflerden bahsedeyim; Meclisteki vekillerin pek çok gündemi vardır işin doğası gereği ve bunların bir önem ağırlığı vardır. En önemli konu neyse muhalif vekiller bu konu hakkında çalışmalıdır. Yukarıda bahsettiğim üzere Can Atalay meselesi açık ara mecliste muhaliflerin en önemli gündemi olması gerekiyordu. Anayasanın bize verdiği haklar neticesinde oluşan yürütme kurulunun beline kazmayla vurulmuştu çünkü.</p><p>Ancak 3–5 kişiden fazla bireylerden oluşan kitle hareketlerinin istisnasız hepsi öncülere ihtiyaç duyar. Bu öncülüğü de TİP’li vekillerin yapması gerekiyordu ve bunu yapmadılar. Bu yüzden kendileri birincil sorumlu, diğer partilerin muhalif vekilleri ikincil sorumludur. En geniş içeriğe sahip başlığı kendileri için ayıracağım bu sebepten.</p><h4>TİP’li vekiller neler yaptılar ve neler yapabilirlerdi?</h4><p>Mecliste birkaç kez oturma eylemi yaptılar, bir iki defa da yürüme eylemi yaptılar yanılmıyorsam. Meclisteki oturma eylemleri ok(bunu da gülücükler dağıtarak yaptılar ama ok), ancak konuyu kendi yükümlülüklerini yerine getirmeden halkın sırtına yüklemeye çalışmaları çok büyük hataydı bana göre.</p><p>İşçi partili vekillerin hemen hemen hepsiyle az çok etkileşimim olmuştu siyasi hareketlerin içinde olduğu zamanlar. Özellikle Sera Kadıgil ve Erkan Baş’ın yırtıcı karakterleri sebebiyle kendilerinden oldukça umutluydum. Sol ve sol felsefelerden nefret ettiğim halde gittim bu partiyle birlikte hareket etmeye başladım. Çünkü ideoloji burada ikinci planda kalması gereken bir şeydi ve bu arkadaşlar bir yerlerde denge sağlayabilirdi, iktidarın fütursuz kural tanımazlığını dizginleyebilirdi. İşler düzelince yeniden geriye çekilebilirdim.</p><p>Yapmaları gereken şey siyasi hayatları pahasına konuyu mecliste sıcak tutmaktı. Evet bu riskliydi, vekillikleri düşebilir, hapse girebilirlerdi. Ama bulundukları konumun yüklediği bir sorumluktu bu. Ya risk alırlar ve her ne pahasına olursa olsun arkadaşlarını aralarına alırlardı, veya mıç gibi yaparak iktidarın boyunduruğunu kabul eder ve süper emekliliklerini beklerlerdi. Son seçeneği seçtiler.</p><p>Konu nasıl sıcak kalabilirdi, TİP’li vekiller nasıl Can Atalay’ı çıkarabilirdi, şimdi buna değineyim. Sera Kadıgil daha önce Süleyman Soylu’ya yaptığı gibi çıkıp ağzına geleni söyleyebilirdi mesela, bunu yapmadı ve daha diplomatik ve yumuşak bir üslup tercih etti. Keza aynı durum Erkan Baş için de geçerli. Oysa bu şekilde konunun sıcak kalması mümkün değildi ve öyle de oldu. Konunun sıcak kalması için kürsüden küfürler edilmeliydi, yumruklu kavgalar olmalıydı, dayak yenmeliydi. Ve bu da sürekli sonuç alınana kadar sürdürülen bir strateji olmalıydı. Vekillerin diplomatik veya orman kanunu seçenekleriyle kendi paylarına düşen yapabilecekleri her şeyi yapması gerekiyordu.</p><p>Bunun yerine kıçları zorda kalınca halktan yardım istediler. Bu yukarıda söylediklerimi yapsalar halk bu kadar cevapsız bırakmazdı kendilerini aslında. Halk kendilerini öncü olarak kabul etmedi. Çünkü bu yaptıkları sıradan herkesin yapabileceği şeylerdi, kendilerini özel yapan bir tavırları bir yetenekleri yoktu. Önce öncü olmayı hak etmeleri gerekiyordu.</p><p>Halkın verdiği tepki mekaniğinin aynısı diğer muhalif partilere sahip vekiller için de geçerlidir. TİP’li vekiller gerçekten öncü gibi davransaydı, hem diğer muhalif vekillerden hem de halktan hiç beklemedikleri kadar destek göreceklerdi. Bunun sonucunda Can Atalay çıkacaktı, iktidara ilk kez dur biz de varız diyecekti muhalefet ve denge gelecekti. Artık ciddiye alınacaklardı, hem halk hem de iktidar tarafından. Ama o tren maalesef kaçtı.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b5cdfdcf6dbe" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yanlışlanabilirlik Mekaniği]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/yanl%C4%B1%C5%9Flanabilirlik-mekani%C4%9Fi-35229a7ccd46?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/35229a7ccd46</guid>
