<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Atilla Aydın on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Atilla Aydın on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@sibervatandas?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*bGY7YkgX1DB2O6DqjqV5pQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Atilla Aydın on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 16:34:23 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@sibervatandas/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Hack the Korona: Sivil İnisiyatifler, Devletler ile Uluslararası Kuruluşların Çevik ve Yenilikçi…]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/hack-the-korona-sivil-i%CC%87nisiyatifler-devletler-ile-uluslararas%C4%B1-kurulu%C5%9Flar%C4%B1n-%C3%A7evik-ve-yenilik%C3%A7i-cb405688abd2?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cb405688abd2</guid>
            <category><![CDATA[korona]]></category>
            <category><![CDATA[agile]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[devlet]]></category>
            <category><![CDATA[yenilik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 14 May 2020 14:52:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-15T10:55:56.096Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Hack the Korona: Sivil İnisiyatifler, Devletler ile Uluslararası Kuruluşların Çevik ve Yenilikçi Umut Aşıları</strong></h3><p>“<em>Umut uyanık insanın rüyasıdır.</em>” <strong>Aristoteles</strong></p><p>Bilgi çağının ilk yıkıcı pandemisi ile karşı karşıyayız… Eş zamanlı olarak en yerelinden dünyanın uzak köşelerine kadar zor günlerden geçiyoruz. Afrikalı çocuk, İngiliz siyasetçi, Amerikalı ünlü, Türk profesör, Japon komedyen, İranlı doktor… Haliyle dertlerimiz de mücadelemiz de sınırları aşıyor. Yine de ne mutludur ki ülkemizde ve dünyada milyonlarca uyanık insan, sağlıklı hayaller görüyor.</p><p>18 Nisan gecesi; Dünya Sağlık Örgütü’nün Global Citizen inisiyatifi ile organize ettiği “One World: Together At Home” etkinliğinde dünya vatandaşı olduğumuzu hissetmek de 23 Nisan akşamı; genci yaşlısı balkonlarda İstiklal Marşı söylerken, Türk vatandaşı olduğumuzu bilmek de bizleri umutlandırdı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*z9936HRgGyXXdTktZSguLA.png" /><figcaption>23 Nisan Ulusal Egemenlik gününde, Türk Hava Yolları’nın Türkiye üzerinde çizdiği ay yıldız</figcaption></figure><p>Diğer taraftan, yenilik peşinde koşan hayalperestler de var. Yüreğimize su serpiyorlar. Kitleler kendi aralarında organize oluyor. Son haftalarda dünya çapında sürekli bir hackhaton haberleri okuyorum (takım halinde, 48–72 saatlik yoğun beyin fırtınaları eşliğinde yürütülen fikir ve prototip çalışmaları). Üç boyutlu yazıcılar ile hızlı üretimler başladı. Girişimciler -iyi anlamda- ayaklandı. Daha da umutlanıyorum. Lakin sizi bilmem de “kim, ne yapıyor” derken benim kafam epey karıştı.</p><p>Hafta sonu sokağa çıkmayıp bu konuyu bir araştırayım da stresim azalsın dedim. Önce dünyadan örneklerle sonra da Türkiye’deki durumu paylaşarak bir değerlendirme yapmak isterim.</p><p>Öncelikle bir konuya netlik kazandırmak lazım. Kriz yönetimi döneminde alınan aksiyonlar ikiye ayrılıyor:</p><ul><li>1. grupta yer alanlar: mevcut destek, proje vb. faaliyetler ile ekonomik ve toplumsal hayata gösterilen idari ve finansal kolaylıklar. Örneğin kredi borçlarının ötelenmesi, eğitimin uzaktan devamı, sosyal güvenlik teşvikleri, esnek çalışma düzenlemeleri, farklı başvuru sürelerinin uzatılması vb.</li><li>2. grupta ise yüzleştiğimiz yıkıcı probleme karşı başlatılan ve ivedilik arz eden çözüm odaklı destek, hibe ve sponsorluk faaliyetleri. Örneğin dezenfektan, ventilatör, maske üretiminin artırılması, aşı çalışmaları, hasta takip sistemleri, yardım organizasyonları vb.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_VVVeNVr6seYYJcFYPXrCA.png" /></figure><p>Devletler; kamu düzenini sağlayan, yetkilendirilmiş en büyük otoritedir. Dolayısıyla hem 1. hem de 2. grup faaliyetlerde bulunması beklenmekte. Hepimiz çözüme odaklanıyoruz ama 1. gruptaki tedbirlerin kamu yönetimine getirdiği iş yükü ve önemi oldukça yüksektir. <strong>Her iki grupta da çeviklik ve dijitalleşmenin ayrı ayrı önemi söz konusu</strong>. Burada 2. grup faaliyetlere yoğunlaştım. Çünkü <strong>yenilik</strong> (innovation) çözüm arayışımızda çok daha ön planda. <strong>Umudu bu aksiyonlar nispetinde yeşertiyoruz.</strong></p><p><strong>Özünde üç farklı açılım söz konusu:</strong></p><ul><li>Girişimcilik ekosisteminin öncülük ettiği faaliyetler</li><li>Hükümet güdümlü olarak ülke düzeyinde gerçekleştirilen faaliyetler</li><li>Uluslararası kuruluş merkezli aksiyonlar</li></ul><p>Bu yapılar arasında da bir sürü paydaş ilişkisi mevcut. Unutulmaması gerekir ki küresel etkilerin söz konusu olduğu bir dönemdeyiz.<strong> </strong>Aşağıda, bu aksiyonları örneklemeye çalıştım. (<em>Kronoloji koymaya da çalıştığım için biraz uzun olacak. Hızlı geçebilirsiniz.</em>)</p><p><strong>Girişimcilik ekosisteminin öncülük ettiği faaliyetlerde genel olarak hackathonlar yapılmakta</strong>. Kimisi ülke ölçeğinde iken küresel çağrılar da söz konusu. Burada ön plana çıkan kavramlar: gönüllülük, açık kaynak, prototip.</p><ul><li><strong>13-15 Mart</strong> — <a href="https://garage48.org/">Garage48</a> platformu ve <a href="https://accelerateestonia.ee/en/">Accelerate Estonia</a> moderasyonunda Estonya’nın yeni nesil girişimci ekosisteminin tamamının iş birliğiyle <a href="https://garage48.org/events/hack-the-crisis">Hack the Crisis</a>” (HtC) düzenlendi.</li><li><strong>2 Nisan</strong> — İsrail de 40 kişilik bir takım AmboVent-1690–108 isimli bir <a href="https://nocamels.com/2020/04/israeli-hack-covid19-ventilators/">açık kaynak kodlu ventilatör geliştirdi</a> ve tüm haklarını <a href="https://github.com/AmboVent-1690-108/AmboVent">GitHub üzerinden</a> ücretsiz olarak dünyaya açtı.</li><li><strong>7 Nisan — </strong>Bilim insanları ve avukatlardan oluşan Open COVID Coalition isimli uluslararası grubun ön ayak olduğu “<a href="https://opencovidpledge.org/">Open COVID Pledge</a>” oluşturuldu. Bu taahhüt ile organizasyonlar, Covid-19 ile mücadele için fikri mülkiyet haklarını ücretsiz kullandırmayı, kamuya açık şekilde beyan etmektedirler.</li><li><strong>9-12 Nisan </strong>— Estonya merkezli HtC’den sonra aynı ekibin merkezde yer aldığı ama küresel çapta bir organizasyon olan <a href="https://theglobalhack.com/">Global Hack</a> düzenlendi. Şu ana kadar takip ettiklerim arasında en profesyonel çalışmaydı. 12 zorluk başlığında 98 ülkeden 12 binden fazla katılımcı ile 500 proje <a href="https://theglobalhack.com/results">prototiplendi</a>. Birinci olan projelerden SunCrafter’in tanıtım videosunu <a href="https://www.youtube.com/watch?v=8172hcxn724&amp;feature=youtu.be">linkten</a> izleyebilirsiniz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ztokEZMenC-jkZW3U43JTg.png" /><figcaption>Kaynak: <a href="https://theglobalhack.com/">https://theglobalhack.com/</a></figcaption></figure><ul><li><strong>10-12 Nisan </strong>— Azerbaycan’da <a href="https://mincom.gov.az/az/view/news/878/azerbaycanin-evde-qal-devizine-destek-meqsedli-ilk-qlobal-virtual-hackathonunda-teqdim-olunmush-heller">Ulaştırma, Haberleşme ve Yüksek Teknolojiler Bakanlığı</a>, <a href="https://medium.com/@azerbaijan.undp/wanted-tekkieheroes-6e8ac2963dc9">UNDP</a> ve <a href="https://sup.az/">SUP.VC</a> iş birliğinde küresel ölçekli <a href="https://www.hackcov19.com/">Hack Covid-19</a> hackathonu gerçekleştirildi. 40 ülkeden 600 başvuru söz konusuydu.</li></ul><p>Genel durumu görmek için şu listelere bakabilirsiniz:</p><ul><li><strong>Garage48</strong> platformu ile <a href="https://garage48.org/hackthecrisis">farklı ülkelerde gerçekleşen 67 “Hack the Crisis” etkinliği</a> söz konusu</li><li><strong>Devpost</strong> üzerinde de bir liste <a href="https://devpost.com/hackathons">söz konusu</a>.</li><li><strong>Guuana</strong> platformu üzerindeki <a href="https://www.guaana.com/challenges">hackhathonlar</a>.</li><li><strong>Bemyapp</strong> platformu üzerindeki <a href="https://www.bemyapp.com/events/">hackathonlar</a>.</li></ul><p><strong>Ülke düzeyinde faaliyetler ise</strong> araştırma ve geliştirme faaliyetlerini kanalize etme, hackathon, farkındalık platformları oluşturma, dijital uygulamalar, ekosistemi güçlendirme gibi bir yelpazede yer almaktadır. Ön plana çıkan kavramlar: toplumsal dayanışma, kamu düzeni, temas izleme, umut. Bazı örnekler;</p><ul><li><strong>18 Mart </strong>—<strong> </strong>İrlanda, özel şirket işbirliği ile uzaktan ilk müdahale ve genel hekimlik için “<a href="https://medium.com/eirecare.com">eirecare.com</a>” isimli çevrimiçi portalı ve mobil uygulamaları kullanıma açtı.</li><li><strong>20 Mart </strong>—<strong> </strong>Singapur, salgınla mücadele için mahremiyet güvenceli olan “<a href="https://www.tracetogether.gov.sg/">TraceTogether</a>” mobil uygulamasını kullanıma açtı. Açık kaynak olarak paylaşılan “<a href="https://bluetrace.io/">BlueTrace</a>” protokolü ile hem şeffaflığı artırdı hem de diğer ülkelere destek oldu.</li><li><strong>24 Mart </strong>— Brezilya, dünyada ilk kez tüm süreçleriyle parlamento oturumunun sanal olarak gerçekleştirilmesine izin veren düzenlemeleri yaptı ve oturumu <a href="https://www.senado.leg.br/senado/hotsites/sdr/index_eng.html">gerçekleştirdi</a>.</li><li><strong>25 Mart </strong>— İsviçre Hükümetinin sponsorluğunda ve HackZurich ile ETH Zürich organizasyonunda <a href="https://www.codevscovid19.org/">#CodeVsCOVID19</a> isimli 72 saatlik çevrimiçi hackathon düzenlendi.</li><li><strong>25 Mart </strong>— Portekiz, salgın döneminde ulusal ve yerel düzeyde gönüllü olmak isteyenler arasında koordinasyonu artırmak için <a href="https://www.cases.pt/voluntariado/covid-19/">cases.pt</a> isimli dijital platformu kullanıma soktu.</li><li><strong>29 Mart </strong>—<strong> </strong>Avustralya Federal Hükümeti, güncel durumun takip edilmesi ve bildirimler için “Coronavirus Australia” isimli <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=au.gov.health.covid19">mobil uygulamayı</a> ve <a href="https://api.whatsapp.com/send?phone=61400253787&amp;text=To+learn+more+about+COVID-19+in+Australia%2C+press+the+send+button+%E2%86%92&amp;source&amp;data&amp;_fb_noscript=1">WhatsApp kanalını</a> kullanıma soktu.<strong> </strong>Yaklaşık bir ay sonra da “<a href="https://covidsafe.gov.au/">COVIDSafe</a>” isimli mobile temas izleme uygulamasını devreye aldılar.</li><li><strong>6 Nisan</strong> — Azerbaycan Ulaştırma, Haberleşme ve Yüksek Teknolojiler Bakanlığı ile UNDP iş birliği ile “<a href="https://evdeqal.az/index/">evdeqal.az</a>” isimli tek durak dijital portali hayata geçirdi.</li><li><strong>7 Nisan </strong>— Alman Fedaral Hükümetine bağlı Robert Koch Institut bireylerin bileklik, saat vb. farklı akıllı egzersiz ekipmanlarından dijital veri bağışlayabilecekleri “<a href="https://corona-datenspende.de/">Corona-Datespende</a>” portal ve mobil uygulamaları kullanıma açtı.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*etr2WCU9RmqdE7kfNtJR1w.png" /><figcaption>Kaynak: <a href="https://evdeqal.az/">https://evdeqal.az/</a></figcaption></figure><p><strong>Ayrıca:</strong></p><ul><li>Estonya, kriz yönetimini bilgilendirmesi için “kriz” isimli müstakil <a href="https://www.kriis.ee/en">bir site</a> oluşturmuş. Ayrıca, Dış İşleri Bakanlığı “<a href="https://vm.ee/en/hacking-crisis">Hacking the Crisis</a>” isimli sayfa altında aldıkları önlemleri listelemişler.</li><li>Singapur, ulusal portal altıda <a href="https://www.gov.sg/features/covid-19">Covid-19</a> başlığı açtı. Konu hakkındaki tüm güncellemeleri buradan paylaşmaktadır.</li><li>Avustralya’nın <a href="https://www.australia.gov.au/">ulusal portalı</a> koronavirüs ile mücadele doğrultusunda yeniden yapılandırıldı.</li><li>Astana Kamu Hizmetleri Merkezi, Covid-19’a karşı <a href="https://www.astanacivilservicehub.org/coviddocs?page=2#content-start">ortak inovasyon ve en iyi uygulamalar sayfası</a> açarak farklı ülke tecrübelerini paylaşmaya başladı.</li><li>Wikipedia’da, güncel durum ve ülkelerin geliştirdikleri uygulamalar için “<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/COVID-19_apps">COVID-19 apps</a>” başlığı altında, geniş bir liste paylaşılmış.</li></ul><p><strong>Uluslararası kuruluşlar merkezli aksiyonlar ise</strong> sivil inisiyatiflerin harekete geçirilmesi, Ar-Ge destekleri, toplumsal bilgilendirme, hackathon, ülke mücadeleleri arasında köprü kurma, küresel farkındalık oluşturma gibi geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Ön plana çıkan kavramlar: farkındalık, iş birliği, kolektif müdahale. Bazı örnekler;</p><ul><li><strong>30 Ocak </strong>—<strong> </strong>Avrupa Komisyonu, pandeminin resmileşmesinin hemen ardından araştırma projeleri için <a href="https://ec.europa.eu/info/news/coronavirus-eu-mobilises-eur10-million-for-research-2020-jan-31_en">ilk acil çağrısına çıktı</a>. Devamında birçok farklı çağrı söz konusu oldu. İlgili faaliyet ve çağrılar için şu sitelere bakabilirsiniz: <a href="https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/covid-19">ERA corona platform</a>, <a href="https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/research-area/health-research-and-innovation/coronavirus-research-and-innovation_en">Coronavirus research and innovation</a></li><li><strong>20 Mart</strong> — OECD’nin OPSI grubu <a href="https://oecd-opsi.org/call-for-innovative-government-solutions-to-covid-19/">İnovatif Kamu Yönetimi Çözümleri</a> başlığı altında fikirleri derlemeye başladı. <a href="https://bit.ly/COVID19-govresponses">Google Sheet üzerinde herkese açık tutulan listeye</a> şu ana kadar 186 kayıt olmuş.</li><li><strong>24 Mart-4 Nisan</strong> — Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), büyük teknoloji şirketlerinin desteğiyle Devpost platformu koordinasyonunda “<a href="https://covid-global-hackathon.devpost.com/">#BuildforCOVID19 Global Online Hackathon</a>” yapıldı. 18,000’in üstünde katılımcı, 175 ülke ve 1560 projenin yarıştığı hackathonda <a href="https://covidglobalhackathon.com/">89 proje ön plana çıktı</a>.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ym8WBJa7sdo58eM-_nGL0A.png" /><figcaption>Kaynak: <a href="https://africavsvirus.com/">https://africavsvirus.com/</a></figcaption></figure><ul><li><strong>1 Nisan</strong> — DSÖ Afrika masası, Afrika çapında <a href="https://www.afro.who.int/news/who-africa-holds-first-hackathon-covid-19">ilk hackathonu düzenledi.</a></li><li><strong>15 Nisan </strong>— Avrupa Komisyonu, Avrupanın koronavirüs salgınını sınırlama önlemleri içeren yol haritasını <a href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_652">yayımladı</a>.</li><li><strong>17-19 Nisan</strong> — Afrika Kalkınma Bankası 72 saatlik <a href="https://africavsvirus.com/">#AfricaVsVirus Challange Ideathon</a>’u düzenledi.</li><li><strong>24-26 Nisan</strong> — Avrupa Komisyonu, Avrupa çağında <a href="https://euvsvirus.org/">EUvsVirus</a> hackathon’u düzenledi. Sağlık, iş sürekliliği, sosyal dayanışma, uzaktan çalışma, dijital finansa ve diğer kategorisinde 6 zorluk tanımlanmış. 2160 çözümden <a href="https://www.euvsvirus.org/results/">117 tanesi</a> en iyiler olarak öne çıktı. Destek verenler arasında bizden Atölye ve Coronathon Türkiye de vardı. 22–25 Mayıs arasında da ihtiyaçları mevcut kaynaklar ile eşleştirmek için <a href="https://www.euvsvirus.org/nextsteps/">Machathon</a> yapacaklar.</li><li><strong>24-26 Nisan </strong>— UNESCO, özel sektör ve STK paydaşlarıyla birlikte, <a href="https://en.unesco.org/events/codethecurve-hackathon">CodeTheCurve</a> isimli hackhaton düzenledi. Üç zorluk teması söz konusuydu: sürekli eğitime erişim, bilgi &amp; veri yönetimi ve Covid-19 ile ilgili sağlık ve sosyal sorunlar.</li></ul><p><strong>Ayrıca:</strong></p><ul><li>BM çatısı altındaki organizasyonların salgına karşı aldıkları aksiyonları içeren bir <a href="https://www.un.org/en/coronavirus/information-un-system">sayfa mevcut</a>.</li><li>OECD, alınabilecek tedbirleri politika yapıcılara tek yerden sunabilmek için <a href="https://www.oecd.org/coronavirus/en/">müstakil bir sayfa</a> açtı. OPSI de Google Sheet’i bir adım ileriye taşıyarak, <a href="https://oecd-opsi.org/covid-response/">Innovative Response Tracker</a> sayfası açtı.</li><li>Avrupa Komisyonu, salgına müdahale kapsamında aldığı tedbirleri içeren <a href="https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/health/coronavirus-response_en">müstakil bir sayfa</a> oluşturdu. Ayrıca, joinup platformu altında <a href="https://joinup.ec.europa.eu/collection/digital-response-covid-19/about">Digital Response to COVID-19</a> veri tabanı oluşturdu. Burada başta açık kaynaklı çözümler olmak üzere, krizle mücadelede yararlı olabilecek tüm içeriği derlemekteler. Sağlık Sisteminde <a href="https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/join-ai-robotics-vs-covid-19-initiative-european-ai-alliance">YZ ve Robotik için çağrılarını uzattılar</a> ve bir ortak paylaşım platformu oluşturdular.</li><li>EURADA (Avrupa Kalkınma Ajansları Birliği), Avrupa çapında yürürlüğe giren ekonomik müdahaleler hakkında daha fazla bilgi bulabileceğimiz bir <a href="http://www.eurada.org/covid-19/">sayfa</a> hazırlamış.</li><li>Dünya Bankası, ITU, GSMA ve Dünya Ekonomik Forumu <a href="https://www.worldbank.org/en/news/statement/2020/04/21/the-world-bank-wef-gsma-and-itu-mobilized-in-the-fight-against-covid-19">müşterek eylem planı</a> yayımladılar.</li><li>Dünya Ekonomik Forumu <a href="https://www.weforum.org/covid-action-platform">Covid Eylem Platformu</a> adı altında zengin bir kaynak havuzu oluşturdu.</li></ul><p><strong>Peki Türkiye’de neler oluyor?</strong></p><ul><li><strong>19 Mart </strong>—<strong> </strong>Kriz dönemine girdiğimizde <strong>yenilikçi çözümler anlamında</strong> bizde kamu yönetimi dışında ilk <strong>organize reaksiyon</strong> veren, bir sivil inisiyatif olarak öncelikle Twitter duyurusuyla başlatılan “<a href="https://www.3boyutludestek.org/">3BoyutluDestek</a>” hareketi oldu. Büyüyerek devam eden kolektif üretim hareketi sayesinde bazı kritik medikal parçalar Türkiye çapındaki 3D üretim laboratuvarlarında 3D yazıcılarla üretilip ihtiyacı olan hastane, sağlık kuruluşu ya da kişilere ulaştırılmakta.