8 Mart 1857’de New York’ta yer alan bir dokuma fabrikasında çalışan 40 bin işçi, 16 saatlik iş gününün 10 saate indirilmesi ve ücretlerde zam yapılması talebiyle greve başlamıştı. Kadın işçilerin örgütlediği bu grev, o güne kadar yapılmış en büyük kadın eylemlerinden sadece bir tanesiydi. Sonrasında yaşanan polis şiddeti ve basın sansürü, hakları peşinde koşan kadın işçileri daha da zorlayacaktı. Gittikçe alevlenen olaylarda 129 dokuma işçisi hayatını kaybetmişti. 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü için Türkiye`ye baktığımızda, “Dünya’da hiçbir milletin kadını, milletini kurtuluşa ve zafere götürmekte, Anadolu kadınından daha fazla çalıştım diyemez.”sözleri ile Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ü ve onun kadın-erkek eşitliğini sağlamak için getirdiği yenilikleri görebiliriz. Haklarını zorluklara rağmen çabalarıyla elde eden, kazanan kadınlara minnet borçluyuz.

Şimdi Türkiye`de ses getiren girişim sahibi kadınları tanıyalım;

Bedriye Hülya: Bedriye hanım İzmir`de lise eğitimini görürken geçirdiği kaza sebebiyle bir yıl yürüyemedi. En büyük hayallerinden biri olan psikoloji bölümünü kazanan Bedriye Hülya beşinci katta bulunan lisans bölümünde asansör bulunmamasından kaynaklı birinci katta olan işletme bölümüne geçiyor. Kendisi mezuniyetten sonra Bodrum`a yerleşip farklı sektörlerde işler deniyor, hayali olan psikoloji bölümünü okumak için Amerika’ya Columbia Üniversitesi’ne gidiyor. Orada farklı spor branşları ile tanışan Bedriye Hülya Türkiye`de eksikliğini fark ettiği ucuz ve kadınlara özel olan bir spor salonu kurma hayaliyle B-Fit`I kuruyor ve binlerce kadına hizmet veriyor. Kendisi ABD eski Başkan Yardımcısı Joe Biden tarafından “örnek kadın girişimci” seçilmiştir.

Başak Taşpınar Değim: Lisans eğitimini Boğaziçi İnşaat Mühendisliği bölümünde tamamladı. Yüksek lisans eğitimini Koç Üniversitesi ve Loyola University Chicago‘da tamamlayan Başak Taşpınar Değim 2011 yılına kadar kurumsal sektörün içindeydi. Fakat sonrasında pek çok sektörde iyi iş yapan kişilere ulaşmanın zorluğunu fark etti ve Armut.com`u kurdu. Armut.com 2018 yılında yüzde 63 gelir büyümesi yaşadı ve Avrupa-Ortadoğu’da bu sektördeki lider olma yolunda hızla ilerliyor.

Melek Pulatkonak: London School of Economics and Political Science’dan İktisat derecesini aldıktan sonra, New York Borsası’nda iş hayatına atılan Pulatkonak, Columbia Business School’da MBA’ini tamamladı. Girişimciliğe New York’ta başladıktan sonra Türkiye’ye dönüş yaptı. 2011 yılında Microsoft Türkiye’de görev almaya başladı. 2013 yılında bu görevinden ayrılarak , “O yaparsa ben de yaparım!” mottosuyla yola çıkarak TurkishWIN (Turkish Women International Network) adlı sosyal girişimi kurdu. Farkındalık yaratan bu sosyal girişimde çalışmaya devam ederken, benzer amaçla Türkçe bir platform olan BinYaprak’ı kurdu.

Aslı Gökdere: Bilgi Üniversitesi işletme Yüksek Lisansını tamamladıktan sonra, California Üniversitesi Irvine’da Dijital Pazarlama programını bitiren Gökdere, çalışma hayatına 2005 yılında Genpa’da başlamış. Sonrasında Kariyer.net’de Bölge Satış Müdürü olarak görevini sürdürmüş. Ev dekorasyon alanında blog yazarken, 2010 yılında bu alanda bir e-ticaret sitesi kurmaya karar vermiş. Evmanya.com için aldığı yatırımlarla kısa sürede yüksek hacimli satışlara ulaştıran Aslı Gökdere’nin girişimcilik hikayesi bugün birçok genç kadına ilham kaynağı oluyor.