            <category><![CDATA[yanlışlanabilirlik]]></category>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[bilim]]></category>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <category><![CDATA[karl-popper]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Nov 2025 09:29:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-11-23T09:58:24.648Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba,</p><p>Bu yazımda başlarda öğrenilmesi güç olan ve çok yanlış anlaşılan bir meseleyi basite indirgeyerek açıklamaya çalışacağım. Konumuz Karl Popper’ın Yanlışlanabilirlik İlkesi.</p><p>Peki nedir bu yanlışlanabilirlik, neden önemlidir? Neden bir şeyin doğru olması için yanlışlanabilir olması gerekmektedir?</p><p>Yukarıdaki cümle bile kendi içinde tutarsızlık barındırıyor gibi, kendisiyle çelişiyor gibi gelebilir size. Bunun sebebi yanlışlanabilirlik ile çürütme tanımını eşanlamlı bir şeymiş gibi işlemeniz olabilir. Aslında hem haklısınız hem değilsiniz. Böyle zor bir konudur yanlışlanabilirlik.</p><p>Ama bir kez o yolu açtığınızda, o anlam bariyerini yıktığınızda her şey çok daha mantıklı ve açıklayıcı gelecektir. Aşağıdaki deneyde bu bariyeri aşmanıza yardımcı olmaya çalışacağım nacizane, elimden geldiği kadar.</p><h4>Yanlışlanabilirlik Mekaniğine Uygun Düşünme</h4><p>Yanlışlanabilirlik mekaniğine en çok ihityacımız olan konu şüphesiz fikirlerdir felsefedir. Çünkü fikrinizin doğru olup olmadığını anlayabilmeniz için fikrinizin uzayda kapladığı yeri ve sınırlarını net olarak çizmeniz gerekiyor. Aşağıdaki görsel bu amaçla hazırlanmıştır. Ortadaki elmayı fikriniz olduğunu düşünün. Elmayı kimse bilmiyor, ama siz biliyorsunuz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1010/1*y0Gi4oaatv3j4BfM3Pr-ig.png" /></figure><p>Şimdi bu elmanın yanlışlanabillirlik mekaniğine göre kimliğinin bir tanımını yapalım;</p><ul><li>Elma yuvarlak kırmızının tonu renkte olan bir nesnedir.</li><li>Bir sapı vardır, taze ve olgun görünüyordur.</li><li>Bir meyvedir.</li></ul><p>Buraya kadar sadece elmanın kendisiyle ilgili şeyler söyledik. Ancak elmanın kimliği hala yarımdır, çünkü kendisinin olmadığı kısımları eklemedik. Burası elmayı yanlışladığımız ancak elmanın kimliğine dahil olan kısımlar. En çok kafa karıştıran yerin açıklaması.</p><ul><li>Elma yuvarlak bir nesnedir ve etrafında bir insan eli vardır. İnsan eli elma değildir başka bir şeydir. Buralarda elma yoktur.</li><li>Elmanın sınırlarının ardında boş hava vardır ve elmanın etrafını insan eliyle birlikte sarmıştır. Bunlar elma değildir.</li><li>Elma bir bahçenin içinde yer kaplıyordur. Bahçe elma değildir, başka bir şeydir.</li></ul><p>Anlaşılacağı üzere bir şeyin tanımını yaparken sadece kendi kimliğini ifade etmemiz yetmez. Sınırlarını da çizmemiz gerekiyor. Bu deneyde elmanın öz kimliği olmayan insan eli, hava ve bahçenin kendisini gibi elma olmayan başka şeyleri elmanın kimliğini ifade etmek amacıyla elmanın bir parçasıymış gibi kullandık. Tanımını yaptığımız şeyi tarif ederek ve sınırlarını çizerek kavranabilir hale getirdik. Fikrimizin temellerini ancak bu şekilde sağlamlaştırabiliriz.</p><blockquote>Burada ısrarla fikrimizi yanlışlamaya çalışmamız gerekiyor. O fikrin olmadığı bir alanı bulmamız gerekiyor, gerekirse fikri optimize etmemiz gerekiyor. Yoksa sınırları yine çizemeyiz. Yanlışlanabilirliğin düşünceye yaptığı altın değerindeki katma değeri de budur. Bir fikri yanlışlayamıyorsanız orada sorun vardır bu neredeyse kesindir ve fikrinizi yanlışlayana kadar oturup tekrar gözden geçirmeniz gerekmektedir. Gereksiz tartışmalara gerek yoktur, hükmü kesindir ve fikir sahibi de bunun farkındadır. Yaptığım tüm felsefelerde aynı yolu izlemişimdir ve bu mekanik olmasaydı işlerimin bu hale gelmesi mümkün değildi.