</li><li><strong>21-22 Mart</strong> — Farklı çözüm arayışı içerisindeki kitlelerin sesine kulak veren ilk yerli hackathon, bir sivil inisiyatif olarak başlatılan <a href="https://coronathonturkiye.com/">Coronathon Türkiye</a> oldu. Hackathon hafta sonu 1000’e yakın katılımcı ile tamamen sanal ortamda yapıldı. Kabına sığmayan bu çevik organizasyon ile <strong>kurumlar ve kişiler üstü gönüllü bir organizasyon</strong> başarıyla gerçekleştirildi. Paydaşlar arasında maşallah her alandan temsilci var: Teknoparklar, STK, sosyal ve ticari girişimler, odalar, borsalar, kalkınma ajansları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı… TÜBİTAK da bu projelere destek olacağını ifade etmiş. İnisiyatifin merkezinde yer alan aktörlerden Dr. Oğuzhan Aygören süreci ve hedefleri <a href="https://www.sivilsayfalar.org/2020/04/13/coronathon-turkiye-kuresel-capta-cikti-uretebilen-cok-paydasli-ve-surdurulebilir-platform/">gayet güzel anlatmış</a>.</li><li><strong>23 Mart </strong>— Sabancı Üniversitesi Nanoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUNUM) oluşan ihtiyaçların karşılanabilmesine yardımcı olmak üzere kitlesel kaynak kullanımı ile “<a href="https://co-sunum.net/covid19/">COVİD-19-TR Yetkinlik Haritası</a>”nı oluşturdu. İlk hali bir excel belgesi olan liste şu an müstakil bir platform haline gelmiş. Çok da güzel olmuş.</li><li><strong>27-29 Mart</strong> — Hafta sonu <a href="https://atolye.io/tr/etkinlik/hack-the-crisis-turkey/">ATÖLTE</a> ve <a href="https://imece.com/">imece</a>’nin koordinasyonunda <a href="https://www.facebook.com/events/683806155695529/">Hack the Crisis Turkey</a> gerçekleştirildi. Sonuçlara dair bilgi göremedim.</li><li><strong>11-12 Nisan</strong> — Habitat Derneği ve Türkiye Vodafone Vakfı, Türkiye’nin 14–17 yaş arası genç beyinlerini, bugünün çözümlerini ve yarının önlemlerini bulabilmeleri için <a href="https://habitatdernegi.org/yarini-kodlayanlar-online-covideathon/">Yarını Kodlayanlar Online Covideathon</a>’unu yaptılar. 339 liseli gencin katıldığı etkinliğin hikayesi için Youtube videosunu <a href="https://www.youtube.com/watch?v=cJRelWCgAOU">izleyebilirsiniz</a>.</li><li><strong>27 Nisan-15 Mayıs </strong>— Birçok önemli paydaşın yer aldığı ve Bülent Gümüş ile Ahmet Çubukçu’nun koordinatörlük yaptığı <a href="https://tr-covid19.com/">Türkiye Covid19 Ortak Akıl Platformu</a>, 3 haftalık bir girişim hızlandırma programı düzenledi. <strong>Benzerlerinden ayıran bir özgünlüğü, program dahilinde alanının uzmanları tarafından çevrimiçi eğitim ve webinarlar düzenlenmesiydi. </strong>Farklı başlıklarda kazanan en iyi 20 projeye sunulan maddi ve ayni destekler ile süreç tamamlandı. Yatırımcı görüşmeleri ve platformun yeni temalar ile devamı öngörülmekte.</li><li><strong>15–17 Mayıs </strong>—<strong> </strong>Arçelik’in düzenleyiciliği ve Atölte organizasyonu ile “<a href="https://hackthenormal.com/">Hack the Normal</a>” hackathonu düzenleniyor. Özellikle, girişimcilik ekosisteminden farklı paydaşlar da söz konusu.</li></ul><p>Ayrıca;</p><ul><li><a href="https://baslangicnoktasi.org/">Başlangıç Noktası</a> sosyal girişimi <a href="https://baslangicnoktasi.org/baslangic-noktasi-turkiye-covid-19-calismalari-agi/">Türkiye Covid-19 Çalışmaları Ağı</a> oluşturdu ve halen güncellenmekte.</li><li>Girişim ekosisteminde önemi işlere imza atan <a href="https://startups.watch/">startups.watch</a> ve <a href="https://www.patenteffect.com/">pattenteffect</a> şirketleri iş birliğinde “<a href="https://twitter.com/startups_watch/status/1255831603072372736">Coronavirus ile Savaşanlar Ekosistem Haritası</a>” (Draft v0.5) hazırlandı ve güncellenmekte. Girişim önerileriniz için <a href="https://t.co/6QdIEjmall?amp=1">https://bit.ly/corona-harita</a>. Bu efor, yeni paydaşlar ile birlikte <a href="https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd_bAS0ArusUoJUnAfXLUYs0PlPTEFHVUrLsPRNxA0yzBR9GA/viewform">22 Mayıs tarihinde düzenlenecek</a> bir “demo günü” etkinliğine evrildi.</li><li>Teknokentler de Covid-19 ile mücadelede bünyelerindeki şirketleri bir program altında koordine etmeye ya da bilinirliklerini artırmaya çalışıyorlar. Örnek; <a href="https://www.ariteknokent.com.tr/tr/cagrilar/fightcovid19">ITÜ Arı Teknolokent FightCOVID19</a>, <a href="http://odtuteknokent.com.tr/tr/haber/covid-19-tanisi-icin-molekuler-testler-60-dakikadan-daha-kisa-surede-yapilabilecek">ODTÜ Teknokent</a>, <a href="https://www.teknoparkistanbul.com.tr/haberler/teknopark-istanbul-firmalari-koronavirus-ile-mucedelede-ar-ge-calismalari-yurutuyor">Teknopark İstanbul</a>.</li></ul><p>Hemen aynı günlerde resmi organlardan da hibe, destek, sponsorluk konuları gündeme geldi. Bu konuda epey atak davranıldığını gözlemliyorum. Ayrıca sadece Covid-19 ile mücadele kapsamında geliştirilen dijital uygulamalar da mevcut.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oQeDPi320CuAvAM4KZxj7Q.png" /><figcaption>Kaynak: <a href="https://covid19.tubitak.gov.tr/">https://covid19.tubitak.gov.tr/</a></figcaption></figure><ul><li><strong>22 Mart — </strong>Hizmete giren <a href="https://www.icisleri.gov.tr/65-yas-ustu-vatandaslarimizin-ihtiyaclari-vefa-sosyal-destek-gruplari-tarafindan-karsilaniyor">VEFA Sosyal Destek Gruplarını </a>duymuşsunuzdur. Sokağa çıkma kısıtlaması olan 65 yaş üstü ve kronik rahatsızlığı olanların ihtiyaçları gideriliyor. Bu sistem özetle, 112, 155 ve 156 dahil her türlü çağrı merkezine düşen talepleri merkezi olarak toplamakta. <strong>İhtiyaç unutulmamakta</strong>. Daha sonra, kaymakamlıklar koordinasyonunda çözüme ulaştırmakta.</li><li><strong>25 Mart</strong> — TÜBİTAK maksimum 9 aylık “<a href="https://tubitak.gov.tr/sites/default/files/18842/1507-cagri_duyurusu-covid19-ile-mucadele.pdf">1507-KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı</a>” isimli COVID-19 ile mücadeleye yönelik çağrıya çıktı. 2 Nisan’a kadar açık kalan çağrıya <a href="https://covid19.tubitak.gov.tr/duyurular/covid-19-ile-mucadele-cagrisina-buyuk-ilgi-1-haftada-444-basvuru-gerceklesti">444 proje başvurusu oldu</a>.</li><li><strong>25 Mart </strong>—<strong> </strong>KOSGEB, <a href="https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/destekdetay/6443/kobi-teknoyatirim-kobi-teknolojik-urun-yatirim-destek-programi">KOBİ Teknoyatırım Destek Programı</a> kapsamında, salgın riskinin ortadan kalktığı döneme kadar geçerli olacak şekilde, ürün listesine <a href="https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/7442/koronavirus-covid19-salginindan-korunmak-uzere-alinan-tedbirler-kapsaminda-uretilecek-urunlere-destek-veriyoruz">yeni ürünler ekledi</a>.</li><li><strong>25 Mart </strong>— Girişimci <strong>Biosys</strong> firmasının BioVent ürünü için büyük firmalar Arçelik, Aselsan ve Baykar Makine destekleriyle kâr amacı gütmeden seri üretime alma çalışması başladı. Bir özel sektör inisiyatifi olan yerli ventilatör üretiminin <strong>ilk 100 adetlik teslimatı 20 Nisan</strong>’da halka duyuruldu. Bu kapsamda, alt bileşenlerine kadar tasarım iyileştirildi, yerlileştirildi ve endüstrileştrildi. Kamu tarafında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı her türlü kolaylaştırıcı desteği sağladı. Mayıs ayı sonuna kadar 5000 adetlik üretim <a href="https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/bakan-varank-yerli-solunum-cihazi-teslimatinda-konustu-insallah-mayis-sonuna-kadar-bes-bin-cihaz-uretilmis-olacak/1811431">hedeflenmekte</a>.</li><li><strong>31 Mart </strong>— Türkiye genelindeki 26 Kalkınma Ajansı eş zamanlı olarak “Kovid-19 ile Mücadele ve Dayanıklılık Programı” başlattılar. Her ajansın sayfasında bilgi var. <a href="https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/covid19detay/13/kalkinma-ajanslari-kovid19la-mucadelede-3-asamali-plan">Topluca görmek için.</a> <strong>Son başvuru 30 Nisan’dı</strong>. Ayrıca ajanslar, salgın sonrası etkiyi azaltma için bölgesel raporlamalar yapacaklar.</li><li><strong>8 Nisan</strong> — TÜBİTAK, <a href="https://tubitak.gov.tr/tr/burslar/doktora-sonrasi/arastirma-burs-programlari/icerik-2247-c-stajyer-arastirmaci-burs-programi-star">Stajyer Araştırmacı (STAR) Burs Programı başlattı</a>. Virüsün teşhis ve tedavisine yönelik araştırma projelerinde görev alan/alacak, Türkiye’de lisans, tezli yüksek lisans ve doktora öğrenimi gören öğrenciler ile doktora sonrası araştırmacılar desteklenecek. 300 kişi destek onayı almış.</li><li><strong>8 Nisan </strong>— Sağlık Bakanlığı’nın BTK koordinasyonunda operatörler ile geliştirdiği “<a href="https://www.iletisim.gov.tr/turkce/duyurular/detay/kovid-19a-karsi-pandemi-izolasyon-takip-projesi-gelistirildi">Pandemi İzolasyon Takip Projesi</a>” hayata geçirildi. Buna göre karantina altında olması gereken kişiler ve kronik hastalar, “<strong>cep telefonlarını yanlarında taşıyorsa</strong>” konum bilgisine göre takip ve ikaz ediliyor.</li><li><strong>18 Nisan </strong>— Sağlık Bakanlığı’nın son haliyle hizmete sunduğu “<a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gov.saglik.hayatevesigar&amp;gl=TR">Hayat Eve Sığar</a>” isimli mobil uygulama ile vatandaşlar, harita üzerinde yaşadığı bölgenin risk durumunu anlık olarak görebiliyor. Sistem, izin vermek koşuluyla, konum ve bluetooth verisi ile çalışmakta. Aile boyu çalışabilen uygulama aynı zamanda güncel duyurularda yapmakta. Sık sık güncellenmekte. En son karekod ile güvenli alan ve maske talep et özellikleri gelmişti. Bakanlığın sayfasında uygulamaya yönlendirme olmaması biraz garip olmamış mı?</li><li><strong>19 Nisan </strong>— TÜBİTAK maksimum 6 aylık “<a href="https://tubitak.gov.tr/tr/destekler/akademik/ulusal-destek-programlari/1001/icerik-covid-19-sobag-cagrisi">COVID-19 ve Toplum: Salgının Sosyal, Beşerî ve Ekonomik Etkileri, Sorunlar ve Çözümler</a>” isimli 1001 proje çağrısına çıktı. Bu çağrı, bizleri bekleyen olası sorunlara hazırlığın önemini işaret ediyor.</li></ul><p>Ayrıca;</p><ul><li>Sağlık Bakanlığının <a href="https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/">https://covid19bilgi.saglik.gov.tr</a> sitesi sağlık emekçileri için kılavuzlar, Bilim Kurulu kararları ve genel vatandaş farkındalığına yönelik içerik sunmakta.</li><li>TÜBİTAK’ın <a href="https://covid19.tubitak.gov.tr/">https://covid19.tubitak.gov.tr/</a> sitesi bilimsel çalışmalar ve Ar-Ge odaklı paylaşımlar ile oldukça güncel. Uluslararası proje çağrıları da var. Bakmaya değer. Ayıca aşı konusunda çok ciddi projeler hızla devam ediyor.</li><li>KOSGEB’in, Covid-19 kapsamındaki diğer (idari ve finansal tedbirler) kamu destekleri için hazırladığı <a href="https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/covid19/6394/covid19-kapsaminda-kamu-destekleri">bir liste var</a>. Söylemeden edemeyeceğim bunun başka yerde daha görünür olması iyi olmaz mıydı?</li><li>Görüyorum ki kamu kurumları ve özelde “covid19.” alt alan-adı ile kamuyu aydınlatma eğilimi söz konusu. Örnek: <a href="https://covid19.tofas.com.tr/#/main">Tofaş</a>, <a href="https://covid19.yok.gov.tr/AnaSayfa">YÖK</a>.</li></ul><p><strong>Genel bir değerlendirme yapacak olursam;</strong></p><p><strong>Yeniliği çevik olarak gerçekleştirmek, başta girişim ekosistemi olmak üzere tüm tarafların en büyük motivasyonu olmuş durumda</strong>. Mart ayından günümüze, hackathon vb. etkinlikler çok popüler oldu. Güzel de oldu. Yine de bu organizasyonların en önemli fonksiyonu, topluma ve gençlere umut aşılamak. Biz de varız demelerine fırsat tanımak. Diğer taraftan, içinde bulunduğumuz <strong>kriz döneminde, ülkeler, girişimcilik mekanizmalarının olgunluğu kadar artı değer yaratabilir.</strong> Yeniliği kovalarken mevcudun doğru aktörleri ve ağlarını da muhafaza edebilmektir asıl zor olan. Yeni nesil dijital teknolojiler ve hizmetler ön planda olsa da biyomedikal ekipmanlar, aşı üretimi, test kiti vb. dijital teknolojilerden dolaylı olarak yararlanan alanlar, salgınla mücadelede kritik öneme sahip. En başta tanımladığım pandemi dönemi 1. ve 2. grup aksiyonları arasında girişimcilik ekosistemi için doğru dengeyi yakalamak elzem.<strong> Umudu yeşertirken ocakları söndürmemeliyiz.</strong> Aksi taktirde hevesler ve birçok girişim bu ekonomik çalkantıda sabun köpüğü gibi sönümlenecek…</p><p><strong>Son 10 yıldır dijitalleşme, yenilik ve çeviklik konuları çok önem kazanmıştı</strong>. Ancak fark ettiğim bir husus var: Bu başlıklarda belirli bir pratiğe ve kültüre sahip olan ülkeler çok daha sistematik gidiyorlar. Türkiye olarak gayet çeviğiz ve uyum kabiliyetimiz yüksek maşallah. Kamu kurumları, STK, akademi, özel sektör… Hızlı aksiyon alınıyor. Gözlemlediğim sıkıntı daha ziyade dijital ve yenilik kültürünün ülkemizde henüz yeterince gelişmemiş olması. Bizde bu işler, maalesef arzu ettiğimiz kadar tüm kesimlerin katılımıyla, “<strong>açık yenilik</strong>” kültürü ile de gitmiyor. Hem Türkiye’de hem de dünyada <strong>girişimcilik ekosistemi</strong>, <strong>kolektif zekâ</strong>, <strong>kamu yararı</strong>, <strong>iş sürekliliği/elastikiyet, Ür-Ge</strong>, <strong>veri-esaslı politikalar</strong> ve <strong>kamu sektörü yeniliği</strong> bence bu dönemin yükselen kavramları. Diğer yandan, dijital devlet alanında daha yetkin ülkelerin, krizi daha iyi yönettiğine dair emarelerim artıyor. Tersi örnekler de var. Bunu ayrıca irdeleyeceğim.</p><p><strong>Devletlerin, sivil inisiyatifler ve uluslararası kuruluşlara göre çok daha yoğun bir gündemi var. </strong>Hükümetlerin, ulusal bir orkestra şefi gibi, krizi yönetme ve aksiyon alabilme becerisi diğer yapılardan alınabilecek faydayı da belirliyor. Mesela, İngiltere ve ABD’nin çok güçlü girişim ekosistemleri ve uluslararası kuruluşlar ile güçlü bağları var ama pandemi krizini yönetmede pek de başarılı oldukları söylenmiyor. Türkiye’nin, süreci görece iyi ya da kötü yönettiğine dair yurtdışı kaynaklı birçok değerlendirme <a href="https://www.ft.com/coronavirus-latest">okuyoruz</a>. Eldeki veriler ve derlediğim bilgiler ışığında, hatalara rağmen, başarılı bir süreç takip edildiğini düşünüyorum. Ancak, özellikle yeniliklerimiz ve çevikliğimiz konusunda daha iyi bilgilendirme yapmak gerekiyor. Algıyı sandığımız kadar iyi yönetemiyoruz.</p><p><strong>Hükümetler, kriz yönetiminin doğal koordinatörü. Bu vasıfla, normale dönme arzusundaki halka, umut aşılamak da zorunda</strong>. Ancak, bu aşının tutması için girişimcilik ekosistemimizin de zinde olması elzem. Tüm aktörler büyük özveriyle buradayız diyorlar. Bu musibet hepimize çok şey öğretiyor. Bu süreçten daha güçlü bir yenilik kültürü ve dijital farkındalık ile çıkacağımızdan emin olabilirsiniz. Sözün özü, <strong>bu zorlu günlerde kamu yönetiminden daha çok şey bekleyeceğiz ama her şeyi de devletten beklemeyeceğiz.</strong></p><p>Son olarak;</p><p>“<em>Her şey sende başlar, sende biter. Yeter ki yürekli ol, tükenme, tüketme, tükettirme içindeki yaşama sevgisini. Hep hatırla: Çaresizseniz, Çare “sizsiniz</em>” <strong>Behçet Necatigil</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cb405688abd2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Pandemi ile Mücadelede Ulusal Planlama: Dijital Devlet’in Sessiz Kahramanlığı]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/pandemi-ile-m%C3%BCcadelede-ulusal-planlama-dijital-devletin-sessiz-kahramanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-2f9040355cac?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2f9040355cac</guid>
            <category><![CDATA[bilişim-altyapısı]]></category>
            <category><![CDATA[ulusal-planlama]]></category>