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü was originally published in StartupMEF on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bildiğimiz gibi günümüz iş dünyasında rekabet her geçen gün daha da kızışmakta. Sektörde tecrübeli bireylere karşı muhteşem bir talep var. Artık firmalar üniversiteden yeni mezun olan gençlerden bile en az 2–3 farklı yerde çalışma ya da staj deneyimi olup olmadığına bakıyor. Peki bu zor şartlar altında bizler kendimizi nasıl farklı kılabiliriz?

Bizim size nacizane tavsiyemiz startup stajlarıdır. Bir startupta staja başladığınız anda sadece bir şirketin çalışanı değil yeni bir ailenin ferdi olursunuz. Sebebi ise ekosistemde yeteri kadar oyuncu bulunmaması ve startup’ların ücretsiz çalışabilecek iş gücü ihtiyacıdır. Ekosistemde oyuncu az olunca kişi başına düşen sorumluluk da artıyor. Bu durumda stajyer olarak kendinizi birden fazla alanda deneyim kazanmış ve uzmanlaştırmış oluyorsunuz. Sabah sosyal medya üzerinden satışları düzenlerken öğlen depoda işçileri koordine etmekten tutun aklınıza ne gelirse her türlü senaryo mümkün oluyor.

Bu sayede kriz yönetim hakimiyetiniz artıyor, yeni insanlarla tanışıyorsunuz. Karşınıza öyle biri çıkıyor ki, kendisi bir depodan bir şirket kurmuş oluyor. Bir başkası da iki farklı şirket batırmış ama şuan üçüncüyü kurmak için çalışıyor. Şüphesiz çeşit çeşit insan ve tecrübeyle karşılaşacağınız bir ortam… İleride ne yapacak olursanız olun kesinlikle burada kazandığınız tecrübelerin faydasını göreceksiniz. Üç farklı kurumsal firmadan kazanacağınız deneyimi belki de bir startup’ta çalışarak kazanabilirsiniz. Çünkü orada imkansız koşullarda bile başarmayı öğreneceksiniz.

Tanıma, tanıştırma ve tanınma olarak kısaca özetleyebileceğimiz bir kavram networking…

Peki son dönemlerde networking kavramının bu denli dikkat çekici olmasının nedeni sizce ne?

İnsanların networking’i basit bir tanışma meselesi olarak görmemesi bu nedenlerden sadece biri… Bu yüzden biz de karşılıklı bilgi alışverişi ve işbirliği vaad eden bir sistemle karşılaşıyoruz.

Tanıdığınız kişiler yalnızca sosyal medyada takipleştiğiniz, arkadaşlık isteği gönderdiğiniz, Linkedin’de bağlantı kovaladığınız kişilerden ibaret değil. Networking kavramını; bir şeyler paylaşabileceğiniz ve kendinizi hatırlatabileceğiniz noktalardan bahsetmeniz, akılda kalmanız ve aynı zamanda aklınızda tutmanız gereken kişiler bütünü olarak tanımlayabiliriz.

Günümüzde iş kurmak ve kurduğu işi geliştirmek isteyen çok fazla insan var. Bu noktada devreye giren çevremiz ve ayarladığımız referanslar bizi istediğimiz konuma ulaştırabilecek kavramlardan bazıları…

Açıklamak istediğimiz iş kavramı hayalden ibaret olsa bile, doğru noktalarda işi şansa bırakmadan güçlü network deneyimimizle süreci doğru yönlendirebiliriz. Asansör konuşması networking kavramının temel taşlarından biri olarak değerlendirilebilir. Yaptığımız konuşmalar ve hatırlatıcı cümlelerimizin harmanlanması ile asansör konuşmamızı oluşturabiliriz. Tahmini bir asansör yolculuğunda denk gelebileceğiniz olası yatırımcınıza anlatacağınız iş fikrini bir dakika gibi bir sürede açıklayabilmelisiniz. Aynı zamanda merak uyandırıcı olmalısınız. Paylaşacağınız bilgiler sonucunda oluşacak diyalog ile akılda kalacak ve hatırlatıcı sebepler sunabileceksiniz. “Nedir Bu Ekosistem” serimizin devamı için takip etmeyi unutmayın!!

• Bunların başında çöpçatanlık sitesi olan Tinder geliyor. Tinder, bu yıl satın alma seçenekleri ile Google Play içinde en çok gelir eden uygulama oldu. 50 milyonu aşkın kullanıcısının yanında 274.9 milyon dolar elde eden Tinder için 2018 altın çağı oldu diyebiliriz.