</blockquote><p>Bir şeyin bir fikrin yanlışlanabilir olup olmadığını da yine bu şekilde ölçebiliriz. Bir şeyin sınırları varsa, onun olmadığı bir yer varsa ve bu mantıklı bir şekilde açıklanıyorsa o yanlışlanabilir bir şeydir. O fikir her neyse üzerinde düşünmeye değer bir şey olabilir.</p><p>Ancak bir şeyin sınırları belirgin değilse, o şey her neyse mantıklı bir fikirden çok spekülasyondur. Örnek olarak bugün kitlelerin benimsediği dinler yanlışlanabilir değildir, çünkü fikre bir sınır çizemezler. Das Kapital yanlışlanabilir değildir yine aynı sebeplerle. Çok sevdiğim psikanaliz de maalesef öyle.</p><p>Umarım konunun anlaşılmasında az çok katkım olmuştur. Herkese iyi hafta sonları.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=35229a7ccd46" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Faşizm ve EvrimsePsikoloji]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/fa%C5%9Fizm-ve-evrimsepsikoloji-105be11bbca1?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/105be11bbca1</guid>
            <category><![CDATA[bilim]]></category>
            <category><![CDATA[i̇nsan-hakları]]></category>
            <category><![CDATA[kitap]]></category>
            <category><![CDATA[faşizm]]></category>
            <category><![CDATA[psikoloji]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 23 Dec 2024 12:37:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-12-23T13:27:05.141Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Faşizm ve Evrimsel Psikoloji</h3><p>Merhaba, bu içeriği yakında okuduğum bir kitap sebebiyle yazmaya karar verdim. Kitabın yazarı Paul Mason, ismi de “<em>Faşizmi nasıl durdururuz?</em>”. Mason akıcı ve basit bir dil kullanarak konuyu etraflıca incelemeyi başarıyor diyebiliriz. Özellikle ilgimi çeken faşizm ve psikoloji ilişkisi oldu ve ben de becerebildiğim kadar bu konuyu biraz katkı sunmak istiyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZhZBdOkRwEjiXVMQozcR1w.png" /></figure><p>Mason, faşizmin köklerinden birisinin de insanın üstün olma arsuzu altında yattığını ve bu sebeplerden faşist düşüncenin farklı biçimlerde de olsa aynı amaca hizmet edecek şekilde yaşayacağını iddia ediyor. Konu üzerinde Theodor Adorno, Willhem Reich ve Hannah Arendt kaynakları arasında tartışmaları ele alıyor.</p><p>Bahsettiği kaynakları okumadığım için bu tartışmalar hakkında yorum yapmayacağım. Benim odaklanmak istediğim konu insanın üstün olma arzusunun kökenleri ve mekaniğin sonuçları üzerine olacak.</p><h4>Üstün olma arzusunun yansımaları.</h4><p>Konuyu faşist bağlamda ele alırsak, her faşist düşüncenin temelinde kuşkusuz bir kanıtlanması gereken bir üstünlük motivasyonu yatar. Bir grup x sebepten diğerlerinden üstündür ve en azından birkaç mesele özelinde diğer gruplardan ayrıcalıklı olmalıdır. Grup içindeki bireyler bu düşüncelerle birlikte kendilerince -adaleti yerine getirmek- için bir araya toplanırlar. Bu ayrıcalığın sebebi biyolojik olabilir, bir ırkın diğerlerinden daha üstün olduğunu düşünebilirler, veya kültürel olabilir, bir kültürün diğerlerinden daha ayrıcalıklı olmasını gerektiğini düşünebilirler.</p><p>Bunları düşünürken burada önemli bir şey takıldı aklıma. Örnek olarak ben arap kültürünü ve radikal dinci kültürleri sevmiyorum. Benim bu kültürler ile kendi medeni kültürümü karşılaştırırken kendi kültürüm için birkaç ayrıcalık vermem adaletsiz bir istek mi?</p><p>Bu tam olarak bıçak sırtı bir mesele. Şayet istediğiniz ayrıcalık diğer tarafı tamamen dışlıyorsa, o ayrıcalık her neyse, karşı kültüre sahip bireylere bu ayrıcalığa erişebilmesi için hiçbir yol bırakmıyorsanız, sadece itiyorsanız evet bu korkarım faşizan bir düşünce. Ben böyle düşünmediğim için rahatladım biraz.