            <category><![CDATA[kritik-altyapı]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-devlet]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 11 Apr 2020 07:38:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-04-19T14:34:10.901Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>(güncelleme tarihi: 19.04.2020)</em></p><p>Geçenlerde sosyal medyada anlamlı bir paylaşım söz konusuydu: Dijital dönüşümün öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?” mealinden. Şıklar ise CIO, CTO, CDO gibi yöneticiler ve Covid-19 musibeti. <strong>Cevabını hepimiz yaşıyoruz…</strong></p><p>Biyolojik virüs ile uğraşmak bilişim personelinin işi değil ama vazifesi olan ve mücadele eden çoğu kişinin belki farkında olmadığı sessiz kahramanlardandır kendileri…</p><p>Bu yazıda, <strong>Türkiye’deki risk planlarında dijital devletin yeri neydi ve şu an ne yapıyoruz</strong> konusunda bir değerlendirme yapmaya çalışacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*RGU-2aeBPQxKfU20" /></figure><p>Özetle, şu an kriz yönetimi dönemindeyiz. Dolayısıyla, <strong>riski yönetirken heybemize ne koyduysak onu tüketiyoruz</strong>.</p><p>Toplumların geneli bilmek durumunda değil ama tüm ülkeler bir şekilde pandemik hastalıklara karşı önlemler almakta.</p><p>Peki o zaman, 1. soru: <strong>Pandemik hastalıklar için ulusal bir hazırlığımız var mıydı?</strong></p><p>Evet. Hem de ilki 2006 yılında sonuncusu 2019 Aralık ayında Sağlık Bakanlığı’nca yayımlanan <a href="https://www.grip.gov.tr/depo/saglik-calisanlari/ulusal_pandemi_plani.pdf">ulusal planlarımız</a> var. Üstelik, <a href="https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/CumhurbaskanligiGenelgeleri/20190413-5.pdf">2019/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi</a> ile desteklenen İl Hazırlık ve Faaliyet Planları da söz konusu. Bu süreçte, 2009 tarihli İnfluenza A(H1N1) salgın sonrasında dersler çıkarılmış ve raporda not edilmiştir. Diğer taraftan afet yönetiminde ön plana çıkan, AFAD’ın 2014 tarihli Kritik Altyapıların Korunması 2014–2023 Yol Haritası Belgesi de mevcuttur. Bir de Dünya Sağlık Örgütü’nün 2011 tarihli <a href="http://www.euro.who.int/en/countries/turkey/publications/assessment-of-health-systems-crisis-preparedness-turkey">Türk sağlık sisteminin krize hazırlığı değerlendirme raporu</a> var.</p><p><strong>Lütfen vaktiniz varsa bu belgelere göz gezdiriniz.</strong></p><p>Arka planda, devletin merkez ve yerel teşkilatlarıyla ne kadar çok başlıkta iş öngördüğünü ve yaptığını göreceksiniz. Aynı zamanda, planlar ve gerçekler konusunu da çabucak fark edeceksiniz. Özetle risk ile kriz yönetimi farklı özveriler gerektiriyor.</p><p>Halk sağlığı açısından bu planların ve uygulanmasının değerlendirilmesi ayrı bir uzmanlık. Süreç iyi mi kötü mü yönetiliyor konusu da. Yazıda; dijital devlet ile pandemi organizasyonu, planlar ve gerçekler kısmına odaklanacağım.</p><p>Planda ifade edildiği haliyle: “<em>Pandemi yönetimi yapısında, sağlık ve sağlık dışı paydaşlar tüm idari seviyelerde görev almalıdır. Tüm paydaşlar planlarını önceden hazırlamalı ve planlara uygun hareket etmelidir.</em>”</p><p><strong>Bu minvalde bir değerlendirme yapalım o zaman:</strong></p><p>Planda hızlıca anahtar kelime taraması yapacak olursak:</p><p>“Dijital” sadece “<em>Kitle iletişiminde kullanılacak materyalin </em><strong><em>dijital</em></strong><em> ortamda şablon olarak hazırlanması</em>”</p><p>“Teknoloji” ise “<strong><em>Teknolojik</em></strong><em> imkânlar kullanılarak (kısa mesaj, e-posta, internet siteleri, sosyal medya kullanımı gibi) kişilere hızlı bir şekilde ulaşabilmek için alt yapıların hazırlanması</em>”</p><p>“<em>Günümüz </em><strong><em>teknolojisi</em></strong><em> ile aşıların pandemi başlangıcından sonra 3–6 aydan önce hazır olamayacak olması nedeniyle pandeminin başlangıcında aşı temini ya çok kısıtlı olacak ya da hiç olmayacaktır.</em>”</p><p>“<em>İl ve merkez yöneticileri arasındaki e-posta grubu üzerinden haberleşme ile hızlı bilgi alışverişi sağlanmıştır. Yeni imkânlarda dikkate alınarak hızlı </em><strong><em>iletişim platformları</em></strong><em> (telekonferans, mesajlaşma ve sosyal medya grupları gibi) planlanmalıdır. İl ve merkez yöneticileri arasında </em><strong><em>video-konferans</em></strong><em> sisteminin bilgilendirme amacı ile kullanılması planda yer almalıdır.</em>”</p><p>“<em>Yazışmalar Elektronik Bilgi Yönetim Sistemi (EBYS) ve kurumsal e-posta gibi resmi kanallar üzerinden yapılmalıdır. İlgili kurumlar ile iletişimin nasıl yapılacağı belirlenmelidir.</em>”</p><p>“<em>Teknolojik imkânlar kullanılarak (kısa mesaj, e-posta, internet siteleri, sosyal medya kullanımı gibi) </em><strong><em>kişilere hızlı bir şekilde ulaşabilmek için</em></strong><em> alt yapıların hazırlanması</em>”</p><p>“<em>Toplumdan gelecek soruların yanıtlanması ve yönlendirilmesinde CİMER, SABİM gibi </em><strong><em>iletişim kaynakları</em></strong><em> temel rol üstlenecektir.</em>”</p><p>“<em>Eğitim ve öğretime ara verilmesi durumunda </em><strong><em>uzaktan eğitimin</em></strong><em> sürdürülmesi için gerekli kararların alınması,</em>”</p><p>İş yerlerinde de sadece “<em>Kurum içi ve kurum dışı iletişim</em>” başlığı altında “<em>sosyal medya ve e-posta gruplarının oluşturularak </em><strong><em>iletişim kanallarının</em></strong><em> açık kalması</em>” yapılması gereken faaliyet olarak belirtilmiştir.</p><p>Pandemi ile mücadele planında <strong>kritik altyapı</strong> ifadesi geçmiyor. Bilişim dünyası aşılama için plandaki Öncelikli Grup 3 statüsünde değerlendirilebilir mi: “<em>toplumun yaşamsal hizmetlerini yerine getirmek için görev alan gruplardan, hemen giderilmesi gereken arızaları çözmesi gereken işlerde çalışanları (elektrik, su dağıtım, çöp toplama, doğal gaz hizmetleri </em><strong><em>gibi</em></strong><em>) kapsamaktadır. Ayrıca rafineri ve telekomünikasyon çalışanları da bu grupta değerlendirilmiştir</em>”</p><p><strong>Soru 2: Risk planlamada görünen Dijital Devlet / Dijital Türkiye açısından eksikliklerimiz nedir?</strong></p><ul><li>Maalesef risk planlaması, genelde iletişim kanalları ağırlıklı olarak yapılmıştır. Ancak ekonomi sadece iletişim ile dönmüyor. Bilgi işleyebilme ve bunu sistemler arasında aktarabilmek imkânı pas geçilmiştir.</li><li>Bilgi/bilişim sistemlerinin geçtiği tek yer Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü’dür.</li><li>Planlama sürecine katkı veren kurumlar arasında Dijital Dönüşüm Ofisi dahil teknoloji odaklı bürokrasinin yeterli düzeyde temsil edilmediği çok bellidir.</li><li>Kesintisiz hizmet sunumu konusu SGK ve MEB özelinde 2009’dan alınan dersler kısmında vurgulanmıştır. Bu kurumlar kritiktir. Ancak hayat ikisine sığmamaktadır.</li><li>Pandemi ile mücadelede bilgi sistemlerinin yeri büyük resimde hayat/iş sürekliliği ve kamu düzenidir. Maalesef bu konular yeterince işlenememiştir.</li></ul><p><strong>Peki, 3. Soru: Güncel durum nedir? Kesintisiz Dijital miyiz? Çevik miyiz?</strong></p><p>Planlarda ne yazarsak yazalım önemli olan mevcut durumda ne yapabildiğimizdir.</p><p>Öncelikle, <strong>Sağlık Bakanlığı ve ilgili ekosistemin dijital olarak görece olgunluğu içinde bulunduğumuz süreçte en büyük avantajlarımızdan biridir</strong>. Dünya Bankası’nın mali ve uzman desteği ile belirli bir düzeye gelen Sağlık Sistemimiz dijital olarak da dönüşmüştür. Fikir vermesi adına <a href="https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/">Dijital Hastane</a> ve <a href="https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/36021,yeni-kriterlere-gore-emram-seviye-7-yol-haritasipdf.pdf?0">HIMMS EMRAM Yol Haritasını</a> inceleyebilirsiniz. Müstakil bir Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü kuran ilk kurumlarımızdandır. Eksiklikler muhakkak var ama genel olarak başarı hikayeleri yazmaktadırlar. Ayrıca çok önemli bir husus daha var: <a href="https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/algoritmalar">Tedavi Algoritmaları</a>. Bu bildiğimiz yazılım algoritmaları değil ama mantığı aynı olan bir işlem akışı. Bilim Kurulunun, ülkemiz deneyimlerine göre sürekli güncellediği bu akışın mücadelede çok faydalı olduğu söylenmekte.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/0*TzK_Ey17q5fbUyrl" /></figure><p>Kaynak: <a href="https://dijitalhastane.saglik.gov.tr/">https://dijitalhastane.saglik.gov.tr</a></p><p>Sağlık Bakanlığı’nın BTK koordinasyonunda operatörler ile geliştirdiği “<a href="https://www.iletisim.gov.tr/turkce/duyurular/detay/kovid-19a-karsi-pandemi-izolasyon-takip-projesi-gelistirildi">Pandemi İzolasyon Takip Projesi</a>” geçtiğimiz 8 Nisan itibarıyla hayata geçirildi. Buna göre karantina altında olması gereken kişiler ve kronik hastalar, “<strong>cep telefonlarını yanlarında taşıyorsa</strong>” konum bilgisine göre takip ve ikaz edilecek. İstisnai durum dışında KVKK’ya uyum sağlanacağı not düşülmüş. Unutmadan, 20 Mart tarihinde de <a href="https://koronaonlem.saglik.gov.tr/">çevrimiçi korona test sitesi </a>açılmıştı. <strong>18 Nisan’da </strong>hizmete sunulan “Hayat Eve Sığar” isimli mobil uygulama ile vatandaşlar, harita üzerinde yaşadığı bölgenin risk durumunu anlık olarak görebilecekler. Sistem izin vermek koşuluyla, konum ve bluetooth verisi ile çalışmakta. Aile boyu çalışabilen uygulama aynı zamanda güncel duyurularda yapmakta.</p><p>Bir diğer önemli uygulama ise İçişleri Bakanlığı’ndan geldi. 22 Mart itibarıyla hizmete giren <a href="https://www.icisleri.gov.tr/65-yas-ustu-vatandaslarimizin-ihtiyaclari-vefa-sosyal-destek-gruplari-tarafindan-karsilaniyor">VEFA Sosyal Destek Gruplarını </a>duymuşsunuzdur. Sokağa çıkma kısıtlaması olan 65 yaş üstü ve kronik rahatsızlığı olanların ihtiyaçları gideriliyor. Ancak burada bilinmeyen şey, hizmeti mümkün kılan uygulamanın, Bakanlık Bilgi İşlem personelinin 1–2 günlük yoğun çalışmasıyla devreye girmiş olmasıdır. Bu sistem özetle, 112, 155 ve 156 dahil her türlü çağrı merkezine düşen talepleri merkezi olarak toplamakta. <strong>İhtiyaç unutulmamakta</strong>. Daha sonra, kaymakamlıklar koordinasyonunda çözüme ulaştırmakta. Burada bilinmesi gereken bir detay da Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın da 2019 yılında benzer bir çalışmaya başlamış olmasıdır. İhtiyaç aciliyet kazanınca Bakanlıklar çevik davranmış ve aksiyon almışlardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*9MTkOb-JwLmPuXqY" /></figure><p>Kaynak: Dijital Dönüşüm Ofisi İnternet Sitesi, Dijital Türkiye</p><p>Dijital Dönüşüm Ofisi koordinasyonunda, TÜRKSAT’ın operatörlüğünde, Türkiye’nin ulusal portali <strong>türkiye.gov.tr</strong> üzerinden, var olan hizmet duyuruları yanında birçok hizmet entegrasyonu da oldu bu kısa sürede. Örneğin, basit görünse de çevik bir adımla seyahat izin belgesi ve ücretsiz maske siparişi portale bağlandı. Ayrıca, bana göre daha da önemli olan bazı hizmetlerde adımlar bulaşma riskine göre <strong>çevik bir şekilde</strong> gözden geçirildi ve akış değiştirildi.</p><p>Bir diğer aksiyon: TÜBİTAK, 2 Nisan Perşembe günü COVID-19 Türkiye Platformu” koordinasyonunda, “<a href="https://www.tubitak.gov.tr/tr/haber/covid-19-turkiye-platformu-asi-ve-ilac-gelistirme-sanal-konferansi-duzenledi">Aşı ve İlaç Geliştirme <strong>Sanal Konferansı</strong></a>” düzenlendi. Bilimsel çalışmalar, aşı ve biyomedikal üretim konusunda çevik davranıldı.</p><p>Bir de Cumhurbaşkanlığı’nın 2019 Temmuz’da yayımladığı Bilgi ve İletişim Güvenliği <a href="https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/CumhurbaskanligiGenelgeleri/20190706-12.pdf">genelgesini</a> hatırlarsınız. 2. viteste giderken arabayı 5’e takmak gibiydi ama önemli bir genelge. İlgili rehber de taslak halinde. Lakin, akut durumda ne genelge kalır ne de rehber. Örneğin, sosyal medya grupları, videokonferans, veri paylaşımı konularında cari dönemde neyi alışkanlık edindiysek ona devam etme eğilimindeyiz ve ediyoruz.</p><p>Bu süreçte KVKK’dan da beklenen bir hamle olarak; kişisel verilerin işlenmesi, uzaktan eğitim platformları ve konum verisinin kullanımı hakkında <a href="https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/2015/Duyurular">kamuoyu duyuruları yapıldı.</a></p><p><strong>Diğer taraftan, ülkemizde Yeni Koronavirüs ile mücadele konusunda aktif hale gelen internet siteleri aşağıdadır:</strong></p><ul><li><a href="https://covid19.saglik.gov.tr/">https://covid19.saglik.gov.tr/</a> (Türkiye’deki güncel duruma dair birinci elden sadece sayılar)</li><li><a href="https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/">https://covid19bilgi.saglik.gov.tr</a> (Logo: COVID-19 Yeni Koronavirüs Hastalığı, İçerik: Sağlık emekçileri için kılavuzlar, Bilim Kurulu kararları ve genel vatandaş farkındalık)</li><li><a href="https://grip.gov.tr/">https://grip.gov.tr</a> (Ulusal Planda güncel olacağı ifade edilmiş ama âtıl durumda)</li><li><a href="https://covid19.tubitak.gov.tr/">https://covid19.tubitak.gov.tr/</a> (Logo: Covid-19 Türkiye Web Potalı, İçerik: Bilimsel Ar-Ge odaklı paylaşımlar)</li><li><a href="https://corona.cbddo.gov.tr/">https://corona.cbddo.gov.tr/</a> (Ülke bazlı harita üstünde güncel sayılar)</li></ul><p><strong>Genel olarak değerlendirirsek;</strong></p><p>2009 H1N1 salgınından ders çıkardık mı? Muhakkak.</p><p>Salgın ile mücadelede kritik altyapılar konusu, bu akut durumu atlattığımızda kesinlikle yeni baştan ele alınacak. Dijitalleşmenin ekonomiyi ve toplumu sardığı bu çağda “gibi” grubuna <strong>bilişim altyapısı</strong> da eklenmelidir.</p><p>Pandemi planı dışındaki AFAD belgelerine baktığımızda salgın risk algımız içerde bir afet, kaza olması sonrasında oluşacak altyapı kesintileri ile alakalı. Bu durumun planlamalarda değişeceği aşikâr.</p><p>Pandemi kadar <strong>infodemi</strong> konusunu da daha iyi organize etmeliyiz. Yanlış ve yalan haberlerin virulansının koronadan daha yüksek olduğunu görüyoruz.</p><p>Kamu düzeni, toplum sağlığı ve kişisel veriler arasındaki dengeyi korumak ve kollamak bir sınavımız daha olacak. Mahremiyetin korunması, verinin yerelleştirilmesi gibi konulara verdiğimiz önem artacak görünüyor.</p><p>Her ne kadar bakanlıklar ve Dijital Dönüşüm Ofisi çevik ve önemli adımlar atmış olsalar da Dijital Devlet görünümde tek bir üslup hala yok. Bu sorun önceden de vardı. Bakanlıklar kendi yetkinlikleri ve özverileri mertebesinde aksiyon alıyorlar. Bir vatandaş olarak, Covid-19 salgınıyla alakalı tüm karar ve aksiyonları tek bir yerden görmek takip etmek mümkün değil. Arka planda güzel işler olabilir ama bunu hem Türkiye’nin hem de dünyanın daha iyi bilmesi elzem. <strong>Tek Dijital Devlet</strong> olmamızın zamanı geldi.</p><p>Şu an bütün dünya yapay zekâ başta olmak üzere yeni nesil dijital teknolojilerin pandemi ile mücadele imkanlarını konuşuyor. Hastalığın fark edilmesine yönelik sürveyans çalışmalarının daha iyi sürdürülmesi ve güçlendirilmesi için dijital teknolojilerden en üst düzeyde yararlanabilecek <strong>girişimcilik mekanizmaları</strong> hayata geçmeye başladı bile. Ülkeler düzeyinde corona hack etkinlikleri yanında global projeler de söz konusu. Ancak, göstermelik bir heves olmaması için ilgili kamu kurumlarının ve özel sektörün de bu çalışmalara tedarik, istihdam ve rekabet düzenlemeleriyle sahip çıkması gerekmekte. Bu günlerde, kamu kurumlarının faaliyetleri dışında STK, akademi, özel sektör ve hızlıca örgütlenen <strong>sivil inisiyatiflerin</strong> çok önemli olduğunu hep birlikte görüyoruz.</p><p>Kriz yönetmek, riski planlamak ve yönetmekten çok daha öğretici oluyor malumunuz. <strong>İçinde bulunduğumuz sürecin, başta sağlık emekçileri olmak üzere, sessiz kahramanları çok.</strong> <strong>Bunlardan biri Dijital Devlet ise diğeri de bilişim personelidir.</strong> Toplumsal farkındalığımızı bu kahramanlar için de yüksek tutalım.</p><p><em>Türkiye ve dünya genelinden benzer paylaşımlar ve yorumlar için </em><a href="https://twitter.com/SiberVatandas"><strong><em>Twitter</em></strong></a><em> adresimi takip edebilir, benimle iletişime geçebilirsiniz.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2f9040355cac" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Transformation of Public Administration in the Impact of Artificial Intelligence Systems]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/transformation-of-public-administration-in-the-impact-of-artificial-intelligence-systems-d564bfc40764?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d564bfc40764</guid>
            <category><![CDATA[public-sector]]></category>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[algoritmic-administration]]></category>
            <category><![CDATA[digital-sovereignty]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Mar 2020 12:24:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-03-24T12:24:55.342Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>In this essay, I will shed light on the transformation of public administration, which is inevitable under the influence of artificial intelligence, and the practices and policies of states as an organization against the new situation.</em></p><p>Modern states, whose conceptual foundations were laid <strong>in the 17th and 18th centuries</strong>, became a world-wide accepted administrative system in the following two centuries. However, dynamics have changed rapidly, especially in the <strong>last 50 years</strong>. The influence of digital technologies in this process cannot be denied. Moreover, the discussions based on artificial intelligence have an ontological basis beyond a more effective management approach. In fact, <strong>in the first quarter of the 21st century</strong>, social structures transformed by algorithms and artificial intelligence-supported technologies, it was a period in which the conflicts with the concepts of the analogue period came to light.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*EjqYTxTrHnbCBuOw4rlciA.png" /><figcaption><strong><em>Photo credit: Adobe Stock</em></strong></figcaption></figure><p><strong>States are the first users of information technologies and the largest customers</strong>. It has been available for many years in many civil and military applications where algorithms undertake tasks such as pattern recognition, prediction, optimization, sequencing to provide decision support. These scope has expanded in recent years [1]. The widespread presence of solutions based on artificial intelligence within the country’s sovereign domain increases the <strong>social dependence on these systems</strong>. This first raised worry about the following authority and control:</p><ul><li>Artificial intelligence algorithms are written by people and they learn by reference to loaded digital data. Therefore, there is the potential to be biased or <strong>copy our existing mistakes</strong>.</li><li>Algorithmic systems, with their complex structures, create uncertainties about which criteria the system operates. Therefore, <strong>secret functioning -black box- systems</strong> are becoming increasingly common.</li></ul><p>On the other hand, in order to examine the transformation of administrative paradigm in the relation of artificial intelligence, it is necessary to make evaluations at least in the following framework:</p><ul><li>The transformation of the state as an organization in the transition of social order</li><li>The transformation territory and population</li><li>New applications in the execution of state power</li><li>New situations under freedom, national security and sovereignty</li></ul><p>In short, I will try to make an evaluation with the examples in this framework.</p><p>States may have the rational for applying artificial intelligence technologies, such as increasing “<strong><em>managerial efficiency</em></strong>”, “<strong><em>improving citizen experience</em></strong>” and “<strong><em>accelerating economic development</em></strong>”. However, even more important and the survival instinct for states is to predict the consequences of power relations and to act. With digital technologies, territory has been transformed first. The traditional field of states is <strong>land</strong>. However, <strong>the cyber space that emerges with digital information technologies is both an independent artificial space and envelops existing spaces</strong>. Today’s technologies re-emerge the spatial management paradigm at the cyber-physical intersection.