• Dizi ve film hayranı olmayanımız yoktur. Bunu yeni bir seviyeye çıkartıp bizi kendine bağlayan ve yaptığı dizi ve filmlerle büyük beğeni toplayan Netflix, yaptığı ilk yerli diziyle bizi ayrıca mutlu etti. Google Play içinde kazancı 97.8 milyon dolar olan Netflix bu kulvarda liderliği başkalarına bırakmayacak gibi duruyor.

• Siriusxm tarafından geliştirilen Pandora bizlere online radyo hizmeti vererek listeye adını yazdırıyor. 2018 yılında Google Play sıralamasında üçüncü sırayı alan Pandora ne yazık ki Türkiye sunucusu içinde hizmet vermiyor. Pandora 2018 yılında 132 milyon dolar gelir elde ederek başarısını fazlasıyla gözler önüne seriyor.

• Çin halkının Facebook`u olarak bilinen QQ fazlasıyla popüler hale gelmeye başladı. Avrupa sosyal medyası yerine kendi ağını oluşturmak isteyen ve yerel halkın büyük çoğunluğunun kullandığı QQ 159.7 milyon dolar geliriyle kendini kanıtlar nitelikte.

• Ülkemizde hiç yaygın olmasa da Tencent, Çin’in en popüler uygulamalarını yazan dev bir bilişim şirketi. Tencent Video için Çin’in YouTube’u diyebiliriz. Mobilde aylık 500 milyondan fazla kullanıcısı olan Tencent Video listede ikinci sırada.

2018'i En İyi Noktalayan Girişimler was originally published in StartupMEF on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Bu hafta herkesin üzerinde az çok fikir sahibi olduğu bir konudan bahsedeceğiz “Blockchain”. Eğer bu kelime size yabancı geliyorsa şöyle de diyebiliriz; “Bitcoin ticaretinin yapıldığı platform sisteminin ismi veya teknolojisi”. Bu konuyu neden seçtiğimizi yazının tamamına kadar sabreden herkesin anlayacağından eminim. Lafı çok uzatmadan başlayalım.

Nedir Bu Blockchain ?

Blockchain sistemi 2008 yılında Bitcoin ile beraber ortaya çıkmıştır. Saklanmak istenen verileri bloklar halinde mühürleyerek bu bloklardan bir zincir oluşturma mantığıyla ilerler.

Bir blok kapatıldığı zaman bir daha açılmamak üzere mühürlenir, bu da geriye dönük değiştirmeleri engeller. Sonuç olarak yapılan işlemleri kronolojik olarak muhafaza etmek kolaylaşır çünkü bir blok zincirinde geriye yönelik değiştirmeler için tüm blokların değiştirilmesi gerekmektedir.

Bu sisteme devrimsel bir teknoloji niteliği kazandıran olay ise dağıtık veri tabanıdır. Veri tabanları birbiriyle alakalı bilgilerin depolandığı alanlardır. Günümüzde çoğu şirket merkezi yapı stilini kullanmaktadır. Google ve Facebook gibi dev firmaların verileri dünyanın pek çok noktasındaki sunucu çiftliklerinde saklandığından onların da dağıtık yapı olduğunu düşünebiliriz. Bu veri depolama sistemleri sahip oldukları mimari gerçeği değiştirmez, yani merkezi bir yapıya sahiplerdir.

Blok zincirinde ise dağıtık bir yapı mevcuttur. Kısaca detaylandırmak gerekirse blok zincirinde elde edilen verilerin bir kopyası sisteme dahil olarak pek çok bilgisayarda eş zamanlı olarak kaydedilir. Böylece sisteme hizmet eden bilgisayarlardan birkaçının başına bir şey gelse bile blok zincirince güncel hali ile diğer bilgisayarlarda bulunmaktadır ve bir kayıp yaşanması söz konusu değildir. Günümüzde bir çok şirket ve devlet bu sistemi günlük işleyişlerinde kullanmaya başladı ve sadece Bitcoin ticareti için değil birçok farklı alanda.

Blockchain sisteminin hangi alanlarda kullanıldığını takip eden yazılarımızda anlatmak üzere herkese keyifli okumalar…

Blockchain Dünyasına Giriş was originally published in StartupMEF on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Alemşah Öztürk bize yaratıcı kültürün kelime anlamını ve neden ihtiyacımız olduğunu keyifli bir sunumla anlattı.