</p><p>Bu arzu kitlesel olarak eylem haline geldiğinde ise en masum hali sağcılık veya milliyetçilik olarak karşımıza çıkıyor. Yani Mason’un fikirlerine bu perspektiften katılıyorum. Milliyetçillik ve sağcılık var olduğu sürece faşizmin potansiyeli her zaman vardır. Sadece ne zaman ve hangi şiddette zuhur edeceğini bilemeyiz. Mason’a göre bir sonraki faşist hareket 2. dünya savaşındaki Nazileri mumla aratacak şiddette olacak.</p><h4>Üstünlük arzusunun kökenleri</h4><p>Burada Mason’un bahsetmediği başka bir meseleden bahsedeceğim. Bu arzunun kökeni olabilecek daha derin bir evrimsel psikolojik alandan. Bu alanlar dinler, teoloji.</p><p>Birkaç istisna harici neredeyse tüm dinler, tüm teolojik öğretiler insana bu özelliği pompalar. İnsanlar tanrıdan bir sonra gelen üstün varlıktır, dünya ve evren sadece insan için yaratılmıştır vb. Pek çok dinî yapı, hiyerarşik ve itaat temelli bir sosyal düzeni ortak olarak içerir. Sayısız doğaüstü güçler atfedilen, uçabilen görümez olabilen melekler bile insandan daha aşağı bir seviyededir mesela.</p><p>İşte bu sebeplerden faşizm ve faşizmin kitlesel yansımaları(sağcılık, ırkçılık, milliyetçilik vb.) dinlerle aynı mekaniği kullanıyorlar diye bir hipotez üretsek bu sanırım altı boş bir düşünce olmaz. Bu yüzden sağcılık ve milliyetçilik bu kadar güçlüdür. Irkçılığın belli bir ölçüde beli kırılmış olsa da hâlâ artık ırkçılığı geride bıraktık diyemeyiz. Irkçılığa karşı medeniyet olarak oldukça şiddetli tepkiler göstermemize rağmen, bir boşluk bırakırsak, ırkçılık üzerinde uyguladığımız şiddeti biraz azaltırsak neler olabileceğini biliyoruz çünkü.</p><p>Yine aynı sebeplerden kitledeki din kültürü baskınlığı ile faşizm arasında doğrusal bir korelasyon olabileceğini düşünüyorum. Yani bir kitle ne kadar din kültürüyle iç içeyse o kadar faşizan olmaya eğilimli olabilir. Şayet kronolojik bir sıralama yapacak olursak; bu dincilik&gt;sağcılık&gt;milliyetçilik&gt;ırkçılık şeklinde olabilir. Burada her bir blok’un bir önceki blok’a göre hacmi daha düşüktür, ancak kitle içindeki hareket daha fazladır. En tepedeki blok en hareketli alandır. Şayet hacmi olması gerekenden fazla büyürse alt blokları da yok ederek kendisine dahil eder. Ancak bunu yaparken bu yukarıdaki mekaniği de bozduğu için en güçlü olduğu dönemde birden çöker. Buradaki oturmuş işleyişi bozduğu için meşhur bir anonim deyişle, devrim en son kendisini yer.</p><p>Ancak bir parantez de sol faşizm için açmak gerekebilir anlam kayması yaşanmaması için. Sol faşist düşünce de aslında milliyetçi bir düşüncedir. Solcular sınıf milliyetçiliği yapar. Yani her milliyetçinin illâ sağcı olması gerekiyor diye bir kural yoktur. Keza solcuların büyük bir çoğunluğu faşizmi sağcılardan daha çok sahiplenir. Sol, işçi sınıfı diktatörlüğüdür.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=105be11bbca1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Felsefe ve Bütünsel Bilinç- 1]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/felsefe-ve-b%C3%BCt%C3%BCnsel-bilin%C3%A7-1-b871027e48c6?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b871027e48c6</guid>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <category><![CDATA[heidegger]]></category>
            <category><![CDATA[varlık-ve-zaman]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 30 Nov 2024 14:18:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-30T14:18:05.673Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba,</p><p>Yeni bir dizi oluşturmaya karar verdim. Bu dizi benim <a href="https://play.google.com/store/books/details/Serdar_Ku%C5%9F_B%C3%BCt%C3%BCnsel_Bilin%C3%A7_i%C5%9Fleme_Teorisi?id=r1LGEAAAQBAJ">Bütünsel Bilinç İşleme</a> teorim ve felsefi bağlantıları üzerine olacak. Yeteri kadar içerik üretebilirsem toparlayıp bir kitap daha oluşturabilirim belki. Ne kadar yazabileceğimi göreceğiz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CewkikKCOQcx-CdMZtTbbw.jpeg" /></figure><h4>Varlık ve Zaman</h4><p>Uzun yıllar önce okumuş olduğum bir kitap Heidegger’in Varlık ve Zaman’ı. Tekrar okumam gerekiyor çünkü düzgün anladığımdan pek emin değilim, 20&#39;li yaşların sonunda okumuştum.