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*giKAJDDs_QIz9OGifKKBAw.png" /></figure><p>Artificial intelligence technologies take the situation further. Real and legal persons are today’s accepted definitions. However, the way in which artificial intelligence systems can be addressed is an important topic of discussion. In <strong>2017</strong>, for the first time in history, although there is no real social field, partially artificial intelligence, “<strong>Sophia</strong>” has been <strong>granted citizenship</strong> by the state of <strong>Saudi Arabia</strong> [2]. Today’s technologies reproduce the population paradigm at the cyber-organic intersection.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-j9lt0jkrOktqJQQbjPjKg.png" /></figure><p>On the other hand, it is necessary to evaluate under the <strong>legislative</strong>, <strong>executive</strong> and <strong>judicial powers</strong> in order to examine the point where the use of artificial intelligence comes in practice. The greatest changes in the management paradigm with the entry of artificial intelligence to social life depend on how the legislative power responds to the new reality. Artificial body or autonomous systems (<strong>service robots, autonomous weapons, voice assistants, process software, driverless land, sea and air vehicles etc.</strong>) as these systems become widespread, their responsibilities in activities and the possibility of being involved in actions that may require legal action increase. For example, <strong>in 2018, the driverless vehicle of the Uber company, tested in Arizona, USA, was involved in a fatal accident for the first time in history</strong>. However, human error is at the forefront in this accident [3].</p><p>Public services will be the area where the opportunities and challenges of artificial intelligence are on the top of the agenda and felt to the individuals. New applications are developing, such as autonomous voice assistants, that will radically change our communication habits. Reducing documentation-based and repetitive work can help employees concentrate on their core business and <strong>personalize public services such as education and health</strong> [4]. The use of technology in social security and public order services is emerging as well. For example, the <strong>China</strong> is implementing the <strong>Social Credit System</strong> that it has gradually developed through regional pilots. The country plans to make reliability ratings for all its citizens thanks to the collected digital data and artificial intelligence supported subsystems. The main objective of the system is to make individuals “<strong>better citizens</strong>” [5].</p><p>In the field of judiciary, expert systems trained on past decisions have a high success rate. <strong>Virtual judge application</strong> in terms of decision support <strong>is used in China</strong> for small cases. However, there is no active practice in courts where the final decision maker is an artificial intelligence system. On the other hand, analysis software, which extracts specific patterns from large volumes of documents, makes a significant contribution to lightening the workload [6].</p><p>For the effective execution of the judiciary, criminal acts should be legally recorded and presented as evidence. However, nowadays, audio and visual moving content is artificially <strong>produced instantaneously</strong> with the name “<strong>deepfake</strong>” [7]. For example, <strong>it has been shown that a 3.7 second recording is enough to copy a human voice</strong> [8].</p><p><strong>Artificial</strong> <strong>intelligence systems and robotic applications</strong> will become more widespread in the coming period. However, an important issue here is how and where these systems are developed. The <strong>USA, China, Russia and European countries </strong>are making big investments in this field and leading the field. The most important motivation on the state agendas seems to be not to stay behind in the race compared to other countries. For example, the <strong>French National Artificial Intelligence Strategy</strong> launched in <strong>2018</strong> puts forward the vision of <strong>restoring Europe’s digital sovereignty for artificial intelligence</strong> in the face of the US’s largest digital technology companies and China’s policies [9]. Similarly, the European Commission’s emphasis on artificial intelligence and digital sovereignty in the “<strong>Shaping Europe’s digital future</strong>” policies released on February 19, 2020 [10]. There are different indices comparing national artificial intelligence studies. In this sense, Turkey is situated in the middle level [11]. <strong>Although there are significant on-going studies, Turkey’s national strategy hasn’t been announced as of March 2020.</strong></p><p>Artificial intelligence systems are a technology that modern states cannot give up at the level of development that today’s societies have come to. Currently; studies continue in the presence of many challenging policy areas such as ethical uncertainties, digital data management, privacy, national security, technical superiority of global technology companies, legal framework, employment and acquisition of new skills. As algorithmic management techniques become more widespread, the application of the principles of <strong>audit, accountability and transparency</strong> becomes more important. The role of states is more and more important than any other organization. <strong>States must achieve their own structural and personnel transformation required by the era and to implement the necessary facilitation, supervisory, preventive and regulatory policies for the preservation of social welfare and global peace.</strong></p><p><strong><em>References</em></strong></p><p>[1] AlgorithmWatch, “Automating Society — Taking Stock of Automated Decision-Making in the EU”, 2019.</p><p>[2] A. Griffin, “Saudi Arabia grants citizenship to a robot for the first time ever”, <em>The Independent</em>, 26-Oct-2017.</p><p>[3] A. J. Hawkins, “Serious safety lapses led to Uber’s fatal self-driving crash, new documents suggest”, <em>The Verge</em>, 06-Nov-2019.</p><p>[4] IBM, “More Than Meets AI: Assessing the Impact of Artificial Intelligence on the Work of Government”, 2019.</p><p>[5] J. M. Zeng, “China’s Social Credit System puts its people under pressure to be model citizens”, <em>The Conversation</em>, 2018.</p><p>[6] E. A. Rayo, “AI in Law and Legal Practice — A Comprehensive View of 35 Current Applications”, 2019.</p><p>[7] O. Schwartz, “You thought fake news was bad? Deep fakes are where truth goes to die”, <em>The Guardian</em>, 12-Nov-2019.</p><p>[8] S. Cole, “‘Deep Voice’ Software Can Clone Anyone’s Voice With Just 3.7 Seconds of Audio”, <em>VICE</em>, 2018.</p><p>[9] “AI for Humanity”, <em>General Secretary of the French Digital Council</em>, 2018.</p><p>[10] European Commission,Press Release, <a href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_273">https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/europe-fit-digital-age_en,</a> 19 February 2020.</p><p>[11] AI4D, “Government Artificial Intelligence Readiness Index 2019”, 2019.</p><blockquote><em>The entire chapter, which has been reviewed and summarized here, could be found in the book “Artificial Intelligence and Future” edited by Prof. Gonca Telli.</em></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d564bfc40764" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yapay Zekâlı Sistemler Etkisinde Kamu Yönetiminin Dönüşümü]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/yapay-zek%C3%A2l%C4%B1-sistemler-etkisinde-kamu-y%C3%B6netiminin-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C3%BCm%C3%BC-60539189063e?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/60539189063e</guid>
            <category><![CDATA[algoritmik-yönetim]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[kamu-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[ulusal-strateji]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Mar 2020 12:04:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-07-26T16:07:16.499Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Bu yazıda, yapay zekâ etkisinde kaçınılmaz olan kamu yönetiminde dönüşüme bir nebze ışık tutabilmek üzere, bir organizasyon olarak devletlerin yeni duruma karşı geliştirdikleri uygulamalar ve politikaları inceledim.</em></p><p>Kavramsal temelleri <strong>17. ve 18.yy’da</strong> atılan modern devletler, takip eden iki yüzyıl içerisinde dünya genelinde kabul gören bir yönetim sistemi haline geldi. Ancak, özellikle <strong>son 50 yıl içerisinde</strong> dinamikler hızla değişmiştir. Dijital teknolojilerin bu süreçteki etkisi inkâr edilemez. Üstelik, yapay zekâ kaynaklı tartışmalar, daha etkin bir yönetim anlayışının ötesinde ontolojik bir zemine de sahip. <strong>Aslında, 21.yy’ın ilk çeyreği</strong>, algoritmalar ve yapay zekâ destekli teknolojiler ile dönüşen toplumsal yapıların, analog döneme ait kavramlar ile olan çatışmasının gün yüzüne çıktığı bir dönem oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*EjqYTxTrHnbCBuOw4rlciA.png" /><figcaption><em>Photo credit: Adobe Stock</em></figcaption></figure><p>Devletler, bilgi teknolojilerinin ilk kullanıcılarıdır; aynı zamanda, en büyük müşterisidir. Karar desteği sağlamak üzere algoritmaların örüntü yakalama, öngörü, optimizasyon, sıralama vb. işler üstlendiği sivil ve askeri birçok uygulama uzun yıllardır mevcuttur. Bunların etki alanları son yıllarda daha da genişledi [1]. Ülke egemenlik alanı içerisinde yapay zekâya dayalı çözümlerin yaygınlaşan varlığı bu sistemlere karşı toplumsal bağımlılığı da giderek artırmakta. Bu durum, öncelikle aşağıda yer alan otorite ve denetim ile ilgili kaygıları ön plana çıkardı:</p><ul><li>Yapay zekâ algoritmaları insanlar tarafından yazılmakta ve yüklenen dijital verileri referans alarak öğrenmekte. Dolayısıyla, taraflı olma ya da mevcut hatalarımızı kopyalama potansiyeli mevcut.</li><li>Algoritmik sistemler, karmaşık yapılarıyla sistemin hangi kriterlere göre çalıştığına dair belirsizlikler yaratmakta. Dolayısıyla, işleyişi bilinmeyen, kara kutu özelliğindeki sistemler giderek yaygınlaşmakta.</li></ul><p>Diğer taraftan, yapay zekâ ilişkisinde devlet yönetim paradigmasının dönüşümünü incelemek üzere asgari olarak aşağıdaki çerçevede değerlendirmeler yapmak gerekir:</p><ul><li>Toplumsal yönetim ihtiyacının dönüşümünde bir organizasyon olarak devletin dönüşümü</li><li>Devlet erkinin yöneldiği mekân ve nüfus unsurlarındaki dönüşüm</li><li>Devlet erkinin icrasında yeni uygulamalar</li><li>Özgürlük, ulusal güvenlik ve egemenlik kapsamındaki yeni durumlar</li></ul><p>Kısaca, bu çerçevedeki örnekler ile bir değerlendirme yapmaya çalışacağım.</p><p>Devletlerin, yapay zekâ teknolojilerine başvurmasının “<em>y</em><strong><em>önetsel verimliliği artırmak</em></strong>”, “<strong><em>vatandaş deneyimini iyileştirmek</em></strong>” ve “<strong><em>ekonomik kalkınmayı hızlandırmak</em></strong>” gibi temel gerekçeleri söz konusu olabilir. Ancak, devletler için daha da önemli ve varlık sebebi olan konu, iktidar ilişkilerinde ne gibi sonuçlar doğurabileceğini öngörmek ve aksiyon alabilmektir.</p><p>Dijital teknolojiler ile ilk önce mekân dönüşmüştür. Devletlerin geleneksel mekânı; <strong>kara</strong>dır. Ancak, dijital bilgi teknolojileri ile ortaya çıkan <strong>siberuzay hem müstakil yapay bir mekândır hem de mevcut mekânları sarmaktadır</strong>. Günümüz teknolojileri, mekânsal yönetim paradigmasını siber-fiziksel kesişimde tekrar ortaya çıkartmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zy0BefNtn96cKbeT2Ub_AQ.png" /></figure><p>Yapay zekâ teknolojileri işi daha da ileriye götürmekte. Gerçek ve tüzel kişiler günümüzün kabul gören tanımlamalarıdır. Ancak, halihazırda yapay zekâlı sistemlerin ne şekilde ele alınabileceği önemli bir tartışma konusudur. 2<strong>017 yılında</strong>, her ne kadar gerçek anlamda toplumsal hareket alanı mevcut olmasa da tarihte ilk kez, kısmen yapay zekâya sahip “<strong>Sophia</strong>” isimli robota, Suudi Arabistan devleti tarafından <strong>vatandaşlık hakkı</strong> tanınmıştır [2]. Günümüz teknolojileri, nüfus paradigmasını sanal-organik kesişimde yeniden üretmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZLLE6zSMECdNVMFkdKvpyQ.png" /></figure><p>Öte yandan, uygulamada yapay zekâ kullanımının geldiği noktayı irdelemek için <strong>yasama</strong>, <strong>yürütme </strong>ve <strong>yargı </strong>erkleri altında değerlendirme yapmak gerekir:</p><p>Yapay zekânın toplumsal hayata girişiyle yönetim paradigmasında karşılaşılacak en büyük değişimler yasama erkinin yeni duruma nasıl karşılık vereceğine bağlıdır. Yapay bedenli ya da bedensiz otonom sistemler (<strong>hizmet robotları, otonom silahlar, sesli asistanlar, süreç yazılımları, sürücüsüz kara, deniz ve hava araçları vb.</strong>) yaygınlaştıkça, bu sistemlerin faaliyetlerdeki sorumlulukları ve hukuki işlem gerektirebilecek fiillere dahil olma ihtimali de artmaktadır. Örneğin, <strong>2018 yılında, ABD’nin Arizona eyaletinde test halindeki Uber şirketine ait sürücüsüz araç, tarihte ilk kez ölümlü bir kazaya karışmıştır</strong>. Ancak bu kazada da insan hatası ön plandadır [3].</p><p>Kamu hizmetleri, dijitalleşme ile gelen yapay zekâ fırsatlarının ve zorluklarının en fazla gündemde olduğu ve bireyler nezdinde hissedildiği alan olacaktır. Otonom sesli asistanlar gibi iletişim alışkanlıklarımızı kökten değiştirecek yeni uygulamalar gelişmektedir. Belgeleme esaslı ve tekrarlayan işlerin azaltılması ile çalışanların asli işlerine yoğunlaşabilmeleri ve <strong>eğitim, sağlık gibi kamu hizmetlerinin kişiselleştirilebilmesi söz konusudur </strong>[4]. Teknolojinin, sosyal güvenlik ve kamu düzeni hizmetlerinde kullanımı ön plandadır. Örneğin, <strong>Çin Hükümeti</strong>, pilot denemeler ile giderek geliştirdiği <strong>Sosyal Kredi Sistemini</strong> hayata geçirmektedir. Ülke, toplanan dijital veriler ve yapay zekâ destekli alt sistemler sayesinde tüm vatandaşları için güvenirlik puanlaması yapmayı planlamaktadır. Sistemin ana hedefi, bireylerin daha “<strong>iyi vatandaş</strong>” olmalarıdır [5].</p><p>Yargı alanında, geçmiş kararlar üzerinden eğitilen uzman sistemlerin karar başarı oranı oldukça yüksektir. Karar destek anlamında sanal yargıç uygulaması küçük davalar için <strong>Çin’de kullanılmaktadır</strong>. Ancak, mahkemelerde son kararı verenin bir yapay zekâlı sistem olduğu aktif bir uygulama -henüz- söz konusu değildir. Diğer taraftan, büyük hacimli belgeler arasından belirli örüntüleri çıkaran analiz yazılımları, iş yükünün hafiflemesine önemli katkı sunmaktadır [6]. Yargı erkinin etkin icrası için suç teşkil eden fiillerin yasal olarak kayıt altına alınması ve delil niteliğinde sunulması gerekmektedir. Ancak, günümüzde ses ve görsel hareketli içeriğin “<strong>deepfake</strong>” ismiyle yapay olarak anlık üretilmesi söz konusudur [7]. Örneğin, <strong>bir insan sesinin klonlanabilmesi için 3.7 saniyelik kaydın yeterli olduğu gösterilmiştir </strong>[8].</p><p>Önümüzdeki dönemde, <strong>yapay zekâ sistemlerinin ve robotik uygulamaların</strong> giderek yaygınlaşacağı açıktır. Ancak, burada önemli bir konu da bu sistemlerin nasıl ve nerede geliştirildiği olmakta. <strong>ABD, Çin, Rusya ve Avrupa Birliği </strong>bu alanda büyük yatırımlar gerçekleştirmekte ve alana öncülük etmektedirler. Devletlerin gündeminde olan en önemli motivasyon diğer ülkelere kıyasla yarışta geride kalmamaktır. Örneğin, 2018 yılında lansmanı yapılan <strong>Fransa Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi</strong> ile, ABD’li büyük dijital teknoloji şirketleri ve Çin’in politikaları karşısınd<strong>a yapay zekâ için Avrupa’nın dijital egemenliğini </strong>tekrar oluşturma vizyonu ortaya konulmuştur [9]. Benzer şekilde, Avrupa Komisyonu’nun 19 Şubat 2020 tarihinde yayınladığı dijital strateji belgelerinde yapay zeka ve dijital egemenlik vurgusu güçlüdür [10]. Ülkelerin yapay zekâ çalışmalarını kıyaslayan farklı endeksler mevcut. Bu anlamda Türkiye orta düzeylerde yer almaktadır [11]. Önemli çalışmalar olmakla birlikte, Türkiye’nin ulusal stratejisinin 2019 sonunda yayımlanması hedeflenmiştir. Ancak Mart 2020 itibarıyla henüz yayımlanmadığı görülmektedir.</p><p>Yapay zekâlı sistemler, modern devletlerin, günümüz toplumlarının gelmiş olduğu gelişmişlik düzeyinde vazgeçemeyeceği bir teknolojidir. Halihazırda; etik belirsizlikler, dijital verinin yönetimi, mahremiyet, ulusal güvenlik, küresel teknoloji şirketlerinin teknik üstünlüğü, hukuki çerçeve, istihdam ve yeni mesleki becerilerin kazandırılması gibi birçok zorlu politika alanının varlığında çalışmalar devam etmektedir. Algoritmik yönetim teknikleri yaygınlaştıkça, bu sistemlerde <strong>denetim, hesap verebilirlik ve şeffaflık </strong>ilkelerinin uygulanabilmesi daha fazla önem taşımakta. Devletlerin görevi diğer tüm organizasyonlardan fazla ve önemlidir. <strong>Devletler hem çağın gerektirdiği kendi yapısal ve personel dönüşümünü başarmak hem de toplumsal refah ve küresel barışın muhafazası için gerekli kolaylaştırıcı, denetleyici, önleyici ve düzenleyici politikaları hayata geçirebilmek zorundadır</strong>.</p><p>[1] AlgorithmWatch, “Automating Society — Taking Stock of Automated Decision-Making in the EU”, 2019.</p><p>[2] A. Griffin, “Saudi Arabia grants citizenship to a robot for the first time ever”, <em>The Independent</em>, 26-Eki-2017.</p><p>[3] A. J. Hawkins, “Serious safety lapses led to Uber’s fatal self-driving crash, new documents suggest”, <em>The Verge</em>, 06-Kas-2019.</p><p>[4] IBM, “More Than Meets AI: Assessing the Impact of Artificial Intelligence on the Work of Government”, 2019.</p><p>[5] J. M. Zeng, “China’s Social Credit System puts its people under pressure to be model citizens”, <em>The Conversation</em>, 2018.</p><p>[6] E. A. Rayo, “AI in Law and Legal Practice — A Comprehensive View of 35 Current Applications”, 2019.</p><p>[7] O. Schwartz, “You thought fake news was bad? Deep fakes are where truth goes to die”, <em>The Guardian</em>, 12-Kas-2019.</p><p>[8] S. Cole, “‘Deep Voice’ Software Can Clone Anyone’s Voice With Just 3.7 Seconds of Audio”, <em>VICE</em>, 2018.</p><p>[9] “AI for Humanity”, <em>General Secretary of the French Digital Council</em>, 2018.</p><p>[10] European Commission,Press Release, <a href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_273">https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/europe-fit-digital-age_en,</a> 19 February 2020.</p><p>[11] AI4D, “Government Artificial Intelligence Readiness Index 2019”, 2019.</p><blockquote><em>Burada gözden geçirilerek özetlenmiş olan -tarafımca yazılmış- bölümün tamamı Prof. Dr. Gonca Telli editörlüğünde çıkan “Yapay Zekâ ve Gelecek” isimli kitapta yer almaktadır. Kitap farklı alanlardaki bölümler ile önemli bir kaynak olmaktadır.</em></blockquote><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=60539189063e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Online vs. Offline: Disruptive Innovation in Global Grocery Retailing and the Turkish Market]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/online-vs-offline-disruptive-innovation-in-global-grocery-retailing-and-the-turkish-market-3a272feb3954?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3a272feb3954</guid>