Mert Fırat, Prof.Dr.Erhan Erkut ile yaptığı konuşmada kendi hayatından örnekler verdi ve bize kendi sosyal girişimi olan İhtiyaç Haritası’ndan bahsetti.

Dr.Soner Canko değişim, dönüşüm ve gelişim mottosuyla beraber bizlere dijital CEO olmanın keyifli bir iş olduğundan bahsetti.

Barış İçin Müzik, yaptığı inanılmaz performansı ile herkesin beğenisini topladı.

Prof. Dr. Özgür Demirtaş dışarıdan verilen motivasyonun geçici olduğunu, genç neslin geçmişiyle övünmek yerine gelecekte övünç kaynağı olmak istemesi üzerine konuştu ve salondan büyük bir alkış topladı.

Günün sonunda büyük bir sürprizle Yalın bizlerle birlikteydi, katılan herkese çok keyifli anlar yaşattı. MZV18 hepimize çok güzel bir gün yaşattı. Seneye görüşmek üzere!

Konuşmacılarla ilgili bilgi ve konuşmaların tamamı için: http://www.mzv.org.tr/mzvgenclikzirvesi-videolu-2018

Bölüm İki: Start-up

Son dönemlerde kendisinden her ortamda söz ettiren, isteyen herkesi kısa yoldan (!) CEO’luğa ulaştıran; hayatımıza Co-founder kavramını yerleştiren sistem Start-up…

Peki nedir bu startuplar? Büyük şirketlerin uzun yıllar sürecinde adım adım deneyimlediği basamakları üçer beşer tırmanmaya başlayan fikirlere göründüğü kadar kısa yoldan mı ulaşıyorlar?

Tabii ki hayır. Bugüne kadar StartupMEF olarak pek çok startup ile tanışma fırsatı bulduk. Bazıları ile röportaj yapıp işlerin gidişatını tartışabildik. Gözlemlerimizin en can alan ortak noktası ‘çalışma saatleri kısıtlamasının olmaması’ oldu diyebiliriz. Ne yazık ki bu düzensizlik hayal ettiğimiz gibi istediğimiz saatte işe gidiyoruz ya da çıkıyoruz gibi bir anlayışın yanına bile yaklaşamıyor. Onun yerine Sabah 9 — Sabah 9 arası çalışma saati pek çok startupa uzak gelmeyen bir saat dilimi.

Peki bu startupların motivasyonları neden bu kadar sağlam?

Motivasyonları çok sağlam çünkü kendi istedikleri noktadan başladılar yarışa. İyi bir noktadan demiyoruz; kendi istedikleri noktadan başladılar. Sevdiğin işi aşkla yapmanın getirdiği faydalar kısmına açılan bir kapı daha karşılıyor bizi.

Her insan gibi girişimciler de yoruluyor. Bu yüzden her zaman başarılı ve toz pembe bir görüntüyle karşılaşmıyoruz.

Başarılı startuplar iyi bir organizasyon ve görev dağılımıyla ilerliyor. Pazarlama harikası sunumlarla, kullandıkları farklı tekniklerle, çeşitli departmanlarda aldıkları kendilerine uygun rollerle, ‘fake it to be make it’ mottosu ile müthiş işler çıkarıyorlar. 😊

Peki bu sistemde hep mi müthiş işler var; startuplar hiç mi batmıyor?

Tabi ki batıyorlar hatta çoğu batıyor diyebiliriz. Fazlası ile öngörülemeyen sonuçlara ulaşan iş var. Günün modasına kapılıp kısa vadede ışığı parlayan, ama sonuçta başarısız olanlar sistemden silinirken; bu hataya bir deneyim gözüyle bakıp fırsata çevirenler yeni fikirlerle sıfırdan başlama gücünü buluyorlar. Oranlar da bunu açıklar derecede bize yol gösteriyor.

Sistem ortalamasına baktığında sizden ilk işinizde çok iyi başarılara ulaşmanızı beklemiyor. Yaptığınız her iş sonucunda sahip olduğunuz deneyim ile ilerleyebileceğiniz daha büyük işleri doğru adımlarla desteklemenizi istiyor. Yani oyunu kurallarına göre oynamayı öğrenmeyi…

“Nedir Bu Girişimcilik?” serimizi, son dönemde Serdar Kuzuloğlu sayesinde yeniden hatırladığımız Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun güzel dizeleriyle kapatmak istiyoruz.