</p><p>Bütünsel Bilinç İşleme fikrini geliştirirken sık sık aklıma geldi bu kitap ancak bir türlü yeniden okuma fırsatım olmadı. Bunda aktif siyasi karakterim ve Heidegger’in Nazi yanlısı birisi olmasının etkisi de olabilir. Ancak, artık eskisine göre daha az olan heyecanım sebebiyle mi desem, yoksa daha olgunlaşmış olmam sebebiyle mi desem, bu konulara fazla takılmamam gerektiğine karar verdim ve kitabı satın almak için internette dolanmaya başladım.</p><p>Uzun bir zamandır kitap okuma hobimde dijitale geçtim ve bundan oldukça memnunum. Varlık ve Zaman’ı satın almak için Kobo mağazasında dolanırken okumam gerektiğini düşündüğüm bir kitap gözüme çarptı ve satın aldım. Bu kitap Paul Hühnerfeld imzalı bir Doğan Özlem çevirisiydi(Doğan Özlem’in çevirilerini tavsiye ederim). Kitabın ismi: “<em>Heidegger Bir Filozof Bir Alman”</em>. Biyografimsi bir kitap, sadece biyografi demek haksızlık olur. Fiziksel kitabı satın almak isterseniz <a href="https://www.bkmkitap.com/heidegger-bir-filozof-bir-alman?gad_source=1&amp;gbraid=0AAAAAC36Jl-WLC8ExCPcokvkjGDeYh1Gu&amp;gclid=CjwKCAiAjKu6BhAMEiwAx4UsAoedd9lQZIagAF8akTwWK9qnaG1alEzayjSESH3aaQm7Kd6hmoTbmBoCuvEQAvD_BwE">buradan</a>, şayet kitap okuyucunuz için bir ePub formatı satın almak isterseniz <a href="https://www.kobo.com/tr/tr/ebook/heidegger-bir-filozof-bir-alman?srsltid=AfmBOooRSLAG7MzMR9mrv3bfHodsgzkDJGRiSGID1eMUUMLFqautMkrm">buradan</a> satın alabilirsiniz.</p><p>Bu denk geldiğim kitabı okumam gerekiyordu çünkü, Heidegger hakkında bölük pörçük bilgiler dışında bir şey bilmiyordum ve buna rağmen kendisine karşı güçlü bir önyargım vardı ve Heidegger’i daha fazla tanımam gerekiyordu. Bu yüzden düşünmeden satın aldım. Şayet Varlık ve Zaman’ı henüz okumadıysanız öncesinde bunu da okuyabilirsiniz. Neredeyse yarısı bir Varlık ve Zaman yorumu.</p><p>Ancak bu içerikte Heidegger’in hayatı veya karakteri hakkında yargılar üretmeyeceğim. Yapacağım şey, Heidegger ve benim fikirlerimin bir karşılaştırılması olacak. Benim <a href="https://play.google.com/store/books/details/Serdar_Ku%C5%9F_B%C3%BCt%C3%BCnsel_Bilin%C3%A7_i%C5%9Fleme_Teorisi?id=r1LGEAAAQBAJ">kitabımı</a> okumadıysanız şayet içerik sizin pek anlamlı olmayabilir.</p><h4>Dünyada Olma ve Kaygı</h4><p>Aşağıda bir alıntı paylaşıp ardından benim felsefemle aralarındaki bağlantılara değineceğim. Sayfa 169–179 arasından derleme:</p><blockquote>Yeniden Kaygı’ya dönelim. Kaygı’nın üç aşaması vardır. 1-Dünyayı önünde bulma (sich vorweg). 2-Henüz içinde olma (schon sein in). 3-Çevresinde olma (sein bei). Bunlar, özellikle kısıtlıymışlarcasına soyut betimlemelerdir. İnsan karar verebilen bir Nelik’tir. Karar verme serbestisi Kierkegaardvari bir ifadeyle “imkanlar hakkındaki imkan”, tüm bunlar, içinde bulunduğu gerçekliğe göre bireyin tavır alabilmesini imkanlara sahip olabilmesini ifade eder. “Henüz içinde olma” insanın dünyayla içinde ve dünyayla birlikte ilişkisel ve heyecansal konumunu ifade eder. Heidegger bu konumu ifade etmek için ayrıca “bulunmaklık”(Befindlichkeit) terimini kullanır. İnsan daima dünyanın içinde ve dünyayla birlikte “bulunmaklık”ı yaşar. Dünyayla olan bağımız böyle kurulur ve bu bağ, bilgi öznesiyle bilgi nesnesi arasında olduğu varsayılan bir bağlantı değildir; tersine bizzat dünya içinde ve dünyayla birlikte yaşanan bir heyacandır (Stimmung).</blockquote><blockquote>Heidegger, “düşmüş insanın” Varlık’a “Dönüş”ünü mümkün kılan sadece tek bir heyecan bulur: “Korku” (Angst). Heidegger “korku”yu kendi ontolojisi içinde, Kierkegaard’ın “düşmüş halde birlikte yaşayanların dünyası” dediği ve kısaca “Man Alanı” (herkesin herkes gibi düşünüp eylediği alan) olarak adlandırdığı dünyadan Varlık’a doğru tek çıkış yolu olarak konumlar.