            <category><![CDATA[o2o]]></category>
            <category><![CDATA[retail]]></category>
            <category><![CDATA[e-commerce-business]]></category>
            <category><![CDATA[online-grocery-shopping]]></category>
            <category><![CDATA[disruptive-innovation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 13 Jul 2018 07:49:16 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-07-26T21:18:47.972Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>Two tectonic movements for better customer experience and cheaper prices squeeze the traditional supermarket chains even more in 2018. Now, survival requires more than predictive planning. Even though it is lacking, it is also true for Turkish market. It is time for adaptive innovation.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*V2kE5UVaGhYVVxagw1nZ_w.jpeg" /></figure><p>Compared to general e-commerce purchases, groceries are frequent. We daily, weekly or monthly buy them. On the other hand, online grocery shopping is still behind the other e-commerce product categories. But, a <a href="https://www.igd.com/about-us/media/press-releases/press-release/t/three-key-global-markets-to-see---212-combined-online-growth-over-the-next-five-years/i/19029">recent study conducted by IGD</a> highlights transformation ahead for online grocery retailing. Across US, UK and China, three leading markets, it forecasts 212% combined online growth over the next five years.</p><p>Based on the growth forecasts (<a href="https://www.igd.com/about-us/media/press-releases/press-release/t/igd-new-us-grocery-forecasts-reveal-20bn-online-growth-opportunity/i/17616">US</a>, <a href="https://www.igd.com/about-us/media/press-releases/press-release/t/uk-food-and-grocery-market-to-grow-148-by-282bn-by-2023/i/19052">UK</a>, <a href="https://www.igd.com/about-us/media/press-releases/press-release/t/chinas-leading-retailers-to-grow-by-104-by-2022/i/18852">China</a>) and trends in grocery markets, there are two tectonic movements transforming the grocery retail market in the world. The first one is on <strong>having better customer experience</strong>. Better and seamless experience wing is mostly driven by disruptive innovators which are internet-based companies such as Amazon, Orcado, JD.com, Alibaba. On the other hand, the second movement is about <strong>having cheaper price</strong>. Not the experience but the efficiency wing is represented by hard-discounters which are originally brick-and-mortar store chains such as Aldi, Lidl, Dollar General, BİM.</p><p>Between these tectonic trends, established and traditional supermarket chains are repositioning their business models by redesigning physical operations in favour of digitally augmented and seamless experience. The main motivation is to reinforce their competitive position against these two segmentation.</p><p>Let’s take a look at the big picture… !</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/676/1*XMe4qHioF-jTmt-yscS1Mg.png" /><figcaption>2014–2021 e-Commerce Global Market Size and Share in Total Retail (Statista)</figcaption></figure><p>A study conducted by <a href="https://www.statista.com/statistics/379046/worldwide-retail-e-commerce-sales/">Statista</a> anticipates a 246.15 percent increase in worldwide retail e-commerce sales, from $1.34 trillion in 2014 to $4.88 trillion in 2021. On the other hand, in e-retail sales accounted for 10.2 percent of all retail sales worldwide 2017 <a href="https://www.statista.com/statistics/534123/e-commerce-share-of-retail-sales-worldwide/">is expected to reach 17.5 percent in 2021</a>.</p><p>An expanding e-commerce volume goes hand in hand with enhanced use of the internet and a gradually increasing number of online shoppers. According to <a href="https://www.statista.com/statistics/220177/b2c-e-commerce-sales-cagr-forecast-for-selected-countries/">Statista calculations</a>, <strong>Turkey will rank fifth in terms of B2C e-commerce development</strong> with a compound annual growth rate of 12 from 2018 to 2022.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/930/1*bmf2KhTNusaLO1zt0KWJEQ.jpeg" /></figure><p>Recent technologies such as <em>robotics, IoT, data analytics and artificial intelligence are amazing and their efficiency is unrivalled</em>. Since, digital platform operators act as intermediaries and disrupt the conventional retailer-consumer relationship, they hold the keys to growth for retailers in new markets. True differentiator lies in tech companies’ excellence of using data and applying cutting edge innovations to customer centric business.</p><p>In recent years, online giant retailer Amazon has become the disruptive actor in grocery/Customer Packaged Goods (CPG) retail market:</p><ul><li>Amazon is working on the consolidation of Amazon Prime Now (two-hour delivery, since 2014) and AmazonFresh (same-day delivery, since 2007) services <a href="http://www.businessinsider.com/amazon-fresh-grocery-delivery-drops-vendors-2018-5">in favor of shorter and wider option delivery service</a> by the end of the 2018.</li><li>Virtual assistant Alexa is already in market for voice-activated orders, started with <a href="https://ocadotechnology.com/blog/alexa-ask-ocado-to-add-tea-to-my-basket/index.html">Ocado in UK</a> and <a href="https://www.amazon.com/gp/help/customer/display.html?nodeId=201807210">Amazon Prime Now in US</a> since 2017.</li><li>On January 22, 2018, Amazon opened its first checkout-free grocery convenience store, <a href="https://www.amazon.com/b?ie=UTF8&amp;node=16008589011">Amazon Go</a>, in Seattle, US. Thanks to merging of techs such as mobile phones, machine learning, sensors and visual recognition, customers experience just walk out store without cashier check.</li><li>Amazon’s <a href="http://phx.corporate-ir.net/phoenix.zhtml?c=176060&amp;p=irol-newsArticle&amp;ID=2295514">acquisition of organic grocery chain Whole Foods</a>, by 28 August 2017 helped the company extent new services for Amazon Prime subscribers and customers at <a href="https://www.wholefoodsmarket.com/company-info">487 Whole Foods</a> stores in North America and the United Kingdom. It is the first time, e-commerce platform owned such a wide brick-and-mortar stores.</li><li>In December 2016, Amazon began <a href="https://www.amazon.com/Amazon-Prime-Air/b?ie=UTF8&amp;node=8037720011">its first publicly available trials for Amazon Prime Air</a>, a conceptual drone-based delivery system which will bring faster delivery options. It is still in development phase and requires articulate drone regulation.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gSyVL04noBk3l4UEtj5W3Q.jpeg" /></figure><p>In China, Alibaba moved into traditional retail business with <a href="https://www.cnbc.com/2017/07/18/alibaba-hema-stores-blend-online-and-offline-retail.html">Hema, supermarket chain</a>. It is first introduced in 2015 which is planned to have <a href="http://www.businessinsider.com/chinas-hema-market-has-two-advantages-over-amazon-go-2018-2">60 stores by the end of 2018</a>. Compared to Amazon Go stores, it offers wider selection of online and offline products along with checkout-free option. Dedicated dining areas allow customers to eat as they shop, and in-store kitchen can cook before they leave the store. They also deliver online orders in 30 minutes in selected regions. JD.com, the second Chinese e-commerce giant, also get in this online to offline (O2O) business in 2018. The company has opened <em>7Fresh supermarket</em> and it is planned to be <a href="https://insideretail.asia/2018/03/08/jd-com-opens-second-7fresh-supermarket/">around 1000 stores within 5 years</a>.</p><p><strong>There is a different playground for traditional brick-and-mortar retailers;</strong></p><p>US based grocer Kroger is one of the traditional supermarket chain that accelerates digital business through “<a href="http://ir.kroger.com/Cache/1500103932.PDF?O=PDF&amp;T=&amp;Y=&amp;D=&amp;FID=1500103932&amp;iid=4004136">Restock Kroger Plan</a>” of October 2017, as an answer to growing digitally augmented and seamless business models.</p><ul><li>As of June 28, 2018, the company announced <a href="http://ir.kroger.com/file/Index?KeyFile=394048391">a new partnership with Nuro</a> to piloting an on-road, fully autonomous delivery.</li><li>As of May 17, 2018, the company announced <a href="http://ir.kroger.com/file/Index?KeyFile=393539091">a partnership agreement with Ocado</a> in the United States that will accelerate Kroger’s creation of a seamless shopping experience for America’s families thanks to the Ocado’s automated fulfillment, robotic warehouses and home delivery capabilities.</li><li>As of March 12, 2018, thanks to the <a href="http://ir.kroger.com/file/Index?KeyFile=392560759">expanding partnership with Instacart</a>, online delivery platform, more than 872 stores deliver in same-day across the country.</li><li>Announced in January 2018 that <a href="http://ir.kroger.com/file/Index?KeyFile=391984350">400 stores this year will offer “Scan, Bag, Go</a>” buying option as a checkout-free seamless experience with handheld scanner or smartphone app.</li></ul><p>Germany-based, hard discounting grocery retailer rivals, Aldi and Lidl, used to be mostly reluctant for front-end digital operations compared to other market chains. However, business landscape is changing for them as well;</p><ul><li>As of August 2017, Aldi <a href="https://corporate.aldi.us/fileadmin/fm-dam/news_and_awards/Press_Release_2017/ALDI_Instacart_Release_8.9.17_FINAL.pdf">partnered with Instacart</a> to offer one-hour grocery delivery. service in selected US regions. <a href="https://corporate.aldi.us/fileadmin/fm-dam/news_and_awards/Instacart_Press_Release_2018/ALDI-Chicago-Instacart_Press_Release_FINAL_3.9.18_Edits_CLEAN__1_.pdf">Partnership has been expanded</a> with new delivery areas in 2018.</li><li>As of May 2018, Lidl has <a href="http://www.thisismoney.co.uk/money/markets/article-5745999/Lidl-planning-online-delivery-service-assault-against-UKs-biggest-supermarket-chains.html">created a holding company called Lidl Digital Logistics</a> registered in UK, which became a strong signal for new delivery models.</li><li>As of February 2018, Lidl announce to expand its digital business by opening <a href="https://www.lebensmittelzeitung.net/european-view/Schwarz-Group-Lidl-Launches-New-E-Commerce-Hub--134166">new hub in Romania</a>.</li><li>As of March and May, 2017, both Aldi and Lidl <a href="https://www.aldi.cn/aldi/home/en/about-aldi/about-aldi/index.html">initiated an online store</a> on <a href="https://aldi.tmall.hk/">Tmall Global B2C platform</a>, operated by China’a Alibaba Group. It offers next day delivery to customers.</li></ul><p><strong>The rise in third-party delivery carriers is opening doors for traditional supermarkets</strong>, allowing them to cater to the growing demand for online grocery without the investment in infrastructure. Global players expand their business with innovative approaches. For traditional supermarkets it become more important to drive business with adaptive innovation compared to predictive planning.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uE1lIBUryZOzG8BsfpoKsQ.jpeg" /></figure><p><strong>The new normal for generation Z, born after 2000s, as a customer has dramatically changed</strong>. They want a seamless, social and easy shopping experience across channels with digitally augmented spaces. Today’s generation of customers is much more <a href="http://eventbrite-s3.s3.amazonaws.com/marketing/Millennials_Research/Gen_PR_Final.pdf">interested in cyber-physical mixed experiences</a> than solely buying objects online. <strong>There is a transition from multichannel to ommichannel mobile experience</strong>. Time is more valuable than ever. <strong>Today, customers want to place orders, make payments and receive delivery without delay</strong>. Brands and markets are seeking for innovative ways to distinguish their offers by using digitally and physically augmented environments.</p><p>If we come to the Turkish market…</p><p>As of 2018, <strong>Turkish grocery retail sales account for 55%, approximately, in total retail sales</strong> through organized/modern and unorganized/traditional grocery retailers. Moreover, almost 50% of the grocery retail market in Turkey, with future expansion margins, has been secured by organized retailers.</p><p>Turkish grocery retail market has own characteristics;</p><ul><li>First of all, <strong>there is a fragmented sector led by domestic players</strong>. Modern Turkish grocery retailing market has been dominated by BİM, Migros, A101, ŞOK, CarrefourSA, Yunus, Beğendik, Bizim Toptan at national and regional levels.</li><li>Established in 1995, BİM, as a first hard discounter in Turkey has become the biggest player in terms of market share and the second as the store operations. A101, the second biggest hard discounter, has the widest operation network with around 7200 stores as of 2018. <strong>Hard discounters are transforming the market</strong> in terms of private branding and low-cost marketing.</li><li>Migros, pioneer of the organized retailing in Turkey is the second biggest player in terms of market share. They are expanding their convenience stores (Migros Jet).</li><li>Recent years have shown <strong>several acquisitions of small groups or international players</strong> by bigger domestic players. (Kiler, Kipa, DiaSA)</li><li><strong>Small independents</strong> known as “<em>bakkal</em>”, “<em>manav</em>”, and street markets known as “<em>pazar</em>” still have high penetration especially in small cities and rural areas.</li><li>Traffic jam and high driving costs encourages <strong>city dwellers to proximity shopping and one-stop-shopping</strong>. Different delivery options are getting more popular especially among middle and high income groups.</li><li><strong>Food price inflation was a major concern</strong> for the Turkish economy in 2017 and during the first six months of 2018. But there is also a growing <strong>middle-class consumers seeking for better quality and service</strong>. They are looking for convenience and premium products. On the other hand, relatively younger population with high digital literacy is seeking for innovative and new experiences.</li><li>Turkish e-commerce market is mostly dominated by online marketplace actors such as hepsiburada, n11, gittigidiyor. But they are not specifically in grocery retail business. They work with general purpose logistic providers such as Yurtiçi Kargo, MNG Kargo and Aras Kargo. <strong>There is a shortage of established and low-price cold storege delivery</strong>.</li><li>Migros’s <a href="http://www.sanalmarket.com.tr/">sanalmarket.com.tr</a>, <a href="https://www.carrefoursa.com/tr/">CarrefourSA</a>, <a href="https://www.bizimtoptan.com.tr/">Bizim Toptan</a> and <a href="http://www.yunusonline.com/">Yunus Market</a> have their <strong>online next day delivery services with limited grocery options </strong>in selected areas.</li><li>In Turkish market, leading discounters refrained from launching online shopping channels similar to global actors.</li></ul><p><strong>Compared to relatively matured markets such as UK and US, there is still a huge playground for expansion and new omnichannel business models in Turkey</strong>. Grocery e-retail is quite low compared to general e-commerce practices in Turkey. In light of the growing Turkish e-commerce market and global tectonic movements (<em>experience and price</em>), it is also inevitable to reach customers beyond physical stores for traditional supermarket chains in Turkey as well. Besides, Turkish market also doesn’t have any O2O grocery business model. “<em>Amazon effect</em>” or “<em>Alibaba effect</em>” is not disrupted the Turkish Market yet.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*D-pjR5mWT0EaWdHCCmbD_A.jpeg" /></figure><p>It is important to expand online grocery business gradually with respect to country conditions. <strong>Most important part of online operations is having a robust and cost-optimized fresh grocery delivery service</strong>. Unfortunately, it is one of the weakest aspects in Turkish market. On the other hand, Turkish people enjoy eating with friends. There is also potential in seamless order, easy payment and social dining business models similar to Chinese market.</p><p>In short, technological development is in high pace. It is getting more difficult to align with emerging trends without applying the right technologies and redesigning business models. Nevertheless, whole market actors are seeking for better digital operations to certain degrees in their value chain.</p><p>First in more matured markets but eventually in developing markets, disruptive innovation has become must have in grocery market as well, especially in <em>customer omnichannel experience</em>, <em>payment systems </em>and <em>delivery business</em>. However, as explored in this analysis, <strong>grocery market</strong> <strong>innovation is not a one-time purchase but a journey</strong>.</p><p><strong>Notes:</strong></p><p><em>Euromonitor International, Statista, Corporate Reports, IGD are used for statistical and trending references.</em></p><p><em>This analyis also acknowledges several retail market researches conducted by Coresight Research, WEF, Strategy&amp;, Bain&amp;Company, EuroCommerce and Nielsen.</em></p><p>Feel free to connect with me <a href="https://twitter.com/SiberVatandas">on <strong>Twitter</strong></a> for more on digital transformation and disruptive innovation news with original ideas.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3a272feb3954" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Milli Dijital Kalkınma Hamlemiz: Yarının Dünyasında Olmak ya da Olmamak]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/dijital-kalk%C4%B1nma-yar%C4%B1n%C4%B1n-d%C3%BCnyas%C4%B1nda-olmak-ya-da-olmamak-f22d9c206b21?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f22d9c206b21</guid>