“ En azından üç dil bileceksin
En azından üç dilde
Ana avrat dümdüz gideceksin
En azından üç dil
Çünkü sen ne tarih ne coğrafya
Ne şu ne busun
Oğlum Mernus
Sen otobüsü kaçırmış bir milletin çocuğusun.”

Üzerinde çalıştıkça kelimeleri yetersiz hissedeceğimiz sistem olan girişimcilikle başladığımız serimizi takipte kalın!

Artan popülerliğiyle beraber fikirlerin çoğaldığı dönemde hepimizin merak ettiği ekosistemi inceleyeceğimiz serimizi girişimcilik kavramıyla başlatıyoruz.

Belirlediğiniz probleme çözüm odaklı yaklaştığınızda, hedeflediğiniz yol teknolojiyle birleştiği sürece girişimcilikle baş başa ilerleyeceksiniz. Fikir aşamasını takip eden pazar araştırması ve hedef kitle analizi pek çok noktada yardım alacağınız başlıklardan bazıları.

Gerçekten dışarıdan bakıldığında motivasyon kaynağı hiç bitmeyen, başarılı örneklerle yola çıkmayı hedefleseniz de ipin ucunu yaktığınızda hikayelerin açısının değiştiği bir sistem karşılıyor sizi. Kendi kendinizi yöneteceğiniz bu sistemde bulunan içerikler her seferinde daha fazla gelişimle ileriyi hedeflemeniz yönünde. Fikrinizi oluşturacak, pazarlayacak, sunacak ve her seferinde daha büyük bir balonla yola devam edeceksiniz. İşte bu noktada bize motivasyon kaynağınızı açıklayan şey işinizi yaparken aşkla yapıyor olmanızdır.

Türkiye’nin önde gelen girişimcilerini araştırmaya başladığınızda karşılaşacağınız isimlerin aslında işkolik olduklarını kabul etmeyen ancak ofis dışında geçirdikleri sürede, ofiste yapmaları gereken işleri planlayan kişiler olduklarını fark edebilirsiniz.

Bugün gelişen teknoloji ile beraber yapay zeka sonucunda işsiz kalacağız kaygısına verilen cevap çok basit: Robotlaşmadığınız sürece yapay zekadan korkmayın. Bir robotun yapabileceği bir işe sahipseniz değiştirmeniz gereken noktaları kavramaya çalışın. Her seferinde yeniden deneyin.

Girmek istediğiniz ekosistemde girişimcilik noktasında karşılaşabileceğiniz, kullanmanız gereken birçok farklı kaynağa sahipsiniz. Yine gelişen teknoloji sayesinde iyi bir mail aracılığıyla ulaşabileceğiniz çok fazla isim; dinleyeceğiniz çok fazla deneyim var. Yalnızca fikirlere yönelik geliştirilen programlar, ödüller, mentor eğitimleri… Araştırdığınızda fark edeceğiniz çok fazla fırsat var!

Aynı zamanda kurumsal şirketlerin bünyesinde girişimcilikle uğraşan ama girişimci olduğunun farkında olmayan pek çok insan var. Sıfırdan kendi işini kurmak isteyenlerle karşılaştığımız noktada kurum içi girişimcilikle de adından söz ettiren pek çok ismi alternatif bir seçenek olarak duyabiliyoruz.

Çünkü Dünya her geçen dakika gelişiyor.

Katılmak istediğimiz her noktadan girebileceğimiz sistemin farkında değiliz.

Araştırmıyoruz.

Araştırıyoruz, yeterli hissetmiyoruz.

Başlasak devamında ilerleteceğimiz işlerle çok başka noktalarda buluşacağız.

İnanmıyoruz.

Ön yargılara saplanıp kaldığımız noktada konfor alanımızın dışına çıkamıyoruz.

Yorulmuyoruz, vazgeçiyoruz, hissetmiyoruz…

İnişli çıkışlı, sonunu göremediğimiz bir yola adım atmak pek kolay olmasa da sistemde geçirdiğimiz süreçte biraz kaçak dövüşerek bunu halledebileceğimize inanıyoruz. Gözlemlediğimiz noktalarda risk analizi ile beraber farklı sonuçlarda denk gelebiliriz. Gün içerisinde odaklanmadığımız çok fazla problem var. Her bir problemin birden çok çözümü bulunuyor aynı zamanda. İnsanlarla konuştukça gelişen vizyon, fikre farklı dokunuşlar eşliğinde iyi bir organizasyonla başarılı işler mümkün. Girişimcilik bu noktada daha önce fikrinizin bile bulunmadığı başlıklarda kendinizi geliştirme imkanı sağlayan bir başlık.