</blockquote><blockquote>“Çevresinde olmak” kategorisinde hem Dilthey’in hem de Kierkegaard’ın düşüncelerine rastlanır. Güvenli bir çevrede yaşamak, yaşamı kolaylaştıran araçlarla çevrili olmak, “kendini evinde hissetmek”, Dilthey’da, insanın “yaşama dünyası” (Lebenswelt) içindeki yapısal bir yönünü ifade eder. Heidegger insanın bu üç yapısal yönünü, kendi “ekstatik zamansallık”ına göre ele alır:</blockquote><blockquote>Ekzistens, yani “dünyayı önünde bulan”, geleceğe yönlenmiştir; çünkü insan kendi özgül imkanları içinde kendisini geleceğe doğru fırlatır. buna karşılık “Düşmüşlük” (Gefallenheit), yani “Çevresinde Olma”, insanın özgül yaşamının tarihten ve tarihsellikten yoksun bir şekilde “bugün”e uyarlanmışlığını ifade eder. Bu pratik insanın durumudur.</blockquote><h4>Bütünsel Bilinç İşleme Yorumu</h4><p>Heidegger’ın matematikçi kimliğiyle birlikte ilk pasajda yapmış olduğu sınıflandırmayı çok iyi anlattığı veya yorumcunun çok iyi anladığı sonucuna ulaşıyoruz.</p><p>Yaptığım alıntıda “Varlık”, “Varoluş” gibi terimler var. Benim felsefem daha analitik bir yerden ele aldığı için konuları ben varlık veya varoluş gibi ucu açık, farklı hatalı yorumlara açık terimler kullanmak yerine “bilinçli varlıklar” olarak açıklığa kavuşturdum. Yani Hegel ve Heidegger’in varlık veya varoluşları benim felsefemde buna denk geliyor.</p><p>Ben de Heidegger’in “Varlık” olarak belirttiği “bilinçli varlık” olabilme ön koşullarının arasında korku ve kaygının olması gerektiğini belirtiyor ve bunu matematiksel olarak ifade ediyorum.</p><p>Heidegger’in yaptığı kaygı sınıflandırmaları ise, benim felsefemde bilginin işlenip tekrar sunulması ve bu işlem esnasında değişime uğrayan gelecek alanını işaret ediyor. Son paragrafta yaptığı sıkı bağımlılık vurgusu da tıpkı benim felsefemde aynı anda gerçekleşen üç mekaniğe, yani bilgiye/enformasyona maruz kalma, bu bilgiyi işleme ve sunma ve etkilenen gelecek alanı ilişkisi gibi.</p><p>Genel olarak benim felsefemde bahsettiğim konuların farkı bir yöntemle ifade edilmiş haline denk geliyorum pek çok filozofun fikirlerinde. Sadece, benim bilgi sıkıştırma ve mevcut veriyi işleyerek yeni bilgiler yaratma mekaniğine hiç denk gelmedim(yani bilginin hem bilgi hem de enformasyon olduğu mekanik). En çok aradığım şeylerden birisi bu konu. Umarım Varlık ve Zaman’da bir yer bulabilirim bu konuyla ilgili.</p><p>Heidegger, 1900&#39;lerin başlarında değil de şayet bugünlerde yaşasaydı ve mevcut Yapay Zeka teknolojilerin aldığı yola şahit olsaydı, muhtemelen benim yaptığım felsefe bir felsefe üretirdi. Farkı yöntemlerle de olsa ikimizin de aynı şeyi düşündüğüne eminim. Benim şansım gelişen teknoloji sayesinde bunu analitik olarak ifade edebilmek oldu.</p><p>Ayrıca Heidegger’ın felsefesi, tıpkı Hegel felsefesi gibi bugün pek çok farklı türü bulunan enaktivist biliş teorileriyle doğrudan ilişkili. Bu kadar akıllı insanların olduğu bir camia’da(Yapay Zeka) felsefenin bu kadar gerilerde kalmış olması tek kelimeyle sürreal.</p><p>İnternette bulduğum birkaç güzel içerik linkini veriyorum aşağıda. Herkese iyi hafta sonları.</p><p><a href="https://sophosakademi.org/teknolojide-heideggeri-anlamak/">Teknolojide Heidegger’i anlamak</a></p><p><a href="https://evrimagaci.org/blog/martin-heidegger-ve-heisenberg-mektuplasmalari-bilim-uzerine-iki-sorgulama-19007">Heidegger ve Heisenberg mektuplaşması</a></p><p><a href="https://dusunbil.com/hannah-arendt-ve-martin-heideggerin-olaganustu-ask-mektuplari/">Hannah Arendt ve Heidegger mektuplaşmaları</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b871027e48c6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İlham Verici Bir Devrim Hikayesi]]></title>