            <category><![CDATA[dijital-egemenlik]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[dijitalleşme]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-dönüşüm]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-kalkınma]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 24 Jun 2018 22:04:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-01-29T19:59:32.648Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>Mikroelektronik ile gelişen dijital bilgi teknolojileri insanlık tarihinde kullanıma soktuğumuz en önemli fenomendir. Her şeyden öte, bilişsel faaliyetlerin beden dışına taşınmasını sağlamıştır.</blockquote><p><em>Dijitalleşme fenomeni ile ilgili sistem seviyesinde ya da insana dokunan mikro düzeyde farklı değerlendirmeler yapmak mümkündür. Daha önceki yazı denemelerimde </em><a href="https://medium.com/@sibervatandas/dijital-veri-egemenli%C4%9Fi-m%C3%BCmk%C3%BCn-m%C3%BC-m%C3%BCmk%C3%BCn-ise-kim-i%C3%A7in-66c04dc08087"><em>dijital veri egemenliği</em></a><em>, </em><a href="https://medium.com/@sibervatandas/dijital-%C3%A7a%C4%9Fda-egemenlik-%C5%9Fapkay%C4%B1-%C3%B6n%C3%BCm%C3%BCze-koyma-vakti-geldi-1841b815dbfb"><em>dijital çağda egemenlik</em></a><em> ve </em><a href="https://medium.com/@sibervatandas/dijital-t%C3%BCrkiye-dijitalle%C5%9Fmenin-50-tonunda-bakmak-g%C3%B6rmek-ve-i%CC%87drak-etmek-1-3-78ef83ad20b5"><em>dijital Türkiye</em></a><em> konularına değinmeye çalıştım. Bu değerlendirmeler genel olarak makro ölçekliydi ve dönüşen toplumsal yapılarda yeni bakış açıları geliştirebilmeye dair oldu. Tamamlayıcı olarak son bir değerlendirme ile bu yazımda </em><strong><em>dijital kalkınma</em></strong><em> konusunu ele alacağım. (Daha sonraki yazı denemelerimde ise Türkiye’de ve dünyada yapay zekâ politikaları, kamu hizmetleri inovasyonu, dijital dönüşüm politikaları, sibergüvenlik, Türkiye’de dijital devlet, açık devlet verisi, blokzincir ve kamu yönetimi gibi daha spesifik konulara temas etmeye çalışacağım.)</em></p><blockquote>Ana argümanım; <strong>ekonomik, sosyal ve kültürel gelişim sürecinde dijital teknolojiler odaklı kalkınma hamlesinin bir tercihten öte kaçınılmaz olduğudur</strong>. Ancak, bu süreç, hem ulus devlet ve küreselleşme arasında bir paradoksa sebebiyet vermektedir hem de teknolojik kalkınma yanında insani gelişim boyutu göz ardı edilmektedir.</blockquote><p>Dijitalleşme ve dijital teknolojiler sadece 21. yy’ı değil aynı zamanda toprağın işlenmesi, hayvancılık, kentleşme ve sanayi üretimine kadar insanlık tarihinden günümüze uzanan sayısız alanı daha verimli ve kaliteli çözümler ile etkilemekte.</p><blockquote>Nitekim, taş devri taşlar tükendiği için bitmemiştir. Tarım toplumu, sanayi toplumu, endüstri toplumu ve bilgi toplumu gibi kalkınmaya yönelik sınıflandırmaların hepsi günümüzde de eş zamanda yaşanmakta ve kendilerine has teknolojiler ile devam etmektedir. Güncel hedefimiz, tarım toplumu olmak değil dijital tarım toplumu olmaktır. Ya da dijital sanayi toplumu…</blockquote><p>Günümüzde dijital kalkınmayı mikroelektronik bazlı teknolojiler ve “0/1” üzerinden kurgulamaktayız. Ancak, yakın gelecekte bizleri kuantum işlemciler, biyoişlemciler, nanoelektronik gibi çok yeni dijitalleşme ortamları beklemektedir. Silikon ve transistör 20. yy’ın altın materyalleri oldular. Belki sırada grafen ve memristör olabilir.<strong> Pandoranın kutusu artık açılmıştır</strong>. Geri dönüşü yoktur. Hızla görülmektedir ki kağıt bazlı bilgi teknolojileri nasıl modern toplumların gelişiminde birçok gelişmeye vesile olmuşsa dijital teknolojiler de insanlığın gelişiminde yeni sıçramalara vesile olacaktır.</p><p><strong>Dolayısıyla, dijital kalkınma bir tercih değildir</strong>. Dijitalleşme olgusu, toplum nezdinde 1990&#39;lı yıllarda görülmeye başlanmış. Ancak yakınsayan teknolojiler ve gün geçtikçe her alanda görülen yeni uygulamalar, <strong>dijital dönüşümü, ülkelerin var olma sürecinde kaçınılmaz bir kalkınma vizyonu haline getirmiştir</strong>. Bu konuda uluslararası kuruluşlar, öncü ülkeler ve danışmanlık firmalarınca yazılmış sayısız rapor vardır (Aşağıda bazılarını listeledim). Yüzlercesini de okuyabilirsiniz. Özet olarak; dünyamızı bekleyen farklı gelecek senaryoları vardır. Bu senaryolarda; yeni beceriler, bilgi ekonomisi, artan işsizlik, kitlesel denetim, transhümanizm, endüstriyel verimlilik, küresel protestolar gibi birçok başlık söz konusudur. Ancak, tamamında dijital teknolojiler başat role sahiptir ve dijitalleşmenin sağladığı yaşam kalitesinin ötesinde <strong>bildiğimiz modern dünya düzeni dönüşmektedir</strong>.</p><p>Günümüzde en çok ticareti yapılan <a href="https://www.weforum.org/agenda/2018/02/the-top-importers-and-exporters-of-the-world-s-18-most-traded-goods">ilk 10 mal grubunun yarısı</a> doğrudan dijital teknolojiler ile ilgiliyken (<em>tümleşik devre, bilgisayar, telefon, haberleşme ekipmanları, araba parçaları</em>) diğer yarısı (<em>araba, rafine petrol, ilaç, altın, ham petrol</em>) dijital teknolojiler sayesinde daha verimli olmaktadır. Diğer taraftan, Fortune dergisine göre, <a href="http://fortune.com/100-fastest-growing-companies/list/">en hızlı büyüyen şirketler arasında teknoloji şirketleri ön plandadır</a>. Apple, Microsoft, Samsung, Amazon gibi dijital teknoloji şirketleri 30 yıl gibi kısa bir sürede dünyanın <a href="http://fortune.com/global500/list/">en büyük şirketleri arasında yer almıştır</a>. WEF’in <a href="https://www.weforum.org/reports/the-global-competitiveness-report-2017-2018">Küresel Rekabet Raporu</a> ve WIPO’nun <a href="https://www.globalinnovationindex.org/gii-2017-report">Küresel İnovasyon Endeksi Raporu</a>’na göre <strong>zenginleşen ve kalkınan ülkelerin tamamında dijital teknolojiler ve yenilikçi dönüşüm hamleleri ön plandadır</strong>. Dijital teknolojiler, öyle ya da böyle, hızla toplumların tüm katmanlarına nüfuz etmekte ve edecektir.</p><p>Son zamanlarda çokça işittiğimiz <em>sürdürülebilir kalkınma ve</em> <em>bilgi ekonomisi</em> hedefleri mevcut kalkınma süreçlerini tamamlayan ve zenginleştiren bakış açıları olmuştur. Diğer taraftan, <strong>dijital kalkınma hem mevcut kalkınma süreçlerini zenginleştiren tamamlayıcı bir kalkınma hamlesi hem de insanlığın sınırlarını zorladığı yeni bir dikey aşamadır.</strong></p><p>Muhakkak, her ülkenin kendi yönetim deneyimi söz konusudur. Örneğin İsveç’te 2014 yılında dijital inovasyon önceliğiyle yeniden yapılandırılan <a href="https://www.government.se/government-of-sweden/ministry-of-enterprise-and-innovation/">Girişim ve İnovasyon Bakanlığı</a>, Tayland’da 2017 yılında kurulan <a href="http://www.mdes.go.th/view/10/home">Dijital Ekonomi ve Toplum Bakanlığı</a>, Polanya’da 2015 yılında kurulan da <a href="http://archiwum.mc.gov.pl/en/the-areas-of-our-activity">Dijital İşler Bakanlığı</a>, Rusya’da 2018 yeniden yapılandırılarak ismi güncellenen <a href="http://minsvyaz.ru/en/">Dijital Kalkınma, Haberleşme ve Kitle İletişim Bakanlığı</a> gibi yeni yapılanmalar dijital kalkınmanın kaçınılmaz olmasının kamu yönetimlerinde karşılık bulmuş hali olarak ifade edilebilir.</p><p>Diğer taraftan, <strong>Türkiye’nin dijital kalkınma hamlesi henüz gerekli ve yeterli koordinasyon ve icra yapısına kavuşamamıştır</strong>. Uyum yasaları ile geçtiğimiz Başkanlık Sistemi bu boşluğu doldurmak için öneriler getirmektedir. Bir birikime dayandığı için mevcuttan daha iyi olacağı kesin ama detayları ve uygulamayı görmek gerekir… Türkiye’de 2011 yılında yürürlüğe giren 641, 655 ve 635 sayılı KHK’lar ile üç bakanlığımız (<em>Kalkınma Bakanlığı</em>,<em> Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı </em>ile<em> Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı</em>) bu alanda önemli rol ve sorumluluklar üstlenmiştir. Bilgi toplumu, genişbant, e-devlet, sibergüvenlik, yazılım, sanayi 4.0, KOBİ’ler, dijital inovasyon teşvikleri gibi birçok politika alanı bu bakanlıklar nezdinde koordine edilmeye çalışılmıştır. 2018 yazı ile başlayan yeni dönemde Ulaştırma ve Altyapı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlıklarımız var artık. Kalkınma Bakanlığı ise Strateji ve Bütçe Başkanlığı’na evrildi. Daha da önemlisi, Cumhurbaşkanlığı altında <a href="http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180710-1.pdf">Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu ile Dijital Dönüşüm Ofisi</a> kuruldu. Yeni dönemde elimizdeki ilk resmi strateji “<a href="https://www.sanayi.gov.tr/tsddtyh.pdf">İmalat Sanayinin Dijital Dönüşüm Raporu ve Yol Haritası</a>”. “Dijital Ekonomi” konusu biraz zaruretten biraz da G20 ve OECD toplantıları marifetiyle hiç olmadığı kadar ülkemizin gündeminde. Hayırlara vesile olsun. Ancak dijital kalkınma denklemi her geçen gün karmaşıklaşıyor.</p><p>Diğer taraftan ülkemizde <a href="https://twitter.com/search?q=%23DijitalT%C3%BCrkiye&amp;src=typd">#DijitalTürkiye</a> / <a href="https://twitter.com/search?q=%23DijitalKalk%C4%B1nma&amp;src=typd">#DijitalKalkınma</a> vizyonunu paylaşan ve ülkemizi ileriye taşıma gayesinde olan, <a href="http://www.tbd.org.tr/">Türkiye Bilişim Derneği</a> (1971), <a href="http://www.tbv.org.tr/">Türkiye Bilişim Vakfı</a> (1995) ve <a href="http://www.dijitalkalkinma.org/">Dijital Kalkınma Derneği</a> (2017) gibi önemli sivil toplum girişimlerimiz de söz konusudur. <a href="https://tusiad.org/tr/tum/item/download/8818_a8bca49e0d4bd1e4f54abb0092b9fc65">TÜSİAD</a>, <a href="http://www.tubisad.org.tr/tr/images/pdf/TUBISAD_Turkiyenin_Dijital_Ekonomiye_Donusumu_Raporu_Subat2018.pdf">TÜBİSAD</a>, <a href="http://www.musiad.org.tr/F/Root/Pdf/deger-tabanli-teknolojik-donusum.PDF">MÜSİAD</a> gibi sanayici kuruluşlarımızın yakın dönemde güzel değerlendirmeleri de mevcut. Nitekim; raporlamız çok, niyetlerimiz iyi olabilir ancak icraatlarımız kısıtlıdır. Toplantılarımızın çoğu da kısırdır. <em>Doğrusu nedir ve nasıl olmalıdır konusu detaylıdır ve tek başıma cevaplamak haddime değildir</em>. <strong>Ancak edinilen tecrübe ve kişisel gözlemlerim;</strong></p><ul><li><strong>dijital teknolojilerin giderek yakınsadığı, “yeni” modern toplumun temelini oluşturduğu ve hızla geliştiği için farklı bakanlık çatıları altında ya da yoğurt yiyişleri farklı orkestra şefleri elinde geliştirilen politikaların yetersiz ve tutarsız kaldığını,</strong></li><li><strong>dijital politikaların geliştirilmesi, icrası ve takibinde merkezi bir koordinasyona ihtiyaç olduğunu, merkezden kastım; kamu yönetimi, hizmet sektörü, tarım, imalat, bilim, iletişim, ulusal güvenlik, vatandaş hakları vb. konuları beraber düşünebilecek…</strong></li><li><strong>olabildiğince şeffaf ve “kayıtlı” bir süreç yönetişiminin önemini,</strong></li><li><strong>ulusal güvenlik ve bireysel haklar dengesinin hiçbir zaman göz ardı edilemeyeceğini,</strong></li><li><strong>ekosistemde kamu, STK, akademi ve özel sektör işbirliklerinin ve ortak projelerin çeşitlenmesini ve kuvvetlendirilmesini,</strong></li><li><strong>kamu yönetiminden ziyade özel sektörün öncülük ettiği inovasyon ve girişimcilik kültürüyle ayakta kalınabileceğini,</strong></li><li><strong>en temel ham madde olan dijital veri için tutarlı ve güncel üretim, denetimli paylaşım ve güvenli depolamanın kaçınılmazlığını,</strong></li><li><strong>olabildiğince yerli yazılım, donanım ve dijital hizmet geliştirmenin önceliklendirilerek, dijital teknolojide dışa bağımlılığın asgari düzeye indirilmesini,</strong></li><li><strong>birey ve işletmelere faydalı olacak yerli dijital içerik ve hizmetler ile toplumsal talep-arz seviyesinin yükseltilmesini,</strong></li><li><strong>girişim düzeyine ve sektörel önceliklere göre farklılaşan finansal ve teknik imkanlara erişimin önemini,</strong></li><li><strong>aynı zamanda, bence en önemlisi olan “<em>ve insan”</em>. Dolayısıyla, değişimi önceden görebilecek, özümseyip dönüşüme öncülük edebilecek düzeyde çevik yapı, kadrolar ve becerilere sahip olunması gereğini göstermiştir</strong>.</li></ul><p>Dijitalleşen dünyayı geleneksel değerlerimizle birlikte okuyabilecek münevverlere, teknoloji geliştirecek ve uyarlayacak parlak zekâlara, topluma dijital ufuklar açacak siyasilere, kolaya kaçmayan girişimcilere, dertlenen STK’lara, yönetimsel karmaşayı azaltacak bürokrasiye her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var.</p><p>Kurumlar, kadrolar, uzmanlıklar gelip geçicidir. Önemli olan, zamanın ruhuna uygun biçimlenişleri, hızla ve ülke hassasiyetlerini gözeterek ortaya koyabilmektir. Bu kapsamda değerlendirildiğinde, <strong>dijital kalkınma süreci tüm ülkeler gibi Türkiye için de stresli ve uzun bir yolculuktur</strong>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*au55f5ZM0t5e_ktvzbCuIg.jpeg" /></figure><p><strong>Dijital kalkınma hamlesi, var olma mücadelemizin çağdaş tezahürüdür</strong>. Dijital teknolojilerin her yerdeliği gün geçtikçe somutlaşıyor. Sosyal ve ekonomik hayatta ihtiyaç duyulan <strong>bilgi işlem kapasitesinin her geçen gün artıyor olması, küresel rekabet içerisinde ayakta kalmak isteyen ülkelere dijitalleşme dışında alternatif bir yol sunmamakta</strong>. Seçme hakkımız, bu teknolojileri ve uzmanlıkları parayla alan bir ülke mi yoksa üreten ve geliştiren bir ülke mi olacağımız ile ilgilidir. Ya da arasındaki sayısız farklı tonlar… Bu sancılı süreç kaçınılmaz!</p><p>Devlet organizasyonunu, kamu politikalarını, özel sektörünü, girişimcisini, akademisini ve bireyini dijitalleşme dinamiklerine uygun olarak yeniden konumlandıran ülkeler bu yeni süreçte <strong>milli hassasiyetler</strong> ile var olmayı başarabilecektir. Dünya Bankası <a href="https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/23347">raporunda</a> ifade edildiği üzere: “<em>Dijital kalkınmada başarılı olmak ancak anolog çevrede doğru yapıları oluşturmakla mümkündür</em>.”</p><p>Diğer taraftan, kalkınma skalası genişledikçe “modern” ile “geri kalmış” olan arasındaki makas giderek açılmaktadır. “<strong>Sayısal uçurum </strong>(digital divide)” olarak ifade edilen bu sorunun varlığı hem ülkelerin hem de dünyanın güncel sorunlarından biridir. Diğer bir taraftan da, <strong>dijital kalkınma, mevcut küresel üretim ve tüketim biçimleriyle ele alındığında bir paradokstur</strong>. Çünkü; dijital kalkınma, getirdiği merkezi denetim ve verimlilik ile hem ulus devletleri güçlendirmekte hem de küresel ölçekte yaygınlaşan imkanlar nispetinde ulusüstü siyasi ve ekonomik yapılanmaları kolaylaştırmaktadır. Örnek mi. İnternetin gelişimi böyle oldu. Şimdileri blokzincir, kriptopara, bulut bilişim ve yapay zekâ bu bağlamda çokça konuşuluyor… (<em>Bu paradoksa dair de daha detaylı yazmayı düşünüyorum.</em>)</p><p>Egemenlik, özgürlükler ve ulusal güvenlik tartışmalarından takip edebildiğimiz üzere, <strong>dijital kalkınma </strong>konusu gün geçtikçe daha fazla ön plana çıkmakta ve <strong>tamamlayıcılık yerine oyun kurucu bir söylem haline gelmektedir</strong>. Jeopolitik tartışmalar yerini jeoteknolojik argümanlara bırakmaktadır… Su, gıda ve elektrik gibi internet erişimi, bantgenişliği ve işlemgücü, dönüşen toplumun temel parametreleri olmakta… Artık İngilizce konuşabiliyor musun sorusunun yanına hangi programlama dilini biliyorsun diye sorulmakta… Yanımızdan bir an olsun ayırmadığımız cep telefonlarını teknik olarak sadece bir gün kullanmak engellense, dünyada kaos çıkar... Bir gün yemek yemesek yaşarız ama internete erişemezsek çoğumuzun hayatı kararır...</p><p>21. yy.’da varoluş mücadelemiz, hiç şüphesiz ki <strong>dijital kalkınma aşaması ile birlikte aydınlığın daha parlak, karanlığın ise daha zifiri olduğu</strong> yeni bir döneme girmiştir. Dijital teknoloji hakkında çok yazıp çiziyoruz ama, bana göre, <strong>önemli olan teknolojik kalkınma değil insani gelişimdir</strong>. <strong>Daha da önemlisi bu iki kulvarın nasıl birbiriyle ahenk içerisinde ilerleyebileceğidir</strong>.</p><p>Velhasıl, varlık sebebimizi sorgulamadan ve insani tekamülü idrak etmeden salt tüketim alışkanlıkları ve uluslararası iktidar mücadeleleri üzerinden süren bir dijital kalkınma hamlesi, insanoğlu ve Türkiye için tepesinden düşmenin bir an meselesi olduğu dikine yükselen bir gökdelen misali gibidir. <strong>Yükselmeye mecburuz ama binanın temelini de sağlam kurmak zorundayız</strong>.</p><h3><strong>Okunası</strong></h3><p><a href="https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/23347">WB — World Development Report 2016 : Digital Dividends</a></p><p><a href="http://unctad.org/en/pages/PublicationWebflyer.aspx?publicationid=1872">UNCTAD — Information Economy Report 2017: Digitalization, Trade and Development</a></p><p><a href="https://www.oecd-ilibrary.org/science-and-technology/the-next-production-revolution_9789264271036-en">OECD — The Next Production Revolution -Implications for Governments and Business, 2017</a></p><p><a href="https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE254.html">RAND — Digital Currency and the Future of Transacting, 2017</a></p><p><a href="https://www.mckinsey.com/business-functions/digital-mckinsey/our-insights/digital-globalization-the-new-era-of-global-flows">McKinsey — Digital Globalization: The New Era of Global Flows, 2016</a></p><p><a href="https://www.g20.org/en">G20 Argentina Meetings, 2018</a></p><p><em>Türkiye ve dünya genelinden benzer paylaşımlar ve yorumlar için </em><a href="https://twitter.com/SiberVatandas"><strong><em>Twitter</em></strong></a><em> adresimi takip edebilir, benimle iletişime geçebilirsiniz.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f22d9c206b21" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Veri Egemenliği: Mümkün mü? Mümkün ise kim için?]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/dijital-veri-egemenli%C4%9Fi-m%C3%BCmk%C3%BCn-m%C3%BC-m%C3%BCmk%C3%BCn-ise-kim-i%C3%A7in-66c04dc08087?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/66c04dc08087</guid>