Üzerinde çalıştıkça kelimeleri yetersiz hissedeceğimiz sistem olan girişimcilikle başladığımız serimizi takipte kalın!

Bu haftaki Medium yazımızda Scotty kurucu ortağı Tarkan Anlar ile gerçekleştirdiğimiz röportaja yer verdik. Bize kendi girişimcilik hikayesinden ve de Scotty’nin kuruluş aşamalarından bahsettiği bu röportajda ilham verici detaylar bulmanız dileğiyle… Keyifli okumalar:)

Bize biraz kendinizden bahsedebilir misiniz? Scotty’i kurmadan önce ne yapıyordunuz?

Ege Üniversitesi İşletme Bölümü’nde okudum. Okurken İşletme Kulübü’nü kurduk. “Egenemi” adıyla bir dergi çıkarttık, “Kapitalist Online” diye bir oyun yaptık, “Logaritma” diye bir blog servisi kurduk, “Egeyik” diye bir öğrenci platformu kurduk. Öğrencilik yıllarımda bunu gibi bir çok girişimde bulundum. Vaktimin çoğu girişimcilikle geçiyordu zaten. Üniversiteden sonra birçok projeye devam ettim. “İnsofu” diye kişiye özel mücevher işi kurduk. Ardından bir online video ve canlı yayın platformu kurduk.

Girişimcilik tutkunuzun kaynağı nedir? Girişimci olmaya ne zaman karar verdiniz?

Çocukluğumda beri mucit olma isteğim var aslında. Oyuncak arabamın motorunu çıkarıp helikopter yapmaya çalışırdım mesela. Sanırım doğduğumdan beri içimde üretme motivasyonu vardı.

Sizi motive eden faktörler ve amaçlarınız nelerdir?

Beni en çok motive eden şey, insanlara en değerli hazineleri olan zamanı geri veriyor oluşumuz. Dolayısıyla bu zamanı sevdikleriyle ya da en sevdiği kitabı okuyarak geçirebiliyorlar. İnsanlar trafikte sıkışarak geçireceği zamanı mutlu olarak geçiriyorlar. Bu kadar kısa bir sürede Scotty’i tercih edenlere iki milyon saat kazandırdık .

Genelde girişimci olmadan önce kurumsal bir şirkette çalışma tecrübesi edinilmesi tavsiye edilir? Siz bu tavsiyeye uymayanlardansınız. Bu durumun zararını ya da faydasını gördünüz mü?

Ben kurumsal deneyime sahip olma konusuna katılmıyorum. Mark Zuckerberg, Elon Musk ya da Steve Jobs’ın kurumsal deneyimi yoktu.

Girişimcilik için çok fazla motivasyon ve sabrın gerekli olduğunu düşünüyorum.

Scotty isminin hikayesi nedir?

Scotty ismi Star Trek’teki ışınla beni Scotty’den geliyor. Filmde de, gemideki herkesin problemini çözen Scotty’di. Biz de filmdeki gibi insanların problemlerini çözmek istiyoruz.

Scotty fikrinin ortaya çıkış hikayesini öğrenebilir miyiz?

Askerden döndükten sonra İstanbul’da, ablamın evinde kalıyordum. Trafik benim için büyük işkenceydi. Marmaris’te de motorun üzerinde büyüdüğüm için nasıl bir rahatlık olduğunu biliyordum her zaman. Problemi gördüm, çözüm fikri aklıma geldi. İnternette de araştırınca, Asya ve Avrupa’da bu tarz projelerin olduğunu görünce hızlı bir şekilde Scotty’i hayata geçirdik.

Scotty’i kurmaya karar verdiğiniz andan itibaren, fikrinizi eyleme geçirme aşamasında nasıl bir yol izlediniz?