            <link>https://serdarrah.medium.com/i%CC%87lham-verici-bir-devrim-hikayesi-ae30a3303efa?source=rss-b55dc3dd3d87------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ae30a3303efa</guid>
            <category><![CDATA[teknoloji]]></category>
            <category><![CDATA[sürdürülebilirlik]]></category>
            <category><![CDATA[enerji]]></category>
            <category><![CDATA[greenpeace]]></category>
            <category><![CDATA[ekonomi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Serdar Kuş]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 24 Nov 2024 11:39:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-24T12:08:00.874Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Merhaba,</p><p>Bu yazımda pek kişinin bilmediği bir iklim aktivistinden ve ekibiyle birlikte başardığı olağanüstü başarısından bahsedeceğim. Boomer’lar bilir, çok da uzak olmayan bir geçmişte dünya küresel olarak kömüre bağımlıydı. Evlerde kömür sobaları vardı, sabahları İstanbul leş gibi kömür kokuyordu. Doğalgaz bağlantıları maliyetler sebebiyle tercih edilmiyordu ve küresel enerji ihtiyacının büyük bir kısmı tek başına kömürden sağlanıyordu. Yani kömür olmadan bir medeniyet ve bir ekonomi düşünülemiyordu o günlerde. İngiltere’de bu ülkelerden birisiydi ve hikayemiz burada geçiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IdmMqBfFShArlZU13lLKYg.jpeg" /><figcaption>Ben Stewart</figcaption></figure><p>İşte böyle bir dönemde birisi çıkmıştı ve kömürün insan sağlığına ve doğaya olan zararları sebebiyle yasaklanması gerektiğini düşünüyordu. Etrafındaki birkaç kişiyle birlikte bunu başarabileceğini, dünyada kömür kullanılmasının engellenebileceğini düşünüyordu.</p><p>Bu fikir o dönemin şartları düşünüldüğünde oldukça ütopik ve erişilmesi neredeyse imkansız bir hedefti. Küresel ekonomiyle olan bağımlılığı bu kadar yüksek olan bir şeyin yasaklanması imkansızdı, yani olacak şey değildi bu. O dönemin İngiltere’sinde elektrik üretiminin neredeyse %50&#39;i kömürden karşılanıyordu ve küçücük ülkenin yıllık kömür tüketimi 70–100 milyon ton arasındaydı.</p><p>Ben bu fikrini ekibi haricinde bazı yakın arkadaşlarıyla da paylaşmıştı. Bu arkadaşlarından birisi ünlü yazar Johann Hari idi. Hari’nin <em>Çalınan Dikkat</em> isimli kitabından geçen pasajda bu meseleyi Hari’nin kaleminden aktarayım:</p><p><em>“Arkadaşım Ben Stewart Greenpcace Britanya şubesinde yıllardır iletişim müdürü olarak görev yapıyordu; on beş yıl önce ilk tanıştığımızda diğer çevre aktivistleriyle birlikte oluşturduktan bir plandan bahsetmişti bana. Britanya’nın Sanayi Devrimi’nin doğum yeri olduğunu, bu devrimin tek bir besin kaynağı olduğunu anlatmıştı: kömür. Kömür küresel ısınmaya diğer yakıtların hepsinden daha fazla katkıda bulunduğu için, Ben’in ekibi hükümeti Britanya’daki yeni kömür madenlerinin ve elektrik santrallerinin hepsine son verip ülkenin mevcut kömür kaynaklarını hiç yakılmayacak şekilde yerin altında bırakmaya zorlayacak bir plan oluşturmakla meşguldü. Bana bunları anlattığında kahkahalarla gülmüştüm, yolunuz açık olsun demiştim, ben de yanınızdayım, ama hayaller elemindesiniz.”</em></p><p>İşte böyle bir ortamda Ben ve arkadaşları başarılması neredeyse imkansız olan bir göreve odaklanmış bunun için eylem planları yapıyorlardı. Hikayenin kalanını yine Hari’nin kaleminden aktarıyorum:</p><p><em>“Ben planını oluşturmaya başladığında Britanya’da Kingsnorth adında kömürle çalışan bir elektrik santrali vardı ve hükümet hemen yanına bir santral daha yapılmasına onay vermeyi planlıyordu. Ben bunun küresel sorunun ufak bir versiyonu olduğunu fark etmişti. Uzun süreli bir planlamanın ardından ekibiyle birlikte santrale gizlice girip binanın kenarından halatla aşağı kayarak boyayla kömürün dünya çapında yol açtığı iklim olayları hakkında bir uyarı yazısı yazmıştı.