            <category><![CDATA[dijital-veri-egemenliği]]></category>
            <category><![CDATA[dijitalleşme]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-türkiye]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 25 May 2018 15:45:45 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-08-31T09:31:52.308Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Dijital veri ile artan münasebetimiz herkesin malumudur. Ancak, özellikle bulut bilişim ve nesnelerin interneti (IoT) gibi yeni nesil dijital teknolojilerin gelişimi ve son yıllarda farklı ülkelerde yaşanan dijital espiyonajlar, siberuzay tartışmalarının devamı olarak dijital veri üzerinde egemenlik konusunu gündeme getirdi.</p><p><em>Bu konu etrafında kısa bir değerlendirme yapmaya çalışacağım</em>. Kapsamı bir ülke özeline indirgemeden “<em>Dijital veri egemenliği nedir?</em>” “<em>Mümkün müdür?</em>” “<em>Mümkün ise kim için?</em>” gibi sorular etrafında meseleye temas edeceğim. Daha genel olan dijital veri çağında egemenlik konusuna ise önceki <a href="https://medium.com/@sibervatandas/dijital-%C3%A7a%C4%9Fda-egemenlik-%C5%9Fapkay%C4%B1-%C3%B6n%C3%BCm%C3%BCze-koyma-vakti-geldi-1841b815dbfb">yazımda</a> bir nebze değinmiştim.</p><p><strong>Teknik olarak dijital verinin milliyeti yoktur ve saklandığı fiziki mekân üzerinde geçerli olan düzenlemelere tabidir</strong>. Ancak, dijital veri üzerindeki dış müdahale kaynaklı risk algısı arttıkça, söylemde ve pratikte <em>dijital verinin millileştirilmesine</em> yönelik çabalar hayata geçmekte.</p><p><strong>Teknolojinin gelişimi ve dijital verinin doğası gereği, egemenlik işi o kadar kolay değil</strong>. Dijital veri her yerde olabilir. <a href="https://www.seagate.com/tr/tr/our-story/data-age-2025/">Digital Age 2025</a> Raporu’na göre, 2010 yılında dünya çapında üretilmiş dijital veri büyüklüğü, 4 Zetabayt (<em>1 trilyon gigabayt</em>) civarında iken, 2016 yılında 16.1 Zetabayt düzeyine ulaşmıştır. 2025 yılında ise, tüm dijital veri büyüklüğünün 163 Zetabyte düzeyine ulaşması beklenmektedir. Sizce tüm bu veriler devletlerin egemenlik sınırlarıyla orantılı mı dağılıyor olacak? <a href="https://www.srgresearch.com/articles/hyperscale-data-center-count-approaches-400-mark-us-still-dominates">Hiper ölçekli yaklaşık 400 verimerkezinin</a> neredeyse yarısı ABD’de bulunmakta ve sırasıyla Çin, Japonya ve İngiltere gelmekte. Bilgi çağında dijital veri büyüklüğü önem arzediyor ise kişi başına düşen gayri safi milli veri hasılamız ne olacak?</p><p>Daha ilk anda “dijital veri” dediğimiz şey geleneksel metalardan ayrılmakta. Dijital veri; kişiler, faaliyetler, doğal çevre, insan yapıları, düşünceler gibi her türlü canlı, nesne ve değer ile ilişkilendirilebilir. Üstelik, fiziki objelere has olmayan bir özellik olarak dijital verinin birebir kopyalanması mümkün. Bu kapsamda bakıldığında, dijital veri egemenliği etrafındaki tartışmalar, dijital verinin ilgili devlet otoritesi altında saklanması, işlenmesi, iletilmesi ve üretilmesi çabası etrafında gelişmektedir. Son yılların en önemli tartışma konularından olan “<strong>kişisel verilerin korunması</strong>” ve “<strong>dijital veri mahremiyeti</strong>” bireysel düzeyde bir tartışma iken giderek siyasi ve ulusal bir karakter kazanarak, bakış açısı “<strong>ulusal güvenlik</strong>” ve “<strong>dijital veri egemenliği</strong>” söylemine evrilmeye başlamıştır. Artan tartışmalar için üç temel sebep ifade edilebilir:</p><ul><li>Bir ülkeye ve vatandaşlarına ait <strong>dijital veriye başka devletler ve hizmet sunan şirketler tarafından müdahale edilebildiğine dair örneklerin çoğalması</strong> ve bu durumun ulusal güvenliğe tehdit algısını desteklemesi</li><li><strong>Yeni nesil bilgi teknolojilerindeki</strong> gelişmelerin dijital veri hacmini hızla arttırması ve dijital verinin denetimini karmaşıklaştırması ile birlikte <strong>müdahale imkanının ve olasılığının artması</strong></li><li>Sosyal ve ekonomik faaliyetlerin yürütüldüğü <strong>dijital platformlarda artan merkezileşme</strong>, bu merkezileşmenin belirli ülke şirketlerini ön plana çıkarması ve şirketler ile devletler arasındaki ilişkilerin yeni bağımlılıklar yaratması</li></ul><blockquote><strong><em>Konu, sadece Çin, Rusya, K.Kore gibi “demokratik olmayan” ülkeler için bir gündem olmanın ötesine geçmiştir</em></strong><em>. Özellikle 2013 yılında ABD’nin diğer devletlere ait verileri, terörizme karşı istihbarat ve endüstriyel casusluk amaçlı olarak topladığının ve analiz ettiğinin ortaya çıkması (</em><strong>Edward Snowden olayı</strong><em>), Almanya gibi Avrupa ülkelerinin ve Avustralya, Brezilya gibi daha demokratik olarak konumlanan ülkelerin de dijital veri egemenliği konusunda somut adımlar atmasına sebep olmuştur. Daha yakın zamanda Fransa Cumhurbaşkanı </em><a href="https://www.wired.com/story/emmanuel-macron-talks-to-wired-about-frances-ai-strategy/"><em>yapay zekâ stratejisinin önemli bir amacının da</em></a><em> “ABD ve Çin arasında gerilen dijital dünyada Avrupa egemenliğinin muhafaza edilmesi” olduğunu söylemiştir.</em></blockquote><p><strong>Günümüzde dijital veri egemenliği tartışmalarının ağırlık merkezi, dijital verinin saklanmasının ve işlenmesinin fiziki olarak yerelde yürütülmesi politikaları üzerinedir</strong>. Buna “data localisation” deniyor. Aşağıda, farklı ülkelerin dijital veri egemenliğini sağlamaya yönelik gerçekleştirdikleri pratikler paylaşılmıştır:</p><ul><li><strong>Rusya</strong>’da, Kişisel Veri Kanununda yapılan <a href="https://pd.rkn.gov.ru/authority/p146/p191/">değişiklikler</a> ile 1 Eylül 2006 tarihinden itibaren, yabancı ya da yerli şirketlerin Rus vatandaşlarına ait kişisel verileri Rusya sınırları içerisinde saklaması ve işlemesi zorunlu kılınmaktadır.</li><li><strong>Çin</strong>’in, 2015 yılında revize ettiği <a href="http://www.npc.gov.cn/englishnpc/news/Legislation/2015-07/01/content_1940329.htm"><strong>Ulusal Güvenlik Kanunu</strong></a>’nda, derin sular, uzay, siberuzay ve kutup bölgelerinin kullanımı ve araştırılmasında karşılaşabileceği tehlikelere yönelik yanıt verme yetkisi tanımlanmıştır. Aynı zamanda, 1 Haziran 2017 tarihinde yürürlüğe giren <a href="http://www.lawinfochina.com/display.aspx?id=22826&amp;lib=law"><strong>Siber Güvenlik Kanunu</strong></a> ile siberuzayda egemenliğin korunmasına ve yaptırımlara yönelik detaylı düzenlemeler getirilmiştir.</li><li><strong>AB </strong>tarafından 25 Mayıs 2018 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren <a href="https://ec.europa.eu/info/law/law-topic/data-protection_en"><strong>Genel Veri Koruma Regülasyonu (GDPR)</strong></a> ile AB vatandaşlarına ait dijital verilerin AB sınırları içerisinde kalması hükmü getirilmiştir. Komisyon, 26 Nisan 2018&#39;de önerdiği <a href="https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/regulation-promoting-fairness-and-transparency-business-users-online-intermediation-services">direktif </a>ile arama motorlarında ve e-ticarette algoritmik imtiyazların önüne geçmeye çalışmaktadır.</li><li><strong>Türkiye</strong>’de, 2016 yılında, 6698 sayılı <a href="http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6698.pdf"><strong>Kişisel Verilerin Korunması Kanunu</strong></a> çıkarılmıştır. 5809 sayılı <a href="http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5809.pdf"><strong>Elektronik Haberleşme Kanunu</strong></a>’nda da altyapılar ile ilgili hükümler söz konusudur. Ancak Rusya, AB ya da Çin gibi ülke örneklerine benzer bir dijital veri egemenliği perspektifi mevcut değildir.</li></ul><p>Dijital veri egemenliğinin sağlanmasına yönelik olarak önerilen teknik çözümleri kısaca şöyle listeyebiliriz: <em>Ulusal e-posta hizmeti, yeni transit internet erişim kabloları, ülke içi internet yönlendirme, Ulusal bulut depolama, uçtan uca şifreleme araçları, …</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fEjbbyYp9IY9qbuE2FS9AQ.jpeg" /></figure><p>Ancak, mesele birkaç çözümü hayata geçirmek ile çözülebilecek kadar basit değil. Dijital veri kullanan teknolojiler hızla gelişmekte. <strong>Dijital veri, artık sadece iletişimin bir değişkeni değildir</strong>. Sadece cebimizde, kolumuzda taşıdığımız cihazlar ile sınırlı değil. Beden içerisine yerleştirilen biyoçipler ve yapay organlar yeni bir nüfuz sahası oluşturmakta. Dijitalleşme, otonom sistemler ile birlikte hayatın her alanında hızla yaygınlaşmakta. Misal, Sanayi 4.0 dediğimiz şey özünde “dijitalleşen sanayi süreçleri”. Uzaktan bir “tık”lama ile yoldan çıkarılabilecek bir kamyon ya da atmayı durduracak bir yapay kalp bilim kurgu olmaktan giderek uzaklaşmakta. Dolayısıyla, <strong>dijital veri uygulamaları günümüzde yaşamsal kritik öneme sahip olamaya başladı</strong>.</p><p>Diğer taraftan<strong>, dijital veri egemenliğinin sağlanmasına yönelik çabaların ülkeleri yanlış bir güvenlik algısı içerisine sokması da mümkündür. </strong>Çünkü;</p><ul><li>Dijital veri trafiğini ülke içi yönlendirmek doğru bir adım olsa da istihbari gözetim yapmak isteyen <strong>ülkelerin kendi ülkeleri dışında bu fiili gerçekleştirmeleri bazen kanuni olarak daha kolay </strong>olabilmekte,</li><li>Dijital veri güvenliği ve mahremiyetinde, <strong>dijital verinin nasıl saklandığı ve gönderildiği, </strong>fiziki olarak nerede saklandığı ve nereye gönderildiğinden<strong> daha fazla öneme sahip</strong>,</li><li>Dijital veri güvenliğine yönelik “<strong>yerli</strong>” ürün olarak geliştirilen çözümler daha güvenli hizmetleri garanti etmemekte. <strong>Oluşacak yanlış güvenlik algısı</strong> daha büyük zararlara sebebiyet verebilir.</li></ul><p>Sonuç itibarıyla; <strong>dijital veri konusu, aralarındaki bilek güreşinde ülkelerin yeniden pozisyon almasını gerektiren bir aşamaya gelmiştir</strong>. Dijital verinin kaynağı olan canlılar, nesneler ve faaliyetler bir ülke nazarında iken <strong>dijital veriyi üreten, işleyen, ileten ve saklayan yazılım, donanım ve hizmetlerin belirli ülke ya da çokuluslu şirketler tekelinde yoğunlaşması ulusal devletler için sürdürülebilir bir gelecek sunmamaktadır</strong>. Küresel iddia sahibi olan Çin, Rusya ve AB bloğu haliyle bu konuda önemli adımlar atmaktadır. Çözümün bir günde gelişmesi mümkün değildir. %100 garantili bir çözüm de mümkün değildir.</p><p>Türkiye için değerlendirdiğimizde, kapalı devre güvenli bir sistem kurarak sadece kendimizi kandıracağımız da aşikardır. <strong>Konunun zorluğu; risk, tedarik, kaynak ve lisans yönetimi gibi esnek tavırların etkinleştirilmesini gerektirmekte</strong>. Bu tercih olmaktan öte kaçınılmaz bir süreçtir. Durum sadece yerli verimerkezi açmaktan çok daha karmaşık ve özveri gerektiren bir haldedir. Yapılmakta olan güzel işler vardır. Ancak, <strong>meselenin ciddiyeti; teknoloji üretebilmeyi, uzmanlıkları ve dijital teknoloji etrafında geniş bakış açısı ile istikrarlı ve akıllı politikalar geliştirebilmeyi talep etmektedir</strong>. Aksi takdirde, küresel dengede yine de bir pozisyon sahibi olmak mümkündür. Ancak, tüm kalkınma çabası ve daha iyi bir gelecek hayalimiz, karşımızdakinin müsade ettiği kadar olmaya devam edecektir.</p><p><em>Türkiye ve dünya genelinden benzer paylaşımlar ve yorumlar için </em><a href="https://twitter.com/SiberVatandas"><strong><em>Twitter</em></strong></a><em> adresimi takip edebilir, benimle iletişime geçebilirsiniz.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=66c04dc08087" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Çağda Egemenlik: Şapkayı Önümüze Koyma Vakti Geldi]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/dijital-%C3%A7a%C4%9Fda-egemenlik-%C5%9Fapkay%C4%B1-%C3%B6n%C3%BCm%C3%BCze-koyma-vakti-geldi-1841b815dbfb?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1841b815dbfb</guid>
            <category><![CDATA[dijital-egemenlik]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-çağ]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-veri-egemenliği]]></category>
            <category><![CDATA[dijitalleşme]]></category>
            <category><![CDATA[siberuzay-egemenliği]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 19 May 2018 13:09:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-07-23T12:05:30.485Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/394/1*Fclzqd5YncigN_kEqOiQRw.jpeg" /><figcaption><strong><em>Leviathan (Thomas Hobbes, 1651) Kitabının Kapağı</em></strong></figcaption></figure><p>Egemenlik, en yerel siyasi oluşumdan en küresel siyasi güç ilişkilerine kadar yüzyıllardır modern siyasi sistemin en başat ve kurucu söylemi olmaya devam etmekte.</p><p><em>Bu yazıda, dijital veri çağında </em><strong><em>ulusal egemenliğimiz zora mı girdi yoksa herşey eskisinden daha mı kolay</em></strong><em> sorusuna, bir nebze de olsa cevap aramaya, en kısıtlı ihtimalle konuyu yeni sorular ile gündeme getirmeye çalıştım.</em></p><p>Öncesinde, kısaca egemenlik nedirden bahsetmekte yarar var.</p><blockquote><em>Modern devletler anlamında egemenlik kavramı uluslararası ilişkiler profesörü Stephen Krasner’e göre: “</em>devletin, varlık bağı kurduğu nüfus ve mekân üzerinde hukuki yetkileri ve güçler bütünüdür<em>”. Alman siyaset bilimci Carl Schmitt’e göre: “</em>egemen, hukiki düzenden öte istisna olan üzerinde belirleyicidir<em>”. Kısaca, egemenliğin hukuki karşılığı olan biri </em><strong>pozitif</strong> <em>diğeri siyasi kültür, toplumsal gelişmeler ve söylemler ile esneyen </em><strong>normatif</strong> <em>bir yönü vardır. Nihayetinde, egemenliğin özünde ülke nüfusuna yönelen </em><strong>dahili</strong> <em>ve devletlere arası müdahalesizliği hedefleyen </em><strong>harici</strong> <em>yüzü söz konusudur.</em></blockquote><p>Modern anlamda egemenlik kavramından bahsediyorsak, Fransız siyaset felsefesici Jean Bodin’in 16. yy’a dayanan “<strong><em>mutlak otorite</em></strong>”sini başlangıç almaktayız. Günümüzde gelinen durumda ise <strong>Birleşmiş Milletler Sözleşmesi <em>(UN Charter)</em> ve tamamlayıcı anlaşmalar ülkelerin egemenlik haklarına dair düzenlemeler</strong> getiriyor. Buna göre, en genel anlamda “<em>dış ilişkilerde tüm ülkeler eşit, iç işlerinde ise özgürdür</em>”. (<em>Yersen!</em>)</p><p>Diğer taraftan, hiçbir ülkenin egemenlik hakkı olmadığı uluslararası sular ve tüm ülkelerin ortak kullanımına açık olan Antartika, Ay ve derin okyanus tabanları gibi istisnai durumlar da söz konusu. İnsanlık anlamında da son yıllarda “<em>Koruma Sorumluluğu (Responsible to Protect) -R2P</em>” kavramı gelişmekte. Buna göre, insan haklarının ihlal edilmemesi egemen ülkenin sorumluluğu olmakla birlikte, ödevlerini yerine getiremezse <strong>diğer ülkelerin müdahaleleri meşru olabilecektir</strong>.</p><p><strong>Siberuzay için müstakil bir düzenleme henüz yoktur</strong> ama ülkeler BM Sözleşmesi’ndeki genel kurallara tabidir. Kitlesel ve izinsiz dijital gözetime dair artan endişeler doğrultusunda, BM Genel Kurul’unun 2013 yılı 68. Oturumunda dijital çağda özel hayatın gizliliğine dair <em>A/RES/68/167</em> sayılı Karar alınmıştır.</p><p>Geçmişten günümüze maddi mekâna (<em>İng. territory</em>) ve insan bedenine bağlı olarak gelişen iktidar ilişkileri, modern bilgi teknolojilerinin en önemli özelliği olan dijitalleşme ile yeni olasılıklarda kendini yeniden üretmeye başlamıştır. <strong>Egemenlik, şeyler (mekân, nüfus, faaliyet, vb.) üzerinde son sözü söyleyebilme</strong> yetkisi ve gücünü içerdiği için nesneleri ve bizi sınıflandıran, detaylandıran ve biçimlendiren teknolojinin gelişimi, kavramın kapsama alanını da oldukça genişletti. Bu bağlamda, <strong>dijital bilgi teknolojilerinin egemenlik üzerinde temel olarak iki etkisi olduğunu ifade edebiliriz</strong>:</p><ul><li><strong>İlk etkisi</strong>; mevcut mekan, nüfus ve faaliyetler için geçerli olan egemenlik söyleminde <strong>geleneksel başlıklar üzerinden yeni detaylanmaların söz konusu olması</strong>dır. Örneğin, mekan egemenliği özelinde; kara egemenliği tartışmalarına kutup egemenliği, deniz egemenliği tartışmalarına derin deniz egemenliği, hava egemenliği tartışmalarına yüksek irtifa uçuş egemenliği, uzay egemenliği tartışmalarına uzay kaynakları egemenliği gibi yeni başlıklar eklenmiştir. Nüfus egemenliği özelinde; nüfusu oluşturan bireyler için beden ve benlik düzeyinde müdahalelere karşı egemenlik tartışmaları başlamıştır. <em>Denizaltı fiberoptik kabloların kesilmesi, yüksek irtifa internet balonları, uydu bazlı internet, yapay pankreaslara uzaktan müdahale, sosyal medya üzerinden seçmen tercihlerinin manüplasyonu bu anlamda yaşanan ilk olaylardan</em>.</li><li><strong>İkinci ve daha önemli etkisi ise</strong>, kavramın kapsamına dair köklü değişimlere sebep olmasıdır. <strong>Dijital veri sayesinde, geleneksel olarak fiziksel olan mekana siber olan, organik olan nüfusa yapay olan ve gerçek olan faaliyete sanal olan eklenmiştir</strong>. Bu doğrultuda,<strong> siberuzay egemenliği</strong>, <strong>yapay zeka egemenliği</strong> ve <strong>dijital veri egemenliği</strong> gibi tartışmalar karşımıza çıktı. Bu yeni başlıkların ortak özelliği ise; insan üretimi olması, bir diğer değişle, yapay olması ve fiziki mecburiyetler olmadan çoklanabilmesi.