Çoğu insan bir işe başlamak için çok paraya ihtiyaç olduğunu ya da ürünü detaylıca hazırlamak gerektiğini düşünüyor. Aslında “Lean Startup” diye bir metodoloji var. Bu metodolojiye göre problem bulunduktan sonra basit bir ürün geliştiriliyor, ürünü yaptıktan sonra da piyasaya sunuluyor ve ölçümlendikten sonra geri dönüşlere göre hareket ediyorsunuz. Bunun yanında Google’ın çalışanlarının yazdığı “Sprint” kitabında daha da güzel bir metodoloji var. Sprint, problemi bulduktan sonra, daha ürünü üretmeden test etmeye başlamayı öneriyor. Biz de İstanbul’un trafiğinden şikayet eden insanlara motosiklet ile yolculuk yapmayı isteyip istemediklerini sorduk. İsteyenlere bize mesaj atarak ücretsiz bir şekilde böyle bir servisi kullanabileceklerini söyledik ve deneyimleri hakkında bilgi aldık. Böyle bir talep olduğunu anlayınca “Business Model Canvas” çıkarttık. Ardından bir arkadaşımdan aldığım sekiz yüz dolar ile ilk adımı attık. Sonrasında gerek Silikon Vadisi’ndeki gerek de Türkiye’deki tanıdıklarıma projeden bahsettim ve ilk yatırımımızı aldık.

Yatırımcıya fikrimizi nasıl anlatmalıyız?

Benim bir fikrim var , yatırım istiyorum diye gidilmemeli. “Benim bir fikrim var ve ben bu fikir için mücadele ediyorum, hatta buralara kadar getirdim.Şimdi beni destekler misiniz?” diye gitmek daha doğru.

Scotty kurulduğu günden bugüne nasıl bir gelişme katetti ?

Bir sürücüyle başladık ,şu anda sürücü sayımız on bine yaklaştı. Ekip olarak yine bir kişiyle başladık ve yüz kişiye yaklaştık. Tabi daha bir sene oldu. İşin çok başındayız. Büyük hayallerimiz var. Türkiye’den güzel bir teknoloji markası çıkartıp dünyayla gururla sunma hayalimiz var.

Şehir içi ulaşımı gibi kemikleşmiş bir sektörde tutunmak için nasıl bir strateji belirlediniz?

Aslında çok fazla problemlere takılmak yerine çözümlere odaklanmak daha doğru bana göre. Yapılan her işin kendine göre zorlukları var. Bizim yaptığımız işin de zorlukları var. Ama biz, zorluklara odaklanmak yerine yaptığımız işin insanlara sağladığı faydalara odaklanıyoruz, ve çözümler ardı ardına geliyor.

Geçtiğimiz aylarda Uber’den sonra Scotty’nin de cezalar aldığına dair haberler çıktı? Bu konuda nasıl bir hukuki süreç izliyorsunuz?

Scotty kurulduğu ilk günden beri vergisini veren ve yine ilk günden beri regülatörlerle masaya oturup konuşarak , işin yasalara uygun bir şekilde yapılmasına uğraşan bir şirket.

Dünyanın her yerinde inovasyon önce gelir, regülasyon sonra gelir.

Turkcell şirketi ilk çıktığında gri alandaydı. Dört buçuk sene yasal zemini yoktu.Ardından insanlara faydalı olduğu için regülasyon geldi.

İlk özel televizyonlar da öyle ve buna daha bir çok örnek verilebilir.

İstanbul’da motosiklet sürmek başlı başına bir risk. Siz bu riski minimuma indirmek için ne yapıyorsunuz?

İlk günden beri en çok önem verdiğimiz konu bu oldu. Sürücüleri eğitime aldık ve başvuran sürücülerin sadece yüzde dokuzunu onayladık. Bunun yanında her yolculuktan sonra yolculara yolculuklarını sorup, hata yapan sürücüleri saptadık ve tekrardan eğitime soktuk.

Scotty kurulduğu günden itibaren kaç aşamada, ne kadar yatırım aldı?

Girişimcilerin en çok odaklandığı noktalardan birisi yatırım oluyor. Aldığınız yatırım, şirketiniz hissesini satmak demek. Şirketinizin hissesini şirketinizi büyütmek ve başarıya ulaştırmak için satıyorsunuz. O yüzden alınan yatırımın çok önemi yok. Yatırımın tek sevinilecek noktası, yatırımcıların yaptığınız işin doğru olduğunu onaylamış olmaları. Dolayısıyla yatırıma değil, ne kadar büyüdüğünüze odaklanmanız gerekiyor. Yatırım bunun için sadece bir araç.

Amazon tarafından yaklaşık bir milyar dolara satın alınan Twitch’in kurucusu Justin Kan’dan yatırım aldınız. Bu süreci ve fikrinizi Silikon Vadisi’ndeki büyük bir oyuncuya nasıl ulaştırdığınızı anlatabilir misiniz?