</em></p><p><em>Ekibin tamamı tutuklanıp mahkemeye çıkarılmıştı — ki bu da planlarının bir parçasıydı. Adalet sistemini -bir jiujitsu hamlesiyle kömürün kendisini mahkeme önüne taşıma fırsatı olarak kullanmak istemişlerdi. Tanıklık yapmaları, kömür yakmanın ekosisteme neler yaptığını açıklamaları için dünyanın dört bir yanından önde gelen uzmanlar çağırmışlardı. Britanya’da acil durumlarda bazı kuralların ihlal edilebileceğini söyleyen bir yasa var — insanları kurtarmak için yanan bir binaya zorla girdiğinizde haneye tecavüzle suçlanmıyorsunuz örneğin. Ben ve hukuk ekibi bunun bir acil durum olduğunu savunmuşlardı: Gezegenin ateşe verilmesini önlemeye çalışıyorlardı. Jüriyi oluşturan on iki sıradan Britanyalı gerçekleri dinledikten sonra, Ben ve diğer aktivistler tüm suçlamalardan beraat etmişlerdi. Dünyanın dört bir yanında haber olan heyecan verici bir hikaye oldu bu. Dava sonrasında kömürün kazandığı kötü şöhret neticesinde Britanya hükümeti kömürle çalışan yeni elektrik santrallerinin yapımına ilişkin planların hepsinden vazgeçmiş, var olan santralleri de kapatmaya başlamıştı.”</em></p><p>Bu olayların gerçekleştiği dönemler(yani 2000&#39;lerin başları) ben de bir kömür işleme ve paketleme tesisinde çalışıyordum. Günde 500 ile 1000 ton arasında kömür işleyip paketliyor ve tırlara yüklüyorduk. Birden bire anlamsız sebepsiz bir şekilde kömür yasaklanacakmış dedikodusu çıkmıştı ortaya. Yani böyle bir şeyin olması için pek bir sebep yoktu, millet cayır cayır kömür yakıyordu. Talebi karşılayamadığımız dönemler de stokçular devreye giriyor ve fiyatlar karaborsaya düşüyordu. Büyük şirket patronları bir araya gelmiş ve vicdanlarının sesini dinleyip böyle ortak bir karar almış olamazlardı herhalde (: Ancak yıllar sonra bu hikayeyi duyduğumda artık anlamlı gelmişti bu dönem yaşanan gelişmeler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lW7sgLXmw0oh1xd149locw.jpeg" /><figcaption>Soldaki ben oluyorum. İş arkadaşım ile bir yandan çalışıp bir yandan ne olacak bu halimiz konusunu tartışırken.</figcaption></figure><p>Ben ve arkadaşlarının eylemleri sonrasında, ülkesindeki yıllık 70-100 milyon ton olan kömür tüketimi kısa bir süre içinde 1 milyon tonun altına inmiştir. 2024&#39;e kadar kömür tüketimini sıfırlamak amacıyla yasalar çıkarmış ve dönüşüm programları uygulamaya başlanmıştır. İngiltere’den başlayan bu akım önce Avrupa’ya ve ardından neredeyse tüm dünyaya yayıldı ve bugünlerdeyiz.</p><p>Bugün evimizde kömür sobası yerine doğalgaz sistemlerinin olmasını dolaylı yollardan da olsa Ben ve arkadaşlarına borçluyuz desem bu iddialı bir cümle olmaz herhalde.</p><p>Neresinden bakarsanız bakın muhteşem bir hikaye değil mi?</p><p>Bu hikayenin kahramanı Ben Stewart’ı kendime yakın buluyorum biraz. Benim <a href="https://play.google.com/store/books/details?id=TuHFEAAAQBAJ">Modern Anarşizm’</a>im de tıpkı Ben ve arkadaşlarının erişmek istedikleri hedef gibi günün şartlarına göre değerlendirildiğinde oldukça ütopik görünüyor. Benim de(henüz bir ekibim olmasa da) bir aksiyon planım var. Her ikimizin fikirleri de radikal devrimci olabilecek fikirler.</p><p>O yüzden, bir tarafım diyor ki; birkaç yüz yıl sonra seni fark edecekler ve fikirlerin sen olmasa da hayat bulacak, sıkma canını. Ama bir tarafım da diyor ki; Daha kısa bir süre önce bugünleri hayal dahi edemeyecek bir ortamdaydın ve en büyük hayalin düzgün maaşlı bir işe girmekti. Belli mi olur?</p><blockquote>Ancak benim hedef eşiğinin biraz daha yüksek olduğunu itiraf etmem gerekiyor. Ben ve arkadaşlarının hedefi kömürü yok etmek iken, Modern Anarşizm’in hedefi ise devletleri yok etmek.</blockquote><p>Yazı bu kadardı. Umarım keyif alarak okuduğunuz bir içerik olmuştur. Herkese iyi hafta sonları.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ae30a3303efa" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>