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*sfFIQNoWExtDKiIAGf7mVA.jpeg" /></figure><p>Bu çerçeveden bakıldığında, <strong>ülkelerin siberuzay ile ilişkili politikaları, bilgi teknolojilerindeki gelişmişlik düzeyleri ve uluslararası politik hedefleriyle yakından ilgili olmaktadır</strong>. Misal, küresel anlamda teknoloji altyapıları üzerinde hakimiyeti olan ABD, bilginin serbest dolaşımı ve temel özgürlükleri ön plana çıkarmakta. Öte yandan, Batı Avrupa ülkelerinde mahremiyet ve kişisel verilerin korunması, İnternet kullanımının hızla yaygınlaştığı Afrika ülkelerinde sibergüvenlik ve en fazla İnternet kullanıcısına sahip olan Çin’de siberuzayda ulusal egemenlik hakkı ön planda olmakta. <strong>Dolayısıyla suyun başını kim tutuyorsa suyun akışını da o belirlemekte</strong>…</p><p><strong>Dijital bilgi teknolojilerinin egemenliğin sağlanmasına yönelik etkileri hakkında farklı görüşler ifade edilmekte</strong>. Bu görüşlerin bir kısmı, dijital verinin egemenliğin sağlanmasını kolaylaştıran etkisini ortaya koyarken bir kısmı ise zorlaştıran etkilerini göstermektedir. Örneğin, şehir hayatında yaygın kapalı devre kamera sistemleri (CCTV) ve akıllı telefonların konum sinyalleri sayesinde devletlerin otoritenin sağlanmasında denetim işlevinin kolaylaştığı değerlendirilmekte. Bazı çalışmalarda dijital bilgi teknolojileri sayesinde <strong>devletlerin bireyler üzerinde sosyal medya analizi ile artan denetim yetkinlikleri</strong> ortaya konulurken aynı teknoloji hakkındaki diğer çalışmalarda ise <strong>sosyal medya üzerinden hızlı örgütlenme ve yanlış bilgi yayılımı</strong> ile devlet otoritesinin sağlanmasının giderek zorlaştığı ortaya konulabilmekte.</p><p>Diğer taraftan, İnternet erişiminin sınırlanmasındaki güçlüğün ve <strong>bilgi teknolojileri şirketlerinin vatandaş hakkında devletten fazla veriye sahip olması</strong> söz konusu. Bu gibi durumların egemenlik alanı dışından gelebilecek müdahalelere karşı mevcut devlet pratiklerini yetersiz kıldığı da ifade edilmekte. Böylesi bir ortamda, devletler otoritenin tesis edilmesi için başvurduğu yöntemlerde işin ucu kaçırırsa, çok kolay bir şekilde, mesele “<em>farklı yorumlar ile</em>” uluslararası kamuoyunun gündemine taşınabilmekte. Dijital dönemde, <strong>bireyler nezdinde Halk Kahramanı olmak ya da Gulyabanileşmek, devlet aygıtının yeni ikilemidir</strong>.</p><p>Toplumsal faaliyetlerin giderek dijital veri olarak betimlenmesi, mekân-nüfus ilişkisinde, devletin asli işlevini yerine getirmek üzere başvurduğu yöntemlerde (<em>yasama, yürütme, yargı, denetim, izleme, güvenlik, onaylama, aracılık, disiplin, gözetim, vb.</em>) yönetimsel anlamda etkinliğini artırma imkânını birlikte getirdi. Ancak, aynı zamanda temelde üç açıdan bu başarımı sağlamak zorlaşmakta:</p><ul><li>İlki; toplumsal hayatın çeşitlenmesi, hızlanması, küreselleşmesi, farklı mekan ve aktörlerin ortaya çıkması ile yeni ilişki ağlarının oluşması ve <strong>toplumsal biçimlenişlerin karmaşıklaşması</strong>,</li><li>İkincisi; dahili olarak nüfus üzerinde otorite denetimini kolaylaşırken <strong>harici olarak gelebilecek müdahalelerin engellenmesinin giderek zorlaşması</strong>,</li><li>Üçüncüsü ise; başvurulan dijital bilgi teknolojilerinde sahipliğin, uzmanlığın, yönetimin, tedarik ve üretim ilişkilerinin, <strong>devlet pratiğini bağımlılıklar üzerinden sorunlu hale getirmesi</strong>.</li></ul><p>Egemenlik iddiasının geçerliliği, devletin sahip olduğu tekniklerin etkinliği ile uyumludur. İnsanoğlunun günümüzde geldiği gelişmişlik düzeyi, <strong>siberuzay egemenliği</strong>, <strong>dijital veri egemenliği</strong> ve <strong>yapay zeka destekli otonom sistemler üzerindeki egemenlik</strong> tartışmalarını ön plana taşımıştır (<em>Bu konularda ayrıca yazmayı planlıyorum.</em>).</p><p>Egemenlik ile ilgili alanlara zamanında ve yeterli uyum sağlayan, gerekli devlet politikalarını geliştirebilen ve uygulayabilen ülkeler ile uyumu sağlayamayan <strong>ülkeler arasındaki mücadele/rekabet zemini giderek daha sorunlu hale gelmekte</strong>… 2007&#39;de Estonya’da “Bronz Asker”in taşınmasıyla başlayan siber saldırılar, 2011&#39;de Wikileaks “özgür basın” sızıntıları, 2013&#39;te ABD’li Edward Snowden kaynaklı “kitle gözetim” sızıntıları, 2016 ABD Devlet Başkanı seçimlerine “dış müdahale” tartışmaları, 2017&#39;de bitcoin ve türevlerinin hızla “merkezsiz dünya” için gündeme gelmesi, 2018&#39;te Suriye’ye “kimsayal silah” iddiaları ve görüntüleri karşısında caydırıcı füze saldırıları…</p><p>Hızla gelişen bu karmaşık ve bulanık ortam, beraberinde başta ulusal güvenlik ve bireysel özgürlükler olmak üzere, ülke bütünlüğünü ve toplumsal sürekliliği ilgilendiren konularda devletler üzerinde yeni streslere ve yönetim krizlerine sebebiyet verebilmekte. Dolayısıyla, dijital çağda egemenlik arayışını geleneksel mekân ve nüfusa yönelik alışkanlıklar ile yürütmek mümkün değildir.</p><p><strong>Devlet; duymadığı, görmediği ya da bilmediği “şeyler” üzerinde egemenlik iddiasında dahi bulunamaz… </strong>Uzaktan ve algılanması çok güç yöntemler ile müdahalenin kolaylaştığı günümüzde, tüm <strong>devletlerin</strong>, <strong>şapkayı önüne koyup</strong>, değişen küresel güç dengeleri karşısında <strong>bireye rağmen değil</strong>, aksine <strong>bireye daha yakın</strong> yeni tavırlar alması kaçınılmaz olmuştur.</p><p><em>Türkiye ve dünya genelinden benzer paylaşımlar ve yorumlar için </em><a href="https://twitter.com/SiberVatandas"><strong><em>Twitter</em></strong></a><em> adresimi takip edebilir, benimle iletişime geçebilirsiniz.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1841b815dbfb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Türkiye: Dijitalleşmenin 50 Tonunda Bakmak, Görmek ve İdrak Etmek (3/3)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/dijital-t%C3%BCrkiye-dijitalle%C5%9Fmenin-50-tonunda-bakmak-g%C3%B6rmek-ve-i%CC%87drak-etmek-3-3-dbb65d852def?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dbb65d852def</guid>
            <category><![CDATA[dijitalleşme]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-egemenlik]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-dönüşüm]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-kalkınma]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-türkiye]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 May 2018 08:39:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-07-23T12:11:36.671Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SnSQb5IKCvQ3A-wjCRA_GA.jpeg" /><figcaption><strong>Dijitalleşen Dünyada Yeniden Belirlenen Sınırlar</strong></figcaption></figure><p>Modern devletler, geleneksel olarak sınırları çizilebilir karada kurulmuş, ne yaptığı gözlenebilir nüfus ile var olmuştur. <strong>21.yy ise, siberuzay gibi elle tutulmaz gözle görülmez bir mekânın ve insan bazlı faaliyetlerin ötesinde yapay zekâlı otonom sistemlerin çağıdır</strong>. Bu yetmezmiş gibi geleneksel mekanlar ve insan bedeni de dijitalleşmenin nüfuz sahasına girdi. <strong>Dijitalleşme sayesinde fiziki olan siber ile, gerçek olan sanal ile, organik olan yapay ile kesişmekte</strong>. Görünür olan hayat, ister istemez görünmez olmaya, uzak olan yakınlaşmaya başlamıştır. Daha da önemlisi nesne ve beden dışında cereyan eden bilişim, nesnelerin ve bedenin içerisine taşındı. 19.yy’da analog döneme göre evrilen modern kavramlar, kurumlar, kabuller, yapılar ve düşünceler, 20.yy’da dijitalleşme olgusuyla gelen yeniliklerden etkilenerek dönüşmeye başlamış iken 21.yy’da bu süreç daha da hızlanmaktadır: <em>dijital para, yapay kişi, sanal kurumlar, dijital devlet, dijital banka, artırılmış gerçeklik…</em></p><p>Birey ve toplum hayatı için giderek kritik hale gelmesiyle birlikte, <strong>dijital teknolojiler jeostratejik bir argüman</strong> oldu… Yaşadığımız çağın hava, su, toprak kadar vazgeçilmez bir bileşeni haline gelmekte… Deniz altı fiber kablolar, uydu bağlantıları, omurga sunucular, nadir elementler, üretim patentleri, tedarik zincirleri, elektromanyetik spektrum, veritabanları, sinyal istihbaratı, içerik bazlı algı yönetimi, biyoçipler, vb. birçok başlık küresel mücadelenin yeni unsurları olmakta…</p><p><strong>Devlet, bilmediği görmediği “şeyler” üzerinde, egemenlik iddiasında dahi bulunamaz</strong>. Ne güvenliği tesis edebilir ne de özgürlükleri olgunlukla karşılayabilir. Diğer taraftan, günümüzün meselesi bilgi sahibi olmak değildir. Mesele, bildiğimizi sanmaktır. Zor olan, üssel olarak artan dijital veri hacmi içerisinde, yanlış ve yalan bilgi arasından doğru olanı çıkarabilmektir.</p><p>Teknoloji kaynaklı kitlesel yıkımların kolaylaşması, toplumları yeni denge arayışlarına itmiştir. <strong>Bir tek ülkenin mutlak hakimiyeti söz konusu olmasa da yapabilen ve yapamayan ülkeler arasındaki makas giderek açılmaktadır</strong>. Ancak, dijitalleşme kaygısı sadece ulusal güvenlik odaklı bir refleks olmamalı, aynı zamanda bireysel özgürlüklerin daha iyi yaşatılabileceği ve ekonomik kalkınmanın muhafaza edilebileceği imkanları da kuşatmalıdır. Aksi taktirde, başkaları tarafından sunulan platformlar, günümüzde birçok kez yaşandığı gibi ulusal güvenlik meselesi olabilmektedir.</p><p>“<strong>Dijital Türkiye</strong>” olarak söylesek de “<strong><em>01000100 01101001 01101010 01101001 01110100 01100001 01101100 00100000 01010100 11111100 01110010 01101011 01101001 01111001 01100101</em></strong>” olarak kodlasak da önemli olan Türkçe düşünebilmektir. “1.0”, “2.0”, “3.0”, “4.0” ya da “5.0” sürümü olması farketmez, önce “<strong>biz</strong>”e dair olabilmeli. Bu süreçte, büyük resme bakarak, çok farklı tonları görmeli ve kendi gerçekliğimizi idrak edebilmeliyiz. Gelişen sorunlara karşı toplumsal “<em>zekâmızı</em>” keskinleştirmeli, kurumlarımızı çevikleştirirken ahenkle yeni şeyler söyleyebilmeliyiz.</p><p><strong>Yetkin bir kamu politikası</strong>; BİT altyapısı, teknoloji üretimi, ithalat rejimi, kamu yönetimi modernizasyonu, dijital ekonomi, endüstriyel otomasyon, dijital beceriler, frekans yönetimi, eğitim müfredatı, sibergüvenlik, istihdam, kentleşme, sayısal uçurum, dijital atıklar, afet yönetimi, Ar-Ge yatırımları, inovasyon, kişisel veriler, kamusal alan, patent yönetimi, standardizasyon ve mevzuat gibi <strong>başlıklarda hem müstakil hem de müşterek olarak hareket edebilmeyi gerektirir</strong>.</p><p>Kamu politikası, en genel anlamda, devletin yapmayı ve yapmamayı tercih ettiği herşeydir. Ancak, toplumun tüm sosyal, ekonomik ve teknik yapılanmalarını ilgilendirir. <strong>Kamu politikası, toplumsal bir mutabakattır, tazeler;</strong> kılavuzdur, yön gösterir; taahhüttür, güven verir; hem tasarımdır hem de icradır; yasama, yürütme ve yargı erkleriyle birlikte ayrık görünen bir bütündür.</p><p>Nitekim, <strong>dijitalleşen dünya artık helva yememektedir</strong>. Unu kavurmak, şeker eklemek ve fıstığı karıştırmakla hiçbir gerçek probleme çözüm bulamayız. <strong>Günümüz toplumları, </strong>“<strong>80 katlı baklava</strong>”* istemektedir. Bu ise; ince işçilik, ustalık, kaliteli malzeme, düzgün ekip, uygun ortam, güzel sunum ve gidişatı idrak etmek ile mümkündür.</p><ul><li><em>80 katlı baklava: “Ankara” Beypazarı’na özgü lezzetli bir baklava türüdür.</em></li></ul><p><em>Türkiye ve dünya genelinden benzer paylaşımlar ve yorumlar için </em><a href="https://twitter.com/SiberVatandas"><strong><em>Twitter</em></strong></a><em> adresimi takip edebilir, benimle iletişime geçebilirsiniz.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dbb65d852def" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Türkiye: Dijitalleşmenin 50 Tonunda Bakmak, Görmek ve İdrak Etmek (2/3)]]></title>
            <link>https://medium.com/@sibervatandas/dijital-t%C3%BCrkiye-dijitalle%C5%9Fmenin-50-tonunda-bakmak-g%C3%B6rmek-ve-i%CC%87drak-etmek-2-3-2411a1ebe12a?source=rss-54f5bef7c861------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2411a1ebe12a</guid>
            <category><![CDATA[dijital-dönüşüm]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-egemenlik]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-kalkınma]]></category>
            <category><![CDATA[dijitalleşme]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Atilla Aydın]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 May 2018 08:39:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-07-04T18:39:43.870Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/959/1*5SApAwOAYUkPJQdTgQIEFQ.jpeg" /></figure><p>Yakın tarihimiz teknolojide geri kalmanın acı sonuçlarıyla doludur. 1911 tarihli Trablusgarp Savaşında, İtalyanlar tarihte ilk kez Osmanlı ordusuna karşı savaş uçaklarını kullanarak karadaki ve denizdeki askerlerimize büyük kayıplar verdirmiştir. Bu ve benzeri vahim hadiseler yeni mekanların kaçınılmaz üstünlüğüne hüzünlü birer örnek olmuştur. Takriben 18. yy’dan itibaren, her yüzyıl yeni mekânlarda amansız mücadelelere gebe olmuştur: Kara, deniz, hava, uzay, siberuzay…</p><p><strong>Teknolojik platformlar, toplumsal gelişim için ortaklaşan zemin olmuştur. </strong>Misal, yapılaşma teknolojileri son ikiyüz yıldır insanoğluna kentsel yaşam için önemli bir platform sundu. Günümüze geldiğimizde, inşaat demiri, çimento ve sayısız yapı malzemesi ülkemizde de en iyi kalitede üretilmekte ve kullanılmakta. <strong>Dijitalleşme süreci de benzer olarak bir platform sunmaktadır</strong>. Ancak, bu platform her zaman her yerdedir ve modern toplumların her şekle girebilen yeni harcıdır. Dolayısıyla, siyaset, kültür ve ekonomi gibi her türlü faaliyetimizin yükselen platformu dijital veri teknolojileri olmakta. Ama az ama çok, ister teşvik edelim ister karşısında duralım bu vaziyet giderek de yaygınlaşmakta.</p><p>20. yy’da mikro (<em>1/milyon</em>) ölçekte dijital teknoloji üretimi ve gigabyte (<em>milyar x 8 bit</em>) düzeyinde dijital veri büyüklüğü söz konusu iken 21. yy’ın daha ilk çeyreğinde nano ölçekte (<em>1/milyar</em>) üretim ve terabyte (<em>trilyon x 8 bit</em>) büyüklüğünde dijital veri hacimleri günlük bilgi ve iletişim faaliyetlerinin olağan ölçekleri haline geldi.</p><p>Diğer taraftan, <strong>dijital teknoloji bileşenleri geleneksel üretim kabiliyetlerinin ötesinde yetkinlikler talep ederken uzmanlıklar belirli yerlerde öbeklenmekte</strong>… Dijital donanımlar, bir garajda üretilebilmenin çok ötesinde karmaşık yapılara dönüştü. Yazılımlar ise bir kişinin üstesinden gelmesi mümkün olmayan kollektif emek gerektiren çözümler haline geldi. Bu durum belirli ülkeleri, şirketleri ve akılları diğerlerinin önüne geçirmektedir. Örneğin, dijital donanımlar için vazgeçilmez olan nadir elementlerin madenciliğinde Çin’in hakimiyeti söz konusudur. Mikroçip, hassas devre vb. donanım üretiminde uzak doğu ülkeleri açık ara öndedir. İnternet’in omurgası büyük ölçüde ABD’nin denetimindedir. Yazılım ihracatı konusunda 4–5 ülke başat roldedir. Patentlerde de durum farklı değildir. Hal böyle olunca, başta Çin ve Rusya olmak üzere birçok ülke, yakın gelecekte söz sahibi olabilmek adına, blokzincir, yapay zeka, yörünge bazlı haberleşme, kuantum hesaplama, IoT, 3-B baskı, biyomühendislik ve nano üretim gibi yeni nesil teknolojilere büyük yatırımlar yapmaktadır.</p><p>Toplumsal faaliyetler karmaşıklaşırken, aynı zamanda daha fazla teknoloji bağımlı ve sosyo-teknik hale gelmekteyiz. Bu <strong>yeni normalde var olabilmek</strong> için teknolojiyi kullanışlı kılan kurumların ve süreçlerin de dönüşmesi gerekiyor…</p><p>Üstelik, dijitalleşme ile birlikte küresel dinamikler de oldukça hızlanmaktadır. Kaçınılmaz olarak değişimin hızı ve kitlesel etkisi arttı. <strong>Dönüşen dünyada, insanoğlu, siyasi küreselleşme ile kimliğini ve otoritesini ulusal olarak muhafaza edebilme arasında ciddi bir krizin içerisindedir</strong>. OECD için “<strong><em>güven</em></strong>”, BM için “<strong><em>sürdürülebilir kalkınma</em></strong>” ve AB için “<strong><em>aktif katılım</em></strong>” kavramları boşuna ana gündem haline gelmemiştir. İnsanoğlu daha fazlasını gördükçe daha azına razı olmayacaktır. Yöneten-yönetilen arasındaki ilişkiler modern toplumların gelişimi sürecinde yeni bir sorgulama dönemine girmiştir. Dolayısıyla, bu huzursuzlukları azaltmak veya manipüle etmek isteyen karşıt taraflar, yeni dijital araçları mümkün olan en ileri seviyede kullanmakta: deep web, kitle gözetim, kriptopara, CCTV, Tor, uydu internet, VPN, sosyal medya…</p><p>Diğer taraftan, her dönem kendi toplumsal dinamiklerini barındırmakta. <strong>Günümüz dünyası; hızlı karar almayı, en yerelden küresele çoklu ilişkileri anlamayı ve karmaşık problemleri çözebilmeyi beklemekte</strong>. Hiçbir kamusal problem basitleşmemekte, aksine giderek zorlaşmakta. Bilim, teknoloji, gıda, yenilik, sanayi, istihdam, ulaşım, vb. tüm politika alanları her geçen gün daha fazla karmaşık hale gelmekte. <strong>Karmaşıklığın çözümü daha iyi iletişimi, işbirliğini ve öğrenen örgütlenme modellerini talep etmektedir</strong>. Dolayısıyla; merkezi yönetim, yerel yönetimler, STK’lar, uluslararası kuruluşlar, üniversiteler ve özel teşebbüsler arasında var olan mesafeler kaçınılmaz olarak kısalmakta… Hiyerarşik kabuller aşınmakta… Yeni iletişim kanalları ve yönetişim kurguları filizlenmekte… Büyüyen sorunlara karşı ortak mücadeleler yeşermekte…</p><p>Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için bu durum daha da çetrefilli hale gelmektedir. Çünkü, toplumsal gerçekliğimiz modern dünyada geriden gitmekte. <strong>Toplum ve kurumlarımız hem Türkiye’yi hem de öykünülen diğer ülkeleri ulaşım ve iletişim teknolojileri sayesinde aynı anda yaşamaya başlamıştır</strong>. Bölgesel kalkınma farklılıkları giderilmeyi beklemektedir. Hal böyle olunca, sorunların kaynağı ve çözümü iç içe girmiştir.</p><p>Hızla yenilenen dünyada, <strong>ihtiyaca cevap veremeyen kurumlara karşı bir güven kaybı söz konusudur</strong>. Tarihi ve coğrafi hakikatleri de dikkate aldığımızda ülkemiz daha da ağır meseleler ve sorumluluklar ile yüzleşmek durumunda.</p><p>Asli konumuza bağlayacak olursak, <strong>dijitalleşme, kaçınılmaz olarak tüm ülkeleri kuşatan bir kalkınma serüvenidir</strong>. Bu süreçte kimi ülkeler başrol, kimisi en iyi yardımcı oyuncu, kimisi kötü adam, kimisi de figürandır…</p><p><em>(Devam etmektedir…)</em></p><p><a href="https://medium.com/@sibervatandas/dijital-t%C3%BCrkiye-dijitalle%C5%9Fmenin-50-tonunda-bakmak-g%C3%B6rmek-ve-i%CC%87drak-etmek-3-3-dbb65d852def">Dijital Türkiye: Dijitalleşmenin 50 Tonunda Bakmak, Görmek ve İdrak Etmek (3/3)</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2411a1ebe12a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>