Justin ile Türkiye’de bir sunumda tanıştık ve arkadaş olduk. Ama hiçbir zaman ondan yatırım alayım diye bağlantı kurmadım. İnsanlarla iş dışında da samimi bir şekilde arkadaşlık gösterdiğiniz, güvenlerini kırmadığınız sürece destek bulunuyor.

Şu ana kadar karşılaştığınız en büyük sorun neydi ve bu sorunun üstesinden nasıl geldiniz ?

Tek bir sorun yok, her gün bir sorun var. Eğer sorunumuz yoksa demek ki çok büyük bir sorun var. Çünkü ya yeterince büyümüyoruz ya da yeterince risk almıyoruz demektir bu.

Gelecek hedefleriniz nelerdir?

Scotty’i “super app” ya da “everyday app” dediğimiz, insanların bütün problemlerini çözmek için kullandıkları, içinde birçok servis barındıran bir araç haline getirmek şu anki hedefimiz.

Sizce bir girişimi başarılı yapan etkenler nelerdir?

Kurucu veya yöneticilerin vizyonlarının büyüklüğü ve o vizyona ne kadar ulaştıklarıyla alakalı bence. Örneğin; bir girişimci bir milyar dolarlık bir şirket kurmayı hayal etmiş ve şirketini sekiz yüz milyon dolara getirmişse ,başarılı olabilir. Başka bir girişimcinin hayali on milyar dolarlık bir şirketse ve yine şirketini sekiz yüz milyon dolara getirmişse başarılı olamamıştır.

Bu yüzden ben Scotty’i henüz başarıya ulaşmamış bir şirket olarak görüyorum.

Bir girişimcide mutlaka olması gereken yetkinlikler nelerdir ?

Duygusal zeka olabilir. Çünkü çok zor dönemlerden geçiliyor ve pes etmemek gerekiyor. Bunun yanında tutkulu olmak ve çalışkanlık da gerekli.

Son olarak girişimci adayları için tavsiyeleriniz var mı ?

Kesinlikle çok okumak. Şu ana kadar tanıdığım başarılı insanlar arasında kitap okumayan kimse olmadı. İngilizce’yi çok iyi bilmek ve korkmadan denemek. “Olursa olur. olmazsa da tekrar denerim,” diyecek yüreğe sahip olmak lazım.

Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye'nin kuruluşundan itibaren vefatına kadar birçok girişim örneği sayılabilecek devrimler yapmıştır. Birkaç tanesini incelemekte fayda var:

Kurtuluş Savaşı sona ermiş, Cumhuriyet ilan edilmişti. Şimdi, yeni kurulmuş Türkiye Cumhuriyeti’ni aşılması gereken ekonomik ve sosyal sorunlar bekliyordu. Bu dönemde tasarrufu teşvik ederek toplanacak fonlarla ekonomik faaliyet kollarını tamamıyla finanse edebilecek, gerektiğinde çeşitli alanlarda sanayileşme hareketinin başlatılmasına kendi kaynaklarıyla katılabilecek milli bir kuruluşun doğması ve milli bankacılık sisteminin oluşturulması ihtiyacı derin bir şekilde hissediliyordu.

Türkiye’de tüm bankacılık işlemlerini gerçekleştirmek, sanayide gelişimi başlatmak, ulusal tasarrufları harekete geçirmek, temel ekonomik atılımları finanse etmek ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak, yeni kurulan bir ülke için yaşamsal önemde etkinliklerdi.

I. Dünya Savaşı sonrasında dünyada pek çok alanda olduğu gibi finansal sektörde de hızlı gelişmeler kaydedilmiş, yeni teknolojiler, kriterler ve metotlar oluşturulmuştu. Ülkemiz bu yenilik ve gelişmelerden tümüyle yoksun olduğu gibi bu alanda çalışacak yetişmiş elemanımız da yoktu. İş Bankası dönemin bu zor ekonomik koşulları altında çalışmalarına başladı.

Bunun yanı sıra İzmir İktisat Kongresi(1923), Asar Vergisi’nin kaldırılması, MTA’nın kurulması vb. bir sürü yenilik aslında birer girişim eyleminin sonucunda meydana gelmiştir. Atamız, aslında “Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Girişimcisi” sıfatına layık bir insandır ve bunun ile ilgili “ Tüketici yaşamak iyi değildir , üretici olalım.” diyerek aslında bize ne yapmamız gerektiğini baştan söylemiştir.